DOBRE PRAKTYKI. Przykłady wykorzystania odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DOBRE PRAKTYKI. Przykłady wykorzystania odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich"

Transkrypt

1 DOBRE PRAKTYKI Przykłady wykorzystania odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich Fot. istockphoto.com Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Publikacja opracowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego we współpracy z Fundacją Promocji Innowacji Gospodarczych. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu III Pomocy Technicznej Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

2 Obszary predysponowane do rozwoju energetyki odnawialnej w województwie opolskim Opracowanie ekofizjograficzne województwa opolskiego, Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego, Departament Polityki Regionalnej i Przestrzennej. 2

3 Sięgajmy po dobre praktyki Rozmowa z Tomaszem Kostusiem, członkiem zarządu województwa opolskiego - Dlaczego Samorząd Województwa wspiera rozwój odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim. - Chcemy promować energię ze źródeł odnawialnych jako nowoczesną, ekologiczną i korzystną dla nas, bo opartą na naszych własnych, lokalnych zasobach. Naszym zadaniem jest dbanie o to, aby w planach zagospodarowania gmin i województwa przewidziano miejsca, w których mogą powstać biogazownie, farmy wiatrowe czy centra energetyczne i paliwowe wykorzystujące energię odnawialną. Staramy się również tworzyć jak najlepsze warunki do uruchamiania działań inwestycyjnych w dziedzinie energetyki odnawialnej, podejmowanych zarówno przez podmioty publiczne, jak i prywatne. Tym celom ma służyć Wojewódzki Plan Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii, określający cele i możliwości rozwoju ekoenergetyki oraz możliwe zaangażowanie środków unijnych w zieloną energię. - Jakie efekty da Opolszczyźnie rozwijanie produkcji i wykorzystania energii z odnawialnych źródeł? - Odnawialne źródła energii przyczynią się do poprawy bezpieczeństwa energetycznego regionu, zwłaszcza do lepszego zaopatrzenia w energię terenów o słabo rozwiniętej infrastrukturze. Racjonalne wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych jest jednym z istotnych warunków zrównoważonego i możliwego do utrzymania rozwoju regionów, przynoszącym wymierne efekty ekologiczno-energetyczne. Wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie paliwowo-energetycznym przyczynia się do poprawy efektywności wykorzystania i oszczędzania zasobów surowców energetycznych, poprawy stanu środowiska poprzez redukcję zanieczyszczeń do atmosfery i wód oraz redukcję ilości wytwarzanych odpadów. - Jednak już teraz widać, że jednym z preferowanych kierunków powinien być rozwój technologii uzyskiwania energii z biomasy. Dlaczego? - Z przeprowadzonych analiz wynika, że największy potencjał w zakresie uzyskiwania energii odnawialnej w regionie ma, i będzie miało, właśnie wykorzystanie biomasy. Dostępna na naszym terenie wysoka ilość biomasy wynika z jego rolniczego i leśnego charakteru. Uprawiamy znaczne ilości roślin oleistych - głównie rzepaku. Słoma rzepakowa, nieprzydatna w gospodarce rolnej, jest atrakcyjnym produktem dla energetyki. Podobna sytuacja występuje w związku z pozyskiwaniem i przerobem drewna, w czasie którego powstaje znaczna ilość możliwych do wykorzystania odpadów. Ważnym problemem jest także rosnąca ilość koniecznych do zagospodarowania odpadów komunalnych. Dotychczas podstawowym kierunkiem wykorzystania energetycznego biomasy na terenie województwa opolskiego jest jej spalanie w produkcji ciepła technologicznego oraz dla potrzeb bytowych. - Ale biomasa służyć może także do produkcji biogazu. Czy Samorząd Województwa Opolskiego podejmuje działania zmierzające do rozwoju biogazowni rolniczych w regionie opolskim? - Rozwój sieci biogazowni rolniczych w województwie opolskim traktowany jest jako jeden z priorytetów. Opolszczyzna jest regionem z silnie rozwiniętym rolnictwem i przemysłem spożywczym, dlatego powinniśmy wykorzystać te atuty i w najbliższym czasie rozpocząć realizację pierwszych biogazowni rolniczych. Udzielamy merytorycznego wsparcia samorządom lokalnym, na terenie których pierwsi inwestorzy chcą stawiać biogazownie. Pomagamy samorządom i potencjalnym inwestorom w nawiązywaniu kontaktów z instytucjami, od których zależą warunki lokalizacji inwestycji, określające warunki i normy wykorzystania zielonej energii, a także z instytucjami, od których zależy uzyskanie dofinansowania do planowanych przedsięwzięć. Nasze działania zmierzają także w kierunku promocji zielonej energii, a przede wszystkim w kierunku poprawy stanu świadomości mieszkańców Opolszczyzny o OZE. - Rozmawiamy przy okazji wydania publikacji prezentującej dobre praktyki w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Czy mamy już inwestycje w odnawialne źródła energii, którymi możemy już teraz lub będziemy w przyszłości chwalić się wśród innych regionów? - W publikacji mówimy o inwestycjach, które z przyjemnością widziałbym w niedługim czasie na Opolszczyźnie. Liczę na to, że publikacja dobrych praktyk pomoże komuś podjąć decyzję, dotyczącą uruchomienia procesu inwestycyjnego. Projektem, który ma stanowić główne narzędzie w szeroko rozumianej promocji odnawialnych źródeł energii w naszym regionie jest projekt Regionalnego Centrum Ekoenergetyki (RCE), które będzie placówką pilotażowo-edukacyjną. W obiektach należących do Opolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Łosiowie wykorzystane będą najnowocześniejsze rozwiązania energooszczędne, a będą w nich prowadzone działania badawczo-rozwojowe związane z produkcją energii ze źródeł odnawialnych. RCE ma być także regionalnym inkubatorem przedsiębiorczości dla osób, które pragną zająć się zawodowo sprawami odnawialnych źródeł energii. W rozmowie wykorzystano informacje zawarte w Wojewódzkim Planie Rozwoju Odnawialnych Źródeł Energii. 3

4 Wiatraki z pasji i uporu 4 Projekt: Elektrownia wiatrowa w Maciowakrzach Inwestor: Energia Franz Termin realizacji: 2010 r. Koszt: ok. 1,6 mln zł Lokalizacja: Maciowakrze, gm. Pawłowiczki, powiat kędzierzyńsko-kozielski, woj. opolskie Sposób finansowania: środki własne, kredyt bankowy Kontakt: Energia Franz, ul. Morelowa 8, Kędzierzyn-Koźle, tel Osoba kontaktowa: Janusz Franciszkiewicz październiku 2010 W roku ruszyła w Maciowakrzach druga w województwie opolskim elektrownia wiatrowa. Składa się z trzech wiatraków o mocy 150kW każdy. Elektrownię zbudowała rodzinna firma Energia Franz. Wszystko zaczęło się od wyjazdów właścicieli firmy do krajów Europy Zachodniej. Widzieli tam szybko powstające i dobrze działające elektrownie wiatrowe. Jak podkreślają, skoro im mogło się opłacać budować tego typu obiekty, warto było spróbować samemu. Zachęceni do działania przez osoby, które same takie elektrownie użytkowały, postanowili wybudować podobne na Opolszczyźnie. Wtedy jednak nie wiedzieli, jak długa i trudna droga przed nimi. Przygotowania do stawiania wiatraków zaczęły się od szukania odpowiedniego miejsca. Wybór padł na tereny wokół wsi Maciowakrze. Płaskowyż głubczycki położony na linii Bramy Morawskiej jest miejscem, gdzie według fachowców występują najlepsze w regionie warunki dla budowy elektrowni wiatrowych. W ostatnich latach dobre warunki wietrzne potwierdzały badania wykonywane przez potencjalnych inwestorów, którzy chcą budować kolejne elektrownie wiatrowe. Biorąc to pod uwagę, firma kupiła w pobliżu wsi działkę o powierzchni 1,8 ha. Kolejnym krokiem było pozyskanie wiatraków. Ze względu na wysoki koszt zakupu no- wych zdecydowano się na wiatraki używane. Urządzenia firmy Wind Word pochodzą z Danii. Po kapitalnym remoncie mają gwarancję na przynajmniej 10-letnią bezawaryjną eksploatację. Równocześnie rozpoczęły się starania formalno-prawne. Od momentu rozpoczęcia procesu inwestycyjnego do startu elektrowni minęło cztery lata. W tym czasie dostosowano do polskich wymagań projekty wyko- nawcze, zebrano wymagane dokumenty i opinie oraz na koniec wystąpiono o wydanie zezwolenia na budowę. Pomimo przychylności władz lokalnych wszystkie procedury trwały długo. Dotyczyło to w szczególności spełnienia wymogów związanych z ochroną środowiska, decyzji formalnych oraz zgody na przyłączenie do sieci. Jak podkreśla inwestor, wszystkie trudności powodowały, że gdyby nie upór i pasja pewnie dawno zrezygnowaliby z pomysłu. Stojące w Maciowakrzach wiatraki robią wrażenie. Każdy z trzech słupów ma 31 metrów wysokości. Zamontowane śmigła mają 27 metrów rozpiętości. Razem z nimi konstrukcja ma ponad 43 metry. Zbudowana elektrownia należy do elektrowni małych. W założeniach w ciągu roku ma wyprodukować MW prądu. Energia z własnej stacji transformatorowej przesyłana będzie do biegnącej w pobliżu linii przesyłowej. Cała inwestycja kosztowała około 1,6 miliona złotych. Została sfinansowana ze środków własnych firmy oraz zaciągniętego kredytu bankowego. Przy obecnych cenach odkupu prądu przez firmy energetyczne koszt budowy powinien zwrócić się w ciągu 4-5 lat. Energia Franz zamierza budować kolejne elektrownie wiatrowe. Obok stawianych trzech wiatraków planowany jest kolejny, tym razem o mocy 450kW. Dodatkowo firma chce budować na terenie gminy Grodków elektrownię wiatrową o mocy 2MW. Szuka także lokalizacji w innych rejonach kraju. Źródła: Inwestor, Opolskie.pl W trakcie budowy Elektrownia gotowa do pracy Pierwsza elektrownia wiatrowa na Opolszczyźnie powstała w 2005 roku w okolicy Jemielnicy. Składa się z trzech wiatraków każdy o mocy 150kW. Fot. Janusz Franciszkiewicz (2), Dawid Kołpak (1)

5 Nawet pałac ogrzeją! Okazuje się, że stosowanie odnawialnych źródeł energii nie musi być ograniczone do nowo budowanych obiektów. Doskonale wpisują się one także w obiekty zabytkowe. Dobrym przykładem ich wykorzystania jest Zespół Pałacowy w Kamieniu Śląskim. Do niedawna źródłem ciepła grzewczego i ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej dla budynków pałacowych były dwa jednofunkcyjne kotły wodne o mocy znamionowej 225 kw każdy, opalane olejem opałowym. Jak każda kotłownia tego typu w związku ze zmianami cen oleju opałowego charakteryzowała się rosnącymi kosztami jej eksploatacji i negatywnym wpływem na środowisko. Nie była w stanie także sprostać dzisiejszym wymaganiom związanym z ochroną zabytków. W 2010 roku zastąpiły je kolektory słoneczne i pompy ciepła. Decyzja o nowym sposobie zapewnienia ciepła zapadła po przeprowadzeniu wielu analiz i audytów, które pokazały, że taka inwestycja jest możliwa do realizacji i że przyniesie wymierne korzyści finansowe. W założeniach proponowany układ miał za zadanie pokryć zapotrzebowanie na ciepło przy osiągnięciu wysokiej efektywności. Głównymi elementami systemu grzewczego, spełniającego powyższe kryteria i potrzeby, są nowoczesne kolektory słoneczne i odpowiednio dobrane pompy ciepła. Kolektory słoneczne służyć mają przede wszystkim do wytworzenia ciepłej wody użytkowej w okresie wiosenno-letnim. Zasadnicze obciążenie cieplne (głównie na ciepło grzejne) pokryją pompy ciepła. Fot. Inwestor(3) Projekt: Instalacja układu solarnego i pomp ciepła na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej i technologicznej w Sanktuarium św. Jacka Centrum Kultury i Nauki Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego Lokalizacja: Kamień Śląski, gm. Gogolin, pow. krapkowicki, woj. opolskie Inwestor: Sanktuarium św. Jacka i Centrum Kultury i Nauki Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego Termin realizacji: 2010 r. Koszt: ,76 zł Sposób finansowania: kredyt WFOŚiGW w Opolu, środki własne, aplikacja do środków unijnych: z EFRR w ramach RPO WO na lata , Oś 1, działanie 1.3, poddziałanie Inwestycje w innowacje w przedsiębiorstwach (środki wnioskowane, jeszcze nieprzyznane) Kontakt: Sanktuarium św. Jacka i Centrum Kultury i Nauki Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, ul. Parkowa 1a, Kamień Śląski, tel Osoba kontaktowa: ks. prof. dr hab. Zygfryd Glaeser Ze względu na to, że projekt obejmował obiekt zabytkowy, łączna możliwa do uzyskania powierzchnia dla zainstalowania kolektorów solarnych była ograniczona. Ostatecznie podjęto decyzję o zainstalowaniu na dachu pałacu 7 płaskich kolektorów słonecznych o powierzchni absorbera 35m 2. Energia słoneczna, pobierana przez kolektory przekazywana jest w wodzie, poprzez wymienniki ciepła, do 3 zbiorników buforowych o pojemności 1500 m 3 każdy. Gdy temperatura wody w zbiornikach buforowych osiągnie odpowiednio wysoką wartość, ciepło przekazywane jest za pośrednictwem kolejnego wymiennika do zbiorników wody użytkowej o pojemności 2 x 1000 litrów. Z instalacją solarną współpracuje zespół 5 pomp ciepła najnowszej generacji typu Vitocal 300 G firmy Viessmann (zostały wprowadzone na rynek w maju br.) o łącznej mocy cieplnej ok. 400 kw. Jako dolne źródła ciepła w koncepcji przyjęto gruntowe wymienniki ciepła stanowiące system sond głębinowych. Aby wykorzystać ciepło z ziemi wykonano 45 odwiertów pionowych długości 180 m wyposażonych w sondy gruntowe. Sondy podłączono do rozdzielaczy w 3 studniach zbiorczych. Studnie zbiorcze zostały podłączone do kolektora głównego, który doprowadzony jest do układu zespołu pomp ciepła. Wszystkie urządzenia dostarczyła firma Viessmann. Całość wykonała firma PHU PROMONT Sp.j. W układzie pozostawiono urządzenia istniejącej kotłowni olejowej, jako szczytowego źródła ciepła. Będzie ona wykorzystywana w okresie szczególnie niskich temperatur i wysokiego zapotrzebowania na ciepło grzewcze i ciepłą wodę użytkową. Będzie również częściowo wykorzystywana, jako rezerwa na wypadek awarii podstawowych źródeł energii. Ważną ideą zastosowanych rozwiązań jest również wykorzystanie nowoczesnych i innowacyjnych systemów sterowania i regulacji systemu grzewczego. Będzie on działał w algorytmie maksymalizacji sprawności systemu. W największym stopniu wykorzystywany jest system solarny, a zespół pomp ciepła pracuje w układzie kaskadowym. Dostosowuje on pracę pomp do poziomu zapotrzebowania na ciepło i przy uwzględnieniu charakterystyk energetycznych urządzeń. Zastosowane pompy ciepła, ze względu na możliwość pracy w systemie chłodzenia, umożliwiają ich wykorzystanie w okresie letnim do chłodzenia obiektu. Urządzenia posiadają moc chłodzenia niewiele ustępującą mocy grzania. Z przeprowadzonego audytu energetycznego wynika, że dzięki zastosowaniu przyjętego rozwiązania znacznie zostanie ograniczona ilość emisji gazów do atmosfery oraz nastąpi obniżenie rocznych kosztów związanych z procesem wytwarzania ciepłej wody użytkowej oraz do ogrzewania pałacu o ok zł. Źródła: Inwestor, PHU PROMONT Sp.J. 5

6 Na Opolszczyźnie mamy nadmiar słomy Jeden wsad do pieca to cztery kostki słomy Projekt: Piec na słomę Lokalizacja: Domecko, gm. Komprachcice, powiat opolski, woj. opolskie Inwestor: Franciszek i Teresa Lelek Termin realizacji: 2003 r. Koszt: ok. 30 tys. zł Sposób finansowania: kredyt bankowy Kontakt: Domecko, ul. Opolska 56, tel Osoba kontaktowa: Franciszek Lelek Państwo Franciszek i Teresa Lelek z Domecka wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne. Uprawiają około 30 hektarów ziemi - własnej i dzierżawionej. Ich gospodarstwo specjalizuje się w produkcji zbóż i ziemniaków. Dodatkowo prowadzą hodowlę świń. Ze względu na dużą zmienność przychodów stale szukają pomysłów pozwalających poprawić rentowność gospodarstwa. Jednym z efektów produkcji zboża jest pozostająca od lat po zbiorach duża ilość słomy, której nie dało się w całości wykorzystać w gospodarstwie. W 2002 roku pan Franciszek postanowił znaleźć sposób na jej lepsze zagospodarowanie. Po lekturze w jednym z pism rolniczych artykułu na temat wykorzystania słomy do spalania w piecach właściciel gospodarstwa postanowił sprawdzić możliwość wymiany dotychczasowych źródeł produkcji ciepła do ogrzewania i podgrzewania wody. W gospodarstwie do tego celu wykorzystywany był tradycyjny piec na węgiel, koks czy drzewo oraz bojler elektryczny. Wybraliśmy piec na słomę Fot. Dawid Kołpak (2) Dzięki znalezionej informacji udało mu się dotrzeć do kilku działających w tym czasie producentów. Przy wyborze rozwiązania dla siebie liczyła się zarówno opinia dostawcy, jak i praktyczne przykłady. Po wielu rozmowach wybrano piec, który pracował w Tarnowie Opolskim już ponad rok, a jego właściciel miał o nim dobrą opinię. W ten sposób zapadła decyzja o zakupie pieca na słomę EKOPAL firmy Metalerg. Po ostatecznej analizie zdecydowano o zamontowaniu pieca o mocy 70 kw, do którego w ramach jednego wsadu wkłada się cztery kostki słomy. Jego sprawność producent określa na 80%. Pozwala nominalnie na ogrzanie do 1200 m 2 powierzchni. Układ został uzupełniony o duży zbiornik o pojemności 4500 litrów, akumulujący ciepło oraz mniejszy 140 litrowy na ciepłą wodę użytkową. Piec i zbiornik ulokowane zostały w garażu pod domem. Tylko tam było wystarczająco dużo miejsca. Urządzenia zostały uruchomione późną jesienią 2003 roku. W praktyce okazało się, że zimą do ogrzania domu i wody wystarczyło 3 razy dziennie wrzucić do pieca po 4 kostki słomy. Temperatura w domu wynosi wtedy od 24 do 27 stopni, mimo że dom Państwa Lelek jest domem nieocieplonym i ze zwykłymi oknami. W ocenie właścicieli po termomodernizacji mogłyby wystarczyć dwa wsady dziennie. Poza sezonem grzewczym piec rozpalany jest raz w tygodniu. Pozwala to na utrzymanie odpowiedniej temperatury ciepłej wody wykorzystywanej w domu i gospodarstwie na cały tydzień. Koszt wykonania instalacji wyniósł według szacunków właścicieli poniżej 30 tysięcy złotych. Na zakup pieca udało się uzyskać niskooprocentowany kredyt z Banku Ochrony Środowiska. Zainstalowanie pieca dało także wymierne oszczędności. Przedtem do ogrzewania w sezonie zimowym zużywano do 10 ton węgla. Dziś jedyny koszt pozyskania opału związany jest z jego zebraniem i zwiezieniem z pola do stodoły. Dodatkowo właściciele sporo zaoszczędzili na zużyciu prądu. W opinii Państwa Lelek zakup pieca na słomę był dobrą decyzją. W ich ocenie, jeśli tylko mamy dostęp do niezbędnej ilości słomy i trochę miejsca na instalację, warto rozważać jego montaż. Źródła: Inwestor, Opolskie.pl, 6

7 Ogrzewają wodę słońcem Dobrym przykładem na efektywne wykorzystanie instalacji solarnych dla potrzeb przygotowania ciepłej wody jest kompleks oświatowo-sportowy w Komprachcicach. W 2009 roku udało się na budynku Publicznego Gimnazjum w Komprachcicach zamontować trzy kolektory słoneczne, które wraz z dodatkowym zasobnikiem na ciepłą wodę i niezbędnymi urządzeniami sterującymi uzupełniły dotychczasowy układ grzewczy oparty na kotłach olejowych. Gmina Komprachcice w końcu lat dziewięćdziesiątych zdecydowała się na wymianę we wszystkich obiektach oświatowych na swoim terenie starych kotłowni na nowe olejowe. Podobnie stało się w rozbudowywanym obiekcie szkoły podstawowej w Komprachcicach. W miejscu starej kotłowni powstała nowoczesna, wyposażona w dwa kotły firmy BRÖTJE o mocy 2x150 kw każdy i jeden dodatkowy o mocy 300 kw. Reforma oświaty spowodowała, że kotłownia znalazła się na terenie powołanego w 1999 roku publicznego gimnazjum. System zapewniał przygotowywanie ciepłej wody użytkowej w ciągu całego roku oraz ogrzewanie obiektów w sezonie grzewczym. Kolejnym krokiem rozbudowy kotłowni było uzupełnienie układu grzewczego w związku z budową obok szkoły podstawowej i gimnazjum hali sportowej. Ze względu na wielkość obiektu, jak i planowaną konieczność zużycia dużych ilości ciepłej wody kotłownia została uzupełniona o dodatkowy kocioł olejowy BRÖTJE o mocy 300 kw. Wykonany układ zapewniał kom- fortowe możliwości wykorzystania wszystkich obiektów kompleksu, w szczególności zapewnienia ogrzania ciepłej wody dla potrzeb osób korzystających z hali sportowej. Po kliku latach działania zmiany cen paliw opałowych spowodowały konieczność poszukiwania oszczędności w kosztach eksploatacji. Okazało się, że każdego roku wykorzystywano około 5000 litrów oleju tylko do ogrzania wody poza sezonem grzewczym. Po analizie narodził się pomysł na wykorzystanie do tego celu gii słońca. ener- Wiele mówi się na temat opłacalności montażu instalacji solarnych w obiektach szkolnych. Instalacje te osiągają bowiem najlepsze parametry pracy i dają największe oszczędności w okresie letnim, kiedy szkoły są faktycznie zamknięte. Dwa miesiące wakacyjne w istotny sposób ograniczają zasadność ich montażu w tego typu obiektach. W Komprachcicach nie ma z tym jednak problemu. Znajdująca się w kompleksie hala sportowa jest bowiem intensywnie wykorzystywana także w okresie letnim. Po analizie zdecydowano się na montaż trzech kolektorów próżniowych i dodatkowego zasobnika na ciepłą wodę o pojemności 500 litrów. Całość uzupełniona została o niezbędne elementy sterujące. Na obiekcie zamontowano trzy solary próżniowe i automatykę firmy BIAWAR. Koszt wykonania wszystkich prac wyniósł 30 tys. złotych. Koszty te zostały zaakceptowane przez Radę Gmi- Projekt: Montaż kolektorów słonecznych dla gimnazjum w Komprachcicach Lokalizacja: Komprachcice, gm. Komprachcice, pow. opolski, woj. opolskie Inwestor: Gmina Komprachcice Termin realizacji: 2009 r. Koszt: 30 tys. zł Sposób finansowania: budżet gminy Kontakt: Publiczne Gimnazjum w Komprachcicach, ul. Szkolna 18, Komprachcie, tel Osoba kontaktowa: Leonard Pietruszka ny i w całości zostały pokryte z budżetu gminy Komprachcice. Według szacunków kotłownia ma spowodować poza sezonem grzewczym spadek zużycia oleju o około 4500 litrów rocznie. Oznacza to, ze przy obecnych cenach oleju opałowego inwestycja zwróci się gminie już po trzech latach. Zaprojektowany i wykonany układ sprawdza się w pracy nawet w okresach bardzo wysokich temperatur zewnętrznych. Jak dotąd właściciel nie odnotował żadnych istotnych problemów z jego pracą. Gmina zastanawia się nad kolejnymi krokami, które mogą umożliwić dalsze oszczędności. Jedną z możliwości jest wprowadzenie do układu grzewczego pomp ciepła, które mogłyby zmniejszyć koszty ogrzewania w okresie zimowym. Źródła: Inwestor, Opolskie.pl Kolektory słoneczne na dachu gimnazjum Fot. Dawid Kołpak (2) Szkolna kotłownia 7

8 Projekt: Instalacja zespołu kolektorów słonecznych oraz pomp ciepła wykorzystywana do przygotowania ciepłej wody użytkowej i technologicznej Lokalizacja: Kamień Śląski, gm. Gogolin, pow. krapkowicki, woj. opolskie Inwestor: ZTWR Caritas Diecezji Opolskiej Sebastianeum Silesiacum w Kamieniu Śląskim Termin realizacji: 2009 r. Koszt: ,58 zł Sposób finansowania: Kredyt: WFOŚ i GW w Opolu; Dotacje: PFOŚ i GW w Krapkowicach; Eko Fundusz; Środki własne Kontakt: ZTWR Caritas Diecezji Opolskiej Sebastianeum Silesiacum w Kamieniu Śląskim, ul. Parkowa 1B, Kamień Śląski, tel Osoba kontaktowa: ks. prof. dr hab. Zygfryd Glaeser Zespół Turystyczno-Wypoczynkowo-Rehabilitacyjny ny Caritas Diecezji Opolskiej Sebastianeum Silesiacum w Kamieniu Śląskim jest doskonałym przykładem, jak połączyć w jednym miejscu ekologię z ekonomią. W 2009 roku dokonano tu montażu instalacji zespołu kolektorów słonecznych oraz pomp ciepła, które są wykorzystywane do przygotowania ciepłej wody użytkowej i technologicznej dla jego potrzeb. Zastąpiły one dotychczas używane i kosztowne w eksploatacji piece olejowe. Codziennie w zespole zużywa się od 12 do 20 tys. litrów ciepłej wody. W zimie dochodzi do tego jeszcze ogrzewanie budynków. Przed inwestycją głównym źródłem ciepła w zespole były piece olejowe. Rocznie zużywano w nich około 150 tys. litrów oleju opałowego. Nowy system ma zabezpieczyć energię niemal w stu procentach. Szacuje się, że po inwestycji rocznie w sanatorium zużywać się będzie zaledwie około 20 tys. litrów oleju opałowego. Piec olejowy pozostanie tylko Ekologia i ekonomia jako trzecie i niejako awaryjne ogniwo. Z audytu energetycznego wynika, że przy ogrzewaniu wody system będzie musiał być wspomagany przez piec, jeżeli na zewnątrz przez dłuższy czas utrzymywać się będzie tempe- ratura poniżej -25 st. C. Okazało się, że w minionym roku, choć zimowe temperatury były niższe niż przeciętne, zużyto tylko ok litrów oleju opalowego. System wykorzystujący energię odnawialną w zespole instalowano cztery miesiące. Głównym źródłem ciepła są zainstalowane na dachu jednego z budynków zespołu kolektory słoneczne. Znajduje się tam 60 kolektorów słonecznych, których powierzchnia czynna absorbera wynosi 138 m 2. Drugie źródło energii stanowią pompy ciepła z dolnym źródłem w postaci sond pionowych. By mogły skutecznie działać, wykonano 48 odwiertów o głębokości 125 mb każdy w siatce 10 x 10 mb. Zainstalowano 3 studzienki zbiorcze, z których każda obsługuje 16 odwiertów. W maszynowni zamontowano w układzie kaskadowym 5 pomp ciepła o łącznej mocy cieplnej 406 kw. Dla każdego z układów przygotowano także zbiorniki buforowe po 2000 litrów każdy. Dwa na potrzeby pomp ciepła oraz trzy dla układu solarnego. Wszystkie urządzenia układu dostarczyła firma Viessmann. Całość wykonała firma PHU PROMONT Sp.j. Na czym polega nowatorskość pomysłu? Zastosowanie oddzielnych zbiorników Fot. Inwestor (6) buforowych dla systemu solarnego i układu pomp ciepła pozwala na wykorzystanie energii słonecznej w pełnym zakresie mocy. Zgromadzona w oddzielnych zbiornikach buforowa energia z układu pomp ciepła kontroluje i uzupełnia zapasy energii potrzebne do ogrzewania wody użytkowej, a także ogrzewania budynków o każdej porze. W momencie, gdy zmagazynowana energia słoneczna przekracza zasoby potrzebne do ogrzewania wody użytkowej, uruchamia się obieg grzewczy wody basenowej. Zastosowanie takiej metody umożliwia samoczynną kontrolę możliwości energetycznych obu systemów. Co ważne, ich odpowiednie połączenie umożliwia korzystanie z poszczególnych źródeł energii, począwszy od najtańszego (solarnego) poprzez włączające się kolejno pompy ciepła. Takiego rozwiązania nie zastosowano do tej pory w Polsce. Audyt ekonomiczny przeprowadzony po roku funkcjonowania nowego systemu grzewczego pokazał, że w minionym roku na kosztach ogrzewania zaoszczędzono ,21 zł. Za wdrożenie projektu Zespół Turystyczno-Wypoczynkowo-Rehabilitacyjny Caritas Diecezji Opolskiej Sebastianeum Silesiacum w Kamieniu Śląskim został jednym z trzech laureatów organizowanego przez Zarząd Województwa Opolskiego w 2009 roku konkursu Terra-Sol. Nagroda dla zespołu została przyznana za innowacyjność i nowatorstwo przedstawionych rozwiązań technicznych. Źródła: Inwestor, PHU PROMONT Sp.J., Opolskie.pl 8

9 Przychody nie tylko z mleka Jedną z pierwszych biogazowni w Polsce zbudowanych przy gospodarstwie rolno-hodowlanym jest biogazownia w Kalsku w województwie lubuskim. Powstała ona przy działającej od 2001 roku Spółce Rolnej Kalsk. Głównym obszarem działania spółki gospodarującej na 1500 ha ziemi jest produkcja mleka. Po 10 latach istnienia firma osiąga wyniki porównywalne do najlepszych gospodarstw zachodnich. W gospodarstwie hodowanych jest około 2000 sztuk bydła, w tym 1100 krów mlecznych. Produkcja mleka sięga około litrów dziennie. W stadzie znajdują się krowy, które dały w swoim życiu już ponad litrów mleka. Obecnie spółka jest jedynie dostawcą mleka. W przyszłości chce samodzielnie sprzedawać świeże mleko na rynku detalicznym. Zakres i sposób prowadzenia hodowli zdecydował o podjęciu prac nad pomysłem zagospodarowania powstających w gospodarstwie odpadów i zapewnienia mu dodatkowych źródeł przychodów. Podjęto decyzję o budowie biogazowni. Ze względu na swoje włoskie korzenie właścicielem i prezesem spółki jest mieszkający w Polsce Włoch Giulio Piantini i doświadczenie w realizacji podobnych obiektów jej budową zajęła się włoska firma ROTA GUIDO. We współpracy ze swoim niemieckim partnerem firmą AGRIKOMP w ciągu roku wybudowała i uruchomiła w 2009 roku w Kalsku biogazownię o mocy 1 MW. Po starcie produkcyjnym firma przejęła obowiązki serwisowe, wspiera działanie obiektu i jego rozwój. Zasadniczą część biogazowni stanowią cztery komory fermentacyjne. Łączna wielkość komór to 7200 m 3. Wsad do nich podawany jest za pośrednictwem zaprojektowanego systemu załadowczego. W komorach fermentowana jest gnojowica powstająca przy hodowli bydła, kiszonki z kukurydzy i sorgo. Przykładowa dawka substratów potrzebnych do produkcji 1 MW energii to 40 ton gnojowicy, 8 ton obornika, 20 ton kiszonki kukurydzy, 21 ton sorgo i 3 tony ziarna kukurydzy. Czas fermentacji wynosi 35 do 40 dni. Dziennie wytwarzanych jest m 3 biogazu, w tym 58% stanowi metan. Powstały w komorach biogaz trafia do układu kogeneratorów pracujących w oparciu o cztery silniki spalinowe firmy SCANIA, każdy o mocy 250 kwel. Zakładając, że biogazownia będzie pracować 8000 godzin w roku tylko z połową mocy, wyprodukuje 4 miliony kwh prądu. Powstały w biogazowni prąd w kliku procentach wykorzystywany jest na własne potrzeby. Reszta trafia do zakładu energetycznego. Mnożąc udostępnioną ilość energii razy oferowaną stawkę odkupu prądu (ok. 0,44 zł/kwh) łatwo policzyć, że przynosi ona spory przychód. O zyskach właściciele nie chcą jeszcze mówić. Poza prądem biogazownia produkuje duże ilości ciepła. Obecnie nie jest ono jeszcze efektywnie wykorzystywane. Część wraca do obsługi procesu fermentacji. Niewielka ilość ogrzewa obiekty gospodarskie. W przyszłości ma być także spożytkowane do suszenia osadów pofermentacyjnych. Rozważane jest także wykorzystanie go do ogrzewania domów w pobliskiej wsi. Projekt: Biogazownia w gospodarstwie rolnym Lokalizacja: Kalsk, gm. Sulejów, pow. zielonogórski, woj. lubuskie Inwestor: Spółka Rolna Kalsk Sp. z o.o. Termin realizacji: 2009 r. Koszt: 14,8 mln zł Sposób finansowania: środki własne (30%), kredyt BOS Bank (70%), złożony wniosek o dofinansowanie Kontakt: MELA INVEST (przedstawiciel firmy ROTA GUIDO), ul. Kazimierza Wielkiego 30, Zielona Góra, Osoba kontaktowa: Giulio Piantini Biogazownia od czasu uruchomienia funkcjonuje bez zarzutów. Obecnie pracuje z mocą elektryczną zainstalowaną w wysokości 500 kw. Wkrótce ma osiągnąć moc docelową. Obsługą obiektu na co dzień zajmują się dwie osoby. Źródła: Inwestor, System załadowczy Kogeneratory Budowa biogazowni 9

10 Projekt: Biogazownia rolnicza Lokalizacja: Studzionka, gm. Pszczyna, pow. pszczyński, woj. śląskie Inwestor: Bibianna i Grzegorz Pojda Termin realizacji: r. Koszt: 400 tys. zł Sposób finansowania: środki własne i kredyt bankowy Kontakt: ul. Powstańców Śl. 51, Studzionka Osoba kontaktowa: Grzegorz Pojda Studzionka to niewielka wieś w województwie e śląskim. To właśnie tutaj po- wstała jedna z pierwszych w Polsce biogazowni rolniczych. Zbudowali ją przy swoim gospodarstwie Państwo Bibianna i Grzegorz Pojda. Od 1995 roku prowadzą wspólnie 34 hektarowe gospodarstwo. Hodują około 300 tuczników i 12 tysięcy kur niosek. Pomysł, aby zbudować biogazownię, zrodził się w 2006 roku w związku z pojawieniem się nowych unijnych wymagań budowania w każdym gospodarstwie hodowlanym płyty gnojowej. Okazało się, że dobrą alternatywą dla niej może być biogazownia rolnicza. Dzięki pomocy członków stowarzyszenia biogazowników niemieckich właściciele gospodarstwa obejrzeli kilkanaście indywidualnych lub grupowych biogazowni rolniczych zlokalizowanych w Górnej Austrii i Bawarii. Wizyty przekonały ich do tego sposobu pozbywania się odpadów hodowlanych. Projekt całej instalacji został wykonany przez dr inż. Jana Cebulę z Politechniki Śląskiej w Gliwicach oraz mgr inż. Ludwika Latochę. Prace przy budowie biogazowni Gotowa biogazownia Pomysł na odpady hodowlane Kogenerator Fot. Inwestor (2) rozpoczęły się w październiku 2007 roku i trwały przez dwa lata. Roboty budowlane wykonała firma Wolf System. Aby obniżyć koszty jej budowy, zostały wykorzystane istniejące w gospodarstwie urządzenia: zbior- nik paliwa, szambo, silos zbożowy czy silnik ik diesla. W realizację inwestycji właściciele włożyli też sporo własnej pracy. Mimo to koszt inwestycji nie był mały i wyniósł złotych. Kiedy zaczynały się prace, nie było jeszcze w Polsce żadnych możliwości ich dofinansowania ze środków unijnych. Budowa została sfinansowania ze środków własnych gospodarzy i zaciągniętego kredytu bankowego. Biogazownia Państwa Pojdów ruszyła w listopadzie 2009 roku. Cała instalacja składa się z komory fermentacyjnej, którą jest cysterna kolejowa o pojemności 61 m 3, okrągłego zbiornika betonowego na gnojowicę pofermentacyjną o pojemności 353 m 3 i zbiornika na biogaz, którym jest worek z tworzywa sztucznego o pojemności ok. 90 m 3. Jednostką napędową jest zaadoptowany silnik wysokoprężny o mocy 40 kwel. Biogaz produkowany w instalacji otrzymywany jest głównie z pomiotu kurzego oraz gnojowicy świńskiej. W końcowym produkcie zawartość metanu wynosi około 55%. Oczyszczony z siarkowodoru biogaz doprowadzony jest do agregatu prądotwórczego. Ilość energii produkowanej z 1m 3 biogazu to 2kWhe. Powstała w procesie masa pofermentacyjna wykorzystywana jest jako nawóz rolniczy. Dzięki biogazowni udaje się utylizować powstające w gospodarstwie odchody kurze i gnojowicę świńską. Do wsadu mogą być dodawane dorywczo lub okresowo kiszonki, odpady zbożowe czy też okopowe. Powstały prąd wykorzystywany jest w gospodarstwie i sprzedawany dla lokalnego przedsiębiorstwa energetycznego. Do sieci płynie od 25 do 30 kilowatów prądu na godzinę. Wytworzone ciepło zapewnia optymalne warunki procesu fermentacji oraz ogrzewa budynki inwentarskie i socjalne. Dodatkowym efektem pracy biogazowni są oszczędności na nawozach potasowych i fosforowych, które zastępuje płyn pofermentacyjny. Ważnym aspektem jest także istotne ograniczenie emisji gazów do środowiska i uciążliwych odorów. Biogazownia ze Studzionki otrzymała w 2009 roku nagrodę Fundacji na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks oraz główne wyróżnienie w organizowanym przez Ministerstwo Rolnictwa konkursie dla projektantów i rolników za najlepszy projekt i realizację w budownictwie zagrodowym. Źródła: Inwestor, Polska Dziennik Zachodni, Pszczyński Przegląd FORUM 10

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji. Rodzaje urządzeń do pozyskiwania energii słonecznej. Korzyści płynące z zastosowania technologii solarnych

Plan prezentacji. Rodzaje urządzeń do pozyskiwania energii słonecznej. Korzyści płynące z zastosowania technologii solarnych Plan prezentacji Rodzaje urządzeń do pozyskiwania energii słonecznej Korzyści płynące z zastosowania technologii solarnych Formy wsparcia w inwestycje solarne Opłacalność inwestycji w energie słoneczną

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

Nietypowe instalacje pomp ciepła

Nietypowe instalacje pomp ciepła Nietypowe instalacje pomp ciepła Pompa ciepła zapewnia maksymalny komfort cieplny dostarcza ciepłą wodę użytkową, ogrzewa budynek, a także chłodzi go w zależności od potrzeb użytkowników. System grzewczy

Bardziej szczegółowo

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Festiwal Słoneczny Forum Energetyki Solarnej, Ostoja 11 maja 2012 r. Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Karolina Kurtz Katedra Dróg,

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o. Warszawa, 9 października 2013 r. Wsparcie publiczne dla : Wsparcie ze środków unijnych (POIiŚ i 16 RPO):

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii na obszarach wiejskich

Dobre praktyki wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii na obszarach wiejskich Oddział w Radomiu Dobre praktyki wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii na obszarach wiejskich Zdzisław Ginalski CDR O/Radom MAŁA ELEKTROWNIA WODNA - Goryń Pod koniec czerwca 2011r. rozpoczęła pracępierwsza

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna Fakty o Mazowszu 2 Fakty o Mazowszu największy region w Polsce -35579 km 2 ponad 5 milionów

Bardziej szczegółowo

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK Uwarunkowania prawne. Rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi strategiczny cel polskiej energetyki.

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę. Wierzchowo 2-3.10.2014r.

Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę. Wierzchowo 2-3.10.2014r. Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę Wierzchowo 2-3.10.2014r. Zespół ds. Poszanowania Energii W ramach struktury organizacyjnej Funduszu powołana została komórka

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O PROGRAMIE I WARUNKI UCZESTNICTWA

INFORMACJA O PROGRAMIE I WARUNKI UCZESTNICTWA INFORMACJA O PROGRAMIE I WARUNKI UCZESTNICTWA Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej realizuje program priorytetowy pn. Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii. Część 2)

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

OZE opłaca się już dzisiaj

OZE opłaca się już dzisiaj OZE opłaca się już dzisiaj Konferencja prasowa, 13 lutego 2014 BOS Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie i świata w którym

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej

Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej 1 NFOŚiGW System Zielonych Inwestycji część 1) Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej Dofinansowanie: - dotacja (30%

Bardziej szczegółowo

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej Technik urządzeo i systemów Nauka trwa 4 lata, absolwent uzyskuje tytuł zawodowy: Technik urządzeń i systemów, wyposażony jest w wiedzę i umiejętności niezbędne do organizowania i wykonywania prac związanych

Bardziej szczegółowo

Analiza NPV dla wybranych rozwiązań inwestycyjnych podmiotów społecznych

Analiza NPV dla wybranych rozwiązań inwestycyjnych podmiotów społecznych Analiza NPV dla wybranych rozwiązań inwestycyjnych podmiotów społecznych Autor: Marcin Cholewa Kraków 2015 1 Wstęp Przedmiotem opracowanie jest analiza ekonomiczna opłacalności wdrożenia w wybranych budynkach

Bardziej szczegółowo

woj. kujawsko-pomorskie

woj. kujawsko-pomorskie woj. kujawsko-pomorskie Oddział w Bydgoszczy, Oddział w Toruniu, Oddział we Włocławku (WFOŚiGW województwa kujawsko-pomorskiego) I. inwestycje energooszczędne, dotyczące centralnego ogrzewania i ciepłej

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła - układy hybrydowe

Pompy ciepła - układy hybrydowe Pompy ciepła - układy hybrydowe dr hab. inż. Brunon J. Grochal, prof. IMP PAN / prof. WSG Bydgoszczy Instytut Maszyn Przepływowych PAN Prezes Polskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła mgr inż. Tomasz Mania

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 1. Stan istniejący. Obecnie na terenie Oczyszczalni ścieków w Żywcu pracują dwa agregaty prądotwórcze tj. agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 o mocy znamionowej 114 kw energii elektrycznej i 186 kw energii

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki

Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki Teresa Szymankiewicz Szarejko Szymon Zabokrzecki Schemat systemu planowania Poziom kraju Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju opublikowana MP 27.04.2012 Program zadań rządowych Poziom województwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OGRANICZENIA NISKIEJ EMISJI W GMINIE ULHÓWEK

PROGRAM OGRANICZENIA NISKIEJ EMISJI W GMINIE ULHÓWEK PROGRAM OGRANICZENIA NISKIEJ EMISJI W GMINIE ULHÓWEK Plan gospodarki niskoemisyjnej to dokument strategiczny, opisujący kierunki działań zmierzających redukcji emisji gazów cieplarnianych, zwiększania

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie postaw ekologicznych i proklimatycznych społeczności lokalnej najlepszepolskie praktyki na poziomie lokalnym

Kształtowanie postaw ekologicznych i proklimatycznych społeczności lokalnej najlepszepolskie praktyki na poziomie lokalnym Warszawa, 6 grudnia 2011 Kształtowanie postaw ekologicznych i proklimatycznych społeczności lokalnej najlepszepolskie praktyki na poziomie lokalnym Katarzyna Sobótka Krajowy Punkt Kontaktowy Programów

Bardziej szczegółowo

KOTŁY ZBIORNIK BIOMASA

KOTŁY ZBIORNIK BIOMASA KOTŁY ZBIORNIK BIOMASA Krzysztof Wnętrzak 82-522 Sadlinki ul. Jaśminiowa 2 tel 55 275 75 74 kom 608 457 830 e-mail: domiswk@interia.pl www.domiswk.w.interia.pl Zdzisław Albercioski 82-500 Kwidzyn ul. Toruoska

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak

Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak Odnawialne źródła energii w Gminie Kisielice. Doświadczenia i perspektywy. Burmistrz Kisielic Tomasz Koprowiak Kisielice 2009 Ogólna charakterystyka gminy. Gmina Kisielice jest najbardziej wysuniętą na

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni

Bardziej szczegółowo

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn Analiza możliwości racjonalnego wykorzystania, wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło w budynku mieszkalnym jednorodzinnym Mieszkalny Rodzaj budynku jednorodzinny Właściciel/Inwestor

Bardziej szczegółowo

OZE przyszłością powiatu lęborskiego. Proekologia strategią przyszłości MŚP UDA-POKL.02.01.01-00-361/13

OZE przyszłością powiatu lęborskiego. Proekologia strategią przyszłości MŚP UDA-POKL.02.01.01-00-361/13 OZE przyszłością powiatu lęborskiego Proekologia strategią przyszłości MŚP UDA-POKL.02.01.01-00-361/13 Lębork 22 maja 2015 www.biznesproeko.pl ODiTK w Gdańsku WHSZ w Słupsku Projektu Proekologia strategią

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie istnieje nieprzerwanie od 1993 roku. Działa na mocy Ustawy Prawo Ochrony

Bardziej szczegółowo

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Ilona Jędrasik, Koalicja Klimatyczna Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej - OSES 2013 Szczecin, Nowe Warpno, 19-20 września 2013 Prosument

Bardziej szczegółowo

Budowa Instalacji Prosumenckich

Budowa Instalacji Prosumenckich Budowa Instalacji Prosumenckich Program prezentacji Definicje Instalacje prosumenckie fotowoltaika i kolektory słoneczne Doświadczenia, realizacje przykładowe Instalacja fotowoltaiczna budowa, koszty Kolektory

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Załącznik do uchwały Nr 1/201 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 22 lipca 201 r. Działanie.1 Energetyka oparta

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technika grzewcza

Innowacyjna technika grzewcza Innowacyjna technika grzewcza analiza ekonomiczna 2015 pompy ciepła mikrokogeneracja kondensacja instalacje solarne fotowoltaika ogniwa paliwowe Łukasz Sajewicz Viessmann sp. z o. o. 1. Struktura zużycia

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Prezentacja na II Mazurskie Targi Odnawialnych Źródeł Energii w Ełku, 9.10.2014

Prezentacja na II Mazurskie Targi Odnawialnych Źródeł Energii w Ełku, 9.10.2014 Prezentacja na II Mazurskie Targi Odnawialnych Źródeł Energii w Ełku, 9.10.2014 "Gospodarz z energią. Promocja rozproszonej mikrogeneracji opartej na lokalnych zasobach odnawialnych na terenach wiejskich"

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Jak planować i finansować gminne przedsięwzięcia energetyczne. Wpisany przez Marcin Skomra

Jak planować i finansować gminne przedsięwzięcia energetyczne. Wpisany przez Marcin Skomra W unijnym Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich ustalono możliwość ubiegania się o refinansowanie w 75 proc. przedsięwzięć energetycznych realizowanych przez gminy wiejskie i miejsko-wiejskie. Gospodarka

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE BARIERY DLA ROZWOJU BIOGAZOWNI UTYLIZUJĄCYCH ZMIESZANY STRUMIEŃ ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE SUBSTRATÓW W PROJEKCIE USTAWY O OZE Michał Ćwil Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce?

Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Czy opłaca się budować biogazownie w Polsce? Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Finansowanie budowy biogazowni szansą na zrównoważony rozwój energetyki odnawialnej NFOŚiGW, 15 października 2008 r. Tak,

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I OSZCZĘDZANIE ENERGII DLA ROLNIKÓW

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I OSZCZĘDZANIE ENERGII DLA ROLNIKÓW ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII I OSZCZĘDZANIE ENERGII DLA ROLNIKÓW Szanowni Rolnicy! Poszukujemy do współpracy w ramach projektu finansowanego przez Unię Europejską kilkunastu rolników, którzy inwestują i jednocześnie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii odnawialnych w Wigierskim Parku Narodowym i zamierzenia edukacyjne w tym zakresie na najbliższe lata

Wykorzystanie energii odnawialnych w Wigierskim Parku Narodowym i zamierzenia edukacyjne w tym zakresie na najbliższe lata Wykorzystanie energii odnawialnych w Wigierskim Parku Narodowym i zamierzenia edukacyjne w tym zakresie na najbliższe lata Lokalizacja parku na mapie Polski Mapa z południową częścią WPN Mapa z północną

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Andrzej Jurkiewicz mgr inż. Dariusz Wereszczyński Kontenerowa Mikrobiogazownia Rolnicza KMR 7

mgr inż. Andrzej Jurkiewicz mgr inż. Dariusz Wereszczyński Kontenerowa Mikrobiogazownia Rolnicza KMR 7 mgr inż. Andrzej Jurkiewicz mgr inż. Dariusz Wereszczyński Kontenerowa Mikrobiogazownia Rolnicza KMR 7 Założone cele, idea pomysłu instalacja przeznaczona dla szerokiego odbiorcy, dla gospodarstw których

Bardziej szczegółowo

Przykłady realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii

Przykłady realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii Przykłady realizacji inwestycji w odnawialne źródła energii Tomasz Lis Sp. z o.o. Plan prezentacji Inwestycje w energię odnawialną: szanse i zagroŝenia, Proces inwestowania, Uwarunkowania prawne, Energia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH dla potrzeb opracowania Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Rudnik współfinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Mariusz Klimczak Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska Wyobraź sobie mamy rok 2025 OZE Jesteśmy w gminie

Bardziej szczegółowo

Najnowsze technologie eksploatacji urządzeń grzewczych

Najnowsze technologie eksploatacji urządzeń grzewczych Najnowsze technologie eksploatacji urządzeń grzewczych FIRMA FUNKCJONUJE NA RYNKU OD 25 LAT POD OBECNĄ NAZWĄ OD 2012 ROKU. ŚWIADCZY USŁUGI W ZAKRESIE MONTAŻU NOWOCZESNYCH INSTALACJI C.O. ORAZ KOTŁOWNI,

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk

POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA. Paweł Danilczuk KRAKÓW 09.06.2014 POLSKA IZBA GOSPODARCZA ENERGII ODNAWIALNEJ POLSKA GRUPA BIOGAZOWA Paweł Danilczuk Plan prezentacji 1. Surowce i substraty do wytwarzania biogazu rolniczego. 2. Biogazownia rolnicza elementy

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Lwówek Śląski. Plan ten pozwoli

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne szczebla lokalnego:

Dokumenty strategiczne szczebla lokalnego: Projekt załoŝeń do planu zaopatrzenia w energię cieplną, elektryczną i gaz dla obszaru Gminy Miasta Ełk Program Ochrony Środowiska Miasta Ełku na lata 2010 2013 Plan Gospodarki Odpadami dla Związku Międzygminnego

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne na poziomie gmin 24 stycznia 2008, Bydgoszcz Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. BIOMASA BIOMASA DREWNO

Bardziej szczegółowo

Pompa ciepła mądre podejście do energii

Pompa ciepła mądre podejście do energii Pompa ciepła mądre podejście do energii Korzyści finansowe 2/3 energii pochodzi ze Słońca i zmagazynowana jest w gruncie, wodzie i powietrzu. Pompa ciepła umożliwia ponad 50% zmniejszenie zużycie nośników

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH. Przewodnik przedsiębiorcy

Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH. Przewodnik przedsiębiorcy Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Przewodnik przedsiębiorcy Na czym polega wykorzystanie ciepła odpadowego? Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego 27 listopada 2007, Warszawa Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych na kierunku Energetyka

Tematy prac dyplomowych na kierunku Energetyka Tematy prac dyplomowych na kierunku Energetyka Lp. 1. 2. Temat Wykorzystanie kolejowej sieci energetycznej SN jako źródło zasilania obiektu wielkopowierzchniowego o przeznaczeniu handlowo usługowym Zintegrowany

Bardziej szczegółowo

PL 217369 B1. INSTYTUT TECHNOLOGICZNO- PRZYRODNICZY, Falenty, PL 15.04.2013 BUP 08/13

PL 217369 B1. INSTYTUT TECHNOLOGICZNO- PRZYRODNICZY, Falenty, PL 15.04.2013 BUP 08/13 PL 217369 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217369 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 396507 (51) Int.Cl. F23G 5/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE www.ruse-europe.org Efektywna gospodarka odpadami to zintegrowany system, który opiera się na zbieraniu, transporcie, odzysku i unieszkodliwianiu

Bardziej szczegółowo

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1 POMPY CIEPŁA Analiza rynku W Polsce dominującą rolę w produkcji energii elektrycznej odgrywa węgiel ( jego udział w globalnej wielkości mocy zainstalowanej w naszym kraju w 2005 roku wynosił 95%). Struktura

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY KAZIMIERZA WIELKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY KAZIMIERZA WIELKA PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY KAZIMIERZA WIELKA ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Kazimierza Wielka. Plan ten pozwoli

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

SPOTKANIE INFORMACYJNE

SPOTKANIE INFORMACYJNE REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO NA LATA 2014 2020 OŚ PRIORYTETOWA III. CZYSTA ENERGIA DZIAŁANIE 3.1 ROZWÓJ OZE WSPARCIE ENERGETYKI ROZPROSZONEJ WŚRÓD MIESZKANCÓW GMINY LESKO SPOTKANIE

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec.

Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. Piotr Banaszek, Grzegorz Badura Spotkanie Eksploatatorów dotyczące wytwarzania energii w kogeneracji na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec. W dniu 4.04.2014 r. na Oczyszczalni Ścieków Klimzowiec w Chorzowie,

Bardziej szczegółowo

SYSTEM SOLARNY - 100 kw GENESIS SOLAR INVERTER. on-grid

SYSTEM SOLARNY - 100 kw GENESIS SOLAR INVERTER. on-grid SYSTEM SOLARNY - 100 kw GENESIS SOLAR INVERTER on-grid PRODUKUJ ENERGIĘ I SPRZEDAWAJ JĄ Z ZYSKIEM Systemy fotowoltaiczne to nie tylko sposób na obniżenie rachunków za prąd, to również sposób na uzyskanie

Bardziej szczegółowo

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 AGENDA 1. HISTORIA 2. PROFIL DZIAŁALNOŚCI 3. STRATEGIA ROZWOJU 4. ZAKŁAD GRANULACJI 5. POTENCJAŁ ŹRÓDEŁ OZE W POLSCE 6. RYNEK OZE 7. EQUITY STORY WIDOK ENERGIA

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Konferencja SAPE Andrzej Szajner Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Zasady modernizacji lokalnych systemów ciepłowniczych Elektrociepłownie i biogazownie

Bardziej szczegółowo

Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie. Baltic Business Forum 2011

Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie. Baltic Business Forum 2011 Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie Baltic Business Forum 2011 Projekt Kruczkowskiego 2 Powiśle Park Sp. z o.o. - spółka specjalnego

Bardziej szczegółowo

Koalicja eko-polska. KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013

Koalicja eko-polska. KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013 Koalicja eko-polska KONFERENCJA PRASOWA 6 czerwca 2013 Koalicja eko-polska Wyzwania dla Polski pakiet klimatyczny - Redukcja emisji gazów cieplarnianych o 20% do 2020 r., względem 1990 r. - Wzrost udziału

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA Poznań, dnia 17.07.2012r. ENERGO 7 Sp. z o.o. ul. Poznańska 62/69 60-853 Poznań Urząd Gminy Sławatycze KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA POLEGAJĄCEGO NA BUDOWIE INWESTYCJI

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja AHK, Warszawa 10 czerwca 2014 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce Źródło:

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Schematy instalacji solarnych proponowanych dla inwestycji w prywatnych budynkach mieszkalnych na terenie powiatu suskiego

Schematy instalacji solarnych proponowanych dla inwestycji w prywatnych budynkach mieszkalnych na terenie powiatu suskiego Schematy instalacji solarnych proponowanych dla inwestycji w prywatnych budynkach mieszkalnych na terenie powiatu suskiego Wstęp Po przeanalizowaniu sporej ilości gospodarstw domowych, a w szczególności

Bardziej szczegółowo

Stosowanie wieloźródłowych systemów bioenergetycznych w celu osiągnięcia efektu synergicznego

Stosowanie wieloźródłowych systemów bioenergetycznych w celu osiągnięcia efektu synergicznego Stosowanie wieloźródłowych systemów bioenergetycznych w celu osiągnięcia efektu synergicznego mgr inż. Jakub Lenarczyk Oddział w Poznaniu Zakład Odnawialnych Źródeł Energii Czym są wieloźródłowe systemy

Bardziej szczegółowo

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r 2013 RYNEK FOTOWOLTAICZNY W Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Warszawa Kwiecień, 2013r STRONA 2 2013 IEO RAPORT Rynek Fotowoltaiczny w Polsce Podsumowanie roku 2012 Edycja PIERWSZA raportu Autorzy

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Warszawa 9 maja 2013 Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Powierzchnie biurowe sklepy i parkingi Powierzchnie handlowe Powierzchnie mieszkalne sklepy i restauracje Zakres

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A.

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. II FORUM MAŁEJ ENERGETYKI WIATROWEJ WARSZAWA CENERG 13 marca 2012 r. Finansowanie OZE w BOŚ S.A. (1991-2011) Liczba [szt.]

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Możliwości dofinansowania przedsięwzięć w zakresie odnawialnych źródeł energii ze środków NFOŚiGW Agnieszka Zagrodzka Departament Ochrony Powietrza

Bardziej szczegółowo

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu NFOŚiGW Warszawa, 09.12.2014 Oferta aktualna

Bardziej szczegółowo

Fundacja Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego

Fundacja Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego Fundacja Krzyżowa dla Porozumienia Europejskiego Program poprawy efektywności energetycznej oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w zespole pałacowym w Krzyżowej Krzyżowa historycznie do 1945

Bardziej szczegółowo

Możliwość dofinansowania instalacji solarów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007 2013

Możliwość dofinansowania instalacji solarów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007 2013 Możliwość dofinansowania instalacji solarów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007 2013 Człuchów, 16 lipca 2009r. Możliwość dofinansowania instalacji solarów

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery ze środków WFOŚiGW w Katowicach PROGRAMY OGRANICZENIA EMISJI REALIZOWANE PRZEZ JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU ENERGETYKI W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DO ROKU 2025

PROGRAM ROZWOJU ENERGETYKI W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DO ROKU 2025 PROGRAM ROZWOJU ENERGETYKI W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM DO ROKU 2025 z uwzględnieniem źródeł odnawialnych Poznań,, 22.05.2012 2012-05-31 1 Dokumenty Strategiczne Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego (obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii

Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii -Panele fotowoltaiczne -Kolektory słoneczne -Pompy ciepła Gmina Nieborów 21-22 kwietnia 2016r. PANEL FOTOWOLTAICZNY JAK TO DZIAŁA?

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji wykorzystujących Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) przykłady wdrożeń zrealizowanych przy wsparciu WFOŚiGW w Gdańsku

Finansowanie inwestycji wykorzystujących Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) przykłady wdrożeń zrealizowanych przy wsparciu WFOŚiGW w Gdańsku Finansowanie inwestycji wykorzystujących Odnawialnych Źródeł Energii (OZE) przykłady wdrożeń zrealizowanych przy wsparciu WFOŚiGW w Gdańsku Modernizacja ogrzewania budowa kotłowni na biomasę dla Zespołu

Bardziej szczegółowo