przegląd aktualności >inteligentnaenergia > W centrum uwagi Budynki efektywne energetycznie Europy inteligentna energia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "przegląd aktualności >inteligentnaenergia > W centrum uwagi Budynki efektywne energetycznie Europy inteligentna energia"

Transkrypt

1 >inteligentnaenergia przegląd 04 aktualności Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. inteligentna energia Europy > W centrum uwagi Budynki efektywne energetycznie NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA Odnawialne źródła Transport New4Old Starbus Nowe technologie dla starych budynków Wybór najbardziej ekologicznego autobusu 21 KWESTIA PIENIĘDZY Zaproszenie do składania projektów w roku 2009 Projekty horyzontalne Aktywna nauka Przekazanie przesłania Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r.

2 Odnawialne źródła New4Old Nowe technologie dla starych budynków P r z e g l ą d a k t u a l n o ś c i p r o g r a m u I n t e l i g e n t n a E n e r g i a d l a E u r o p y, N r 4 G r u d z i e ń r. Transport Starbus Wybór najbardziej ekologicznego autobusu Projekty horyzontalne Aktywna nauka Przekazanie przesłania Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Odnawialne źródła Kraje rozwijające się Transport Efektywność energetyczna Projekty horyzontalne Wstęp 1 SPIS TREŚCI Europejski Tydzień Zrównoważonej Energii 2009: przykład dla innych 2 Porozumienie burmistrzów: nowatorskie podejście europejskich miast 2 Sieć Enterprise Europe: szansa dla inteligentnej energii 3 przegląd Europy inteligentna energia NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA >inteligentnaenergia aktualności KWESTIA PIENIĘDZY 21 Zaproszenie do składania projektów w roku > W centrum uwagi Budynki efektywne energetycznie Zdjęcia: Strony 2, 5, 9 EACI, str. 7 i 8 David Hills/iStockphoto.com, str. 9 minik/istockphoto.com, str. 10 BartCo/iStockphoto.com, str. 13 fpm/istockphoto.com, str. 14 John Bloor/iStockphoto.com, str. 15 Serdar Yagci/iStockphoto.com, str. 16 Bart Coenders/iStockphoto.com, str. 18 Robert Churchill/iStockphoto.com. Znajdź inspirację: Projekty IEE i przewodniki po inteligentnej energii w Twoim zasięgu 3 W centrum uwagi: budynki efektywne energetycznie 4 Wysokie noty dla europejskich energooszczędnych budynków 4 Obudzenie śpiącego olbrzyma: oszczędność energii w mieszkalnictwie socjalnym 5 Wiadomości z terenu 6 Budynki efektywne energetycznie 6 Efektywność energetyczna w przemyśle 7 Efektywne energetycznie wyposażenie i produkty 8 Odnawialna energia dla elektryczności, ogrzewania i chłodzenia 10 Paliwa alternatywne 13 Transport wykorzystujący inteligentną energię 14 Edukacja w dziedzinie energii 16 Monitorowanie i ocena 16 Mechanizmy finansowania i zachęty 17 Społeczności wykorzystujące zrównoważoną energię 17 Zrównoważona energia w krajach rozwijających się 18 Informacje wydawnicze 20 Kwestie finansowe 21 W tym roku ruszy 60 nowych projektów IEE 21 Zrównoważony transport towarów: środki z programu Marco Polo w 2009 roku 21 Nowe finansowanie dla projektów IEE: zaproszenie do składania projektów w roku

3 WSTĘP 04 Drogi czytelniku, cóż za początek 2009 roku! Cena ropy znacząco spadła, zawirowania finansowe zaprowadziły świat na skraj globalnej recesji a konflikt gazowy pomiędzy Rosją i Ukrainą spowodował przerwy w dostawach akurat w momencie ataku zimy. Wszystkie powyższe wydarzenia mają istotny wpływ na nasz system energii. Istnieją obawy, że z powodu kryzysu finansowego walka ze zmianami klimatycznymi ustąpi miejsca bardziej pilnym problemom, a tańsza ropa naftowa sprawi, że inwestycje w inteligentne rozwiązania energetyczne staną się mniej atrakcyjne. Niemniej jednak większa efektywność energetyczna i rosnący udział odnawialnych źródeł energii stanowią skuteczne antidotum na zwalniającą gospodarkę światową i niosą ze sobą wiele pozytywnych efektów: ograniczenie kosztów dla producentów i konsumentów, zwiększone zyski dla firm, nowe miejsca pracy, większa niezależność od przerw w dostawach paliw kopalnych i nagłych podwyżek cen oraz sukcesy na rozwijających się światowych rynkach ekologicznych technologii w dziedzinie energii. Istnieje wola polityczna, aby zastosować leczenie inteligentną energią i uczynić Europę największą dynamiczną gospodarką niskoemisyjną XXI wieku. W grudniu ubiegłego roku przywódcy UE porozumieli się co do nowego, europejskiego pakietu energetyczno-klimatycznego, obejmującego ambitne cele w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Program pracy obecnej czeskiej prezydencji w UE podkreśla potrzebę ograniczenia europejskiego zapotrzebowania na energię, inwestowania w nowoczesne technologie na rzecz efektywności energetycznej oraz szerszego wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Niedawne przerwy w dostawie gazu w wielu krajach Europy Wschodniej boleśnie pokazały, że jeśli chcemy zrealizować powyższe założenia musimy w krótkim czasie wykonać ogrom pracy. Program Inteligentna Energia dla Europy jest potrzebny bardziej niż kiedykolwiek wcześniej może on odegrać rolę katalizatora i przyspieszyć prowadzone działania. Życzę przyjemnej lektury. Z poważaniem Patrick Lambert Dyrektor Agencji Wykonawczej ds. Konkurencyjności i Innowacji (EACI) Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 1

4 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 INTELIGENTNA ENERGIA DLA EUROPY II > w w w. e u s e w. e u Europejski Tydzień Zrównoważonej Energii 2009: przykład dla innych Czy zgłosiłeś już swój udział w Europejskim Tygodniu Zrównoważonej Energii 2009 (EUSEW) najważniejszym wydarzeniu dotyczącym zrównoważonej energii w Europie? Ponad delegatów spotka się w dniach 9 13 lutego 2009 roku podczas kilkudziesięciu konferencji, warsztatów, seminariów i imprez medialnych, aby omówić i przedstawić przyszłość zakładającą większy udział zrównoważonej energii. Planowanych jest około 140 wydarzeń w 17 krajach, w tym konferencje wysokiego szczebla w Brukseli i wielu innych miastach w całej Europie. Wachlarz zagadnień będzie niezwykle szeroki od najnowocześniejszych budynków i technologii niskoemisyjnych po lokalne inicjatywy na najniższym szczeblu i innowacyjne formy transportu. EUSEW 2009 jest istotnym elementem Kampanii Komisji Europejskiej pt. Energetyka zrównoważona środowiskowo dla Europy, która została przedłużona do 2011 roku, aby wspierać wdrożenie ambitnej europejskiej polityki energetycznej. Ponad 600 organizacji publicznych i prywatnych zgłosiło już swój aktywny udział. Więcej szczegółów oraz rejestracja on-line obejmująca wszystkie imprezy EUSEW: W czwartek 12 lutego EACI organizuje w Brukseli Europejski Dzień Informacyjny IEE 2009 w ramach EUSEW (Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii) to wydarzenie, którego nie można przegapić! Dzień informacyjny pomoże Ci zwiększyć szanse na uzyskanie dofinansowania w ramach programu Inteligentna Energia dla Europy w przyszłym roku. Ponadto w czasie imprezy zostaną przedstawione dotychczasowe osiągnięcia programu. > Europejski Tydzień Zrównoważonej Energii: > Porozumienie Burmistrzów: nowatorskie podejście europejskich miast Stawienie czoła wyzwaniom związanym z energią wymaga postępów i zmian w sposobie działania. Na szczęście coraz więcej przywódców europejskich miast chce działać razem i wypracować rozwiązania w tej dziedzinie. Do stycznia 2009 roku 300 miast dołączyło do Porozumienia Burmistrzów, w tym Turyn, San Sebastian, Dunkierka, Heidelberg, Coventry, Ryga i Porto. Wszystkie miasta zobowiązały się ograniczyć emisje CO 2 o ponad 20% oraz stworzyć i wdrożyć lokalne plany działania na rzecz zrównoważonej energii. Komisja Europejska, która zainicjowała Porozumienie, planuje wesprzeć projekt finansowo i będzie monitorować poczynione postępy. Prawdopodobnie burmistrzowie wszystkich miast uczestniczących w projekcie wezmą udział w prestiżowej uroczystości podpisania porozumienia. Ceremonia odbędzie się 10 lutego podczas Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 2

5 04 > Sieć Enterprise Europe: szansa dla inteligentnej energii Czy usłyszałeś kiedykolwiek stwierdzenie: Moja firma wzorowo oszczędza energię? Powiedzmy sobie szczerze praktycznie żadne przedsiębiorstwo nie jest ideałem w tej kwestii. Niemniej jednak firmy mogłyby zwiększyć swoje zyski ograniczając niepotrzebne zużycie energii. Pojawia się pytanie: czy wystarczająca liczba europejskich spółek jest przygotowana, aby skorzystać z rozwijającego się rynku usług energetycznych, produktów energooszczędnych i technologii w zakresie energii odnawialnych (to tylko kilka z wielu możliwości w tym sektorze)? Członkowie grupy sektorowej Inteligentna Energia z Sieci Enterprise Europe spotkali się w listopadzie 2008 roku w Bilbao w Hiszpanii, aby wzmocnić swoje wsparcie w tej dziedzinie dla klientów z MŚP i instytutów badawczych. Grupa liczy 60 członków z 21 krajów. Oczekuje się, że w przyszłości liczba uczestników wzrośnie do około 200 osób. Uczestnicy projektu przekazują małym i średnim przedsiębiorstwom informacje na temat przepisów unijnych, pomagają im w pełni wykorzystać wsparcie finansowe UE i znajdują partnerów do współpracy biznesowej i technologicznej, transferu technologii, umów biznesowych i wspólnych projektów badawczych. Spotkanie w Bilbao wzbogaciły wystąpienia przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz prezentacje dotyczące unijnego programu Inteligentna Energia dla Europy i inicjatywy ManagEnergy. Konferencja odbyła się w ramach targów zrównoważonego rozwoju GEO2. Imprezie towarzyszyło spotkanie brokerskie na temat zrównoważonego rozwoju i energii odnawialnej. Sonja Angloher-Reichelt Przewodnicząca Grupy Sektorowej Inteligentna Energia, Wydział Współpracy z UE Bayern Innovativ, Niemcy, Znajdź inspirację: projekty IEE i przewodniki po inteligentnej energii w Twoim zasięgu Chcesz się dowiedzieć, w jaki sposób projekty wspierane przez IEE mogą pomóc Tobie i innym budować bardziej inteligentną energetycznie przyszłość? Zajrzyj na podaną stronę: > Nowa baza danych projektów IEE Możesz przeszukać wszystkie projekty wspierane w ramach programu IEE i wybrać te, które najbardziej Ci odpowiadają. > Nowe broszury projektów IEE Cztery broszury na temat odnawialnej energii elektrycznej, produktów efektywnych energetycznie, budynków efektywnych energetycznie i biopaliw omawiają w sumie 108 innowacyjnych projektów. Publikacje są dostępne w językach angielskim, francuskim i niemieckim. Korzystanie z wyników pracy Dzięki projektowi Amethyst, wspieranemu w ramach programu Inteligentna Energia dla Europy, pracownicy z około 200 winnic zostaną przeszkoleni, aby byli bardziej świadomi konsumpcji energii i wody oraz aby potrafili podjąć działania ograniczające zużycie. Jest to niezwykle istotne: niższe koszty produkcji uczynią ich winnicę bardziej konkurencyjną. Ponadto wpływ działalności na środowisko będzie mniejszy. Ludzie świata biznesu powiedzieliby, że w tej sytuacji nie ma przegranych. Mauro Roglieri z Ecofys Italia koordynuje projekt AMETHYST. Europejscy producenci win mogą ograniczyć zużycie energii o ponad 20%, dzięki czemu zwiększą swoje zyski. W ramach projektu AMETHYST opracowano narzędzia porównawcze, które pomogą firmom z Francji, Hiszpanii, Włoch i Niemiec ocenić i ograniczyć zużycie energii i wody. Te kraje odpowiadają łącznie za niemal 80% produkcji win w UE oraz za ponad połowę produkcji światowej. > Nowa e-biblioteka programu Inteligentna Energia dla Europy Internetowy spis narzędzi i podręczników opracowanych w ramach IEE i innych programów. Spis obejmuje następujące tematy: efektywność energetyczna w przemyśle, zarządzanie energią na szczeblu lokalnym i regionalnym, energia odnawialna oraz transport. Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 3

6 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Efektywność energetyczna INTELIGENTNA ENERGIA DLA EUROPY II > Budynki odpowiadają za około 40% europejskiej konsumpcji energii W centrum uwagi: budynki efektywne energetycznie Większość naszego życia spędzamy w budynkach mieszkając, pracując czy bawiąc się. I w budynkach zużywamy więcej energii niż gdziekolwiek indziej. W rzeczy samej budynki odpowiadają za około 40% europejskiej konsumpcji energii. Budynki mają ponadto największy potencjał jeśli chodzi o poprawę efektywności energetycznej, dzięki czemu można zrównoważyć rosnące koszty energii i ograniczyć emisję gazów cieplarnianych. Dlatego też UE czyni starania, aby poprawić efektywność energetyczną europejskich budynków. Obecnie Wspólnota dokonuje przeglądu ustawodawstwa, aby przyspieszyć proces usprawniania budynków i wzmocnić znaczenie świadectw charakterystyki energetycznej. Nowa sytuacja doprowadziła do szerszego zainteresowania 70 projektami służącymi zwiększeniu liczby budynków efektywnych energetycznie, finansowanymi dotąd przez program Inteligentna Energia dla Europy. Oto dwa przykłady: Wysokie noty dla europejskich energooszczędnych budynków Projekt PEP Domy pasywne zużywają tylko około 10% energii zużywanej przez tradycyjny budynek Co roku niewielka część europejskich starych budynków jest poddawana całkowitej renowacji lub zastępowana nowym budownictwem. Te działania stwarzają niezwykłą okazję do budowania zgodnie z najnowocześniejszymi standardami w dziedzinie efektywności energetycznej. Domy pasywne (nazwa pochodzi od pojęcia Passivhaus, użytego po raz pierwszy w Niemczech w 1990 roku) to dość proste i względnie tanie rozwiązanie pozwalające wypracować oszczędności energii. Tego rodzaju budynki mają świetną izolację i są całkowicie szczelne. Do ogrzewania dom wykorzystuje głównie pasywne elementy mieszkańców, urządzenia, oświetlenie i światło słoneczne oraz system wentylacji, który dostarcza świeże powietrze i wychwytuje ciepło z powietrza wychodzącego z domu. Domy pasywne wykorzystują zaledwie 10% energii zużywanej przez tradycyjny budynek, a komfort życia jest lepszy niż w większości zwykłych domów. Ponadto, dzięki kosztom ogrzewania wynoszącym euro miesięcznie, jego mieszkańcy nie muszą się martwić o rachunki za energię. W teorii każdy architekt może zaprojektować dom pasywny. Niemniej jednak na etapie planowania, projektowania i budowy potrzebne są szczególne umiejętności i wyjątkowa staranność, jako że standardy domu pasywnego różnią się od tych stosowanych w domach tradycyjnych. Uczestnicy projektu PEP postawili sobie za zadanie przekazanie posiadanego know-how i doświadczenia, aby dotrzeć nie tylko do małych grup ekspertów, lecz także do szerszej społeczności specjalistów ds. budownictwa. Projekt ma swoją stronę internetową w siedmiu wersjach językowych. Z porad na temat pasywnych domów skorzystały już około 2 miliony użytkowników. Witryna zawiera także przewodniki dla architektów, planistów, osób planujących dostawy energii, projektantów i deweloperów. W ramach projektu zorganizowano konferencje, prezentacje i fora w całej Europie, w których uczestniczyły tysiące osób. Dzięki PEP i innym inicjatywom pasywne budynki szybko stają się popularne w całej Europie. Tak jak kilka lat temu istniało zalewnie kilka prototypów, tak dzisiaj liczba tego typu domów znacząco wzrosła i wynosi prawie Henk Kaan ECN Holenderski Instytut Badań nad Energią Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 4

7 Obudzenie śpiącego olbrzyma: oszczędność energii w mieszkalnictwie socjalnym Projekty EPI-SOHO i ESAM Zaciekawił nas pomysł uczynienia naszych budynków bardziej wydajnymi energetycznie, powiedział Hans Fürst z niemieckiej grupy Nassauische Heimstätte. Takie działanie będzie korzystne dla wynajmujących i dla środowiska, a nam pozwoli zwiększyć wartość portfela. Niemniej jednak musimy przeprowadzić analizę naszych mieszkań jak najniższym kosztem i określić inwestycje energetyczne, które zapewnią nam najlepszą stopę zwrotu. Oczywiście Hans Fürst nie jest odosobniony w swoim przekonaniu. Wielu zarządców mieszkań socjalnych w całej Europie zastanawia się, czy i jak oszczędnie i rentownie modernizować tysiące budynków. Problem jest poważny, ponieważ większość z 20 milionów europejskich lokali socjalnych było budowanych zgodnie z przestarzałymi już dziś standardami. Dostosowanie ich do nowoczesnych wymogów pozwoli ograniczyć zużycie energii i emisje gazów cieplarnianych o 50% lub więcej. Skorzystają także lokatorzy, którzy będą mieszkać w wygodniejszych domach i będą mniej narażeni na duże podwyżki cen energii. Nassauische Heimstätte to jedna z kilku organizacji zarządzających mieszkaniami socjalnymi z Austrii, Republiki Czeskiej, Francji, Estonii, Niemiec i Holandii biorących udział w europejskich projektach ESAM i EPI-SOHO. Przy współpracy instytutów naukowych i agencji ds. energii w ramach projektów opracowano metodologię oraz systemy informacyjne wspierające niedrogą ocenę sytuacji energetycznej, procedurę uzyskania świadectw energetycznych oraz strategie modernizacji systemów energetycznych dla dużych zarządców lokali socjalnych. Nowe metody zostały przetestowane w około mieszkań. Poczynione wysiłki zaczęły się opłacać. Począwszy od 2009 roku WonenBreburg, holenderski partner projektu EPI-SOHO, planuje wydawać 15 milionów euro rocznie na działania prowadzące do oszczędności energii. Nassauische Heimstätte wykorzystuje nowe metody ESAM do zarządzania mieszkań należących do grupy. Czy te wyniki i kampanie promocyjne związane z oboma projektami przekonają pozostałych zarządców mieszkań socjalnych w Europie do wykorzystania nowych metod i technik? Tradycyjnie większość z nich nie poświęca wiele uwagi kwestiom związanym z efektywnością energetyczną. Niemniej jednak Hans Fürst jest optymistą: Reguły gry się zmieniają i wiele przedsiębiorstw będzie musiało się dostosować do nowych potrzeb szybciej, niż się tego spodziewa. EPI-SOHO Frans Lemmens WonenBreburg, Holandia, ESAM Francis Deplace Delphis, Francja Oszczędzamy 80% na kosztach ogrzewania, do 95% na kosztach chłodzenia i nawet 50% w przypadku energii elektrycznej. Możemy zaoferować mieszkańcom bardzo wygodny budynek zarówno latem, jak i zimą, bez problemu przegrzania, przesuszenia lub powstania nieprzyjemnych miejsc. ( ) Obecnie największym problemem jest brak informacji. Naprawdę zbyt mało wiadomo, zbyt mało rzeczy jest wyjaśnianych, a nowoczesne systemy budownictwa nie są wystarczająco promowane. Firmy budowlane nie mają wystarczającej wiedzy na temat tego, co dziś jest możliwe, i budują w ten sam sposób co ich ojcowie i dziadkowie. Stefan Oehler jest architektem budynku Energon w Ulm (Niemcy) Energon, zbudowany w 2003 roku, to największy budynek biurowy spełniający niemieckie wymogi domu typu Passivhaus. Trójkątny budynek ma powierzchnię 8000 m². Jego wybudowanie kosztowało tyle samo co wybudowanie tradycyjnego budynku. Więcej informacji można uzyskać oglądając film wideo: Zrównoważone metody chłodzenia pomagają walczyć z globalnym ociepleniem na: library/videos_en.htm Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 5

8 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Efektywność energetyczna > Ponad 400 międzynarodowych projektów, około zaangażowanych europejskich organizacji Wiadomości z terenu Jak dotąd program Unii Europejskiej Inteligentna Energia dla Europy udzielił wsparcia ponad 400 międzynarodowym projektom, w których uczestniczyło około europejskich organizacji. Celem programu jest stworzenie lepszych warunków dla przyszłości bardziej inteligentnej energetycznie. Projekty obejmują wiele dziedzin, w tym energię odnawialną, budynki efektywne energetycznie, przemysł, dobra konsumpcyjne, transport i kraje rozwijające się. Poniżej można znaleźć najnowsze informacje na temat sukcesów związanych z programem oraz planów na przyszłość. Dokładne szczegóły dotyczące wszystkich projektów w ramach programu Inteligentna Energia dla Europy są dostępne pod adresem: Budynki efektywne energetycznie Efektywność energetyczna > Wdrożenie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków pierwsze wyniki > Zakończono proces przyznawania świadectw energetycznych dla 12 budynków pokazowych > Porady dotyczące oszczędności energii: nowa usługa informacyjna Projekt ASIEPI pomaga monitorować wdrożenie europejskiej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Opublikowano pierwsze wyniki monitoringu, w tym: analizę sposobu, w jaki państwa członkowskie spełniają wymogi dotyczące efektywności energetycznej nowych budynków (na przykładzie czterech państw członkowskich); przegląd kluczowych działań, które należy podjąć w celu zapewnienia lepszej szczelności budynków; podsumowanie na temat skutecznego rozwiązania problemu mostków termicznych; ocenę innowacyjnych systemów. Na stronie internetowej można znaleźć aktualne informacje dotyczące prowadzonych działań. Peter Wouters Międzynarodowa Sieć Informacyjna na temat Wentylacji i Efektywności Energetycznej (INIVE) Belgia Konsorcjum BuildingEQ opracowało metodę łączącą przyznanie świadectwa energetycznego budynkowi (czego wymagają przepisy UE) z procedurą oddania budynku (proces zapewniania jakości). Metodę zastosowano w przypadku 12 niemieszkalnych budynków pokazowych w czterech krajach. Wyniki prac przedstawiono w raporcie końcowym, dostępnym na stronie internetowej. Ponadto konsorcjum opublikowało analizę na temat tego, jak państwa członkowskie UE mogą wdrażać proces certyfikacji energetycznej. Wnioski stanowią część sprawozdania pt. Ocena istniejących technik modelowania i oceny. W ramach projektu eksperci prowadzili badania na temat zużycia energii, temperatury głównych obiegów wody oraz warunków wewnątrz budynku. Pierwsze wyniki zostały opublikowane na stronie internetowej. Christian Neumann Instytut Fraunhofera ds. Systemów Energii Słonecznej Niemcy Jako że zużycie energii przez gospodarstwa domowe jest bardzo zróżnicowane nawet w tym samym budynku sektor ten stwarza ogromne możliwości oszczędności. Autorzy projektu wprowadzili nową usługę, która informuje lokatorów o ich indywidualnym zużyciu energii. W ramach projektu udzielane są także porady dotyczące konsumpcji energii, np. wentylacji, ustalenia temperatury wewnątrz lub zużycia ciepłej wody. Partnerzy projektu będą oceniać usługi w sześciu miastach pilotażowych w Angers, Belfaście, Berlinie, Frankfurcie, Moulins i Karlsruhe. Autorzy inicjatywy mają nadzieję, że wyniki pomogą lokatorom i właścicielom w Europie ograniczyć zużycie energii w swoich domach. Bardziej szczegółowe informacje można znaleźć na stronach internetowych dotyczących działań w Moulins, Berlinie i Belfaście: Moulins: dashboard/js/desktop/desktop.asp?l=fr Login: demo1, hasło: demo1 Berlin: Login: sul, hasło: Belfast (ZK): Korzystanie ze strony internetowej jest darmowe. Simon Robinson Empirica GmbH Niemcy Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 6

9 Efektywność energetyczna > Energooszczędne chłodzenie: wytyczne dla budynków są już dostępne Partnerzy projektu COOLREGION opublikowali niedawno wytyczne dla budynków dotyczące energooszczędnego chłodzenia. Broszura jest przeznaczona dla właścicieli, architektów, planistów i techników pracujących w budynkach biurowych lub budynkach w sektorze opieki zdrowotnej. Wytyczne obejmują: konkretne działania związane z popytem i podażą systemów chłodzenia; szacunkowe wyliczenie kosztów i oszczędności; porady dotyczące całościowego planowania; punkty odniesienia; listę kontrolną dla nowych i remontowanych budynków. Wytyczne są dostępne w Internecie w sześciu językach (francuskim, niemieckim, polskim, niderlandzkim, bułgarskim i słoweńskim). Marit Kleinow Gertec GmbH Ingenieurgesellschaft Niemcy Efektywność energetyczna w przemyśle > Narzędzia porównawcze dla mediów graficznych Nowe narzędzie porównawcze E-BAG pozwala małym i średnim przedsiębiorstwom z sektora mediów graficznych w całej UE porównać swoje zużycie energii z innymi firmami. Program generuje ogólny, energetyczny raport porównawczy, w którym opisywana jest sytuacja energetyczna firmy i potencjalne oszczędności. Następnie dane są porównywane z danymi firmy działającej w tym samym sektorze, lecz w innym państwie członkowskim UE. W przypadku konkretnych pytań użytkownicy mogą się skontaktować z konsultantem ds. energii w swoim kraju. Chcesz porozmawiać na temat narzędzia z koordynatorami projektu? W najbliższych miesiącach w Holandii, Niemczech, Republice Czeskiej, na Węgrzech i w Grecji zostaną zorganizowane szkolenia. Ostateczne wyniki projektu zostaną przedstawione 27 marca 2009 roku podczas ogólnoeuropejskiej konferencji na Uniwersytecie w Wuppertalu (Niemcy). M. Steerneman Energy Experts Int. B.V. Holandia > Zestaw narzędzi do składania dobrowolnych zobowiązań w sprawie efektywności energetycznej Obecnie w większości państw członkowskich UE zawierane są dobrowolne umowy pomiędzy sektorem przemysłu a rządem. Dobrowolne Zobowiązania Długoterminowe (Long-Term Agreements, LTA) pozwalają obu stronom elastycznie podejść do kwestii poprawy wydajności energetycznej. W ramach projektu UE LTA Uptake jest już dostępny zestaw narzędzi, który pomoże użytkownikom prawidłowo opracować krok po kroku dobrowolne zobowiązanie w sprawie efektywności energetycznej. Zestaw narzędzi obejmuje porady dotyczące wszystkich pięciu głównym kroków przygotowania, inauguracji, negocjacji, wdrożenia i oceny. Herman Gels SenterNovem Holandia Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 7

10 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Efektywność energetyczna Efektywne energetycznie wyposażenie i produkty > Zostań certyfikowanym Menedżerem Energii Dotąd ponad 750 inżynierów, techników, kierowników produkcji i konsultantów ds. energii odbyło szkolenie dla certyfikowanych menedżerów energii. Program szkolenia obejmuje podstawowe informacje na temat zakupu energii, obowiązujących przepisów i handlu prawami do emisji, a także szczegółową wiedzę na temat poszczególnych technik, takich jak biomasa czy energia słoneczna. W ramach projektu EUREM szkolenia są organizowane w 13 państwach członkowskich UE i w Tunezji. Partnerzy projektu oczekują, że z uwagi na rosnące ceny energii i zobowiązania wynikające z polityki w sprawie zmian klimatu, od 2010 roku w kursach weźmie udział ponad osób rocznie. Robert Schmidt Izba Przemysłowo-Handlowa dla Norymbergi i Środkowej Frankonii Niemcy Przeszkolono ponad 750 menedżerów energii > Wodór, nowa Akademia Energii Samsø W Akademii Energii Samsø, położonej na jedynej duńskiej wyspie energii odnawialnej", zainstalowano elektrownię wodorową. Odwiedzający mogą zobaczyć, jak nadmiar energii elektrycznej produkowanej przez turbiny wiatrowe jest przekształcany w wodór, który jest następnie przechowywany w celu późniejszego użycia w transporcie lub w ogniwach paliwowych w domach. W Akademii można obejrzeć również samochód ciężarowy napędzany wodorem, należący do duńskiej spółki H2Logic. Firma planuje zbudować szereg pokazowych domów, w których ogniwa paliwowe będą czerpać energię z elektrowni wodorowej. Jens Peter Nielsen Akademia Energii Samsø Dania > Słoneczna klimatyzacja: to jest to! Kolejne warsztaty w ramach projektu SOLAIR odbędą się podczas Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii we wtorek 10 lutego 2009 roku w Brukseli. Ich tematem będzie potencjał i przyszłość klimatyzacji zasilanej energią słoneczną. Przewidziane są także dyskusje na temat przeszkód technologicznych i finansowych. Więcej informacji na przykład najnowsze wyniki projektów, przykłady dobrych praktyk i analizy rynku można znaleźć na stronie internetowej projektu. Erika Villa Target GmbH Niemcy Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 8

11 Efektywność energetyczna > Przewodnik po inteligentnych urządzeniach pomiarowych Inteligentne urządzenia pomiarowe sprawiają, że konsumenci są bardziej świadomi swojego indywidualnego zużycia energii. W pełni poinformowany użytkownik końcowy będzie prawdopodobnie bardziej rozważnie korzystał z zasobów energetycznych. W ramach projektu ESMA (Europejski Sojusz na rzecz Inteligentnego Systemu Pomiarów) opublikowano niedawno przewodnik przedstawiający kluczowe elementy niezbędne do udanego wdrożenia systemu inteligentnych pomiarów. Kluczowe wnioski to: należy w pełni uszanować życzenia konsumentów; inteligentne systemy pomiarów mogą przyczyniać się do rozwoju energii odnawialnej, rozproszenia produkcji i inteligentnych sieci przesyłowych; jeśli inteligentne systemy pomiarów mają być wdrożone w całej Europie, potrzebne będzie wsparcie rządów i urzędów regulacyjnych. John Parsons British Electrotechnical and Allied Manufacturers' Association Zjednoczone Królestwo Oblicz koszty przy użyciu inteligentnych urządzeń pomiarowych > Oszczędność energii przy zapalonych światłach Podczas spotkania pomiędzy czeską prezydencją w UE i Komisją Europejską w Pradze 7 stycznia 2009 roku, unijny komisarz ds. energii Andris Piebalgs zaprosił Ondreja Cerny'ego, dyrektora generalnego Czeskiego Teatru Narodowego, do programu GreenLight Czeski Teatr Narodowy zainaugurował niedawno zakrojony na szeroką skalę program oszczędności energii, który zakłada wymianę oświetlenia. Nowy system pozwoli zaoszczędzić teatrowi około euro i ograniczy emisje CO 2 o 542 tony rocznie. GreenLight to inicjatywa Komisji Europejskiej, która wspiera przechodzenie na nowoczesne, energooszczędne technologie. Zaawansowane systemy oświetlenia które są najczęściej projektowane i produkowane przez europejskie firmy zużywają od 30 do 50% mniej energii elektrycznej niż inne istniejące technologie. Samo oświetlenie odpowiada za około 14% całkowitej konsumpcji energii elektrycznej w UE. Jak dotąd do programu GreenLight dołączyło ponad 530 partnerów, w tym miasta, sieci supermarketów, lotniska, hotele, restauracje, szkoły i uniwersytety. Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 9

12 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Odnawialne źródła Odnawialna energia dla elektryczności, ogrzewania i chłodzenia > Energia odnawialna: potrzebne większe wsparcie > Nadzieja dla chłodzenia energią słoneczną > Dobiega końca konkurs na ogrzewanie szkół biomasą Ponad 2200 uczniów uczestniczyło w konkursie szkolnym mającym na celu zwiększenie świadomości na temat ogrzewania stałą biomasą. Obecnie trwa drugi etap konkursu, który zakończy się wyborem ostatecznego zwycięzcy z grupy regionalnych finalistów. Głosowanie odbędzie się drogą elektroniczną, przed Bożym Narodzeniem w 2008 roku. Konkurs, organizowany w ramach projektu Regbie+, zachęcał nauczycieli i uczniów do nadsyłania niekonwencjonalnych lub technicznych propozycji dotyczących odnawialnych źródeł energii. W sumie w projekcie wzięło udział 2200 uczniów z ponad 140 szkół podstawowych i średnich. Jury było pod wrażeniem niezwykle inspirujących propozycji, ukazujących dużą świadomość dzieci na temat problemu globalnego ocieplenia. Marion Elle target GmbH Niemcy Partnerzy projektu Support_Ers opublikowali niedawno raport na temat instrumentów wspierających ogrzewanie zasobami ze źródeł odnawialnych w Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Estonii, Niemczech, na Łotwie, w Rumunii, na Słowacji i w Hiszpanii. W sprawozdaniu podkreślono duże różnice pomiędzy krajami: w niektórych wdrożono wiele instrumentów wsparcia, podczas gdy w innych podobne działania są dopiero opracowywane. Raport zawiera także zalecenia dla polityków dotyczące rozwoju instrumentów wsparcia w nowych państwach członkowskich UE i w krajach kandydujących. Przykładem takich instrumentów są programy powiązane z zachętami finansowymi, odpowiednie przepisy i szkolenia. Instrumenty wsparcia wymienione w sprawozdaniu są przeznaczone dla wielu grup, np. firm, gospodarstw domowych, samorządów itd. Aby otrzymać kopię raportu lub szczegółowe wyniki, proszę wysłać na adres Ulrike Leis GTZ GmbH Niemcy > Utworzenie przejrzystego rynku peletów w Europie 10 lutego 2009 roku w Brukseli odbędzie się konferencja zamykająca projekt SOLCO, zorganizowana w ramach EUSEW 2009, Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii. Podczas spotkania zostaną zaprezentowane wyniki projektu, które są szczególnie interesujące dla podmiotów działających na rynku chłodzenia energią słoneczną. Projekt SOLCO ruszył w styczniu 2007 roku. Jego koordynatorem jest APEA, Agencja ds. Energii Prowincji Agrigento. Celem projektu jest usunięcie nie-technologicznych przeszkód w stosowaniu technologii chłodzenia energią słoneczną. W UE wiedza na temat chłodzenia energią słoneczną jest nadal dość ograniczona. Jest tak szczególnie na południu Europy, gdzie tego rodzaju technologie są najbardziej potrzebne i gdzie potencjalne korzyści dla środowiska są największe. Osoby pragnące wziąć udział w międzynarodowej konferencji SOLCO w lutym powinny odwiedzić stronę internetową lub Stefano Rugginenti APEA Agencja ds. Energii Prowincji Agrigento Włochy > Energia wiatrowa w centrum uwagi Ponad 2200 uczniów wzięło udział w konkursie dla szkół. Projekt ma na celu wsparcie procesu tworzenia przejrzystego rynku peletów w Europie oraz zapewnienie, że szczegółowe informacje na temat tego nowego rynku będą dostępne dla wszystkich podmiotów. Typowe informacje to dane na temat cen, jakości, produkcji i handlu peletami. Dane są zbierane we wszystkich państwach członkowskich UE oraz w Norwegii i Szwajcarii. Baza jest regularnie aktualizowana; można ją pobrać ze strony internetowej projektu. Dr Rainer Janssen i Wolfgang Hiegl WIP Renewable Energies Niemcy Grupa TradeWind organizuje swoje ostatnie warsztaty w czwartek 12 lutego 2009 roku w ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonej Energii. Impreza zostanie podzielona na trzy części: prezentację projektu i głównych osiągnięć; prezentację dotyczącą transmisji i przesyłu pomiędzy różnymi systemami; prezentację na temat potencjału energii wiatrowej na rynku energii elektrycznej w ramach europejskiego systemu energii. W spotkaniu mogą uczestniczyć wszystkie podmioty zajmujące się kwestiami przesyłu i rynku energii, instytucje UE, władze publiczne itd. Aby się zarejestrować, odwiedź stronę Glória Rodrigues EWEA Europejskie Stowarzyszenie Energii Wiatrowej Belgia Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 10

13 Odnawialne źródła > Promowanie zobowiązań w zakresie słonecznej energii cieplnej Projekt ProSTO zajmował się 11 zobowiązaniami w zakresie słonecznej energii cieplnej (STO), tj. przepisami, które obligują właścicieli budynków do instalowania systemów słonecznej energii cieplnej w nowych lub remontowanych budynkach. Wyniki badania są dostępne w Internecie. To ważny krok w kierunku wdrożenia dobrych praktyk dla lokalnych STO. Partnerzy projektu niedługo udostępnią zestaw narzędzi, który pomoże lokalnym samorządom wprowadzić w życie wspomniane zobowiązania. Rodolfo Pasinetti Ambiente Italia S.r.l. Instytut Badawczy Włochy > Powstaje przewodnik po gazyfikacji > Ponad 100 rozwiązań na rzecz zwiększenia wydajności elektrycznej Główną inicjatywą w ramach projektu EL-EFF Region jest opracowanie regionalnego planu działania na rzecz większej wydajności elektrycznej. Kluczowym elementem tych planów są środki służące poprawie wydajności w zużyciu energii elektrycznej. Partnerzy projektu zidentyfikowali ponad 100 rozwiązań, które są dostępne na stronie internetowej. Propozycje skierowane do podmiotów regionalnych i decydentów obejmują działania dotyczące konsumpcji energii w gospodarstwach domowych, urzędach publicznych i firmach. O.Ö. Energiesparverband Austria > Coraz więcej gruntowych pomp ciepła: nowe studia przypadku Celem projektu Ground-Reach jest zwiększenie świadomości konsumentów na temat potencjału gruntowych pomp ciepła do ogrzewania i chłodzenia budynków. Pompy oferują wiele korzyści; mogą one np.: zmniejszyć zapotrzebowanie na energię pierwotną oraz emisję gazów cieplarnianych; poprawić jakość lokalnego środowiska; zwiększyć wartość budynków. Partnerzy projektu udostępnili 40 studiów przypadku przykładów dobrych praktyk w których opisano więcej szczegółów dotyczących tej technologii. Dimitrios Mendrinos Centrum Odnawialnych Źródeł Energii (CRES) Grecja Pomimo że technologia gazyfikacji biomasy do produkcji energii na małą i średnią skalę jest niemal gotowa, wiele czynników utrudnia jej wdrożenie na szeroką skalę. Partnerzy projektu pt. Wytyczne dla bezpiecznej i ekologicznej gazyfikacji biomasy pracują nad nowym narzędziem zwiększającym świadomość i zrozumienie tej technologii. Wytyczne i oprogramowanie będą zawierać wiele przydatnych informacji, w tym kwestie związane z BHP i ochroną środowiska w kontekście gazyfikacji biomasy. Wszelkie uwagi na temat opracowania należy przesyłać do Harriego Knoefa pod adres Po publikacji wytycznych w 2009 roku odbędzie się szereg warsztatów: styczeń: Stuttgart, Niemcy maj: Aalborg, Dania czerwiec: Warna, Bułgaria wrzesień: Wiedeń, Austria John Vos BTG Grupa ds. Technologii Biomasy Holandia Ponad 100 sposobów na zwiększenie efektywności elektrycznej > Nowoczesne technologie energetyczne w historycznych budynkach Wiele historycznych budynków mogłoby wykorzystać rozwiązania oparte na odnawialnych źródłach energii i efektywności energetycznej, aby poprawić bilans energetyczny. W ramach projektu New4Old niedługo zostaną opublikowane techniczne wytyczne, ukazujące jak odnawialne źródła energii i energooszczędne technologie mogą przyjść z pomocą w starych budynkach. Wytyczne są przeznaczone w szczególności dla planistów, architektów i projektantów budynków. W czerwcu 2008 roku koordynatorzy projektu otworzyli pierwszy Dom Energii Odnawialnej. Wkrótce powstaną następne. Na zakończenie projektu każdy dom w ramach sieci będzie czerpał energię niezbędną do ogrzewania i chłodzenia wyłącznie z odnawialnych źródeł. Energię elektryczną będą produkować systemy fotowoltaiczne. Europejska Rada ds. Energii Odnawialnej EREC Kim Vanguers Belgia Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 11

14 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Odnawialne źródła > Łatwiejszy dostęp odnawialnych źródeł energii do sieci elektrycznej > Nowy podręcznik w sprawie biogazu > Biogaz gotowy do użycia na wyspach Większy udział źródeł odnawialnych w podaży energii może zwiększyć koszty poprzez konieczność budowy dodatkowych sieci, dostosowania systemów oraz koszty konwencjonalnej produkcji energii. Uczestnicy projektu RESPOND przeanalizowali możliwości ograniczenia tych kosztów i opracowali sprawozdanie, które zawiera szczegóły dotyczące następujących rozwiązań: zwiększenia zdolności przesyłowej pomiędzy różnymi systemami; odpowiedzi na popyt; rozproszenia zróżnicowanej produkcji; tanich możliwości przechowywania; elastycznej produkcji. Obecnie partnerzy projektu analizują przeszkody związane z polityką i obowiązującymi przepisami. Wszystkie wyniki będą dostępne w Internecie. Frits van Oostvoorn Holenderski Instytut Badań nad Energią Holandia > Narzędzie internetowe wspiera zrównoważone zużycie drewna Po przeprowadzeniu analizy rynku biomasy w kilku krajach europejskich partnerzy projektu Astwood opracowali strategię, która jest dostępna w Internecie jako narzędzie decyzyjne w sprawie biomasy. Kluczowym wnioskiem analizy jest stwierdzenie, że biomasa (np. pelety drzewne i wióry) ma ogromny potencjał jeśli chodzi o wykorzystanie w ogrzewaniu domów. Wszelkie dane techniczne, wnioski oraz wersja narzędzia decyzyjnego w sprawie biomasy do pobrania są dostępne na stronie internetowej. Zakończono także projekty pokazowe w Hiszpanii, Portugalii i Bułgarii. Odwiedzający mogą obejrzeć nowe kotły na biomasę wykorzystywane w projekcie. Ignacio Marquez Acedo Protecma Hiszpania Grupa 12 organizacji partnerskich uczestniczących w projekcie BiG>East opublikowała niedawno podręczniki w sprawie biogazu uwzględniające szczególne potrzeby rolników. Dokumenty są dostępne w siedmiu językach. W ramach projektu zakończono także analizy dotyczące potencjału biogazu w sześciu krajach Europy południowej i wschodniej. Wyniki przedstawiono w opracowaniu opisującym polityki, utrudnienia, dostępność odpadów oraz strukturę rolnictwa. Projekt ułatwia wymianę informacji na temat biogazu w całej Europie. Kraje uczestniczące w kursach szkoleniowych organizowanych przez autorów projektu to Bułgaria, Chorwacja, Łotwa, Rumunia, Słowenia i Grecja. Celem działań jest promowanie biogazu jako odnawialnego źródła energii oraz jako technologii utylizacji odpadów. Dominik Rutz WIP Renewable Energies Niemcy > Jak ocenić koszty i korzyści ogrzewania domu? Potrzebujesz nowego systemu ogrzewania, ale nie wiesz, który wybrać? Nowe narzędzie internetowe opracowane w ramach projektu BioHousing umożliwi szybkie porównywanie wad i zalet różnych systemów ogrzewania dostępnych na rynku. Internauci mogą skorzystać z kalkulatora energii obliczającego koszty ogrzewania w różnych rodzajach domów. Możliwe jest nawet porównanie kosztów energii i inwestycji oraz średnich emisji CO 2 różnych systemów. Więcej informacji na temat innowacyjnych zastosowań biomasy, w tym slajdy z prezentacji przedstawionej podczas niedawnego seminarium projektu BioHousing dotyczącego udanych przykładów ogrzewania biomasą na małą skalę, znajduje się na stronie internetowej projektu. Tytti Laitinen Jyväskylä Innovation Ltd Finlandia Projekt Biores dotyczy wysp, które używają biogazu ze stałych odpadów komunalnych jako źródła energii. Partnerzy przeprowadzili analizę SWOT (mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia) w celu zidentyfikowania barier technicznych uniemożliwiających wykorzystanie tego rodzaju biogazu. Ponadto analiza jest używana do stworzenia systemu wsparcia decyzji oceniającego różne opcje z technologicznego i ekonomicznego punktu widzenia. System służy wsparciu inwestorów w tej dziedzinie. W niedalekiej przyszłości partnerzy chcą stworzyć plany działania oraz ogólne wytyczne oparte na doświadczeniu sześciu wysp uczestniczących w projekcie. Autorzy mają nadzieję, że inne wyspy użyją informacji w celu opracowania planów działania dostosowanych do swoich potrzeb. EPTA Ltd Grecja > Czym są systemy słoneczne kombinowane? Uczestnicy projektu Combisol oferują producentom i instalatorom kombinowanych systemów słonecznych pomoc przy technicznej inspekcji tego rodzaju rozwiązań. Opracowano sprawozdanie, w formie arkusza Excel, które obejmuje wszystkie punkty kontroli technicznej, od pętli kolektora słonecznego po pętle grzewcze. Sprawozdanie obejmuje także podręcznik. Materiał opisuje 70 różnych systemów kombinowanych w Austrii, Francji, Niemczech i Szwecji. W niedawno opublikowanym przez partnerów raporcie przedstawiono wspólną metodę oceny wydajności systemów kombinowanych. Metoda została sprawdzona i pomyślnie oceniona przez firmy i przemysł. Obecnie jest ona wykorzystywana do monitorowania 45 kombinowanych systemów słonecznych. Ponadto w sprawozdaniu opisano rodzaj potrzebnego wyposażenia i określono przydatne wskaźniki wydajności. Philippe Papillon CEA/INES Francja Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 12

15 Odnawialne źródła > Promocja biomasy Paliwa alternatywne > Odznaczenia CO 2 dla paliw samochodowych > Zielona energia z wysokiej jakości paliw Partnerzy projektu Biobusiness opublikowali niedawno szereg sprawozdań oceniających europejskie zasoby biomasy oraz rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w tym sektorze. Raport obejmuje: dobre praktyki dotyczące zakładania firm w sektorze biomasy (w oparciu o studia przypadku w różnych krajach); szanse biznesowe dla przedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorstw; techniczny i ekonomiczny potencjał zasobów biomasy. CEEI-Burgos Hiszpania W ramach projektu Carbon Labelling wdrożono trzy europejskie inicjatywy przyznawania odznaczeń CO 2 dla biodiesla (B100), wysoko wydajnych smarów i usług transportowych. Znak CO 2 Star przyznano paliwu B100, smarom syntetycznym oraz flocie ciężarówek przewożących artykuły ogrodnicze (napędzanych paliwem B30) w Niemczech i w Holandii. Koordynatorzy projektu zakończyli ponadto badania konsumenckie na temat przyznawania znaków CO 2. Ankieta wykazała, że konsumentów niepokoją kwestie związane ze środowiskowym i społecznym wpływem biopaliw, ponieważ ramy prawne i podatkowe w tym zakresie nie zostały jeszcze ustalone, a same biopaliwa są często krytykowane w debatach publicznych. Okazało się, że głównym czynnikiem zachęcającym do inwestycji w biopaliwa jest cena. Rainer Janssen WIP Renewable Energies Niemcy Opublikowano już wiele badań i analiz na temat upraw energetycznych. Projekt Encrop wykorzystuje zgromadzoną wiedzę, pomagając zainteresowanym czytelnikom w wyborze najistotniejszych informacji. Indywidualne badania są włączane do ogólnego kontekstu badań nad uprawami energetycznymi. W tym celu koordynatorzy projektu zorganizują w 2009 roku szereg imprez: międzynarodowe seminarium na temat upraw energetycznych (Polska); międzynarodową wizytę studyjną poświęconą łańcuchom logistycznym dotyczącym drewna o małej średnicy i mozgi trzcinowatej (Finlandia); seminarium na temat plantacji o krótkiej rotacji (Włochy); seminarium na temat biogazu z kukurydzy i traw (Austria). Jyväskylä Innovation Ltd Finlandia Oznakowanie biodiesla już działa Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 13

16 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Transport Transport wykorzystujący inteligentną energię > Kodeks dobrych praktyk na temat mobilności w osiedlach mieszkaniowych W ramach projektu ADD HOME opracowano Kodeks dobrych praktyk na temat mobilności w osiedlach mieszkaniowych. Kodeks podsumowuje przykłady dobrych praktyk zebrane podczas studiów przypadku przeprowadzanych niedawno przez partnerów projektu. Autorzy publikacji starają się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób różne formy transportu mogą poprawić mobilność w osiedlach mieszkaniowych w efektywny (energetycznie) sposób. Niedawne badanie przeprowadzone w ramach projektu jasno pokazało, że przepisy prawne najczęściej faworyzują samochody w porównaniu z innymi formami transportu. Partnerzy projektu zaproponowali innowacyjne sposoby na poprawę tej sytuacji. Claus Köllinger Austriackie Badania na temat Mobilności Austria Promowanie efektywnych energetycznie sposobów podróżowania > Zrównoważona mobilność u progu Twojego domu Dwanaście krajów uczestniczy w projekcie Pro.Motion, którego celem jest promowanie efektywnych energetycznie form transportu w dziedzinie mieszkalnictwa i mobilności. Niedawno zakończył się etap koncepcyjny. Dla poszczególnych regionów biorących udział w projekcie partnerzy określili: obecny model mobilności, i konkretne potrzeby związane z dostępnością i usługami mobilności. W ramach kolejnego etapu partnerzy opracują konkretne działania w oparciu o analizę planów infrastrukturalnych (np. ścieżki rowerowe) oraz działania zachęcające mieszkańców do zmiany nawyków poprzez korzystanie z efektywnych energetycznie środków transportu (np. wspólne korzystanie z jednego samochodu przez wiele osób). Anna Thormann Det Gronne Hus, Agenda 21 in Koge Dania Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 14

17 Transport > Wybór najlepszego systemu autobusowego dla Twojego miasta Transport publiczny z nowoczesnym systemem autobusów przyczynia się do ochrony środowiska i pozwala ograniczyć ruch samochodów w miastach. Niemniej jednak wybór najlepszych autobusów z szerokiej oferty stanowi często nie lada problem. Narzędzie internetowe Starbus przyjdzie z pomocą wszystkim, którzy takich wyborów muszą dokonać. Użytkownicy mogą porównać emisję spalin, hałas, koszty itd. różnych autobusów na określonej trasie. Wspólnie z partnerami Starbus wielu europejskich operatorów autobusów już korzysta z tej metody w celu oceny linii autobusowych, porównania tras, wyliczenia emisji i wypracowania usprawnień. Gabriel Plassat Francuska Agencja ds. Środowiska i Zarządzania Energią (ADEME) Francja > Floty pojazdów nowa inicjatywa na rzecz ograniczenia zużycia energii i emisji Partnerzy projektu FLEAT przygotowują się do rozpoczęcia 31 działań pilotażowych obejmujących ponad pojazdów. Celem inicjatywy jest sprawdzenie, czy wypracowane narzędzia pozwalają zaoszczędzić energię i ograniczyć emisję CO 2 w rzeczywistych warunkach. Testom zostaną poddane różne rozwiązania dotyczące paliw i pojazdów niskoemisyjnych, nawyków kierowców i zarządzania mobilnością. Projekt obejmuje floty samochodów prywatnych oraz transport publiczny. W testach weźmie udział także kilka dużych flot, jak np. floty zarządzane przez grupę austriackich kolei, Hamburger Wasserwerke, Leaseplan Greece i TNT Express. Leen Govaerts VITO Belgia Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 15

18 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Projekty horyzontalne Edukacja w dziedzinie energii > Nowy zestaw narzędzi Active Learning praktyczna nauka inteligentnej energii Jesteś nauczycielem? Skorzystaj z gotowych materiałów edukacyjnych Active Learning dostępnych w 14 różnych wersjach językowych. Zestaw edukacyjny zawiera propozycje ciekawych zadań opartych na założeniach Aktywnego uczenia się w obszarze zrównoważonego rozwoju energii. Zadania są skierowane do uczniów w wieku 6 12 lat. Aktywne uczenie się polega na uczeniu się przez własne doświadczenie. W zestawie materiałów Active Learning znajdziesz komplet scenariuszy lekcji. Scenariusze przedstawiają zadania tak, aby spełnić wymagania programowe między innymi w zakresie nauczania o energii. Materiały opisują zadania krok po kroku od zaplanowania lekcji do realizacji i wniosków. Dostępne są także ćwiczenia do skopiowania dla uczniów i odniesienia do dodatkowych materiałów edukacyjnych. Kirsten Dyhr-Mikkelsen Ea Energy Analyses Norwegia Zestaw materiałów Active Learning: Projekt Active Learning: > Audyty energetyczne w klasach > Pomoc dla prowadzących kampanię w dziedzinie energii Projekt energyxchange zajmuje się wyszukiwaniem materiałów informacyjnych użytych w udanych kampaniach na temat oszczędności energii i CO 2. Materiały np. logo, broszury, filmy wideo, naklejki, kartki świąteczne są następnie umieszczane w Internecie tak, aby inni mogli je wykorzystać. Strona internetowa projektu oferuje wsparcie osobom, które chcą zapoczątkować kampanię na temat energii, np. poprzez udostępnienie podręczników dotyczących organizacji Dnia Świadomości Energetycznej. Ponadto dostępne jest narzędzie internetowe pozwalające określić nawyki przyczyniające się do marnotrawstwa energii. Partnerzy opracowali specjalne porady dla firm poszukujących sposobów na zmniejszenie rachunków za prąd poprzez zachęcanie pracowników do oszczędzania energii. Dział Student Power ma na celu pomóc młodym ludziom zastosować teorię w praktyce poprzez zorganizowanie kampanii marketingowej. Brian MacNamee Consulteco Zjednoczone Królestwo Monitorowanie i ocena > Raporty końcowe oszczędności energii dodają się Dwa raporty podsumowujące, dotyczące systemu metod obliczeniowych wstępujących (bottom-up) i zstępujących (top-down) w dziedzinie oszczędności energii, zostały opublikowane przez uczestników projektu EMEEES (Evaluation and Monitoring for the EU Directive on Energy End-Use Efficiency and Energy Services Ocena i Monitoring unijnej dyrektywy w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych). Sprawozdania można przeczytać na stronie internetowej projektu. Wszelkie uwagi dotyczące raportów można przesłać do koordynatora projektu. 15 października 2008 roku partnerzy wzięli udział w konferencji na temat Zharmonizowanych metod oceny efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych". Pełne informacje dotyczące tego spotkania można znaleźć w zakładce Events (Wydarzenia) na stronie internetowej projektu. Dr Stefan Thomas Instytut na rzecz Klimatu, Środowiska i Energii w Wuppertalu Niemcy Uczenie się przez działanie jest wypróbowaną i sprawdzoną metodą kształcenia. W ramach projektu Check it out! ponad 90 szkół zbadało wydajność energetyczną swoich budynków przeprowadzając Ocenę Wydajności Energetycznej (Energy Performance Assessment). Dzieci uczestniczące w projekcie niedawno zakończyły audyty szkół w pięciu krajach (w Niemczech, Holandii, Hiszpanii, na Węgrzech i w Bułgarii) i opracowały plany działania na rzecz oszczędności energii w budynkach. Plany działania i materiały edukacyjne są dostępne w sześciu językach na stronie internetowej projektu. Giel Linthorst, Ecofys Netherlands Holandia Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 16

19 Projekty horyzontalne Mechanizmy finansowania i zachęty > Podatki bezpośrednie: zalety i wady w przypadku ogrzewania energią odnawialną Zrównoważona energia w społecznościach lokalnych > Społeczności lokalne a wyzwania związane z energią > W blokach startowych: szkolenia w dziedzinie zrównoważonej energii Aby zrealizować ambitne europejskie cele w zakresie odnawialnych źródeł energii ustalone na rok 2010 i 2020, państwa członkowskie będą musiały wykorzystać wszystkie dostępne narzędzia polityki. Uczestnicy projektu Refund+ analizują system podatków bezpośrednich w tej dziedzinie wprowadzony w pięciu krajach (w Austrii, Belgii, Francji, we Włoszech i w Portugalii) w celu udowodnienia, że tego rodzaju rozwiązania mogą przyczynić się do rozwoju rynku energii odnawialnych dla gospodarstw indywidualnych. Partnerzy przeprowadzają także symulację wspomnianych polityk na Litwie i w Polsce w celu zbadania wpływu podatków bezpośrednich. Osoby odwiedzające stronę internetową projektu mogą pobrać pełną analizę działań podjętych w pięciu krajach objętych programem. W 2009 roku na Litwie i w Polsce zostaną zorganizowane warsztaty regionalne, a po nich konferencja, na której zostaną przedstawione wyniki projektu. Diane Lescot Observ'ER France Strategie energetyczne dostosowane do potrzeb wysp W Hiszpanii, Słowenii, Chorwacji i Bułgarii zakończyły się cztery pilotażowe inicjatywy dotyczące inteligentnych, efektywnych energetycznie domów. Badanie obejmowało: efektywną energetycznie regulację ogrzewania, chłodzenia i wentylacji; efektywną energetycznie izolację energooszczędnych domów; oraz energooszczędne sprzęty gospodarstwa domowego. Grupa projektu pracuje obecnie nad planem działania opartym na wynikach badań pilotażowych. Lidija Horvat Lokalna Agencja ds. Energii w Pomurje Słowenia > Strategie energetyczne dla wysp Projekt Transplan opracowuje strategie energetyczne dla wysp, które napotykają na szczególne problemy związane z dostawami energii i zasobami. Każda strategia uwzględnia ogólny bilans energii, w tym konwersję energii, dystrybucję oraz zużycie paliw. Opracowano i obecnie rozpoczęto wdrożenie trzech z pięciu strategii energetycznych dla wysp. Pierwsze wyniki to nowa fabryka peletów w Gotlandii, która będzie produkować ton peletów rocznie z lokalnych trocin oraz wprowadzenie samochodów napędzanych energią elektryczną na Bornholmie. Nowa broszura zawierająca więcej szczegółów zostanie niedługo opublikowana na stronie internetowej. Louise Lyng Bojesen Bornholms Regionskommune Dania Partnerzy projektu PRACTISE organizują szkolenia promujące zrównoważoną energię w społecznościach lokalnych. Kursy obejmują 70 godzin szkoleń dostosowanych do potrzeb uczestników. Zajęcia zorganizowano na trzech poziomach: kurs podstawowy (dla wszystkich operatorów), zaawansowany kurs techniczny (dla techników) oraz zaawansowany kurs w dziedzinie planowania (dla planistów, inżynierów i architektów). Szkolenie zapewni naukowe i praktyczne wsparcie, a uczestnicy będą mogli wybrać tematykę, która będzie najbardziej przydatna w ich pracy. Samorząd miasta Alessandria Włochy > Energia ze szczytu: zrównoważone gminy górskie Projekt Mountain RES/RUE wspiera gminy górsko-rolnicze, które chcą w większym stopniu wykorzystywać odnawialne źródła energii. W sumie wybrano 32 projekty prototypowe w Grecji, Słowenii, Francji i Austrii. Dla każdej gminy opracowano plan działania uwzględniający potrzeby oraz możliwe rozwiązania. Plany są obecnie wdrażane. Prof. John Psarras Wydział Polityki Energetycznej Politechniki w Atenach (EPU-NTUA) Grecja (lub ) Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 17

20 inteligentnaenergia przeglądaktualności04 Kraje rozwijające się Zrównoważona energia w krajach rozwijających się > Wytyczne dla zdecentralizowanego systemu dostaw energii elektrycznej na obszarach wiejskich Partnerzy projektu Dosbe przyjrzeli się niedawno systemom dostaw energii elektrycznej na terenach wiejskich w Ekwadorze i Peru. Zebrane informacje oraz międzynarodowe doświadczenie pozwoliły opracować zalecenia opublikowane w Podstawowych wytycznych dla zdecentralizowanych dystrybutorów energii elektrycznej. Broszura jest skierowana do firm i innych podmiotów działających w sektorze usług energii elektrycznej. Publikacja obejmuje kilka rozdziałów omawiających poniższe kluczowe kwestie: modele wdrożenia usług energii elektrycznej; odpowiedzialność i zadania poszczególnych interesariuszy; kwestie związane z decentralizacją; stosunki umowne; kwestie finansowe i ekonomiczne. Pol Arranz-Piera Trama Tecnoambiental (TTA) Hiszpania Energia odnawialna na wsi Kambodża i Laos > Promowanie energii odnawialnej w Laosie i Kambodży którego leży koncepcja efektu kuli śnieżnej. Na początku lokalnym inżynierom przekazywana jest niezbędna wiedza techniczna. Następnie inżynierowie jadą do pilotażowych miejscowości, aby przeszkolić techników. Ostatni etap zakłada współpracę techników z użytkownikami końcowymi mieszkańcami wiosek. Dotychczas do programu wybrano sześć gmin pilotażowych. Obejmują one sierociniec w Kambodży, w którym szkołę oraz budynek mieszkalny wyposażono w instalację fotowoltaiczną. Instalacja służy także do pokazów w ramach kursów szkoleniowych. Antje Klauss-Vorreiter Międzynarodowe Zrzeszenie na rzecz Energii Słonecznej, Sekcja Niemiecka (DGS) Niemcy Podstawowe wytyczne dla zdecentralizowanych dystrybutorów energii elektrycznej można pobrać za darmo ze strony internetowej: Na terenach wiejskich w Laosie i Kambodży nadal brakuje dostępu do podstawowych usług energetycznych. Projekt REEPRO, skupiający partnerów z Europy i Azji, ma na celu rozwiązanie tego problemu poprzez dostarczenie know-how opartego na odnawialnych źródłach energii. Krajowi eksperci, technicy i klienci uczestniczą w trzystopniowym programie szkoleniowym, u podstaw Przegląd aktualności programu Inteligentna Energia dla Europy, Nr 4 Grudzień 2008 r. Strona 18

Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE

Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE Joanna Ogrodniczuk Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Historia: SAVE, ALTENER,

Bardziej szczegółowo

audyt energetyczny budynku.

audyt energetyczny budynku. Sektor budowlany zużywa 40% całkowitej energii w UE, więc realizacja celów polityki klimatycznej bez radykalnego zmniejszenia zużycia energii w budynkach nie jest możliwe. Około 85% tej energii jest przeznaczana

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE

Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE Renata Stępień Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Historia: SAVE, ALTENER, IEE

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIKI KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ZAŁĄCZNIKI KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.7.2014 r. COM(2014) 520 final ANNEXES 1 to 3 ZAŁĄCZNIKI do KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Efektywność energetyczna i jej wkład w bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB Sylabus kursu Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych Dla Projektu ETEROB 1 Kontrolka dokumentu Informacje Kraj Polska Właściciel dokumentu BSW Data sporządzenia 23/11/2014

Bardziej szczegółowo

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie

Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Współorganizator Warszawa, 28 maja 2012 Polityka klimatyczna a zrównoważony transport w miastach Andrzej Rajkiewicz, Edmund Wach Eltis+najważniejszy portal internetowy dotyczący mobilności w Europie Podstawy

Bardziej szczegółowo

JAK LEPIEJ ZARZĄDZAĆ ENERGIĄ

JAK LEPIEJ ZARZĄDZAĆ ENERGIĄ UNIA EUROPEJSKA I POLSKA WE WSPIERANIU NISKOEMISYJNEJ GOSPODARKI: PLANY DZIAŁAŃ NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII (SEAP) WARSZAWA, 28 MAJA 2014 R. JAK LEPIEJ ZARZĄDZAĆ ENERGIĄ W MIASTACH I GMINACH NOWE NARZĘDZIA

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Europa Konkurs w 2012 r.

Inteligentna Energia Europa Konkurs w 2012 r. Inteligentna Energia Europa Konkurs w 2012 r. Antonina Kaniszewska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Budżet na 2012 r. > 67 milionów (+ 5 milionów ) wsparcie

Bardziej szczegółowo

Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią cele i założenia funkcjonowania

Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią cele i założenia funkcjonowania Prezentacja projektu współfinansowanego przez Komisję Europejską pn. Utworzenie Powiślańskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Program UE Inteligentna Energia dla Europy, umowa nr IEE/08/Agencies/431/S12.529246

Bardziej szczegółowo

Od Estonii do Chorwacji: inteligentne środki oszczędzania energii w budownictwie. Środkowej i Wschodniej INTENSE IEE/07/823/SI2.

Od Estonii do Chorwacji: inteligentne środki oszczędzania energii w budownictwie. Środkowej i Wschodniej INTENSE IEE/07/823/SI2. Od Estonii do Chorwacji: inteligentne środki oszczędzania energii w budownictwie mieszkaniowym w krajach Europy Środkowej i Wschodniej INTENSE Ogólnie o projekcie Skąd wzięła się idea projektu odpowiedź

Bardziej szczegółowo

System podnoszenia kwalifikacji i certyfikacji pracowników budowlanych w obszarze EE i OZE

System podnoszenia kwalifikacji i certyfikacji pracowników budowlanych w obszarze EE i OZE System podnoszenia kwalifikacji i certyfikacji pracowników budowlanych w obszarze EE i OZE Wrocław, 14.11.2012 r. Andrzej Rajkiewicz Cel projektu opracowanie krajowego systemu podnoszenia kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Seminarium Technologie informacyjno - komunikacyjne na rzecz efektywności energetycznej w budownictwie Warszawa, 26.03.2013 r.

Seminarium Technologie informacyjno - komunikacyjne na rzecz efektywności energetycznej w budownictwie Warszawa, 26.03.2013 r. Zastosowanie inteligentnego sterowania, inteligentnych systemów pomiarowych, technologii bezprzewodowej, chmury obliczeniowej i przyjaznego dla użytkownika sposobu wyświetlania informacji jako sposób na

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna CZA Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej na terenie Gminy Miasta Czarnkowa" oraz "Projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE)

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Wspólna Metodologia 1 Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Przykładowy opis pracy Wprowadzenie Specjalista ds. energii jest kluczową postacią,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

FOREST - Rozwijanie efektywnych długoterminowych powiązań w dostawach biomasy

FOREST - Rozwijanie efektywnych długoterminowych powiązań w dostawach biomasy FOREST - Rozwijanie efektywnych długoterminowych powiązań w dostawach biomasy Czerwiec 2012 Przedstawiamy kolejne wydanie Newslettera projektu FOREST: Nadrzędnym celem projektu FOREST jest wsparcie długoterminowych

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

Monika Jarzemska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Monika Jarzemska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Dofinansowanie inwestycji publicznych z obszaru poprawy efektywności energetycznej i OZE ze środków programu IEE instrumenty pomocy technicznej z grupy ELENA Monika Jarzemska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

Dobrich gmina niezależna energetycznie

Dobrich gmina niezależna energetycznie Dobrich gmina niezależna energetycznie gmina Dobrich (Bułgaria) Wprowadzenie Gmina Dobrich jest jedną z gmin założycielskich Bułgarskiej Miejskiej Sieci Efektywności Energetycznej EcoEnergy i jednym z

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Program kursu dokształcania. Energetyka odnawialna i efektywność energetyczna. dla małych i średnich przedsiębiorstw

Program kursu dokształcania. Energetyka odnawialna i efektywność energetyczna. dla małych i średnich przedsiębiorstw Program kursu dokształcania Energetyka odnawialna i efektywność energetyczna dla małych i średnich przedsiębiorstw Spis treści 1. Podsumowanie najistotniejszych elementów... 3 1.1 Cel... 3 1.2 Grupy docelowe...

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości! Warto budować lepszą przyszłość! Czyste środowisko, efektywne systemy energetyczne, komfort życia dr inż. Piotr Ziembicki Instytut Inżynierii Środowiska Uniwersytet Zielonogórski WYZWANIA WSPÓŁCZESNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Nowy wydział ds. energii w Koszycach wprowadza OZE oraz inne środki efektywności energetycznej

Nowy wydział ds. energii w Koszycach wprowadza OZE oraz inne środki efektywności energetycznej Nowy wydział ds. energii w Koszycach wprowadza OZE oraz inne środki efektywności energetycznej Koszyce (Słowacja) Wprowadzenie W styczniu 2009 roku w Koszycach został utworzony miejski wydział ds. energii.

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

OSZCZĘDZANIE ENERGII w szkołach i innych budynkach publicznych przez upowszechnienie metodologii 50/50

OSZCZĘDZANIE ENERGII w szkołach i innych budynkach publicznych przez upowszechnienie metodologii 50/50 OSZCZĘDZANIE ENERGII w szkołach i innych budynkach publicznych przez upowszechnienie metodologii 50/50 Anna Jaskuła Zastępca Dyrektora www.pnec.org.pl Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités 31-016

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités. Kierownik Projektów

POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités. Kierownik Projektów POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités Maria Stankiewicz Dyrektor Anna Jaskuła Kierownik Projektów Jakie możliwości otwierają się przed miastami, które

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o.

Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Bartosz Królczyk Specjalista ds. Promocji i Edukacji/Specjalista ds. Projektów Wielkopolska Agencja Zarządzania Energią Sp. z o.o. Agenda spotkania Początek spotkania: 10:00 1. Przedstawienie założeń projektu

Bardziej szczegółowo

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie Promowanie zrównoważonego życia zawodowego #EUhealthyworkplaces www.healthy-workplaces.eu

Bardziej szczegółowo

POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités. Kierownik Projektów

POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités. Kierownik Projektów POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités Maria Stankiewicz Dyrektor Anna Jaskuła Kierownik Projektów Jakie możliwości otwierają się przed miastami, które

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010

Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 Jak napędzamy zrównoważony rozwój? Czerwiec 2010 W zakresie polityki energetycznej Dania przykłada ogromną wagę do wspierania efektywności energetycznej na różnych etapach, począwszy od produkcji po konsumpcję,

Bardziej szczegółowo

Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu

Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu Efektywność energetyczna w polskich przedsiębiorstwach: motywacje, bariery i oczekiwania biznesu Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu 10 XI 2010, Centrum

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej

Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej ODDZIAŁ CERTYFIKACJI WYROBÓW PRZEMYSŁOWY INSTYTUT AUTOMATYKI I POMIARÓW, WARSZAWA Europejskie podejście do przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej Stefan Kosztowski Targi Poleko Poznań, październik

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ ELENA środki na pomoc techniczną na przygotowanie programów inwestycyjnych przez jednostki publiczne

FUNDUSZ ELENA środki na pomoc techniczną na przygotowanie programów inwestycyjnych przez jednostki publiczne FUNDUSZ ELENA środki na pomoc techniczną na przygotowanie programów inwestycyjnych przez jednostki publiczne Antonina Kaniszewska Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych

Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych Wsparcie WCTT w dziedzinie energii odnawialnych dr Agnieszka Turyńska-Gmur Kierownik Działu Transferu Technologii Wrocławskie Centrum Transferu Technologii WCTT doświadczenie i działalność w Odnawialnych

Bardziej szczegółowo

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Anna Pobłocka-Dirakis eclareon Consulting Warszawa, 24 Wrzesień 2014 Strategy Consulting Policy Consulting

Bardziej szczegółowo

OFERTA PROGRAMOWA NFOŚiGW Gospodarka niskoemisyjna

OFERTA PROGRAMOWA NFOŚiGW Gospodarka niskoemisyjna Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej OFERTA PROGRAMOWA NFOŚiGW Gospodarka niskoemisyjna Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, 20.03.2015 r. Plan

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności

ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności ELTIS: Najważniejszy europejski portal informacyjny na temat transportu miejskiego i mobilności Michał Soroko Ogólnokrajowe Stowarzyszenie Poszanowanie Energii i Środowiska SAPE Polska sape@sape.org.pl

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Krajowy system podnoszenia kwalifikacji i certyfikacji pracowników budowlanych w obszarze EE i OZE

Krajowy system podnoszenia kwalifikacji i certyfikacji pracowników budowlanych w obszarze EE i OZE Krajowy system podnoszenia kwalifikacji i certyfikacji pracowników budowlanych w obszarze EE i OZE Katowice 23.03.2012 r. Monika Jarzemska Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Cel projektu opracowanie

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach

Zrównoważony rozwój energetyczny i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach i Porozumienie Burmistrzów w naszych miastach Zbigniew Michniowski Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cities www.pnec.org.pl e-mail: biuro@pnec.org.pl STOWARZYSZENIE GMIN POLSKA SIEĆ ENERGIE CITES

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Europa Informacje ogólne, priorytety oraz przykłady projektów

Inteligentna Energia Europa Informacje ogólne, priorytety oraz przykłady projektów Inteligentna Energia Europa Informacje ogólne, priorytety oraz przykłady projektów Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Inteligentna Energia Europa > Wspiera

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 Warszawa, 16 kwietnia 2015 OGÓLNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA stosunek uzyskanych

Bardziej szczegółowo

enewsletter - wrzesień

enewsletter - wrzesień enewsletter - wrzesień Projekt pilotażowy na energooszczędny budynek w Gabrowie (Bułgaria) Budowa przedszkola Słońce zgodnie ze standardami budynków pasywnych (BP) jest istotnym elementem ogólnej polityki

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Festiwal Słoneczny Forum Energetyki Solarnej, Ostoja 11 maja 2012 r. Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Karolina Kurtz Katedra Dróg,

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020. Lista wskaźników produktu Typy projektów Typ beneficjenta

Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2014-2020. Lista wskaźników produktu Typy projektów Typ beneficjenta Cel OŚ II GOSPODARKA NISKOEMISYJNA 1 2.1 Kreowanie zachowań zasobooszczędnych Ograniczenie spadku 1. Ilość zaoszczędzonej energii elektrycznej [MWh/rok], 2. Zmniejszenie zużycia energii końcowej w wyniku

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP

Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP Zmiany w edukacji w kontekście perspektyw rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii na przykładzie wyników badań Obserwatorium

Bardziej szczegółowo

CEBC Raport Wartość nadzoru budowlanego

CEBC Raport Wartość nadzoru budowlanego CEBC Raport Wartość nadzoru budowlanego 1. Konsorcjum Europejskiego Nadzoru Budowlanego (CEBC) jest europejską instytucją, w której osoby odpowiedzialne za treść przepisów budowlanych wraz z osobami przeprowadzającymi

Bardziej szczegółowo

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Beneficjenci W programach transnarodowych (CE, BSR) zarówno instytucje publiczne, jak i prywatne. W programie INTERREG

Bardziej szczegółowo

Członkowie rodziny pracujący w gospodarstwie: założyciel i jego rodzina

Członkowie rodziny pracujący w gospodarstwie: założyciel i jego rodzina Wstęp: Na początku w gospodarstwie zajmowano się głównie produkcją wyrobów mleczarskich oraz działalnością w zakresie leśnictwa, np. sprzedażą drewna na opał. Aktualnie, po wdrożeniu idei wielofunkcyjności,

Bardziej szczegółowo

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Szczecin, 15 kwietnia 2016 r. GOSPODARKA NIESKOEMISYJNA zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

"Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych

Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych "Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness

Bardziej szczegółowo

Polskie doświadczenia we wdrażaniu Planu działań na rzecz zrównoważonego zużycia energii Miasto Stołeczne Warszawa

Polskie doświadczenia we wdrażaniu Planu działań na rzecz zrównoważonego zużycia energii Miasto Stołeczne Warszawa Polskie doświadczenia we wdrażaniu Planu działań na rzecz zrównoważonego zużycia energii Miasto Stołeczne Warszawa Katarzyna Kacpura, Zastępca Dyrektora Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy Polityka

Bardziej szczegółowo

OZE w Twojej Firmie! m.in. Fotowoltaika,

OZE w Twojej Firmie! m.in. Fotowoltaika, OZE w Twojej Firmie! m.in. Fotowoltaika, Dotacje o tym wszystkim opowiemy Ci podczas bezpłatnego szkolenia i indywidualnego doradztwa! Czy chcesz osiągnąć dochód pasywny, dzięki Odnawialnym Źródłom Energii?

Bardziej szczegółowo

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW

KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW KAMPANIA SPOŁECZNA NA RZECZ POPRAWY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ BUDYNKÓW CO TO JEST Szóste paliwo? Szóste paliwo to energia zaoszczędzona dzięki lepszemu standardowi energetycznemu budynków. Pod tą nazwą

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju technologii fotowoltaicznej

Perspektywy rozwoju technologii fotowoltaicznej Perspektywy rozwoju technologii fotowoltaicznej Sprawozdanie KOMITETU DORADCZEGO DS. BADAŃ NAD TECHNOLOGIĄ FOTOWOLTAICZNĄ (PHOTOVOLTAIC TECHNOLOGY RESEARCH ADVISORY COUNCIL, PV-TRAC). PRZEDMOWA Urządzenia

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

MODELOWA ZAWARTOŚĆ AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH

MODELOWA ZAWARTOŚĆ AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH MODELOWA ZAWARTOŚĆ AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH Modelowa zawartość audytów energetycznych Pakiet roboczy nr: 4 Produkt nr: 13 Partner odpowiedzialny za produkt: A.L.E.S.A. Srl Wyłączna odpowiedzialność za treść

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Nasza działalność skupia się na zagadnieniach z dziedziny energetyki, w szczególności efektywności energetycznej, zarządzania energią oraz ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń

Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń Projekt Partnerski Grundtviga 2012-2014 Zdrowy styl życia rodziców - zdrowie przyszłych pokoleń Spotkanie informacyjne 26 listopada 2012r Partner Projektu Dzielnica Mokotów Plan spotkania 1. Kilka słów

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

ergo energy to: www.ergoenergy.pl

ergo energy to: www.ergoenergy.pl ergo energy to: Sprzedaż energii elektrycznej na terenie całego kraju. Lider w implementacji nowatorskich rozwiązań. Realizacja projektów w ramach programów unijnych. Realizacja programów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego WM 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

CH4LLENGE PLANOWANIE ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI W MIASTACH. Wojciech SUCHORZEWSKI Politechnika Warszawska

CH4LLENGE PLANOWANIE ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI W MIASTACH. Wojciech SUCHORZEWSKI Politechnika Warszawska CH4LLENGE PLANOWANIE ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI W MIASTACH Wojciech SUCHORZEWSKI Politechnika Warszawska CH4LLENGE - Wyzwania planowania zrównoważonej mobilności w miastach Finansowanie: Intelligent Energy

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE I WDRAŻANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ OCHRONY ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM

FINANSOWANIE I WDRAŻANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ OCHRONY ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM FINANSOWANIE I WDRAŻANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ OCHRONY ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM Danuta Grodzicka-Kozak Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku Główne obszary finansowania

Bardziej szczegółowo

METODOLOGIA 50/50 - ROLA SZKOŁY, ZADANIA NAUCZYCIELI

METODOLOGIA 50/50 - ROLA SZKOŁY, ZADANIA NAUCZYCIELI METODOLOGIA 50/50 - ROLA SZKOŁY, ZADANIA NAUCZYCIELI Patrycja Płonka Kierownik Projektów www.pnec.org.pl Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités 31-016 Kraków, ul. Sławkowska 17 tel./faks: +48 12

Bardziej szczegółowo

Temat zajęć Alternatywne sposoby otrzymywania energii cieplnej

Temat zajęć Alternatywne sposoby otrzymywania energii cieplnej Temat zajęć Alternatywne sposoby otrzymywania energii cieplnej Klasa: I-III gimnazjum Związek z programem nauczania: fizyka-zjawiska fizyczne i procesy, pojęcia: zasoby, paliwo, energia cieplna, odnawialne/nieodnawialne

Bardziej szczegółowo

Jak i czy moŝemy zrealizować odpowiedni udział OZE w bilansie ciepła w 2020 r?

Jak i czy moŝemy zrealizować odpowiedni udział OZE w bilansie ciepła w 2020 r? Debata ZIELONE CIEPŁO Organizator: Procesy inwestycyjne sp. z o.o. Centrum Prasowe PAP, Warszawa, 8 lipca 2009, Jak i czy moŝemy zrealizować odpowiedni udział OZE w bilansie ciepła w 2020 r? - rola energetyki

Bardziej szczegółowo