Wpływ zakażenia wirusem PCV2 na rozród świń. Thaïs Vila, EMEA, MERIAL SAS, Francja 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ zakażenia wirusem PCV2 na rozród świń. Thaïs Vila, EMEA, MERIAL SAS, Francja 1"

Transkrypt

1 Wpływ zakażenia wirusem PCV2 na rozród świń Thaïs Vila, EMEA, MERIAL SAS, Francja 1 Wstęp Poodsadzeniowy wielonarządowy zespół wyniszczający (PMWS) zaobserwowano po raz pierwszy w stadach w Kanadzie i Europie, w latach1995/1996, a jego związek z zakażeniem Cirkowirusem świń typu 2 (PCV2) wykazano w roku 1998.W ciągu kolejnych 10 lat, pojawiły się na świecie także inne choroby związane z zakażeniem PCV2. Wszystkie one określane są wspólnie jako choroby cirkowirusowe (PCVD). W ostatnim opracowaniu przeglądowym dotyczącym chorób cirkowirusowych, zaburzenia rozrodu są ostatnio dodaną, szóstą jednostką chorobową spośród wymienionych (Gillespie, 2007). W jej przebiegu opisane są takie zjawiska jak poronienia, martwo urodzone czy zmumifikowane płody. Co zaskakujące, na początku wykazywano obecność zakaźnego PCV2 w nasieniu knurów zakażonych drogą naturalną a kolejno pojawiały się doniesienia o obecności DNA PCV2 (w małej ilości) w nasieniu knurów zakażonych podklinicznie. Wiele zespołów badawczych starało się doświadczalnie wykazać możliwość eksperymentalnego zakażenia PCV2 poprzez inokulację nasienia w macicy. Obecnie przyznają oni zgodnie, iż nasienie może być źródłem zakażenia PCV2, co potwierdzają obserwacje terenowe. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie podsumowania dostępnych danych na temat wpływu zakażenia PCV2 na rozród świń oraz wykazanie korzystnego wpływu szczepienia loch przeciw PCV2 na parametry rozrodu. Odkąd wykazano obecność PCV2 w narządach rozrodczych zdrowych knurów (Ciacci-Zanella, 2007a; Gava, 2008) a także chorych, czy bezpłodnych (Kennedy, 2000; Opriessnig, 2006a) oraz eksperymentalnie zakażonych knurków, (Kennedy, 2000) stało się jasne, iż nasienie powinno stać się przedmiotem badań jako możliwe źródło zakażenia PCV2 Czy PCV2 jest obecny w nasieniu? Pierwsze doniesienie o tym, jakoby wirus PCV2 mógł rozprzestrzeniać się z nasieniem knurów pochodzi z kongresu IPVS z 2000 r. od Renée Larochelle (Quebec, Kanada). Jego badania (Larochelle, 2000a) wykazały iż: - Dorosłe knury bez odporności przeciw PCV2 mogą być eksperymentalnie zakażone tym wirusem; - PCV2 jest wydalany z nasieniem krótko po eksperymentalnym zakażeniu młodych knurów, - Wykrywanie obecności PCV2 w nasieniu jest okresowe i ma miejsce przy jednoczesnej obecności przeciwciał w surowicy (wszystkie zwierzęta wykazały serokonwersję do 18 dni po zakażeniu), - Siewstwo występuje przed pojawieniem się przeciwciał, tak więc status serologiczny knura nie jest wiarygodną informacją na temat ewentualnej obecności wirusa w nasieniu. - Miano wirusa w nasieniu może być tak niskie, że wykrywane jedynie metodą npcr podczas gdy wynik PCR jest ujemny (obie metody wykazywały obecność wirusa w surowicy). Autor nadmienił, iż czułość npcr jest większa od klasycznego PCR stosowanego w tamtym czasie o rząd wielkości. 2 (Larochelle, 2000b), 1 29, avenue Tony Garnier - BP Lyon Cedex 07 (France). Tel: +33(0) W przypadku PCR było to 1,000-krotnie, a dla npcr 10,000 krotnie poniżej poziomu wykrywalności zakażenia kultur komórkowych za pomocą immunofluorescencji pośredniej.

2 2 - Nie zostało wyjaśnione, czy wirus w nasieniu występował w postaci wolnej, czy związany był z plemnikami, czy innymi komórkami obecnymi w nasieniu, ani czy był zakaźny. Pierwsze doniesienie o wykryciu genomu PCV2 w próbkach nasienia (2/34) pochodzi z Kanady (Hamel, 2000). Sześć spośród badanych próbek okazało się pozytywnymi w badaniu npcr. W rezultacie, sztuczne unasiennianie oraz krycie naturalne muszą być wzięte pod uwagę jako potencjalne drogi szerzenia zakażenia PCV2 wśród materiału zarodowego (Segalés, 2002). Podobne wyniki opublikowano we Francji(Le Tallec, 2001), Korei (Kim, 2001; Kim, 2003), Austrii (Schmoll, 2003 & 2007), Kanadzie (McIntosh, 2006), USA (Opriessnig, 2006a; Reicks, 2007), Brazyli (Ciacci-Zanella, 2007b), oraz Niemczech (Schmoll, 2007). Prewalencja zakażenia kształtowała się od umiarkowanej (15%, Schmoll, 2003) do wysokiej (30%, Kim, 2001). Choć wielu badaczy koncentrowało się na potencjalnej zakaźności nasienia, nie znaleziono jednak na to dowodów (Wallgren, 2002; Wattang, 2002; Nielsen, 2004; Lawton, 2004; Bergström, 2006; Enøe, 2006; Hansen, 2010). Czy PCV2 obecny w nasieniu może spowodować zakażenie? Rzadko cytowane, wczesne badania koreańskie, wykazały obecność zakaźnego PCV2 w mrożonym nasieniu. Pobrano 60 próbek nasienia (od 30 knurów), które zamrożono a następnie odmrożono i odwirowano. Kolejno zakażono wolne od PCV komórki Pk-15 i przeprowadzono 2 pasaże (Kim, 2001). Nie zaobserwowano efektu cytopatycznego po 5 dniach inkubacji. Jednakże w czterech próbkach (6.7%), za pomocą hybrydyzacji in situ wykazano w cytoplaźmie zakażonych komórek obecność kwasów nukleinowych PCV2. W tych samych czterech próbkach wykazano za pomocą klasycznego PCR obecność PCV2 w supernatancie pobranym po 2 pasażu. Następnie udało się z tych czterech próbek wyizolować wirus. Rozstrzygający dowód pochodził z próby biologicznej przeprowadzonej na Stanowym Uniwersytecie w Iowa (USA). Nasienie zawierające wirusa, w wyniku naturalnej infekcji, podawano dootrzewnowo świniom, wolnym od zakażenia PCV2, uzyskując zakażenie (Madson, 2009a). Jednakże dopochwowe zakażenie loch wolnych od zakażenia PCV2 nasieniem zawierającym wirusa nie powiodło się ani w stosunku do samicy jak i potomstwa (2009b). Gdy użyto nasienia zawierającego wirusa (w wyniku celowego skażenia nasienia wirusem), wszystkie zakażone lochy wytworzyły przeciwciała oraz przekazały PCCV2 prosiętom (Madson, 2009b). Inne badania stosujące także model z użyciem nasienia zawierającego wirusa (w wyniku celowego skażenia nasienia wirusem) potwierdziły możliwość zakażenie i wywołania wiremii oraz urodzenia siejących wirusa prosiąt, oraz obecność - PCV2-DNA - pozytywnej siary (Madson, 2009c). Czy PCV2 jest obecny w macicy loszek/loch? W badaniach kanadyjskich skoncentrowano się na analizie występowania PCV2 w obrębie układu rozrodczego oraz oocytów seropozytywnych loszek (Bielanski, 2004).Materiał stanowiły surowice oraz układy rozrodcze pobrane w rzeźni. Pobrano go od 55 loszek w wieku pomiędzy 5 a 8 miesięcy. Wszystkie 55 loszek miało przeciwciała anty PCV2 lecz u 9% otrzymano wynik negatywny w badaniu PCR surowicy oraz w układzie rozrodczym. DNA PCV2 wykryto w różnych odcinkach układu rozrodczego u 78% loszek. Ponad połowa loszek u których stwierdzono wiremię była pozytywna w badaniu PCR komórek jajowodów (31/55: 56%). Ponad jedna trzecia miała DNA wirusa w wypłuczynach z macicy (20/55: 36%), a 6/55 (11%) w oocytach. Pomimo, iż pozostałe 13% loszek było wiremicznych, nie wykryto u nich DNA PCV2 w układzie rozrodczym. Komórki warstwy ziarnistej oraz jajowodu mogą być uważane za potencjalne źródło skażenia materiału PCV2 w czasie procedur zapłodnienia in vitro. Czy istnieje możliwość zakażenia przez łożysko? Liczne badania dowodzą, iż istnieje możliwość zakażenia środmacicznego PCV2 u prośnych loszek i loch. W swojej pracy doktorskiej, Sanchez (2003a) wykorzystał loszki SPF w wieku 8 miesięcy, bez przeciwciał

3 3 anty PCV2. Zakażano je PCV2 poprzez błony śluzowe jamy nosowej i ustnej. W czasie eksperymentu nie obserwowano klinicznych objawów zakażenia, ale genom PCV2 wykrywany był metodą ilościowego PCR u trzech z czterech świń w ilości 14 do 49 DPI dni po infekcji - (jedynie u jednej, pozostałej 14 DPI). DNA PCV2 wykryto u wszystkich czterech loszek PBMC od 14 do 63 DPI (na końcu badań); dwie loszki były pozytywne od 7 DPI wzwyż. Te wyniki potwierdzają możliwość wiremii u samic zakażonych po raz pierwszy. Choć jej poziom jest niski, a zwierzęta wytwarzają szybką odpowiedź immunologiczną, trwa ona jednak długo. Autor podkreśla, iż: wiremia jest kluczowym, pierwszym krokiem w pionowym przenoszeniu wirusa od matki do płodu. Długotrwała wiremia obserwowana podczas badań potencjalnie sprzyja wystąpieniu takiego zjawiska. W nowszych badaniach, koncentrujących się na ocenie skuteczności szczepienia matek na replikację PCV2 in vitro, użyto loch SPF bez przeciwciał anty PCV2 pochodzących z jednego źródła (Madson, 2009d). W nieszczepionej grupie kontrolnej zakażenie PCV2 poprzez błony śluzowe jamy nosowej I ustnej w 56 dniu ciąży nie wywołało żadnych objawów klinicznych ani wpływu na miot prosiąt. Jednak u dwóch spośród trzech loch z tej grupy rozwinęła się wiremia PCV2, która trwała od 4 do 7 tygodni a w przypadku jednego zwierzęcia DNA PCV2 w surowicy wykrywalne było jeszcze w momencie odsadzenia. U jednego spośród 35 zbadanych, żywo urodzonych prosiąt (3 mioty), jeszcze przed rozpoczęciem ssania wykryto DNA PCV2. U wszystkich loch natomiast wykryto DNA PCV2 w siarze. Śródmaciczne zakażenie płodów można także podejrzewać w grupie loch szczepionych 3 zakażonych doświadczalnie. Wśród prosiąt urodzonych przez te lochy, u 3 z 45 żywo urodzonych(3 mioty) wykrywano DNA PCV2 jeszcze przed rozpoczęciem ssania. Wpływ takiego zakażenia środmacicznego na stan zdrowia i parametry produkcyjne nie został oszacowany, gdyż zwierzęta zostały uśmiercone, by wykonać sekcję zwłok w dniu porodu. Podsumowując, zakażenie PCV2 prośnej lochy wolnej od swoistych przeciwciał może nie tyle powodować zaburzenia rozrodu, co związane być może z zakażeniem płodu. Autorzy podkreślają, iż ich obserwacje dowodzą, że: przenoszenie zakażenia PCV2 na drodze pionowej zdarza się w warunkach terenowych częściej niż do tej pory sądzono. Należy zaznaczyć, iż ten sam model eksperymentalny został przez tych samych autorów użyty do oceny wpływu narażenia na zakażenie przed kryciem na przebieg ciąży (Madson, 2009c). Grupę trzech wieloródek SPF, bez przeciwciał dla PCV2, zaszczepiono 4 8 tygodni przed unasiennianiem, podczas gdy inna grupę 3 wieloródek SPF, bez przeciwciał dla PCV2, zakażono podając wirus na błony śluzowe jamy ustnej i nosowej 12 tygodni przed unasiennianiem. Tylko dwie z pośród zainfekowanych loch zaszły w ciążę. U jednej z nich stwierdzono wiremię w czasie ciąży oraz wykrywano u niej DNA PCV2 w siarze. U 15 spośród 24 żywo urodzonych prosiąt stwierdzono wiremię jeszcze przed rozpoczęciem ssania. W grupie narażonej na zakażenie skutecznie zainseminowano I doprowadzono do porodu 3 samice. U dwóch z nich stwierdzono w przebiegu ciąży wiremię. U żadnej nie stwierdzono wykrywalnych ilości DNA PCV2 w siarze. Wiremii nie stwierdzono, przed rozpoczęciem ssania, u ani jednego z 25 żywo urodzonych prosiąt. Autorzy potwierdzają, iż: odporność przeciw PCV2 indukowana szczepieniem loch nie jest w stanie zapobiec zakażeniu środmacicznemu w modelu w którym stosuje się nasienie zawierające wirusa(w wyniku celowego skażenia nasienia wirusem), co jest w sprzeczności z rezultatami uzyskanymi u matek eksponowanych wcześniej na wirus homologiczny. 3 Szczepienie wykonano u loch w 28 dniu ciąży podając 1 ml szczepionki CircoFlex (Boehringer Ingelheim Vetmedica Inc.). 4 Szczepienie wykonano u loch podając 1 ml szczepionki CircoFlex (Boehringer Ingelheim Vetmedica Inc.).

4 4 W innych badaniach, pochodzących z Korei Południowej, badano wpływ śródmacicznego zakażenia PCV2 na biegunkę nowonarodzonych prosiąt wywołaną przez (PEDV)- wirus epidemicznej biegunki świń (Jung, 2006). Sześć prośnych loch podzielono losowo na grupę zakażonych (n=3) oraz grupę kontrolną (n=3). Zwierzęta infekowano donosowo na 3 tygodnie przed spodziewanym wyproszeniem. Trzydzieści prosiąt od loch zakażonych PCV2 podzielono losowo na 2 grupy (A i B) po 15 prosiąt każda. Inna grupa trzydziestu prosiąt od loch niezakażonych została także podzielono losowo na 2 grupy (C i D) po 15 prosiąt każda. Prosięta z grup A oraz C zostały w 3 dniu życia doustnie zakażone PEDV. W grupie A, po 24h od zakażenia, wykryto w tkankach jelit zdecydowanie więcej kwasów nukleinowych PEDV (p<0.05) niż po tym samym czasie, w tych samych tkankach prosiąt z grupy C. Stan ten utrzymywał się po 36, 48, 60, oraz 70 h po zakażeniu (p<0.05). Autorzy wnioskują, iż kliniczny przebieg choroby wywoływanej przez PEDV był wyraźnie modyfikowany w wyniku śródmacicznego zakażenia PCV2. Wpływ PCV2 na zarodki. W badaniach kanadyjskich (Bielanski, 2004) pobrano 120 zarodków, od 6 loch z przeciwciałami dla PCV2, w 3 do 6 dni po kryciu tym samym knurem bez przeciwciał dla PCV2. W badaniu PCR u żadnego z badanych zarodków nie wykazano obecności materiału genetycznego PCV2. Pomimo tego autorzy sugerują, że z powodu małych rozmiarów PCV2 ma potencjał wbudowania się głęboko w porowatą strukturę osłonki przejrzystej a nawet przekroczyć ją, co opisano w przypadku PPV, który ma nieco większą średnicę niż PCV2. Później, w kolejnych badaniach, jednak nie zostało to dokładnie zweryfikowane. Przeprowadzono wiele badań na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej w Gent (Belgia), które wykazały, iż tak długo jak osłonka przejrzysta (ZP) płodu pozostaje nietknięta, wniknięcia PCV2 nie stwierdza się nawet po 48h ekspozycji in vitro (Mateusen, 2007). W innych badaniach autorzy pozyskali zarodki od loch z odpornością na PCV2 w 6 dni po unasiennianiu. Hodowali blastocysty, które eksponowali następnie na PCV2. Zakażone (oraz kontrolne niezakażone) zarodki umieszczano następnie w macicach odpowiednio przygotowanych odpornych na PCV2 biorczyń. Lochy biorczynie były po 14 dniach uśmiercane a pozyskane embriony badano za pomocą testu immunoperoksydazowego IPMA 5 (w celu wykrycia obecności antygenu PCV2). W przypadku loch biorczyń współczynnik przeżywalności zarodków drastycznie spadł (6,4% dla narażonych na PCV2 podczas gdy w grupie kontrolnej było to 65,4%, p<0,05). Wszystkie zarodki narażone na zakażenie PCV2 okazały się dodatnie w zastosowanym w teście. Zarodki niezdolne do przeżycia były silnie dodatnie. U czterech spośród siedmiu zdolnych do przeżycia wykryto pojedyncze lub mała liczbę komórek PCV2 pozytywnych w łożysku, zawiązku nerki, cewie nerwowej czy wątrobie. Na tym etapie nie wykazano obecności wirusa w komórkach serca, co stwierdzane jest w późniejszych fazach zakażenia śródmacicznego. U pozostałych trzech zarodków narażonych na zakażenie uzyskano w teście ICH wynik ujemny 6. Badania te jednoznacznie wykazały, iż zakażenie zarodków PCV2 może prowadzić do ich zamierania a w rezultacie utraty ciąży. Konsekwencje zakażenia płodów. Najmocniejszych dowodów na wpływ zakażenia sródmacicznego płodów dostarczyli wirusolodzy z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej w Ghent (Belgia).U prośnych loch w 57, 75 oraz 92 dniu ciąży zakażano śródmacicznie po 2. 6 Autorzy nie byli w stanie stwierdzić, czy wynikało to z indywidualnych różnic wwe wrażliwości na zakażenie PCV2 czy embriony te pozbyły się zakażenia przed 14 dniem w wyniku apoptozy.

5 5 płody (Sanchez, 2003a). Dwadzieścia jeden dni po zakażeniu zwierzęta były uśmiercane a następnie wydobywano macice w celu pozyskania płodów. Jako kontroli pozytywnej użyto czterodniowych prosiąt CDCD (zyskane w wyniku cesarskiego cięcia, które nie otrzymały siary) zakażonych tym samym materiałem (donosowo i dotchawiczo) (Sanchez, 2003b). U wszystkich zakażonych płodów udało się wyizolować PCV2, ale jedynie serce było organem z którego izolacja udała się bez względu na czas trwania ciąży w momencie zakażenia. Antygeny wirusowe były w czasie życia płodowego wykrywane w komórkach mięśnia sercowego, hepatocytach, makrofagach podczas gdy po urodzeniu stwierdzano ich obecność jedynie w makrofagach. Zakażone makrofagi stwierdzane były we wszystkich typach zbadanych tkanek (serca, wątroby, płuc, śledziony oraz węzłów chłonnych pachwinowych) zarówno u płodów, jak i prosiąt. Największą liczbę komórek mięśnia sercowego zakażonych PCV2 stwierdzano u płodów w wieku 57 dni a kolejne pomiary w 75 oraz 92 dniu wykazały tendencję spadkową (p<0.05).także w 57 dniu ciąży zanotowano największą liczbę zakażonych hepatocytów oraz makrofagów (p<0.05), która spadała m miarę trwania ciąży. Większe zaburzenia obserwowano jedynie u płodów zakażonych w dniu 57 7, co w zestawieniu z bardziej intensywną replikacją wirusa w tym czasie wskazuje na udział PCV2 w ich powstawaniu. Te badania wskazują, iż komórki docelowe dla wirusa zmieniają się stopniowo w czasie życia płodowego od komórek mięśnia sercowego, hepatocytów czy makrofagów do jedynie makrofagów w życiu pozapłodowym. W trwającym dłużej eksperymencie zastosowano te same procedury wobec 3 loch odpowiednio w 57, 75 oraz 104 dniu ciąży (Sanchez, 2003a). Prosięta pozyskano w 114 dniu ciąży w wyniku historektomii lub naturalnego porodu. PCV2 izolowany był z mięśnia sercowego obu prosiąt zakażonych w 57 dniu ciąży, dwóch sąsiadujących z nimi prosiąt 8. Dwa prosięta urodzone przez lochę, której płody zakażano w 75 dniu było także dodatnich ale nie można było stwierdzić z całą pewnością, iż były to te płody, które zakazano śródmacicznie. Wszystkie prosięta, zakażane jako płody w 104 dniu ciąży były PCV2 wolne od wirusa. Tak więc, PCV2 jest zdolny do namnażania się w płodzie w różnych stadiach prośności mogąc powodować uszkodzenia płodu a nawet śmierć jeśli do zakażenia dojdzie w połowie ciąży. Powolne rozprzestrzenianie się wirusa w macicy (wirus wykryto jedynie u płodów sąsiadujących z tymi zakażonymi w 57dniu) nie zakłóca przebiegu ciąży. Praktyczne aspektyt zaburzeń w rozrodzie związane z zakażeniem PCV2 Informacje o zaburzeniach w rozrodzie związanych z zakażeniem PCV2 pojawiają się w piśmiennictwie z całego świata. Pierwsze doniesienie o pojawieniu się masowych zaburzeń w rozrodzie na fermie świń pojawiło się w roku 1999 i pochodzi ono z zachodniej KanadyW pracy tej napisano: PCV2 został wyizolowany z miotu poronionych prosiąt z fermy na której występują problemy w postaci poronień wysokiej ciąży oraz śmierci płodów. U jednego prosięcia w badaniu IPMA wykazano intensywną reakcję barwną dotyczącą zmian patologicznych w przebiegu rozległego, rozlanego zapalenia mięśnia sercowego. Obecność antygenu PCV2 stwierdzano także w różnych ilościach, u wielu płodów w wątrobie, płucach oraz nerkach podczas gdy testy na PPV, PRRSV, EMVC oraz enterowirusy dały wynik negatywny (West, 1999). W tym samym roku opisano kolejny poważny problem z rozrodem na liczącej 3 tysiące loch fermie w zachodniej Kanadzie 7 Jeden był uderzająco blady a 3 inne były obrzęknięte z powiększonym obrysem jamy brzusznej. Zmiany krwotoczne, przekrwienie narządów oraz powiększenie wątroby stwierdzono u wszystkich 4 płodów. 8 Prosięta te razem z tymi zakażonymi, miały wady rozwojowe.

6 6 (O Connor, 2001). W Kanadzie stwierdzano więcej podobnych problemów związanych z rozrodem (Josephson and Charbonneau, 2001; Sanford, 2002) 9. We wszystkich przypadkach zaburzenia rozrodu były jednoznacznie skorelowane z zakażeniem PCV2 przy jednoczesnym braku innych zakażeń mogących odpowiadać za podobne problemy. U martwych oraz nowonarodzonych prosiąt stwierdzano rozszerzenie oraz wiotkość serca a także martwicowe zmiany zapalne mięśnia sercowego, o dużej intensywności występowania w nich PCV2. W przypadku Stanów Zjednoczonych pierwszy opisany przypadek zaburzeń rozrodu związanych z zakażeniem PCV2 pochodzi ze stanu Iowa (Janke, 2000). Wystąpił on na fermie o zamkniętym cyklu produkcji gdzie zakażone były zarówno knury jak i lochy. Zwierzęta wykazywały objawy: bardzo sugerujące zakażenie parwowirusem lecz badania laboratoryjne nie potwierdzały obecności PPV. Z płodów wyizolowano PVC2 a badaniach histopatologicznych stwierdzono: rozlane, zapalenie mięśnia sercowego, przy braku zmian makroskopowych w sekcji. Problemy z rozrodem trwały przez około trzy miesiące, po których lochy znów rodziły normalne, duże mioty. Ukazało się wiele innych doniesień ze Stanów Zjednoczonych (patrz Sorden, 2001; Meehan, 2001, Halbur, 2003 & 2004; Opriessnig, 2006b & 2006c). W roku 2008 pojawiły się masowe problemy z rozrodem na fermie o wieloetapowym systemie produkcji liczącej 2,400 loch. Zaburzenia wyglądały zupełnie jakby spowodowane były przez PPV lecz możliwe iż to PCV2 odegrał tam znaczącą rolę. (Woods, 2009). Jedyne udokumentowane doniesienie z Ameryki Południowej pochodzi z Wenezueli (Bermúdez, 2008) z dwóch farm na których nie występuje PRRSV. W roku 2000 w wyniku badań epidemiologicznych w stadach produkcyjnych w Europie Zachodniej uzyskano dane wskazujące na to, iż PCV2 może zakażać płody śródmacicznie pomiędzy 32 a 114 dniem ciąży. Zakażenia te prowadzą do 0,5% mumifikacji płodów oraz ronień na różnych etapach ciąży a także zwiększonej częstości rodzenia się słabych czy martwych prosiąt (Ohlinger et al, 2000). W roku 2001 opisano przypadek zakażenia sródmacicznego loszki w Danii (Ladekjaer-Mikkelsen, 2001). Miot prosiąt pochodzący ze stada SPF należącego do Duńskiego Instytutu Weterynaryjnego składający się z 10 martwych prosiąt: jeden płód był zmumifikowany, osiem płodów zmarło w wysokiej ciąży a jedno prosię urodziło się martwe. Stado to było wolne od PPV (oraz innych patogenów). Loszka urodziła w 121 dniu ciąży, bez wyraźnych objawów klinicznych. Izolacja wirusa z tkanek martwych płodów na liniach komórkowych wykazała obecność jedynie PCV2. Badanie IPMA dało taki sam rezultat; wykazano obecność przeciwciał przeciw PCV2 w płynie z otrzewnej od prosiąt potwierdzając tym samym, iż prosięta zostały zakażone PCV2 śródmacicznie. Q-PCR ( ilościowymy testem PCR) oszacowano liczbę kopii PCV2 DNA jako /g tkanki. Stado pozostawało seronegatywne przez lata 1999 oraz W końcu stycznia roku 2001 całe stado miało wysokie miano przeciwciał, co wskazywało, iż w stadzie musiało dojść do ostrego zakażenia PCV2 w styczniu. Nowsze dane pochodzą z Norwegii, gdzie także opisano zamieranie płodów oraz wysoką śmiertelność prosiąt związane z zakażeniem PCV2 w nowo utworzonym stadzie (Brunborg, 2007). Jeszcze bardzie aktualne dane na temat masowych problemów w rozrodzie związanych z PCV2 pochodzą także z Danii (Hansen, 2010). Duńskie stado SPF zostało zlikwidowane w związku z wystąpieniem PMWS, a po oczyszczeniu i dezynfekcji zasiedlone grupą 434 ciężarnych loszek SPF. Były one po inseminacji kupione z jednego źródła. W stadzie pochodzenia wykonano inseminację loszek (nasieniem pochodzącym od 56 knurów) pomiędzy 27 listopada 2005r a 21 stycznia roku Wydaje się, iż pierwsze płody zaczęły umierać na początku lutego (oceniono na podstawie badania zamarłych w macicy płodów). Loszki trafiły do nowego stada 9 marca 2006 (54% płodów zamarło przed ta datą). 9 Praca ta opisuje 7 stad z czego 2 zostały też opisane przez Josephsona, 2001.

7 7 Największe nasilenie zaburzeń w rozrodzie rozpoczęło się 23 marca a zakończyło około 20 kwietnia Parametry dotyczące rozrodu u loszek wróciły do normy w końcu kolejnego miesiąca. W czasie wybuchu epidemii sześć loszek poroniło (pomiędzy 38 a 92 dniem ciąży), podczas gdy 133 loszki urodziły a dwie padły. Pozostałe loszki nie wykazywały żadnych objawów klinicznych. Jednakże parametry hodowlane dla miotu były gorsze niż średnio w Danii (Danish key figures DKF): 10,9 żywo urodzonych (DKF 13), 2,5 martwo urodzonych (DKF 1,6), 1,6 pozostałych było zmumifikowanych. Wszystkie żywo urodzone prosięta wydawały się zdrowe a śmiertelność przed odsadzeniem wyniosła 4,8% (DKF 14%). Po dogłębnych badaniach wyciągnięto wnioski, iż wzrost liczby zmumifikowanych czy martwo urodzonych płodów wraz ze zmianami w mięśniu sercowym i wykazaniu obecności PCV2 in situ spełnia wszystkie kryteria by zakwalifikować te zmiany jak zaburzenia rozrodu związane z zakażeniem PCV2 (patrz poniżej). Najnowsze prace opisują zaburzenia rozrodu wynikające z zakażenia PCV2 we Francji (Müller, 2009; Fily, 2009). We wschodniej oraz środkowej Europie także występowały zaburzenia rozrodu związane z zakażeniem PCV2 (Bilkei G, dane niepublikowane), lecz opublikowano jedynie kilka prac. Jedna z ostatnich prac wykazujących związek pomiędzy problemami związanymi z reprodukcją a zakażeniem PCV2 pochodzi z Republiki Czeskiej (Zizlavsky, 2008). Badania te objęły łącznie 232 poronione płody oraz martwo urodzone prosięta dostarczone do laboratorium w latach 2005 do 2007 w celach diagnostycznych. Obecność PPV w tkankach płodów i prosiąt spadała znacząco z czasem trwania badań (30.4% w 2005; 3.5% w 2007). Podobny, istotny spadek zaobserwowano dla PRRSV (52.2% w 2005; 34.6% w 2006; 5% w 2007). W przypadku PCV2 sytuacja przedstawiała się wprost przeciwnie (21.7% w 2005; 54.1% w 2007). Autorzy pracy podkreślają, iż najczęstszą przyczyną zaburzeń rozrodu u loch w republice Czeskiej jest obecnie PCV2. W Azji PCV2 został wyizolowany od 8 dniowego, słabego w momencie urodzenia prosięcia w czasie epizodu zaburzeń rozrodu w Japonii (Mikami, 2005). W ostatnim czasie pojawiły się, w dwóch kolejnych pracach pochodzących z Indii, doniesienia o poważnych epidemiach problemów związanych z reprodukcją będących skutkiem zakażenia PCV2 10 (Rinku & Saikumar, 2008 & 2009). Jakie są objawy kliniczne zaburzeń w rozrodzie? W roku 2001 Steve Sorden (Uniwersytet Stanowy Iowa, USA) ogłosił: mieliśmy wiele przypadków, w których wykazano obecność PCV2 w poronionych płodach świń. Typowe sytuacje to loszki rodzące zmumifikowane płody. Najczęstszą zmianą stwierdzaną w badaniu pośmiertnym było zapalenie mięśnia sercowego z dużą ilością antygenu PCV2 w obrębie zmian. Jednocześnie w badaniu PCR płynu z klatki piersiowej wykazano obecność DNA PCV2. Podobne przypadki były opisywane w piśmiennictwie (Sorden, 2001). W roku 2003, Halbur i wsp. (Laboratorium wirusologiczne, Uniwersytet Stanowy Iowa) piszą: zaburzenia rozrodu wynikające z zakażenia PCV2 pozostają często nierozpoznane. Jeśli zostanie zdiagnozowane, to najczęściej stwierdza się u płodu limfohistiocytarne zapalenie mięśnia sercowego oraz/lub jego zwłóknienie. Zmiany te, aby mogły zostać uznane za wywołane przez PCV2, powinny dodatkowo zawierać dużą ilość antygenu tego wirusa. Poronienia związane z zakażeniem PCV2 występują sporadycznie a charakteryzuje je raczej wzrost liczby zmumifikowanych płodów (Halbur et al, 2003). Opisy te pasują do większości opisów wybuchów tej choroby opublikowanych dotychczas na świecie. W jednej z najnowszych prac Hans Nauwynck (2009) sugeruje zbadanie wpływu zakażenia PCV2 na zespół SMEDI (Stillbirth- rodzenie martwych płodów, Mummificatio -mumifikacja płodów, Embrionic Death- śmiertelność zarodkowa, Infertility- niepłodność). Jak donosi najnowszy artykuł z 10 Autor miał dostęp jedynie do streszczenia obu publikacji.

8 8 Danii, dotyczący problemów z rozrodem związanych z zakażeniem PCV2 w tym kraju, mniej nasilona forma zburzeń w rozrodzie może jednak pozostać niezauważona (Hansen, 2010). W badaniach tych wykazano, iż PCV2 był wykrywany u płodów w teście IHC, w ciągu 9 dni trwania 8 tygodniowego wybuchu choroby. Może to wynikać z obiektywnych trudności diagnostycznych w praktyce, gdyż materiał trafia do badania w laboratorium gdy problemy z rozrodem trwają już jakiś czas. W konsekwencji rola PCV2 w zaburzeniach rozrodu może być niedoszacowana. Jak rozpoznawać zaburzenia w rozrodzie wynikające z zakażenia PCV2? Aby postawić diagnozę, iż problem z rozrodem wynikają z zakażenia PCV2 powinny być spełnione następujące kryteria: (Segalés i wsp., 2006) -wzrost liczby poronień i/lub martwo urodzonych czy zmumifikowanych płodów, -współistniejące włóknikowe i/lub martwicze zmiany w mięśniu sercowym z potwierdzoną obecnością PCV2 w obrębie zmian patologicznych. W badaniach francuskich (Fily, 2009) wykazano, iż w niektórych przypadkach, gdy nie można wykryć PCV2 w mięśniu sercowym płodów za pomocą PCR, można za pomocą testu ELISA stwierdzić obecność przeciwciał przeciw wirusowi w płynie z klatki piersiowej i/lub jamy brzusznej. To uzupełniające narzędzie diagnostyczne może być jednak stosowane jedynie w przypadku prosiąt dłuższych niż 17 cm (gdy płód jest już immunokompetentny, czyli po ok 70 dniu ciąży). W jednej z najnowszych prac (Hansen, 2010) porównano wyniki badania mięśnia sercowego poronionych płodów na obecność PCV2 metodą IPMA z pomiarem ilości DNA wirusa (techniką ilościowego PCR) w tej tkance. U wszystkich płodów, które w badaniu tym okazały się pozytywne uzyskano w qpcr wartości powyżej 10 8 PCV2 genomów na 500 ng DNA a u większości IPMA negatywnych płodów wartości te były niższe. W konsekwencji autorzy wnioskują iż: wykrycie więcej niż10 7 kopii genomu PCV2 w 500ng DNA w tkankach poronionego, martwo urodzonego czy zmumifikowanego płodu, powinno kwalifikować dane zaburzenie rozrodu jako wywołane zakażeniem PCV2, jednakże już wykrycie10 4 do 10 7 kopii genomu PCV2 powinny być traktowane jako przesądzające o rozpoznaniu 11. Autorzy sugerują ponadto iż: oznaczenie metodą ilościowego PCR u jednego płodu więcej niż 10 7 kopii genomu PCV2 w 500 ng DNA lub wykrycie u przynajmniej dwóch płodów od 10 4 to 10 7 kopii genomu PCV2 pozwala postawić rozpoznanie, iż za zaburzenia rozrodu w tym przypadku, odpowiedzialny jest PCV2. To podejście może okazać się przydatne w praktyce, gdyż PCR jest alternatywą do IHC w przypadku poważnie odwodnionego materiału pochodzącego ze zmumifikowanych płodów. Korzyści wynikające ze szczepienia loch przeciw PCV2. Po tymczasowym zarejstrowaniu szczepionki CIRCOVAC w Niemczech, w roku 2004 zarówno lekarze, jak i właściciele stad zaczęli obserwować trwałą poprawę parametrów dotyczących rozrodu. By ocenić efekt stosowania szczepionki, przeprowadzono badania terenowe na szeroką skalę, dotyczące 277 stad loch, w których stosowano CIRCOVAC od co najmniej 6 miesięcy (Joisel, 2008). Średnia liczba prosiąt otrzymana w ciągu roku od lochy wzrosła o 1,13 (p=0.0001). Dane za ten sam okres otrzymane od organizacji hodowców nie wykazały żadnego polepszenia się parametrów dotyczących rozrodu w niemieckim przemyśle hodowlanym. Wpływ szczepień przeciw PCV2 badano także w Danii na populacji 14,510 loch pochodzących z 34 stad w których występuje PMWS, analizując dokumentację 11 Autorzy obniżyli próg z 8 do 7 ponieważ nie można było ustalić, czy niski poziom PCV2 wynikał z zanieczyszczenia płodów wirusowym DNA w czasie sekcji czy w laboratorium.

9 9 prowadzoną na farmach. (Kunstmann, 2008). U loch szczepionych liczba odchowanych prosiąt w ciągu roku wzrosła, zrównując się ze średnią ogólnokrajową. Ponadto we Francji przeprowadzono szczegółowe badania na populacji 140 loch pochodzących z chlewni o pełnym cyklu produkcji. W chlewniach tych szczepiono lochy, w celu zwalczania chorób cirkowirusowych (PCVD) u prosiąt i warchlaków a przy okazji zauważono poprawę parametrów dotyczących rozrodu (które uważane były przed szczepieniami za dobre) (Vila, 2009). Szczepienie 12 loch rozpoczęto w marcu roku 2008, ponieważ opiekujący się stadem lekarz weterynarii zauważył niejasne, różne objawy kliniczne u prosiąt, mogące być wynikiem spadku odporności na tle PCVD (nie było potwierdzenia laboratoryjnego). Oprócz poprawy statusu zdrowotnego warchlaków oraz tuczników nieoczekiwaną korzyścią ze szczepienia była poprawa parametrów rozrodczych: liczba urodzonych prosiąt w miocie, wzrost liczby żywo urodzonych oraz odsadzonych prosiąt w miocie (około +0.9 prosięcia odsadzonego w miocie). Co więcej, analiza zmiennej liczby prosiąt odsadzonych w poszczególnych miotach wykazała większą jednorodność wielkości miotu w przypadku loch szczepionych. Efekt ten wykazano jako niezależny od zmienności sezonowej. Obserwacje te przyniosły kolejne dowody na to, iż PCV2, może mieć wpływ na procesy rozrodu a immunizacja loch z użyciem szczepionki CIRCOVAC może przynieść znaczące korzyści. Wnioski: Wiedza na temat związku PCV2 z problemami w rozrodzie świń pogłębia się każdego dnia, gdyż wciąż pojawiają się nowe dane z terenu, łączące zakażenie PCV2 z problemami w rozrodzie. Spośród pytań, które wymagają odpowiedzi w najbliższej przyszłości należy wymienić: - Jaka jest minimalna dawka wirusa, w nasieniu zakażonego knura, potrzebna do zakażenia? - Czy szczepienie knurów jest skuteczne w zapobieganiu szerzenia się zakażeń PCV2 z nasieniem (jak do tej pory nie ma odpowiednich danych by uznać za fakt) - Jak prawidłowo diagnozować laboratoryjnie zaburzenia w rozrodzie związane z zakażeniem PCV2? - Jaka jest częstość występowania problemów związanych z reprodukcją trzody chlewnej w następstwie zakażeń prośnych loch PCV2? Piśmiennictwo w redakcji..

Interpretacja wyników testów serologicznych

Interpretacja wyników testów serologicznych Interpretacja wyników testów serologicznych Dr hab. Kazimierz Tarasiuk Główny Lekarz Weterynarii PIC Polska i Europa Centralna VI FORUM PIC, Stryków, 18.11.09 Systematyczne monitorowanie statusu zdrowia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 grudnia 2012 r. Poz. 1440 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 6 grudnia 2012 r.

Warszawa, dnia 20 grudnia 2012 r. Poz. 1440 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 6 grudnia 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 grudnia 2012 r. Poz. 1440 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania i monitorowania choroby

Bardziej szczegółowo

Europejska Komisja ds. Kontrolowania Pryszczycy (EUFMD) Vademecum wykrywania ogniska pryszczycy i dochodzenia Wersja 1 (12/2009)

Europejska Komisja ds. Kontrolowania Pryszczycy (EUFMD) Vademecum wykrywania ogniska pryszczycy i dochodzenia Wersja 1 (12/2009) Europejska Komisja ds. Kontrolowania Pryszczycy (EUFMD) Vademecum wykrywania ogniska pryszczycy i dochodzenia Wersja 1 (12/2009) Wstęp: Poniższy dokument został sporządzony przez Sekretariat Komisji aby

Bardziej szczegółowo

PIC Polska rekomendacje weterynaryjne

PIC Polska rekomendacje weterynaryjne Choroby a Ekonomia Około 65% stad w Polsce jest zakażonych wirusem PRRS, a ponad 95% Mycoplasma hyopneumoniae (Mhp). Choroby układu oddechowego, zwłaszcza o charakterze przewlekłym, są dziś główną przyczyną

Bardziej szczegółowo

Metody i rezultaty pracy w celu podnoszenia wydajności stad matecznych

Metody i rezultaty pracy w celu podnoszenia wydajności stad matecznych Metody i rezultaty pracy w celu podnoszenia wydajności stad matecznych Renata Grudzińska Poldanor S.A. Prowadzenie ewidencji przebiegu produkcji pozwala na dogłębną analizę wyników. Posiadanie informacji

Bardziej szczegółowo

Korzystna nowelizacja rozporządzenia dotyczącego programu zwalczania choroby Aujeszkyego

Korzystna nowelizacja rozporządzenia dotyczącego programu zwalczania choroby Aujeszkyego Korzystna nowelizacja rozporządzenia dotyczącego programu zwalczania choroby Aujeszkyego Zygmunt Pejsak 1, Janusz Związek 2, Andrzej Lipowski 1 z Zakładu Chorób Świń Państwowego Instytutu Weterynaryjnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii. 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1.

Spis treści. Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii. 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1. Spis treści Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1 Wstęp 1 Wymagane wyposaŝenie 1 Elementy badania klinicznego 1 Unieruchomienie

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus. 25 października 2006

Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus. 25 października 2006 Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus 25 października 2006 Dr Tobias J. Tuthill Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytet Leeds Leeds LS2 9JT www.fbs.leeds.ac.uk

Bardziej szczegółowo

HODUJ Z GŁOWĄ ŚWINIE 6/2013 (66) Pierwsze oproszenie

HODUJ Z GŁOWĄ ŚWINIE 6/2013 (66) Pierwsze oproszenie HODUJ Z GŁOWĄ ŚWINIE 6/2013 (66) Marek Gasiński Wytwórnia Pasz LIRA w Krzywiniu Pierwsze oproszenie W poprzednim materiale przedstawiono pokrótce wybrane zasady przygotowania młodych loszek do rozrodu.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY 1. CEL Celem procedury jest określenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia u pracownika ekspozycji

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Od Autora Recenzja Wykaz u ywanych skrótów PROFILAKTYKA OGÓLNA REGULACJE DOTYCZ CE DOBROSTANU PROFILAKTYKA SWOISTA

Od Autora Recenzja Wykaz u ywanych skrótów PROFILAKTYKA OGÓLNA REGULACJE DOTYCZ CE DOBROSTANU PROFILAKTYKA SWOISTA Spis treści Od Autora Recenzja Wykaz uŝywanych skrótów PROFILAKTYKA OGÓLNA Lokalizacja chlewni Sposoby szerzenia się chorób zakaźnych Gryzonie, owady i ptaki jako wektory szerzenia się chorób Środki transportu

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

B. ULOTKA INFORMACYJNA

B. ULOTKA INFORMACYJNA B. ULOTKA INFORMACYJNA 1 ULOTKA INFORMACYJNA Versifel FeLV 1. NAZWA I ADRES PODMIOTU ODPOWIEDZIALNEGO ORAZ WYTWÓRCY ODPOWIEDZIALNEGO ZA ZWOLNIENIE SERII, JEŚLI JEST INNY Podmiot odpowiedzialny: Zoetis

Bardziej szczegółowo

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Leszek Pawelczyk Klinika Niepłodności i Endokrynologii Rozrodu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Nagroda Nobla w dziedzinie Fizjologii i Medcyny 2010 Człowiek należy do gatunku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC

- tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC - tłumaczenie robocze - Wstępna Ocena Ryzyka sporządzona przez ECDC Ognisko zachorowań wywołanych przez bakterie Escherichia coli wytwarzających toksynę Shiga (STEC) na terenie Niemiec 25 maja 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Preparaty dla świń. Kolisin. Neo emulsja do wstrzykiwań dla świń. ERYSIN SINGLE SHOT emulsja do wstrzykiwań dla świń

Preparaty dla świń. Kolisin. Neo emulsja do wstrzykiwań dla świń. ERYSIN SINGLE SHOT emulsja do wstrzykiwań dla świń Preparaty dla świń BIOSUIS M.hyo Inaktywowana szczepionka przeciwko enzootycznemu zapaleniu płuc u świń VETERINARY MEDICAMENTS PRODUCER ERYSIN SINGLE SHOT emulsja do wstrzykiwań dla świń Inaktywowana szczepionka

Bardziej szczegółowo

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 1. Leczeniem powinni być objęci chorzy z ostrym, przewlekłym zapaleniem wątroby oraz wyrównaną

Bardziej szczegółowo

Jakość próbek do badań serologicznych w ramach monitoringu szczepień lisów przeciwko wściekliźnie. Główny Inspektorat Weterynarii

Jakość próbek do badań serologicznych w ramach monitoringu szczepień lisów przeciwko wściekliźnie. Główny Inspektorat Weterynarii Jakość próbek do badań serologicznych w ramach monitoringu szczepień lisów przeciwko wściekliźnie Główny Inspektorat Weterynarii Podstawy prawne monitoringu Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r.

PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r. PIW.DK.032/10/2014 Brzeg, 12.06.2014 r. Działania Inspekcji Weterynaryjnej w Powiecie Brzeskim w 2013 r. w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa zdrowia ludzi oraz ograniczania strat gospodarczych I W 2013

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Rispoval IBR-Marker Vivum Liofilizat i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań dla bydła.

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

21.04.2016 r., OZiPZ PSSE Opole Lubelskie

21.04.2016 r., OZiPZ PSSE Opole Lubelskie 24-30 kwietnia 2016 r. ph DOMKNIJMY LUKĘ W SZCZEPIENIACH! Główny cel inicjatywy: zwiększenie liczby osób zaszczepionych poprzez podniesienie wiedzy i świadomości społeczeństwa na temat znaczenia szczepień

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

B. ULOTKA INFORMACYJNA

B. ULOTKA INFORMACYJNA B. ULOTKA INFORMACYJNA 1 ULOTKA INFORMACYJNA Ingelvac CircoFLEX zawiesina do wstrzykiwań dla świń 1. NAZWA I ADRES PODMIOTU ODPOWIEDZIALNEGO ORAZ WYTWÓRCY ODPOWIEDZIALNEGO ZA ZWOLNIENIE SERII, JEŚLI JEST

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE, SKUTECZNE, OPŁACALNE NARZĘDZIE do zarządzania rozrodem u świń ŚWIATOWY PATENT NOWOŚĆ!

NOWOCZESNE, SKUTECZNE, OPŁACALNE NARZĘDZIE do zarządzania rozrodem u świń ŚWIATOWY PATENT NOWOŚĆ! NOWOCZESNE, SKUTECZNE, OPŁACALNE NARZĘDZIE do zarządzania rozrodem u świń ŚWIATOWY PATENT NOWOŚĆ! NOWOCZESNE, SKUTECZNE, OPŁACALNE NARZĘDZIE do zarządzania rozrodem u świń indukcja rui pierwszy na świecie

Bardziej szczegółowo

NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau

NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau NIFTY TM Nieinwazyjny, Genetyczny Test Prenataly określający ryzyko wystąpienia zespołu Downa, Edwardsa i Patau Nieinwazyjne badania prenatalne, polegające na ocenia parametrów biochemicznych, takie jak

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik weterynarii 322[14]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik weterynarii 322[14]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 20 Strona 2 z 20 Strona 3 z 20 Strona 4 z 20 Ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia do projektu realizacji prac wynikający z

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY BSE)

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY BSE) Dziennik Ustaw Nr 71 6247 Poz. 459 Załącznik nr 2 1. Identyfikacja programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Gąbczasta encefalopatia bydła (Bovine Spongiform Encephalopathy BSE) 2.

Bardziej szczegółowo

Przyczyny nieopłacalności produkcji świń w Polsce. dr Arkadiusz Dors prof. dr hab. Zygmunt Pejsak Zakład Chorób Świń PIWet-PIB

Przyczyny nieopłacalności produkcji świń w Polsce. dr Arkadiusz Dors prof. dr hab. Zygmunt Pejsak Zakład Chorób Świń PIWet-PIB Przyczyny nieopłacalności produkcji świń w Polsce dr Arkadiusz Dors prof. dr hab. Zygmunt Pejsak Zakład Chorób Świń PIWet-PIB Puławy, 20 kwietnia 2015 Produkcja mięsa na świecie w roku 2014 wyniosła 311,6

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Efekty leczenia lamiwudyną przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby typu B na podstawie materiału własnego.

Efekty leczenia lamiwudyną przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby typu B na podstawie materiału własnego. Efekty leczenia lamiwudyną przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby typu B na podstawie materiału własnego. Hanna Berak Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie Wskazania do leczenia lamiwudyną nieskuteczna

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r.

Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie. 30.01.2015r. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Bełchatowie 30.01.2015r. Zakaźna i zaraźliwa, wirusowa choroba ptaków, zarówno drobiu, jak i ptaków dzikich i ozdobnych; Wrażliwe są ptaki w każdym wieku, śmiertelność

Bardziej szczegółowo

zarządza się co następuje:

zarządza się co następuje: Zarządzenie nr 44 Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy z dnia 5 lutego 2009 roku w sprawie: wprowadzenia procedury klinicznej zarządza się co następuje: 1 Z dniem 5 lutego 2009

Bardziej szczegółowo

dr hab. n. med. Czesław Żaba Kierownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

dr hab. n. med. Czesław Żaba Kierownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu dr hab. n. med. Czesław Żaba Kierownik Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Poznań, dnia 09.09.2015 r. Ocena rozprawy doktorskiej lek. med. Doroty

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

JAK ŻYWIĆ LOCHY, ŻEBY MIEĆ WYRÓWNANE PROSIĘTA I WYSOKIE WAGI ODSADZENIOWE. Przemysław Sawoński Mateusz Mik Wipasz S.A.

JAK ŻYWIĆ LOCHY, ŻEBY MIEĆ WYRÓWNANE PROSIĘTA I WYSOKIE WAGI ODSADZENIOWE. Przemysław Sawoński Mateusz Mik Wipasz S.A. JAK ŻYWIĆ LOCHY, ŻEBY MIEĆ WYRÓWNANE PROSIĘTA I WYSOKIE WAGI ODSADZENIOWE Przemysław Sawoński Mateusz Mik Wipasz S.A. Trochę statystki lochy 1 MLN, tuczniki od lochy 15 szt. 220 tyś podmiotów produkujących

Bardziej szczegółowo

Przyszłość hodowli świń

Przyszłość hodowli świń Przyszłość hodowli świń Form & Farve DK. POL- Sept. 2013 Porc-Ex Breeding A/S Merkurvej 5, DK-6000 Kolding Phone +45 70 20 82 85 Fax +45 70 20 82 95 porc-ex@porc-ex.dk www.porc-ex.pl CO PAŃSTWU OFERUJE

Bardziej szczegółowo

Jednoznaczne ODPOWIEDZI na ważne pytania

Jednoznaczne ODPOWIEDZI na ważne pytania Jednoznaczne ODPOWIEDZI na ważne pytania TEST PRENATALNY HARMONY to nowy test DNA z krwi matki określający ryzyko zespołu Downa. Test Harmony jest bardziej dokładny niż tradycyjne testy i można go wykonywać

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Marian Patrzałek NZOZ PROMED Kielce

dr n. med. Marian Patrzałek NZOZ PROMED Kielce Szczepienia dzieci przeciw pneumokokom i ich skutki populacyjne na przykładzie społeczności Kielc dr n. med. Marian Patrzałek NZOZ PROMED Kielce Szczepienia ochronne dla ludności Kielc -szczepienia p/grypie

Bardziej szczegółowo

marketinginformacja Diagnostyka weterynaryjna Szybkie testy dla rolnictwa +++ dostępne w SalesPlusie +++

marketinginformacja Diagnostyka weterynaryjna Szybkie testy dla rolnictwa +++ dostępne w SalesPlusie +++ marketinginformacja Data 24.10.2014 Numer Autor MI_FS_13_2014_Testy weterynaryjne Philipp Peters Diagnostyka weterynaryjna Szybkie testy dla rolnictwa +++ dostępne w SalesPlusie +++ Dzięki szybkim testom

Bardziej szczegółowo

Kwestie moralne dotyczące. ce rezultatów w badań w zakresie medycyny współczesnej

Kwestie moralne dotyczące. ce rezultatów w badań w zakresie medycyny współczesnej Kwestie moralne dotyczące ce rezultatów w badań w zakresie medycyny współczesnej Instrukcja Kongregacji Nauki Wiary DIGNITAS PERSONAE (Godność Osoby) Dotycząca ca niektórych problemów w bioetycznych (12

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA PSÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Przypada w dniu 17 maja każdego roku Warszawa, 2013 HIV- ludzki wirus niedoboru odporności powoduje AIDS- zespół nabytego niedoboru odporności Z kart historii

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH

Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH Załącznik nr 4 Metodyka pobrania materiału przedstawiona jest w osobnym Instrukcja PZH 1. Rodzaj materiału klinicznego w zależności od kierunku i metodyki badań wykonywanych przez PZH Poz. Badanie Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11.6.2003 DZIENNIK URZĘDOWY UNII EUROPEJSKIEJ

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11.6.2003 DZIENNIK URZĘDOWY UNII EUROPEJSKIEJ 03/t. 39 59 32003D0422 11.6.2003 DZIENNIK URZĘDOWY UNII EUROPEJSKIEJ L 143/35 DECYZJA KOMISJI z dnia 26 maja 2003 r. zatwierdzająca podręcznik diagnostyczny dotyczący afrykańskiego pomoru świń (notyfikowana

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE

WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE WYTYCZNE ZESPOŁU W ZWIĄZKU ZE ZDARZENIEM W PRZYCHODNI DOM MED W PRUSZKOWIE REKOMENDACJE Na podstawie analizy dokumentacji wybranych pacjentów szczepionych w NZOZ Przychodni Lekarskiej DOM MED w Pruszkowie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZWALCZANIA CHOROBY AUJESZKYEGO U ŚWIŃ NA TERENIE POWIATU KŁOBUCKIEGO W ROKU 2009

PROGRAM ZWALCZANIA CHOROBY AUJESZKYEGO U ŚWIŃ NA TERENIE POWIATU KŁOBUCKIEGO W ROKU 2009 PROGRAM ZWALCZANIA CHOROBY AUJESZKYEGO U ŚWIŃ NA TERENIE POWIATU KŁOBUCKIEGO W ROKU 2009 1. Identyfikacja Programu Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska Choroba: Choroba Aujeszkyego u świń Okres

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 31 marca 2014 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 31 marca 2014 r. Dz.U.2014.420 2014.10.14 zm. Dz.U.2014.1394 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem u dzików afrykańskiego pomoru

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS 1 grudnia - Światowy Dzień AIDS HIV to ludzki wirus upośledzenia (niedoboru) odporności. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności AIDS. Ze względu na skalę zakażeń i tempo rozprzestrzeniania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 stycznia 2014 r. Poz. 69 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 11 września 2013 r.

Warszawa, dnia 15 stycznia 2014 r. Poz. 69 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. z dnia 11 września 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 stycznia 2014 r. Poz. 69 OBWIESZCZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 11 września 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci Sytuacja epidemiologiczna gruźlicy w Polsce 2012/2013 Dane o zachorowaniach na gruźlicę w Polsce pochodzą z Krajowego Rejestru Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest w Instytucie Gruźlicy i Chorób

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie czynników zakaźnych przy pomocy PCR

Wykrywanie czynników zakaźnych przy pomocy PCR Wykrywanie czynników zakaźnych przy pomocy PCR Metoda PCR wykorzystywana do wykrywania patogenów cechuje się bardzo wysoką czułością połączoną ze stosunkowo krótkim czasem potrzebnym do wykonania badania

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności

Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Rekomendacje dotyczące diagnostyki i leczenia niepłodności Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu 2012 Polskie Towarzystwo Ginekologiczne i Polskie Towarzystwo Medycyny

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. Elementami programu finansowanymi przez Ministerstwo Zdrowia są koszty zakupu:

OGŁOSZENIE. Elementami programu finansowanymi przez Ministerstwo Zdrowia są koszty zakupu: Warszawa, 08 luty 2012 r. OGŁOSZENIE Na podstawie art. 48 ust. 4 i w związku z ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Wybór loszki remontowej cechy za i przeciw oraz czy pierwszy miot musi być decydujący o przydatności danej sztuki do rozrodu.

Wybór loszki remontowej cechy za i przeciw oraz czy pierwszy miot musi być decydujący o przydatności danej sztuki do rozrodu. HODUJ Z GŁOWĄ ŚWINIE 5/2013 Marek Gasiński Wytwórnia Pasz LIRA w Krzywiniu Wybór loszki remontowej cechy za i przeciw oraz czy pierwszy miot musi być decydujący o przydatności danej sztuki do rozrodu.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 i 5 OCENA EKOTOKSYCZNOŚCI TEORIA Chemia zanieczyszczeń środowiska

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie.

Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie. PLW-9111/25/2012 Wąbrzeźno, dnia 02.05.2012 r. Do Starostwa Powiatowego w Wąbrzeźnie. Sprawozdanie o stanie bezpieczeństwa sanitarno weterynaryjnego na terenie powiatu wąbrzeskiego za rok 2011. Zadaniem

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia krztuśca w województwie śląskim w latach 2010-2014.

Epidemiologia krztuśca w województwie śląskim w latach 2010-2014. Epidemiologia krztuśca w województwie śląskim w latach 2010-2014. Krztusiec (Pertussis) zwany potocznie kokluszem, jest ostrą, zakaźną chorobą dróg oddechowych, która szerzy się droga powietrzno-kropelkową.

Bardziej szczegółowo

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE. A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B)

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE. A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B) III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B) 1. Szczepienia podstawowe noworodków i niemowląt wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu zbliżonym

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

Krajowy program hodowlany dla rasy polskiej czerwono-białej

Krajowy program hodowlany dla rasy polskiej czerwono-białej 1 Krajowy program hodowlany dla rasy polskiej czerwono-białej Cel hodowlany Celem realizacji programu jest odtworzenie i zachowanie bydła mlecznego rasy polskiej czerwono-białej w typie dwustronnie użytkowym

Bardziej szczegółowo

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase

Zalecenia rekomendowane przez Ministra Zdrowia. KPC - ang: Klebsiella pneumoniae carbapenemase Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku identyfikacji w zakładach opieki zdrowotnej szczepów bakteryjnych Enterobacteriaceae wytwarzających karbapenemazy typu KPC * * KPC - ang: Klebsiella pneumoniae

Bardziej szczegółowo

lek. wet. Luiza Seredyńska Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu

lek. wet. Luiza Seredyńska Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu lek. wet. Luiza Seredyńska Wojewódzki Inspektorat Weterynarii we Wrocławiu Wywoływany przez wirus należący do rodziny Asfaviridae rodzaju Asfivirus; Wirus ten nie jest spokrewniony z wirusem klasycznego

Bardziej szczegółowo

Nauczycielski Plan Dydaktyczny. Produkcja Zwierzęca klasa 3TR. Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03. 2. Terminy przeprowadzania zabiegów,

Nauczycielski Plan Dydaktyczny. Produkcja Zwierzęca klasa 3TR. Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03. 2. Terminy przeprowadzania zabiegów, Nauczycielski Plan Dydaktyczny Produkcja Zwierzęca klasa 3TR Nr. Programu 321(05)/T-4,TU, SP/MENiS 2005.02.03 Moduł, dział, temat Zakres treści BYDŁO c.d. 1.Zabiegi pielęgnacyjne u bydła 2.Przyczyny chorób

Bardziej szczegółowo

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Szanowna Pani, Do listopada 2014r. kobiety ciężarne mają możliwość bezpłatnego przebadania się w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby C (HCV). Stanowią

Bardziej szczegółowo

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU Wysoce zjadliwa grypa ptaków (Highly pathogenic avian influenza, HPAI) jest wirusową chorobą układu oddechowego i pokarmowego ptaków. Objawy mogą także dotyczyć

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVII/184/2012 RADY GMINY MASŁÓW. z dnia 29 listopada 2012 roku. w sprawie: Programu zdrowotnego na lata 2013 2018, dotycz ą cego

UCHWAŁA NR XXVII/184/2012 RADY GMINY MASŁÓW. z dnia 29 listopada 2012 roku. w sprawie: Programu zdrowotnego na lata 2013 2018, dotycz ą cego UCHWAŁA NR XXVII/184/2012 RADY GMINY MASŁÓW z dnia 29 listopada 2012 roku w sprawie: Programu zdrowotnego na lata 2013 2018, dotycz ą cego szczepie ń profilaktycznych dzieci zamieszkałych na terenie Gminy

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Załącznik nr 2 ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Termin badania (wiek) Badania (testy) przesiewowe oraz świadczenia

Bardziej szczegółowo

UWAGA, WŚCIEKLIZNA! powinien nas zaniepokoić niebezpieczne jest dotykanie zwłok W pierwszym okresie choroby pojawiają się

UWAGA, WŚCIEKLIZNA! powinien nas zaniepokoić niebezpieczne jest dotykanie zwłok W pierwszym okresie choroby pojawiają się UWAGA, WŚCIEKLIZNA! Dzikie zwierzęta naszych pól i lasów boją się człowieka i zawsze uciekają na bezpieczną odległość. Zwierzęta chore na wściekliznę tracą naturalną bojaźliwość. Dlatego widok błądzącego

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo

P r o c e d u r a SPRAWDZIŁ(A): Prof. dr hab. Zygmunt Pejsak. Data i podpis

P r o c e d u r a SPRAWDZIŁ(A): Prof. dr hab. Zygmunt Pejsak. Data i podpis strona: 1 stron: 9 OPRACOWAŁ(A): SPRAWDZIŁ(A): ZATWIERDZIŁ(A): Prof. dr hab. Iwona Markowska-Daniel Data i podpis Prof. dr hab. Zygmunt Pejsak Data i podpis Dr Janusz Związek, Główny Lekarz Weterynarii

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B W OPORNOŚCI NA LAMIWUDYNĘ ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby typu B

Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B W OPORNOŚCI NA LAMIWUDYNĘ ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby typu B załącznik nr 25 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B W OPORNOŚCI NA LAMIWUDYNĘ ICD - 10 B 18.1 - przewlekłe zapalenie wątroby

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne o grypie

Informacje ogólne o grypie ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZACHOROWANIA NA PTASIĄ GRYPĘ Jako światowy lider w opracowywaniu rozwiązań zapewniających właściwe warunki sanitarne, Ecolab przyjął aktywną postawę mającą na celu ochronę naszych

Bardziej szczegółowo

Program nadzoru stanu zdrowia zwierząt akwakultury oparty na ocenie ryzyka

Program nadzoru stanu zdrowia zwierząt akwakultury oparty na ocenie ryzyka Załącznik do pisma GIWz.401/R-42/2010 Program nadzoru stanu zdrowia zwierząt akwakultury oparty na ocenie ryzyka - wzory i wytyczne dla hodowców zwierząt akwakultury Dla podmiotów prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie szczepionki Aptovac w zwalczaniu pleuropneumonii świń.

Zastosowanie szczepionki Aptovac w zwalczaniu pleuropneumonii świń. Magazyn Wet., Choroby Świń Monografia, 2011, s. 558 560 Zastosowanie szczepionki Aptovac w zwalczaniu pleuropneumonii świń. Arkadiusz Dors, Anna Mokrzycka Państwowy Instytut Weterynaryjny Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Boehringer Ingelheim Ingelvac PRRS MLV 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Ingelvac PRRS MLV liofilizat i rozpuszczalnik do sporządzania

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

FeLV, FIV i FIP- najczęstsze pytania

FeLV, FIV i FIP- najczęstsze pytania aktualności FeLV, FIV i FIP- najczęstsze pytania FeLV częstotliwość występowania wirusa białaczki kotów W większości publikowanych badań próbki były wcześniej selekcjonowane i nie reprezentują całej populacji

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Rispoval 3 BRSV PI3 BVD Liofilizat i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań dla bydła. 2.

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii z wizytacji schronisk dla zwierząt za rok 2014.

Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii z wizytacji schronisk dla zwierząt za rok 2014. Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii z wizytacji schronisk dla zwierząt za rok 2014. Raport roczny Głównego Lekarza Weterynarii został opracowany na podstawie raportów z wizytacji schronisk dla zwierząt

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2

Rozdział 1 Przepisy ogólne. Art. 1. Art. 2 Dz. U.97.60.369 USTAWA z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej. (Dz. U z dnia 14 czerwca 1997 r.) Rozdział 1

Bardziej szczegółowo