Równi wobec prawa gdyński program poradnictwa obywatelskiego i prawnego

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Równi wobec prawa gdyński program poradnictwa obywatelskiego i prawnego"

Transkrypt

1 sierpień 2012 Spadek kwiecień 2012

2 Gdy został sporządzony testament, to w nim zawarta jest decyzja spadkodawcy, kto po nim dziedziczy. Jeśli testament nie został sporządzony, to dziedziczenie odbywa się według reguł ustawowych. Zatem dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Dziedziczenie testamentowe Podstawowe cechy wszystkich testamentów są następujące: testament jest jedynym dokumentem, w którym można zawrzeć decyzje co do losu majątku po śmierci; nawet jeżeli w treści takiego dokumentu zabraknie słowa testament, ale będzie z niego wynikać zamiar rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci, dokument ten będzie podlegał ocenie czy jest zgodny z przepisami regulującymi sporządzenie testamentu, testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy (obowiązuje zakaz testamentów wspólnych, np. małżonkowie nie mogą zawrzeć swojej ostatniej woli w jednym testamencie), spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia, odwołanie testamentu może nastąpić wskutek jego zniszczenia przez spadkodawcę lub poprzez sporządzenie nowego testamentu, sporządzenie nowego testamentu bez wyraźnego odwołania testamentu wcześniejszego powoduje odwołanie tego wcześniejszego, chyba że można pogodzić treść tych testamentów, sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, tzn. pełnoletnia i nie ubezwłasnowolniona, testamentu można sporządzić i odwołać tylko osobiście, nie można tego uczynić np. przez pełnomocnika. Rodzaje testamentów Najczęściej spotykane formy testamentów to testament własnoręczny (tzw. holograficzny) i notarialny. Przepisy przewidują także testament allograficzny, który spadkodawca może sporządzić w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jednakże testament sporządzony w tej formie w praktyce w zasadzie nie występuje. Testament własnoręczny wymaga napisania go przez spadkodawcę w całości pismem ręcznym, podpisania przez spadkodawcę i wskazania w treści testamentu daty jego sporządzenia. Niedochowanie dwóch pierwszych warunków powoduje nieważność testamentu (np. sporządzonego na komputerze i tylko podpisanego przez spadkodawcę). Brak daty nie skutkuje od razu nieważnością, np. w sytuacji gdy spadkodawca pozostawił tylko jeden testament, ale może prowadzić do uznania testamentu za nieważny, np. w sytuacji pozostawienia kilka testamentów o wzajemnie wykluczającej się treści i bez wskazania dat ich sporządzenia lub w nawet w wypadku sporządzenia tylko jednego testamentu, jeżeli spadkodawca został ubezwłasnowolniony i nie można stwierdzić czy ubezwłasnowolnienie nastąpiło przed czy po sporządzeniu testamentu. Treść zaginionego testamentu własnoręcznego (co do zasady takiego, który zaginął już po śmierci spadkodawcy; w każdym razie, gdy jest pewność, że nie został przez spadkodawcę zniszczony czyli odwołany) może zostać ustalona w postępowaniu sądowym za pomocą wszelkich dozwolonych środków dowodowych, np. w oparciu o zeznania świadków.

3 Testament notarialny ma formę aktu notarialnego, zatem to notariusz dba o prawidłową formę jego sporządzenia. Od 5 października 2011 r. działa Notarialny Rejestr Testamentów, w którym można zarejestrować testament notarialny lub oddany notariuszowi na przechowanie testament własnoręczny. Dostęp do Notarialnego Rejestru Testamentów mają wyłącznie notariusze; za ich pośrednictwem można uzyskać, po przedstawieniu dowodu śmierci testatora, listę testamentów sporządzonych przez zmarłego albo stwierdzenie, że żaden jego testament nie został zarejestrowany. W praktyce spotkać się można także z testamentem ustnym, który może być sporządzony tylko w wyjątkowych okolicznościach wtedy, gdy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu (czyli np. własnoręcznego lub notarialnego) jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Wówczas spadkodawca może oświadczyć ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków. Treść testamentu ustnego stwierdza się poprzez spisanie przez jednego ze świadków lub osobę trzecią oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia lub przez zgodne zeznania wszystkich świadków złożone przed sądem w ciągu 6 miesięcy od daty śmierci spadkodawcy. Aby testament ustny był ważny spadkodawca musi oświadczyć swoją wolę ustnie przy jednoczesnej obecności przynajmniej trzech świadków. Testator nie może więc składać swojego oświadczenia każdemu świadkowi osobno. Nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu osoba (ani jej krewny lub powinowaty), dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Podważenie testamentu W razie sporządzenia testamentu istnieje możliwość podważenia jego ważności. Można podnieść zarzut nieważności testamentu, jeżeli został sporządzony przez osobę, której stan psychiczny wyłącza świadome albo swobodne powzięcie przez nią decyzji i wyrażenie woli. W razie sporu na tym tle co do zasady decydujące jest sporządzenie w postępowaniu przed sądem opinii psychiatrycznej, głównie w oparciu o dokumentację lekarską dotyczącą spadkodawcy. Należy przy tym pamiętać, iż testament sporządzony przez osobę ubezwłasnowolnioną jest nieważny, nawet gdy nie został podniesiony zarzut nieważności bada to sąd z urzędu, natomiast przy zaburzeniach psychicznych, które nie spowodowały ubezwłasnowolnienia stwierdzenie nieważności testamentu może nastąpić tylko w oparciu o zarzut nieważności zgłoszony i udowodniony przed sądem przez któregokolwiek z potencjalnych spadkobierców. Zarzut nieważności można zgłosić również, gdy testament został sporządzony pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści lub gdy został sporządzony pod wpływem groźby. Przy testamencie własnoręcznym podnoszony bywa zarzut, iż testament nie został sporządzony przez spadkodawcę. W takiej sytuacji rozstrzygająca jest opinia grafologiczna wykonana na zlecenie sądu, po uprzednim zebraniu próbek pisma spadkodawcy. Powołanie spadkobiercy Powołanie spadkobiercy może dotyczyć tylko całości lub ułamkowej części spadku, a nie poszczególnych praw czy przedmiotów majątkowych, tzn. stwierdzając nabycie spadku przez więcej niż jednego spadkobiercę wskazuje się ułamki w jakich spadkobiercy nabyli spadek, a nie poszczególne przedmioty majątkowe, które im przypadły. W sytuacji, gdy spadkodawca przeznaczył oznaczonej osobie w testamencie poszczególne przedmioty majątkowe, które wyczerpują prawie cały spadek, osobę tę poczytuje się w razie wątpliwości za spadkobiercę powołanego do całego spadku. Analogicznie jest w sytuacji, gdy określone przedmioty majątkowe zostały przeznaczone dwóm lub więcej osobom. Dokonując oceny takiego testamentu

4 konieczne jest ustalenie, czy w skład spadku wchodzą, poza wymienionymi przez spadkodawcę, inne przedmioty majątkowe mające znaczniejszą wartość w razie gdy takich przedmiotów nie ma osoba wymieniona w testamencie uważana jest za powołaną do całego spadku, natomiast gdy takich osób jest więcej uznaje się, iż osoby te są powołane do całego spadku w udziałach proporcjonalnych do wartości przedmiotów majątkowych, które przeznaczył im spadkodawca. Jedyną możliwością przekazania z chwilą śmierci spadkodawcy określonej osobie określonego przedmiotu majątkowego, nie czyniąc tej osoby jednocześnie spadkobiercą całości spadku, jest skorzystanie z tzw. zapisu windykacyjnego, który pojawił się w polskim prawie z dniem 23 października 2011 r. Zapis taki może być dokonany pod warunkiem, iż konkretny przedmiot majątkowy znajduje się w majątku spadkodawcy w chwili jego śmierci i spadkodawca nie jest zobowiązany do jego zbycia. Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być rzecz oznaczona co do tożsamości (np. mieszkanie), zbywalne prawo majątkowe (np. roszczenie o zapłatę określonej sumy pieniędzy), przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne oraz ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności (np. służebności polegającej na prawie do korzystania w oznaczonym zakresie z mieszkania spadkodawcy, którego własność w ramach dziedziczenia przypadła innej osobie). Zapisem windykacyjnym mogą być objęte przedmioty majątkowe należące do majątku wspólnego małżonków pozostających w ustroju wspólności ustawowej. Zapis windykacyjny można zamieścić wyłącznie w testamencie sporządzonym przez notariusza. Warto dodać, iż można dokonać w testamencie podstawienia, tzn. wskazać spadkobiercę, który będzie powołany do spadku wtedy, gdy inna osoba powołana jako spadkobierca w pierwszej kolejności nie chciała (np. odrzuciła spadek) lub nie mogła (np. zmarła przed spadkodawcą) być spadkobiercą, np. mąż powołuje w pierwszej kolejności do spadku żonę, ale na wypadek gdyby nie chciała lub nie mogła ona dziedziczyć jedno z dzieci. Jeżeli obydwoje małżonkowie sporządzą w taki sposób testamenty, to po śmierci pierwszego z nich spadek przechodzi na drugiego z małżonków, a dopiero po śmierci tego drugiego na podstawionego spadkobiercę. Dziedziczenie ustawowe W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek - dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy), udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Zasada ta znajduje zastosowanie również do dalszych zstępnych (tj. wnuków, prawnuków itd.). W sytuacji, gdy co do spadkodawcy i jego małżonka została orzeczona separacja prawna, to pozostały przy życiu małżonek nie dziedziczy. Dzieci przysposobione (adoptowane) co do zasady dziedziczą tak jak dzieci biologiczne spadkodawcy, zaś przysposabiający dziedziczy po nich. Przykładowo: gdy spadkodawca pozostawił żonę i dwójkę dzieci, to dziedziczą oni po 1/3 spadku, zaś gdy pozostawił żonę i czwórkę dzieci, to żona będzie dziedziczyć 1/4 spadku, zaś dzieci po 3/16 spadku, gdy spadkodawca był rozwiedziony lub jego małżonek zmarł przed nim, to dziedziczyć będą tylko dzieci, gdy w chwili śmierci rozwiedzionego spadkodawcy z trojga jego dzieci jedno już nie żyło, to obok dwojga żyjących dzieci będą dziedziczyć dzieci tego zmarłego dziecka czyli wnuki łącznie przypadnie im taki udział w spadku jaki przysługiwałby ich rodzicowi, tj. zmarłemu dziecku spadkodawcy, zatem gdyby zmarłe dziecko spadkodawcy pozostawiło

5 Równi wobec prawa gdyński program poradnictwa obywatelskiego i prawnego Ulotka jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego troje dzieci, to każdemu z nich, w wyżej opisanej sytuacji, przysługiwałby udział w wysokości 1/9. Co do osób dziedziczących w braku zstępnych (tj. dzieci, wnuków itd.) obowiązują różne reguły w zależności od daty zgonu spadkodawcy. Jeżeli spadkodawca zmarł do dnia 27 czerwca 2009 r. to w przypadku braku zstępnych do dziedziczenia powołani są: małżonek, rodzice i rodzeństwo spadkodawcy (a także zstępni rodzeństwa). W każdym wypadku udział spadkowy małżonka wynosi połowę spadku. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa. Pozostałą część dziedziczy rodzeństwo w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada po połowie drugiemu z rodziców i rodzeństwu spadkodawcy. Jeżeli do spadku powołani są obok małżonka tylko rodzice albo tylko rodzeństwo, dziedziczą oni w częściach równych to, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa. W ostatniej kolejności, w przypadku braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Przykładowo: gdy spadkodawca nie miał dzieci, jego rodzice zmarli przed nim, pozostawił małżonka i miał rodzeństwo, to spadek po połowie dziedziczy małżonek i rodzeństwo, zatem gdyby spadkodawca miał dwie siostry, to małżonkowi przypadnie 1/2 spadku, zaś siostrom po 1/4, przy czym gdyby którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy zmarło przed nim, to dziedziczą także dzieci tego rodzeństwa, według takich samych reguł jak dalsi zstępni, czyli gdyby w powołanym wyżej przykładzie jedna z sióstr spadkodawcy zmarła przed nim i pozostawiła troje dzieci, to małżonkowi przypadłaby 1/2 spadku, żyjącej siostrze 1/4 spadku, zaś dzieciom nieżyjącej siostry po 1/12 spadku, gdy spadkodawca nie miał dzieci i małżonka, a jego rodzice przeżyli go, a ponadto miał troje rodzeństwa, to spadkobiercami będą rodzice po 1/4 i rodzeństwo po 1/6, gdy spadkodawca nie miał dzieci, pozostawił małżonka, jego ojciec zmarł przed nim i miał troje rodzeństwa, to małżonek dziedziczy 1/2, matka 3/16, zaś rodzeństwo po 5/32, gdy spadkodawca nie miał dzieci, pozostawił małżonka, jego rodzice zmarli przed nim i był jedynakiem, to całość spadku przypada małżonkowi, gdy spadkodawca nie miał dzieci, był stanu wolnego, jego rodzice zmarli przed nim i był jedynakiem, zaś jego ostatnie miejsce zamieszkania było w Gdyni, to całość spadku dziedziczy Gmina Miasta Gdynia. Odnośnie spadków otwartych od dnia 28 czerwca 2009 r. w braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym, przy czym podział tego udziału następuje według zasad, które

6 dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku. W każdym wypadku udział spadkowy małżonka wynosi połowę spadku. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy. Natomiast w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada nie gminie ostatniego miejsca zamieszkania, lecz dziadkom spadkodawcy, którzy dziedziczą w częściach równych. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału spadku między zstępnych spadkodawcy. W obecnej regulacji może zatem dziedziczyć także kuzynostwo, co wcześniej nie było możliwe. W braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku. Dopiero w razie braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Różnice w stosunku do poprzedniego stanu prawnego najwyraźniej widać na następujących przykładach: gdy spadkodawca nie miał dzieci i małżonka, jego rodzice przeżyli go i miał rodzeństwo, to spadkobiercami będą wyłącznie rodzice po 1/2, gdy spadkodawca nie miał dzieci, pozostawił małżonka, jego ojciec zmarł przed nim i miał troje rodzeństwa, to małżonek dziedziczy 1/2, matka 1/4 i rodzeństwo po 1/12, gdy spadkodawca nie miał dzieci, był stanu wolnego, jego rodzice i dziadkowie zmarli przed nim, był jedynakiem, ale dziadkowie mieli jeszcze inne dzieci, tj. brata jego ojca i dwie siostry jego matki, to brat ojca dziedziczy 1/2, zaś siostry matki po 1/4 spadku, zaś gdy brat ojca zmarł przed spadkodawcą, ale pozostawił trójkę dzieci, to w wyżej opisanej sytuacji będą one dziedziczyć po 1/6 spadku. Każda zainteresowana osoba może skorzystać z bezpłatnych porad prawnych i obywatelskich w Biurze Porad Obywatelskich (BPO) prowadzonym przez Stowarzyszenie Ovum. Adres Biura Porad Obywatelskich ul. Traugutta 2, Gdynia Godziny pracy BPO poniedziałek, wtorek, środa w godzinach czwartek i piątek w godzinach Dyżur telefoniczny w godzinach pracy biura pod nr tel można umówić się na wizytę oraz uzyskać krótką poradę prawną lub obywatelską. Można zgłosić problem również za pomocą formularza zgłoszeniowego na stronie

TESTAMENTY ZWYKŁE Podstawa prawna: art Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny

TESTAMENTY ZWYKŁE Podstawa prawna: art Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny 1 TESTAMENTY ZWYKŁE Podstawa prawna: art. 949-951 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 roku, poz. 459) - dalej jako k.c.. Niniejsze opracowanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad ewidencją gruntów i budynków zagadnienia szczegółowe. Małgorzata Filipiak

Nadzór nad ewidencją gruntów i budynków zagadnienia szczegółowe. Małgorzata Filipiak Nadzór nad ewidencją gruntów i budynków zagadnienia szczegółowe Małgorzata Filipiak Nadzór jest realizowany na podstawie: art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Bardziej szczegółowo

Art. 941 [Wyłączność rozrządzenia] Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.

Art. 941 [Wyłączność rozrządzenia] Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Dział I. Testament Rozdział I. Przepisy ogólne Art. 941 [Wyłączność rozrządzenia] Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Art. 942 [Zakaz testamentów wspólnych] Testament

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa Rozdział I. Pojęcie i skład 1. Pojęcie. Pozytywne i negatywne kryteria określenia składu (art. 922 KC) I. Prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym

Bardziej szczegółowo

I. Zagadnienia ogólne

I. Zagadnienia ogólne I. Zagadnienia ogólne 1. Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 93) Tekst jednolity z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. 2014, poz. 121) 1 (zm.: Dz.U. 2014, poz. 827; 2015, poz. 4, poz.

Bardziej szczegółowo

Skrypty Becka. Hanna Witczak Agnieszka Kawałko. Prawo spadkowe. 5. wydanie

Skrypty Becka. Hanna Witczak Agnieszka Kawałko. Prawo spadkowe. 5. wydanie Skrypty Becka Hanna Witczak Agnieszka Kawałko Prawo spadkowe 5. wydanie SKRYPTY BECKA Prawo spadkowe W sprzedaży: E. Skowrońska-Bocian PRAWO SPADKOWE, wyd. 10 Podręczniki Prawnicze A. Kawałko, H. Witczak

Bardziej szczegółowo

1. Ustrój majątkowy w małżeństwie 2. Zarząd majątkiem wspólnym małżonków 3. Odpowiedzialność małżonków za długi

1. Ustrój majątkowy w małżeństwie 2. Zarząd majątkiem wspólnym małżonków 3. Odpowiedzialność małżonków za długi Prawo rodzinne i opiekuńcze Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustawa z dn. 25.02. 1964r. /Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm./ Przedmiotem prawa rodzinnego i opiekuńczego są stosunki prawne w małżeństwie między małżonkami

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna. Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16 poz. 93 z. późn. zm). Księga czwarta. Spadki. Art.

Podstawa prawna. Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16 poz. 93 z. późn. zm). Księga czwarta. Spadki. Art. 1 Podstawa prawna. Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16 poz. 93 z późn. zm). Księga czwarta. Spadki. Art. 981 1 981 6 ZAPIS WINDYKACYJNY Zapis windykacyjny jest instytucją prawa spadkowego

Bardziej szczegółowo

ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO NAJBLIŻSZYCH TESTAMENTY, SPADKI, DAROWIZNY. Warto już dziś zacząć realizować swoje marzenia i zadbać o przyszłość bliskich

ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO NAJBLIŻSZYCH TESTAMENTY, SPADKI, DAROWIZNY. Warto już dziś zacząć realizować swoje marzenia i zadbać o przyszłość bliskich ZADBAJ O BEZPIECZEŃSTWO NAJBLIŻSZYCH TESTAMENTY, SPADKI, DAROWIZNY Warto już dziś zacząć realizować swoje marzenia i zadbać o przyszłość bliskich Zadbaj o przyszłość i bezpieczeństwo swoich najbliższych!

Bardziej szczegółowo

Sukcesja aspekty prawne i znaczenie

Sukcesja aspekty prawne i znaczenie Sukcesja aspekty prawne i znaczenie Sukcesja to następstwo prawne jest to wstąpienie w ogół praw i obowiązków przez nabywcę ogółu praw zbywającego. Wyróżniane są dwa typy sukcesji: sukcesja uniwersalna

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców z chwilą jego śmierci. Tak więc już

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców z chwilą jego śmierci. Tak więc już kwiecień 2013 Odpowiedzialn Prawa i obowiązki majątkowe zmar w tym momencie spadkobiercy staj dawcy, ale również od tej chwili od Spadkobiercy mają jednak możliwość zajęcia stanowiska co do swojego powołania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... Wykaz skrótów... XIII

Spis treści. Wstęp... Wykaz skrótów... XIII Wstęp...................................................................... XI Wykaz skrótów............................................................. XIII Wykaz literatury............................................................

Bardziej szczegółowo

Wstęp... XI. Wykaz skrótów... XIII. Wykaz literatury... XV

Wstęp... XI. Wykaz skrótów... XIII. Wykaz literatury... XV Wstęp............................................................... XI Wykaz skrótów....................................................... XIII Wykaz literatury......................................................

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Sygn. akt IV CSK 69/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 października 2013 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp... Wykaz skrótów... Kodeks cywilny. Księga czwarta. Spadki... 3

SPIS TREŚCI. Wstęp... Wykaz skrótów... Kodeks cywilny. Księga czwarta. Spadki... 3 SPIS TREŚCI Wstęp... Wykaz skrótów... VII XV Kodeks cywilny. Księga czwarta. Spadki... 3 Tytuł I. Przepisy ogólne... 3 Art. 922. [Pojęcie]... 5 Art. 923. [Uprawnienia bliskich do mieszkania]... 80 Art.

Bardziej szczegółowo

Testament Dziedziczenie Spadek

Testament Dziedziczenie Spadek Testament Dziedziczenie Spadek Krajowa Rada Notarialna 2010 Testament Dziedziczenie Spadek Każdy z nas zostawi kiedyś następcom swój dorobek życia. Możemy przekazać go za życia, a jeśli tego nie zrobimy,

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE I ODRZUCENIE SPADKU

PRZYJĘCIE I ODRZUCENIE SPADKU 1 PRZYJĘCIE I ODRZUCENIE SPADKU Podstawa prawna: art. 1012-1024 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 roku, poz. 459) - dalej jako k.c.; art. 640-643 Ustawy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. s. Nb. Wykaz skrótów Wykaz literatury. Rozdział 1. Wprowadzenie do prawa spadkowego 1 1

Spis treści. s. Nb. Wykaz skrótów Wykaz literatury. Rozdział 1. Wprowadzenie do prawa spadkowego 1 1 Spis treści Wstęp Wykaz skrótów Wykaz literatury xm XV XIX Rozdział 1. Wprowadzenie do prawa spadkowego 1 1 1. Ogólna charakterystyka prawa spadkowego 1 1 I. Pojęcie prawa spadkowego 1 1 II. Zasady prawa

Bardziej szczegółowo

Spadek Dziedziczenie ustawowe

Spadek Dziedziczenie ustawowe Spadek Dziedziczenie ustawowe Pojęcie i skład spadku Art. 922 k.c., w skład spadku wchodzą następujące prawa i obowiązki: 1) mające charakter cywilnoprawny 2) mające charakter majątkowy 3) niezwiązane

Bardziej szczegółowo

Zachowek Wspólność majątku spadkowego

Zachowek Wspólność majątku spadkowego Zachowek Wspólność majątku spadkowego Zachowek cel instytucji Ochrona interesów najbliższych krewnych spadkodawcy oraz jego małżonka/ swoboda testowania niekiedy może być przyczyną pokrzywdzenia najbliższych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Pytania egzaminacyjne. Część B. Kazusy. Wykaz skrótów

Spis treści. Część A. Pytania egzaminacyjne. Część B. Kazusy. Wykaz skrótów Wykaz skrótów XI Część A. Pytania egzaminacyjne Rozdział 1. Spadki 1 Pytanie 1 41 16 Pytanie 42 257 Część B. Kazusy Kazus 1. Zmiana postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku 183 Kazus 2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Część A. Pytania egzaminacyjne. Część B. Kazusy

Spis treści. Wykaz skrótów. Część A. Pytania egzaminacyjne. Część B. Kazusy Wykaz skrótów XI Część A. Pytania egzaminacyjne Rozdział 1. Spadki 1 Pytanie 1 41 Rozdział II. Prawo rodzinne 16 Pytanie 42 257 Część B. Kazusy Rozdział I. Spadki 183 Kazus 1. Zmiana postanowienia w przedmiocie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3a. Akty poświadczenia dziedziczenia

Rozdział 3a. Akty poświadczenia dziedziczenia Rozdział 3a. Akty poświadczenia dziedziczenia Art. 95a. [Podstawa sporządzenia aktu] Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie

Bardziej szczegółowo

Testament forma i treść. Różnica między spadkobraniem a zapisem. Zachowek. Wydziedziczenie i uznanie za niegodnego dziedziczenia.

Testament forma i treść. Różnica między spadkobraniem a zapisem. Zachowek. Wydziedziczenie i uznanie za niegodnego dziedziczenia. Testament forma i treść. Różnica między spadkobraniem a zapisem. Zachowek. Wydziedziczenie i uznanie za niegodnego dziedziczenia. Testament zawsze ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) Sygn. akt II CSK 608/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 1 czerwca 2011 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

NOWE ZASADY DZIEDZICZENIA

NOWE ZASADY DZIEDZICZENIA NOWE ZASADY DZIEDZICZENIA Autor: Adam Kret W dniu 28 czerwca 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny (Dz.U. nr 79 poz. 662). Mimo tego, że nowelizacja zmienia

Bardziej szczegółowo

Testamenty, spadki, darowizny

Testamenty, spadki, darowizny nowe zasady dysponowania swoim majątkiem formalności spadkowe: w sądzie czy u notariusza podatek od odziedziczonego majątku Testamenty, spadki, darowizny zmiany w prawie 2012 Autorzy komentarza: Izabela

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Zasady opodatkowania spadków i darowizn. www.finanse.mf.gov.pl

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Zasady opodatkowania spadków i darowizn. www.finanse.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Zasady opodatkowania spadków i darowizn www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Zasady opodatkowania spadków i darowizn Otrzymanie darowizny

Bardziej szczegółowo

Testamenty i darowizny

Testamenty i darowizny Dr Witold Borysiak Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski w.borysiak@wpia.uw.edu.pl Testamenty i darowizny Wykład 20 stycznia 2016 r. Politechnika Warszawska Część I Testament Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw 1) 458 USTAWA z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm. 2) ) wprowadza

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 18 marca 2011 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2011 r. Nr 85, poz. 458. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów...13 Podstawowe pojęcia...15 Część I Prawo spadkowe...19 Rozdział pierwszy Przedmiot dziedziczenia...21 1. Prawa i obowiązki wchodzące w skład spadku...21 2. Prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

WIEM, ŻE MAM PRAWO bezpłatny egzemplarz

WIEM, ŻE MAM PRAWO bezpłatny egzemplarz WIEM, ŻE MAM PRAWO bezpłatny egzemplarz SENIOR wybrane zagadnienia prawa spadkowego Paulina Podwika Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do jedenastego wydania... V Wykaz skrótów... XIX

Spis treści. Przedmowa do jedenastego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Przedmowa do jedenastego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Wykaz literatury... XXIII Rozdział I. Uwagi wprowadzające... 1 1. Podstawowe pojęcia... 1 2. Ewolucja prawa spadkowego w okresie po II wojnie

Bardziej szczegółowo

ZASADY DZIEDZICZENIA PO NOWELIZACJI PRZEPISÓW PRAWA CYWILNEGO

ZASADY DZIEDZICZENIA PO NOWELIZACJI PRZEPISÓW PRAWA CYWILNEGO Sprawiedliwość idzie za prawem - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZASADY DZIEDZICZENIA PO NOWELIZACJI PRZEPISÓW PRAWA CYWILNEGO Rzeszów 2009 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

Bardziej szczegółowo

dziedziczenia swobody testowania favor testamenti ochrony rodziny. dr hab. Konrad Osajda, LLM WPiA UW

dziedziczenia swobody testowania favor testamenti ochrony rodziny. dr hab. Konrad Osajda, LLM WPiA UW dr hab. Konrad Osajda, LLM WPiA UW miejsce regulacji KC z 1964 r. (poprzednio: dekret o prawie spadkowym z 1946 r.) + konstytucyjna ochrona dziedziczenia wzór: prawo austriackie, niemieckie i francuskie

Bardziej szczegółowo

ZACHOWEK. Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie podstawowych informacji na temat roszczenia o zachowek.

ZACHOWEK. Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie podstawowych informacji na temat roszczenia o zachowek. 1 ZACHOWEK Podstawa prawna: art. 991-1011 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 roku, poz. 459 z późn. zm.) - dalej jako k.c.. Niniejsze opracowanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU

SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu reguluje rozdział 2 1 Ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1222), zwanej

Bardziej szczegółowo

W publikacji zamieszczono kompletny zbiór wzorów pism procesowych oraz zbiór przepisów obejmujący całość aktów prawnych z zakresu dziedziczenia.

W publikacji zamieszczono kompletny zbiór wzorów pism procesowych oraz zbiór przepisów obejmujący całość aktów prawnych z zakresu dziedziczenia. Opis Książka stanowi kompleksowy zbiór zagadnień odnoszących się do spadku. Autorzy w przystępny sposób opisują, jak prawidłowo sporządzić testament, przeprowadzić postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku

Bardziej szczegółowo

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku Informacje ogólne Spadek Spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego. Natomiast do spadku nie naleŝą te prawa i obowiązki zmarłego, które były ściśle związane

Bardziej szczegółowo

NOTARIALNE POŚWIADCZENIE DZIEDZICZENIA JAKO NOWA PROCEDURA SPADKOWA. Paweł Wiater

NOTARIALNE POŚWIADCZENIE DZIEDZICZENIA JAKO NOWA PROCEDURA SPADKOWA. Paweł Wiater NOTARIALNE POŚWIADCZENIE DZIEDZICZENIA JAKO NOWA PROCEDURA SPADKOWA Paweł Wiater Kraków, czerwiec 2009 NOTARIALNE POŚWIADCZENIE DZIEDZICZENIA JAKO NOWA PROCEDURA SPADKOWA Od niedawna pojawiła się możliwośd

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 635/14. Dnia 6 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V CSK 635/14. Dnia 6 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V CSK 635/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 sierpnia 2015 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z wniosku A.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel Sygn. akt I CSK 3/07 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 29 marca 2007 r. SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący autor uzasadnienia) SSN Maria Grzelka SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) Protokolant

Bardziej szczegółowo

VIII - KODEKS CYWILNY - Spadki USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny

VIII - KODEKS CYWILNY - Spadki USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny Dz.U. z 64 Nr 16, poz. 93; Dz. U. z 1971 Nr 27, poz. 252; Dz. U. z 1976 Nr 19, poz. 122; Dz. U. z 1982 Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147; Nr 30, poz. 210;

Bardziej szczegółowo

o rządowym oraz senackim projektach ustaw o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3018 i 2116)

o rządowym oraz senackim projektach ustaw o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3018 i 2116) Druk nr 3759 SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja S P R A W O Z D A N I E KOMISJI NADZWYCZAJNEJDO SPRAW ZMIAN W KODYFIKACJACH o rządowym oraz senackim projektach ustaw o zmianie ustawy- Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Prawo spadkowe w praktyce. czyli wszystko. co trzeba wiedzieć o dziedziczeniu

Prawo spadkowe w praktyce. czyli wszystko. co trzeba wiedzieć o dziedziczeniu Prawo spadkowe w praktyce czyli wszystko co trzeba wiedzieć o dziedziczeniu adwokat Katarzyna Skowrońska www.adwokat-skowronska.pl Strona 1 Nazywam się Katarzyna Skowrońska. Jestem adwokatem. Prowadzę

Bardziej szczegółowo

Spadek i testament. Poradnik praktyczny. redakcja naukowa Mariusz Zelek, Artur Szczepaniak, Agnieszka Wagemann-Smolańska, Anna Zagierska

Spadek i testament. Poradnik praktyczny. redakcja naukowa Mariusz Zelek, Artur Szczepaniak, Agnieszka Wagemann-Smolańska, Anna Zagierska Spadek i testament. Poradnik praktyczny. redakcja naukowa,, Agnieszka Wagemann-Smolańska, Anna Zagierska Publikacja w sposób kompleksowy omawia regulacje dotyczące spadku i dziedziczenia w prawie polskim.

Bardziej szczegółowo

Bezpłatny kwartalnik Bliżej Obywatela

Bezpłatny kwartalnik Bliżej Obywatela Bliżej W numerze: www.prawo.kolping.pl SPADKOBIERCY......................................... 3 NIEGODNOŚĆ........................................... 4 WYDZIEDZICZENIE......................................

Bardziej szczegółowo

Propozycje pytań testowych na egzamin r.

Propozycje pytań testowych na egzamin r. Propozycje pytań testowych na egzamin 17.06.2013 r. 1. Oświadczenie woli właściciela nieruchomości władnącej o zgodzie na ustanowienie służebności, która ma zostać wpisana do księgi wieczystej: a) powinno

Bardziej szczegółowo

Propozycje pytań testowych na egzamin r.

Propozycje pytań testowych na egzamin r. Propozycje pytań testowych na egzamin 17.06.2013 r. 1. Jeżeli przedmiotem zapisu zwykłego jest rzecz oznaczona co do tożsamości, obciążony zapisem: a) ponosi względem zapisobiercy odpowiedzialność za wady

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA KSIĘŻY DIECEZJI BIELSKO-ŻYWIECKIEJ KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO. ZASADY PISANIA TESTAMENTU

INFORMACJA DLA KSIĘŻY DIECEZJI BIELSKO-ŻYWIECKIEJ KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO. ZASADY PISANIA TESTAMENTU INFORMACJA DLA KSIĘŻY DIECEZJI BIELSKO-ŻYWIECKIEJ KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO. ZASADY PISANIA TESTAMENTU Testament daje możliwość rozporządzania swoim majątkiem na wypadek śmierci. Testament można sporządzić:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wprowadzenie. Rozdział I. Spadek

Spis treści. Wykaz skrótów. Wprowadzenie. Rozdział I. Spadek Spis treści Wykaz skrótów Wprowadzenie Rozdział I. Spadek 1.1. Pojęcie spadku 1.1.1. Aktywa spadku 1.1.2. Pasywa spadku 1.1.3. Prawa wyłączone z dziedziczenia 1.2. Inne obciążenia?nansowe powstające wraz

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE Art. 61 7. [Pokrewieństwo] 1. Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej.

Bardziej szczegółowo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo Spis treści Tytuł I Małżeństwo...5 Dział I Zawarcie małżeństwa...5 Dział II Prawa i obowiązki małżonków...15 Dział III Małżeńskie ustroje majątkowe...18 Rozdział I Ustawowy ustrój majątkowy...18 Rozdział

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw 1)

o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw 1) 1 Projekt USTAWA z dnia 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369, z późn.

Bardziej szczegółowo

Indywidualny Plan Sukcesji

Indywidualny Plan Sukcesji Indywidualny Plan Sukcesji dziedziczenie ustawowe - spadek Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób (art. 922 KC) Spadek otwiera się z chwilą śmierci

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sygn. akt III CK 637/04 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 lipca 2005 r. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

DO SPORZĄDZENIA TESTAMENTU TRZEBA SIĘ PRZYGOTOWAĆ

DO SPORZĄDZENIA TESTAMENTU TRZEBA SIĘ PRZYGOTOWAĆ I N F O R M A T O R DEFINICJA TESTAMENTU Testament to jednostronna czynność prawna osoby fizycznej, dysponującej swoim majątkiem na wypadek śmierci. Inaczej mówiąc, to decyzja konkretnej osoby dotycząca

Bardziej szczegółowo

Wszystko, co warto wiedzieć o zachowku

Wszystko, co warto wiedzieć o zachowku Wszystko, co warto wiedzieć o zachowku Zachowek komu przysługuje i jak obliczyć jego wysokość - czyli wszystko co warto wiedzieć o zachowku Dziedziczenie na podstawie testamentu ma pierwszeństwo przed

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2012-2013.

Projekt współfinansowany w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2012-2013. DZIEDZICZENIE 1 I. Co oznacza dziedziczenie? Dziedziczenie to nabycie majątku, praw i zobowiązań majątkowych (np. długów) po śmierci dotychczasowego właściciela. Będąc właścicielem np. mieszkania, samochodu,

Bardziej szczegółowo

Polska Przechowywanie i poszukiwanie testamentu

Polska Przechowywanie i poszukiwanie testamentu Przechowywanie i poszukiwanie testamentu Jakie są najważniejsze formy testamentu w Polsce? * testament notarialny, sporządzony przez notariusza w formie aktu notarialnego, * testament holograficzny, własnoręcznie

Bardziej szczegółowo

Co każdy mieszkaniec wiedzieć powinien?

Co każdy mieszkaniec wiedzieć powinien? Co każdy mieszkaniec wiedzieć powinien? Każdy mieszkaniec wiedzieć powinien, jakie konsekwencje prawne wywołuje zdarzenie losowe, jakim jest śmierć członka Spółdzielni lub jego małżonka, czy też podjęte

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego 1. Pojęcie prawa spadkowego

Spis treści Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego 1. Pojęcie prawa spadkowego Przedmowa... Wykaz skrótów... V XV Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego... 1 1. Pojęcie prawa spadkowego... 4 I. Uwagi ogólne... 4 II. Prawo spadkowe a inne działy prawa cywilnego...

Bardziej szczegółowo

www.atelienieruchomosci.pl Jeśli masz jakiś problem z nieruchomością lub masz na jej temat pytania... Możesz odetchnąć z ulgą, pomogę moim 12-letnim doświadczeniem. Powierz swoją sprawę profesjonalistom.,

Bardziej szczegółowo

Jak sporządzić testament?

Jak sporządzić testament? (function(d, s, id) { var js, fjs = d.getelementsbytagname(s)[0]; if (d.getelementbyid(id)) return; js = d.createelement(s); js.id = id; js.src = "//connect.facebook.net/pl_pl/all.js#xfbml=1"; fjs.parentnode.insertbefore(js,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE III CZP 46/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z wniosku Andrzeja S. przy udziale notariusza Iwony K. w przedmiocie odmowy dokonania czynności notarialnej na skutek zażalenia wnioskodawcy z dnia 2 listopada

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw (druk nr 510 ) USTAWA z dnia 14 lutego

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw 1) PROJEKT z 25 października 2006 r. U S T A W A z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy Prawo o notariacie oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI?

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? Po naszej śmierci pełnomocnictwa do naszego konta wygasają Wypłata środków z rachunku bankowego następuje na rzecz spadkobierców, którzy przedstawią postanowienie

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Sądowa PRAWO SPADKOWE 4. WYDANIE LILIANA KALTENBEK-SKARBEK WALDEMAR ŻUREK

Biblioteka Sądowa PRAWO SPADKOWE 4. WYDANIE LILIANA KALTENBEK-SKARBEK WALDEMAR ŻUREK Biblioteka Sądowa PRAWO SPADKOWE 4. WYDANIE LILIANA KALTENBEK-SKARBEK WALDEMAR ŻUREK Warszawa 2012 Spis treści Wykaz skrótów... 13 Podstawowe pojęcia... 15 Część I. Prawo spadkowe... 19 Rozdział pierwszy

Bardziej szczegółowo

Przesłanki uznania spadkobiercy za niegodnego w polskim prawie spadkowym

Przesłanki uznania spadkobiercy za niegodnego w polskim prawie spadkowym Katarzyna Marchocka Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski Przesłanki uznania spadkobiercy za niegodnego w polskim prawie spadkowym Osoba fizyczna myśląc nad wyborem swojego potencjalnego

Bardziej szczegółowo

Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa

Tytuł I. Małżeństwo Dział I. Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński. 2. Małżeństwo zostaje

Bardziej szczegółowo

Test na egzamin 9 maja 2016 r.

Test na egzamin 9 maja 2016 r. Test na egzamin 9 maja 2016 r. 1) Umowa sprzedaży zawarta przez 6-letniego Adama: a) jest zawsze bezwzględnie nieważna, nawet jeżeli nie prowadzi do pokrzywdzenia Adama; b) jeśli nie pociąga za sobą rażącego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa.................................................... Wykaz skrótów................................................. str. V XV Rozdział I. Pojęcie, funkcje i źródła prawa spadkowego..............

Bardziej szczegółowo

Mariusz Korcyl. Praktyczny poradnik prawa spadkowego z wzorami pism. Wydawnictwo Psychoskok

Mariusz Korcyl. Praktyczny poradnik prawa spadkowego z wzorami pism. Wydawnictwo Psychoskok Mariusz Korcyl Praktyczny poradnik prawa spadkowego z wzorami pism Wydawnictwo Psychoskok Konin 2014 Mariusz Korcyl "Praktyczny poradnik prawa spadkowego z wzorami pism" Copyright by Wydawnictwo Psychoskok,

Bardziej szczegółowo

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA Obowiązujące zasady dotyczą wszystkich niezależnie od wybranego małżeńskiego ustroju majątkowego i niezależnie od daty zawarcia związku

Bardziej szczegółowo

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (tekst pierwotny: Dz.U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59) (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., Nr 131, poz. 788) TYTUŁ I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

USTAWA WCHODZI W ŻYCIE PO UPŁYWIE 12 MIESIĘCY OD DNIA OGŁOSZENIA, Z WYJĄTKIEM ARTUKUŁÓW WYMIENIONYCH W ART.23

USTAWA WCHODZI W ŻYCIE PO UPŁYWIE 12 MIESIĘCY OD DNIA OGŁOSZENIA, Z WYJĄTKIEM ARTUKUŁÓW WYMIENIONYCH W ART.23 ZMIANY W USTAWACH I. Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw podpisana przez Prezydenta 31 lipca 2015 r. USTAWA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Terminologia

Spis treści. Wykaz skrótów. Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Terminologia Spis treści Wykaz skrótów 13 Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Terminologia 15 15 22 ROZDZIAŁ I. Granice swobody testowania 2. Część obowiązkowa spadku 2.1. Dzieci prawe, dzieci uprawnione i przysposobione 2.2.

Bardziej szczegółowo

Ars Legis - Stowarzyszenie im. Św. Ivo Helory - Patrona Prawników

Ars Legis - Stowarzyszenie im. Św. Ivo Helory - Patrona Prawników Redakcja: Maciej Knopek Roman Wendelski Autorzy poszczególnych artykułów: Stwierdzenie nabycia spadku - Anna Rataj Poświadczenie dziedziczenia - Roman Wendelski Przyjęcie i odrzucenie spadku oraz odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie Wstęp do wydania drugiego Wykaz skrótów KSIĘGA CZWARTA. Prawo spadkowe Rozdział I. Przepisy ogólne

Spis treści Wprowadzenie Wstęp do wydania drugiego Wykaz skrótów KSIĘGA CZWARTA. Prawo spadkowe Rozdział I. Przepisy ogólne Wprowadzenie.................................................... XV Wstęp do wydania drugiego......................................... XIX Wykaz skrótów...................................................

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Elżbieta Strelcow (sprawozdawca) Protokolant Ewa Krentzel

POSTANOWIENIE. SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Elżbieta Strelcow (sprawozdawca) Protokolant Ewa Krentzel Sygn. akt I CK 306/04 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Żyznowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Elżbieta Strelcow (sprawozdawca) Protokolant Ewa

Bardziej szczegółowo

Spadki darowizny testamenty. % Nowości w prawie spadkowym % Podatki od darowizn i spadków % Jak nie odziedziczyć długów % Jak napisać testament

Spadki darowizny testamenty. % Nowości w prawie spadkowym % Podatki od darowizn i spadków % Jak nie odziedziczyć długów % Jak napisać testament Spadki darowizny testamenty % Nowości w prawie spadkowym % Podatki od darowizn i spadków % Jak nie odziedziczyć długów % Jak napisać testament PO ZMIANACH Spadki darowizny testamenty % Nowości w prawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska Sygn. akt V CSK 12/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 listopada 2014 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Elżbieta Fijałkowska w sprawie

Bardziej szczegółowo

Przyjęcie i odrzucenie spadku 1

Przyjęcie i odrzucenie spadku 1 Przyjęcie i odrzucenie spadku 1 Redakcja: dr Joanna Mikołajczyk Autorzy: Justyna Pułka, Adrianna Majchrzak Śmierć osoby fizycznej powoduje, że jej prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na następców prawnych.

Bardziej szczegółowo

O Autorce. i Obywatelskiego w Ełku ul. Małeckich 3, lok. 8 tel./fax.: 87 732 11 11 tel: 501 274 611 elk@pytaszniebladzisz.eu

O Autorce. i Obywatelskiego w Ełku ul. Małeckich 3, lok. 8 tel./fax.: 87 732 11 11 tel: 501 274 611 elk@pytaszniebladzisz.eu Pytasz-nie błądzisz. Publikacja dystrybuowana bezpłatnie Ośrodki poradnictwa ISBN 978-83-920113-6-1 prawnego i obywatelskiego a. publikacje np. dokumenty, broszury, ulotki itp., b. notatniki, dyplomy,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 329/13. Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CSK 329/13. Dnia 20 listopada 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt I CSK 329/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 listopada 2013 r. SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZENIE PRAWNE MAJĄTKU DOROSŁYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE NA WYPADEK ŚMIERCI ICH OPIEKUNÓW INSTYTUCJE TESTAMENTU ORAZ FUNDACJI.

ZABEZPIECZENIE PRAWNE MAJĄTKU DOROSŁYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE NA WYPADEK ŚMIERCI ICH OPIEKUNÓW INSTYTUCJE TESTAMENTU ORAZ FUNDACJI. ZABEZPIECZENIE PRAWNE MAJĄTKU DOROSŁYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE NA WYPADEK ŚMIERCI ICH OPIEKUNÓW INSTYTUCJE TESTAMENTU ORAZ FUNDACJI. Artur Zawadowski Marcin Gruszka Seminarium 15 grudnia

Bardziej szczegółowo

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. IP Interpretacja dostarczona przez portal http://interpretacja-podatkowa.pl/. Największe archiwum polskich interpretacji podatkowych. Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach Data 2009.09.21 Rodzaj dokumentu

Bardziej szczegółowo

! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia.

! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia. CZY MAŁŻEŃSTWO SIĘ OPŁACA?! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia. 1. Czy mój małżonek może żądać dostępu do mojego wynagrodzenia za pracę? Jeżeli jeden z małżonków

Bardziej szczegółowo

Sprawiedliwość idzie za prawem. - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZACHOWEK

Sprawiedliwość idzie za prawem. - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZACHOWEK Sprawiedliwość idzie za prawem - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZACHOWEK Rzeszów 2010 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ul. Fredry 4/58 35-959 Rzeszów tel/fax (0-17) 86

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE SĄDU REJONOWEGO W BIAŁYMSTOKU Z dnia 4 marca 2011 roku, sygn. akt II Ns 3141/10

POSTANOWIENIE SĄDU REJONOWEGO W BIAŁYMSTOKU Z dnia 4 marca 2011 roku, sygn. akt II Ns 3141/10 POSTANOWIENIE SĄDU REJONOWEGO W BIAŁYMSTOKU Z dnia 4 marca 2011 roku, sygn. akt II Ns 3141/10 Przewodniczący SSR Marta Radziwon Sąd Rejonowy w Białymstoku II Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 4 marca

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Sygn. akt III CK 597/04 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 czerwca 2005 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

WYBORY DO SEJMU I SENATU RP 2011 R.

WYBORY DO SEJMU I SENATU RP 2011 R. WYBORY DO SEJMU I SENATU RP 2011 R. w oparciu o GŁOSOWANIE PRZEZ PEŁNOMOCNIKA 1) Ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy ( Dz. NU. Nr 21, poz. 112 ze zmianami) 2) Rozporządzenie Ministra Spraw

Bardziej szczegółowo

lekcja przygotowana przez Paulinę Wiktorską

lekcja przygotowana przez Paulinę Wiktorską lekcja przygotowana przez Paulinę Wiktorską Scenariusz przygotowany w ramach programu Equal Koalicja Powrót do wolności Konsultacja merytoryczna - Monika Płatek (wiedza) będą wiedzieli: 1. Jakie są systemy

Bardziej szczegółowo

Kraków, 16 kwietnia 2010 r. Konkurs z prawa cywilnego Test jednokrotnego wyboru, czas na rozwiązanie: 60 min.

Kraków, 16 kwietnia 2010 r. Konkurs z prawa cywilnego Test jednokrotnego wyboru, czas na rozwiązanie: 60 min. Kraków, 16 kwietnia 2010 r. Konkurs z prawa cywilnego 2010 Test jednokrotnego wyboru, czas na rozwiązanie: 60 min. 1. Uprawnienie z art. 59 k.c.: a) przedawnia się zawsze po upływie dziesięciu lat; b)

Bardziej szczegółowo

PRAWNE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ALIMENTOWANIA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

PRAWNE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ALIMENTOWANIA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ PRAWNE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ALIMENTOWANIA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ Prowadzący: Anna Dominas radca prawny Projekt ten realizowany jest z środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (druk nr 990).

- o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (druk nr 990). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-223(5)/12 Warszawa, 27 marca 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 4 czerwca 2004 r., III CK 61/03

Postanowienie z dnia 4 czerwca 2004 r., III CK 61/03 Postanowienie z dnia 4 czerwca 2004 r., III CK 61/03 Wnuk spadkodawcy nie jest wyłączony od dziedziczenia gospodarstwa rolnego z tej tylko przyczyny, że jego wstępny, który spadek odrzucił, nie dziedziczyłby

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CSK 732/12. Dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CSK 732/12. Dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt IV CSK 732/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 czerwca 2013 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku F. P. przy

Bardziej szczegółowo