DETERMINANTY ROZWOJU FIRM SEKTORA MSP (NA PODSTAWIE BADA ANKIETOWYCH)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DETERMINANTY ROZWOJU FIRM SEKTORA MSP (NA PODSTAWIE BADA ANKIETOWYCH)"

Transkrypt

1 DETERMINANTY ROZWOJU FIRM SEKTORA MSP (NA PODSTAWIE BADA ANKIETOWYCH) ANNA KACZMAREK MAGDALENA BYCZKOWSKA Pa stwowa Wy sza Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Streszczenie W niniejszym artykule skupiono si na identyfikacji, uszeregowaniu i scharakteryzowaniu czynników wpływaj cych na rozwój małych i rednich przedsi biorstw. W tym celu dokonano przegl du literaturowego. Rozwa ania teoretyczne poparto przedstawieniem wyników bada ankietowych, przeprowadzonych w ród lubuskich małych i rednich przedsi biorstw. Słowa kluczowe: przedsi biorstwo, sektor MSP, rozwój przedsi biorstw 1. Identyfikacja czynników warunkuj cych rozwój firm sektora MSP Małe i rednie przedsi biorstwa odgrywaj bardzo wa n rol w gospodarce narodowej. Wynika ona przede wszystkim z udziału tych e firm w zatrudnieniu, produkcji oraz wielko ci PKB. Ponadto przedsi biorstwa te uwa ane s za bardzo wa ny element aktywizuj cy rozwój lokalny i regionalny. Z tego te powodu warto przyjrze si czynnikom, które determinuj rozwój firm sektora MSP. Ogólnie czynniki te mo na podzieli na zewn trzne i wewn trzne, co przedstawia poni sza tabela. Tabela 1. Czynniki zewn trzne i wewn trzne wpływaj ce na rozwój przedsi biorstwa Czynniki zewn trzne dost pno kredytów poziom bezrobocia, dochody ludno ci, oprocentowanie kredytów, kursy walutowe, inflacja, PKB, technologie, aktywno sfery rozwojowo badawczej, zmiany preferencji nabywców, czynniki polityczno prawne (polityka celna, system opodatkowania przedsi biorstw, kodeks pracy), poziom i dynamika popytu, wielko bezpo rednich inwestycji zagranicznych. ródło: Opracowanie własne na podstawie [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]. Czynniki wewn trzne nakłady na badania i rozwój, zasoby ludzkie (kreatywno, umiej tno ci, do- wiadczenia, reakcje na zmiany, wiedza,), zasoby kapitałowe (rzeczowe i finansowe), produkcja (technologia, modernizacja parku maszynowego) jako i cena produktu, sprzeda i marketing (badania rynkowe i marketingowe oraz eksport), system organizacji i zarz dzania (z planowaniem strategicznym), współpraca z organizacjami lokalnymi, jednostkami naukowo- badawczymi, pozyskiwanie i wykorzystywanie informacji gospodarczych, długo funkcjonowania organizacji.

2 106 Anna Kaczmarek, Magdalena Byczkowska Determinanty rozwoju firm sektora MSP (na podstawie bada ankietowych) Bior c po uwag specyfik małych i rednich przedsi biorstw mo na przyj, e najwi kszy wpływ na rozwój przedsi biorstw maj nast puj ce czynniki: oprocentowanie kredytów, wielko popytu i zmieniaj ce si preferencje nabywców zmuszaj przedsi biorców do poszukiwania nowych idei, pozwalaj cych dotrzyma kroku konkurencji b d wygra walk konkurencyjn, bardzo wa nym czynnikiem s zasoby ludzkie wyst puj ce w przedsi biorstwie. Odnosi si to szczególnie do osób zarz dzaj cych organizacj. Ich zadaniem jest kreatywne i długookresowe my lenie. Burzliwe otoczenie nakłada na nich coraz to wi cej obowi zków, wynikaj cych z nieprzewidywalno ci wi kszo ci czynników kształtuj cych organizacj, niezwykle istotnym czynnikiem jest współpraca z władzami lokalnymi. Obecnie strategie rozwoju poszczególnych województw zawieraj wytyczne odnosz ce si do wspierania przedsi biorczo ci. Mo na wi c stwierdzi, e władze lokalne dostrzegaj rol sektora MSP w rozwoju regionu, jednak e cz sto propozycje przedsi biorców nie znajduj uznania w ród elit rz dz cych. Oprócz podanych powy ej czynników, które mog wpływa na rozwój przedsi biorstwa pozytywnie b d negatywnie (w zale no ci od ich stanu), istnieje pewna grupa barier rozwojowych, co przedstawiono w poni szym podrozdziale. 2. Bariery rozwoju firm sektora MSP Bariery rozwojowe charakterystyczne dla MSP przedstawia tabela 2 [10]. Ró nice w działaniu małych i rednich oraz du ych przedsi biorstw wida najbardziej na płaszczy nie takich czynników, jak: dost p do rodków finansowych (ma bezpo redni wpływ na poziom innowacyjno ci w MSP małe i rednie przedsi biorstwa maj ograniczone rodki na zakup kosztownych zaawansowanych technologii i maszyn [14]), kwalifikacje kadry, brak systemu kształcenia w zakresie small businessu, wykorzystywanie technik zarz dzania, niedostateczny dost p do informacji gospodarczej. Dodatkowo w regionach tzw. zacofanych mamy do czynienia z jeszcze jedn barier, jak jest mniejsza przedsi biorczo mieszka ców (czyli niech do zakładania własnych firm). Najwa niejsz wydaje si by bariera dost pu do rodków finansowych, a co za tym zwi zane brak kapitału na rozwój. Trudno ci te stanowi nast puj ce bariery strukturalne: ograniczona zdolno emisyjna, problem wysokich kosztów kredytów, problem zabezpieczenia kredytów [15,16].

3 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 28, Tabela 2. Determinanty rozwoju M P Typologia barier Determinanty rozwoju MSP Bariery prawne skomplikowane procedury uruchamiania i prowadzenia działalno ci gospodarczej, brak skutecznej ochrony dóbr własnych w postaci znaku firmowego, nieznajomo przepisów unijnych, zbyt cz ste zmiany przepisów podatkowych i celnych, co utrudnia podejmowanie działa długofalowych, Bariery ekonomiczne polityka fiskalna rz du, dost pno do usług finansowych, poziom stawek amortyzacyjnych uniemo liwiaj cych odtworzenie maj tku, relatywnie wysoki udział kosztów pracy, z uwagi na poziom stawek składek na ubezpieczenie społeczne, cena kredytów bankowych, brak tradycji eksportowych, sezonowo zbytu wielu produktów oferowanych przez MSP, brak mo liwo ci oddziaływania na ceny produktów na rynku, przestarzały park maszynowy Bariery zarz dzania nieznajomo nowoczesnych technik zarz dzania, brak umiej tno ci wykorzystywania informacji z otoczenia, brak skłonno ci do uczenia si. Bariery kadrowe wysoka fluktuacja pracowników, niskie kwalifikacje kadry. Bariery edukacyjne brak systemu kształcenia w zakresie small businessu, niski stopie wykorzystania internetu, niedostateczny dost p do informacji gospodarczej. Bariery społeczne brak akceptacji rozwarstwienia społecznego, niedostateczna kultura przedsi biorczo ci. ródło: [11, por. 12, 13]. Wysokie koszty kredytów wi si z tym, e w przypadku MSP bardzo wysokie jest ryzyko kredytodawcy i gorsze s mo liwo ci zabezpiecze. Wynika to z tego, e bardzo cz sto wła ciciele nie mog zaoferowa zabezpiecze hipotecznych, z tego wzgl du, e przewa nie grunty i obiekty, w których pracuj s dzier awione lub wynaj te a dodatkowo szybki post p techniczny sprawia, e warto zabezpieczeniowa maszyn i wyposa enia produkcyjnego, obni a si stosunkowo szybko. Jednocze nie małe i rednie firmy maj słab pozycj podczas negocjacji kredytowych [17]. Wi e si to równie z tym, e MSP cz sto nie maj historii kredytowej, która mogłaby ułatwi ocen wiarygodno ci przedsi biorstwa. Istotnym zagro eniem rozwoju małych i rednich przedsi biorstw jest ograniczony dost p do informacji (Bariera ta ci le zwi zana jest z wyposa eniem MSP w sprz t komputerowy i dost pem do internetu, który umo liwia szybszy przekaz informacji i łatwiejszy do nich dost p.

4 108 Anna Kaczmarek, Magdalena Byczkowska Determinanty rozwoju firm sektora MSP (na podstawie bada ankietowych) Z takiego stanu rzeczy zdaj sobie spraw mened erowie w najwi kszych przedsi biorstwach. Im przedsi biorstwo mniejsze, tym mniejsze zainteresowanie internetem. Nale y jednak podkre li, i tak sytuacja wynika cz sto z innej bariery rozwojowej a mianowicie zasobów finansowych (zakup sprz tu, profesjonalnego oprogramowania, szkolenia pracowników). Jednak e cz sto wła ciciele tych firm nie uznaj tej bariery za istotny problem. Jest ona jednak postrzegana przez rodowiska zajmuj ce si badaniem stanu sektora MSP jako zagro enie polskich przedsi biorstw (bariery wynikaj ce z braku dost pu do informacji prezentuje tabela 3). Typ informacji Informacje o Unii Europejskiej Informacje gospodarcze Informacje o działaniu władz publicznych ródło: [11]. Tabela 3. Bariery wynikaj ce z braku dost pu do informacji Bariery według danych szacunkowych istnieje ok. 400 aktów UE szczególnie wa nych dla sektora MSP, które nie zostały przetłumaczone, brak szkole i informacji dotycz cych integracji z Uni Europejsk, które uwzgl dniaj c specyfik bran i regionów, odpowiadałyby na lokalne potrzeby przedsi biorców, brak skutecznej dystrybucji informacji w ród przedsi biorców. brak informacji dotycz cej zamówie publicznych małe i rednie przedsi biorstwa ze wzgl du na ograniczone zasoby personalne nie s w stanie wyodr bni oddzielnej komórki zajmuj cej si ledzeniem pojawiaj cych si ofert, dlatego musz polega przede wszystkim na przekazach ustnych, brak informacji gospodarczej dotycz cej mo liwo ci eksportu małe zaanga owanie biur polskich radców handlowych w ułatwianiu kontaktów gospodarczych z zagranicznymi partnerami. brak powszechnie obowi zuj cych zasad dost pu do informacji i udost pniania informacji, programy gospodarcze i projekty akt rzadko konsultowane s z partnerami społecznymi, informacje o przygotowanych w wi kszo ci resortów programach i projektach aktów prawnych s na ogół niedost pne. Pozostałe bariery, czyli kwalifikacje kadry i wykorzystywanie technik zarz dzania i brak kształcenia w zakresie small businessu s ze sob ci le powi zane. Bardzo cz sto w małych i rednich przedsi biorstwach pojawia si niedostatek wiedzy o zarz dzaniu przedsi biorstwem rynkowym (spo ród wielu zasobów strategicznych, tylko wiedza nie wyst puj w nadmiarze; szerzej na ten temat [18]). Zwykle kieruj cy firm (a zarazem najcz ciej wła ciciele) s w stanie przezwyci y te trudno ci w pocz tkowej fazie rozwoju przedsi biorstwa. Wykorzystuj wówczas swój zapał, kreatywno, skłonno do podejmowania działania itp. Po pewnym czasie zaczynaj nawarstwia si problemy, potrzebne jest w pełni profesjonalne zarz dzanie. Niestety istnieje wiele czynników utrudniaj cych rozwój systemu sprawnego zarz dzania w małym i rednim przedsi biorstwie. Mo na do nich zaliczy : niech wła cicieli do zatrudniania specjalistów, przy czym sami w wi kszo ci posiadaj wykształcenie rednie (46%); wykształcenie wy sze posiada ok. 27%, wykształcenie zawodowe 18%, pomaturalne 6%, podstawowe 3% [19] a ogólnie mniej ni 10 % posiada wykształcenie z zakresu zarz dzania lub ekonomiczne[20] (oprócz tego system kształcenia w zakresie small biznesu dopiero zaczyna si rozwija ),

5 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 28, dystans czy wr cz oboj tno wła cicieli wobec systemu zarz dzania, defensywne nastawienie wła cicieli do rynku, nieufno wobec wiata zewn trznego, skłonno wła cicieli do postrzegania przedsi biorstwa jako prostego mechanizmu, a nie jako zło onego systemu, w którym zachodz wielostronne zale no ci i sprz enia zwrotne, brak my lenia perspektywicznego (wynika to mo e z niech ci lub nieumiej tno ci) [21]. Dodatkowo wła ciciel jest osobi cie nastawiony na osi ganie sukcesu swojego przedsi biorstwa, a decyzje strategiczne zwi zane z funkcjonowaniem firmy podejmowane s pod wpływem innych ni racjonalne argumenty (presti ) [20]. Mo na przyj, e wła ciciel małej czy redniej firmy kieruje si osobistymi motywacjami takimi jak: satysfakcja, pozycja, perspektywy, d enie do zaspokojenia własnych ambicji zawodowych, bezpiecze stwo materialne swoje i swojej rodziny [22]. Dodatkowo jeszcze istnienie w przedsi biorstwie procesów niejawnych, dominacja relacji nieformalnych, cz sto brak dokumentów pisanych oraz niech wła cicieli do omawiania systemu zarz dzania powoduje, e zostaje on zepchni ty na margines działalno ci przedsi biorstwa [23]. Obecnie osoby wykształcone, posiadaj ce spore do wiadczenie wybieraj firmy renomowane, du e o ugruntowanej pozycji. Jednak e w pewnym czasie, mog odczuwa znu enie ci głym nastawieniem organizacji wył cznie do generowania zysku, organizacji, gdzie wszyscy s bezimienni. Mo e wi c zdarzy si w tym przypadku tak, e małe i rednie przedsi biorstwa stan si alternatyw dla anonimowych pracowników z kilkutysi cznych molochów. 3. Wyniki bada ankietowych 1 Zasadniczym celem przeprowadzonych bada była identyfikacja czynników uznawanych przez przedsi biorców za bariery rozwoju przedsi biorstw oraz uszeregowanie ich wg stopnia istotno ci. Wyniki bada przedstawiono na wykresie 1. Badania wykazały, i najwa niejsz barier rozwoju przedsi biorstwa s zbyt wysokie koszty pracy. Czynnik ten został oceniony na 4,15 w skali 5 stopniowej. Jest to bariera o niew tpliwie niekorzystnym wpływie na rozwój podmiotu, utrudniaj ca jego funkcjonowanie na rynku oraz mo liwo ci ekspansji. Wynika to mi dzy innymi z faktu, i wysokie koszty pracy obni aj konkurencyjno przedsi biorstw, a jednocze nie mog zmniejsza elastyczno i szybko reagowania na zmieniaj ce si potrzeby rynku. Bardzo istotne jest to, e obci anie wyników finansowych wysokimi kosztami pracy odzwierciedlane zmniejszaniem zysku netto ogranicza mo liwo podejmowania działalno ci inwestycyjnej, a tym samym hamuje rozwój i wielko zatrudnienia. Warto tak e podkre li inn negatywn stron wysokich kosztów pracy niekorzystnie wpływaj c na rozwój i innowacyjno sektora MSP. Wysokie koszty pozapłacowe ograniczaj wynagrodzenia netto pracowników. To z kolei wpływa na wzrost emigracji zarobkowej, zmniejsza poziom 1 Badania przeprowadził zespół badawczy, w składzie mgr I. Borkowska, mgr R. St pie, mgr R. Ró a ski pod kierownictwem dr A. Kaczmarek (pracownicy Pa stwowej Wy szej Szkoły Zawodowej). Analizie poddano ankiety uzyskane od 65 małych i rednich przedsi biorstw przemysłowych woj. lubuskiego, co stanowi 10.98% populacji obj tej badaniem. Rezultatem działa było powstanie raportu Bariery rozwoju firm sektora MSP w regionie i sposoby ich innowacyjnego pokonywania (red. Nauk. A. Kaczmarek, T. Marcinkowski, Fundacja na rzecz Gorzowskiej Szkoły Wy szej, Gorzów Wlkp., 2008). Wszystkie przytoczone w punkcie 2 dane i opinie pochodz z niniejszego raportu.

6 110 Anna Kaczmarek, Magdalena Byczkowska Determinanty rozwoju firm sektora MSP (na podstawie bada ankietowych) aktywno ci zawodowej, a tym samym uszczupla zasoby wykwalifikowanej kadry pracowniczej w przedsi biorstwach zmniejszaj c ich konkurencyjno. Wysokie koszty pracy uznane zostały za najbardziej dotkliw barier rozwoju przez wszystkie grupy podmiotów: mikro, małe i rednie. Drugim z kolei czynnikiem uznanym za najbardziej istotn barier rozwoju jest zbyt du a ilo przepisów reguluj cych prowadzenie działalno ci gospodarczej. redni wa no tego czynnika respondenci ocenili na 4,0 (w skali 1 5). Bariera ta odgrywa istotne znaczenie zarówno dla przedsi biorstw ju istniej cych na rynku jak i dla nowopowstaj cych. Przepisy reguluj ce prowadzenie działalno ci gospodarczej s bardzo rozbudowane i skomplikowane, a dodatkowo podlegaj cz stym zmianom i nowelizacjom. Ustawodawca za pomoc przepisów ingeruje w prowadzenie działalno ci gospodarczej okre laj c procedury zało enia firmy, przyj cia formy organizacyjno-prawnej, a tak e wydaj c koncesj i zezwolenia niezb dne do wykonywania okre- lonego rodzaju działalno ci. Zbiór ustaw, ich nowelizacji, rozporz dze i innych przepisów dotycz cych prowadzenia przedsi biorstwa jest tak obszerny, e przedsi biorcy bardzo cz sto musz korzysta z pomocy prawnika, co z kolei zwi ksza koszty prowadzenia działalno ci, a tym samym wpływa na konkurencyjno i mo liwo ci rozwoju firmy. Ponadto skomplikowany system prawny powoduje wzrost ryzyka prowadzenia działalno ci gospodarczej im wi cej przepisów tym wi ksze prawdopodobie stwo nara enia si na konsekwencje wiadomego lub niezamierzonego złamania którego z nich. Kolejn istotn barier dla rozwoju MSP wskazywan przez respondentów obj tych badaniem jest niestabilny i skomplikowany system podatkowy. Wa no tego czynnika badani respondenci ocenili rednio na 3,86 w skali 1 5. Trudno dla przedsi biorców stanowi mnogo przepisów podatkowych i ich cz ste zmiany. Restrykcyjna, skomplikowana i niespójna polityka fiskalna stanowi istotn barier rozwoju przedsi biorstw tak e ze wzgl du na wielo przepisów w zakresie systemu ulg podatkowych. Stopie ich skomplikowania daje du y margines i dowolno interpretacyjn urz dnikom. W rzeczywisto ci ulgi wykorzystywane s przez tych podatników, którzy doskonale znaj przepisy i cz sto nawet na granicy zgodno ci z prawem potrafi z nich korzysta, natomiast przez pozostał grup s pomijane z obawy przed popełnieniem bł dów i surowymi sankcjami. Rozbudowany system podatkowy, du a liczba podatków, aktów prawnych je reguluj cych, cz ste zmiany przepisów skomplikowane procedury poboru podatków oraz dotkliwe kary powoduj, i przedsi biorcom z grupy MSP trudno jest samodzielnie zajmowa si kwestiami podatkowymi. Rozwi zaniem trudno ci w omawianej kwestii mog by wi ce interpretacje podatkowe (które weszły w ycie 1 stycznia 2005 roku) udzielane przez urz dy skarbowe a po zmianie przepisów od 1 lipca 2007 roku przez ministra finansów 2. Du a istotno omawianej bariery funkcjonowania MSP wymusza na przedsi biorstwach zatrudnienie b d skorzystanie z usług specjalistów z dziedziny prawa, finansów czy ksi gowo ci (co wynika tak e z niedoborów wykwalifikowanej kadry pracowniczej) zwi kszaj c jednocze nie koszty prowadzenia działalno ci gospodarczej. Wraz z wysoko ocenian barier w postaci niestabilnego i skomplikowanego systemu podatkowego badani wskazuj tak e na zbyt wysokie podatki. 2 Zmiana przepisów dotycz cych wi cych interpretacji podatkowych została zawarta w uchwalonej przez Sejm w dniu 16 listopada 2006 r. nowelizacji ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 217, poz. 1590). Powodem zmian były głównie ch ujednolicenia interpretacji i ukrócenia przypadków wydawania przez urz dy skarbowe i izby skarbowe przy podobnych stanach faktycznych sprzecznych interpretacji. W zgodzie z nowymi przepisami Minister Finansów do wydawania interpretacji upowa nił dyrektorów Izb Skarbowych w Katowicach. Poznaniu Warszawie i Bydgoszczy.

7 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 28, Kolejn barier o istotnym znaczeniu dla małych i rednich przedsi biorstw jest wysoki koszt nowych technologii. Wa no tego czynnika badani respondenci ocenili rednio na 3,7 w pi ciopunktowej skali. Koszty zakupu technologii s najbardziej odczuwane jako bariera rozwoju przez firmy małe (3,86) oraz mikro (3,83), natomiast badani z podmiotów redniej wielko ci ocenili znaczenie tego czynnika najni ej, na poziomie 3,2. Koszt zakupu nowych rozwi za technologicznych zwi zany jest ci le z niedoborami kapitałowymi odczuwanymi przez podmioty z sektora MSP. Ograniczony dost p do zewn trznych form finansowania, a tak e niewystarczaj ce rodki generowane wewn trz przedsi biorstwa staj si główn przyczyn trudno ci w pozyskiwaniu nowych technologii. Nie ulega w tpliwo ci, e najnowsze rozwi zania technologiczne s drogie, a dodatkowo ich zakup wi e si konieczno ci uzyskania licencji, pozwole a tak e bardzo kosztownego serwisowania. Silnie odczuwan barier dla rozwoju małych oraz rednich przedsi biorstw jest biurokracja. Jej znaczenie respondenci ocenili w skali 1 5 na 3,58. Przejawy biurokracji widoczne s na ka dym etapie funkcjonowania podmiotu. Ju rozpocz cie działalno ci wi e si z konieczno ci odwiedzenia wielu urz dów, wypełnienia całej masy druków i spełnieniu wielu ró nego rodzaju wymaga okre lonych przepisami licznych ustaw. Biurokracja jest widoczna tak e po zako czeniu uci liwego procesu rejestracyjnego firmy a widoczna chocia by w momencie ch ci zakupu gruntu przez przedsi biorstwo, uzyskania zgody na rozpocz cie inwestycji w postaci np. wybudowania hali produkcyjnej. Konieczno poddania si wielu urz dowym procedurom jest czasochłonna do tego stopnia, i w znacznym stopniu mo e determinowa decyzj o zało eniu b d dalszym rozwoju przedsi biorstwa, zwi kszaj c bod ce przej cia do szarej strefy. Znacz c barier rozwoju MSP s niedobory wykwalifikowanej kadry pracowniczej. Badani respondenci wskazali wa no tego czynnika rednio na 3,46 mo e wynika z emigracji zarobkowej do krajów Europy Zachodniej, a po rednio tak e z nieodpowiednio ukształtowanego, zorganizowanego systemu edukacji, który nie odpowiada zapotrzebowaniu zgłaszanemu przez rynek. Bariera zwi zana z niedoborem wykwalifikowanych pracowników mo e by te wynikiem niewła ciwego podej cia przedsi biorców, wła cicieli firm do problemu ustawicznego uczenia si. Problemy finansowe przedsi biorstw mog ogranicza udział pomocy finansowej przedsi biorstwa w podnoszeniu kwalifikacji pracownika. Nie ulega jednak w tpliwo ci, e polskie przedsi biorstwa zwłaszcza małe oraz rednie nie posiadaj wizji strategicznej, co do rozwoju podmiotu, nie posiadaj planów szkole pracowniczych, a cz sto nie zwracaj uwagi na to, e najwi kszy potencjał nie tkwi w maszynach czy kapitale, lecz wiedzy pracowników oraz e wygraj te organizacje, które traktuj rozwój pracowników na równi z innymi inwestycjami długoterminowymi[24]. Istotnego znaczenia nabiera tutaj wci jeszcze niedoskonały i bardzo rozdrobniony rynek szkoleniowy w Polsce. Sytuacja ta ulega w ostatnim czasie bardzo pozytywnym zmianom mi dzy innymi dzi ki mo liwo ci uzyskania rodków pomocowych Unii Europejskiej na rozwój zasobów ludzkich. Dzi ki dost pnym rodkom unijnym pracownicy przedsi biorstw mog bra udział w finansowanych całkowicie b d dofinansowywanych przez Uni szkoleniach i kursach.

8 112 Anna Kaczmarek, Magdalena Byczkowska Determinanty rozwoju firm sektora MSP (na podstawie bada ankietowych) nieterminowo dostaw surowców i półfabrykatów niska jako półfabrykatów i surowców trudno ci w dost pie do rynków zagranicznych korupcja cz ste zmiany gustów i upodoba klientów trudno ci ze zdobyciem informacji o działaniach konkurencji niekorzystne stawki amortyzacyjne 1,73 1,87 2 2,05 2,19 2,22 2,3 brak identyfikacji pracowników z celami firmy przestarzały park maszynowy rygorystyczne normy jako ci i bezpiecze stwa nieuczciwa konkurencja niekorzystne zmiany kursów walut opó nienia w spływie nale no ci neprzychylno urz dników niski poziom kompetencji urz dników du a konkurencja na rynku 2,44 2,46 2,51 2,56 2,67 2,69 2,83 2,84 3,02 wysokie oprocentowanie kredytów skomplikowane procedury pozyskiwania kapitału niewystarczaj ce wsparcie dla MSP niedobory wykwalifikowanej kadry pracowniczej biurokracja koszt zakupu nowych technologii wysokie podatki niestabilny i skomplikowany system podatkowy du a ilo przepisów 3,21 3,32 3,41 3,46 3,58 3,7 3,78 3,86 4 wysokie koszty pracy 4,3 0 0,5 1 1,5 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 rednia ocena istoto ci bariery ródło: [25]. Rysunek 1. rednie oceny istotno ci barier rozwojowych

9 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 28, Podsumowanie Zdaniem autorek równie istotn barier rozwoju sektora MSP jest dost p do informacji gospodarczej oraz niski stopie wykształcenia przedsi biorców, a tak e dost p do kredytów i współpraca z władzami lokalnymi. Dlatego spraw priorytetow jest opracowanie sytemu szkole dla małych i rednich przedsi biorców (systemy sprawnego zarz dzania, funkcjonowanie biznesu w warunkach unijnych itp.) Jednocze nie mo na stwierdzi, e rozwój sektora MSP uzale niony jest w du ym stopniu od stabilnego systemu obci e finansowych. Tutaj ogromn role odegra mo e współdziałanie Rz du i Rady Polityki Pieni nej. Sektor bankowy powinien zwróci wi ksz uwag na specyfik sektora MSP, dostosowuj c swoj ofert do jego potrzeb (uproszczenie procedur, rozwój systemu bankowych usług doradczych itp.). Wydaje si równie konieczne powstawanie funduszy por cze kredytowych współpracuj cych z bankami. Konieczne jest równie zmniejszenie biurokracji, procedur zwi zanych z zakładaniem i prowadzeniem przedsi biorstw. Swoj szanse mali i redni przedsi biorcy mog wi za z rozwojem sieci teleinformatycznych i szybkim powstawaniem tzw. przedsi biorstw wirtualnych. Wa ne jest równie podniesienie jako ci produktów. Ale przede wszystkim przedsi biorcy pami ta musz, e w zwi zku z narastaj c konkurencj musz szuka sposobów na zmniejszenie luki technologicznej, co wi e si z konieczno ci poprawy jako ci, wydajno ci pracy itp. Zło ono problemu funkcjonowania i rozwoju małych i rednich przedsi biorstw dowodzi, e sektor ten nie jest w stanie sam poradzi sobie z barierami jakie przed nim stoj. Potrzebne s tutaj zintegrowane działania organizacji lokalnych, instytucji finansowych, rz dowych i pozarz dowych. [1] Banachowicz E.: Wspieranie rozwoju i tworzenie małych przedsi biorstw, Firma 1990, nr 5. [2] Bartkowiak G. (red.): Przedmiotowe i podmiotowe uwarunkowania rozwoju organizacji, Pozna [3] Bittnerowa E.: Zmiana uwarunkowa rozwoju małych i rednich przedsi biorstw przemysłowych w Wielkopolsce, AE Pozna [4] Chojka J. (red. ): Rola małych i rednich przedsi biorstw w rozwoju regionalnym, Warszawa [5] Edvinsson L., Malone M.: Kapitał intelektualny, Warszawa [6] Góralczyk A., Wygrywanie nowym produktem, Magazyn Kadry Zarz dzaj cej, 2003, nr 11 [7] Grudzewski W.M., Hejduk I.K.: Innowacyjno w technice i technologii ródłem przewagi konkurencyjnej, Warszawa [8] Jakubów L.: Szkolenie pracowników a rozwój przedsi biorstwa. W: Moszkowicz M. [red.] Współczesna konkurencja i wielopłaszczyznowe przewagi strategiczne problemy i polskie wyzwania, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław [9] Janasz W.: Determinanty innowacyjno ci przedsi biorstw, Szczecin [10] Kaczmarek A., Bariery rozwojowe sektora MSP. W : III Mi dzynarodowe Seminarium Naukowe Studentów i Młodych Pracowników Nauki, Jarosław 2001.

10 114 Anna Kaczmarek, Magdalena Byczkowska Determinanty rozwoju firm sektora MSP (na podstawie bada ankietowych) [11] Kaczmarek A., M. Winkiel: Uwarunkowania innwacyjno ci małych i rednich przedsi biorstw [w]: Materiały II Ogólnopolskiej Konferencji Przedsi biorstwo u progu XXI wieku, Rzeszów2002. [12] Kaczmarek A., Marcinkowski T.:(red.)Bariery rozwoju firm sektora MSP w regionie lubuskim, Gorzów Wlkp [13] Krajewski K., Determinanty rozwoju M P. W: Małe i rednie przedsi biorstwa na tle przeobra e systemowych w polskiej gospodarce, Warszawa,1999. [14] Krajewski K.: Progi i bariery rozwoju małych i rednich przedsi biorstw, [15] Laszuk M.: Małe i rednie przedsi biorstwa w Polsce. W: Antoszkiewicz J.D.[red.]. Metody rozwi zywania problemów w warunkach małego przedsi biorstwa, Warszawa [16] Lissowski O.: Instrumenty finansowe wspierania małych i rednich przedsi biorstw w Unii Europejskiej i w Polsce. Pozna [17] Mazur-Łukomska K.: Strategie małych i rednich przedsi biorstw, Ekonomika i Organizacja Przedsi biorstwa, 2001 nr 6. [18] Moll B.H.: Kreditgarantiegemeinschaften mit Solidarhaftung der Bürsthaftnehmer. Berlin [19] Popławski W., Sojak S.: Wprowadzenie do zarz dzania małym przedsi biorstwem. Zbiór przypadków, Toru [20] Sawicka J. (red): Zało enie i prowadzenie małego przedsi biorstwa, Warszawa [21] Skibi ska A.: Zachowania marketingowe małych i rednich firm, Ekonomika i Organizacja Przedsi biorstwa, 2001, nr 6. [22] Stru ycki M. (red.)zarz dzanie małym i rednim przedsi biorstwem. Uwarunkowania europejskie. Warszawa [23] Stru ycki W.: Przedsi biorstwo a rynek. Warszawa [24] Sudoł S., Matuszak M.(red.): Przyczyny rozwoju i upadku polskich przedsi biorstw przemysłowych w okresie transformacji ustrojowej , Toru [25] Szczepankowski P.J.: Finansowanie działalno ci gospodarczej małych i rednich przedsi biorstw, Warszawa 2002.

11 POLSKIE STOWARZYSZENIE ZARZ DZANIA WIEDZ Seria: Studia i Materiały, nr 28, DETERMINANTS OF SME DEVELOPMENT (BASED ON QUESTIONNAIRES) Summary Identification, categorization and description of factors influencing small and medium businesses development is the main focus of this article. For this purpose the literature review has been done. Theoretic considerations are illustrated by results of questionnaire executed among small and medium enterprises from lubuskie voivodeship. Keywords: enterprise, SME sector, enterprise development Anna Kaczmarek Magdalena Byczkowska Instytut Zarz dzania Pa stwowa Wy sza Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w usłudze szkoleniowodoradczej z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP, realizowanej

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP?

Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Dlaczego transfer technologii jest potrzebny MŚP? Kamil Bromski Kierownik, Dolnośląski Ośrodek Transferu Wiedzy i Technologii Specjalista ds. transferu technologii, Agencja Rozwoju Innowacji S.A. Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku.

Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku. Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w roku 2013, realizuje działania na rzecz wsparcia i rozwoju przedsiębiorstw. Obowiązkiem spoczywającym na PARP jest

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Terytorialny

Kontrakt Terytorialny Kontrakt Terytorialny Monika Piotrowska Departament Koordynacji i WdraŜania Programów Regionalnych Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 26 pażdziernika 2012 r. HISTORIA Kontrakty wojewódzkie 2001

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni.

Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni. Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu w ramach dotacji unijnych. Teraz się to zmieni. Wytyczne ministerialne przewidywały niekorzystny sposób rozliczania leasingu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka mł. insp. dr hab. Agata Tyburska Zakład Zarządzania Kryzysowego Wyższa

Bardziej szczegółowo

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw)

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie niniejszej ankiety dotyczącej Pani/a opinii na temat prawdopodobieństwa wystąpienia przedstawionych zjawisk w perspektywie

Bardziej szczegółowo

DZENIE RADY MINISTRÓW

DZENIE RADY MINISTRÓW Dz. U. 2007 Nr 210, poz. 1522 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 31 października 2007 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na uzyskanie certyfikatu wyrobu wymaganego na rynkach zagranicznych Na

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych

z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez

Bardziej szczegółowo

IDENTYFIKACJA ŁA CUCHA WARTO CI BIUR INFORMACJI GOSPODARCZEJ (BIG) W POLSCE

IDENTYFIKACJA ŁA CUCHA WARTO CI BIUR INFORMACJI GOSPODARCZEJ (BIG) W POLSCE IDENTYFIKACJA ŁA CUCHA WARTO CI BIUR INFORMACJI GOSPODARCZEJ (BIG) W POLSCE KAZIMIERZ PERECHUDA Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu ZBIGNIEW TELEC Zakład Organizacji i Zarz dzania Akademia Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

Formularz F-4.2.3-01-01-01 Druk firmowy Nr wydania: 03 Data wydania: 22-09-2014

Formularz F-4.2.3-01-01-01 Druk firmowy Nr wydania: 03 Data wydania: 22-09-2014 Instrument: Realizacja niektórych przedsięwzięć w zakresie promocji i wspierania eksportu lub sprzedaży na rynku wewnętrznym UE ( PRZEDSIĘWZIĘCIA PROMOCYJNE ). Cel główny wsparcia Wymagania Udzielanie

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1)

A. Informacje dotyczące podmiotu, któremu ma A1) Informacje dotyczące wspólnika spółki cywilnej być udzielona pomoc de minimis 1) FORMULARZ INFORMACJI PRZEDSTAWIANYCH PRZY UBIEGANIU SIĘ O POMOC DE MINIMIS Stosuje się do de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Nowy Serwis Pstr gowy. Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych

Nowy Serwis Pstr gowy. Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych Nowy Serwis Pstr gowy Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych Spis Tre ci Za enia Nowego Serwisu Historia Serwisu Pstr gowego Problemy Nowego Serwisu Pstr gowego Pozyskiwanie Danych ci galno danych

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Budowa elektronicznej administracji w ramach POIG Konferencja podsumowuj realizacj projektu pn. E-administracja warunkiem rozwoju Polski. Wzrost konkurencyjno

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) / z dnia 15.12.2015 r.

ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) / z dnia 15.12.2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 15.12.2015 r. C(2015) 8948 final ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) / z dnia 15.12.2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013

Bardziej szczegółowo

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r.

Tomice, dnia 15 lutego 2012 r. WSPÓLNA METODA OCENY CAF 2006 W URZĘDZIE GMINY TOMICE PLAN DOSKONALENIA Sporządził: Ryszard Góralczyk Koordynator CAF Cel dokumentu: Przekazanie pracownikom i klientom Urzędu informacji o przyjętym planie

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Tekst jednolity -Załącznik do Zarządzenia Członka Zarządu nr 53/2002 z dnia 04.03.2002 B a n k Z a c h o d n i W B K S A REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Poznań, 22

Bardziej szczegółowo

Województwo Lubuskie, 2016 r.

Województwo Lubuskie, 2016 r. Województwo Lubuskie, 2016 r. Kursy kwalifikacyjne, szkolenia doskonalące dla nauczycieli w zakresie tematyki związanej z nauczanym zawodem. Studia podyplomowe itp. Np. uczelnie wyższe w przypadku szkoleń

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r.

Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r. Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r. w sprawie: ustalenia instrukcji dotyczącej sposobu i trybu przetwarzania informacji niejawnych oznaczonych klauzulą

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego SYSTEM WDRA ANIA W L SKIM. , 7 grudnia 2007 r.

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego SYSTEM WDRA ANIA W L SKIM. , 7 grudnia 2007 r. ń Program Operacyjny Kapitał Ludzki SYSTEM WDRA ANIA W WOJEWÓDZTWIE L SKIM Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego Ustro, 7 grudnia 2007 r. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Jest jednym z sze ciu programów

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców

Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców Autor: R.P. / IPO.pl 18.07.2008. Portal finansowy IPO.pl Przeciętnemu Polakowi dotacje unijne kojarzą się z wielkimi inwestycjami infrastrukturalnymi oraz dopłatami

Bardziej szczegółowo

Faktury elektroniczne a e-podpis stan obecny, perspektywy zmian. Cezary Przygodzki, Ernst & Young

Faktury elektroniczne a e-podpis stan obecny, perspektywy zmian. Cezary Przygodzki, Ernst & Young Faktury elektroniczne a e-podpis stan obecny, perspektywy zmian Cezary Przygodzki, Ernst & Young Poruszane zagadnienia Obecne przepisy o e-fakturach w kontekście e-podpisu Regulacje krajowe Regulacje UE

Bardziej szczegółowo

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Wyniki monitorowania pomocy publicznej udzielonej spółkom motoryzacyjnym prowadzącym działalność gospodarczą na terenie specjalnych stref ekonomicznych (stan na

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

WZÓR. reprezentowaną przez: Pana/ią osobę uprawnioną, zwaną dalej Wykonawcą, posiadającym NIP.. oraz REGON.

WZÓR. reprezentowaną przez: Pana/ią osobę uprawnioną, zwaną dalej Wykonawcą, posiadającym NIP.. oraz REGON. Załącznik nr 4 do SIWZ MUP.PK.III.371-17/12 WZÓR UMOWA DOSTAWY NR w ramach projektu WIEDZA INNOWACYJNOŚĆ JAKOŚĆ współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 24 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY z dnia... 2015 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków lub ich części w ramach pomocy

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO -

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Firma FAKRO FAKRO jest prywatna firmą rodzinną powstałą w 1991 r. Właścicielem oraz

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr II/818/10 Prezydenta Miasta Stalowej Woli z dnia 26 kwietnia 2010r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO GMINY STALOWA WOLA I. Postanowienia ogólne 1 1. Statut Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R.

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. Poznań, dnia 25 września 2013 r. OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. 1. Opis zagadnienia Opinia dotyczy stanu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI

POLITYKA PRYWATNOŚCI POLITYKA PRYWATNOŚCI stosowanie do przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2013 r., poz. 1422 ze zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne Załącznik nr 6 do 217 str. 1/5 Brzmienia załącznika: 2009-06-09 Dz.U. 2009, Nr 78, poz. 653 1 2006-01-10 Załącznik 6. Program szkolenia kandydatów na instruktorów i instruktorów nauki jazdy 1 1. Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXII/453/12 RADY MIASTA GDYNI z 29 sierpnia 2012 roku

UCHWAŁA NR XXII/453/12 RADY MIASTA GDYNI z 29 sierpnia 2012 roku UCHWAŁA NR XXII/453/12 RADY MIASTA GDYNI z 29 sierpnia 2012 roku w sprawie zmiany Statutu Gdyńskiego Centrum Innowacji Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVII/166/2016 RADY GMINY LUBACZÓW. z dnia 9 marca 2016 r.

UCHWAŁA NR XVII/166/2016 RADY GMINY LUBACZÓW. z dnia 9 marca 2016 r. UCHWAŁA NR XVII/166/2016 RADY GMINY LUBACZÓW w sprawie zwolnień przedsiębiorców od podatku od nieruchomości na terenie gminy Lubaczów w ramach pomocy de minimis Na podstawie art. 7 ust. 3 i art. 20b ustawy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko

Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko Finansowanie inwestycji w OZE - PO Infrastruktura i Środowisko Dofinansowanie projektów związanych z inwestycjami w OZE w ramach Polskich Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007 2013 moŝe

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU

W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU Szczecin, dn. 20 marca 2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE na zakup usługi dotyczącej Organizacji i udziału w misjach gospodarczych za granicą REALIZOWANEJ W RAMACH PO IG DZIAŁANIE 6.1. PASZPORT DO EKSPORTU Wdrożenie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

Co do zasady, obliczenie wykazywanej

Co do zasady, obliczenie wykazywanej Korekta deklaracji podatkowej: można uniknąć sankcji i odzyskać ulgi Piotr Podolski Do 30 kwietnia podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych byli zobowiązani złożyć zeznanie określające wysokość

Bardziej szczegółowo

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r.

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. Zaproszenie do składania informacji dotyczących organizacji szkolenia Spawanie metodą 111 (ręczne spawanie łukowe) i spawanie metodą 311 (spawanie acetylenowo-tlenowe)

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA HANDEL I REKLAMA W PRAKTYCE PILOTAŻOWY PROGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości?

Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Jakie są te obowiązki wg MSR 41 i MSR 1, a jakie są w tym względzie wymagania ustawy o rachunkowości? Obowiązki sprawozdawcze według ustawy o rachunkowości i MSR 41 Przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku funduszy VC w Polsce

Perspektywy rozwoju rynku funduszy VC w Polsce Perspektywy rozwoju rynku funduszy VC w Polsce dr Rafał T. Stroiński, LL.M. Seminarium eksperckie Rozwój innowacyjnej gospodarki dzięki rynkowi venture capital Pałac Prezydencki Warszawa, 7 października

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie FORUM PRACODAWCÓW. w Kielcach, ul. Sienkiewicza 68 www.fp.kielce.com

Stowarzyszenie FORUM PRACODAWCÓW. w Kielcach, ul. Sienkiewicza 68 www.fp.kielce.com Stowarzyszenie FORUM PRACODAWCÓW w Kielcach, ul. Sienkiewicza 68 www.fp.kielce.com 20 lat na rzecz przedsiębiorczości Działamy od 1994 roku Skupiamy przedsiębiorców i menedżerów Działamy w województwie

Bardziej szczegółowo

POIG.01.01.01-30-022/08

POIG.01.01.01-30-022/08 Foresight w drzewnictwie scenariusze rozwoju badań naukowych w Polsce do 2020 roku POIG.01.01.01-30-022/08 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm

Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie serdecznie zaprasza do skorzystania z bezpłatnych usług innowacyjnych, których celem jest usprawnienie funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

OIGD 89/2013 Kraków, 8 lipca 2013 r. Pani/Pan Prezes Członkowie Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa

OIGD 89/2013 Kraków, 8 lipca 2013 r. Pani/Pan Prezes Członkowie Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa 31-542 Kraków Biuro w Warszawie ul. Mogilska 25 03-302 Warszawa www.oigd.com.pl tel.: 12 413 80 83 ul. Instytutowa 1 tel./fax.: 22 811 92 74 e-mail: oigd@oigd.com.pl fax.:12 413 76 25 e-mail: oigdwars@atcom.net.pl

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia a wyniki pracy

Wynagrodzenia a wyniki pracy Wynagrodzenia a wyniki pracy Olech Bestrzyński Kierownik ds. wynagrodzeń - Kompania Piwowarska S.A. Plan Kontekst Kompania Piwowarska jako organizacja oparta na markach Wizja i priorytety strategiczne

Bardziej szczegółowo

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku,

ruchu. Regulując przy tym w sposób szczegółowy aspekty techniczne wykonywania tych prac, zabezpiecza odbiorcom opracowań, powstających w ich wyniku, UZASADNIENIE Projekt rozporządzenia jest wypełnieniem delegacji ustawowej zapisanej w art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz.

Bardziej szczegółowo

Sergiusz Sawin Innovatika

Sergiusz Sawin Innovatika Podsumowanie cyklu infoseminariów regionalnych: Siedlce, 16 lutego 2011 Płock, 18 lutego 2011 Ostrołęka, 21 lutego 2011 Ciechanów, 23 lutego 2011 Radom, 25 lutego 2011 Sergiusz Sawin Innovatika Projekt

Bardziej szczegółowo

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa

Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Wpływ zmian klimatu na sektor rolnictwa Elżbieta Budka I posiedzenie Grupy Tematycznej ds. Zrównoważonego Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 30 listopada 2010 r.

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU BANKIER ROKU 2013

REGULAMIN KONKURSU BANKIER ROKU 2013 REGULAMIN KONKURSU BANKIER ROKU 2013 DLA PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI FINANSOWYCH WSPÓŁPRACUJĄCYCH Tekst jednolity Regulaminu sporządzony w dniu 05.03.2013 r. Preambuła Lubuski Fundusz Poręczeń Kredytowych Sp.

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radcy Prawnego

Kancelaria Radcy Prawnego Białystok, dnia 30.03.2007 r. OPINIA PRAWNA sporządzona na zlecenie Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów w Warszawie I. Pytania: 1. Czy zakaz ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części, ujętych

Bardziej szczegółowo

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego U M O W A nr RP -.. o dofinansowanie bezrobotnemu podjęcia działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego CZĘŚĆ I - DANE OSOBOWE (*wypełnienie obowiązkowe) imię i nazwisko*: tel. / faks: e-mail*: wyrażam

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. MERAWEX Sp. z o.o. 44-122 Gliwice ul. Toruńska 8. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA MERAWEX Sp. z o.o. POPRZEZ EKSPORT.

ZAPYTANIE OFERTOWE. MERAWEX Sp. z o.o. 44-122 Gliwice ul. Toruńska 8. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA MERAWEX Sp. z o.o. POPRZEZ EKSPORT. Gliwice, 07.12. 2012 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Zakup usług doradczych w zakresie wyselekcjonowania, sprawdzenia wiarygodności grupy docelowej potencjalnych partnerów handlowych, przygotowania ofert współpracy

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Gminy Mogilno na lata 2015-2025 - Konsultacje społeczne

Strategia Rozwoju Gminy Mogilno na lata 2015-2025 - Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Gminy Mogilno na lata 2015-2025 - Konsultacje społeczne Szanowni Państwo, w związku prowadzeniem prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Gminy Mogilno na lata 2015-2025, zwracamy się

Bardziej szczegółowo

... (pieczęć firmowa)

... (pieczęć firmowa) Pracodawca: Ustrzyki Dolne, dnia... (pieczęć firmowa) STAROSTA BIESZCZADZKI WNIOSEK o przyznanie środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego na sfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego pracowników

Bardziej szczegółowo

1. Brak wystawiania faktur wewnętrznych dokumentujących WNT lub import usług.

1. Brak wystawiania faktur wewnętrznych dokumentujących WNT lub import usług. Jakie problemy podatkowe występują w przypadku przepisów ustawy o VAT? W trakcie audytów podatkowych audytorzy szczególną uwagę zwracają na rozliczenie przez podatników faktur wystawionych przez zagranicznych

Bardziej szczegółowo