Received 25 March 2010; Accepted 19 October 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Received 25 March 2010; Accepted 19 October 2011"

Transkrypt

1 Journal of Apicultural Science 5 MICROSCOPIC IMAGE OF HONEYBEE DRONE SPERMATOZOA IN THREE DILUENTS G r z e g o r z B o r s u k 1, K r z y s z t o f O l s z e s k i 1, A n e t a S t r a c h e c k a 1, J e r z y P a l e o l o g 1, M a ri u s z G a g o 2, 3 1 Department of Biological Basis of Animal Production, Faculty of Biology and Animal Breeding, 2 Department of Biophysics, University of Life Sciences in Lublin, Akademicka 13, Lublin, Poland 3 Department of Cell Biology, Institute of Biology and Biotechnology, Maria Curie Sk odowska University, Lublin, Poland INTRODUCTION Communities of social insects are characterised by a polyandric mating system (Strassmann, 2001). In natural mating, a queen bee may copulate with many drones (Ruttner, 1969; Moritz, et al., 1996; Schl ns, et al., 2004). This is related to polyandry (Triasko, 1951; Borsuk et al., 2011a,b), which is most highly organized in bees (Fuchs and Moritz, 1999; Koeniger and Koeniger, 2000; Palmer and Oldroyd, 2000). Natural mating occurs in the air, which means a person cannot control the Received 25 March 2010; Accepted 19 October 2011 S u m m a r y Microscopic analysis of the behaviour of spermatozoa diluted in diluents was conducted in vitro and in vivo. Additionally, an attempt was made to determine the factors that may affect semen coagulation in the instrumental insemination process. Under a microscope, the following semen smear groups were observed: 1. according to drone age; 2. in commercial diluents: saline, SAFE boar semen diluents; l semen with spermathecal uid from 4-6 virgin queen bees; 4. from partially lled spermatheca - we used spermatozoa after reinsemination. Twelve smears in each group were viewed under the OLYMPUS microscope. The microscope was coupled with a digital camera for lming and taking photographs of the semen. Motility of spermatozoa/semen was observed in the preparations. A stopwatch was used to measure the length of time between preparations and the beginning of sperm movement until full cessation of movement. Semen from young drones did not coagulate. Semen coagulation most frequently occurred (44%) when mixing the semen from old and mature drones. After 12 min, cessation of spermatozoa movement was observed in the semen diluted with saline. Spermatozoa in the boar semen diluents exhibited motility for 29 min. After reinsemination, spermatozoa displayed circular arrangement. Key ords: semen smears, semen coagulation, reinsemination, drone, Apis mellifera. choice of the paternal side. Improved methods of instrumental bee insemination, however, have provided full control over the selection of the paternal side during mating. This significantly contributed to progress in bee breeding. Still, it is not known why instrumentally inseminated queen bees do not always commence oviposition. It is also not known why queens who have been instrumentally inseminated, start egg-laying later than naturallyinseminated queens (Mackensen, 1951, 1964; Jasi ski et al., 2005; Woyke et al., 2008).

2 6 In the past, the efficiency of properly performed instrumental insemination was affected by semen quality and lack of drone-specific diluents as well as other factors. Nowadays though, their analogues are applied with a common 0.9% saline solution and boar semen diluents. However, most diluents or substances are exposed to semen, reducing the survival rate of spermatozoa (Bishop, 1920). This explains why an air space in the insemination needle is necessary during the instrumental insemination. It prevents semen contact with the liquid in the needle and syringe. Another factor that affects the efficiency of the properly performed insemination procedure is semen competition. Inseminators claim that semen tends to coagulate in the needle during numerous insemination processes (Loc personal information). This coagulation markedly prolongs the insemination process. Internal complications may occur after natural mating between the queen bee and several drones (Schl ns et al., 2004; Andere et al., 2011). The internal complications may be caused by one drone, which, for instance, is the first to mate and contributes to semen coagulation. Semen coagulation consequently affects further sperm storage (Pizzari and Foster, 2008). After the mating, spermatozoa may compete between ejaculates from different drones (polyandry), which may induce their coagulation. The coagulation may be caused by incompatibility in the sex locus (Mackensen, 1964) as well as population selection. If this is so, none of the semen can be used since it remains in the queen bee s reproductive tract (Wojciechowski and Kr l, 1996). The survival of the semen stored by the queen bee is affected by the spermathecal fluid (Verma, 1973, 1978) and by substances secreted by the spermathecal glands (Schl ns et al., 2004). The spermatheca contains antioxidative enzymes protecting the spermatozoa from oxidative stress (Weirich et al., 2002). It is possible that such stress is induced by competition between the spermatozoa (Triasko, 1951). The competition involves increased motility, ensuring sperm precedence in reaching the queen bee s spermatheca. Another reason for lack of oviposition may be aggregation of spermatozoa from one drone, which form unbreakable bundles (Moritz et al., 1996). After copulation, the continually mixing spermatozoa are well visible through the transparent spermathecal wall (Ruttner, 1954; Woyke, 1960). After insemination with mixed semen originating from African and European drones, a higher rate of egg fertilization by African drones was observed. The ratio was 9:1 (Grandi-Hoffman et al., 2004; Schneider et al., 2006). Similar dominance was noted in wild drones and in those selected in the drone congregation areas with the progeny ratio 4:1, respectively (Woyke, 1971). This indicates high competition between spermatozoa (Tofilski et al., 2011). The introduction sequence of semen into a queen bee s reproductive tract also plays an important role. There is little probability of progeny from drones that were the last to be used for insemination (Woyke, 1963; Siuda et al., 2009). This is because excess semen from the queen bee s reproductive tract is removed. The techniques employed in the evaluation of the semen include the macroscopic method and the in vivo microscopic method. The macroscopic method uses the consistency estimation according to Woyke (1964). Woyke classifies semen into: 1) sparse semen, which is not suitable for insemination, 2) semen that is optimal for insemination, and 3) dense semen - also not suitable for insemination. Semen used in instrumental bee insemination can be assessed with the in vivo microscopic method based on the number of laid eggs (Jasi ski et al., 2005; Woyke et al., 2008). The aim of the experiment was to perform an in vitro and in vivo microscopic

3 Journal of Apicultural Science 7 analysis of diluted spermatozoa behaviour in diluents. Additionally, an attempt was made to determine the factors that may affect semen coagulation in the instrumental insemination process. MATERIALS AND METHODS The study was conducted in the Breeding Apiary in Teodor w, Poland. Carniolan honeybee Apis mellifera carnica drones and queen bees were investigated. The following semen smear groups were observed under the microscope: 1. according to drone age; Three age groups were distinguished: young drones up to 12 days old (sparse semen), mature drones which were from 14 to 27 days old (optimal semen for instrumental insemination), and older drones which were over 30 days old (dense semen); 2. in commercial diluents: saline, SAFE boar semen diluents; l semen with the spermathecal fluid from 4-6 virgin queen bees; 4. from partially filled spermatheca. The queen bees were inseminated by one drone with a dose of approximately 1 l. After commencement of oviposition the semen was collected from the spermatheca. Then, this semen was used for reinsemination of twelve virgin queens using a dose of approximately 0.5 l. The semen smears from the partially filled spermatheca and the spermatozoa after the reinsemination, were prepared to assess the behaviour of the spermatozoa in the spermatheca. The semen was mixed with diluents in a ratio of about 1:4. The smears were prepared on a B rker s plate. Twelve smears were made from each group. The smears were observed under an OLYMPUS microscope. The microscope was coupled with a digital camera to film the observed semen. Motility of spermatozoa/semen was observed in the preparations. A stopwatch was used to measure the length between the time the preparation was made and the beginning of spermatozoa/ semen movement - until full cessation of movement. The mean time of spermatozoa/semen movement in the preparations was calculated with SAS software (Institute, SAS User s Guide Version 9.1 ed., 2003) using univariate ANOVA. RESULTS AND DISCUSSION 1. Behaviour of the semen in relation to drone age Sparse semen from young drones had a cluster visible in loose spermatozoa bundles and short mobility duration (X SD= min, n=12) (Fig. 1). Similarly, Jaycox (1960), Lensky and Schindler (1967), Ruttner (1969) and Verma (1978) assessed the spermatozoa after cessation of movement. The optimal semen for instrumental insemination Fig. 1. Semen from a young drone.

4 8 Fig. 2. Semen from a mature drone. Fig. 3. Semen from an old drone. exhibited long mobility duration (X SD= min, n=12) and was accompanied by a high cluster mass of spermatozoa bonds (Fig. 2). Dense semen sampled from old drones displayed short mobility duration (X SD= min, n=12) in the microscopic picture (Fig. 3). This dense semen had a very high cluster mass of spermatozoa and varied mobility duration. Dense semen demonstrated high diversity and had a tendency to coagulate. The tendency to coagulate lowered the motility of the spermatozoa and induced their immobility. In the non-coagulated semen, movements of the spermatozoa were still visible. The mixed semen from two mature drones was very active but this activity later disappeared. Such reactions may indicate competition between the ejaculates (Triasko, 1951). Similar behaviour was observed in a mixture of ejaculates sampled from a young and a mature drone. At first, enhanced motility was observed. This enhanced motility may have been induced by an increased amount of the seminal vesicle fluid and of the endophallus bulb (Flanders, 1939; Woyke, 2008) or proteins (King et al., 2011). Sparse semen from immature drones did not coagulate when combined with the optimal consistency semen used

5 Journal of Apicultural Science 9 for insemination. The lack of semen coagulation may indicate that there is no hemolymph and endothelium in the young drone semen (Ruttner, 1954; Woyke, 2008, 2010). Dense semen caused rapid loss of motility and more frequent (44%) production of coagulates, not motility bands. The cessation of semen movement may have been induced by the increased amount of epithelium entering the semen (Woyke, 2008, 2010). Such an increase in epithelium may be a result of the drone aging process (Burzy ski, 2007; Rhodes et al., 2010; Paleolog et al., 2011). It may also result from the peeling of considerable amounts of the epithelium from mucus glands during eversion of the endophallus. 2. Behaviour of the semen in commercial diluents The semen from the young, mature and old drones was treated with a salinedilution. During the treatment, the spermatozoa displayed quick movements, which on average, ceased after X SD= min, n=12. Movement cessation was an indication of dying spermatozoa (Ruttner, 1969). Dilution resulted in disruption of the bonds and the first characteristic circular arrangement. Fig. 4. Semen from a mature drone mixed with the spermathecal uid of a non-inseminated queen bee (0,2 l semen with the spermathecal uid from 4-6 virgin queen bees). Fig. 5. Spermatozoa after reinsemination.

6 10 The boar semen diluent also induced increased spermatozoa motility accompanied by almost complete disruption of the bonds of the spermatozoa, which then restored the bonds. On average, during X SD= min, n=12 period, single spermatozoa at the sides of the preparations displayed the highest motility. 3. Behaviour of the semen in combination ith the spermathecal fluid Semen sampled from a mature drone and mixed with the spermathecal liquid of a non-inseminated queen bee initially displayed intensive motility. The mobility declined after a few minutes and remained at a constant level for average X SD= min, n=12 (Fig. 4). After the queen bees were inseminated with such a mixture and smears from their spermatheca were prepared, it appeared that the spermatozoa were arranged in loose bundles. These loose bundles formed circles which moved in a counter clockwise manner (Fig. 4). King et al. (2011) argue that sperm viability is dependent on protein and fructose found in seminal fluid whereas Gen er and Kahya (2011) state that sperm viability is dependent on lateral oviducts and spermathecae substances. 4. Behaviour of the semen sampled from the partially filled spermatheca In the partially filled spermatheca, highly motile spermatozoa arranged in the form of loose clusters were observed. Such spermatozoa have the ability of unconstrained movement and are not arranged in a cluster mass of spermatozoa bonds (Ruttner, 1954; Woyke, 2008, 2010), therefore their activity is increased. The higher the cluster of the spermatozoa in the spermatheca is, the more compact the bundles are. This means that the spermatozoa remain in tight clusters without being able to move. Characteristic behaviour was observed in the spermatozoa sampled from the spermatheca of the queen bees after reinsemination. The spermathecae were partially filled due to the small amount of semen sampled from a previously inseminated ovipositing queen. In all the smears, the spermatozoa formed more or less compact circles. The compactness depended on the amount of semen sampled from the spermatheca of an ovipositing queen bee (ca. 0.5 l). All the spermatozoa were arranged in circles, which displayed a rotary counter clockwise motion (all moving in the same direction) (Fig. 5). The circle arrangement may be related to the length of the spermatozoa, which is ca. mm (Ruttner, 1954). The circle arrangement facilitates storage of the long, circularly arranged spermatozoa in small, round, 1 mm in diameter spermathecae. The arrangement of the spermatozoa may also be related to polyandry. When sampled from several drones, the spermatozoa form circular clusters, mix in the queen bee s spermatheca (Ruttner, 1954; Woyke, 1960), and move into the vas deferens. Thus, the circular clusters close the vas deference temporarily until they become scarce. Other circular clusters then take their place. This is corroborated by the fact, that fertilized eggs laid by a queen bee recurrently descend from a different drone. A very visible example is in a bee family with naturally mated dark-coloured bees, where occasionally light-coloured bees appear after the queen bee has copulated with several light-coloured drones. CONCLUSION Semen from mature drones coagulates the earliest. Semen from young drones does not coagulate. ACKNOwLEDGEMENTS We thank Prof. Jerzy Woyke for critical support and constructive comments during the preparation of the manuscript. We also wish to thank Mr. Krzysztof Loc for his invaluable help in conducting the experiments.

7 Journal of Apicultural Science 11 REFFERENCES Andere C. I., Monteavaro C., Palacio M. A., Catena M., Rodr guez E. M., Collins A. M. (2011) - Apis mellifera semen: bacterial contamination and susceptibility to antibiotics. Apidologie, 42(5): Bishop G. H. (1920) - Fertilization in the honeybee. I. The male sexual organs: their histological structure and physiological functioning. J. Exp. Zool., 31: Borsuk G., Olszewski K., Strachecka A., Paleolog J. (2011a) - The interaction of worker bees with elevated genotype variance 1. Field tests of sugar syrup collection and storage. J. Apic. Sci., 55(1): Borsuk G., Olszewski K., Strachecka A., Paleolog J. (2011b) - The interaction of worker bees with elevated genotype variance 2. Cage tests of sugar syrup collecting and mortality. J. Apic. Sci., 55(1): Burzy ski S. R. (2007) - Prze om w terapii i profilaktyce w medycynie XXI wieku (III). Medycyna starzej cego si spo ecze stwa [A breakthrough in therapy and prophylaxis in medicine twenty-first century (III). Aging Medicine]. Czasopismo Aptekarskie, 1: Flanders S. E. (1939) - Environmental control of sex in Hymenopterous insects. Ann. Ent. Soc. Amer., 32(1): Fuchs S., Moritz R. F. A. (1999) - Evolution of extreme polyandry in the honeybee Apis mellifera. Behav. Ecol. Sociobiol., 45(3-4): Gen er H. V., Kahya Y. (2011) - The viability of sperm in lateral oviducts and spermathecae of instrumentally inseminated and naturally mated honey bee (Apis mellifera L.) queens. J. Apic. Res., 50(3): Grandi-Hoffman de G., Tarpy D. R., Schneider S. S. (2004) - Details, details: How sperm use might influence the Africanization process. Am. Bee J., 144(6): Jasi ski J., Prabucki J., Wilde J., Woyke J., Chuda-Mickiewicz B., Siuda M., Madras B., Samborski J., Bratkowski J., Jojczyk A., B k B. (2005) - Badania nad czynnikami przy pieszaj cymi czerwienie sztucznie unasienionych matek pszczelich II [Studies on factors accelerating oviposition of instrumentally inseminated queen bees II]. XLII Naukowa Konf. Pszczelarska, Pu awy, Jaycox E. R. (1960) - The effect of drying and various diluents on spermatozoa of honey bee (Apis mellifera L.). J. Econ. Entomol., 53(2): King M., Eubel H., Millar A. H., Baer B. (2011) - Proteins within the seminal fluid are crucial to keep sperm viable in the honeybee Apis mellifera. J. Insect. Physiol., 57(3): Koeniger N., Koeniger G. (2000) - Reproductive isolation among species of the genus Apis. Apidologie, 31(2): Lensky Y., Schindler H. (1967) - Motility and reversible inactivation of honeybee spermatozoa in vivo and in vitro. Ann. Abeille, 10(1): Mackensen O. (1951) - Viability and sex determination in the honeybee. Genetics, 36(5): Mackensen O. (1964) - Relation of semen volume to success in artificial insemination. J. Econ. Entomol., 57(4): Moritz R. F. A, Kryger P., Allsopp M. H. (1996) - Competition for royalty in bees. Nature, 384: 31. Moritz R. F. A. (1983) - Homogeneous mixing of honeybee semen by centrifugation. J. Apic. Res., 22(4): Paleolog J., Strachecka A., Burzy ski S. R., Olszewski K., Borsuk G. (2011) - The larval diet supplemented with sodium phenylacetylglutaminate influences the worker cuticle proteolytic system in Apis mellifera L. J. Apic. Sci., 55(2): Palmer K. A., Oldroyd B. P. (2000) - Evolution of multiple mating in the genus Apis. Apidologie, 31(2):

8 12 Pizzari T., Foster K. R. (2008) - Sperm sociality: Cooperation, altruizm, and spite. PLoS Biol. 6 (5): e 130. cloi; /journal. pbio Rhodes J.W., Harden S., Spooner- Hart R., Anderson D. L., Wheen G. (2010) - Effects of age, season and genetics on semen and sperm production in Apis mellifera drones. Apidologie, 42(1): Ruttner F. (1954) - Mehrfache Begattung der Bienenk nigin. Zool. Anz., 153: Ruttner F. (1969) - The instrumental insemination of the queen bees. Apimondia Verlag, Bukarest, Romania. SAS Institute (2003) - SAS; Statistic s. SAS Institute Inc., Cary, NC, USA. Schl ns H., Koeniger G., Koeniger N., Moritz R. F. A. (2004) - Sperm utilization pattern in the honeybee (Apis mellifera). Behav. Ecol. Sociobiol., 56: Schneider S. S., de Grandi-Hoffman G., Smith D., Tarpy D. (2006) - The African honey bee. I. A case study of a biological invasion. Bee Culture, 134(4): Siuda M., B k B., Wilde J. (2009) - The impact of the sequence of particular drone semen administration on number of their own progeny after instrumental insemination Ann. Warsaw Univ. of Life Sc. - SGGW, Anim. Sci., 46: Strassmann J. E. (2001) - The rarity of multiple mating by females in the social hymenoptera. Insectes Sociaux, 48(1): Tofilski A., Chuda-Mickiewicz B., Czeko ska K., Chorobi ski P. (2011) - Flow cytometry evidence about sperm competition in honey bee (Apis mellifera). Apidologie, DOI: /s Triasko W. W. (1951) - Priznaki osiemiennosti pczelinych matok [Signs ofmating of queen bees]. Pchelovodstvo, 28(11): Verma L. R. (1973) - An ionic basis for a possible mechanism of sperm survival in the spermatheca of the queen honey bee (Apis mellifera L.). Comp. Biochem. and Physiol., 44(1): Verma L. R. (1978) - Biology of honeybee (Apis mellifera L.) spermatozoa 1. Effect of different diluents on motility and survival. Apidologie, 9(3): Weirich G., Collins, A., Williams V. (2002) - Antioxidant enzymes in the honey bee, Apis mellifera. Apidologie, 33(1): Wojciechowski M., Kr l E. (1996) - On intraoviductal sperm competition in the honeybee (Apis mellifera). Folia Biol. Krakow, 44: Woyke J. (1960) - Naturalne i sztuczne unasienianie matek pszczelich (Natural and artificial insemination of queen honey bees). Pszczeln. Zesz. Nauk., 4: Woyke J. (1963) - Contribution of successive drones to the insemination of a queen. XIX-th Intern. Beekeeping Congress, Prague. Proceedings, Comp. Text. of Lect. of XIX Congress of Apimondia: [online]: contrsuccdr.pdf Woyke J. (1964) - Die Virkung aufeinanderfolgender Drohnen auf die Besamung der K nigin. Beekeep. Congr. Prague, 19: Woyke J. (1971) - Unasienianie matek pszczelich na trutowisku o zwi kszonej liczbie trutni (The matings of honey bee queens in the mating station with enlarged drones numer). Pszczeln. Zesz. Nauk., 15(1-2): Woyke J. (2008) - Why the eversion of the endophallus of honey bee drone stops at the partly everted stage and significance of this. Apidologie, 39(6): Woyke J., Jasi ski Z., Prabucki J., Wilde J., Chuda-Mickiewicz B., Siuda M., Madras-Majewska B., Samborski J., Bratkowski J, Jojczyk A. (2008) - Onset of oviposition by honey bee queens, mated either naturally or by various instrumental insemination methods, fits a lognormal distribution. J. Apic. Res. and Bee World, 47(1): 1-9. Woyke J. (2010) - Three substances ejected by Apis mellifera drones during endophallus eversion as well as during natural matings with queen bees. Apidologie, 41(6):

9 Journal of Apicultural Science 13 MIKROSKOPOwY OBRAZ PLEMNIK w TRUTNI PSZCZO Y MIODNEJ w TRZECH ROZCIE CZALNIKACH B o r s u k G., O l s z e s k i K., S t r a c h e ck a A., P a l e o l o g J., G a g o M. S t r e s z c z e n i e Celem bada by a mikroskopowa analiza zachowania si plemnik w w rozcie czalnikach in vitro i in vivo. Dodatkowo pr bowano okre li, kt re z czynnik w mog wp ywa na koagulacj nasienia podczas instrumentalnego unasieniania. Badano trutnie i matki rasy krai skiej Apis mellifera carnica. Utworzono cztery grupy do wiadczalne. Nasienie obserwowano w rozmazach mikroskopowych: 1. pobrane od trutni w r nym wieku. Wyodr bniono trzy grupy wiekowe: trutnie m ode - do 12-go dnia ycia (daj ce rzadkie nasienie), trutnie dojrza e - w przedziale wiekowym dni (daj ce nasienie optymalne do instrumentalnego unasieniania), trutnie stare - powy ej 30-stu dni (daj ce g ste nasienie). 2. z handlowymi rozcie czalnikami (sol zjologiczn oraz z rozcie czalnikiem nasienia knur w SAFE), 3. z p ynem pochodz cym ze zbiorniczka nasiennego dziewiczych matek, 4. ze zbiorniczka nasiennego matki, kt r unasieniano jednym trutniem (dawka ok. 1 l) i czekano, a zacznie sk ada jaja nast pnie matk zabijano i pobierano nasienie ze zbiorniczka nasiennego, kt re wykorzystywano do powt rnego unasieniania dziewiczej matki - reinseminacja (dawka ok. 0,5 l). Rozmaz plemnik w ze zbiorniczka nasiennego matki, po reinseminacji u yto w celu stwierdzenia zachowania si plemnik w w zbiorniczku nasiennym innej dziewiczej matki. Nasienie mieszano z rozcie czalnikami w proporcji 1:4. Rozmazy wykonywano na p ytce B rkera. W ka dej grupie wykonano po 12 rozmaz w, kt re ogl dano w mikroskopie OLYMPUS. Mikroskop po czono z kamer cyfrow, kt r nagrywano lmy nasienia i wykonano zdj cia. W preparatach obserwowano ruch plemnik w/nasienia. Stoperem mierzono czas od wykonania preparatu, pocz tek ruchu plemnik w/nasienia w preparacie do ca kowitego zaprzestania ruchu. Nasienie od m odych trutni nie powodowa o koagulat w. Najcz ciej do koagulacji nasienia (44%) dochodzi o po zmieszaniu nasienia pochodz cego od starych trutni z nasieniem od dojrza ych trutni. Po 12 min obserwowano zaprzestanie ruchu plemnik w w nasieniu rozcie czonym sol zjologiczn. Plemniki w rozcie czalniku dla knur w wykazywa y oznaki ruchu przez 29 min. Plemniki po reinseminacji uk ada y si w ko a. S o a kluczo e: rozmaz nasienia, koagulacja nasienia, reinseminacja, trutnie, Apis mellifera.

The impact of the sequence of particular drone semen administration on number of their own progeny after instrumental insemination

The impact of the sequence of particular drone semen administration on number of their own progeny after instrumental insemination Annals of Warsaw University of Life Sciences SGGW Animal Science No 46, 2009: 109 113 (Ann. Warsaw Univ. of Life Sc. SGGW, Anim. Sci. 46, 2009) The impact of the sequence of particular drone semen administration

Bardziej szczegółowo

The influence of honey bee (Apis mellifera) drone age on volume of semen and viability of spermatozoa

The influence of honey bee (Apis mellifera) drone age on volume of semen and viability of spermatozoa DOI: 10.2478/jas-2013-0007 Vol. 57 No. 1 2013 Journal of Apicultural Science 61 The influence of honey bee (Apis mellifera) drone age on volume of semen and viability of spermatozoa K r y s t y n a C z

Bardziej szczegółowo

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition)

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition) Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000 (Polish Edition) Poland) Przedsiebiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne (Katowice Click here if your download doesn"t start automatically Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000

Bardziej szczegółowo

THE ROLE OF PHYTOHORMONES IN INSTRUMENTAL INSEMINATION OF QUEEN BEES

THE ROLE OF PHYTOHORMONES IN INSTRUMENTAL INSEMINATION OF QUEEN BEES Vol. 53 No. 2 2009 Journal of Apicultural Science 91 THE ROLE OF PHYTOHORMONES IN INSTRUMENTAL INSEMINATION OF QUEEN BEES B o e n a C h u d a - M i c k i e w i c z, J a r o s ³ a w P r a b u c k i, J e

Bardziej szczegółowo

Patients price acceptance SELECTED FINDINGS

Patients price acceptance SELECTED FINDINGS Patients price acceptance SELECTED FINDINGS October 2015 Summary With growing economy and Poles benefiting from this growth, perception of prices changes - this is also true for pharmaceuticals It may

Bardziej szczegółowo

aforementioned device she also has to estimate the time when the patients need the infusion to be replaced and/or disconnected. Meanwhile, however, she must cope with many other tasks. If the department

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE METODY KRÓTKOTERMINOWEGO PRZECHOWYWANIA NASIENIA TRUTNI. Wojciech Skowronek, Jerzy Szymula

OPRACOWANIE METODY KRÓTKOTERMINOWEGO PRZECHOWYWANIA NASIENIA TRUTNI. Wojciech Skowronek, Jerzy Szymula PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XLII, Nr l 1998 OPRACOWANIE METODY KRÓTKOTERMINOWEGO PRZECHOWYWANIA NASIENIA TRUTNI Wojciech Skowronek, Jerzy Szymula Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa, Oddział Pszczelnictwa

Bardziej szczegółowo

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition)

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Robert Respondowski Click here if your download doesn"t start automatically Wojewodztwo Koszalinskie:

Bardziej szczegółowo

MaPlan Sp. z O.O. Click here if your download doesn"t start automatically

MaPlan Sp. z O.O. Click here if your download doesnt start automatically Mierzeja Wislana, mapa turystyczna 1:50 000: Mikoszewo, Jantar, Stegna, Sztutowo, Katy Rybackie, Przebrno, Krynica Morska, Piaski, Frombork =... = Carte touristique (Polish Edition) MaPlan Sp. z O.O Click

Bardziej szczegółowo

Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950?

Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950? Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950? Joanna Wibig Department of Meteorology and Climatology, University of Lodz, Poland OUTLINE: Motivation Data Heat wave frequency measures

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014

European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014 European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014 Załącznik nr 1 General information (Informacje ogólne) 1. Please specify your country. (Kraj pochodzenia:) 2. Is this your country s ECPA

Bardziej szczegółowo

Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1: = City map (Polish Edition)

Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1: = City map (Polish Edition) Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1:15 000 = City map (Polish Edition) Click here if your download doesn"t start automatically Zakopane, plan miasta: Skala ok. 1:15 000 = City map (Polish Edition) Zakopane,

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition)

Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition) Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition) Janusz Leszek Jurkiewicz Click here if your download doesn"t start automatically Stargard Szczecinski i okolice (Polish Edition) Janusz Leszek Jurkiewicz

Bardziej szczegółowo

Miedzy legenda a historia: Szlakiem piastowskim z Poznania do Gniezna (Biblioteka Kroniki Wielkopolski) (Polish Edition)

Miedzy legenda a historia: Szlakiem piastowskim z Poznania do Gniezna (Biblioteka Kroniki Wielkopolski) (Polish Edition) Miedzy legenda a historia: Szlakiem piastowskim z Poznania do Gniezna (Biblioteka Kroniki Wielkopolski) (Polish Edition) Piotr Maluskiewicz Click here if your download doesn"t start automatically Miedzy

Bardziej szczegółowo

Katowice, plan miasta: Skala 1: = City map = Stadtplan (Polish Edition)

Katowice, plan miasta: Skala 1: = City map = Stadtplan (Polish Edition) Katowice, plan miasta: Skala 1:20 000 = City map = Stadtplan (Polish Edition) Polskie Przedsiebiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera Click here if your download doesn"t start automatically

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Lek. Łukasz Głogowski Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Opiekun naukowy: Dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel Zakład Profilaktyki Chorób

Bardziej szczegółowo

Baptist Church Records

Baptist Church Records Baptist Church Records The Baptist religion was a religious minority in Poland, making it more difficult to know when and where records of this religion might be available. In an article from Rodziny,

Bardziej szczegółowo

EFFECT OF QUEEN CAGING CONDITIONS ON INSEMINATION RESULTS

EFFECT OF QUEEN CAGING CONDITIONS ON INSEMINATION RESULTS Vol. 49 No. 1 2005 Journal of Apicultural Science 5 EFFECT OF QUEEN CAGING CONDITIONS ON INSEMINATION RESULTS Aldona Gontarz 1, Ma³gorzata Bieñkowska 2, Krzysztof Loc 3 1 Department of breeding methods

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition)

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) J Krupski Click here if your download doesn"t start automatically Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka do Ojczyzny: Przemowienia i homilie Ojca Swietego Jana Pawla II (Jan Pawel II-- pierwszy Polak na Stolicy Piotrowej) (Polish Edition)

Pielgrzymka do Ojczyzny: Przemowienia i homilie Ojca Swietego Jana Pawla II (Jan Pawel II-- pierwszy Polak na Stolicy Piotrowej) (Polish Edition) Pielgrzymka do Ojczyzny: Przemowienia i homilie Ojca Swietego Jana Pawla II (Jan Pawel II-- pierwszy Polak na Stolicy Piotrowej) (Polish Edition) Click here if your download doesn"t start automatically

Bardziej szczegółowo

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition)

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Robert Respondowski Click here if your download doesn"t start automatically Wojewodztwo Koszalinskie:

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition)

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Robert Respondowski Click here if your download doesn"t start automatically Wojewodztwo Koszalinskie:

Bardziej szczegółowo

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE Dzieciństwo w cieniu schizofrenii przegląd literatury na temat możliwych form pomocy i wsparcia dzieci z rodzin, gdzie jeden z rodziców dotknięty jest schizofrenią Childhood in the shadow of schizophrenia

Bardziej szczegółowo

BIOPHYSICS. Politechnika Łódzka, ul. Żeromskiego 116, Łódź, tel. (042)

BIOPHYSICS. Politechnika Łódzka, ul. Żeromskiego 116, Łódź, tel. (042) BIOPHYSICS Prezentacja multimedialna współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka bez ograniczeń - zintegrowany rozwój Politechniki

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Beata Madras-Majewska, prof. SGGW

Dr hab. Beata Madras-Majewska, prof. SGGW Dr hab. Beata Madras-Majewska, prof. SGGW KONTAKT SGGW w Warszawie Wydział Nauk o Zwierzętach Pracownia Pszczelnictwa ul. Nowoursynowska 166 02-787 Warszawa Tel: + 48 225936652 E-mail: beata_madras_majewska@sggw.pl

Bardziej szczegółowo

Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych?

Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych? Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych? Artykuł pobrano ze strony eioba.pl Pokazuje, jak zastosowanie zasady Pareto może usprawnić Twoją naukę angielskiego. Słynna zasada Pareto mówi o

Bardziej szczegółowo

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Anna BŁACH Centre of Geometry and Engineering Graphics Silesian University of Technology in Gliwice EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Introduction Computer techniques

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2)

Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2) Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2) Click here if your download doesn"t start automatically Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily Climbs (Emily, #2) Emilka szuka swojej gwiazdy / Emily

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

DM-ML, DM-FL. Auxiliary Equipment and Accessories. Damper Drives. Dimensions. Descritpion

DM-ML, DM-FL. Auxiliary Equipment and Accessories. Damper Drives. Dimensions. Descritpion DM-ML, DM-FL Descritpion DM-ML and DM-FL actuators are designed for driving round dampers and square multi-blade dampers. Example identification Product code: DM-FL-5-2 voltage Dimensions DM-ML-6 DM-ML-8

Bardziej szczegółowo

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition)

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) J Krupski Click here if your download doesn"t start automatically Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu IONS-14 / OPTO Meeting For Young Researchers 2013 Khet Tournament On 3-6 July 2013 at the Faculty of Physics, Astronomy and Informatics of Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland) there were two

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Wydział Lekarski. Jarosław Woźniak. Rozprawa doktorska

Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Wydział Lekarski. Jarosław Woźniak. Rozprawa doktorska Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wydział Lekarski Jarosław Woźniak Rozprawa doktorska Ocena funkcji stawu skokowego po leczeniu operacyjnym złamań kostek goleni z uszkodzeniem więzozrostu piszczelowo-strzałkowego

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

SubVersion. Piotr Mikulski. SubVersion. P. Mikulski. Co to jest subversion? Zalety SubVersion. Wady SubVersion. Inne różnice SubVersion i CVS

SubVersion. Piotr Mikulski. SubVersion. P. Mikulski. Co to jest subversion? Zalety SubVersion. Wady SubVersion. Inne różnice SubVersion i CVS Piotr Mikulski 2006 Subversion is a free/open-source version control system. That is, Subversion manages files and directories over time. A tree of files is placed into a central repository. The repository

Bardziej szczegółowo

Zajęcia z języka angielskiego TELC Gimnazjum Scenariusz lekcji Prowadzący: Jarosław Gołębiewski Temat: Czas Present Perfect - wprowadzenie

Zajęcia z języka angielskiego TELC Gimnazjum Scenariusz lekcji Prowadzący: Jarosław Gołębiewski Temat: Czas Present Perfect - wprowadzenie Zajęcia z języka angielskiego TELC Gimnazjum Scenariusz lekcji Prowadzący: Jarosław Gołębiewski Temat: Czas Present Perfect - wprowadzenie I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: wie, że czas present perfect

Bardziej szczegółowo

Gdański Uniwersytet Medyczny Wydział Nauk o Zdrowiu z Oddziałem Pielęgniarstwa i Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej. Beata Wieczorek-Wójcik

Gdański Uniwersytet Medyczny Wydział Nauk o Zdrowiu z Oddziałem Pielęgniarstwa i Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej. Beata Wieczorek-Wójcik Gdański Uniwersytet Medyczny Wydział Nauk o Zdrowiu z Oddziałem Pielęgniarstwa i Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej Beata Wieczorek-Wójcik Poziom obsad pielęgniarskich a częstość i rodzaj zdarzeń

Bardziej szczegółowo

DOI: / /32/37

DOI: / /32/37 . 2015. 4 (32) 1:18 DOI: 10.17223/1998863 /32/37 -,,. - -. :,,,,., -, -.,.-.,.,.,. -., -,.,,., -, 70 80. (.,.,. ),, -,.,, -,, (1886 1980).,.,, (.,.,..), -, -,,,, ; -, - 346, -,.. :, -, -,,,,,.,,, -,,,

Bardziej szczegółowo

Agata i Rados aw Kowalscy

Agata i Rados aw Kowalscy Agata i Rados aw Kowalscy Akwakultura s odkowodna trend zmian na przestrzeni 21 wieku Akwakultura s odkowodna ca kowita produkcja w 2013r w przeliczeniu na area dost pny 1000000 900000 Produkcja ryb w

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

EPS. Erasmus Policy Statement

EPS. Erasmus Policy Statement Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości Ostrowiec Świętokrzyski College of Business and Entrepreneurship EPS Erasmus Policy Statement Deklaracja Polityki Erasmusa 2014-2020 EN The institution is located

Bardziej szczegółowo

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition)

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Robert Respondowski Click here if your download doesn"t start automatically Wojewodztwo Koszalinskie:

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

OpenPoland.net API Documentation

OpenPoland.net API Documentation OpenPoland.net API Documentation Release 1.0 Michał Gryczka July 11, 2014 Contents 1 REST API tokens: 3 1.1 How to get a token............................................ 3 2 REST API : search for assets

Bardziej szczegółowo

INSPECTION METHODS FOR QUALITY CONTROL OF FIBRE METAL LAMINATES IN AEROSPACE COMPONENTS

INSPECTION METHODS FOR QUALITY CONTROL OF FIBRE METAL LAMINATES IN AEROSPACE COMPONENTS Kompozyty 11: 2 (2011) 130-135 Krzysztof Dragan 1 * Jarosław Bieniaś 2, Michał Sałaciński 1, Piotr Synaszko 1 1 Air Force Institute of Technology, Non Destructive Testing Lab., ul. ks. Bolesława 6, 01-494

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s

Industrial Landscape Eustachy Kossakowski, 1950s and 60s dimensions: 38.5 x 28.5 cm technique: 12 black and white silver gelatin fiber prints made from original Eustachy Kossakowski s negatives edition: 6 price: 12 000 PLN Each portfolio is numbered and signed

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

ZDANIA ANGIELSKIE W PARAFRAZIE

ZDANIA ANGIELSKIE W PARAFRAZIE MACIEJ MATASEK ZDANIA ANGIELSKIE W PARAFRAZIE HANDYBOOKS 1 Copyright by Wydawnictwo HANDYBOOKS Poznań 2014 Wszelkie prawa zastrzeżone. Każda reprodukcja lub adaptacja całości bądź części niniejszej publikacji,

Bardziej szczegółowo

Blow-Up: Photographs in the Time of Tumult; Black and White Photography Festival Zakopane Warszawa 2002 / Powiekszenie: Fotografie w czasach zgielku

Blow-Up: Photographs in the Time of Tumult; Black and White Photography Festival Zakopane Warszawa 2002 / Powiekszenie: Fotografie w czasach zgielku Blow-Up: Photographs in the Time of Tumult; Black and White Photography Festival Zakopane Warszawa 2002 / Powiekszenie: Fotografie w czasach zgielku Juliusz and Maciej Zalewski eds. and A. D. Coleman et

Bardziej szczegółowo

What our clients think about us? A summary od survey results

What our clients think about us? A summary od survey results What our clients think about us? A summary od survey results customer satisfaction survey We conducted our audit in June 2015 This is the first survey about customer satisfaction Why? To get customer feedback

Bardziej szczegółowo

POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA

POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA mgr Magdalena Hendożko Praca doktorska Promotor: dr hab. med. Wacław Kochman prof. nadzw. Gdańsk 2015 STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXXVII 1993

PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXXVII 1993 PSZCZELNICZE ZESZYTY NAUKOWE Rok XXXVII 1993 PODEJMOWANIE CZERWIENIA PRZEZ MATKI PSZCZELE PRZETRZYMYWANE W SKRZYNKACH W ASYŚCIE SWOBODNIE OBLATUJĄCYCH SIĘ PSZCZÓŁ B o ż e n a C h u d a - M i c k i e w

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition)

Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Wojewodztwo Koszalinskie: Obiekty i walory krajoznawcze (Inwentaryzacja krajoznawcza Polski) (Polish Edition) Robert Respondowski Click here if your download doesn"t start automatically Wojewodztwo Koszalinskie:

Bardziej szczegółowo

BARIERA ANTYKONDENSACYJNA

BARIERA ANTYKONDENSACYJNA Skład Obróbka Parametry techniczne BARIERA ANTYKONDENSACYJNA Lama "Lama" sp. z o.o. sp. k Właściwość Metoda badania Wartość Jednostka włóknina poliestrowa + klej PSA + folia polietylenowa Samoprzylepna

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Wybrzeze Baltyku, mapa turystyczna 1: (Polish Edition)

Wybrzeze Baltyku, mapa turystyczna 1: (Polish Edition) Wybrzeze Baltyku, mapa turystyczna 1:50 000 (Polish Edition) Click here if your download doesn"t start automatically Wybrzeze Baltyku, mapa turystyczna 1:50 000 (Polish Edition) Wybrzeze Baltyku, mapa

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Ocena wiarygodności badania z randomizacją Każda grupa Wspólnie omawia odpowiedź na zadane pytanie Wybiera przedstawiciela, który w imieniu grupy przedstawia

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE

THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE THEORETICAL STUDIES ON CHEMICAL SHIFTS OF 3,6 DIIODO 9 ETHYL 9H CARBAZOLE Teobald Kupkaa, Klaudia Radula-Janika, Krzysztof Ejsmonta, Zdzisław Daszkiewicza, Stephan P. A. Sauerb a Faculty of Chemistry,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO

WYKAZ DOROBKU NAUKOWEGO SUMMARY Straight majority of technologies of industrially important products is based on reactions of catalytic character, one of such processes is dehydrogenation. Of substantial importance is for example

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ NIEPOŻĄDANEGO DZIAŁANIA LEKU DLA PACJENTÓW

FORMULARZ NIEPOŻĄDANEGO DZIAŁANIA LEKU DLA PACJENTÓW FORMULARZ NIEPOŻĄDANEGO DZIAŁANIA LEKU DLA PACJENTÓW Proszę uzupełnić wszystkie linie oznaczone i podać możliwie jak najwięcej dodatkowych informacji 1. Opis działania niepożądanego Jakie objawy niepożądane

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA v Biologia v Biotechnologia v Ochrona środowiska studia pierwszego stopnia Dla kandydatów z NOWĄ MATURĄ Kwalifikacja obejmuje konkurs świadectw dojrzałości brane są

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie dotyczące Wniosku dla osób

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT GENETYKI I HODOWLI ZWIERZĄT POLSKIEJ AKADEMII NAUK W JASTRZĘBCU. mgr inż. Ewa Metera-Zarzycka

INSTYTUT GENETYKI I HODOWLI ZWIERZĄT POLSKIEJ AKADEMII NAUK W JASTRZĘBCU. mgr inż. Ewa Metera-Zarzycka INSTYTUT GENETYKI I HODOWLI ZWIERZĄT POLSKIEJ AKADEMII NAUK W JASTRZĘBCU mgr inż. Ewa Metera-Zarzycka Profil metaboliczny osocza krwi i wartość biologiczna mleka krów w gospodarstwach ekologicznych Praca

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE WSPÓLNEGO POLSKO -. PROJEKTU NA LATA: APPLICATION FOR A JOINT POLISH -... PROJECT FOR THE YEARS:.

ZGŁOSZENIE WSPÓLNEGO POLSKO -. PROJEKTU NA LATA: APPLICATION FOR A JOINT POLISH -... PROJECT FOR THE YEARS:. ZGŁOSZENIE WSPÓLNEGO POLSKO -. PROJEKTU NA LATA: APPLICATION FOR A JOINT POLISH -... PROJECT FOR THE YEARS:. W RAMACH POROZUMIENIA O WSPÓŁPRACY NAUKOWEJ MIĘDZY POLSKĄ AKADEMIĄ NAUK I... UNDER THE AGREEMENT

Bardziej szczegółowo

Allocation of elements in former farmland afforestation with birch of varying age

Allocation of elements in former farmland afforestation with birch of varying age Allocation of elements in former farmland afforestation with birch of varying age Gawęda Tomasz 1, Małek Stanisław 2 Michał Zasada 3 1 Nadleśnictwo Bielsko, RDLP Katowice 2 Department of Forest Ecology,

Bardziej szczegółowo

Country fact sheet. Noise in Europe overview of policy-related data. Poland

Country fact sheet. Noise in Europe overview of policy-related data. Poland Country fact sheet Noise in Europe 2015 overview of policy-related data Poland April 2016 The Environmental Noise Directive (END) requires EU Member States to assess exposure to noise from key transport

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ. Efektywność przejść dla zwierząt w aspekcie bezpieczeństwa ruchu drogowego na przykładzie autostrady A2

STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ. Efektywność przejść dla zwierząt w aspekcie bezpieczeństwa ruchu drogowego na przykładzie autostrady A2 STRESZCZENIE ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Efektywność przejść dla zwierząt w aspekcie bezpieczeństwa ruchu drogowego na przykładzie autostrady A2 mgr Ewa Patalas Promotor: dr hab. inż. Adam Wysokowski, prof. UZ

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2010 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2010 CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

DOROBEK NAUKOWY - CEZARY KRUK

DOROBEK NAUKOWY - CEZARY KRUK DOROBEK NAUKOWY - CEZARY KRUK PRACA MAGISTERSKA Wpływ odymiania preparatami warrozobójczymi na efekty naturalnego unasieniania się matek pszczelich - Akademia Rolniczo - Techniczna w Olsztynie - 1987 ROZPRAWA

Bardziej szczegółowo

METHOD 2 -DIAGNOSTIC OUTSIDE

METHOD 2 -DIAGNOSTIC OUTSIDE VW MOTOMETER BOSCH METHOD 1 - OBD 2 METHOD 2 -DIAGNOSTIC OUTSIDE AFTER OPERATION YOU MUST DISCONECT ACU OR REMOVE FUSE FOR RESTART ODOMETER PO ZROBIENIU LICZNIKA ZDJĄĆ KLEMĘ LUB WYJĄĆ 2 BEZPIECZNIKI OD

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

GRY EDUKACYJNE I ICH MOŻLIWOŚCI DZIĘKI INTERNETOWI DZIŚ I JUTRO. Internet Rzeczy w wyobraźni gracza komputerowego

GRY EDUKACYJNE I ICH MOŻLIWOŚCI DZIĘKI INTERNETOWI DZIŚ I JUTRO. Internet Rzeczy w wyobraźni gracza komputerowego GRY EDUKACYJNE I ICH MOŻLIWOŚCI DZIĘKI INTERNETOWI DZIŚ I JUTRO Internet Rzeczy w wyobraźni gracza komputerowego NAUKA PRZEZ ZABAWĘ Strategia nauczania: Planowe, Zorganizowane Lub zainicjowane przez nauczyciela

Bardziej szczegółowo