Jadwiga Pozna ska Maria Rowi ska El bieta Zaj c

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jadwiga Pozna ska Maria Rowi ska El bieta Zaj c"

Transkrypt

1 2

2 Jadwiga Pozna ska Maria Rowi ska El bieta Zaj c

3 Spis treści * O podręczniku... 4 Wstęp... 6 I. Energia mechaniczna 1. Praca Moc Maszyny proste Energia potencjalna grawitacji Energia kinetyczna Zasada zachowania energii II. Ciepło jako forma przekazywania energii 7. Temperatura Przekazywanie energii wewnętrznej Ciepło właściwe Ciepło a praca. Zmiany energii wewnętrznej Energia wewnętrzna i zmiany stanów skupienia III. Ruch i siły 12. Ruch jednostajny prostoliniowy Bezwładność ciał Pierwsza zasada dynamiki Opory ruchu. Tarcie Ruch zmienny prostoliniowy. Przyspieszenie Ruch jednostajnie przyspieszony prostoliniowy Druga zasada dynamiki Spadanie swobodne Ruch jednostajnie opóźniony prostoliniowy Trzecia zasada dynamiki IV. Drgania i fale mechaniczne 22. Ruch drgający Drgania swobodne Przemiany energii podczas drgań Drgania wymuszone i rezonans Powstawanie fal w ośrodkach materialnych Zjawiska falowe Fale dźwiękowe Cechy dźwięków Ultradźwięki i infradźwięki Instrumenty muzyczne * V. Optyka 32. Źródła światła Zaćmienia Odbicie światła Zwierciadła wklęsłe i wypukłe Konstrukcja obrazów w zwierciadłach kulistych Załamanie światła Zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia Rozszczepienie światła Soczewki Konstrukcja obrazów wytworzonych przez soczewki Budowa i działanie oka Podsumowanie Indeks rzeczowy polsko-angielski Gwiazdką oznaczono tematy * nadobowiązkowe.

4 14 1 Pierwsza zasada dynamiki Na poprzedniej lekcji zbadaliśmy, że wózek raz wprawiony w ruch po torze powietrznym nie zmienia swojego stanu ruchu porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym. Ruch bez oporów można na Ziemi realizować jedynie w laboratorium. W praktyce wszystkie ciała napotykają na opory ruchu, zmieniają kierunek ruchu i prędkość, a w końcu się zatrzymują. Co robi rowerzysta, aby poruszać się ruchem jednostajnym prostoliniowym? Rowerzysta (ryc. 14.1) może zrównoważyć opory ruchu, odpowiednio mocno i szybko naciskając na pedały. Gdy siła napędu F N równoważy siłę oporów ruchu FO, to rowerzysta jedzie ze stałą prędkością po torze prostoliniowym. F N F O Ryc Rowerzysta jedzie ruchem jednostajnym prostoliniowym, gdy siła napędu F N równoważy siłę oporów F O Dlaczego kaczka jest w spoczynku? Na kaczkę unoszącą się na wodzie (ryc. 14.2) działają dwie siły: ciężkości F i wyporu F W. Obie siły działają w tym samym kierunku i mają tę samą wartość, lecz są zwrócone przeciwnie. Siły te równoważą się i kaczka pozostaje w spoczynku. Ryc Ptak unosi się na nieruchomej tafli wody spoczywa F W F Gdy na ciało nie działa żadna siła lub działające siły się równoważą, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym. 75

5 Ruch i siły F C F N F F O Ryc Samoloty lecą z prędkością o stałej wartości Jest to treść pierwszej zasady dynamiki Newtona, często nazywanej również zasadą bez władności. Izaak Newton zawarł w niej poglądy Galileusza na temat zjawiska bezwładności ciał. Przeanalizujmy inne przykłady jednostajnego prostoliniowego ruchu ciał. Gdy samochód porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym, siła napędu silnika i siła oporów ruchu się równoważą. Jeżeli samoloty poruszają się poziomo ruchem jednostajnym prostoliniowym (ryc. 14.3), to możemy wnioskować, że działające na nie siły się równoważą. W kierunku pionowym siła nośna F N równoważy ciężar samolotu F, a w kierunku poziomym siła ciągu silników równoważy siłę oporu ruchu FO F C. AP s. 73 F W + F O F Ryc Stroboskopowa fotografia kropli wody opadającej w oleju W doświadczeniu na s. 66 badaliśmy ruch pęcherzy ka powietrza w rurce wypełnionej gliceryną. Pęcherzyk powietrza porusza się ruchem jednostajnym prosto liniowym właśnie dlatego, że działające siły: wyporu (zwróco na ku górze) oraz oporu ruchu i ciężaru pęcherzyka (zwrócone do dołu) się równoważą. Trzeba podkreślić, że ciężar pęcherzyka jest znikomo mały. Na rycinie 14.4 przedstawiono stroboskopową fotografię kropli wody opa dającej w oleju. Widzimy, że kolejne odcinki drogi przebyte przez kroplę w jed nakowych przedziałach czasu są takie same, czyli że kropla porusza się ruchem jednostajnym. Na kroplę wody działają trzy siły: ciężaru kropli F (zwrócona do dołu) oraz wyporu F W i oporu ruchu FO (zwrócone ku górze). Siły te się równoważą. W omówionych przykładach wypadkowa sił wyno si ze ro, a więc ciała zachowują się tak, jakby nie działa ła na nie żadna siła. Ciała nie zmieniają swojego stanu ruchu. 76

6 17 1 Ruch jednostajnie przyspieszony prostoliniowy Jak por usza się wózek na torze powietrznym, jeżeli do wózka doczepiony jest spadający ciężarek? Doświadczenie Na torze powietrznym ustawiamy wózek, do którego doczepiamy nitkę z niewielkim ciężarkiem. Nitkę przekładamy przez blok nieruchomy. Wzdłuż toru powietrznego mocujemy papierową taśmę, na której zaznaczamy, w równych odstępach czasu co 1 sekundę (np. według wskazań metronomu), położenia wózka w czasie ruchu (ryc. 17.1). Ruch wózka odbywa się po torze prostoliniowym. Taśmę przecinamy w zaznaczonych miejscach. blok nieruchomy ciężarek Ryc Ruch jednostajnie przyspieszony prostoliniowy wózka na torze powietrznym Pocięte w doświadczeniu kolejne odcinki taśmy to odcinki drogi przebyte przez wózek w kolejnych sekundach ruchu. Skoro np. podczas pierwszej sekun dy wózek przebył drogę 2,9 cm, to w tym przedziale czasu poruszał się z prędkością średnią 2,9 cm/s. Kolejne odcinki taśmy obrazują więc prędkość średnią w następujących po sobie sekundach ruchu. Układamy je w układzie współrzędnych, tak jak na rycinie Ryc Sporządzanie wykresu v(t) na podstawie wyników doświadczenia 87

7 Ruch i siły Łącząc środki pasków linią wychodzącą z początku układu współrzędnych (prędkość początkowa wózka v 0 = 0 cm/s), otrzymujemy wykres zależności prędkości wózka od czasu ruchu v(t). Jest nim prosta nachylona do osi czasu. Zauważ, że w kolejnych sekundach prędkość wózka rośnie o tę samą wartość (pomijamy rozrzut wyników spowodowany niepewnością pomiaru), czyli przyspieszenie wózka jest stałe. Łatwiej będzie omówić ruch wózka, gdy wyniki pomiarów zapiszemy w tabeli. Tabela 5. Wyniki pomiarów ruchu wózka Przedział czasu t (s) Odcinki drogi przebyte w kolejnych przedziałach czasu Ds (cm) 2,9 9,0 14,9 21,1 26,9 Wartość prędkości w kolejnych cm przedziałach czasu v s 2,9 9,0 14,9 21,1 26,9 cm Zmiana prędkości Dv s 6,1 5,9 6,2 5,8 Przyspieszenie w kolejnych przedziałach Dv cm 6,1 5,9 6,2 5,8 czasu a= Dt s 2 Na podstawie tabeli możemy powiedzieć, że prędkość wózka w kolejnych sekundach ruchu wzrasta w przybliżeniu o 6 cm/s, czyli przyspieszenie wózka w przybliżeniu wynosi 6 cm/s 2. Prędkość rośnie jednostajnie, a przyspieszenie jest stałe. Ruchem jednostajnie przyspieszonym prostoliniowym nazywamy taki ruch, w którym wartość prędkości jest wprost proporcjonalna do czasu trwania ruchu, a torem ruchu jest prosta. Przyspieszenie w ruchu jednostajnie przyspieszonym prostoliniowym jest stałe. AB s. 82 W ruchu jednostajnie przyspieszonym łatwo obliczyć prędkość ciała w kolejnych chwilach ruchu. Jeżeli wartość prędkości początkowej wynosi zero, to wartość prędkości w ruchu jednostajnie przyspieszonym prostoliniowym w chwili t (od rozpoczęcia ruchu) obliczamy ze wzoru: v = a t Korzystając ze wzoru, obliczymy, że wózek na torze powietrznym po czasie t = 5 s osiągnął prędkość: cm cm v= 6 5s= 30 2 s s 88

8 26 Powstawanie fal w ośrodkach materialnych Czy drgania mogą być przekazy wane? Jeżeli uderzysz w naprężoną linę, zauwa żysz, że jej odkształcenie przemieszcza się wzdłuż liny. Wprawiony w ruch element liny powoduje ruch sąsiedniego od cinka, a ten z kolei ruch następnego. Drgające części liny przekazują energię drgań kolejnym jej odcinkom. Wzdłuż liny przemieszcza się impuls falowy. Gdy rytmicznie poruszysz koniec liny w górę i w dół, czyli wykonasz kilka drgań, zaobserwujesz, jak przenoszone są one wzdłuż liny (ryc. 26.1). Części liny kolejno unoszą się i opadają. Przeanalizuj rycinę 26.2, na której przedstawiono mechanizm przekazywa nia drgań od źródła fali w punkcie A do kolejnych elementów liny. W chwili t 1 wychylamy koniec liny A z położenia równowagi ku górze, co powoduje ruch w tę samą stronę sąsiednich elementów liny. Po czasie t 2 punkt A powraca do położenia równowagi, a maksymalnie wychylony w górę jest fra gment liny B. W chwili t 3 koniec liny A wychylamy w dół; widzimy, że wtedy B powraca do położenia równowagi. Fa la przemieszcza się wzdłuż liny, a ko lejne elementy liny, do których dotarła fala, Ryc Rozchodzenie się fali w naprężonej linie, wywołane drganiem punktu A; T to okres drgań punktu A Ryc Fala powstająca na linie AB s

9 Drgania i fale mechaniczne wykonują drgania z tą samą częstotliwością i o tej samej amplitudzie co punkt A, ale w późniejszym czasie. W ten sposób w ośrodku sprężystym rozchodzi się fala mechaniczna. Cząsteczki ośrodka nie przemieszczają się, tylko wykonują drgania wokół swoich położeń równowagi. Energia drgań jest przekazywana kolejnym cząsteczkom ośrodka. Falą mechaniczną nazywamy rozchodzące się drgania ośrodka sprężystego, które przenoszą energię. W cza sie roz cho dze nia się fa li ener gia drgań jest prze ka zy wa na od źró dła fa li do ko lej nych punk tów ośrod ka. Obserwując falę na linie, widzimy, że kierunek ruchu elementów liny, czyli kierunek drgań cząsteczek ośrodka, jest prostopadły do kierunku biegu fali. Taką falę nazywamy falą poprzeczną. Fa le po przecz ne to fa le, w któ rych kie ru nek drgań ośrodka jest pro sto pa dły do kie run ku roz cho dze nia się fa li. Ryc Uderzenie kropli w powierzchnię wody wytwarza falę po przeczną Ryc Rozchodząca się w sprężynie fala podłużna Jeżeli rzucisz kamyk na dużą powierzchnię spokojnej wody, na przykład stawu, to możesz zaobserwować falę rozchodzącą się w wodzie. Zobaczysz, że w mia rę oddalania się od źródła fali, amplituda fali maleje, a więc jej energia staje się coraz mniejsza, ponieważ energia drgań rozkłada się na coraz większą po wierzchnię, a także jest zamieniana w energię wewnętrzną ośrodka. Po pew nym cza sie amplituda drgań cząsteczek ośrodka znacznie się zmniejsza, aż drga nia zupełnie ustają. Na fotografii (ryc. 26.3) widzisz zderzenie kropli z powierzchnią wody. Krop la, tak jak kamień, powoduje powstanie fali me chanicznej w wodzie. Wyraźnie widać, jak przemieszcza się początek fali nazywany czołem fali i jak powstają kolejne doliny i grzbiety fali. 128

10 Lasery Wiązka światła laserowego zabłysła po raz pierwszy w roku Pierwszym, któremu się tego dokonać udało, był amerykański naukowiec Theodore Maiman. 16 maja 1960 roku pobudził do emisji pierwszej wiązki światła laserowego pręt z rubinu, umieszczony wewnątrz potężnej lampy błyskowej. Wraz z tym jaskrawym impulsem czerwonej barwy rozpoczęła się era laserów. Najpot niejsze lasery wiata są używane przede wszystkim do badania struktury atomów i reakcji rozszczepienia. Emitują one potężne impulsy energii w zakresie terawatów (bilionów watów) impulsy te jednak są bardzo krótkie, krótsze od pikosekundy (bilionowa część sekundy). Laser VULCAN Brytyjski laser VULCAN ma moc rzędu 100 terawatów (TW), oczywiście mowa tu o bardzo krótkich impulsach rzędu pikosekund. Laser emituje wiązkę o długości 1054 nm, został on wpisany do Księgi Guinnessa.

11 Zastosowanie medycyna pomiary odległości określanie poziomu skażenia atmosfery Światło, które widzimy jako białe, w rzeczywistości jest mieszaniną wielu różnokolorowych promieni o różnych długościach fali. Natomiast światło lasera jest monochromatyczne (jednobarwne), czyli składa się wyłącznie z promieni o jednakowej długości fali i jest widoczne w postaci wiązki o bardzo czystym kolorze. biologia i chemia wskazywanie celów pociskom rakietowym produkcja światłowodów zapis dźwięku i danych na CD/DVD

12 35 Zwierciadła wklęsłe i wypukłe Jak odbija się ś wiat ło od zwierc iade ł kulist ych? a b Ryc Zwierciadło wypukłe na tramwaju i na przystanku tramwajowym Ryc Obraz tego samego przedmiotu w zwier cia dle: a wklęsłym; b wy pu kłym Zwierciadła, których powierzchnię odbijającą światło stanowi część powierzchni kuli, nazywamy zwierciadłami kulistymi. Zwier cia dło ku li ste wklę słe to takie, któ re go po wierzch nię od bi ja ją cą sta no wi część we wnętrz nej po wierzch ni ku li. Przyjrzyj się fotografii poniżej (ryc. 35.3a). Wąska wiąz ka rów no le głych pro mie ni świetl nych po od bi ciu od zwier cia dła wklę słe go prze ci na się w jed nym punk cie F, zwa nym ogniskiem zwierciadła. a b AB s. 61 oś optyczna Ryc Odbicie od zwierciadła wklęsłego promieni świetlnych biegnących równolegle do osi optycznej: a fotografia; b konstrukcja 173

13 Optyka Śro dek ku li o pro mie niu r, której część powierzchni stanowi zwierciadło, oznacza my sym bo lem O. Prosta przechodząca przez punkty O i F jest osią optycz ną zwierciadła (ryc. 35.3b). Ogniskowa zwierciadła to odległość ogniska od zwierciadła; oznaczamy ją symbolem f. Na podstawie sfotografowanego doświadczenia i doświadczenia z Dziennika badawczego można zauważyć, że ogniskowa zwierciadła f jest połową promienia krzywizny zwierciadła r: f r = 2 Je ż e l i w og n i sk u z w ier c i a d ł a wk lę s ł e go u m ie śc i my pu n k towe ź ró d ł o ś w ia t ł a, to pro mie nie św iet l ne od bi te od nie go t wo r z ą w i ą z kę prom ien i rów noleg ł yc h do osi optycznej (ryc. 35.4). Ryc Konstrukcja odbicia promieni świetlnych, gdy punktowe źródło światła jest w ognisku zwierciadła wklęsłego Zwierciadła wklęsłe ze źródłem światła umieszczonym w ognisku wykorzystujemy w konstrukcji latarek, reflektorów samochodowych, teatralnych i lotniczych w celu uzyskania ukierunkowanego, silnego strumienia światła (ryc i 35.6). Ryc Reflektor teatralny Ryc Światła latarni morskiej 174

14 Dobry sposób na egzamin! Nowy zeszyt ćwiczeń w wersji papierowej i elektronicznej na W zeszycie ćwiczeń znajdziesz zadania, które skutecznie pomogą ci przygotować się do kartkówek, sprawdzianów i egzaminu. Możesz korzystać z ćwiczeń w wersji papierowej lub elektronicznej. Ćwiczysz online, tak jak lubisz i kiedy chcesz. Zadania są zgodne z podręcznikiem i wymaganiami egzaminu gimnazjalnego. Wejdź na i sprawdź się! PRZYDA CI SIĘ TAKŻE Dziennik badawczy, dzięki któremu poznasz zjawiska i pojęcia fizyczne poprzez eksperymenty i codzienne obserwacje. WYDAWNICTWA SZKOLNE I PEDAGOGICZNE wsip.pl infolinia:

KLASA II (nacobezu) Rozdział I. PRACA, MOC, ENERGIA. Ciepło jako forma przekazywania energii. Wymagania rozszerzające (PP) (oceny:4,5) (oceny:2,3)

KLASA II (nacobezu) Rozdział I. PRACA, MOC, ENERGIA. Ciepło jako forma przekazywania energii. Wymagania rozszerzające (PP) (oceny:4,5) (oceny:2,3) KLASA II (nacobezu) Rozdział I. PRACA, MOC, ENERGIA Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) (oceny:2,3) Wymagania rozszerzające (PP) (oceny:4,5) 1. Praca praca jest wykonywana wtedy, gdy pod działaniem siły

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum

Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Przedmiotowy system oceniania z fizyki dla klasy III gimnazjum Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień

Bardziej szczegółowo

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak

Publiczne Gimnazjum im. Jana Deszcza w Miechowicach Wielkich. Opracowanie: mgr Michał Wolak 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3

Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Przedmiotowy system oceniania z fizyki w klasie 3 Szczegółowe wymagania na poszczególne stopnie (oceny) 1. Drgania i fale R treści nadprogramowe Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń:

Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka. Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: Fizyka. Klasa 3. Semestr 1. Dział : Optyka Wymagania na ocenę dopuszczającą. Uczeń: 1. wymienia źródła światła 2. wyjaśnia, co to jest promień światła 3. wymienia rodzaje wiązek światła 4. wyjaśnia, dlaczego

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy (propozycja)

Plan wynikowy (propozycja) Plan wynikowy (propozycja) lekcji Cele operacyjne uczeń: Wymagania podstawowe po nadpod stawowe Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry 1 2 3 4 5 6 1. Światło i cień wymienia źródła światła wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Ruch drgający i falowy

Ruch drgający i falowy Ruch drgający i falowy 1. Ruch harmoniczny 1.1. Pojęcie ruchu harmonicznego Jednym z najbardziej rozpowszechnionych ruchów w mechanice jest ruch ciała drgającego. Przykładem takiego ruchu może być ruch

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I

Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Przedmiotowy system oceniania do części 2 podręcznika Klasy 3 w roku szkolnym 2013-2014 sem I Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 22. Ruch drgający podać

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

9. Plan wynikowy (propozycja)

9. Plan wynikowy (propozycja) 9. Plan wynikowy (propozycja) lekcji ele operacyjne uczeń: Kategoria celów Wymagania podstawowe po nadpod stawowe konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające 1 2 3 4 5 6 7 Rozdział I. Optyka 1. Światło

Bardziej szczegółowo

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca

- podaje warunki konieczne do tego, by w sensie fizycznym była wykonywana praca Fizyka, klasa II Podręcznik: Świat fizyki, cz.2 pod red. Barbary Sagnowskiej 6. Praca. Moc. Energia. Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe 1 Praca mechaniczna - podaje przykłady wykonania pracy

Bardziej szczegółowo

Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej

Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej Dynamika ruchu postępowego, ruchu punktu materialnego po okręgu i ruchu obrotowego bryły sztywnej Dynamika ruchu postępowego 1. Balon opada ze stałą prędkością. Jaką masę balastu należy wyrzucić, aby balon

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE

WYMAGANIA Z FIZYKI. Klasa III DRGANIA I FALE WYMAGANIA Z FIZYKI Klasa III DRGANIA I FALE dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego, wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań ma charakter kaskadowy to znaczy że uczeń chcąc uzyskać ocenę wyższą musi spełnić wymagania na oceny niższe.

Zakres wymagań ma charakter kaskadowy to znaczy że uczeń chcąc uzyskać ocenę wyższą musi spełnić wymagania na oceny niższe. Rozkład materiału nauczania z fizyki do klasy III gimnazjum na rok szkolny 2014/2015 opracowany w oparciu o program nauczania fizyki w gimnazjum Spotkania z fizyką, autorstwa Grażyny Francuz-Ornat, Teresy

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Test. ( p.) Wzdłuż wiszących swobodnie drutów telefonicznych przesuwa się fala z prędkością 4 s m. Odległość dwóch najbliższych grzbietów fali wynosi 00 cm. Okres i częstotliwość drgań wynoszą: A. 4 s;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające

WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające WYMAGANIA ZGODNIE Z PROGRAMEM NAUCZANIA G-11/09/10 Osiągnięcia konieczne Osiągnięcia podstawowe Osiągnięcia rozszerzone Osiągnięcia dopełniające zna pojęcia położenia równowagi, wychylenia, amplitudy;

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła

Test sprawdzający wiedzę z fizyki z zakresu gimnazjum autor: Dorota Jeziorek-Knioła Spotkania z fizyką, część 4 Test 1 1. (1 p.) Na lekcji fizyki uczniowie demonstrowali zjawisko załamania światła na granicy wody i powietrza, po czym sporządzili rysunek przedstawiający bieg promienia

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE

SZCZEGÓŁOWE CELE EDUKACYJNE Program nauczania: Fizyka z plusem, numer dopuszczenia: DKW 4014-58/01 Plan realizacji materiału nauczania fizyki w klasie I wraz z określeniem wymagań edukacyjnych DZIAŁ PRO- GRA- MOWY Pomiary i Siły

Bardziej szczegółowo

TWÓJ KOD. do elektronicznego zeszytu ćwiczeń ZNAJDUJE SIĘ W ŚRODKU

TWÓJ KOD. do elektronicznego zeszytu ćwiczeń ZNAJDUJE SIĘ W ŚRODKU 2 TWÓJ KOD do elektronicznego zeszytu ćwiczeń ZNAJDUJE SIĘ W ŚRODKU Spis tre ci * O zeszycie wicze... 4 I. Energia mechaniczna 1. Praca... 6 2. Moc... 8 3. Maszyny proste... 10 4. Energia potencjalna grawitacji..

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY

FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONY RUCH PROSTOLINIOWY JEDNOSTAJNIE OPÓŹNIONY FIZYKA I ASTRONOMIA RUCH JEDNOSTAJNIE PROSTOLINIOWY Każdy ruch jest zmienną położenia w czasie danego ciała lub układu ciał względem pewnego wybranego układu odniesienia. v= s/t RUCH

Bardziej szczegółowo

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH

ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH ZBIÓR ZADAŃ STRUKTURALNYCH Zgodnie z zaleceniami metodyki nauki fizyki we współczesnej szkole zadania prezentowane uczniom mają odnosić się do rzeczywistości i być tak sformułowane, aby każdy nawet najsłabszy

Bardziej szczegółowo

Ocena. Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry

Ocena. Stopień dopuszczający Stopień dostateczny Stopień dobry Stopień bardzo dobry Drgania i fale wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Wymagania edukacyjne na daną ocenę fizyka klasa II Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych Temat lekcji w podręczniku 1. 1. Praca zdefiniować pracę, gdy działa stała siła równoległa do

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. IV. Drgania i fale mechaniczne. V. Optyka

Spis treêci. IV. Drgania i fale mechaniczne. V. Optyka 2 2 Spis treêci IV. Drgania i fale mechaniczne 22. Ruch drgajàcy............................................ 6 23. Drgania swobodne........................................ 10 24. Przemiany energii podczas

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY

FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 FIZYKA Z ASTRONOMIĄ POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 2 Egzamin maturalny z fizyki i astronomii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor.

FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. DKOS-5002-2\04 Anna Basza-Szuland FIZYKA Podręcznik: Fizyka i astronomia dla każdego pod red. Barbary Sagnowskiej, wyd. ZamKor. WYMAGANIA NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA REALIZOWANYCH TREŚCI PROGRAMOWYCH Kinematyka

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska)

KLASA I PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.BRAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) KLASA I PROGRAM NAUZANIA LA GIMNAZJUM TO JEST FIZYKA M.RAUN, W. ŚLIWA (M. Małkowska) Kursywą oznaczono treści dodatkowe Temat lekcji ele operacyjne - uczeń: Kategoria celów podstawowe Wymagania ponadpodstawowe

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

KOŃCOWOROCZNE KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 DLA KLAS II. przygotowała mgr Magdalena Murawska

KOŃCOWOROCZNE KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 DLA KLAS II. przygotowała mgr Magdalena Murawska KOŃCOWOROCZNE KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 DLA KLAS II przygotowała mgr Magdalena Murawska Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: definiuje pracę, gdy działa stała siła równoległa

Bardziej szczegółowo

(t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka w kolejnych przedziałach czasu.

(t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka w kolejnych przedziałach czasu. 1 1 x (m/s) 4 0 4 1 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 13 14 15 16 t (s) a) Narysuj wykres a x (t) w przedziale (0 s 16 s). b) Uzupełnij tabelę, wpisując w drugiej kolumnie rodzaj ruchu, jakim poruszała się mrówka

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»»

SPIS TREŚCI ««*» ( # * *»» ««*» ( # * *»» CZĘŚĆ I. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. Co to jest fizyka? 11 2. Wielkości fizyczne 11 3. Prawa fizyki 17 4. Teorie fizyki 19 5. Układ jednostek SI 20 6. Stałe fizyczne 20 CZĘŚĆ II. MECHANIKA 7.

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić.

Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Analiza i czytanie wykresów Czytanie wykresów to ważna umiejętność, jeden wykres zawiera więcej informacji, niż strona tekstu. Dlatego musisz umieć to robić. Aby dobrze odczytać wykres zaczynamy od opisu

Bardziej szczegółowo

Ruch Demonstracje z kinematyki i dynamiki przeprowadzane przy wykorzystanie ultradźwiękowego czujnika połoŝenia i linii powietrznej.

Ruch Demonstracje z kinematyki i dynamiki przeprowadzane przy wykorzystanie ultradźwiękowego czujnika połoŝenia i linii powietrznej. COACH 08 Ruch Demonstracje z kinematyki i dynamiki przeprowadzane przy wykorzystanie ultradźwiękowego czujnika połoŝenia i linii powietrznej. Program: Coach 6 Projekt: PTSN Coach6\PTSN - Ruch Ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym.

Klasa 1. Zadania domowe w ostatniej kolumnie znajdują się na stronie internetowej szkolnej. 1 godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w roku szkolnym. Rozkład materiału nauczania z fizyki. Numer programu: Gm Nr 2/07/2009 Gimnazjum klasa 1.! godzina fizyki w tygodniu. 36 godzin w ciągu roku. Klasa 1 Podręcznik: To jest fizyka. Autor: Marcin Braun, Weronika

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 3 gimnazjum

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 3 gimnazjum Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 3 gimnazjum Semestr I 2. Drgania i fale sprężyste Ruch drgający wskazuje w otoczeniu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od Autorów... 7

Spis treści. Od Autorów... 7 Spis treści Od Autorów... 7 Drgania i fale Ruch zmienny... 10 Drgania... 17 Fale mechaniczne... 25 Dźwięk... 34 Przegląd fal elektromagnetycznych... 41 Podsumowanie... 49 Optyka Odbicie światła... 54 Zwierciadła

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania fizyki w gimnazjum wg cyklu Ciekawa fizyka.

Rozkład materiału nauczania fizyki w gimnazjum wg cyklu Ciekawa fizyka. Rozkład materiału nauczania fizyki w gimnazjum wg cyklu Ciekawa fizyka. Wymagania ogólne i wymagania przekrojowe są uwzględnione w całym podręczniku i w dziennikach badawczych, dlatego nie piszemy odwołań

Bardziej szczegółowo

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej)

36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII. POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Włodzimierz Wolczyński 36P POWTÓRKA FIKCYJNY EGZAMIN MATURALNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY (od początku do optyki geometrycznej) Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych z fizyki kl. III

Przedmiotowy system oceniania dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych z fizyki kl. III Wymagania edukacyjne dla uczniów z opinią PPP Fizyka klasa III 1 Zjawiska i fale elektro 7 godzin Lp Temat lekcji Wymagania na ocenę dopuszczającą 1 Oddziaływania biegunów magnetycznych magnesów oraz magnesów

Bardziej szczegółowo

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe)

KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Pieczęć KONKURS FIZYCZNY dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego 27 stycznia 2012 r. zawody II stopnia (rejonowe) Witamy Cię na drugim etapie Konkursu Fizycznego i życzymy powodzenia. Maksymalna liczba

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z zestawieniem wiadomości i umiejętności uczniów według cyklu Ciekawa fizyka

Rozkład materiału z zestawieniem wiadomości i umiejętności uczniów według cyklu Ciekawa fizyka Rozkład materiału z zestawieniem wiadomości i umiejętności uczniów według cyklu Ciekawa fizyka CZĘŚĆ I Świat fizyki Nr Temat lekcji Wiadomości Uczeń wie, że: 1. Czym zajmuje się fizyka, czyli o śmiałości

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Lp. lekcji Uszczegółowienie treści Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą

Lp. lekcji Uszczegółowienie treści Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą Wymagania edukacyjne dla klasy: I TAK, I TI, I TE, I LP/ZI Lp. lekcji Uszczegółowienie treści Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą 1 2 3 4 5 6 7 Kinematyka - opis ruchu Uczeń:

Bardziej szczegółowo

(Plan wynikowy) - zakładane osiągnięcia ucznia. stosuje wzory

(Plan wynikowy) - zakładane osiągnięcia ucznia. stosuje wzory (Plan wynikowy) - zakładane osiągnięcia ucznia Fizyka klasa III 1 Zapoznanie z wymaganiami edukacyjnymi i kryteriami oceniania. Regulamin pracowni i przepisy BHP. 1. Drgania i fale spręŝyste (8.1-8.12)

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20

PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 PRACA. MOC. ENERGIA. 1/20 Czym jest energia? Większość zjawisk w przyrodzie związana jest z przemianami energii. Energia może zostać przekazana od jednego ciała do drugiego lub ulec przemianie z jednej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE 1 W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 3 Temat: WYZNACZNIE WSPÓŁCZYNNIKA LEPKOŚCI METODĄ STOKESA Warszawa 2009 2 1. Podstawy fizyczne Zarówno przy przepływach płynów (ciecze

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Maria Majewska. Ocena niedostateczna: uczeń nie opanował wymagań na ocenę dopuszczającą.

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Maria Majewska. Ocena niedostateczna: uczeń nie opanował wymagań na ocenę dopuszczającą. Wymagania programowe na poszczególne oceny klasa III Maria Majewska Ocena niedostateczna: uczeń nie opanował wymagań na ocenę dopuszczającą. Ocena dopuszczająca [1] - zna pojęcia: położenie równowagi,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA GIMNAZJUM Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki klasa I

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA GIMNAZJUM Wymagania na poszczególne oceny przy realizacji programu i podręcznika Świat fizyki klasa I Wymagania konieczne (dopuszczająca) wymienia przyrządy, za pomocą których mierzymy długość, temperaturę, czas, szybkość i masę podaje zakres pomiarowy przyrządu przelicza jednostki długości, czasu i masy

Bardziej szczegółowo

Praca, moc, energia. 1. Klasyfikacja energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa

Praca, moc, energia. 1. Klasyfikacja energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa Praca, moc, energia 1. Klasyfikacja energii. Jeżeli ciało posiada energię, to ma również zdolnoć do wykonania pracy kosztem częci swojej energii. W = Epoczątkowa Ekońcowa Wewnętrzna Energia Mechaniczna

Bardziej szczegółowo

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki.

Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. Pytania i zagadnienia sprawdzające wiedzę z fizyki. 1. Przeliczanie jednostek. Po co człowiek wprowadził jednostki dla różnych wielkości fizycznych? Wymień kilka znanych ci jednostek fizycznych. Kiedy

Bardziej szczegółowo

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg

CIĘŻAR. gdzie: F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg WZORY CIĘŻAR F = m g F ciężar [N] m masa [kg] g przyspieszenie ziemskie ( 10 N ) kg 1N = kg m s 2 GĘSTOŚĆ ρ = m V ρ gęstość substancji, z jakiej zbudowane jest ciało [ kg m 3] m- masa [kg] V objętość [m

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z fizyki. Nowa podstawa programowa nauczania fizyki i astronomii w gimnazjum. Moduł I, klasa I. 1.Ocenę dopuszczającą otrzymuje

Kryteria oceniania z fizyki. Nowa podstawa programowa nauczania fizyki i astronomii w gimnazjum. Moduł I, klasa I. 1.Ocenę dopuszczającą otrzymuje Kryteria oceniania z fizyki. Moduł I, klasa I. - zna pojęcia: substancja, ekologia, wzajemność oddziaływań, siła. - zna cechy wielkości siły, jednostki siły. - wie, jaki przyrząd służy do pomiaru siły.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 3 gimnazjum

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 3 gimnazjum Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z fizyki dla klasy 3 gimnazjum Semestr I 1. Przemiany energii w zjawiskach cieplnych Zmiana energii

Bardziej szczegółowo

ZESTAW POWTÓRKOWY (1) KINEMATYKA POWTÓRKI PRZED EGZAMINEM ZADANIA WYKONUJ SAMODZIELNIE!

ZESTAW POWTÓRKOWY (1) KINEMATYKA POWTÓRKI PRZED EGZAMINEM ZADANIA WYKONUJ SAMODZIELNIE! Imię i nazwisko: Kl. Termin oddania: Liczba uzyskanych punktów: /50 Ocena: ZESTAW POWTÓRKOWY (1) KINEMATYKA POWTÓRKI PRZED EGZAMINEM ZADANIA WYKONUJ SAMODZIELNIE! 1. /(0-2) Przelicz jednostki szybkości:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z fizyki Na podstawie programu nauczania do cyklu Ciekawa Fizyka WSiP

Przedmiotowy system oceniania z fizyki Na podstawie programu nauczania do cyklu Ciekawa Fizyka WSiP Przedmiotowy system oceniania z fizyki Na podstawie programu nauczania do cyklu Ciekawa Fizyka WSiP Wiadomości, umiejętności i działania uczniów ocenia się w następujących zakresach: wiadomości teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego. Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła :

Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego. Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła : Zestaw zadań na I etap konkursu fizycznego Zad. 1 Kamień spadał swobodnie z wysokości h=20m. Średnia prędkość kamienia wynosiła : A) 5m/s B) 10m/s C) 20m/s D) 40m/s. Zad.2 Samochód o masie 1 tony poruszał

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY Z FIZYKI I ASTRONOMII POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13

Bardziej szczegółowo

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii

I Pracownia Fizyczna Dr Urszula Majewska dla Biologii Ćw. 6/7 Wyznaczanie gęstości cieczy za pomocą wagi Mohra. Wyznaczanie gęstości ciał stałych metodą hydrostatyczną. 1. Gęstość ciała. 2. Ciśnienie hydrostatyczne. Prawo Pascala. 3. Prawo Archimedesa. 4.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim.

Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim. Szczegółowe wymagania edukacyjne z fizyki dla uczniów z upośledzeniem w stopniu lekkim. ROZDZIAŁ I. Właściwości materii określa warunki zmian stanu skupienia; określa zmiany stanu skupienia na porównuje

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z fizyki w klasie III gimnazjum

Wymagania edukacyjne z fizyki w klasie III gimnazjum Wymagania edukacyjne z fizyki w klasie III gimnazjum 8. Drgania i fale sprężyste 8.1. Ruch drgający wskazuje w otoczeniu przykłady ciał wykonujących ruch drgający objaśnia, co to są drgania gasnące podaje

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 7 Temat: Pomiar kąta załamania i kąta odbicia światła. Sposoby korekcji wad wzroku. 1. Wprowadzenie Zestaw ćwiczeniowy został

Bardziej szczegółowo

Zasada zachowania energii

Zasada zachowania energii Zasada zachowania energii Praca i energia Praca Najprostszy przypadek: Stała siła działa na ciało P powodując jego przesunięcie wzdłuż kierunku działania siły o. Praca jaką wykona przy tym siła W przypadku

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ POMIAR OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi metodami badania ogniskowych soczewek cienkich. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Prawa odbicia

Bardziej szczegółowo

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności:

Uwzględniając związek między okresem fali i jej częstotliwością T = prędkość fali można obliczyć z zależności: 1. Fale elektromagnetyczne. Światło. Fala elektromagnetyczna to zaburzenie pola elektromagnetycznego rozprzestrzeniające się w przestrzeni ze skończoną prędkością i unoszące energię. Fale elektromagnetyczne

Bardziej szczegółowo

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk.

K. Rochowicz, M. Sadowska, G. Karwasz i inni, Toruński poręcznik do fizyki Gimnazjum I klasa Całość: http://dydaktyka.fizyka.umk. 3.2 Ruch prostoliniowy jednostajny Kiedy obserwujemy ruch samochodu po drodze między dwoma tunelami, albo ruch bąbelka powietrza ku górze w szklance wody mineralnej, jest to ruch po linii prostej. W przypadku

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KL.II I-półrocze

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KL.II I-półrocze Temat Energia wewnętrzna i jej zmiany przez wykonanie pracy Cieplny przepływ energii. Rola izolacji cieplnej Zjawisko konwekcji Ciepło właściwe Przemiany energii podczas topnienia. Wyznaczanie ciepła topnienia

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 4 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej. Zwierciadło płaskie. Zwierciadło płaskie jest najprostszym przyrządem optycznym. Jest to wypolerowana płaska powierzchnia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 6 Temat: Wyznaczenie stałej siatki dyfrakcyjnej i dyfrakcja światła na otworach kwadratowych i okrągłych. 1. Wprowadzenie Fale

Bardziej szczegółowo

ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA

ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA ZADANIA PRACA, MOC, ENREGIA Aby energia układu wzrosła musi być wykonana nad ciałem praca przez siłę zewnętrzną (spoza układu ciał) Ciało, które posiada energię jest zdolne do wykonania pracy w sensie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM

KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM KRYTERIA OCENIANIA Z FIZYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM DRGANIA I FALE MECHANICZNE - Uczeń nie opanował wiedzy i umiejętności niezbędnych w dalszej nauce. -Wie, że fale sprężyste nie mogą rozchodzić się w

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa III etap edukacyjny

Podstawa programowa III etap edukacyjny strona 1/5 Źródło: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej Więcej: www.reformaprogramowa.men.gov.pl/rozporzadzenie Podstawa programowa III etap

Bardziej szczegółowo

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych CZĘŚĆ I

Tabela wymagań programowych i kategorii celów poznawczych CZĘŚĆ I Przedmiotowy System Oceniania korzystających z części 1 nowej wersji cyklu Ciekawa fizyka zgodnego z nową podstawą programową Temat lekcji w podręczniku 1. Czym zajmuje się fizyka, czyli o śmiałości stawiania

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

3. Zadanie nr 21 z rozdziału 7. książki HRW

3. Zadanie nr 21 z rozdziału 7. książki HRW Lista 3. do kursu Fizyka; rok. ak. 2012/13 sem. letni W. Inż. Środ.; kierunek Inż. Środowiska Tabele wzorów matematycznych (http://www.if.pwr.wroc.pl/~wsalejda/mat-wzory.pdf) i fizycznych (http://www.if.pwr.wroc.pl/~wsalejda/wzf1.pdf;

Bardziej szczegółowo

PF11- Dynamika bryły sztywnej.

PF11- Dynamika bryły sztywnej. Instytut Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego Zajęcia laboratoryjne w I Pracowni Fizycznej dla uczniów szkół ponadgimnazjalych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne.

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne. Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ Wprowadzenie teoretyczne. Soczewka jest obiektem izycznym wykonanym z materiału przezroczystego o zadanym kształcie i symetrii obrotowej. Interesować

Bardziej szczegółowo

Badanie roli pudła rezonansowego za pomocą konsoli pomiarowej CoachLab II

Badanie roli pudła rezonansowego za pomocą konsoli pomiarowej CoachLab II 52 FOTON 99, Zima 27 Badanie roli pudła rezonansowego za pomocą konsoli pomiarowej CoachLab II Bogdan Bogacz Pracownia Technicznych Środków Nauczania Zakład Metodyki Nauczania i Metodologii Fizyki Instytut

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

PRZEMIANY ENERGII W ZJAWISKACH CIEPLNYCH

PRZEMIANY ENERGII W ZJAWISKACH CIEPLNYCH PRZEMIANY ENERGII W ZJAWISKACH CIEPLNYCH Ocenę DOPUSZCZAJĄCĄ otrzymuje uczeń, który : podaje przykłady, w których na skutek wykonania pracy wzrosła energia wewnętrzna ciała podaje przykłady przewodników

Bardziej szczegółowo

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela.

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 20 luty 2012 Stolik optyczny

Bardziej szczegółowo

Fizyka program nauczania gimnazjum klasa III 2014/2015

Fizyka program nauczania gimnazjum klasa III 2014/2015 Fizyka program nauczania gimnazjum klasa III 2014/2015 Roman Grzybowski wydawnictwo OPERON Program nauczania do nowej podstawy programowej Treści nauczania i osiągnięcia szczegółowe ucznia Fale mechaniczne

Bardziej szczegółowo

Praca jest wykonywana podczas przesuwania się ciała pod wpływem siły. Wartość pracy możemy oblicz z wzoru:

Praca jest wykonywana podczas przesuwania się ciała pod wpływem siły. Wartość pracy możemy oblicz z wzoru: Energia mechaniczna Energia mechaniczna jest związana ruchem i położeniem danego ciała względem dowolnego układu odniesienia. Jest sumą energii kinetycznej i potencjalnej. Aby ciało mogło się poruszać

Bardziej szczegółowo

wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez tarcie formułuje wnioski z doświadczenia sposobu elektryzowania ciał objaśnia pojęcie jon

wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez tarcie formułuje wnioski z doświadczenia sposobu elektryzowania ciał objaśnia pojęcie jon Klasa III Elektryzowanie przez tarcie. Ładunek elementarny i jego wielokrotności opisuje budowę atomu i jego składniki elektryzuje ciało przez potarcie wskazuje w otoczeniu zjawiska elektryzowania przez

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI

Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI Zbigniew Osiak ZADA IA PROBLEMOWE Z FIZYKI 3 Copyright by Zbigniew Osiak Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części publikacji zabronione bez pisemnej zgody autora. Portret

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KLASY III Gimnazjum. Temat dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI DLA KLASY III Gimnazjum. Temat dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Lekcja organizacyjna. Zapoznanie z systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z oraz warunkami i trybem otrzymywania oceny wyższej niż przewidywana. Pole elektryczne wie, co to jest pole elektryczne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka

Wymagania edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka 1 edukacyjne do nowej podstawy programowej z fizyki realizowanej w zakresie rozszerzonym Kinematyka *W nawiasie podano alternatywny temat lekcji (jeśli nazwa zagadnienia jest długa) bądź tematy lekcji

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut

WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut MIEJSCE NA KOD UCZESNIKA KONKURSU WOJEWÓDZKI KONKURS FIZYCZNY [ETAP WOJEWÓDZKI CZĘŚĆ I] ROK SZKOLNY 2010/2011 Czas trwania: 90 minut Część pierwsza zawiera 6 zadań otwartych, za które możesz otrzymać maksymalnie

Bardziej szczegółowo