Czy obrońca może działać na korzyść oskarżonego nawet wbrew jego wyraźnie objawionej woli?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czy obrońca może działać na korzyść oskarżonego nawet wbrew jego wyraźnie objawionej woli?"

Transkrypt

1 PPytanie o obronę (7) Antoni Bojańczyk Czy obrońca może działać na korzyść oskarżonego nawet wbrew jego wyraźnie objawionej woli? 1. Problem jest stary, bardzo kontrowersyjny i od dawna budzi żywe zainteresowanie piśmiennictwa. A i dla praktyki jest niezmiernie istotny, bo wiąże się z nim wiele wątpliwości niełatwych do rozwikłania. Nie ma w tym nic dziwnego, skoro kwestia należy do tych zagadnień, gdzie rozwiązanie zależy bardziej od przyjętych założeń o charakterze aksjologicznym niż od wykładni poszczególnego przepisu czy przepisów. Zresztą trudno w tym zakresie oprzeć się na jakimkolwiek konkretnym przepisie Kodeksu postępowania karnego czy Prawa o ustroju adwokatury. Ustawodawca jak w wielu innych sytuacjach, w których interwencja normatywna mogłaby przynieść pozytywne skutki, w każdym razie pozytywne w tym sensie, że prawo wskazywałoby jasny i niebudzący wątpliwości sposób postępowania w określonej sytuacji procesowej milczy, więc interpretator jest siłą rzeczy zdany na oparcie się tylko na argumentacji o charakterze aksjologicznym. Czy zatem obrońca może działać wbrew woli mandanta? W szczególności: czy może on przełamać wyraźnie objawioną wolę mandanta co do taktyki obrony, co do sposobu prowadzenia obrony opracowanego i wybranego przez obrońcę? Jak na przykład powinien postąpić obrońca wtedy, gdy dowiaduje się od oskarżonego, że istnieją okoliczności, które w sposób jednoznaczny przemawiają za uniewinnieniem, a jednak jego klient pragnie te dowody (nieznane sądowi czy organowi postępowania karnego prowadzącemu postępowanie przygotowawcze) z różnych względów, będzie o tym mowa poniżej zachować w tajemnicy? Czy może (lub wręcz powinien) te okoliczności ujawnić (takie jest właśnie communis opinio doctorum), po dokonaniu ich oceny procesowej i mając na uwadze ich fundamentalne znaczenie dla wyniku sprawy (dowody odciążające)? Czy też przeciwnie, górę w tym zakresie powinno mieć zdanie mandanta, które obrońca powinien jednak bezwzględnie respektować? 2. Zacznijmy od tego, że należy odrzucić stanowisko, w myśl którego to obrońca powinien dokonać oceny charakteru pobudek, którymi kieruje się mandant, i w zależności od tej oceny podjąć decyzję o ujawnieniu bądź nieujawnieniu powierzonych mu przez 224

2 5 6/2012 Czy obrońca może działać... mandanta okoliczności przemawiających na jego korzyść. Względy, którymi kieruje się mandant, mogą zasługiwać na odmienną ocenę, mogą mieć niejednakowy wydźwięk moralny czy etyczny. Ale nie o to przecież w procesie karnym chodzi, by oceniać pobudki moralne, którymi kieruje się oskarżony. Załóżmy, że w układzie a oskarżony obawia się ujawnienia korzystnych dla niego dowodów z uwagi na hańbę, która by się z tym wiązała, nie chce ujawnienia świadka alibisty, który potwierdziłby, że tempore criminis spędzał on czas z przyjacielem bądź przyjaciółką. W układzie b oskarżony wie, że nie on jest sprawcą przestępstwa, ale świadomie godzi się na wzięcie na siebie odpowiedzialności karnej w celu ochrony honoru i czci osoby mu bliskiej, która jest rzeczywistym sprawcą. Czy sprawa zasługuje na odmienne potraktowanie przez obrońcę w zależności od oceny pobudek kierujących mandantem w układzie a i w układzie b? Z filozoficznego, etycznego czy moralnego punktu widzenia tak. Zapewne trzeba by potraktować inaczej tego oskarżonego, który chcąc zataić dowody własnej niewinności, kieruje się szczytnymi pobudkami działania, a inaczej tego, którego motywy mają raczej przyziemny charakter. Rzecz jednak w tym, że prowadzenie obrony to nie seminarium naukowe z zakresu etyki czy moralności. Problem polega na tym, że obrońca nie jest ani filozofem, ani duszpasterzem, ani etykiem i nie jest powołany do tego, żeby dokonywać oceny pobudek, którymi kieruje się w takim układzie oskarżony. Nie taka jest rola obrońcy. Ma on bardzo precyzyjnie wyznaczone zadania procesowe, program działania procesowego winien działać na korzyść oskarżonego (art k.p.k.). Do ustawowych zadań obrońcy nie należy ocena moralna pobudek, którymi kieruje się oskarżony, chcąc zataić istotne dla jego obrony okoliczności (dowody odciążające). Z tego punktu widzenia stanowisko obrońcy powinno być zatem ślepe na rodzaj okoliczności, której zatajenia życzy sobie oskarżony, jeżeli tylko okoliczność ta ma charakter dla mandanta korzystny. Jeszcze jedna rzecz przemawia przeciwko przyznaniu w tym względzie ostatniego słowa i roli rozstrzygającej samemu obrońcy. W braku jakichkolwiek twardych kryteriów etycznej oceny pobudek moralnych czy obyczajowych, którymi kieruje się oskarżony, chcąc zataić określone dowody, dochodziłoby w efekcie do dowolnej i zróżnicowanej oceny tych samych układów faktycznych przez różnych obrońców, kierujących się w praktyce nieokreślonymi i niejednolitymi systemami etycznymi czy moralnymi. Ponadto dodajmy oceny całkowicie wymykającej się jakiejkolwiek zewnętrznej kontroli (sądowej na przykład), bo dokonywanej samodzielnie przez obrońcę, pod ochronnym i szczelnym parasolem tajemnicy obrończej. To, co powiedziano wyżej, nie przybliża nas jednak do wypracowania odpowiedzi na pytanie, czy obrońca może przełamać wolę oskarżonego w omawianych tutaj układach procesowych. Wracamy zatem do punktu wyjścia. 3. Całe zagadnienie w istocie sprowadza się do próby odpowiedzi na pytanie o usytuowanie ustrojowe obrońcy, o to, czy rola obrońcy ma bardziej (lub być może nawet wyłącznie) publicznoprawny i całkowicie samodzielny charakter, czy też zakres zadań i obowiązków obrońcy jest także w pewnym stopniu zależny od woli samego mandanta, a zatem pozostawiony jest pewien luz decyzyjny samemu mandantowi, który jest władny kontrolować i korygować taktykę obrończą przyjętą przez adwokata. Spróbujmy rzecz ująć inaczej, w sposób nieco bardziej modelowy, na tyle, na ile pozwalają na to ograniczone ramy niniejszego cyklu. Zakładając publicznoprawny charakter zadań obrońcy i jego autonomiczne stanowisko w procesie karnym, przyjęlibyśmy, że to do 225

3 Antoni Bojańczyk PALESTRA wyłącznej i samodzielnej gestii obrońcy (jako podmiotu przygotowanego do tego zadania profesjonalnie) należy opracowanie taktyki obrończej i przeprowadzenie fachowej akcji obrończej. Przy przygotowaniu taktyki obrończej i prowadzeniu obrony adwokat musi mieć na uwadze tylko osiągnięcie procesowo maksymalnie korzystnego rezultatu dla mandanta (przedsiębranie wyłącznie czynności na korzyść mandanta to jest cel, który wyznaczają obrońcy przepisy Kodeksu postępowania karnego) i ale to już argument o zabarwieniu aksjologicznym nie jest związany żadnymi instrukcjami bądź poleceniami mandanta w tym zakresie. Może prowadzić obronę w dowolny sposób, byleby pozostawał w zgodzie z przepisami prawa karnego procesowego, nie oglądając się jednak w tym zakresie na mandanta i na jego wolę. W tym zakresie jego stanowisko jest całkowicie samodzielne (taki jest właśnie w zasadzie jednolity pogląd doktryny). Jak łatwo się zorientować, w takim modelu rola oskarżonego jest zupełnie podrzędna i jako podmiot niefachowy nie ma on wiele do powiedzenia w sprawie własnej obrony. Jest to relacja bardzo nierówna, chociaż należy powiedzieć, że ta nierówność jest oczywiście częściowo uzasadniona przez odmienny status obrońcy i mandanta (podmiot fachowy versus pomiot nieprofesjonalny, z reguły nieposiadający odpowiedniej wiedzy w zakresie prawa i postępowania karnego, która umożliwiałaby mu prowadzenie obrony na odpowiednim poziomie merytorycznym). Drugi model zakłada przyznanie oskarżonemu znacznie większej podmiotowości w relacji obrońca mandant i przyjęcie, że oskarżony nie tylko jest nieocenionym źródłem informacji co do istotnych dowodów, których spożytkowaniem procesowym zajmuje się już niezależnie od niego i od jego zapatrywań na kwestię taktyki obrony sam obrońca, ale też sam ma pewien wpływ na kształt tej taktyki obrończej. Opowiedzieć należy się za drugim z tych modeli. Podstawowym argumentem przemawiającym za tym stanowiskiem jest sygnalizowana już wyżej kwestia podmiotowości oskarżonego, a ściślej rzecz ujmując jego autonomia w zakresie obrony (i to obrony rozumianej zarówno jako obrona realizowana w sposób osobisty, jak i realizowana przez korzystanie z pomocy obrońcy). Regułą w tym zakresie (i to zarówno na poziomie kodeksowym, jak i na poziomie ustawy zasadniczej) jest wszak wolność wyboru oskarżonego obrona i korzystanie z pomocy obrońcy to jego prawo (wyjątkiem są te układy procesowe, w których korzystanie z pomocy obrońcy staje się obowiązkiem oskarżonego z uwagi na okoliczności w przekonaniu ustawodawcy obiektywnie utrudniające obronę, takie jak wątpliwości co do poczytalności oskarżonego albo okoliczność, że jest głuchy czy niemy). Jeżeli korzystanie z prawa do obrony, a mówiąc precyzyjniej: bronienia się (czy to osobiście, czy przy pomocy obrońcy) zależy tylko od decyzji oskarżonego, to nie inaczej musi być w przypadku sytuacji, które omawiamy tutaj. W gruncie rzeczy chodzi tu także o decyzję oskarżonego odnoszącą się do tego, czy chce, czy też nie chce korzystać z obrony (prawa do obrony) na pewnym wąskim wycinku postępowania karnego (choć trzeba przyznać, że chodzi o odcinek newralgiczny z punktu widzenia interesów procesowych oskarżonego). I tak samo jak ostatnie słowo w zakresie bronienia się osobiście (i sposobu tej obrony) oraz korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu karnym należy zawsze do oskarżonego, tak i tutaj decyzja o ujawnieniu bądź nieujawnieniu istotnego dowodu odciążającego należy do wyłącznej gestii oskarżonego, a jego wolę w tym zakresie obrońca musi respektować. Dlatego też nie może wskazać sądowi istotnego dowodu odciążającego (choćby nawet miało to najdalej idący skutek z punktu widzenia interesów procesowych oskarżone- 226

4 5 6/2012 Czy obrońca może działać... go, tj. mogło doprowadzić do jego uniewinnienia). Pamiętajmy też, że obrońca ma być pomocnikiem procesowym oskarżonego; działając wbrew jego wyraźnej woli, staje się w istocie jego przeciwnikiem procesowym. Nie można przecież postępowania karnego i pozycji procesowej oskarżonego postrzegać w całkowitym oderwaniu od szerszej sytuacji rodzinnej czy społecznej oskarżonego. Choć oczywiście priorytetem dla obrońcy jest obranie takiej taktyki procesowej, żeby postępowanie zakończyło się najkorzystniejszym rezultatem dla mandanta, to nie może on jednak działać per fas et nefas z punktu widzenia innych, istotnych interesów osobistych mandanta. Pomoc procesowa obrońcy musi uwzględniać szerszy kontekst sytuacji, w której znajduje się oskarżony. Oskarżony nie jest zatem niewolnikiem ochrony swych interesów procesowych, ma w tym zakresie wolną wolę i może działać sprzecznie z własnymi interesami procesowymi (rozumianymi jako osiągnięcie dla siebie, w określonej konfiguracji procesowej i dowodowej, najkorzystniejszego rozstrzygnięcia w postępowaniu karnym), jeżeli taka jest jego wola. A w ślad za nim stanowisko to musi respektować obrońca. 4. Oczywiście gdy przyjmiemy taki punkt widzenia, to obrońca zostanie postawiony w bardzo niekomfortowej dla siebie sytuacji. Z jednej strony nie działa wprawdzie na niekorzyść mandanta w tym sensie, że nie przedsiębierze w sposób aktywny czynności procesowych, które są niekorzystne dla oskarżonego, ale jednak jego zaniechanie jest przecież obiektywnie niekorzystne dla mandanta. To zaniechanie nie podpada jednak jeszcze pod przepis art k.p.k., bo w tym zakresie wyznacza on tylko pewne minimum dotyczące czynności przedsiębranych przez obrońcę (a nie jego zaniechań procesowych). Stąd obrońcy nie wolno podejmować na żądanie mandanta czynności dla niego niekorzystnych, jednak prawo procesowe nie wypowiada się wprost co do analizowanego w tym miejscu układu procesowego i co do ewentualnych zaniechań procesowych obrońcy. Otóż wydaje się, że przede wszystkim obrońca powinien rzetelnie, zgodnie z wymogami stawianymi przez zasady wykonywania zawodu, poinformować oskarżonego o opcjach stojących przed nim i o ewentualnych konsekwencjach procesowych wyboru określonej ścieżki postępowania, wskazując na pierwszeństwo ujawnienia przed sądem okoliczności o charakterze ekskulpującym. (Nawiasem mówiąc, nie zawsze zresztą będzie tak, że zatajenie okoliczności o charakterze odciążającym będzie dla mandanta w ostatecznym rozrachunku niekorzystne. W sprawie o drobnym ciężarze gatunkowym mandant będzie wolał być może poddać się odpowiedzialności karnej, gdy w rachubę wchodzi orzeczenie o odpowiedzialności karnej związane z warunkowym umorzeniem postępowania albo z odstąpieniem od wymierzenia kary, niż narazić się na wyjawienie okoliczności przynoszących mu wstyd czy hańbę w ocenie opinii publicznej lub szkodzących jego najbliższym. Per saldo to właśnie może być dla niego bardziej korzystne i o tym nie może też zapominać obrońca.) Jeżeli jednak mandant wbrew poradzie obrońcy zadecyduje o nieujawnianiu okoliczności mających charakter odciążający, to obrońca ma przed sobą dwie równorzędne możliwości. Może nadal prowadzić obronę oskarżonego przy świadomości, że niemożliwe jest (z uwagi na wyraźną i przemyślaną wolę mandanta i konieczność respektowania woli mandanta) wykorzystanie dowodu korzystnego dla oskarżonego, i starać się o uzyskanie najkorzystniejszego wyniku procesowego rebus sic stantibus. Nie może jednak wbrew woli mandanta żądać przeprowadzenia dowodu odciążającego. Obrońca nie jest uprawniony do przełamywania w przedstawionej powyżej sytuacji woli mandanta co do sposobu 227

5 Antoni Bojańczyk PALESTRA prowadzenia akcji obrończej, nawet gdyby miało to na celu działanie na jego korzyść. W sytuacji gdyby obrońca nie zgadzał się na prowadzenie obrony w sposób oczekiwany przez oskarżonego, trzeba uznać, że dochodzi od zerwania zaufania koniecznego do pełnienia funkcji obrońcy i w takim układzie obrońca powinien zrzec się obrony ( 51 Kodeksu etyki adwokackiej). 5. I na koniec jeszcze jedna sprawa. Ani obecnie obowiązujący Kodeks postępowania karnego, ani ustawy procesowe z 1928 r. i z 1969 r. nie określały w sposób wyraźny relacji pomiędzy obrońcą a mandantem, w szczególności nie wypowiadały się co do tego, czy ten pierwszy może działać na korzyść oskarżonego wbrew woli samego oskarżonego. Znana jest jednak propozycja nestora polskiej procesualistyki, prof. Stanisława Śliwińskiego, który w opracowanym przez siebie tekście projektu artykułowanego części ogólnej Kodeksu postępowania karnego (prawdopodobnie z 1957 roku) zagadnienie to uregulował wprost, wprowadzając do ustawy procesowej następujący przepis art. 82 1: Obrońca nie jest w wykonywaniu obrony związany zleceniami obwinionego lub innej osoby. Gdyby taki przepis pojawił się w ustawie procesowej, powyższe rozważania straciłyby oczywiście na aktualności, choć trzeba powiedzieć, że rysowałyby się poważne wątpliwości co do zgodności takiej regulacji z konstytucyjnym prawem do obrony. W następnym tekście czy zasada lojalności procesowej (informacji procesowej) ma zastosowanie w tych układach, w których oskarżony korzysta z pomocy obrońcy? 228

Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu

Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu Informacje ogólne Kto ma prawo do obrony Prawo do obrony naleŝy do podstawowych praw i wolności osobistych kaŝdego człowieka i obywatela. Gwarantuje je Konstytucja

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

Cje. Strony oraz inni uczestnicy procesu karnego. Postępowanie karne

Cje. Strony oraz inni uczestnicy procesu karnego. Postępowanie karne Postępowanie karne Cje Dr Wojciech Jasiński Katedra Postępowania Karnego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Strony i inni uczestnicy procesu karnego 1. Organy procesowe 2. Strony

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 1 października 2015 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji w sprawie tajemnicy zawodowej w związku z żądaniem komornika w trybie art. 761 KPC 1. Komornik wystąpił do Kancelarii

Bardziej szczegółowo

PPytanie. o obronę (14) Antoni Bojańczyk

PPytanie. o obronę (14) Antoni Bojańczyk PPytanie o obronę (14) Antoni Bojańczyk Czy obrońca z urzędu może odmówić oskarżonemu sporządzenia i wniesienia apelacji, uzasadniając to brakiem podstaw do sporządzenia środka odwoławczego? 1. Na wstępie

Bardziej szczegółowo

PPytanie. o obronę (15) Antoni Bojańczyk

PPytanie. o obronę (15) Antoni Bojańczyk PPytanie o obronę (15) Antoni Bojańczyk Czy obywatelowi polskiemu przysługuje pomoc Państwa Polskiego odnośnie do korzystania z pomocy miejscowego obrońcy w zagranicznym postępowaniu karnym? 1. Tytułowe

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Prezes SN Lech Paprzycki

POSTANOWIENIE. Prezes SN Lech Paprzycki Sygn. akt III KK 42/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 sierpnia 2015 r. Prezes SN Lech Paprzycki w sprawie J. K. skazanego z art.280 1 k.k. w zw. z art. 64 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 10 MAJA 2012 R. SDI 7/12

POSTANOWIENIE Z DNIA 10 MAJA 2012 R. SDI 7/12 POSTANOWIENIE Z DNIA 10 MAJA 2012 R. SDI 7/12 Przewodniczący: sędzia SN Andrzej Siuchniński. Sędziowie SN: Stanisław Zabłocki, Michał Laskowski (sprawozdawca). S ą d N a j w y ż s z y I z b a K a r n a

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 35/14. Dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 35/14. Dnia 24 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon Sygn. akt V KK 35/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 kwietnia 2014 r. SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

oskarżonego w procesie karnym

oskarżonego w procesie karnym Micha ł Leciak Tajemnica państwowa w wyjaś nieniach oskarżonego w procesie karnym Oskarżony jest centralnym podmiotem postępowania karnego, którego przedmiotem jest kwestia jego odpowiedzialności karnej

Bardziej szczegółowo

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Klugiewicz

POSTANOWIENIE. SSN Kazimierz Klugiewicz Sygn. akt III KK 53/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 31 marca 2016 r. SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 31 marca 2016

Bardziej szczegółowo

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( )

ZAŻALENIE. na postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia ( ) Katowice, dnia ( ) r. L.Dz.W../2015 Sygn. RO-12/UPR4/2014/AF Sąd Rejonowy Zamiejscowy z siedzibą w P. za pośrednictwem: Prokuratura Rejonowa w T. Ośrodek Zamiejscowy w P. sygn. akt. 5 Ds 234/15 ZAŻALENIE

Bardziej szczegółowo

PLAN SZKOLENIA NA I SEMESTR 2016 ROKU I ROK SZKOLENIOWY (NABÓR 2015)

PLAN SZKOLENIA NA I SEMESTR 2016 ROKU I ROK SZKOLENIOWY (NABÓR 2015) PLAN SZKOLENIA NA I SEMESTR 2016 ROKU I ROK SZKOLENIOWY (NABÓR 2015) UWAGA! Plan szkoleniowy może ulec zmianie. DATA I MIEJSCE GODZINY PRZEDMIOT WYKŁADOWCA Sprawy organizacyjne, wybór starosty. Prawo o

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz. Protokolant Katarzyna Wojnicka

POSTANOWIENIE. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz. Protokolant Katarzyna Wojnicka Sygn. akt SNO 28/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: Dnia 28 maja 2015 r. SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca) Sygn. akt III KO 112/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 kwietnia 2013 r. SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Tomasz Artymiuk SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 13 GRUDNIA 2000 R. II KKN 199/98

WYROK Z DNIA 13 GRUDNIA 2000 R. II KKN 199/98 WYROK Z DNIA 13 GRUDNIA 2000 R. II KKN 199/98 Jeżeli sąd przyjmuje, że popełniono przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, to niezależnie od rodzaju skargi i wyrażonej w niej prawnej oceny czynu,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 33/12. Dnia 18 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 33/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 lipca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Małgorzata Gierszon

POSTANOWIENIE. SSN Małgorzata Gierszon Sygn. akt V KK 43/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 maja 2016 r. SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. w sprawie R. M., skazanego z art. 189 1 k.k. i art. 189

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 289/14. Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 289/14. Dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej Sygn. akt V KK 289/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 listopada 2014 r. SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 listopada 2014r.,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Józef Dołhy SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Józef Dołhy SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) Sygn. akt IV KK 314/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 lutego 2014 r. SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Józef Dołhy SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) Protokolant

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 21 lipca 2010 r., III CZP 23/10

Uchwała z dnia 21 lipca 2010 r., III CZP 23/10 Uchwała z dnia 21 lipca 2010 r., III CZP 23/10 Sędzia SN Antoni Górski (przewodniczący) Sędzia SN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "H.D.I.", sp.

Bardziej szczegółowo

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk).

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk). 1 Podstawowe prawa pokrzywdzonego: 1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art. 299 1 kpk). 2. Jeżeli pokrzywdzonym

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej Sygn. akt IV KK 256/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 grudnia 2015 r. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Roman Sądej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Eugeniusz Wildowicz

POSTANOWIENIE. SSN Eugeniusz Wildowicz Sygn. akt IV KK 354/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 listopada 2015 r. SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 listopada

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt SDI 22/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 grudnia 2015 r. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Dołhy SSN Kazimierz Klugiewicz

Bardziej szczegółowo

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca dostępu do. sprywatyzowane stacje pilotów morskich uniemożliwiają kandydatom na pilotów

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęła skarga dotycząca dostępu do. sprywatyzowane stacje pilotów morskich uniemożliwiają kandydatom na pilotów RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Warszawa, dnia 22 lipca 2011 r. RPO-608061-V-11/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Cezary Grabarczyk

Bardziej szczegółowo

1. Prawo do odmowy złożenia zeznań.

1. Prawo do odmowy złożenia zeznań. 1. Prawo do odmowy złożenia zeznań. W obecnym stanie prawnym prawo do odmowy złożenia zeznań przysługuje w dwóch sytuacjach: 1) Po pierwsze osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań, przy czym

Bardziej szczegółowo

PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO Łukasz Lasek, Helsińska Fundacja Praw Człowieka

PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO Łukasz Lasek, Helsińska Fundacja Praw Człowieka PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO Łukasz Lasek, Helsińska Fundacja Praw Człowieka Prawo do rzetelnego procesu jest fundamentalnym prawem każdej osoby w demokratycznym państwie prawa. Pod tą zwięzłą

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 176/13. Dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt V KK 176/13. Dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt V KK 176/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 sierpnia 2013 r. SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Roman Sądej Protokolant Anna Kowal na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. wniosku. sędziego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania,

POSTANOWIENIE. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. wniosku. sędziego w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, Sygn. akt SNO 16/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: Dnia 27 sierpnia 2014 r. SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk SSN Rafał Malarski w sprawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 27/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 czerwca 2014 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Anna Owczarek Protokolant Bożena Kowalska w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki. Protokolant Danuta Bratkrajc

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki. Protokolant Danuta Bratkrajc Sygn. akt IV KK 337/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 2 lutego 2016 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Protokolant Danuta

Bardziej szczegółowo

Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy

Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy Prawnokarne konsekwencje naruszenia prawa do informacji oraz obowiązku zachowania tajemnicy dr inż. Agnieszka Gryszczyńska Katedra Prawa Informatycznego Wydział Prawa i Administracji UKSW Konferencja naukowa

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA. Warszawa, dnia 21 kwietnia 2009 r. Druk nr 537

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA. Warszawa, dnia 21 kwietnia 2009 r. Druk nr 537 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 21 kwietnia 2009 r. Druk nr 537 KOMISJA USTAWODAWCZA Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie art. 85a ust.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz

POSTANOWIENIE. SSN Wiesław Kozielewicz Sygn. akt IV KK 155/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 lipca 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 3 lipca 2015 r. sprawy A. S. skazanego z art. 55 ust. 3

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-265-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 22 WRZEŚNIA 2015 R. (SYGN. AKT P 37/14) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 6 CZERWCA 1997 R. - KODEKS KARNY I. METRYKA

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II PK 68/07. Dnia 17 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. Sygn. akt II PK 68/07. Dnia 17 lipca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt II PK 68/07 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 lipca 2007 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa S. M. przeciwko D. Sp. z o.o. w D. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 63/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 października 2013 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Bogumiła Ustjanicz Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Adwokacka & Kancelaria Lobbingu i Legislacji Jerzy Marcin Majewski

Kancelaria Adwokacka & Kancelaria Lobbingu i Legislacji Jerzy Marcin Majewski Kancelaria Adwokacka & Kancelaria Lobbingu i Legislacji Jerzy Marcin Majewski ul. 27 Grudnia 9 61-737 Poznań tel.: 605 887048 email: adwokatmajewski@me.com Poznań, dnia 16 września 2013 r. Szanowny Pan

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 10 SIERPNIA 2005 R. II KK 410/04

WYROK Z DNIA 10 SIERPNIA 2005 R. II KK 410/04 WYROK Z DNIA 10 SIERPNIA 2005 R. II KK 410/04 Ocena dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub zeznań świadka jest wypadkową zarówno oceny treści wypowiedzi danej osoby, jak i oceny dotyczącej samej osoby, to

Bardziej szczegółowo

Prawa oskarżonego w postępowaniu karnym

Prawa oskarżonego w postępowaniu karnym Prawa oskarżonego w postępowaniu karnym SPIS TREŚCI Prawo do obrony... 1 Prawo do udziału w rozprawie... 2 Wnioski dowodowe... 3 Prawo do dostępu do akt sprawy... 4 Prawo do zaskarżania orzeczeń... 4 Apelacja...

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... XIII Wykaz skrótów... XV

Przedmowa... XIII Wykaz skrótów... XV Przedmowa... XIII Wykaz skrótów... XV Część I. Komentarz praktyczny z orzecznictwem... 1 Rozdział 1. Adwokat w postępowaniu karnym jako pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, prywatnego, powoda cywilnego,

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 14 października 2011 r., III CZP 50/11

Postanowienie z dnia 14 października 2011 r., III CZP 50/11 Postanowienie z dnia 14 października 2011 r., III CZP 50/11 Do odpowiedzialności komisanta będącego przedsiębiorcą za wady prawne rzeczy sprzedanej konsumentowi stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU KARNEGO

PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU KARNEGO PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON ORAZ INNI UCZESTNICY PROCESU KARNEGO Uzupełnij tabelę: PRZEDSTAWICIELE PROCESOWI STRON Podmiot reprezentujący Podmiot reprezentowany Sposób powstania reprezentacji Sposób

Bardziej szczegółowo

SPR!\ W I[]) LI vvości

SPR!\ W I[]) LI vvości 24/GRU/2015/CZ 11: 23 ~ Min. Sprawiedliwoici NR FAKS:225212445 S. OO 1 SPR!\ W I[]) LI vvości..._---- -_... ~ "'' ""'-'"'"-'""""",_ ""'-'( Warszawa,23grudnia 2015 r. Podsekretarz Stanu DL III 072-24/15

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Pan Krzysztof KWIATKOWSKI Minister Sprawiedliwości

Pan Krzysztof KWIATKOWSKI Minister Sprawiedliwości RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-631333-III/09/JP 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al, Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pan Krzysztof KWIATKOWSKI Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz oświadczenia żądane na ich potwierdzenie

Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz oświadczenia żądane na ich potwierdzenie Strona1 Warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz oświadczenia żądane na ich potwierdzenie W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE

POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE Uzupełnij tabelę: SYSTEM ŚRODKÓW ZASKARŻENIA Kategoria środków zaskarżenia Poszczególne środki zaskarżenia w KPK Cechy charakterystyczne Uzupełnij tabelę: FORMALNA KONTROLA ŚRODKA

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca) Sygn. akt III KK 290/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 września 2012 r. SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski Sygn. akt IV KK 118/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 kwietnia 2016 r. SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie P. Z. co do którego umorzono postępowanie karne o czyn z art. 157 2 k.k. po rozważeniu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002

UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 UCHWAŁA Z DNIA 23 KWIETNIA 2002 R. I KZP 12/2002 Względna przyczyna odwoławcza w postaci zarzutu rażącej niewspółmierności kary przewidziana w art. 438 pkt 4 zd. 1 k.p.k. może stanowić podstawę wniesienia

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Roman Sądej (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Roman Sądej (sprawozdawca) Sygn. akt IV KK 199/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 lipca 2013 r. SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Roman Sądej (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE III CZP 22/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z wniosku [ ] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wpis zmian na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Rejonowego. Czy w przypadku

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA DO ZAPISÓW PROJEKTU KSWP 0 OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA

ODNIESIENIA DO ZAPISÓW PROJEKTU KSWP 0 OGÓLNE REGUŁY POSTĘPOWANIA ZASADY STOSOWANIA KODEKSU ETYKI ZAWODOWEJ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH I. Zasady Podstawowe 1. Niniejsze Zasady Stosowania Kodeksu Etyki Zawodowej Rzeczoznawców Majątkowych, stanowią zbiór zasad, jakimi powinni

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) Protokolant Anna Kuras

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) Protokolant Anna Kuras Sygn. akt SDI 4/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 marca 2015 r. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) Protokolant Anna Kuras przy

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E Sygn. akt: II Cz 77/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa Tomasza M. przeciwko pozwanym Janowi Ś. przy udziale interwenienta ubocznego Haliny T. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Grabowska

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Jolanta Grabowska Sygn. akt IV KK 68/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 września 2012 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSN Piotr Hofmański

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2011 R. SNO 41/11

WYROK Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2011 R. SNO 41/11 WYROK Z DNIA 28 PAŹDZIERNIKA 2011 R. SNO 41/11 Przewodniczący: sędzia SN Stanisław Zabłocki Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Barbara Skoczkowska. S ą d N a j w y ż s z y S ą d D y s c

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Art. 1.

USTAWA z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Art. 1. USTAWA z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.) wprowadza się

Bardziej szczegółowo

Instrukcja postępowania doradcy podatkowego w trakcie zatrzymania 1

Instrukcja postępowania doradcy podatkowego w trakcie zatrzymania 1 Instrukcja postępowania doradcy podatkowego w trakcie zatrzymania Instrukcja postępowania doradcy podatkowego w trakcie zatrzymania 1 I. ISTOTA ZATRZYMANIA I JEGO PODSTAWA PRAWNA 1. Zatrzymanie jest jednym

Bardziej szczegółowo

UGODA Z PROKURATOREM, CZYLI SKAZANIE BEZ ROZPRAWY - CZY TO MOŻLIWE?

UGODA Z PROKURATOREM, CZYLI SKAZANIE BEZ ROZPRAWY - CZY TO MOŻLIWE? UGODA Z PROKURATOREM, CZYLI SKAZANIE BEZ ROZPRAWY - CZY TO MOŻLIWE? Co oznacza tzw. dobrowolne poddanie się karze? Dobrowolne poddanie się karze, to rozwiązanie dające podejrzanemu możliwość uzgodnienia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska. p o s t a n o w i ł

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Skoczkowska. p o s t a n o w i ł Sygn. akt III KK 108/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 czerwca 2016 r. SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy

Bardziej szczegółowo

CHARAKTER PRAWNY TAJEMNICY ADWOKACKIEJ W UJĘCIU HISTORYCZNYM

CHARAKTER PRAWNY TAJEMNICY ADWOKACKIEJ W UJĘCIU HISTORYCZNYM CZASOPISMO PRAWA KARNEGO I NAUK PENALNYCH Rok XI: 2007, z. 1 ISSN 1506-1817 MARIUSZ KUCHARCZYK CHARAKTER PRAWNY TAJEMNICY ADWOKACKIEJ W UJĘCIU HISTORYCZNYM W polskim Kodeksie postępowania karnego znajduje

Bardziej szczegółowo

Pan Jarosław Gowin Minister Sprawiedliwości

Pan Jarosław Gowin Minister Sprawiedliwości RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-543260-II/06/PTa/MK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Gowin Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wojnicka

POSTANOWIENIE. SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wojnicka Sygn. akt SNO 27/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: Dnia 24 października 2013 r. SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Sąd Najwyższy Izba Karna

Sąd Najwyższy Izba Karna RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO - 648389 - II/10/MK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Sąd Najwyższy Izba Karna Wniosek Rzecznika

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 35 Obywatel wobec prawa Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 22 listopada 2002 r. III DS 8/02

Postanowienie z dnia 22 listopada 2002 r. III DS 8/02 Postanowienie z dnia 22 listopada 2002 r. III DS 8/02 Adwokat przy wykonywaniu zawodu korzysta z wolności słowa w granicach określonych przez zadania adwokatury i przepisy prawa (art. 8 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Literatura...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Literatura... Przedmowa... Wykaz skrótów... Literatura... IX XI XIII Część I. Komentarz praktyczny... 1 Rozdział 1. Środki odwoławcze w systemie środków zaskarżenia... 3 1. Ogólna charakterystyka środków zaskarżenia...

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt V KK 380/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 8 stycznia 2016 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Jarosław

Bardziej szczegółowo

Akta sprawy mogą być udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową w swojej sprawie.

Akta sprawy mogą być udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową w swojej sprawie. Akta sprawy mogą być udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową w swojej sprawie. Podatnik, wobec którego prowadzone jest postępowania podatkowe może przejrzeć akta swojej

Bardziej szczegółowo

Tajemnica zawodowa w wyjaśnieniach obwinionego składanych w postępowaniu dyscyplinarnym.

Tajemnica zawodowa w wyjaśnieniach obwinionego składanych w postępowaniu dyscyplinarnym. Tajemnica zawodowa w wyjaśnieniach obwinionego składanych w postępowaniu dyscyplinarnym. W grudniu 2013r. na łamach portalu adwokatura.pl opublikowałem tekst dotyczący zagadnienia tajemnicy adwokackiej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Gradzik

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Gradzik Sygn. akt V KK 82/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 września 2015 r. SSN Henryk Gradzik na posiedzeniu w trybie art. 535 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 10 września 2015

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) Sygn. akt SNO 15/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny w składzie: Dnia 7 sierpnia 2013 r. SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 15/13. Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 15/13. Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III CZP 15/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

NOWY MODEL POSTĘPOWANIA KARNEGO od inkwizycyjności do kontradyktoryjności

NOWY MODEL POSTĘPOWANIA KARNEGO od inkwizycyjności do kontradyktoryjności NOWY MODEL POSTĘPOWANIA KARNEGO od inkwizycyjności do kontradyktoryjności Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne" (art. 2 2 kpk) NOWY MODEL POSTĘPOWANIA KARNEGO

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

POSTANOWIENIE. Protokolant Małgorzata Sobieszczańska Sygn. akt II KK 12/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lutego 2016 r. SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Józef Szewczyk Protokolant Małgorzata Sobieszczańska

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

przedstawiam następujące stanowisku:

przedstawiam następujące stanowisku: RZECZPOSPOLITA POLSKA PROKURATOR GENERALNY Warszawa, dnia 19 marca 2015 r. PG VIII TK 5/15 (SK 2/15) TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY W związku ze skargą konstytucyjną Andrzeja Z. o stwierdzenie niezgodności przepisu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) Sygn. akt IV KK 209/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 4 października 2012 r. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSN Małgorzata Gierszon

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki pracowników samorządowych Starostwa Powiatowego w Zawierciu

Kodeks Etyki pracowników samorządowych Starostwa Powiatowego w Zawierciu Kodeks Etyki pracowników samorządowych Starostwa Powiatowego w Zawierciu Preambuła Celem Kodeksu Etyki jest sprecyzowanie wartości i standardów zachowania pracowników samorządowych, związanych z pełnieniem

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Polskie postępowanie karne. Rok akademicki 2010/2011. 1. Przedmiot a podstawa faktyczna procesu karnego.

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Polskie postępowanie karne. Rok akademicki 2010/2011. 1. Przedmiot a podstawa faktyczna procesu karnego. Dr hab. Hanna Paluszkiewicz Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Polskie postępowanie karne Rok akademicki 2010/2011 1. Przedmiot a podstawa faktyczna procesu karnego. 2. Cele procesu karnego. 3. Proces

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie Sygn. akt III CZP 76/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa A. T. przeciwko C. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w B. z

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera Sygn. akt I PZ 4/06 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2006 r. SSN Katarzyna Gonera w sprawie z powództwa J. W. przeciwko M. Polska Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o przywrócenie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. Sygn. akt III CZP 17/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. z dnia 28 maja 2013 r. Czy osoba będąca członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE Z DNIA 20 GRUDNIA 2006 R. I KZP 31/06

POSTANOWIENIE Z DNIA 20 GRUDNIA 2006 R. I KZP 31/06 POSTANOWIENIE Z DNIA 20 GRUDNIA 2006 R. I KZP 31/06 Zwrot przewozi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium innego państwa środki odurzające (art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005

Bardziej szczegółowo

Art. 55. [Indywidualizacja kary] Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.

Art. 55. [Indywidualizacja kary] Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą. Część ogólna 2. Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności. Art. 55. [Indywidualizacja kary] Okoliczności wpływające

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Roman Sądej (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Roman Sądej (sprawozdawca) Sygn. akt V KK 105/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 kwietnia 2013 r. SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Roman Sądej (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Dariusz Świecki Sygn. akt SDI 35/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 stycznia 2013 r. SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) SSN Dariusz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Sygn. akt V KK 108/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 27 maja 2014 r. SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Dorota Rysińska SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) na posiedzeniu w trybie art. 535

Bardziej szczegółowo

I C 1406/ Uwagi wstępne SPIS KOSZTÓW DO SPRAWY SYGN. AKT I C 1406/15

I C 1406/ Uwagi wstępne SPIS KOSZTÓW DO SPRAWY SYGN. AKT I C 1406/15 SPIS KOSZTÓW DO SPRAWY SYGN. AKT 1. Uwagi wstępne Zgodnie z treścią art. 98 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 101, ze zm., dalej jako: K.p.c.

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji

Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Warszawa, dnia 25 stycznia 2016 r. Stanowisko Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych dotyczące możliwości powierzenia radcy prawnemu funkcjonariuszowi zatrudnionemu w ramach

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo