Zastosowanie Ardroksu, safraniny O i Basic Yellow 40 do kontrastowania śladów linii papilarnych na obu stronach taśm samoprzylepnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zastosowanie Ardroksu, safraniny O i Basic Yellow 40 do kontrastowania śladów linii papilarnych na obu stronach taśm samoprzylepnych"

Transkrypt

1 mł. asp. Emilia Kołek-Kaczanowska specjalista w Sekcji Daktyloskopii i Badań Dokumentów, LK KWP w Gdańsku Ewa Rogoża starszy specjalista badawczo-techniczny w Zakładzie Daktyloskopii CLKP Katarzyna Drzewiecka specjalista badawczo-techniczny w Zakładzie Daktyloskopii CLKP Zastosowanie Ardroksu, safraniny O i Basic Yellow 40 do kontrastowania śladów linii papilarnych na obu ch taśm samoprzylepnych Wstęp Skóra człowieka na wewnętrznej powierzchni dłoni i dolnych powierzchniach stóp ma charakterystyczną rzeźbę wynikającą z obecności listewek skórnych zwanych liniami papilarnymi. Tworzą one różnego rodzaju układy wzorów, odmienne dla każdego człowieka. Układy te są niezmienne i niezniszczalne przez całe życie osobnicze. Listewki skórne pokryte są naturalną substancją potowo-tłuszczową. Znajdujący się na dłoniach pot jest wydzielany przez gruczoły potowe rozmieszczone na całej powierzchni skóry, zaś tłuszcz pochodzi z gruczołów łojowych umiejscowionych na jej owłosionych częściach. Tłuszcz nanoszony jest na dłonie podczas pocierania rękami o powierzchnie skóry pokryte gruczołami łojowymi. Poprzez dotykanie różnych przedmiotów substancja potowo-tłuszczowa pokrywająca listewki skórne zostaje przeniesiona na dotykaną powierzchnię, odwzorowując układ linii papilarnych opuszek palców lub dłoni osoby. Powstały ślad staje się niewidzialną pieczątką dowodem na obecność osoby w określonym miejscu. Na podstawie niewidzialnej pieczątki pozostawionej na miejscu przestępstwa można ustalić jego sprawcę. Jednak przed przeprowadzeniem badań identyfikacyjnych i znalezieniem osoby podejrzanej należy niewidoczne gołym okiem ślady ujawnić, stosując odpowiednie odczynniki chemiczne i specjalistyczną aparaturę. Wybór właściwych metod wizualizacji śladów zależy w głównej mierze od charakterystyki podłoża, na którym sprawca pozostawił swoje ślady. Ogólnie podłoża można podzielić na chłonne i niechłonne. Podłoża niechłonne odznaczają się zwartą strukturą, która nie pozwala na wniknięcie substancji potowo-tłuszczowej do wnętrza; są to m.in. szkło, metale, tworzywa sztuczne, podłoża emaliowane czy lakierowane. Podłoża chłonne charakteryzują się luźną porowatą strukturą wewnętrzną, dzięki której następuje stopniowe wchłanianie substancji potowo-tłuszczowej od wewnątrz; należą do nich m.in. papier, karton, surowe drewno. W przypadku poddawania badaniom przedmiotów o jednorodnej powierzchni wybór metod wizualizacji śladów jest jednoznaczny. Szczególnej uwagi wymagają podłoża niejednorodne o odmiennych właściwościach. Należą do nich m.in. taśmy samoprzylepne. Mają one nieklejącą powierzchnię niechłonną, wykonaną np. z tworzywa sztucznego lub nieklejącą powierzchnię chłonną wykonaną z warstwy papierowej oraz stronę adhezyjną pokrytą warstwą kleju. Ze względu na odmienną charakterystykę powierzchni taśm przed zastosowaniem odpowiednich metod wizualizacji należy ustalić kolejność wykonywanych czynności. Ekspert, biorąc pod uwagę wyniki wstępnych badań makroskopowych, podejmuje decyzję o zastosowaniu w pierwszej kolejności odczynników chemicznych na klejącą bądź nieklejącą stronę taśmy. W przypadku gdy taśma stanowi posklejany pakiet lub została naklejona na inne podłoże, badania rozpoczyna się od dostępnej nieklejącej powierzchni taśmy. W policyjnych laboratoriach kryminalistycznych na nieklejące strony taśm samoprzylepnych wykonanych z różnego rodzaju tworzyw sztucznych standardowo stosuje się metodę cyjanoakrylową i gamę kontrastujących barwników fluorescencyjnych, z których najpopularniejszymi są: Ardrox, safranina O, Basic Red 28 czy Basic Yellow 40. Na strony klejące najczęściej nakładane są różnego rodzaju zawiesiny proszków, np. Sticky Side, Wet Powder lub roztwór fioletu krystalicznego. Nanoszenie kolejnych barwników i zawiesin może przyczynić się nie tylko do poprawy, ale również utraty czytelności pozostawionych na taśmach śladów linii papilarnych. Dotychczas w celu uniknięcia negatywnego wpływu stosowania kilku odczynników oraz skrócenia czasu badań wizualizacyjnych w praktyce laboratoryjnej stosowano roztwór Liqui-Drox będący mieszaniną Ardroksu, detergentu i wody. W niniejszej pracy podjęto próbę wykorzystania barwników fluorescencyjnych (Ardroksu, safraniny O i Basic Yellow 40) do kontrastowania śladów linii papilarnych na klejących oraz nieklejących ch taśm samoprzylepnych wykonanych z różnego rodzaju tworzyw sztucznych, po wcześniejszym zastosowaniu na nieklejące strony taśm par cyjanoakrylanów. problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

2 Cel badań Celem badań jest sprawdzenie i porównanie możliwości jednoczesnego zastosowania barwników fluorescencyjnych: Ardroksu, safraniny O i Basic Yellow 40 do kontrastowania śladów linii papilarnych na klejących oraz kontrastowania śladów ujawnionych parami cyjanoakrylanów na nieklejących, niechłonnych ch taśm samoprzylepnych wykonanych z różnego rodzaju tworzyw sztucznych. W badaniach uwzględniono: wpływ ilości substancji potowo-tłuszczowej na jakość ujawnianych na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych śladów linii papilarnych, jakość ujawnionych na obu ch taśm samoprzylepnych śladów linii papilarnych, zmieniającą się wraz z upływem czasu. Laboratoryjne metody wizualizacji śladów na taśmach samoprzylepnych Polecaną w literaturze i najczęściej stosowaną w codziennej praktyce laboratoryjnej metodą wizualizacji śladów linii papilarnych na nieklejących, niechłonnych ch taśm samoprzylepnych jest metoda cyjanoakrylowa. Metoda ta polega na osadzeniu się na powierzchni śladu par estrów kwasu cyjanoakrylowego, które pod wpływem wody zawartej w substancji potowo-tłuszczowej utrwalają się, tworząc białoszary osad. Cząsteczki wody stanowią swoisty katalizator reakcji łączenia się mniejszych cząsteczek estru (monomeru) w większe cząsteczki polimeru. Utrwalone w postaci białoszarych odwzorowań ślady linii papilarnych ze względu na barwę polimeru nie zawsze są dobrze widoczne w zakresach światła widzialnego. W celu poprawy kontrastu ujawnionych śladów nanosi się barwniki fluorescencyjne (np. Ardrox, Cyano-Blue, safraninę O, Basic Red 28, Basic Yellow 40, Chelat Europu). W przypadku braku możliwości wykorzystania do przeprowadzenia fluorescencyjnych badań makroskopowych specjalistycznego oświetlacza kryminalistycznego ślady można skontrastować np. roztworem Sudan Black, który osadza się na polimerze cyjanoakrylowym, dając widoczny w świetle białym niebieskoczarny obraz ujawnionych śladów. Odmienne metody stosuje się do kontrastowania śladów linii papilarnych pozostawionych na klejących ch taśm samoprzylepnych. Szerokie zastosowanie mają tu różnego rodzaju zawiesiny proszków oraz roztwór fioletu krystalicznego. Czasami używa się barwników fluorescencyjnych rozpuszczonych w detergentach. Dobór odpowiednich metod badawczych uzależniony jest również m.in. od właściwości taśmy samoprzylepnej; niektóre z nich mają w składzie związki chemiczne wykazujące właściwości fluorescencyjne, co wyklucza użycie barwników luminescencyjnych. Efektywność, czyli stosunek liczby ujawnionych powyżej opisanymi metodami śladów linii papilarnych do liczby śladów pozostawionych na taśmach, jest uzależniona od wielu czynników: składu i właściwości substancji tworzącej ślad czy są pochodzenia wyłącznie potowego, czy też potowo-tłuszczowego oraz ilości substancji potowej i tłusz czowej, właściwości podłoża (rodzaju tworzywa, z którego została wykonana taśma), upływ czasu od pozostawienia śladu do jego uja wnienia, warunków środowiskowych (temperatury i wilgotności powietrza), które mogą przyspieszać lub opóźniać rozkład substancji potowo-tłuszczowej, kontaminacji substancji potowo-tłuszczowej z innymi substancjami znajdującymi się na dłoniach, np. kremami do rąk, smarami, farbami, siły nacisku i czasem kontaktu opuszek palców z podłożem. Badania empiryczne Metodyka badań W celu sprawdzenia możliwości wykorzystania barwników fluorescencyjnych do kontrastowania śladów linii papilarnych na obu ch taśm samoprzylepnych, ślady o malejącej ilości substancji potowo-tłuszczowej pozostawiono na klejących oraz na nieklejących ch różnego rodzaju taśm samoprzylepnych; w dalszej kolejności kontrastowano barwnikami fluorescencyjnymi (po wcześniejszym zastosowaniu na strony nieklejące taśm par cyjanoakrylanów). Następnie przeprowadzano badania makroskopowe w odpowiednich zakresach promieniowania emitowanego przez oświetlacz kryminalistyczny, dokonywano oceny śladów i ich rejestracji fotograficznej. Badania przeprowadzono w czterech przedziałach czasowych dla śladów: świeżych, 1-tygodniowych, 2-tygodniowych, miesięcznych. Rodzaje taśm użytych do badań W badaniach wykorzystano cztery rodzaje taśm samoprzylepnych (ryc.1): montażową koloru srebrnego, pakową koloru beżowego, przezroczystą biurową, izolacyjną koloru czarnego. Nanoszenie śladów linii papilarnych Ślady linii papilarnych nanoszono na fragmenty taśm samoprzylepnych o długości 15 cm. Na strony klejące i nieklejące każdej taśmy naniesiono ślady linii papilarnych przez trzykrotne przyłożenia jednej opuszki palca o maleją- 48 problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

3 a b c d Ryc. 1. Taśmy wykorzystane w badaniach: a) montażowa koloru srebrnego, b) beżowa pakowa, c) przezroczysta biurowa, d) czarna izolacyjna Fig. 1.Tapes used in examinations: a) silver duct tape b) beige filament tape c) transparent office tape d) black insulating tape Źródło: (ryc. 1 ) autorzy cej ilości substancji potowo-tłuszczowej, za każdym razem starając się zachować jednakową siłę nacisku opuszki do podłoża. Próbki badawcze pobrano od dziesięciu osób. Wykonano dwanaście zestawów (ryc. 2) taśm samoprzylepnych, tak aby przeprowadzić badania w czterech przedziałach czasowych. Sumarycznie uzyskano 2880 próbek badawczych (śladów linii papilarnych): 10 osób nanoszących jedną opuszką palca ślady linii papilarnych na klejące i nieklejące strony taśmy samoprzylepnej, 4 rodzaje taśm x 2 strony, 3 kolejne przyłożenia opuszki palca o malejącej ilości substancji potowo-tłuszczowej, 4 przedziały czasowe, 3 barwniki fluorescencyjne. Przygotowane próbki badawcze przechowywano w zamkniętym pomieszczeniu w warunkach pokojowych, przez okres odpowiednio jednego i dwóch tygodni oraz jednego miesiąca. Sposób postępowania z barwnikiem Ardrox: a) roztwór Ardroksu naniesiono na obie strony próbek badawczych przez natrysk, b) po minucie spłukano nadmiar odczynnika pod bieżącą wodą, c) osuszono w temperaturze pokojowej, d) po wysuszeniu badania makroskopowe przy użyciu lupy przeprowadzano w świetle ultrafioletowym, stosując bezbarwny filtr ochronny. Sposób postępowania z barwnikiem safranina O: a) roztwór safraniny O naniesiono na obie strony próbek badawczych przez natrysk, Zastosowane odczynniki i sprzęt badawczy Proces ujawniania śladów linii papilarnych parami cyjanoakrylanów na nieklejących ch taśm samoprzylepnych przeprowadzono w komorze STANIMEX KSX 213. Do kontrastowania śladów linii papilarnych na obu ch taśm wykorzystano: roztwór barwnika fluorescencyjnego Ardroksu, sporządzony według receptury: Ardrox P133D (koncentrat) 10 ml 2-propanol 990 ml roztwór barwnika fluorescencyjnego safraniny O, sporządzony według receptury: safranina O 1 g 2-propanol 1000 ml roztwór barwnika fluorescencyjnego Basic Yellow 40 sporządzony według receptury: Basic Yellow 40 2 g alkohol etylowy 1000 ml Ryc. 2. Podłoża użyte do badań (od dołu nie taśm: montażowej, beżowej, izolacyjnej, biurowej i taśm: montażowej, beżowej, izolacyjnej, biurowej) Fig. 2. Examination surfaces (from the bottom, non-sticky side of: duct, beige, insulating and office tapes) problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

4 b) osuszono w temperaturze pokojowej, c po wysuszeniu badania makroskopowe przy użyciu lupy przeprowadzono w promieniowaniu w zakresie 505 nm, stosując filtr krawędziowy odcinający nm. Sposób postępowania z barwnikiem Basic Yellow 40: a) roztwór Basic Yellow 40 naniesiono na obie strony próbek badawczych przez natrysk, b) po minucie spłukano nadmiar odczynnika pod bieżącą wodą, c) osuszono w temperaturze pokojowej, d) po wysuszeniu badania makroskopowe przy użyciu lupy przeprowadzano w świetle ultrafioletowym, stosując bezbarwny filtr ochronny. Do wzbudzenia fluorescencji śladów wykorzystano oświetlacz kryminalistyczny Multikolor 10Xe. Ślady fotografowano za pomocą aparatu fotograficznego NIKON D40X wyposażonego w obiektyw NIKKOR 60 mm. Obrazy zapisywano na karcie pamięci o pojemności 1 GB SanDisk. Obróbki graficznej dokonano za pomocą programu graficznego Gimp. Analiza uzyskanych wyników badań W trakcie wykonywanych badań dokonano ocen czytelności kontrastowanych barwnikami fluorescencyjnymi śladów linii papilarnych, przyjmując następującą skalę ocen: X ślady linii papilarnych wstępnie zakwalifikowane do identyfikacji daktyloskopijnej, mające co najmniej siedem cech szczególnych, ślady linii papilarnych nienadające się do identyfikacji daktyloskopijnej, mające mniej niż siedem cech szczególnych, 0 brak widocznych śladów linii papilarnych. Po zestawieniu w formie tabelarycznej (tabele 1, 2, 3) oceny czytelności śladów linii papilarnych kontrastowanych na klejących i nieklejących ch taśm barwnikami, takimi jak: Ardrox, safranina O, Basic Yellow 40, przystąpiono do oceny efektywności działania poszczególnych barwników w zależności od ilości substancji potowo-tłuszczowej, wieku śladów i rodzaju taśmy. Wartość efektywności bezwzględnej obliczono wzorem E = In/n x 10, gdzie: In ślady linii papilarnych zakwalifikowane wstępnie do identyfikacji, mające co najmniej siedem cech szczególnych, n suma śladów linii papilarnych pozostawionych na materiale badawczym. Uzyskane oceny efektywności działania poszczególnych barwników przedstawiono w formie graficznej na rycinach Po przeprowadzeniu analizy danych (ryc. 3) można stwierdzić, że efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych barwnikami fluorescencyjnymi: Ardroksem, safraniną O i Basic Yellow 40 na nieklejących ch taśm samoprzylepnych w przypadku śladów świeżych jest stuprocentowa (ryc ), niezależnie od rodzaju taśmy. Efektywność kontrastowania spada wraz ze wzrostem wieku śladów. Przy czym największy spadek efektywności można zaobserwować dla śladów miesięcznych (ryc ) w przypadku nieklejącej strony taśmy izolacyjnej: do 73% dla śladów kontrastowanych safraniną O, 7 dla śladów kontrastowanych Basic Yellow 40, 65% dla śladów kontrastowanych Ardroksem. Zaś najmniejszy (ryc ) w przypadku nieklejącej strony taśmy montażowej: 98% dla śladów kontrastowanych safraniną O, 89% dla śladów kontrastowanych Ardroksem, 75% dla śladów kontrastowanych Basic Yellow 40. W odniesieniu do kontrastowania śladów linii papilarnych na klejących ch taśm samoprzylepnych (ryc. 4) efektywność jest również bardzo wysoka w stosunku do śladów świeżych, stuprocentowa dla śladów kontrastowanych safraniną O i nieco niższa (około 95%, oprócz klejącej strony taśmy montażowej) dla śladów kontrastowanych Ardroksem i Basic Yellow 40 (ryc ). Widoczny spadek kontrastowania śladów na klejących ch taśm można już zaobserwować po dwutygodniowym przechowywaniu próbek badawczych. Największą efektywnością wykazał się barwnik safranina O, od 95% efektywności kontrastowania dla śladów naniesionych na klejącą stronę taśmy biurowej do 65% dla śladów naniesionych na klejącą stronę taśmy montażowej i izolacyjnej (ryc ). Słabsze, ale porównywalne wyniki uzyskano dla śladów kontrastowanych na klejących ch taśm barwnikami Ardox i Basic Yellow 40. Miesięczne przechowywanie próbek powoduje znaczny spadek, poniżej, efektywności kontrastowania śladów pozostawionych na klejących ch taśm samoprzylepnych. Największą liczbę śladów skontrastowano na klejącej stronie biurowej taśmy samoprzylepnej, stosując zarówno safraninę O, jak i Ardrox oraz Basic Yellow 40. Na klejącej stronie taśmy montażowej ujawniono ślady jedynie po naniesieniu safraniny O. Sumując liczbę śladów ujawnionych na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami: Ardrox, safranina O i Basic Yellow 40 w poszczególnych przedziałach czasowych (ryc. 10), najwyższą efektywność uzyskano po zastosowaniu safraniny O. Stwierdzono również, że efektywność kontrastowania w/w barwnikami uzależniona jest od rodzaju taśmy samoprzylepnej. Po zastosowaniu safraniny O najsłabsze wyniki uzyskano dla taśmy izolacyjnej, zaś dla pozostałych taśm (montażowej, beżowej, biurowej) wyniki były wyższe i porównywalne. Użycie Ardroksu i Basic Yellow 40 daje kilkanaście do kilkudziesięciu procent niższe wyniki 50 problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

5 w porównaniu z safraniną O. Efektywność kontrastowania uzależniona jest również od rodzaju taśm. Analizując wpływ ilości substancji potowo-tłuszczowej tworzącej ślady na efektywność kontrastowania, można stwierdzić, że wraz ze zmniejszającą się ilością substancji zmniejsza się liczba czytelnych śladów (ryc. 6 8), zarówno na nieklejących, jak i klejących ch taśm. Przy czym większą efektywność w kontrastowaniu śladów barwnikami fluorescencyjnymi można stwierdzić w przypadku śladów naniesionych na nieklejące strony taśm. Najlepsze wyniki ponownie uzyskano po zastosowaniu safraniny O, następnie Basic Yellow 40 i Ardroksu. Podobnie jak w przypadku efektywności kontrastowania śladów linii papilarnych w zależności od ich wieku, tak również w przypadku efektywności kontrastowania śladów w zależności od ilości substancji śladotwórczej najlepsze wyniki uzyskano dla klejącej strony biurowej taśmy samoprzylepnej, zaś najsłabsze dla klejącej strony taśmy montażowej (pozytywy wynik uzyskano tylko po zastosowaniu safraniny O). Dokonując oceny wpływu ilości substancji potowo-tłuszczowej na ujawnianie śladów na nieklejących ch taśm, należy stwierdzić, że różnice w efektywności kontrastowania śladów poszczególnymi barwnikami wahają się w granicach kilku procent. Najlepsze rezultaty w kontrastowaniu śladów uzyskano dla nieklejącej strony taśmy montażowej, nieco niższe dla pozostałych taśm: beżowej, biurowej i izolacyjnej. Tabela 1. Zestawienie ilości śladów linii papilarnych nadających się do identyfikacji, kontrastowanych na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi, w odniesieniu do wieku śladów (n = 30) Comparison of number of latent fingerprints suitable for identification with use of fluorescent dyes, on sticky and non-sticky sides of adhesive tapes, in relation to age of prints (n = 30) RODZAJ TAŚMY SAMOPRZYLEPNEJ TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA nie nie nie nie ZASTOSOWANY BARWNIK FLUORESCENCYJNY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY ŚLADY ŚLADY UJAWNIONE PO 1 TYGODNIU ŚLADY UJAWNIONE PO 2 TYGODNIACH ŚLADY UJAWNIONE PO 1 MIESIĄCU A ARDROX, S safranina O, BY Basic Yellow 40 Źródło (tab. 1 3): opracowanie własne TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 3. Efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych na nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do wieku śladów Fig. 3. Effectiveness of visualization of latent fingerprints on non-sticky sides of adhesive tapes with use of fluorescent dyes, in relation to age of prints problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

6 TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 4. Efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych na klejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do wieku śladów Fig. 4. Effectiveness of visualization of latent fingerprints on sticky sides of adhesive tapes with use of fluorescent dyes, in relation to age of prints TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ŚLADY 1 TYDZIEŃ 2 TYGODNIE 1 MIESIĄC ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 5. Efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych sumarycznie na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do wieku śladów Fig. 5. Effectiveness of visualization of fingerprints on sticky and non-sticky sides of adhesive tapes, using fluorescent dyes, in relation to age of prints Tabela 2. Zestawienie ilości śladów linii papilarnych nadających się do identyfikacji kontrastowanych na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do ilości substancji potowo-tłuszczowej (n = 40) Comparison of number of latent fingerprints suitable for identification with use of fluorescent dyes, on sticky and non-sticky sides of adhesive tapes, with regards to amount of sebaceous substance (n = 40) ZASTOSOWANY BARWNIK FLUORESCENCYJNY RODZAJ TAŚMY SAMOPRZYLEPNEJ TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA nie nie nie nie A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III A ARDROX, S safranina O, BY Basic Yellow problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

7 PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 6. Efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych na nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do ilości substancji potowo-tłuszczowej Fig. 6. Effectiveness of visualization of latent fingerprints on non-sticky sides of adhesive tapes with use of fluorescent dyes, with regards to amount of sebaceous substance PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 7. Efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych na klejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do ilości substancji potowo-tłuszczowej Fig. 7. Effectiveness of visualization of latent fingerprints on sticky sides of adhesive tapes with use of fluorescent dyes, with regards to amount of sebaceous substance PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III PRZYŁOŻENIE I PRZYŁOŻENIE II PRZYŁOŻENIE III TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 8. Efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych sumarycznie na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi w odniesieniu do ilości substancji potowo-tłuszczowej Fig. 8. Overall effectiveness of visualization of latent fingerprints on sticky and non-sticky sides of adhesive tapes with use of fluorescent dyes, with regards to amount of sebaceous substance problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

8 Tabela 3. Zestawienie ilości śladów linii papilarnych nadających się do identyfikacji kontrastowanych na klejących i nieklejących ch taśm samoprzylepnych barwnikami fluorescencyjnymi we wszystkich przedziałach czasowych i wszystkich przyłożeń (n = 120) Number of fingerprints which can be identified on sticky and non-sticky sides of adhesive tapes using fluorescent dyes, regarding all prints ages and all kinds of applications (n = 120) ZASTOSOWANY BARWNIK FLUORESCENCYJNY ŚLADY NADAJĄCE SIĘ DO IDENTYFIKACJI ŚLADY NIENADAJĄCE SIĘ DO IDENTYFIKACJI RODZAJ TAŚMY SAMOPRZYLEPNEJ TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA nie nie nie nie A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY A S BY BRAK ŚLADÓW A ARDROX, S safranina O, BY Basic Yellow TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 9. Zestawienie ilościowe śladów linii papilarnych nadających się do identyfikacji na stronie nieklejącej taśm w odniesieniu do wszystkich przedziałów czasowych i wszystkich przyłożeń (n = 120) Fig. 9. Number of fingerprints which can be identified on a non-sticky side of adhesive tapes regarding all prints ages and all kinds of applications (n=120) TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 10. Zestawienie ilościowe śladów linii papilarnych nadających się do identyfikacji na stronie klejącej taśm w odniesieniu do wszystkich przedziałów czasowych i wszystkich przyłożeń (n = 120) Fig. 10. Number of fingerprints which can be identified on a sticky side of adhesive tapes regarding all prints ages and all kinds of applications (n=120) TAŚMA MONTAŻOWA TAŚMA BEŻOWA TAŚMA BIUROWA TAŚMA IZOLACYJNA ARDROX SAFRANINA O BASIC YELLOW 40 Ryc. 11. Zestawienie procentowe śladów linii papilarnych nadających się do identyfikacji sumarycznie na stronie klejącej i nieklejącej taśm w odniesieniu do wszystkich przedziałów czasowych i wszystkich przyłożeń Fig. 11. Percentage of fingerprints which can be identified on sticky and non-sticky sides of adhesive tapes regarding all ages of prints and all kinds of applications 54 problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

9 Ryc. 12. Świeży ślad linii papilarnych skontrastowany Ardroksem po pierwszym przyłożeniu na nieklejącej stronie taśmy montażowej Fig. 12. Fresh latent fingerprint visualized using Ardrox after first application on the non-sticky side of duct tape Ryc. 13. Świeży ślad linii papilarnych skontrastowany safraniną O po pierwszym przyłożeniu na nieklejącej stronie taśmy montażowej Fig. 13. Fresh latent fingerprint visualized using Safranin O after first application on the non-sticky side of duct tape Ryc. 14. Świeży ślad linii papilarnych skontrastowany Basic Yellow 40 po pierwszym przyłożeniu na nieklejącej stronie taśmy montażowej Fig. 14. Fresh latent fingerprint visualized using Basic Yellow 40 after first application on the nonsticky side of duct tape Ryc. 15. Miesięczny ślad linii skontrastowany po pierwszym przyłożeniu Ardroksem na nieklejącej stronie taśmy izolacyjnej Fig. 15. Four-week old fingerprint visualized using Ardrox after first application on non-sticky side of insulating tape Ryc. 16. Miesięczny ślad linii papilarnych po pierwszym przyłożeniu skontrastowany safraniną O na nieklejącej stronie taśmy izolacyjnej Fig. 16. Four-week old fingerprint visualized using Safranin O after first application on the non-sticky side of insulating tape Ryc. 17. Miesięczny ślad linii papilarnych po pierwszym przyłożeniu skontrastowany Basic Yellow 40 na nieklejącej stronie taśmy izolacyjnej Fig. 17. Four-week old fingerprint visualized using Basic Yellow 40 after first application on the nonsticky side of insulating tape Ryc. 18. Miesięczny ślad linii papilarnych, po pierwszym przyłożeniu skontrastowanych Ardroksem na nieklejącej stronie taśmy montażowej Fig. 18. Four-week old fingerprint visualized using Ardrox after first application on the non-sticky side of duct tape Ryc. 19. Miesięczny ślad linii papilarnych po pierwszym przyłożeniu skontrastowany safraniną O na nieklejącej stronie taśmy montażowej Fig. 19. Four-week old fingerprint visualized using Safranin O after first application on the non-sticky side of duct tape Ryc. 20. Miesięczny ślad linii papilarnych po pierwszym przyłożeniu skontrastowany Basic Yellow 40 na nieklejącej stronie taśmy montażowej Fig. 20. Four-week old fingerprint visualized using Basic Yellow 40 after first application on the nonsticky side of duct tape problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

10 Ryc. 21. Świeży ślad linii papilarnych skontrastowany Ardroksem po pierwszym przyłożeniu na klejącej stronie taśmy montażowej Fig. 21. Fresh fingerprint visualized using Ardrox after first application on the sticky side of duct tape Ryc. 22. Świeży ślad linii papilarnych skontrastowany safraniną O po pierwszym przyłożeniu na klejącej stronie taśmy montażowej Fig. 22. Fresh fingerprint visualized using Safranin O after first application on the sticky side of duct tape Ryc. 23. Świeży ślad linii papilarnych skontrastowany Basic Yellow 40 po pierwszym przyłożeniu na klejącej stronie taśmy montażowej Fig. 23. Fresh fingerprint visualized using Basic Yellow 40 after first application on the sticky side of duct tape Ryc. 24. Dwutygodniowy ślad linii papilarnych skontrastowany Ardroksem po pierwszym przyłożeniu na klejącej stronie taśmy biurowej Fig. 24. Two-week old fingerprint visualized using Ardrox after first application on the sticky side of office tape Ryc. 25. Dwutygodniowy ślad linii papilarnych skontrastowany safraniną O po pierwszym przyłożeniu na klejącej stronie taśmy biurowej Fig. 25. Two-week old fingerprint visualized using Safranin O after first application on the sticky side of office tape Ryc. 26. Dwutygodniowy ślad linii papilarnych skontrastowany Basic Yellow 40 po pierwszym przyłożeniu na klejącej stronie taśmy biurowej Fig. 26. Two-week old fingerprint visualized using Basic Yellow 40 after first application on the sticky side of office tape Podsumowanie Przeprowadzone badania empiryczne potwierdzają wstępne założenia co do możliwości wykorzystania barwników kontrastujących: Ardrox, safranina O i Basic Yellow 40 do poprawy czytelności śladów linii papilarnych na klejących oraz nieklejących ch taśm samoprzylepnych po wcześniejszym zastosowaniu na strony nieklejące taśm par cyjanoakrylanów. Badania przeprowadzono, biorąc pod uwagę dwa aspekty: jakość ujawnionych śladów linii papilarnych zmieniających się wraz z upływem czasu, wpływ ilości substancji potowo-tłuszczowej na jakość ujawnionych śladów linii papilarnych. Efektywność poszczególnych barwników w kontrastowaniu śladów linii papilarnych oceniono jako stosunek liczby śladów wykazujących fluorescencję, mających co najmniej siedem cech szczególnych i wstępnie zakwalifikowanych do identyfikacji do liczby śladów danego rodzaju pozostawionych na taśmach. W rozkładzie czasowym najlepszą efektywność kontrastowania uzyskano dla świeżych śladów linii papilarnych, odpowiednio dla każdego z barwników: safranina O 10, Basic Yellow 40 87,1%, Ardrox 86,6%. Najmniejszą efektywność kontrastowania uzyskano dla śladów linii papilarnych kontrastowanych po miesięcznym okresie przechowywania próbek, odpowiednio dla każdego z barwników: Basic Yellow 40 55,8%, safranina O 54,6%, Ardrox 41,2%. 56 problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

11 W ujęciu ilościowym substancji potowo-tłuszczowej największą efektywność kontrastowania śladów linii papilarnych uzyskano w pierwszym przyłożeniu, odpowiednio dla każdego z barwników: safranina O 96,, Ardrox 80,, Basic Yellow 40 77,5%. Najmniejszą efektywność uzyskano dla śladów linii papilarnych kontrastowanych w trzecim przyłożeniu, odpowiednio dla każdego z barwników: safranina O 73,1%, Basic Yellow 40 58,1%, Ardrox 55,3%. Sumując liczbę śladów linii papilarnych wstępnie zakwalifikowanych do identyfikacji ujawnionych we wszystkich przedziałach czasowych i ze wszystkich przyłożeń oraz biorąc pod uwagę rodzaje taśm samoprzylepnych, trzeba stwierdzić, że najlepsze wyniki uzyskano po zastosowaniu do kontrastowania śladów safraniny O, następnie Basic Yellow 40 i Ardroksu. Wnioski Badania przedstawione w niniejszym opracowaniu pozwalają na sformułowanie następujących wniosków: Możliwe jest jednoczesne wykorzystanie barwników fluorescencyjnych, takich jak Ardox, safranina O i Basic Yellow 40 do kontrastowania śladów linii papilarnych na klejących i nieklejących ch taśm (po wcześniejszym zastosowaniu na nieklejące strony taśm par cyjanoakrylanów). Największą efektywnością w kontrastowaniu śladów linii papilarnych zarówno na nieklejących, jak i klejących ch badanych taśm samoprzylepnych wykazał się barwnik fluorescencyjny safranina O. Niezależnie od rodzaju zastosowanego barwnika fluorescencyjnego liczba śladów linii papilarnych wstępnie zakwalifikowanych do identyfikacji maleje wraz z ich wiekiem. Liczba śladów linii papilarnych skontrastowanych na powierzchniach klejących i nieklejących taśm samoprzylepnych (po wcześniejszym zastosowaniu na nieklejące strony taśm par cyjanoakrylanów) barwnikami fluorescencyjnymi maleje wraz z malejącą ilością substancji potowotłuszczowej. 3. M. Rybczyńska-Królik, M. Pękała: Przewodnik po metodach wizualizacji śladów daktyloskopijnych, Wydawnictwo CLK KGP, Warszawa J. Moszczyński: Daktyloskopia, Wydawnictwo CLK KGP, Warszawa J. Moszczyński i M. Rybczyńska-Królik: Daktyloskopia materiały szkoleniowe, Legionowo Lee H.C., Gaensslen R.E.: Advances in fingerprint technology, Wydawnictwo CRC Press LLC, New York T. Szczepański, Ł.Ziemnicki: Porównanie metod ujawniania śladów linii papilarnych na ch klejących taśm samoprzylepnych, Wydawnictwo Problemy Kryminalistyki nr 250, Warszawa kryminalistyka i medycyna sądowa 9. Streszczenie Niewidoczne ślady linii papilarnych ujawnia się stosując odpowiednie metody wizualizacji. Wybór metod w głównej mierze zależy od charakterystyki podłoża, na które zostały naniesione ślady. W przypadku poddawania badaniom materiałów dowodowych o powierzchniach niejednorodnych, jakimi są np. taśmy samoprzylepne, należy ustalić kolejność wykonywanych czynności. Nanoszenie na nieklejące strony taśm samoprzylepnych kilku barwników fluorescencyjnych, zaś na strony klejące różnorodnych zawiesin może przyczynić się nie tylko do poprawy jakości śladów, ale również utarty ich czytelności. W niniejszej pracy podjęto próbę wykorzystania barwników fluorescencyjnych: Ardroksu, safraniny O i Basic Yellow 40 do kontrastowania śladów linii papilarnych na obu ch taśm samoprzylepnych. Słowa kluczowe: ślady linii papilarnych, taśmy samoprzylepne, barwniki fluorescencyjne Summary Latent fingerprints are developed using selected visualization methods. The choice of a proper method depends to a large extent on the type of substrate where latent prints are deposited. In case of examining latent prints on heterogeneous surfaces, like adhesive tapes, one has to determine a proper order of performed activities. Application of several fluorescent dyes on non-adhesive sides of tapes and different suspensions on adhesive sides can enhance the quality of prints but also decrease their clarity. The paper describes an attempt of using fluorescent dyes such as Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40 for visualization of fingerprints on both sides of adhesive tape. Keywords: latent fingerprints, adhesive tapes, fluorescent dye Bibliografia 1. Cz. Grzeszyk: Daktyloskopia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa H. Kołecki, M. Owoc, A. Szwarc: Wybrane zagadnienia techniki kryminalistycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

12 mł. asp. Emilia Kołek-Kaczanowska specjalista w Sekcji Daktyloskopii i Badań Dokumentów, LK KWP w Gdańsku Ewa Rogoża starszy specjalista badawczo-techniczny w Zakładzie Daktyloskopii CLKP Katarzyna Drzewiecka specjalista badawczo-techniczny w Zakładzie Daktyloskopii CLKP Application of Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40 for contrasting latent fingerprints on both sides of adhesive tapes Introduction Characteristic features in form of skin friction ridges appear in palmar surface of the hands and feet. They create various patterns, unique for each individual. These patterns remain immutable and non destroyable through one s lifetime. Epidermal ridges are covered with natural secretions of sweat from the eccrine glands on the entire skin area. Through having contact with various items, any substance (perspiration, oil, grease) which covers the ridges is transferred onto a contacted surface to leave the impression of skin friction ridges of palms or fingers. A generated mark becomes a sort of invisible stamp the evidence proving the presence of a given person in a certain place. Basing upon invisible stamp left behind on the crime scene, an offender can be profiled. Prior to carrying out the identification and typing of a criminal, these traces which are invisible to unaided eye need to be developed with use of appropriate chemicals and specialist equipment. The choice of pertinent visualization methods is largely determined by the properties of substrate where the prints have been deposited. In most general terms, the surface can be either absorptive or a non-absorptive one. The latter one is characterized by a concise structure which prevents the penetration of sebaceous substance, to include glass, metal, plastics, enamel or varnished surfaces. Absorptive surfaces are characterized by loose, porous internal structure which gradually absorb the substance and include, among others, paper, cardboard or timber. When homogeneous-structure objects are examined, the choice of visualization method is straightforward. A particular attention must be drawn to heterogeneous surfaces of various properties, such as adhesive tapes. They have either a nonsticky, non-absorptive surface made, for instance, of plastic or a non-sticky, absorptive surface made of paper layer and additionally an adhesive side covered with glue. Due to various properties of tapes, it is recommended to determine the sequence of activities to be performed before visualisation methods can be applied. Forensic expert, whilst considering the results of preliminary macroscopic examination, makes a decision on the application in the first place of chemical reagents on sticky or non-sticky side. In case the tape is stuck together or was glued onto other substrate, one should start the examination from a non-sticky surface. In police forensic laboratories in Poland, the experts routinely use cyanoacrylate method and a variety of contrastmaking fluorescent dyes, the most popular being Ardrox, Safranin O, Basic Red 28 or Basic Yellow 40 to apply to a non-sticky side of tape. In case of adhesive surfaces, some powder suspensions, such as Sticky Side, Wet Powder or crystalline violet are most commonly applied. A one-by-one application (imposition) of dyes and suspension can contribute not only to the enhancement but also the deterioration in legibility of deposited latent fingerprints. Up to now it has been a common laboratory practice to use Liqui-Drox solution (Ardrox, detergent, water) to prevent a negative affect of the use of several reagents and shorten the time needed for visualization. For the purpose of the hereby study, some attempts have been undertaken to use fluorescent dyes (Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40) all at the same time for contrasting latent fingerprints on sticky and non-sticky sides of tapes made of various plastics, following the treatment of non-sticky side with cyanoacrylate vapour. Purpose of examination The purpose of examination is to check and compare the possibilities of simultaneous use of fluorescent dyes such as Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40 for visualization of latent fingerprints on sticky surface and non-sticky, nonabsorptive sides previously treated with cyanoacrylate fumes. The examinations took into the account the following: the effect of amount of sebaceous substance on the quality of latent fingerprints being developed on adhesive and non-sticky tape sides; the quality of developed latent fingerprints vs. time. 58 problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

13 Laboratory methods of visualization of latent fingerprints on adhesive tapes Cyanoacrylate method is the one most commonly recommended and actually utilized in routine laboratory practice for visualization of latent fingerprints on non-sticky, non-porous sides of adhesive tape. The method involves the deposition of cyanoacrylate fumes on a surface, which become fixed in the aqueous-based secretions of eccrine glands, whilst forming whitish and grey residue. Water particles constitute a certain catalyser for the reaction of merging smaller ester (monomer) particles into bigger polymer particles. Latent fingerprints fixed as whitish grey impressions are not often readily available in visible (white light) range. In order to enhance the contrast of developed latent prints, fluorescent dyes (e.g. Ardrox, Cyano-Blue, Safranin O, Basic Red 28, Basic Yellow 40, Europium Chelate) are applied. With no possibility of using a purpose-fit light source for fluorescent macroscopic examination, latent fingerprints can be visualised, for instance, with Sudan Black solution, which becomes deposited on cyanoacrylate polymer, producing a blue-black image of developed latent prints visible in white light. For contrasting latent fingerprints on adhesive sides of tape, different methods are used, such as application of powder suspension, crystalline violet solution, or fluorescent dyes dissolved in detergent. The choice of appropriate examination methods is also determined by the properties of adhesive tape; some of them are made of material containing chemical compounds with fluorescent properties, which precludes the use of luminescent dyes. The effectiveness of the development of latent prints is determined by many factors, such as: composition, properties and amount of latent forming substance, i.e. sweat only or combination of sweat and grease, background/substrate properties (type of material the tape is made of), time which lapsed between the deposition of latent fingerprint and the visualization, environmental conditions (ambient temperature and humidity) which may accelerate or slow down the decomposition of sebaceous substance, contamination of sebaceous substance with other substances, such as hand cream, grease, paint, pressure of deposition or contact of fingertips with the background. Empirical studies Methods In order to check the possibility of simultaneous application of fluorescent dyes for visualising latent fingerprints on both sides of adhesive tapes, marks of decreasing amount of sebaceous-fat substance were left on sticky and non-sticky sides of various types of tapes; subsequently these were contrasted with fluorescent dyes (having been treated with cyanoacrylate fumes in case of non-sticky surfaces). The next step involved macroscopic examination in relevant radiation range, evaluation of latent marks and photographic recording. The examinations were carried out in four time intervals: fresh fingerprints, a week old, two week old, four week old. Types of tapes used for examination The examination involved four types of adhesive tapes (Fig. 1): silver duct tape, beige filament tape, transparent office tape, and black insulating tape. Deposition of fingerprints Fingerprints were deposited on 15 cm fragments of adhesive tapes three times by ensuring contact of fingerprint with sticky and non-sticky surfaces. Sebaceous substance was gradually being decreased and deposition pressure remained equal. Testing samples were collected from ten persons. Twelve sets (Fig. 2) of adhesive tapes were generated in order to carry out examinations at four intervals. In total, 2880 testing samples (latent fingerprints) were generated to account for: 10 persons applying their fingertips to sticky and nonsticky sides of the tape; 4 types of double-sided tapes; 3 one-by-one applications of fingertips (decreased amount of sebaceous substance), 4 time intervals, 3 fluorescent dyes. Generated testing samples were stored in a closed room in ambient conditions for indicated time intervals (fresh, one week, two weeks, four weeks). Testing reagents and instrumentation Latent fingerprints on non-sticky surfaces were treated with cyanoacrylate fumes in STANIMEX KSX 213 chamber. For contrasting latent fingermarks on both sides of tape, the following reagents were used: Ardrox solution: 10 ml Ardrox P133D (concentrate) 990 ml 2-propanol Safranin O solution: 1 g Safranin O 1000 ml 2-propanol Basic Yellow 40: 2 g Basic Yellow ml ethyl alcohol problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

14 Ardrox treatment: a) Ardrox solution was sprayed onto both sides of tapes; b) the excess of reagent was rinsed away in running water, c) tape was left to dry in ambient temperature, d) macroscopic examination with a magnifying glass was carried out in UV light and the use of colourless protection filter. Safranin O treatment: a) Safranin O solution was sprayed onto both sides of tapes; b) tape was left to dry in ambient temperature, c) macroscopic examination with a magnifying glass was carried out at 505 nm radiation range and the use of nm streamline filter. Basic Yellow 40 treatment: a) Basic Yellow 40 solution was sprayed onto both sides of tapes; b) the excess of reagent was rinsed away in running water after a minute, c) tape was left to dry in ambient temperature, d) macroscopic examination with a magnifying glass was carried out in UV light and the use of colourless protection filter. Multikolor 10Xe light source was used for excitation of fluorescence. Latent fingerprints were recorded by means of NIKON D40X photographic camera equipped with NIKKOR 60 mm lenses. The images were saved on 1GB ScanDisk memory stick and processed with Gimp image manipulation program. Analysis of findings During the examination, the legibility of latent prints visualized with fluorescent dyes was assessed with the following grading: X latent fingerprints initially selected for fingerprint identification and having minimum seven minutiae; latent fingerprints unsuitable for fingerprint identification and having less than seven minutiae; 0 no visible friction ridges. After evaluation of latent fingerprint legibility (Tables 1, 2, 3) with reference to particular dyes, their effectiveness was assessed depending on previously adopted criteria (amount of latent forming substance, age of fingerprints and type of tape). The absolute effectiveness value was calculated with use of the following formula: E = In/n x 10, where: In latent fingerprints initially selected for fingerprint identification and having minimum seven minutiae, n total number of latent fingerprints deposited on testing material. The effectiveness of individual dyes has been presented in Figs After analysis of data (Fig. 3) it can be concluded that in case of fresh fingerprints the effectiveness of visualizing non-sticky surfaces with Ardrox, Safranin O and Basic Yellow is 10 (Figs ), irrespectively of the tape used. The effectiveness of visualization decreases with the age of latent fingerprints; the greatest decline of effectiveness can be observed in case of 4-week old fingerprints (Fig ) deposited on a non-sticky surface of insulating tape: up to 73% for fingerprints contrasted with Safranin O, 7 for fingerprints contrasted with Basic Yellow 40, 65% for fingerprints contrasted with Ardrox, The least decline of effectiveness (Figs ) could be observed in case of non-sticky side of duct tape: 98% for fingerprints contrasted with Safranin O, 89% for fingerprints contrasted with Ardrox, 75% for fingerprints contrasted with Basic Yellow 40. When visualizing latent fingerprints on sticky sides of tapes (Fig. 4), the effectiveness is also very high in case of fresh marks, 10 in case of fingerprints contrasted with Safranin O and slightly lower approx. 95% (excluding adhesive type of duct tape) for fingerprints contrasted with Ardrox and Basic Yellow 40 (Figs ). A significant decline in contrasting fingerprints on adhesive surfaces can be observed as early as after two week storage of samples. The highest effectiveness was demonstrated by Safranin O, i.e. 95% of contrasting effectiveness for fingerprints deposited onto adhesive side of office tape to 65% for fingerprints deposited on sticky sides of duct tape and insulating tape (Figs ). Poorer, however comparable results, were obtained for fingerprints visualized on sticky sides with Ardrox and Basic Yellow 40. A four-week period of storage entails a considerable decline, below the effectiveness of contrasting fingerprints on sticky side. The largest amount of fingerprints was successfully recovered on sticky side of office tape with former application of both Safranin O, Ardrox and basic Yellow 40. In case of adhesive surface of duct tape, the successful development of latent fingerprints took place after the treatment with Safranin O only. When summing up the number of fingerprints developed on adhesive and non-sticky tape surfaces with Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40 at particular intervals (Fig. 10), the highest effectiveness was achieved through Safranin O treatment. It has also been concluded that the effectiveness of contrasting with these dyes is determined by the type of adhesive tape. After the treatment with Safranin O, the poorest results were obtained for insulating tape, whereas for all remaining types (duct, beige filament and office tapes), the results were better and comparable ones. The application of Ardrox and Basic Yellow 40 provides from dozen up to several dozen percent lower results as compared to the use of Safranin O. Contrasting effectiveness depends also on the type of tape used. 60 problemy KRYMINALISTYKI 281(3) 2013

15 When analyzing the effect of amount of latent print forming sebaceous substance on visualization it can be concluded that less substance contributes to the smaller number of legible prints (Figs. 6 8) both on sticky and nonsticky surfaces. At the same time, a greater effectiveness in contrasting with fluorescent dyes has been found in case of fingerprints deposited on non-sticky tape surfaces. The best results were obtained after the use of Safranin O, then Basic Yellow 40 and Ardrox. Similarly as in case of effectiveness vs. age, also as regards the effectiveness vs. the amount of latent forming substance the best results were obtained for sticky side of office tape, whereas the poorest ones for sticky side of duct tape (positive only after the treatment with Safranin O). When evaluating the impact of the amount of sebaceous substance on the development of latent fingerprints on nonsticky surfaces it should be concluded that the differences in visualization effectiveness of particular dyes are contained within a several percentage range. The best results in contrasting latent prints were obtained for a non-sticky surface of duct tape, and slightly lower for remaining tapes: beige, office and insulating ones. Summary Conducted empirical studies confirm preliminary assumption as to the possibility of using Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40 to improve legibility of latent fingerprints on sticky and non-sticky surfaces of tapes after prior treatment with cyanoacrylate fumes to non-sticky surfaces. The tests were performed with reference to two aspects: quality of developed fingerprints changing in time, effect of the amount of sebaceous substance on the fingerprint quality. The effectiveness of individual dyes in visualizing latent fingerprints was assessed by the relation of the number of prints which demonstrate fluorescence, have at least seven minutiae and were initially qualified for identification to the number of latent fingerprints and determined as follows for each dye: Safranin O 10, Basic Yellow 40 87,1%, Ardrox 86,6%. The least visualization effectiveness was found for fingerprints stored over the period of four weeks, as below: Basic Yellow 40 55,8%, Safranin O 54,6%, Ardrox 41,2%. From the perspective of the amount of sebaceous substance, the greatest effectiveness of visualization was obtained in the first application, as below: Safranin O 96,, Ardrox 80,, Basic Yellow 40 77,5%. The lowest effectiveness was achieved for fingerprints visualized in the third application, as below: Safranin O 73,1%, Basic Yellow 40 58,1%, Ardrox 55,3%. When taking into the account the number of latent fingerprints, initially selected for identification and developed over all time intervals/all applications/kinds of tapes, it needs to be concluded that the best results were obtained in case of treatment with Safranin O, followed by Basic Yellow 40 and Ardrox. Conclusions The examinations presented in the hereby paper allow for the following conclusions to be made. The use of Ardrox, Safranin O and Basic Yellow 40 all at the same time for visualizing latent fingerprints on sticky and non-sticky sides of tapes is possible (after former application of cyanoacrylate fumes on non-sticky surfaces). The highest effectiveness in visualizing latent fingerprints on sticky and non-sticky surfaces of examined tapes has been demonstrated by Safranin O. Regardless the type of fluorescent dye used, the number of fingerprints preliminary selected (qualified) for identification decreases with age. The number of fingerprints visualized on sticky and nonsticky sides of adhesive tapes (following prior application of cyanoacrylate fumes on non-sticky surfaces) with fluorescent dyes decreases with diminishing amount of sebaceous substance. problemy KRYMINALISTYKI 281(3)

Fluorescencja w wizualizacji śladów

Fluorescencja w wizualizacji śladów Ewa Rogoża Katarzyna Drzewiecka Fluorescencja w wizualizacji śladów Wstęp Ślady linii papilarnych ze względu na stopień zorganizowania materii zalicza się do śladów materialnych, zaś ze względu na mechanizm

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Emilia Karolina Kołek-Kaczanowska, Joanna Kreczko, Zbigniew Maćkiewicz

Emilia Karolina Kołek-Kaczanowska, Joanna Kreczko, Zbigniew Maćkiewicz 2014, 68, 3-4 METODY WYKORZYSTYWANE DO WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METHODS USED TO VIZUALIZE LATENT FINGERPRINTS Emilia Karolina Kołek-Kaczanowska, Joanna Kreczko, Zbigniew Maćkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

THE USE OF CYANOACRILE GLUES FOR REVEALING FINGERPRINTS ON VARIOUS SURFACES

THE USE OF CYANOACRILE GLUES FOR REVEALING FINGERPRINTS ON VARIOUS SURFACES THE USE OF CYANOACRILE GLUES FOR REVEALING FINGERPRINTS ON VARIOUS SURFACES Andrzej CZUBAK Institute of Forensic Research, Cracow ABSTRACT: The cyanoacrile method, being a simple and effective method of

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METODAMI CHEMICZNYMI

RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METODAMI CHEMICZNYMI Sławomir Zubański * RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METODAMI CHEMICZNYMI Od stuleci daktyloskopię uznaje się jednogłośnie za jedną z najważniejszych działów techniki kryminalistycznej,

Bardziej szczegółowo

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO 1 2 When you plug in or unplug the cable, be sure to insert pressing the hook of the connection cable. If you want to input the program to your robot, you should first connect the Card reader with the

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska

Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska Warszawa, 21.03.2013 1 Wzorce farmakopealne problemy Drogie Małe ilości w opakowaniu Brak certyfikatu analitycznego 2 Drugorzędowy Materiał Odniesienia

Bardziej szczegółowo

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/

1 Nazwisko i imiona lub nazwa firmy będącej podmiotem uprawnionym /Surname and forenames or name of firm of applicant/ Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego 02-013 Warszawa-Śródmieście ul. Lindleya 14 Czy jest to twój pierwszy wniosek? Jeśli nie, należy podać numer ewidencyjny /Is this your first application? If not, please

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. binding machine KRIS. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 ODDZIAŁ:

Instrukcja obsługi. binding machine KRIS. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 ODDZIAŁ: Instrukcja obsługi instruction manual 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 ODDZIAŁ: 02-784 WARSZAWA ul. Janowskiego 9 tel.: (022) 648 03 48..49 fax: (022) 648 03 50 bindownica

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015 RAIL TARIFF This Rail Tariff is an integral part of intermodal transport arrangement service provided by PCC Intermodal S.A. and therefore it cannot be used as a standalone offer, only in combination with

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

miniature, low-voltage lighting system MIKRUS S

miniature, low-voltage lighting system MIKRUS S P R O F E S S I O N A L L I G H T I N G miniature, low-voltage lighting system /system/ elements 20 20 47 6 6 profile transparent 500-94010000 1000-94020000 2000-94030000 20 6 6 20 connector I 94060000

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE Poland GENERAL INFORMATION USE Whiteheart malleable cast iron fittings brand EE are used in threaded pipe joints, particularly in water, gas,

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METODAMI CHEMICZNYMI

RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METODAMI CHEMICZNYMI kom. Sławomir Zubański wykładowca Instytut SłuŜb Zwalczających Przestępczość Kryminalną WyŜsza Szkoła Policji w Szczytnie RAPORT Z BADAŃ DOTYCZĄCYCH WIZUALIZACJI ŚLADÓW LINII PAPILARNYCH METODAMI CHEMICZNYMI

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie mikroskopii optycznej do weryfikacji dokumentów przerobionych za pomocą drukarki laserowej

Zastosowanie mikroskopii optycznej do weryfikacji dokumentów przerobionych za pomocą drukarki laserowej Sławomir Szczepańczyk Urszula Konarowska Zastosowanie mikroskopii optycznej do weryfikacji dokumentów przerobionych za pomocą drukarki laserowej Wstęp Pierwsza drukarka laserowa została skonstruowana w

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

YAKY, YAKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma IEC - 60502-1:2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości

YAKY, YAKYżo 0,6/1 kv. Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC. Norma IEC - 60502-1:2004. Konstrukcja. Zastosowanie. Właściwości Kable elektroenergetyczne z izolacją PVC Power cables with PVC insulation YKY, YKYżo 0,6/1 kv Norma Standard IEC - 60502-1:2004 3 2 1 Konstrukcja Construction Żyła przewodząca aluminiowa luminium Izolacja

Bardziej szczegółowo

Fixtures LED HEDRION

Fixtures LED HEDRION K A R T Y K ATA L O G O W E Fixtures LED HEDRION Oprawy lampy LED Hedrion do zastosowań profesjonalnych Fixtures LED lamps Hedrion for professional applications NATRIUM Sp. z o.o. ul. Grodziska 15, 05-870

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Find out more about IRENA s products in our catalogue.

Find out more about IRENA s products in our catalogue. Glass Factory IRENA is one of the leading producers of glass products. We are proud of over 80 years of experience and tradition. Our offer covers the range of sodium glass products: tumblers and steamware,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO SUMMARY Straight majority of technologies of industrially important products is based on reactions of catalytic character, one of such processes is dehydrogenation. Of substantial importance is for example

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie i badanie trwałości odcisków palców. ćwiczenie 5

Wykrywanie i badanie trwałości odcisków palców. ćwiczenie 5 Piotr hojnacki IV rok informatyki chemicznej Grupa 4, poniedziałek 17 15 Wrocław dn. 5 grudnia 2005 roku Wykrywanie i badanie trwałości odcisków palców. ćwiczenie 5 Wprowadzenie: Przygotować dwa zestawy

Bardziej szczegółowo

Planning and Cabling Networks

Planning and Cabling Networks Planning and Cabling Networks Network Fundamentals Chapter 10 Version 4.0 1 Projektowanie okablowania i sieci Podstawy sieci Rozdział 10 Version 4.0 2 Objectives Identify the basic network media required

Bardziej szczegółowo

An evaluation of GoldAnchor intraprostatic fiducial marker stability during the treatment planning

An evaluation of GoldAnchor intraprostatic fiducial marker stability during the treatment planning An evaluation of GoldAnchor intraprostatic fiducial marker stability during the treatment planning Dawid Bodusz, Wojciech Leszczyński, Wioletta Miśta, Leszek Miszczyk Application of fiducial gold markers:

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

ApplicAtion of A new commonly AvAilAble substance for the visualization of latent finger marks: white cement

ApplicAtion of A new commonly AvAilAble substance for the visualization of latent finger marks: white cement ApplicAtion of A new commonly AvAilAble substance for the visualization of latent finger marks: white cement Rakesh K. GaRG, Harry Pal, Ramanjit KauR Department of Forensic Science, Punjabi University,

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Inżynieria Rolnicza 4(129)/2011 OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Katarzyna Szwedziak, Dominika Matuszek Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460. z dnia 9 kwietnia 2013 r.

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460. z dnia 9 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460 1) z dnia 9 kwietnia 2013 r. 2) - 1) 2) poz. 1003, Nr 171, poz. 1016, Nr 222, poz. 1326 i Nr 227, poz. 1367. - - - -

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading)

Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading) Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading) ROGER sp.j. Gościszewo 59 82-416 Gościszewo Poland tel. 055 2720132 fax 055 2720133 www.roger.pl

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Robotic Arm Assembly Manual

Robotic Arm Assembly Manual Robotic Arm Assembly Manual 1. List of materials 3D printed Parts: Part Quantity Arm 1 gear.stl 1 Arm 1 lower.stl 1 Arm 1 upper.stl 1 Arm 2.STL 1 Arm 3.STL 1 Base gear.stl 1 Base.STL 1 Grasper 1.STL 1

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie

Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie Ocena trwałości powłok malarskich i wypraw tynkarskich elewacyjnych, czyli o prowadzeniu badań starzeniowych w Spektrochemie Konferencja Nowe wyzwania dla chemii budowlanej Warszawa, 11.06.2015 Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 Instrukcja obsługi instruction manual 80-9 GDAŃSK ul. Krynicka tel.: (08) fax: (08) 00 ODDZIAŁ: 0-78 WARSZAWA ul. Janowskiego 9 tel.: (0) 8 0 8..9 fax: (0) 8 0 0 BindownicE ibind A8/A/A/A0 BINDING MACHINEs

Bardziej szczegółowo

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne AKREDYTOWANE LABORATORIUM BADAWCZE Page (Strona) 2 of (Stron) 9 Following requirements should be taken into account in the case of making use of Test Report and giving information about the tests performed

Bardziej szczegółowo

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service)

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) 1. The owner of the website Ilona B. Miles is Success Solutions LLC, Sonaty Street 6/1108, 02-744 Warsaw, Tax Identification Number: 5213689531,

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI

OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ KATEDRA ROZRODU Z KLINIKĄ ZWIERZĄT GOSPODARSKICH Lek. wet. OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI

Bardziej szczegółowo

We Bring Brands to Life. for online portfolio visit www.ms-design.pl

We Bring Brands to Life. for online portfolio visit www.ms-design.pl We Bring Brands to Life for online portfolio visit www.ms-design.pl yetico producent styropianu styrofoam producer Świetliste logo zatopione w płaszczyznach plexi podkreśla innowacyjne podejście firmy

Bardziej szczegółowo

G14L LPG toroidal tank

G14L LPG toroidal tank G14L LPG toroidal tank Product Description 4-hole version of the unique STAKO patented design of the full (centre-filled) toroidal tank. The valve plate enhances the functionality of the tank compared

Bardziej szczegółowo

4F brand guide / logo

4F brand guide / logo 4F brand guide / logo Ważna informacja / Important information / PL Ilekroć używasz szablonów z niniejszej Księgi Znaku 4F lub projektujesz własny element / grafikę z użyciem logo 4F pamiętaj, że musisz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Podłączyć do gniazda Przykręcić nakrętkę radełkowaną Sposób montażu akcesoriów Wszystkie trzy akcesoria (tj. lusterko, haczyk i magnes) są mocowane do kamery ten sam sposób, co poniżej. Sposób montażu:

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

http://www.rcin.org.pl

http://www.rcin.org.pl Archeologia Polski, t. XXXVIII : 1993, z. I PL ISSN 0003-8180 MAŁGORZATA WINIARSKA-KABACIŃSKA ANALIZA FUNKCJONALNA OSTRZA KOŚCIANEGO ZBROJONEGO KRZEMIENNYMI WKŁADKAMI Z TŁOKOWA, WOJ. OLSZTYŃSKIE 1 Analizę

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

ORZ7 IN. made in Poland

ORZ7 IN. made in Poland EN Concept Whilst researching the history of the polish lighting industry, we came across a significant chapter detailing the Mesko Factory, which specialised in the production of outdoor lamps. One of

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN12PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2012. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

ELF. system: pokój młodzieżowy / teenagers room MEBLE MŁODZIEŻOWE / YOUTH ROOM FURNITURE ELF

ELF. system: pokój młodzieżowy / teenagers room MEBLE MŁODZIEŻOWE / YOUTH ROOM FURNITURE ELF 144 Nowoczesny system mebli młodzieżowych jest nie tylko funkcjonalny, ale także dzięki wzornictwu niezwykły. Sprawdza się nawet w najmniejszych pomieszczeniach. Poszczególne bryły mebli mają kształty

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

Free global tenders for Medical Equipment by The Hospital. Charles Jonschera University Of Medical

Free global tenders for Medical Equipment by The Hospital. Charles Jonschera University Of Medical Poland tender Oferta przetargu Nazwa Dostawa niesterylnego sprzętu medycznego do Szpitala Klinicznego im. K. Jonschera UM w Poznaniu - PN 39/11 Miejscowość Poznań Numer ogłoszenia 275645 Data zamieszczenia

Bardziej szczegółowo

1 kwietnia w optyce. O złudzeniach optycznych i złudzeniach optyków

1 kwietnia w optyce. O złudzeniach optycznych i złudzeniach optyków O złudzeniach optycznych i złudzeniach optyków Zbigniew Jaroszewicz Instytut Optyki Stosowanej Ul. Kamionkowska 18 03-805 Warszawa e-mail: mmtzjaroszewicz@post.pl 1 Jak oczy (i mózg) nas oszukują Widzenie

Bardziej szczegółowo

****/ZN/2012. if you are pregnant or breast-feeding.

****/ZN/2012. if you are pregnant or breast-feeding. Wydruk z drukarki nie jest wzorcem do druku. Akceptacja kolorów na podstawie proofa certyfikowanego i wzornika PANTONE. Załączony wzór przeznaczony jest do procesu akceptacji i nie może być użyty do przygotowania

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Wylewanie pianek miekkich i twardych - PUR. Pouring of soft and hard foams - PUR. www.pronar.pl TECHNOLOGIA POLIURETANÓW / POLYURETHANE TECHNOLOGY

Wylewanie pianek miekkich i twardych - PUR. Pouring of soft and hard foams - PUR. www.pronar.pl TECHNOLOGIA POLIURETANÓW / POLYURETHANE TECHNOLOGY TECHNOLOGIA POLIURETANÓW / POLYURETHANE TECHNOLOGY Wylewanie pianek miekkich i twardych - PUR Spienianie poliuretanów umożliwia wykonanie detali o różnym stopniu elastyczności. Oferujemy: produkty z pianek

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

Wzór wniosku o zwrot podatku VAT

Wzór wniosku o zwrot podatku VAT Załącznik Nr 1 Wzór wniosku o zwrot podatku VAT Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście Czy jest to twój pierwszy wniosek? Jeśli nie, należy podać numer ewidencyjny /Is this your first

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo