SYSTEM SATELITÓW METEOROLOGICZNYCH DZIŚ I JUTRO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SYSTEM SATELITÓW METEOROLOGICZNYCH DZIŚ I JUTRO"

Transkrypt

1 SYSTEM SATELITÓW METEOROLOGICZNYCH DZIŚ I JUTRO Wprowadzenie Najczęściej zadawanym pytaniem na Świecie jest pytanie Jaka będzie pogoda?. Aby dać na nie właściwą odpowiedź, służby meteorologiczne na Świecie i w Polsce korzystają z systemów obserwacyjnych znajdujących się na lądzie, na wodzie, w powietrzu i w kosmosie. Są to posterunki obserwacyjno-pomiarowe, zarówno obsługiwane przez ludzi jak i automatyczne, sieć radarów meteorologicznych, systemy detekcji wyładowań atmosferycznych oraz system satelitów meteorologicznych wraz ze strukturą naziemną pozwalającą na odbiór i przetwarzanie danych oraz dystrybucję produktów do bezpośrednich użytkowników. Całość systemu diagnozy i prognozy pogody uzupełniają numeryczne modele prognostyczne oraz najważniejsza część tego systemu synoptyk analizujący dostępną informację i odpowiadający nam na pytanie jaka będzie pogoda?. Niezwykle istotną rolę w dostarczaniu aktualnej informacji o stanie atmosfery i powierzchni ziemi pełnią satelity meteorologiczne. Meteorologia jest dziedziną o ugruntowanym już od dziesięcioleci operacyjnym wykorzystywaniu danych satelitarnych. Budowa globalnego systemu satelitarnego dla meteorologii rozpoczęła się roku przez umieszczenie na orbicie pierwszego satelity TIROS. W ciągu ostatnich 47 lat system ten przekształcił się w gęstą sieć satelitów zarówno na orbitach geostacjonarnych (na wysokości km) jak i na niskich orbitach okołobiegunowych (ok. 850 km). Satelity geostacjonarne dostarczają aktualnie obrazy w cyklu 15 minutowym (METEOSAT), a nawet 5 minutowym (GOES, METEOSAT w trybie RapidScan). Satelity krążące na niższych orbitach są wyposażone w radiometry o wyższej rozdzielczości, czujniki do sondażu atmosfery i przyrządy mikrofalowe. Rys.1. Dane satelitarne jako jedno ze źródeł informacji o pogodzie (system obserwacyjno-pomiarowy IMGW). Obszar działania służb meteorologicznych obejmuje wiele dziedzin naszego życia. Jest to: gospodarka (produkcja, konsumpcja), transport (ląd, morze, powietrze), rekreacja (ląd, morze, powietrze), rolnictwo, rybactwo, zasoby wodne, bezpieczeństwo. Przygotowując strategię na lata przyszłe w dziedzinie meteorologii oraz rozważając możliwą ewolucję systemu satelitarnego, należy wziąć pod uwagę następujące czynniki: Jak zmieni się społeczeństwo? Czego będzie oczekiwać od służb meteorologicznych? Jakie usługi sprostają tym oczekiwaniom? Jaka informacja będzie potrzebna aby zapewnić te usługi? Jak zmiany systemów satelitarnych pomogą w zapewnieniu oczekiwanej informacji? Informacja satelitarna w meteorologii stan aktualny System satelitów meteorologicznych tworzy aktualnie ważną część systemu obserwacyjno-pomiarowego dla meteorologii. Aktualny stan tego systemu przedstawiono na Rys. 2. Dane satelitarne są dostępne poprzez odbiór bezpośrednio z satelitów lub poprzez system dystrybucji GEONETCast wykorzystujący system satelitów telekomunikacyjnych. W Polsce (IMGW) operacyjnie wykorzystywane są dane z satelitów METEOSAT-6, 7, 8 i 9, z konstelacji satelitów NOAA (12, 14, 15, 16, 17 i 18) oraz z chińskiego satelity FengYun 1D. Do celów informacyjnych wykorzystywane są również dane z pozostałych satelitów geostacjonarnych GOES-E, GOES-W i MTSAT-1R.

2 Dane satelitarne służą do tworzenia produktów meteorologicznych. Są to zarówno produkty obrazowe o różnym stopniu przetworzenia obrazy z poszczególnych kanałów spektralnych, kompozycje barwne, produkty o charakterze meteorologicznym, jak i dane w formie wykresów lub wartości sondaż atmosfery, stabilność atmosfery itp. Dane satelitarne są wykorzystywane w systemach wspomagających pracę synoptyka, takich jak: system LEADS, system nowcastingowy NIMROD korzystający z danych radarowych i satelitarnych, meteorologiczne modele numeryczne COSMO i ALADIN. Rys. 2. Globalny system satelitów meteorologicznych stan aktualny. Podstawowe obszary zastosowania tych danych to przede wszystkim meteorologia i hydrologia ale również: agrometeorologia, oceanologia, monitorowanie środowiska naturalnego. Poza służbami IMGW z produktów satelitarnych korzystają wojskowe służby meteorologiczne oraz inni użytkownicy (media, zespoły badawcze). Aktualnie w Polsce znajduje się kilkanaście stacji odbioru danych z satelitów meteorologicznych: Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Zakład Badań Satelitarnych w Krakowie (wszystkie meteorologiczne systemy satelitarne), Wojskowa Akademia Techniczna, Sekcja Meteorologii (METEOSAT LRIT), Instytut Geodezji i Kartografii w Warszawie (NOAA), Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk o Ziemi w Sosnowcu (NOAA), Kolegium Karkonoskie w Jeleniej Górze (METEOSAT), Uniwersytet Warszawski, Wydział Geofizyki (METEOSAT), Uniwersytet Gdański, Wydział Oceanografii (NOAA, METEOSAT), Uniwersytet Gdański, Instytut Geografii (METEOSAT), Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie (NOAA), Uniwersytet Szczeciński (NOAA), Główny Instytut Leśnictwa (NOAA), Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu (METEOSAT), Użytkownicy prywatni - 2 osoby (METEOSAT). Rys. 3. Wybrane zastosowania informacji z satelitów meteorologicznych.

3 Możliwości nowego systemu MSG opierają się na dobrej rozdzielczości spektralnej (12 kanałów) i powtarzalności (15 minut w trybie podstawowym / 5 minut w trybie RapidScan). Daje to możliwość tworzenia wielu produktów, wśród nich najczęściej używane to kompozycje barwne z użyciem 3 lub więcej kanałów spektralnych. Pozwalają na klasyfikację chmur różnego poziomu i o różnej fazie wody (kropelki wody / kryształki lodu). Przykładowe produkty zamieszczono na Rys. 5. Rys. 4. Meteorologiczne satelity geostacjonarne dostarczają informacji o aktualnym stanie pogody na całym globie obraz z 5 satelitów rejestrowany co 5-30 minut. Rys. 5. Kompozycje barwne z kanałów czujnika SEVIRI/MSG - RGB 0.6/0.8/10.8 μm po lewej i RGB 0.6/1.6/10.8 μm po prawej. Różnorodność informacji w szerokim spektrum promieniowania pozwala na tworzenie produktów pozwalających na: detekcję, klasyfikację oraz określanie wysokości chmur, ocenę intensywności opadu, detekcję burz, ocenę stabilności atmosfery, określenie wilgotności atmosfery na różnych poziomach oraz typu mas powietrza, określenie pola wiatru. Przykładowe produkty przetwarzania danych satelitarnych przedstawiono na Rys. 6. Maska zachmurzenia Typ zachmurzenia Intensywność opadu z chmur konwekcyjnych Prawdopodobieństwo opadu Stabilność atmosfery Całkowita zawartość pary wodnej Rys. 6. Wybrane meteorologiczne produkty satelitarne.

4 Informacja satelitarna w meteorologii perspektywa 2012 Do chwili obecnej dostępne czujniki, systemy satelitarne oraz systemy odbioru i przetwarzania tych danych, przeszły niespotykany w innych dziedzinach rozwój. W obszarach wykorzystania satelitów meteorologicznych tj.: meteorologii, hydrologii, gospodarce wodnej, oceanologii, monitorowaniu środowiska naturalnego i innych pokrewnych dziedzinach, możliwości wykorzystania technologii satelitarnej są stale doskonalone i nie odbiegają od standardów światowych. Oprócz operacyjnego wykorzystywania tych danych prowadzone są prace badawczo-wdrożeniowe. Prace takie muszą znacznie wyprzedzać planowane misje satelitarne aby zapewnić gotowość techniczną i organizacyjną w chwili umieszczenia satelitów na orbicie. Najbliższe lata i kolejna dekada będą stanowiły okres dynamicznego rozwoju technologii kosmicznej. Obok systemów eksploatowanych operacyjnie w chwili obecnej pojawią się nowe systemy satelitarne z dotychczas nie stosowanymi czujnikami, a techniki wykorzystywania nowych danych przejdą dynamiczny rozwój nie tylko ze względu na ich charakter ale również dzięki rozwojowi technologii przetwarzania i dystrybucji informacji. Tylko w dziedzinie meteorologii dostępnych będzie kilkanaście nowych systemów satelitarnych (np. EPS, NPOESS, SMOS, GPM, EGPM, Hydrosat, MTG, PostEPS itd.). Ze względu na czas powstawania nowych systemów satelitarnych, prace nad systemami planowanymi jeszcze w bieżącej dekadzie są na etapie finalnym, a na przykład prace nad systemem MTG czy PostEPS właśnie się rozpoczynają. Aby uczestniczyć w tym rozwoju, niezbędna jest szczegółowa analiza perspektyw, identyfikacja obszarów wykorzystania informacji wraz z koncepcją działań jakie należy podjąć w Polsce, aby wykorzystanie tych danych przyniosło korzyści ekonomiczne i społeczne. W obszarach działania służby meteorologicznej ma to szczególne znaczenie, ze względu na prognozowanie i ostrzeganie przed ekstremalnymi zjawiskami naturalnymi. Mają one wpływ na wszystkie dziedziny życia, a w przypadku ich wystąpienia niosą często olbrzymie straty materialne, a nawet utratę życia ludzkiego. Perspektywa najbliższych lat (do 2012) to przede wszystkim lepsze wykorzystanie tych instrumentów i danych satelitarnych, które są dostępne od niedawna wskutek umieszczenia na orbicie pierwszych dwóch satelitów serii METEOSAT Drugiej Generacji (MSG) w latach 2002 i 2006 oraz pierwszego satelity serii METOP w październiku Prace nad wykorzystaniem danych MSG trwają od roku Satelita METOP-A jest aktualnie w fazie testowej, trwają przygotowania do operacyjnego wykorzystania jego danych. Najważniejsze zadania to: Uzyskanie największych korzyści z istniejącego systemu, Kontynuacja obserwacji prowadzonych przy użyciu danych satelitarnych od lat 60-tych celem uzyskania długich serii pomiarowych, istotnych do analizy zmienności klimatu, Poprawa jakości systemów prognozowania poprzez asymilację danych satelitarnych do modeli prognostycznych: ultrakrótkoterminowych (nowcasting), mezoskalowych i średnioterminowych, Łączne wykorzystanie informacji satelitarnej i innych źródeł informacji w meteorologii, takich jak: radary, detekcja wyładowań, pomiary i obserwacje naziemne, sondaż balonowy itp., powstanie systemów eksperckich wspomagających prace synoptyka (automatycznie analizujących dostępne dane), Serwis meteorologiczny dedykowany dla konkretnego użytkownika (sport, rekreacja, energetyka, rolnictwo itp.), Rozwój specjalizowanych systemów dystrybucji informacji satelitarnej i ostrzeżeń meteorologicznych Internet, telefonia komórkowa. Jednym z nowych satelitów, którego dane będą wykorzystywane w latach jest satelita meteorologiczny METOP-A. Posiada na swoim pokładzie obok instrumentów znanych z satelitów serii NOAA, takich jak radiometr AVHRR oraz przyrządy do sondażu atmosfery HIRS, MHS i AMSU, również przyrządy nowe, do tej pory nie instalowane na satelitach meteorologicznych. Są to: IASI interferometr posiadający 8461 kanałów spektralnych w zakresie podczerwieni termalnej. Oczekiwana jest poprawa dokładności sondowania atmosfery oraz lepsze sondowanie niższych jej warstw (warstwa graniczna). Rys. 7. Instrumenty zainstalowane na satelitach serii METOP (METOP-A (2006), B (2011), C (2015)).

5 ASCAT skatterometr, aktywny przyrząd mikrofalowy. Zastosowania: kierunek i prędkość wiatru na morzu, pokrywa lodowa mórz i oceanów, wilgotność gleby. GRAS przyrząd do sondażu atmosfery przy wykorzystaniu sygnałów z konstelacji satelitów systemu GPS. Zastosowanie: globalny sondaż atmosfery. GOME-2 przyrząd do pomiaru rozkładu gazów śladowych w atmosferze (chemia atmosfery). Zastosowanie: rozkład ozonu, SO2 i innych gazów śladowych. Przykładowe zastosowanie instrumentu ASCAT do określania pola wiatru na morzu przedstawiono na rysunku 8. Oczekiwana poprawa jakości satelitarnego sondażu atmosfery przy wykorzystaniu instrumentu IASI w porównaniu do aktualnie wykorzystywanego instrumentu HIRS przedstawiona została na rys. 9. Rys. 9. Oczekiwana poprawa jakości sondażu atmosfery dla przyrządu IASI. Rys. 8. Pole wiatru na morzu (ASCAT/METOP). Informacja satelitarna w meteorologii perspektywa 2020 Perspektywa lat , to przede wszystkim kolejna przebudowa systemu satelitarnego dla meteorologii. Najważniejsze systemy planowane na ten okres to: 2012 system satelitów GPM (Global Precipitatin Mission), 2013 amerykański satelita okołobiegunowy nowej serii NPOESS-C1, 2014 amerykański satelita geostacjonarny GOES-R wyposażony w nowe czujniki (Advance Baseline Imager, Geostationary Lightning Imager, Solar Imaging Suite, Space Environment In-situ Suite) 2015 pierwszy europejski satelita serii METEOSAT Trzeciej Generacji (MTG), 2015 ostatni europejski satelita serii EPS METOP-C, 2016 amerykański satelita NPOESS-C2, 2018 pierwszy europejski satelita systemu okołobiegunowego Post EPS, 2020 amerykański satelita NPOESS-C3. System satelitów geostacjonarnych MTG pomimo odległego terminu umieszczenia na orbicie już wszedł w fazę projektowania. Na podstawie konsultacji z użytkownikami określono najważniejsze potrzeby i rozpoczęto proces projektowania czujników i satelity, który zapewniłby ich prawidłowe działanie. Proponowane jest 5 podstawowych zestawów czujników zapewniających następujące funkcje: Rejestracja obrazu o wysokiej rozdzielczości przestrzennej i dużej częstości powtarzania (HRFI mission - High Resolution Fast Imagery) dla obszaru Europy. Rejestracja obrazu o wysokiej rozdzielczości spektralnej (instrument wielokanałowy) FDHSI - Full Disk High Spectral Imagery. Sondaż atmosfery w podczerwieni termalnej - Infrared Sounding (IRS) mission Detekcja wyładowań atmosferycznych - Lightning Imagery (LI) mission. Sondaż w zakresie UV-VIS (spektrometr) - UV-VIS Sounding (UVS) mission. Drugim systemem satelitarnym dla meteorologii będzie system Post EPS, który zastąpi system satelitów METOP (EPS) zapoczątkowany w roku Pierwszy satelita tej serii zostanie umieszczony na orbicie jeszcze przed rokiem Aktualnie trwa proces wyboru konfiguracji przyrządów jakie znajdą się na tym satelicie przez czołowych naukowców i ekspertów zajmujących się wykorzystaniem danych satelitarnych w meteorologii.

6 Określono najważniejsze obszary zastosowania tego satelity, są to: Chemia atmosfery. Sondowanie atmosfery i określanie pola wiatru na różnych poziomach. Monitorowanie klimatu. Chmury, opad i monitorowanie powierzchni lądu w wielkiej skali. Topografia i obrazowanie powierzchni oceanów. Obszary te zostały wybrane ponieważ główne kierunki wykorzystania informacji z kosmosu w meteorologii będą w następnych latach dotyczyć: prognozowania ultrakrótkoterminowego (nowcasting) oraz numerycznych modeli prognostycznych (NWP). Nowe możliwości obserwacji ziemi i atmosfery z kosmosu będą wspomagać te dwie dziedziny. Kolejnym ważnym systemem, który będzie wspomagał naziemne obserwacje meteorologiczne będzie system satelitów GPM (Global Precipitation Mission). Doświadczenia wyniesione z obserwacji dokonywanych przez satelitę TRMM (Tropical Rainfall Monitoring Mission), który obejmował swoim zasięgiem obszary tropikalne, zaowocowały potrzebą umieszczenia na orbicie systemu pozwalającego na podobne obserwacje w zakresie ± 70 stopni od równika. System ten będzie składał się z głównego satelity wyposażonego w radar meteorologiczny oraz floty satelitów wyposażonych w pasywne czujniki mikrofalowe. Pomiary dokonywane przez czujniki pasywne, będą mogły być kalibrowane pomiarami czujnika aktywnego. Podsumowanie Rozwój systemów satelitarnych dla meteorologii jest planowany na wiele lat przed umieszczeniem ich na orbicie. Wynika to z długości cyklu projektowania tych satelitów od określenia potrzeb przez użytkowników do rozpoczęcia pracy satelity w trybie operacyjnym. Okres do roku 2020 to okres kontynuacji dynamicznego rozwoju meteorologicznego systemu satelitarnego, zarówno na orbicie geostacjonarnej jak i orbitach okołobiegunowych. Pozwoli to z jednej strony na utrzymanie ciągłości obserwacji, tak ważnej w okresie prognozowanych zmian klimatycznych, a z drugiej strony na zupełnie nowe możliwości obserwacyjne jakich nie posiadają obecne satelity. Najważniejsze cele zmian w systemie satelitarnym dla meteorologii wynikają z potrzeby uzupełnienia obserwacji naziemnych celem lepszego monitorowania procesów zachodzących w atmosferze i na powierzchni ziemi oraz oczekiwanego rozwoju numerycznych modeli prognostycznych, których działanie wspomagają dane satelitarne. Najważniejszym celem jest poprawa jakości prognoz meteorologicznych zwłaszcza w dłuższym horyzoncie czasowym oraz wydłużenie czasu ostrzegania o zagrożeniach związanych ze zjawiskami meteorologicznymi. Korzyści dla Polski wymagają zapewnienia dostępu do danych z systemu satelitów meteorologicznych. Polska w 1999 roku podpisała umowę o współpracy z Organizacją Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych EUMETSAT. Najbliższy okres to proces uzyskania statusu pełnego członka tej organizacji, co zapewni partnerstwo i pełny dostęp do bieżących i przyszłych systemów satelitarnych dla obszaru Europy. Drugim ważnym elementem jest stałe doskonalenie systemów odbioru, przetwarzania i dystrybucji informacji meteorologicznej z satelitów oraz wdrażanie produktów satelitarnych do służby meteorologicznej. To zadanie wymaga również stałego doskonalenia synoptyków i użytkowników tej informacji Rys. 10. Aktualny status Organizacji EUMETSAT Polska przystąpiła w 1999 roku jako kraj współpracujący. Opracowanie: P. Struzik

Zastosowanie Technik Teledetekcji Satelitarnej. Bożena Łapeta oraz Pracownicy Działu Teledetekcji Satelitarnej

Zastosowanie Technik Teledetekcji Satelitarnej. Bożena Łapeta oraz Pracownicy Działu Teledetekcji Satelitarnej Zastosowanie Technik Teledetekcji Satelitarnej Bożena Łapeta oraz Pracownicy Działu Teledetekcji Satelitarnej METEOSAT (8,9,10) NOAA 15-19, SuomiNPP Metop-A, B Terra, Aqua Numeryczne prognozy pogody: COSMO,

Bardziej szczegółowo

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce

Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Spotkanie informacyjne ws. implementacji Programu GMES w Polsce Potencjalne możliwości zastosowania nowych produktów GMES w Polsce Prof. dr hab. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska Warszawa, 4.10.2010 Instytut

Bardziej szczegółowo

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery

Menu. Badania temperatury i wilgotności atmosfery Menu Badania temperatury i wilgotności atmosfery Wilgotność W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powieszchni

Bardziej szczegółowo

Meteorologia i Klimatologia

Meteorologia i Klimatologia Meteorologia i Klimatologia Ćwiczenie I Poznań, 17.10.2008 mgr Bartosz Czernecki pok. 356 Instytut Geografii Fizycznej i Kształtowania Środowiska Przyrodniczego (Zakład Klimatologii) Wydział Nauk Geograficznych

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Cechy systemu wczesnego ostrzegania i monitoringu Zbieranie i analiza danych w czasie rzeczywistym Systemy przewidywania zjawisk Rozmieszczenie czujników

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY METEOROLOGICZNE NA POTRZEBY OSŁONY HYDROLOGICZNEJ. Teresa Zawiślak Operacyjny Szef Meteorologicznej Osłony Kraju w IMGW-PIB

PROGNOZY METEOROLOGICZNE NA POTRZEBY OSŁONY HYDROLOGICZNEJ. Teresa Zawiślak Operacyjny Szef Meteorologicznej Osłony Kraju w IMGW-PIB PROGNOZY METEOROLOGICZNE NA POTRZEBY OSŁONY HYDROLOGICZNEJ Teresa Zawiślak Operacyjny Szef Meteorologicznej Osłony Kraju w IMGW-PIB 11.12.2013 Prognoza pogody określenie przyszłego najbardziej prawdopodobnego

Bardziej szczegółowo

Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB)

Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) Ewelina Henek, Agnieszka Wypych, Zbigniew Ustrnul Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) IT SYSTEM GŁÓWNE KOMPONENTY SYSTEMU ISOK: Dane LIDAR (4- punktów/m ; >00

Bardziej szczegółowo

Satelity meteorologiczne od 40 lat w służbie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej

Satelity meteorologiczne od 40 lat w służbie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej NAUKA 4/2008 35-42 PIOTR STRUZIK Satelity meteorologiczne od 40 lat w służbie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Teledetekcja i meteorologia jak się zaczęło Teledetekcja satelitarna jest techniką

Bardziej szczegółowo

Jak powstaje prognoza pogody?

Jak powstaje prognoza pogody? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, 2011 Jak powstaje prognoza pogody? Prognoza pogody - pogoda na godzinę, na dzień następny, na tydzień. Niby sprawa prosta,

Bardziej szczegółowo

Prognozy meteorologiczne. Powstawanie, rodzaje, interpretacja.

Prognozy meteorologiczne. Powstawanie, rodzaje, interpretacja. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Prognozy meteorologiczne. Powstawanie, rodzaje, interpretacja. Michał Ogrodnik Biuro Prognoz Meteorologicznych i Komercyjnych IMGW-PIB

Bardziej szczegółowo

Satelitarna informacja o środowisku Stanisław Lewiński Zespół Obserwacji Ziemi

Satelitarna informacja o środowisku Stanisław Lewiński Zespół Obserwacji Ziemi Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk - CBK PAN Satelitarna informacja o środowisku Stanisław Lewiński Zespół Obserwacji Ziemi Photo:myocean.eu Warszawa, 07 października 2015 1 w. XX XXI era

Bardziej szczegółowo

Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA

Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA Wykład nr. 14 Wykład jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SATELITY METEOROLOGICZNE Satelita meteorologiczny jest sztucznym

Bardziej szczegółowo

Radary meteorologiczne w hydrologii Jan Szturc

Radary meteorologiczne w hydrologii Jan Szturc Radary meteorologiczne w hydrologii Jan Szturc Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Ośrodek Teledetekcji Naziemnej 8.10.2013 Plan O radarach meteorologicznych Zastosowania

Bardziej szczegółowo

Zintegrowanego Systemu

Zintegrowanego Systemu Zintegrowany System Informacji o Zlewni - CRIS Dane meteorologiczne dla Zintegrowanego Systemu Informacji o Zlewni CRIS dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt

Bardziej szczegółowo

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1)

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1) - trendy nauki światowej (1) Glob ziemski z otaczającą go atmosferą jest skomplikowanym systemem dynamicznym stały monitoring tego systemu interdyscyplinarność zasięg globalny integracja i koordynacja

Bardziej szczegółowo

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Dane pomiarowo-obserwacyjne pozyskiwane z sieci stacji hydrologicznych i meteorologicznych państwowej służby hydrologicznometeorologicznej

Bardziej szczegółowo

System odbioru i przetwarzania danych satelitarnych IMGW-PIB możliwości wykorzystania w badaniach środowiska morskiego

System odbioru i przetwarzania danych satelitarnych IMGW-PIB możliwości wykorzystania w badaniach środowiska morskiego System odbioru i przetwarzania danych satelitarnych IMGW-PIB możliwości wykorzystania w badaniach środowiska morskiego Bożena Łapeta, Piotr Struzik, Monika Hajto Dział Teledetekcji Satelitarnej Plan prezentacji:

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia w meteorologii i klimatologii

Podstawowe pojęcia w meteorologii i klimatologii Literatura 1. Woś A.: Meteorologia dla geografów, PWN, Warszawa 2000. 2. Kożuchowki K.: Atmosfera, klimat, ekoklimat. PWN, Warszawa 1998. 3. Bac S., Rojek M.: Meteorologia i klimatologia w inżynierii środowiska.

Bardziej szczegółowo

METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1

METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1 METEOROLOGIA LOTNICZA ćwiczenie 1 Wstęp Regulamin przedmiotu Efekty kształcenia Materiały na stronie www2.wt.pw.edu.pl/~akw Zaliczenie Dwie kartkówki punktowane: 1. W połowie zajęć. 2. Ostatnie zajęcia.

Bardziej szczegółowo

Możliwości prognozowania gwałtownych burz w Polsce

Możliwości prognozowania gwałtownych burz w Polsce Artur Surowiecki Stowarzyszenie Skywarn Polska Możliwości prognozowania gwałtownych burz w Polsce VII Zlot Polskich Łowców Burz Wrocław 2016 Po co prognoza dotycząca siły i aktywności burz? Burze, w zależności

Bardziej szczegółowo

Dwuletnie studia II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska

Dwuletnie studia II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska Dwuletnie studia II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem specjalności Geofizyka,

Bardziej szczegółowo

Cospa Cos s pa - Sa - Sa a rs t

Cospa Cos s pa - Sa - Sa a rs t Od 1982 r. system centrów koordynacji ratownictwa Re Center (RCC), punktów kontaktowyc Rescue Points Of Contacts (SPOC) i koordynacji. satelity na orbitach geo tworzące system GEOSA przeszkody mogące

Bardziej szczegółowo

Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk.

Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk. Dane i produkty zintegrowanego systemu satelitarnej teledetekcji Morza Bałtyckiego- SatBałtyk. Mirosław Darecki Marek Kowalewski, Jerzy Dera, Mirosława Ostrowska, Bogdan Woźniak Instytut Oceanologii Polskiej

Bardziej szczegółowo

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera

Układ klimatyczny. kriosfera. atmosfera. biosfera. geosfera. hydrosfera Układ klimatyczny kriosfera atmosfera biosfera geosfera hydrosfera 1 Klimat, bilans energetyczny 30% 66% T=15oC Bez efektu cieplarnianego T=-18oC 2 Przyczyny zmian klimatycznych Przyczyny zewnętrzne: Zmiana

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE INFORMACJI SATELITARNEJ W HYDROLOGII STAN AKTUALNY I PERSPEKTYWY

WYKORZYSTANIE INFORMACJI SATELITARNEJ W HYDROLOGII STAN AKTUALNY I PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIE INFORMACJI SATELITARNEJ W HYDROLOGII STAN AKTUALNY I PERSPEKTYWY Wprowadzenie Woda jest na naszej planecie niezbędnym elementem dla Ŝycia ludzi ale równocześnie jednym z największych zagroŝeń.

Bardziej szczegółowo

1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 2. SYLWETKA ABSOLWENTA

1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW 2. SYLWETKA ABSOLWENTA Dwuletnie studia indywidualne II stopnia na kierunku fizyka, specjalność Geofizyka, specjalizacje: Fizyka atmosfery; Fizyka Ziemi i planet; Fizyka środowiska 1. CHARAKTERYSTYKA STUDIÓW Celem specjalności

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA ROZWIĄZA ZAŃ METEOROLOGICZNYCH

ANALIZA PORÓWNAWCZA ROZWIĄZA ZAŃ METEOROLOGICZNYCH ANALIZA PORÓWNAWCZA ROZWIĄZA ZAŃ WSPÓŁCZESNYCH RADARÓW METEOROLOGICZNYCH Wybrane fragmenty referatu wygłoszonego na obronie pracy dyplomowej na ww. temat w czerwcu 2005 Dyplomant - ppor. Marcin Dochniak

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda - Meteorologia dla pilotów ROZDZIAŁ 1. Atmosfera ziemska ROZDZIAŁ 2. Woda w atmosferze ROZDZIAŁ 3. Temperatura ROZDZIAŁ 4. Stabilność powietrza ROZDZIAŁ 5. Ciśnienie atmosferyczne

Bardziej szczegółowo

Rozwój teledetekcji satelitarnej:

Rozwój teledetekcji satelitarnej: Rozwój teledetekcji satelitarnej: Wzrost rozdzielczości przestrzennej zdjęć Wzrost rozdzielczości spektralnej Wzrost rozdzielczości czasowej Zwiększenie roli satelitów mikrofalowych w badaniach Ziemi Synergizm

Bardziej szczegółowo

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Satelitarne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Satelitarne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Elementy systemu Moduł naziemny terminale abonenckie (ruchome lub stacjonarne), stacje bazowe (szkieletowa sieć naziemna), stacje kontrolne.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki

Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki Na ciało poruszające się w polu grawitacyjnym działa siła skierowana od ciała w kierunku środka ziemi: F= mg gdzie: m masa ciała, g przespieszenie ziemskie. Jeśli ruch nie odbywa się wzdłuż tej prostej

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Dotyczy: usługi przeszkolenia personelu Służby Meteorologicznej. Przedmiotem specyfikacji jest usługa Przeszkolenia personelu Służby Meteorologicznej do

Bardziej szczegółowo

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej skuteczny od ponad 90 lat

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej skuteczny od ponad 90 lat Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, 2011 Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej skuteczny od ponad 90 lat Pełna wiedza o warunkach panujących w atmosferze

Bardziej szczegółowo

Informacja o seminarium licencjackim z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach studiów I stopnia Geografia

Informacja o seminarium licencjackim z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach studiów I stopnia Geografia WYDZIAŁ BIOLOGII, GEOGRAFII I OCEANOLOGII INSTYTUT GEOGRAFII Informacja o seminarium licencjackim z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach studiów I stopnia Geografia KATEDRA METEOROLOGII I KLIMATOLOGII

Bardziej szczegółowo

Dane najnowszej misji satelitarnej Sentinel 2 przyszłością dla rolnictwa precyzyjnego w Polsce

Dane najnowszej misji satelitarnej Sentinel 2 przyszłością dla rolnictwa precyzyjnego w Polsce Dane najnowszej misji satelitarnej Sentinel 2 przyszłością dla rolnictwa precyzyjnego w Polsce Profesor dr hab. Katarzyna Dąbrowska-Zielińska Instytut Geodezji i Kartografii www.igik.edu.pl Satelity Programu

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA TEMATYCZNYCH DANYCH SATELITARNYCH PRZEZ SAMORZĄDY TERYTORIALNE

PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA TEMATYCZNYCH DANYCH SATELITARNYCH PRZEZ SAMORZĄDY TERYTORIALNE PROPOZYCJA WYKORZYSTANIA TEMATYCZNYCH DANYCH SATELITARNYCH PRZEZ SAMORZĄDY TERYTORIALNE ZINTEGROWANY SATELITARNY MONITORING MAZOWSZA Stanisław Lewiński stlewinski@cbk.waw.pl Zespół Obserwacji Ziemi, Centrum

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków 8 października 2013, POZNAŃ Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków prof. Jarosław Arabas, prof. Jarosław Mizera, dr hab. Jerzy Weremczuk

Bardziej szczegółowo

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o.

Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza. EKOMETRIA Sp. z o.o. Znaczenie modelowania w ocenie jakości powietrza EKOMETRIA Sp. z o.o. Metody oceny wstępnej i bieżą żącej Pomiary (automatyczne, manualne, wskaźnikowe) Modelowanie Obiektywne szacowanie emisji Modelowanie

Bardziej szczegółowo

Organizacja sieci meteorologicznej w Polsce. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej

Organizacja sieci meteorologicznej w Polsce. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Organizacja sieci meteorologicznej w Polsce Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowa Służba Hydrologiczno-Meteorologiczna Hydrologiczno- Meteorologiczna

Bardziej szczegółowo

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego Biuro Geodety Województwa Mazowieckiego DOŚWIADCZENIA WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO W TWORZENIU INFRASTRUKTURY GEOINFORMACYJNEJ DLA ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO KRZYSZTOF MĄCZEWSKI Geodeta Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie i wstępna analiza wielospektralnych danych satelitarnych do celów rozpoznawania hydrometeorów

Pozyskiwanie i wstępna analiza wielospektralnych danych satelitarnych do celów rozpoznawania hydrometeorów Bi u l e t y n WAT Vo l. LX, Nr 3, 2011 Pozyskiwanie i wstępna analiza wielospektralnych danych satelitarnych do celów rozpoznawania hydrometeorów Janusz Jasiński, Krzysztof Kroszczyński, Sławomir Pietrek,

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia na:

Opis przedmiotu zamówienia na: Załącznik nr 5 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia na: Sporządzenie oceny w zakresie metodyki opracowania mapy zagrożenia dla zdrowia i życia ludności z uwagi na warunki meteorologiczne i społeczną wrażliwość

Bardziej szczegółowo

Sztuczne Satelity. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

Sztuczne Satelity. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Sztuczne Satelity Satelita to każde ciało o o małej masie obiegające ciało o o wielkiej masie. Tor ruchu tego ciała a nosi nazwę orbity. Satelity dzielą się na: -Sztuczne, takie jak np. Satelity komunikacyjne

Bardziej szczegółowo

KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY. SYLABUS A. Informacje ogólne

KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY. SYLABUS A. Informacje ogólne KLIMAT POLSKI I JEGO ZMIANY SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język

Bardziej szczegółowo

STACJA SATELITARNA NOAA WNOZ UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO

STACJA SATELITARNA NOAA WNOZ UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO STACJA SATELITARNA NOAA WNOZ UNIWERSYTETU ŚLĄSKIEGO Romana Adamczyk Studenckie Koło Eksploracyjno-Naukowe NOCEK Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski Opiekun naukowy: mgr A. Widawski Opiekun koła: prof.

Bardziej szczegółowo

Satelity najnowszych generacji w monitorowaniu środowiska w dolinach rzecznych na przykładzie Warty i Biebrzy - projekt o obszarach mokradeł - POLWET

Satelity najnowszych generacji w monitorowaniu środowiska w dolinach rzecznych na przykładzie Warty i Biebrzy - projekt o obszarach mokradeł - POLWET POLWET Satelity najnowszych generacji w monitorowaniu środowiska w dolinach rzecznych na przykładzie Warty i Biebrzy - projekt o obszarach mokradeł - POLWET Agata Hościło*, Katarzyna Dąbrowska-Zielińska*,

Bardziej szczegółowo

Informacja o ścieżce specjalizacyjnej z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach MSU Geografia

Informacja o ścieżce specjalizacyjnej z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach MSU Geografia WYDZIAŁ BIOLOGII, GEOGRAFII I OCEANOLOGII INSTYTUT GEOGRAFII Informacja o ścieżce specjalizacyjnej z zakresu meteorologii i klimatologii w ramach MSU Geografia KATEDRA METEOROLOGII I KLIMATOLOGII HISTORIA

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski M., Bosy J., Krankowski A., Bogusz J., Kontny B., Wielgosz P. Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

We bring all EO Data to user. Copyright ESA Pierre Carril

We bring all EO Data to user. Copyright ESA Pierre Carril We bring all EO Data to user Copyright ESA Pierre Carril WE BRING EO DATA TO USER Standardowa oferta Oferta EO CLOUD Użytkownicy zainteresowani dostępem oraz przetwarzaniem danych EO ściągali dane na urządzenia

Bardziej szczegółowo

Udoskonalona mapa prawdopodobieństwa występowania pożarów na Ziemi. Analiza spójności baz GBS, L 3 JRC oraz GFED.

Udoskonalona mapa prawdopodobieństwa występowania pożarów na Ziemi. Analiza spójności baz GBS, L 3 JRC oraz GFED. Udoskonalona mapa prawdopodobieństwa występowania pożarów na Ziemi. Analiza spójności baz GBS, L 3 JRC oraz GFED. Jędrzej Bojanowski César Carmona-Moreno* Instytut Geodezji i Kartografii Zakład Teledetekcji

Bardziej szczegółowo

Składniki pogody i sposoby ich pomiaru

Składniki pogody i sposoby ich pomiaru Składniki pogody I sposoby ich pomiaru Tytuł: Składniki pogody i sposoby ich pomiaru Temat zajęć : Pogoda i klimat, obserwacje meteorologiczne Przedmiot: przyroda Autor: Hedesz Natalia Szkoła: Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z SATELITÓW METEOROLOGICZNYCH W STANACH ZAGRO EÑ NATURALNYCH INFORMATION FROM METEOROLOGICAL SATELLITES FOR NATURAL HAZARD MANAGEMENT

INFORMACJA Z SATELITÓW METEOROLOGICZNYCH W STANACH ZAGRO EÑ NATURALNYCH INFORMATION FROM METEOROLOGICAL SATELLITES FOR NATURAL HAZARD MANAGEMENT Informacja POLSKIE z satelitów TOWARZYSTWO meteorologicznych INFORMACJI w stanach zagro eñ PRZESTRZENNEJ naturalnych ROCZNIKI GEOMATYKI 2006 m TOM IV m ZESZYT 1 137 INFORMACJA Z SATELITÓW METEOROLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Usługi Geoinformacyjne w Programie COPERNICUS

Usługi Geoinformacyjne w Programie COPERNICUS Usługi Geoinformacyjne w Programie COPERNICUS prof. dr hab. Katarzyna Dabrowska Zielinska Centrum Teledetekcji - Instytut Geodezji i Kartografii Warszawa XXII Konferencja Fotointerpretacji i Copernicus

Bardziej szczegółowo

System pomiarów jakości powietrza w Polsce

System pomiarów jakości powietrza w Polsce System pomiarów jakości powietrza w Polsce Pomiary i oceny jakości powietrza Podstawa prawna: Przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia wykonawcze określają system prawny w jakim funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Lokalną Grupę Działania. Debata realizowana w ramach projektu. wdrażanego przez

Lokalną Grupę Działania. Debata realizowana w ramach projektu. wdrażanego przez Odchylenie od normy (1961-1990; o C) 2016-09-12 Debata realizowana w ramach projektu wdrażanego przez Lokalną Grupę Działania a finansowanego przez Fundację na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa ze środków

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA URBANISTYCZNE MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW

UWARUNKOWANIA URBANISTYCZNE MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW UWARUNKOWANIA URBANISTYCZNE MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I JEJ WPŁYW NA JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW Magdalena Kuchcik Krzysztof Błażejczyk Paweł Milewski Jakub Szmyd PLAN WYSTĄPIENIA Co to jest Miejska

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach

Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach Modelowanie przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń powietrza wykonywane w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Warszawie w ramach rocznych ocen jakości powietrza Informacje o modelu CALMET/CALPUFF

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Internetu Rzeczy. mgr inż. Piotr Gabryszak mgr inż. Przemysław Hanicki dr hab. inż. Jarogniew Rykowski

Laboratorium Internetu Rzeczy. mgr inż. Piotr Gabryszak mgr inż. Przemysław Hanicki dr hab. inż. Jarogniew Rykowski Laboratorium Internetu Rzeczy mgr inż. Piotr Gabryszak mgr inż. Przemysław Hanicki dr hab. inż. Jarogniew Rykowski Internet Rzeczy 2010-04-06 2 Rzeczy i człowiek 2010-04-06 3 Internet Rzeczy 2010-04-06

Bardziej szczegółowo

OBRAZY SATELITARNE NOAA W BADANIACH ŚRODOWISKA GEOGRAFICZNEGO POLSKI I BAŁTYKU

OBRAZY SATELITARNE NOAA W BADANIACH ŚRODOWISKA GEOGRAFICZNEGO POLSKI I BAŁTYKU OBRAZY SATELITARNE NOAA W BADANIACH ŚRODOWISKA GEOGRAFICZNEGO POLSKI I BAŁTYKU Romana Adamczyk Paulina Grzelak Studenckie Koło Eksploracyjno-Naukowe NOCEK Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski Opiekun

Bardziej szczegółowo

Trendy nauki światowej (1)

Trendy nauki światowej (1) Trendy nauki światowej (1) LOTNICZE PLATFORMY BEZZAŁOGOWE Badanie przydatności (LPB) do zadań fotogrametrycznych w roli: nośnika kamery cyfrowej, nośnika skanera laserowego, nośnika kamery wideo, zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO KODGIS NAWGIS

Serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO KODGIS NAWGIS GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Serwisy czasu rzeczywistego: NAWGEO KODGIS NAWGIS Artur Oruba specjalista Szkolenie Służby Geodezyjnej

Bardziej szczegółowo

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS

Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Moduł meteorologiczny w serwisie CRIS Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt finansowany ze środków funduszy

Bardziej szczegółowo

Projekt SIMMO. System for Intelligent Maritime MOnitoring

Projekt SIMMO. System for Intelligent Maritime MOnitoring Projekt SIMMO System for Intelligent Maritime MOnitoring Koncepcja systemu SIMMO System System działający na rzeczywistych danych SIMMO for Intelligent Automatyczna ekstrakcja i integracja danych satelitarnych

Bardziej szczegółowo

Teledetekcja wsparciem rolnictwa - satelity ws. dane lotnicze. rozwiązaniem?

Teledetekcja wsparciem rolnictwa - satelity ws. dane lotnicze. rozwiązaniem? Teledetekcja wsparciem rolnictwa - satelity ws. dane lotnicze. Synergia danych najlepszym rozwiązaniem? Karolina Wróbel Centrum Teledetekcji Instytut Geodezji i Kartogrtafii karolina.wrobel@igik.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Higrometry Proste pytania i problemy TEMPERATURA POWIETRZA Definicja temperatury powietrza energia cieplna w

Higrometry Proste pytania i problemy TEMPERATURA POWIETRZA Definicja temperatury powietrza energia cieplna w 3 SPIS TREŚCI WYKAZ DEFINICJI I SKRÓTÓW... 9 WSTĘP... 13 METEOROLOGICZNE WARUNKI WYKONYWANIA OPERACJI W TRANSPORCIE. POJĘCIA PODSTAWOWE... 15 1. PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA OSŁONY METEOROLOGICZNEJ...

Bardziej szczegółowo

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi

Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi Opracowanie studium wykonalności dla programu strategicznego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa pn.: Satelitarny system optoelektronicznej obserwacji Ziemi. dr inż. Marcin SZOŁUCHA Warszawa dnia,

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU

TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU TELEDETEKCJA W MIEŚCIE CHARAKTERYSTYKA SPEKTRALNA RÓŻNYCH POKRYĆ DACHÓW, CZYLI ZMIANA FACHU SKRZYPKA NA DACHU Materiały zebrał dr S. Królewicz TELEDETEKCJA JAKO NAUKA Teledetekcja to dziedzina wiedzy,

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Otwarte seminaria 2013 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Katowice, 12 grudnia 2013 Otwarte seminaria 2013 Wdrożenie modelu sieci kanalizacyjnej SWMM 5 dla miasta Gliwice, tworzenie

Bardziej szczegółowo

Zobrazowania hiperspektralne do badań środowiska podstawowe zagadnienia teoretyczne

Zobrazowania hiperspektralne do badań środowiska podstawowe zagadnienia teoretyczne Zobrazowania hiperspektralne do badań środowiska podstawowe zagadnienia teoretyczne Anna Jarocińska Uniwersytet Warszawski Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Zakład Geoinformatyki, Kartografii i

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY GEOFIZYKI. Atmosfera W. D. ebski

ELEMENTY GEOFIZYKI. Atmosfera W. D. ebski ELEMENTY GEOFIZYKI Atmosfera W. D ebski debski@igf.edu.pl Plan wykładu z geofizyki - (Atmosfera) 1. Fizyka atmosfery: struktura atmosfery skład chemiczny atmosfery meteorologia - chmury atmosfera a kosmos

Bardziej szczegółowo

Nawigacja satelitarna

Nawigacja satelitarna Nawigacja satelitarna Warszawa, 17 lutego 2015 Udział systemów nawigacji w wybranych działach gospodarki - aspekty bezpieczeństwa i ekonomiczne efekty Ewa Dyner Jelonkiewicz ewa.dyner@agtes.com.pl Tel.607459637

Bardziej szczegółowo

POLSKA W PROGRAMACH ESA

POLSKA W PROGRAMACH ESA POLSKA W PROGRAMACH ESA Beata Mikołajek-Zielińska Departament Innowacji i Rozwoju PARP, Warszawa, 14.10.2015 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628

Bardziej szczegółowo

Prognoza jakości powietrza na obszarze pogranicza polsko-czeskiego dla rejonu Śląska i Moraw

Prognoza jakości powietrza na obszarze pogranicza polsko-czeskiego dla rejonu Śląska i Moraw Prognoza jakości powietrza na obszarze pogranicza polsko-czeskiego dla rejonu Śląska i Moraw Ewa Krajny, Leszek Ośródka, Marek Wojtylak Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Dynamika Zlewni (Rzecznej)

Dynamika Zlewni (Rzecznej) Dynamika Zlewni (Rzecznej) Skąd pochodzi woda, której używasz? Czy tam gdzie mieszkasz jest wystarczająca ilość wody czy też jej dostawy są ograniczone? Jakie czynniki mają wpływ na ilość i jakość wody

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS MODUŁ KSZTAŁCENIA (SYLABUS) I. Informacje ogólne: 1 Nazwa modułu kształcenia Satelitarne badania Ziemi i atmosfery 2 Kod modułu kształcenia 04-ASTR1-SATBAD30-3L 3 Rodzaj modułu kształcenia do wyboru

Bardziej szczegółowo

Firma. SmallGIS to gwarancja profesjonalizmu, rzetelności oraz indywidualnego podejścia do każdego klienta.

Firma. SmallGIS to gwarancja profesjonalizmu, rzetelności oraz indywidualnego podejścia do każdego klienta. www.smallgis.pl Firma Jesteśmy dynamicznie rozwijającą się firmą ekspercką z branży GeoInformatycznej. Nasz Zespół tworzą wysoko wykwalifikowani specjaliści z zakresu Systemów Informacji Przestrzennej,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej

Systemy przyszłościowe. Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej Systemy przyszłościowe Global Navigation Satellite System Globalny System Nawigacji Satelitarnej 1 GNSS Dlaczego GNSS? Istniejące systemy satelitarne przeznaczone są do zastosowań wojskowych. Nie mają

Bardziej szczegółowo

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia

Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Susza meteorologiczna w 2015 roku na tle wielolecia Irena Otop IMGW-PIB Warszawa, 24.02.2016 r. Seminarium PK GWP PLAN PREZENTACJI 1. Wprowadzenia: definicja suszy i fazy rozwoju suszy 2. Czynniki cyrkulacyjne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Geodezji i Geoinformatyki. Zastosowanie techniki GPS w badaniu troposfery

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Geodezji i Geoinformatyki. Zastosowanie techniki GPS w badaniu troposfery Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Geodezji i Geoinformatyki Zastosowanie techniki GPS w badaniu troposfery Witold Rohm witold.rohm@kgf.ar.wroc.pl Techniki badania troposfery pomiary naziemne

Bardziej szczegółowo

Techniki satelitarne i systemy wspomagania decyzji w zarządzaniu kryzysowym

Techniki satelitarne i systemy wspomagania decyzji w zarządzaniu kryzysowym Techniki satelitarne i systemy wspomagania decyzji w zarządzaniu kryzysowym Techniki satelitarne i GIS w działaniach związanych z sytuacjami kryzysowymi Mariusz FIGURSKI Marcin SZOŁUCHA Zarządzanie Kryzysowe

Bardziej szczegółowo

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg współfinansowany ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Beneficjent: Gmina

Bardziej szczegółowo

EURO MAPS. opracowanie: GAF AG, GEOSYSTEMS Polska dystrybcja: GEOSYSTEMS Polska

EURO MAPS. opracowanie: GAF AG, GEOSYSTEMS Polska dystrybcja: GEOSYSTEMS Polska Wysokorozdzielcza ortomozaika zobrazowań satelitarnych dla Polski 150 scen satelitarnych IRS-P6 Resourcesat rozdzielczość 5 metrów opracowanie: GAF AG, GEOSYSTEMS Polska dystrybcja: GEOSYSTEMS Polska Charakterystyka:

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Boroń, Magdalena Kwiecień, Tomasz Walczykiewicz, Łukasz Woźniak IMGW-PIB Oddział w Krakowie. Kraków, 08.10.2014 r.

Agnieszka Boroń, Magdalena Kwiecień, Tomasz Walczykiewicz, Łukasz Woźniak IMGW-PIB Oddział w Krakowie. Kraków, 08.10.2014 r. Prognoza stopnia zakłócenia w sieciach elektroenergetycznych na przykładzie Mapy zakłóceń w sieciach elektroenergetycznych z uwagi na warunki meteorologiczne Agnieszka Boroń, Magdalena Kwiecień, Tomasz

Bardziej szczegółowo

Europejski program globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa Copernicus

Europejski program globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa Copernicus Europejski program globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa Copernicus Analiza udziału Polski w programie i wykorzystanie jego efektów przez polskie instytucje Opracowanie: Beata Mikołajek-Zielińska

Bardziej szczegółowo

Pomiary całkowitej zawartości pary wodnej w pionowej kolumnie atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Pomiary całkowitej zawartości pary wodnej w pionowej kolumnie atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Pomiary całkowitej zawartości pary wodnej w pionowej kolumnie atmosfery Krzysztof Markowicz Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Czas trwania: 10 minut Czas obserwacji: tuż przed

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA Koncern Delphi opracował nowy, wielofunkcyjny, elektronicznie skanujący radar (ESR). Dzięki wykorzystaniu pozbawionej ruchomych części i sprawdzonej technologii monolitycznej, radar ESR zapewnia najlepsze

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura pomiarowo badawcza

Infrastruktura pomiarowo badawcza Temat statutowy: Klimat lokalny i konsekwencje oddziaływania na środowisko, obejmujący m.in. badania w zakresie: - ocena ilościowa i jakościowa chemizmu opadów i osadów atmosferycznych ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2 PROGRAM UBEZPIECZENIA

Zadanie 2 PROGRAM UBEZPIECZENIA Załącznik Nr 2 do SIWZ PROGRAM UBEZPIECZENIA DLA INSTYTUTU METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ Zadanie 2 PROGRAM UBEZPIECZENIA / Opis Przedmiotu Zamówienia Wymagany Zakres Ubezpieczenia/ (dalej Program Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Meteorologia i klimatologia leśna

Meteorologia i klimatologia leśna Meteorologia i klimatologia leśna Prowadzący: dr Wojciech Ożga dr Longina Chojnacka Ożga Kontakt : wojciech_ozga@sggw.pl longina_chojnacka_ozga@sggw.pl Katedra Hodowli Lasu pok. 52a lub 55 Literatura:

Bardziej szczegółowo

Inteligentne sterowanie ruchem na sieci dróg pozamiejskich

Inteligentne sterowanie ruchem na sieci dróg pozamiejskich Andrzej Maciejewski Zastępca Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Inteligentne sterowanie ruchem na sieci dróg pozamiejskich Warszawa 14 kwietnia 2011 r. Ustawowe obowiązki Generalnego Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Dane przestrzenne i usługi informacyjne dla administracji samorządowej

Dane przestrzenne i usługi informacyjne dla administracji samorządowej Dane przestrzenne i usługi informacyjne dla administracji samorządowej dr Witold Fedorowicz-Jackowski, Przemysław Turos GEOSYSTEMS Polska Nawigacja i pozycjonowanie - ratownictwo i służby porządkowe Uniwersalny

Bardziej szczegółowo

IV Ogólnopolska Konferencja Metodyczna Problematyka pomiarów i opracowań elementów meteorologicznych

IV Ogólnopolska Konferencja Metodyczna Problematyka pomiarów i opracowań elementów meteorologicznych 10.17951/b.2016.71.1.109 A N N A L E S U N I V E R S I T A T I S M A R I A E C U R I E - S K Ł O D O W S K A L U B L I N P O L O N I A VOL. LXXI, z. 1 SECTIO B 2016 Zakład Meteorologii i Klimatologii UMCS

Bardziej szczegółowo

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej

Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej Obszar badawczy i zadania geodezji satelitarnej [na podstawie Seeber G., Satellite Geodesy ] dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie cirm.am.szczecin.pl Literatura: 1. Januszewski J., Systemy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life

Wykorzystanie systemu EGNOS w nawigacji lotniczej w aspekcie uruchomienia serwisu Safety-of-Life UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji Satelitarnej i Nawigacji Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie Wykorzystanie systemu

Bardziej szczegółowo

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne.

Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie zewnętrzne i skażenia wewnętrzne. Reaktory jądrowe, Rurociągi pierwszego obiegu chłodzenia, Baseny służące do przechowywania wypalonego paliwa, Układy oczyszczania wody z obiegu reaktora. Pracownicy elektrowni są narażeni na promieniowanie

Bardziej szczegółowo