STOSOWANIE PRAWA ŁASKI W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STOSOWANIE PRAWA ŁASKI W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP"

Transkrypt

1 STUDIA IURIDICA XLV/2006 Ryszard Piotrowski WPiA UW STOSOWANIE PRAWA ŁASKI W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP I Konstytucja RP w art. 139 stanowi, że Prezydent Rzeczypospolitej stosuje prawo łaski. Treść i znaczenie tego prawa, a także charakter i zakres czynności Prezydenta nie zostały w ustawie zasadniczej zdefiniowane, a zatem stanowią jedno z pojęć zastanych, których znaczenie zależy od poglądów doktryny i kształtu praktyki, wynika...z tradycji, doktryny i orzecznictwa, a także ze sposobu rozumienia [...] w prawie dotychczas obowiązującym. 1 Instytucja prawa łaski została ukształtowana w art. 47 Konstytucji marcowej; głowie państwa przysługiwało...prawo darowania i złagodzenia kary oraz darowania skutków zasądzenia karno-sądowego w poszczególnych wypadkach, przy czym Prezydent nie mógł...stosować tego prawa do ministrów, zasądzonych na skutek postawienia ich w stan oskarżenia przez Sejm. W myśl art. 69 Konstytucji kwietniowej Prezydent mógł...aktem łaski darować lub złagodzić skazanemu karę, wymierzoną orzeczeniem prawomocnem, tudzież uchylić skutki skazania. Wydaje się, że we współczesnej polskiej doktrynie prawa konstytucyjnego można wyróżnić rozmaite interpretacje zakresu omawianego tu pojęcia. Jedni są skłonni przyjąć, że prawo łaski obejmuje swoim zasięgiem przede wszystkim dolegliwości orzeczone w procesie karnym, a nie obejmuje jednak, z istoty rzeczy, dolegliwości orzekanych jako konsekwencja prawa w postępowaniu dyscyplinarnym, a zwłaszcza w procesie cywilnym (samoistnym lub adhezyjnym w ramach procesu karnego), jako dotyczącym prawa prywatnego. Również ciężary, nakładane przez organy administracyjne w ramach realizowania przez nie ustawowych zadań państwa (np. wymiar podatku), nawet potwierdzone wyrokiem sądu administracyjnego, nie mogą być przez Prezydenta redukowane lub znoszone w ramach prawa łaski. Nie są one 2 bowiem karą nałożoną za złamanie prawa. Drudzy są zdania, że Prezydent, stosując prawo łaski,...nie jest skrępowany żadnymi ograniczeniami przedmiotowymi 1 Tak: w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 24/04. 2 Tak: P. Sarnecki, Komentarz do art. 139 Konstytucji RP, [w:] L. Garlicki, [red.], Konstytucja RP. Komentarz, t. I, Warszawa 1999.

2 166 RYSZARD PIOTROWSKI wyłączającymi z tej kompetencji niektóre przestępstwa lub kary. Brak jest dla takich ograniczeń podstawy w Konstytucji. Oznacza to, że może ułaskawić także w przypadku kar skarbowych, dyscyplinarnych, administracyjnych. Wówczas jednak obniżona zostaje ranga aktu łaski [...]. Mamy zatem do czynienia z niejednoznacznoś- 3 cią sformułowań konstytucyjnych, co może budzić wątpliwości ze względu na zasadę określoności prawa i jej znaczenie jako jednej z podstaw demokratycznego państwa prawnego. Praktyka stosowania prawa łaski zdaje się przemawiać za jego węższym rozumieniem akty łaski mają postać darowania lub złagodzenia orzeczonej kary oraz darowania innych skutków skazania; w praktyce nie występuje indywidualna abolicja, nie stosuje się aktów łaski do wykonanych już postanowień skazującego wyroku, do ustalonych w wyroku karnym zobowiązań cywilnoprawnych. Czy praktyka ta ma jednak oparcie w normach konstytucyjnych, czy też sama 4 te normy kreuje, kształtując znaczenie pojęcia zastanego? Wydaje się, że prawo łaski jest swego rodzaju konstytucyjnie dopuszczonym wyjątkiem od przewidzianego przez ustawy biegu zdarzeń. Z tego zatem powodu zakres zastosowania owej instytucji powinien być określany z powściągliwością stosowną wobec wyjątków, co mogłoby stanowić konstytucyjną podstawę ograniczającą kompetencje Prezydenta. Kompetencji tych zasadniczo nie można kształtować na podstawie domniemań, a zatem należałoby przyjąć, że Prezydent stosuje prawo łaski w takim zakresie, jaki wyznaczają obowiązujące w tej mierze regulacje ustawowe, a więc kodeks postępowania karnego. To jednak mogłoby prowadzić do interpretowania postanowień Konstytucji ze względu na obowiązującą ustawę. Należałby zatem przyjąć, że ustawodawca mógłby ustawowo rozszerzyć zakres zastosowania prawa łaski poza sferę postępowania karnego, ale zgodność tego rodzaju regulacji z Konstytucją podlegałaby ocenie Trybunału Konstytucyjnego, który zapewne odwołałby się do zastanego pojęcia ułaskawienie. Przeciw wąskiej interpretacji zakresu zastosowania prawa łaski przemawia jednak art. 139 Konstytucji, stanowiąc: Prawa łaski nie stosuje się do osób skazanych przez Trybunał Stanu. Czy nie oznacza to konstytucyjnego sprecyzowania granic możliwości ułaskawieniowych Prezydenta, którego kompetencje nie powinny być ograniczane w drodze domniemywania istnienia tego rodzaju ograniczeń obok ustanowionych przez literę Konstytucji? W art. 139 Konstytucji nie ma przecież słów w szczególności, które odnosiłyby się do wyznaczenia zakresu osób, do których nie stosuje się prawa łaski, a więc ustala zakres swego rodzaju wyjątku, który nie powinien podlegać rozszerzającej interpretacji. Wprowadzenie owego wyjątku w ustawie zasadniczej budziło wątpliwości w toku prac Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego. Wątpliwości te nie są bezzasadne. Wyłączenie możliwości...zastosowania prawa łaski wobec osób skazanych przez Trybunał Stanu tłumaczy się głównie charakterem odpowiedzialności konstytucyjnej, a także chęcią zlikwidowania możliwości wygrywania w ten sposób pewnych spraw politycz- 3 Tak: B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, Warszawa 2004, s Tak: L. Wilk, O instytucji ułaskawienia (Uwagi de lege ferenda), Państwo i Prawo 1997, nr 5, s. 58.

3 STOSOWANIE PRAWA ŁASKI W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP nych. To jednak właśnie wobec tych osób prezydencka łaska może mieć dobitny sens, a kontekst polityczny towarzyszy na ogół wszelkim działaniom głowy państwa, w tym także stosowaniu prawa łaski wobec osób objętych postępowaniem karnym. Dotyczy to także osób podlegających postępowaniu lustracyjnemu, w którym przewiduje się odpowiednie stosowanie procedury karnej, samej zaś lustracji towarzyszy zarówno społeczne potępienie, jak i dolegliwość spotykająca osobę lustrowaną, a jedno i drugie należy przecież do istoty karania. Jednakże prezydenckie ułaskawienie mogłoby okazać się nieskuteczne wobec tych następstw, które wiążą się ze społecznym potępieniem towarzyszącym złożeniu nieprawdziwego oświadczenia lustracyjnego. Wydaje się, że pozbawienie Prezydenta możliwości ułaskawienia osób skazanych przez Trybunał Stanu jest niezbędne dla zapobieżenia nadmiernemu wzmocnieniu jego pozycji ustrojowej w warunkach parlamentarno-gabinetowego systemu rządów. Przesłanka ta nie dotyczy jednak przecież deputowanych pozbawionych mandatu na zasadzie art. 107 Konstytucji. II W doktrynie jest reprezentowany pogląd, że stosowanie prawa łaski jest prezydenckim uprawnieniem indywidualnym (prerogatywą osobistą), a Prezydent...nie jest w żaden sposób ograniczony w możliwości stosowania prawa łaski, przy czym kompetencja ta jest związana...wyłącznie z głową państwa i z tego powodu...jej 6 realizacja [...] nie jest i nie może być kontrolowana. Na osobisty charakter tej 7 kompetencji Prezydenta zwraca uwagę Paweł Sarnecki. Prerogatywy Prezydenta to jego akty osobiste określające...zakres dopuszczalnego samodzielnego działania 8 Prezydenta. W świetle Konstytucji RP stosowanie prawa łaski (art. 139 Konstytucji) jest aktem urzędowym Prezydenta, który to akt dla swej ważności nie wymaga podpisu premiera (art. 144 ust. 3 pkt 18). Ustrojodawca zatem ukształtował prawo łaski w taki sposób, że wykluczył jakiekolwiek uzależnienie wykonywania tej kompetencji przez Prezydenta od woli innych organów, czy to władzy wykonawczej, czy sądowniczej. To Prezydent stosuje prawo łaski, a pozostałe organy państwowe powinny współdziałać z nim w tym zakresie. Konstytucja RP...pozostawia Prezydentowi swobodę decydowania o ułaskawieniu. Należy pamiętać, że za 9 naruszenie 5 P. Sarnecki, Komentarz... 6 J. Boć [red.], Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, Wrocław 1998, s Zob.: P. Sarnecki, Komentarz... 8 Tak: Z. Witkowski [red.], Prawo konstytucyjne, Toruń 2002, s W. Skrzydło [red.], Polskie prawo konstytucyjne, Lublin 2003, s. 317.

4 168 RYSZARD PIOTROWSKI Konstytucji lub ustawy przez akt stosowania prawa łaski Prezydent ponosi odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu. Prawo łaski jest uważane za tradycyjne uprawnienie głowy państwa. Prezydent, stosując je, nie uczestniczy w wymiarze 10 sprawiedliwości, ale...okazuje skazanemu miłosierdzie. W literaturze podkreślono, że Prezydent, stosując prawo łaski, nie jest związany żadnymi przepisami 11 określającymi przesłanki tego aktu, który nie wymaga uzasadnienia. Oznacza to...swobodę oceny Prezydenta, który podlega w tym względzie jedynie kontroli ze 12 strony opinii publicznej. Jednakże akt łaski nie powinien być arbitralny, społecznie niezrozumiały czy obrażający poczucie sprawiedliwości, gdyż przeczyłoby to konstytucyjnemu powołaniu Prezydenta jako najwyższego przedstawiciela państwa, które jest wspólnym dobrem (art. 1 Konstytucji RP) i demokratycznym państwem prawnym (art. 2). We współczesnych państwach demokratycznych stosowanie prawa łaski należy nie zawsze do Prezydenta, choć tego rodzaju rozwiązanie przeważa. Niekiedy 13 uprawnienie to wykonuje rząd (Szwecja) albo parlament (Szwajcaria), co może sprzyjać uczynieniu stosowania prawa łaski mniej arbitralnym i bardziej zobiektywizowanym, ale też uzależnia je od sprawujących władzę ugrupowań politycznych. Wydaje się, że powierzenie stosowania prawa łaski głowie państwa może służyć budowaniu jej autorytetu, a przez to sprzyjać umacnianiu władzy publicznej, która zwłaszcza w sytuacji konfliktu między konsekwencjami ustaw a poczuciem sprawiedliwości ma zdolność znalezienia i skutecznego zastosowania godnego rozwiązania. III Przepisy kodeksu postępowania karnego regulujące postępowanie ułaskawieniowe powinny być interpretowane i stosowane w zgodzie z Konstytucją RP. W odniesieniu do roli Prezydenta w zakresie stosowania prawa łaski przewidują one, że Prezydent może zadecydować o wszczęciu z urzędu postępowania o ułaskawienie przez Prokuratora Generalnego lub zadecydować o tym, że Prokurator Generalny przedstawi Prezydentowi akta sprawy (art k.p.k.). Twierdzenie, że nieprzedstawienie akt pozbawia Prezydenta możliwości zastosowania prawa łaski, byłoby równoznaczne z ograniczaniem jego konstytucyjnych uprawnień w drodze wykładni systemowej ustawy, która to wykładnia pozostaje w sprzeczności z językową i systemową wykładnią Konstytucji RP. 10 P. Winczorek, Komentarz do Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., Warszawa 2000, s B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, s J. Ciapała, Prezydent w systemie ustrojowym Polski , Warszawa 1999, s Por.: B. Banaszak, Prawo łaski nazbyt łaskawe, Rzeczpospolita z 19 grudnia 2005.

5 STOSOWANIE PRAWA ŁASKI W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP 169 W literaturze przedmiotu podkreślono, że jeśli Prezydent zażąda przedstawienia sobie akt, to Prokurator Generalny jest zobowiązany zażądać akt od sądów i przedłożyć je Prezydentowi z własną sugestią (niewiążącą Prezydenta), który 14...decyduje w przedmiocie łaski niezależnie od opinii i wniosków. Na żądanie Prezydenta Prokurator Generalny...jest zobowiązany przedstawić mu akta każdej sprawy w celu skorzystania z prawa łaski, bez zasięgania jakichkolwiek opinii 15 (art in fine). Jeżeli Prezydent zażąda przedstawienia akt, to Prokurator Generalny, przedstawiając akta,...powinien przedstawić swoje stanowisko 16 w przedmiocie ułaskawienia. Wskazano także, iż kodeks postępowania karnego normuje jedynie procedurę ułaskawieniową przed sądami i Prokuratorem Generalnym, a przepisy w ogóle nie dotyczą postępowania przed organem upoważnionym do stosowania prawa łaski. Dlatego Prezydent może skorzystać z prawa łaski bez wykorzystania tej procedury, ponadto Nie budzi zresztą wątpliwości, że Prezydent może zastosować łaskę w ogóle z pominięciem trybu przewidzianego w k.p.k., przy czym...żaden przepis ustawy zasadniczej nie wyklucza ułaskawienia przed prawomocnym skazaniem, a zatem bez akt i 19 opinii. IV Nie można ograniczać kompetencji Prezydenta określonych w ustawie zasadniczej w drodze domniemania kompetencji Prokuratora Generalnego na podstawie wykładni kodeksu postępowania karnego, który nie reguluje sposobu postępowania głowy państwa stosującej prawo łaski, a tylko wprowadza możliwość żądania akt. Brak akt ogranicza możliwość działania Prezydenta, należy jednak pamiętać, że mają one znaczenie pomocnicze. Prezydent nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości i, podejmując decyzję ułaskawieniową, nie kieruje się wyłącznie materiałami sprawy. Z przepisu stanowiącego, że Prokurator Generalny przedstawi akta Prezydentowi nie można wnosić, że Prokurator Generalny akt nie przedstawi. Byłoby to sprzeczne z prawem tożsamości logicznej, zgodnie z którym każde zdanie formułuje 20 zarazem warunek wystarczający i konieczny własnej prawdziwości. Stosowanie prawa łaski nie może być uzależnione od tempa czytania akt przez Prokuratora Generalnego, zwłaszcza że w ten sposób nawet przy obecnej liczbie T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Kraków 2005, s T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2005, s W. Grzeszczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2005, s T. Grzegorczyk, Kodeks..., s Ibidem, s Ibidem, s W. Marciszewski [red.], Mała Encyklopedia Logiki, Wrocław 1970, s. 228.

6 170 RYSZARD PIOTROWSKI ułaskawień Prokurator Generalny byłby zdolny do sparaliżowania urzędu Prezydenta albo musiałby zrezygnować z wykonywania swej kompetencji. Prokurator Generalny ma obowiązek dostarczyć akta w czasie niezbędnym na ich przewiezienie; jego opinia może ograniczać się do stwierdzenia, że nie jest możliwe przedstawienie opinii. To Prezydent ma zapoznać się z aktami, skoro tak zdecydował. Prokurator Generalny powinien współdziałać z Prezydentem. Nie może wykorzystywać prawa do uniemożliwienia Prezydentowi stosowania prawa łaski, nawet jeżeli jako obywatel jest przekonany, że Prezydent w konkretnej sprawie powinien powstrzymać się od działania. W przeciwnym razie postępowanie Prokuratora Generalnego mogłoby zostać uznane za przejaw prymatu racji politycznych nad względami prawnymi. V Stosując prawo łaski, Prezydent podobnie jak w przypadku wykonywania innych swoich kompetencji jest związany postanowieniami art. 126 Konstytucji RP, który czyni Prezydenta gwarantem ciągłości władzy państwowej i powierza mu czuwanie nad przestrzeganiem Konstytucji. To Prezydent nadaje znaczenie tym pojęciom, jednakże jego wybór podlega ocenie opinii publicznej, a...stosowanie prawa łaski nie może naruszać pewnego minimalnego progu akceptacji społecznej. Działanie w tej dziedzinie wbrew społecznym odczuciom sprzyjałoby 21 umacnianiu prymatu polityki nad prawem, co stanowi zagrożenie dla zasad demokratycznego państwa prawnego. Wydaje się celowe wprowadzenie rozwiązań zabezpieczających w pewnym stopniu stosowanie prawa łaski przed możliwymi nadużyciami. Rozwiązania te mogłyby polegać na zwiększeniu jawności procedury ułaskawieniowej, ale przecież samo podjęcie starań o ułaskawienie, jak też skorzystanie przez Prezydenta z prawa łaski, nie powinno być równoznaczne z podaniem wyroku do publicznej wiadomości. Mogłoby to w istotny sposób ograniczyć autonomię informacyjną osób, które chciałyby prosić o łaskę, a przecież warunkiem przedłożenia prośby, czy też jej spełnienia, nie powinno być podanie faktu skazania do publicznej wiadomości tylko dlatego, że skazany chce skorzystać z prawa łaski. Tego rodzaju rozwiązanie oznaczałoby ograniczenie praw jednostki podyktowane w istocie słabością władzy prezydenckiej. Dążenie do uczynienia postępowania ułaskawieniowego jawnym jest spowodowane kontrowersyjnymi politycznie decyzjami głowy państwa w tej dziedzinie. W trosce o ograniczenie ryzyka podejmowania takich decyzji w przyszłości możemy jednak umieścić skazanych w pułapce wyboru między podaniem własnych danych do publicznej wiadomości i nadzieją na ułaskawienie a rezygnacją ze starań 21 T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie..., s. 893.

7 STOSOWANIE PRAWA ŁASKI W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP o łaskę. Wiele rozwiązań prawnych ograniczających prawa jednostki i ostatecznie umniejszających godność człowieka wynika z rozmaitych słabości ludzkich, niektóre mają swoje źródła w patologiach funkcjonowania władzy. Do tych ostatnich należy podchodzić ze szczególną ostrożnością i sceptycyzmem. Wydaje się także, iż stosowanie prawa łaski, ze względu na istotę tego procesu, ma charakter dyskrecjonalny. Skazany prosi o łaskę głowę państwa, a nie ogół obywateli swego kraju. Odrzucenie tej zasady oznacza istotną zmianę zastanego pojęcia ułaskawienia i to niestety spowodowaną kontrowersjami wokół praktyki ułaskawieniowej. Warto uświadomić sobie, że ułaskawienie dokonywane na oczach i za wiedzą obywateli oznacza istotne umniejszenie gwarancji praw człowieka, chroniących także skazanych, wprowadzane ze względu na przekonanie o potrzebie ograniczenia zakresu dyskrecjonalnej władzy głowy państwa. Tego rodzaju zmiana konstrukcyjna instytucji ułaskawienia sankcjonuje erozję ważnego dla istnienia demokratycznego państwa prawnego przekonania, że piastuni władzy najwyższej stoją po stronie fundamentalnych wartości konstytucyjnych. Nie trzeba więc, by wszyscy obywatele patrzyli na rękę podpisującą decyzję o ułaskawieniu. Z pewnością reguły konstytucyjne wynikają także z pesymizmu w ocenie natury ludzi i ich władz. Wydaje się jednak, że pesymistyczne prognozy zachowania władz nie powinny uzasadniać rezygnacji z reguł mających chronić godność obywateli, także skazanych. Zbyt łatwo rezygnuje się z troski o tę godność w przypadku osób pełniących rozmaite funkcje (przykładem jest tu weryfikacja oświadczeń majątkowych w trybie ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, czy też propozycje dotyczące lustracji). W demokratycznym państwie prawnym godność władz jest współistotna godności obywateli. Możliwym zabezpieczeniem instytucji ułaskawienia przed kontrowersyjnymi decyzjami głowy państwa jest wprowadzenie wymogu wcześniejszego zaopiniowania prośby o ułaskawienie przez sąd lub Prokuratora Generalnego. Oznaczałoby to jednak uzależnienie prezydenckich rozstrzygnięć od władzy sądowniczej lub wykonawczej, równoznaczne z wprowadzeniem wymogu swego rodzaju kontrasygnaty. W ten sposób nastąpiłaby zmiana samej koncepcji ułaskawienia pod wpływem dyskusyjnego przecież przekonania, że głowa państwa nie jest w stanie samotnie sprostać zadaniom związanym ze stosowaniem prawa łaski. PRESIDENTIAL PARDONING AND THE POLISH CONSTITUTION 22 Summary Article 139 of the Polish Constitution provides that the President of the Republic shall have the power of pardon, a notion that in contemporary Polish constitution doctrine is Por.: A. Łukaszewicz, Na oczach i za wiedzą obywateli, Rzeczpospolita z 20 kwietnia 2006.

8 172 RYSZARD PIOTROWSKI interpreted in more ways than one. The pardoning practice to date seems to favour a narrower approach: the acts of clemency set aside or mitigate the imposed punishment, or annul other consequences of a sentence. But speaking against the narrower interpretation is the following wording of Article 139: The power of pardon may not be extended to individuals convicted by the Tribunal of State. What it boils down to is a constitutional delineation of the limits to the pardoning capacity of the president, whose powers must not be curtailed by a presumed existence of curtailment other than laid down in the constitution. The lawmakers have defined the power of pardon in such a way as to rule out any linkage between the presidential exercise of this power and the discretion of any other organs of the executive or judicial branches of government. On the other hand, pardoning must not be arbitrary, incomprehensible to the public or offending its sense of justice. Arrangements aimed to shield the practice of pardoning against hypothetical abuse could involve a greater deal of transparency in the pardoning procedure. The drive towards making pardoning more open has been triggered by the head of state politically controversial decisions in this respect. However, while seeking to reduce the risk of such decisions being taken in the future, we may force convicted persons into a Hobson s choice between publicly disclosing one s personal information in the hope of getting a pardon and abandoning efforts to win clemency. Many legal arrangements restricting civil rights and, consequently, robbing man of his dignity system from various kinds of human frailties; some have their source in a pathological exercise of power. Cases of the latter kind should be treated with extreme caution and scepticism.

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 Względna przyczyna odwoławcza w postaci zarzutu rażącej niewspółmierności kary przewidziana w art. 438 pkt 4 zd. 1 k.p.k. może stanowić podstawę wniesienia

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt

nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt Granice obowiązków, które mogą zostać nałożone na podstawie art. 96 ust. 7 pkt 3Ustawy Prawo ochrony środowiska Prof. dr hab. Krzysztof Płeszka Dr Michał Araszkiewicz Katedra Teorii Prawa WPiA UJ Źródła

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

Zastępca Szefa. Kancelarii Sejmu RP

Zastępca Szefa. Kancelarii Sejmu RP Do druku nr 166 WICEPREZES NACZELNEJ RADY ADWOKACKIEJ Jacek Trela Warszawa, dnia 18 stycznia 2015 r. Pan Adam Podgórski Zastępca Szefa Kancelarii Sejmu RP Dot. GMS-WP-173-296115 NRA -12-SM -1.1.2016 W

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-265-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 22 WRZEŚNIA 2015 R. (SYGN. AKT P 37/14) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 6 CZERWCA 1997 R. - KODEKS KARNY I. METRYKA

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 12 stycznia 2015 roku NRA Trybunał Konstytucyjny w Warszawie. dot. Sygn. akt: SK 25/14

Warszawa, 12 stycznia 2015 roku NRA Trybunał Konstytucyjny w Warszawie. dot. Sygn. akt: SK 25/14 Warszawa, 12 stycznia 2015 roku NRA.52-2.2.2014 Trybunał Konstytucyjny w Warszawie dot. Sygn. akt: SK 25/14 W imieniu Naczelnej Rady Adwokackiej, na podstawie 29 ust. 2 Regulaminu Trybunału Konstytucyjnego,

Bardziej szczegółowo

Dlaczego poprawki do projektu ustawy o Sądzie Najwyższym niczego nie zmieniają?

Dlaczego poprawki do projektu ustawy o Sądzie Najwyższym niczego nie zmieniają? Dlaczego poprawki do projektu ustawy o Sądzie Najwyższym niczego nie zmieniają? W toczącym się procesie legislacyjnym nad poselskim projektem ustawy o Sądzie Najwyższym (druk sejmowy 1727) zostały zgłoszone

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 CZERWCA 2002 R. I KZP 17/02

POSTANOWIENIE Z DNIA 7 CZERWCA 2002 R. I KZP 17/02 POSTANOWIENIE Z DNIA 7 CZERWCA 2002 R. I KZP 17/02 Kwestia konstytucyjności ustawy nie może być przedmiotem zagadnienia prawnego przekazanego przez sąd odwoławczy do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ

KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ KONSTYTUCYJNY SYSTEM ORGANÓW PAŃSTWOWYCH RED. EWA GDULEWICZ PRZEDMOWA ROZDZIAŁ I. ZMIANY USTROJU POLITYCZNEGO POLSKI W LATACH 1944-1997 1. Pojęcie ustroju politycznego i jego periodyzacja 2. Okres Krajowej

Bardziej szczegółowo

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Mariusz Bieżuński Paweł Bieżuński Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji Komentarz 2. wydanie Warszawa 2011 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów...9 Wstęp...11 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach

Bardziej szczegółowo

ZASADY NACZELNE USTROJU RP

ZASADY NACZELNE USTROJU RP ZASADY NACZELNE USTROJU RP Zasady naczelne ustroju RP Zawierają idee przewodnie ustawy zasadniczej. Są to normy prawne zawarte w Konstytucji, których szczególna doniosłość charakteryzuje się w tym, że

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Irena LIPOWICZ. Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej

Irena LIPOWICZ. Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO - 737388 - I/13/NC 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 AL Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 CZERWCA 2011 R. II KO 38/11

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 CZERWCA 2011 R. II KO 38/11 POSTANOWIENIE Z DNIA 15 CZERWCA 2011 R. II KO 38/11 Przez karę pozbawienia wolności w wymiarze przekraczającym górną granicę ustawowego zagrożenia w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki

POSTANOWIENIE. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki Sygn. akt III KK 257/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 sierpnia 2015 r. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Łukasz Biernacki

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Prezydent

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Prezydent Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Prezydent Przedmiot 1 Władza wykonawcza Prezydent, ogólnie 2 Kadencja i wybory 3 Kadencja sytuacje szczególne 4 Zadania i kompetencje 2 Władza wykonawcza - Prezydent

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice)

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) Poznań, dnia 6 kwietnia 2015 r. Prof. zw. dr hab. Zdzisław Kędzia OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Polskie Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo (Słubice) I. Informacje ogólne 1. Nazwa

Bardziej szczegółowo

KARYGODNOŚĆ jako element struktury przestępstwa

KARYGODNOŚĆ jako element struktury przestępstwa KARYGODNOŚĆ jako element struktury przestępstwa Art. 1 k.k. 1. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319,

Bardziej szczegółowo

Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ]

Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ] Art. 173 Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. [ ] Art. 175 1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczpospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sady administracyjne

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca) Sygn. akt III SW 84/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 października 2015 r. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Beata Gudowska SSN Maciej Pacuda (sprawozdawca) w sprawie z protestu A.

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Źródła prawa konstytucyjnego to źródła, które zawierają normy zaliczane do tej gałęzi prawa Koncepcja paostwa

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13 Id: 20382 [S]posób doręczenia określony w art. 1160 k.p.c., należy stosować także do wyroków sądów polubownych. ( ) [B]rak dostatecznych podstaw, aby przez pisemne zawiadomienie, o którym mowa w art. 1160

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-255-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 12 MAJA 2015 R. (SYGN. AKT SK 62/13) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 16 WRZEŚNIA 2011 R. O ZMIANIE USTAWY - KODEKS

Bardziej szczegółowo

Jak rozwiązywać kazusy?

Jak rozwiązywać kazusy? Jak rozwiązywać kazusy? Krótki przewodnik dla studentów SNP(Z) Prawo konstytucyjne Opracowano na podstawie: Polskie prawo konstytucyjne. Materiały, kazusy i orzecznictwo, pod red. M. Dąbrowskiego, J. Juchniewicz,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Włostowska Sygn. akt III KK 284/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 września 2014 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Dorota

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak Sygn. akt II KK 340/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 maja 2014 r. SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSA del. do SN Dariusz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska Sygn. akt I CNP 6/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 stycznia 2016 r. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 91/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek Protokolant Bożena Kowalska

Bardziej szczegółowo

Konstytucja wk r. Prezydent cd

Konstytucja wk r. Prezydent cd Konstytucja wk 8 10.05.2009r. Prezydent cd Prezydent RP pełni funkcję arbitra. Przyjęcie tej koncepcji oznacza, że w przypadku zakłócenia wzajemnych stosunków między rządem a Sejmem, Prezydent powinien

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA Prof. zw. dr hab. Piotr Winczorek Prof. UW dr hab. Tomasz Stawecki System źródeł

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr /16 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ w Olsztynie z dnia 24 lutego 2016 roku

UCHWAŁA Nr /16 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ w Olsztynie z dnia 24 lutego 2016 roku UCHWAŁA Nr 0102-135/16 KOLEGIUM REGIONALNEJ IZBY OBRACHUNKOWEJ w Olsztynie z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie badania zgodności z prawem uchwały Nr XIX/247/16 Rady Miasta Olsztyna z dnia 27 stycznia

Bardziej szczegółowo

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak Z A S A D A P O D Z I A Ł U W Ł A D Z Y G E N E Z A XVII & XVIII w. Konstytucja 3 Maja - 1791 r. Konstytucja Marcowa 1921 r..

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy prawa konstytucyjnego. na kierunku prawno-ekonomicznym

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy prawa konstytucyjnego. na kierunku prawno-ekonomicznym Dr Julia Wojnowska-Radzińska Katedra Prawa Konstytucyjnego Poznań, dnia 15 września 201 r. OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Podstawy prawa konstytucyjnego na kierunku prawno-ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Barbara Kobrzyńka

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Barbara Kobrzyńka Sygn. akt V KK 90/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 czerwca 2015 r. SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del. do SN Mariusz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Korzeniowski

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Korzeniowski Sygn. akt II UK 83/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 czerwca 2013 r. SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku K. R. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 GRUDNIA 2005 R. I KZP 46/05. Wpis do wykazu, o którym mowa w art. 49a 2 zd. 2 k.k., ma charakter konstytutywny.

POSTANOWIENIE Z DNIA 15 GRUDNIA 2005 R. I KZP 46/05. Wpis do wykazu, o którym mowa w art. 49a 2 zd. 2 k.k., ma charakter konstytutywny. POSTANOWIENIE Z DNIA 15 GRUDNIA 2005 R. I KZP 46/05 Wpis do wykazu, o którym mowa w art. 49a 2 zd. 2 k.k., ma charakter konstytutywny. Przewodniczący: Prezes SN L. Paprzycki. Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca),

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego oraz ustawy Kodeks karny skarbowy (druk

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 9/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) Dnia 12 maja 2011 r. w sprawie z powództwa Aleksandry

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r...

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r... Spis treści Rozdział pierwszy Ustrój polityczny państwa pojęcie i istota... 11 1. Pojęcie ustroju politycznego... 12 2. Ewolucja ustroju politycznego Polski... 14 Rozdział drugi Konstytucyjne podstawy

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II UZ 18/12. Dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II UZ 18/12. Dnia 1 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt II UZ 18/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 1 czerwca 2012 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Maciej Pacuda w sprawie z wniosku M. R.

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-675468-V-ll/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Zasada demokratycznego państwa prawnego. Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego

Zasada demokratycznego państwa prawnego. Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Zasada demokratycznego państwa prawnego Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Art. 2 Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej

Bardziej szczegółowo

W toku analizy przepisów prawa dotyczących autonomii pacjentów w zakresie leczenia

W toku analizy przepisów prawa dotyczących autonomii pacjentów w zakresie leczenia RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-634333-X-09/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Ewa Kopacz Minister Zdrowia W toku analizy przepisów

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak Z A S A D A S U W E R E N N O Ś C I N A R O D U art. 4 Konstytucji RP 1. Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu.

Bardziej szczegółowo

Sadowski P. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej / P. Sadowski // Polskie Prawo Konstytucyjne / red. W. Skrzydło. Lublin, S. 297.

Sadowski P. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej / P. Sadowski // Polskie Prawo Konstytucyjne / red. W. Skrzydło. Lublin, S. 297. Justyna Ciechanowska Słowa kluczowe: prezydent, powołanie, sędzia, sąd, nominacja, kompetencje. Key words: president, appointment, judge, court, nomination, competence. Pozycja prawno-ustrojowa Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Art. 118 ust. 2 ustawy o PSP przewiduje, że od kary upomnienia wymierzonej przez

Art. 118 ust. 2 ustawy o PSP przewiduje, że od kary upomnienia wymierzonej przez RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI Warszawa, dnia 11/09/2006 r. RPO-510021-IX-905/05/WK 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827

Bardziej szczegółowo

Prezydent RP uwarunkowania administracyjnoprawne. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW

Prezydent RP uwarunkowania administracyjnoprawne. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Prezydent RP uwarunkowania administracyjnoprawne mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Prezydent RP głowa Państwa Władza wykonawcza Nie jest centralnym organem administracji Poza strukturą administracji głowa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca) Sygn. akt III KO 112/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 kwietnia 2013 r. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02

POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 45 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2003 r. Sygn. akt K 43/02 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Wyrzykowski przewodniczący Wiesław Johann Ewa Łętowska Jadwiga Skórzewska-Łosiak Marian Zdyb sprawozdawca,

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) Sygn. akt V KK 387/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 stycznia 2016 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 115/16 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 kwietnia 2017 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada SSN Paweł Grzegorczyk Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Małgorzata Gierszon

POSTANOWIENIE. SSN Małgorzata Gierszon Sygn. akt V KK 43/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 maja 2016 r. SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. w sprawie R. M., skazanego z art. 189 1 k.k. i art. 189

Bardziej szczegółowo

S K A R G A na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

S K A R G A na bezczynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Warszawa, 15 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z a p o ś r e d n i c t w e m Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Skarżący: Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

Bardziej szczegółowo

Wznowienie postępowania

Wznowienie postępowania Wznowienie postępowania Nadzwyczajny środek prawny Dr Ewa Pierzchała Uniwersytet Opolski Trwałość decyzji Każda decyzja administracyjna wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej przez uprawniony

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 84/11. Dnia 28 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 84/11. Dnia 28 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CZ 84/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 października 2011 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III KRS 16/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 maja 2016 r. SSN Józef Iwulski (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda

Bardziej szczegółowo

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej 105 JAKUB MICHALSKI Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1.

Bardziej szczegółowo

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych

Pani Teresa Piotrowska. Minister Spraw Wewnętrznych RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 31 V.511.605.2014.TS Pani Teresa Piotrowska Minister Spraw Wewnętrznych Wpłynęło do mnie pismo obywatela, w którym kwestionuje konstytucyjność 8 ust.

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak Z A SA DA P O DZ I A ŁU W Ł A DZ Y G E N E Z A ZASADA PODZIAŁU WŁADZY ART. 10 KONSTYTUCJI RP ASPEKT PRZEDMIOTOWY UST. 1 USTAWODAWCZA PRAWODAWSTWO

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku

Wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku Warszawa, 28 czerwca 2012 r. 244/MK/SLLGO/2012/SOKT Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ul. Al. Jana Pawła 70 00-175 Warszawa Wnioskodawca: Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego.

o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 2 listopada 2008 r. Druk nr 346 KOMISJA USTAWODAWCZA Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie art. 85a ust.

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo Poznań, dnia 15 września 2016 r. OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo Konstytucyjne na kierunku Prawo I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Prawo konstytucyjne 2. Kod modułu : PK (10-PK-pj-s,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw OPINIA KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA z dnia 23 czerwca 2016 r. w przedmiocie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw Krajowa Rada Sądownictwa w pełni podziela argumentację

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka Sygn. akt III KK 423/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 marca 2014 r. SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Andrzej

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada Sygn. akt II CSK 716/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 września 2013 r. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada

Bardziej szczegółowo

! Prośba " o ułaskawienie" Daniel Anweiler - adwokat PROŚBA O UŁASKAWIENIE - WZÓR

! Prośba  o ułaskawienie Daniel Anweiler - adwokat PROŚBA O UŁASKAWIENIE - WZÓR Prośba " o ułaskawienie" Daniel Anweiler - adwokat Dzień dobry Nazywam się Daniel Anweiler i jestem adwokatem - osobą, której - jak zapewne wiesz - głównym zadaniem jest pomoc, wsparcie i reprezentacja

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 3187).

- o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 3187). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-86(5)/10 Warszawa, 22 września 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich

Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa, dnia 12 października 2006 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz Kochanowski RPO-542175-X-06/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 022 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 022 827

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 411/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 stycznia 2015 r. SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) na posiedzeniu w trybie

Bardziej szczegółowo

Przepisy wprowadzające kodeks postępowania. sądowego

Przepisy wprowadzające kodeks postępowania. sądowego Ustawa konstytucyjna z dnia Przepisy wprowadzające kodeks postępowania sądowego Art. 1. Wchodzi w życie ustawa Sejmu nr z dnia Kodeks postępowania sądowego. Art. 2. W Konstytucji Księstwa Sarmacji z dnia

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo konstytucyjne na kierunku Administracja

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo konstytucyjne na kierunku Administracja OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) Poznań, dnia 15 września 2016 r. dla przedmiotu Prawo konstytucyjne na kierunku Administracja I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu Prawo konstytucyjne 2. Kod modułu 10-PK-a1-s;

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10 GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS 035 1419/10 Pan Jerzy Miller Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak Sygn. akt II KK 10/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 stycznia 2014 r. SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Andrzej

Bardziej szczegółowo

Warszawa. Wnioskodawca:

Warszawa. Wnioskodawca: Warszawa, 12 sierpnia 2016 r. TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Al. J. Ch. Szucha 12a 00-918 Warszawa Wnioskodawca: Grupa posłów na Sejm RP VIII kadencji według załączonej listy, Przedstawiciel grupy posłów: poseł

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski Sygn. akt III KK 415/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 marca 2017 r. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie J.J. w

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III KK 16/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 maja 2017 r. SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Marek Pietruszyński

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Prezes SN Lech Paprzycki (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Prezes SN Lech Paprzycki (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 340/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 grudnia 2015 r. Prezes SN Lech Paprzycki (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Przemysław Kalinowski

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Danuta Bratkrajc Sygn. akt IV KK 248/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 5 marca 2013 r. SSN Roman Sądej (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz SSA del. do SN Dorota Wróblewska

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. Na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-697013-III-12/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Sąd Najwyższy Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Sygn. akt V KK 372/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 stycznia 2016 r. SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Dariusz

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 9 grudnia 2014 r. Poz WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 3 grudnia 2014 r. NK-N JB

Wrocław, dnia 9 grudnia 2014 r. Poz WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 3 grudnia 2014 r. NK-N JB DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 9 grudnia 2014 r. Poz. 5209 WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 3 grudnia 2014 r. NK-N.4131.67.17.2014.JB ROZSTRZYGNIĘCIE NADZORCZE Działając na

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11

Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11 Uchwała z dnia 30 listopada 2011 r., III CZP 74/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote Sędzia SA Roman Dziczek (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej

Bardziej szczegółowo

Rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznika Praw Obywatelskich RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Janusz KOCHANOWSKI RPO- 595041-I/08/KŁ 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Trybunał Konstytucyjny WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 312/14. Dnia 25 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 312/14. Dnia 25 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V KK 312/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 listopada 2014 r. SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Jarosław Matras na posiedzeniu w trybie art.

Bardziej szczegółowo

Pojęcie aktu normatywnego

Pojęcie aktu normatywnego JUDICIAL REVIEW 1) uniwersalny charakter badania konstytucyjności w zakresie przedmiotowym albowiem odnosi się on do wszystkich aktów prawnych i działań podejmowanych przez wszystkie struktury władzy.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (druk nr 2738).

- o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (druk nr 2738). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-24 (5)/10 Warszawa, 27 maja 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska Sygn. akt V KK 452/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 marca 2016 r. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska

Bardziej szczegółowo