Seminarium z historii komputerów: Systemy wspomagania procesów projektowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Seminarium z historii komputerów: Systemy wspomagania procesów projektowania"

Transkrypt

1 Piotr Kalinowski Seminarium z historii komputerów: Systemy wspomagania procesów projektowania Proces projektowania Systemy mogą być bardzo złożonymi strukturami. Równie złożony jest proces ich projektowania, przez który tutaj rozumieć będę cały ciąg czynności mających na celu określenie jak zbudowany ma być system. Składa się on oczywiście z różnych etapów: modelowanie, w szczególności tworzenie modeli matematycznych; symulacja, mająca na celu zebranie dodatkowych informacji o zachowaniu systemu; identyfikacja różnych parametrów obiektów wchodzących w skład systemu; analiza i optymalizacja. Komputery można zastosować na każdym z tych etapów. Najwcześniej były one wykorzystywane do tworzenia modeli matematycznych. Podczas tej czynności nieraz napotyka się równania, których nie potrafimy rozwiązać matematycznie i wówczas trzeba korzystać z metod numerycznych. Tutaj pojawia się komputer, jako programowalny kalkulator automatyzujący obliczenia. Dzięki niemu można przeprowadzić je znacznie szybciej oraz bardziej precyzyjnie, z mniejszą ilością błędów. Za przykład niech posłuży sam ENIAC, który przecież stworzono, aby obliczał tablice balistyczne dla wojska. Owe tablice są niczym innym, jak właśnie modelem matematycznym dział. Później, wraz z rozwojem techniki komputerowej, możliwe stało się zastosowanie komputerów do symulacji. Obiekty wchodzące w skład systemu można symulować za pomocą innych elementów. Dzięki temu można badać ich zachowanie bez faktycznego dostępu do tychże. Najpierw dokonywano symulacji za pomocą układów elektronicznych, które modelowały zależności pomiędzy wyjściem a wejściem obiektu. Sporządzenie odpowiedniego układu było już w miarę proste i być może tanie w porównaniu z wykorzystaniem właściwego obiektu. Symulacja stała się jeszcze bardziej opłacalna, gdy zaczęto jej dokonywać poprzez odpowiedni algorytm realizowany komputerowo. Teraz jedyny koszt to stworzenie odpowiedniego algorytmu, który na dodatek jest bardziej elastyczny. Łatwiej zmieniać różne jego parametry, dzięki czemu można go bez problemy stosować do modelowania różnych obiektów. W przypadku identyfikacji komputery mogą zostać wykorzystane zarówno do zbierania danych pomiarowych, jak i do ich analizy, tworzenia wykresów, bądź obliczania parametrów obiektów. Projektowanie w sensie potocznym Potocznie projektowanie jest głównie utożsamiane z rysowaniem różnego typu schematów czy to będą rysunki jakiegoś budynku w przypadku architektury, czy też schematy układów elektronicznych bądź urządzeń mechanicznych. Jest to także bardzo ważny element, w którym jednocześnie można wykorzystać precyzję komputera oraz możliwości wiążące się z elektronicznym przetwarzaniem danych. Na historii tych zastosowań właśnie skupię się w tej pracy. Możliwości współczesnych systemów Wielokrotne używanie gotowych komponentów, dzięki czemu pewnych podstawowych elementów nie trzeba za każdym razem projektować od nowa. Przykładem mogą być różnego typu układu elektroniczne, ale także na przykład okno programu komputerowego aplikacje działające w trybie graficznym mogą korzystać z biblioteki gotowych komponentów, dzięki czemu wytwórcy oprogramowania nie muszą już tworzyć

2 poszczególnych kontrolek. Zamiast tego mogą zająć się określaniem interakcji pomiędzy nimi. Automatyzacja tworzenia pewnych prostych elementów oraz ich dostosowywania do konkretnego projektu. Weryfikacja zgodności ze specyfikacją. Oprogramowanie może na bieżąco sprawdzać tworzony projekt pod kątem zgodności ze specyfikacją dostarczoną przez klienta, a także zestawem reguł wykorzystywanych w procesie projektowania wewnątrz danej firmy. Oszczędza to czas i pieniądze. Symulacja prototypu, bez konieczności faktycznej jego budowy. Pozwala to szybko i tanio analizować dziesiątki projektów w celu wybrania tego najlepiej spełniającego założenia. Automatyczne generowanie dokumentacji, która może być przekazana do archiwum, klientowi, bądź innym działom firmy, choć w dzisiejszych czasach coraz częściej wewnątrz firmy wykorzystywana jest dokumentacja w postaci elektronicznej. Można więc przesłać bezpośrednio pliki projektu do odpowiedniego działu, który zajmie się na przykład analizą kosztów. Analiza metodą FEM (Finite Elements Method), gdzie geometryczny model obiektu podzielony na mnóstwo małych fragmentów jest używany do przybliżenia jego zachowania i wyliczenia odpowiednich parametrów bądź zbadania zgodności z założeniami projektowymi. Dzięki komputerom można to wykonywać szybko i precyzyjnie. Automatyczne budowanie prototypów, gdzie system CAD podłączony jest bezpośrednio do systemu CAM (Computer Aided Manufacturing), który z kolei na przykład za pomocą technik stereolitografii potrafi konstruować fizyczny model obiektu, bądź nawet sam obiekt. Badania laboratoryjne wskazują, że do budowy można wykorzystać metale przewodzące co pozwoli na całkowite zautomatyzowanie na przykład budowy telefonów komórkowych. Ograniczenia systemów CAD Systemy wspomagania procesów projektowania zawsze borykały się z pewnymi problemami, które można podzielić głównie na ograniczenia sprzętowe i programowe. Do ograniczeń sprzętowych należą możliwości obliczeniowe komputerów, które nie zawsze pozwalały na płynną pracę z obiektami trójwymiarowymi, ale także problem urządzeń wskazujących oraz służących do prezentacji danych. Nie zawsze umożliwiały precyzyjną i interaktywną pracę z komputerem. O ograniczeniach programowych niech świadczy fakt, że w roku 1974, 6 z 10 największych systemów CAD większość kodu poświęcało na ominięcie ograniczeń systemów operacyjnych. W dzisiejszych czasach jest to już może mniej istotne, podobnie jak ograniczenia sprzętowe. Ograniczeniem, które zapewne długo jeszcze, jeśli w ogóle, nie uda się usunąć jest znaczenie czynnika ludzkiego. Projektowanie jest i będzie złożonym procesem decyzyjnym, który wykorzystuje nie tylko ludzką intuicję, ale także kreatywność zdolność do twórczego myślenia i rozwiązywania problemów. Czy komputery będą kiedykolwiek w stanie samodzielnie myśleć? Numerical Control Termin ten określa proces sterowania maszynami przemysłowymi za pomocą zestawu liczb wraz z pewnymi poleceniami. Prowadzono badania na ten temat w MIT na przełomie lat 40. i 50. Później do wysyłania poleceń do tychże maszyn zaprzęgnięto komputery. Była to swego rodzaju rewolucja przemysłu produkcyjnego. Dzięki takiemu podejściu stało się

3 łatwe cięcie różnego rodzaju krzywych, oprócz prostych, z którymi bez problemu poradzić sobie mógł człowiek.. Teraz można było łatwo i precyzyjnie tworzyć nawet bardziej złożone obiekty trójwymiarowe. Zwiększało to także elastyczność produkcji. Maszyny te można podłączać bezpośrednio do systemów typu CAD, które sterują nimi bez żadnych etapów pośrednich. Graficzny interfejs użytkownika rys historyczny Aby efektywnie wspomagać proces decyzyjny, komputer musi działać interaktywnie i komunikować się z użytkownikiem w sposób wygodny, aby ten nie tracił większości czasu na przygotowanie danych dla komputera. Po to powstały graficzne interfejsy użytkownika aby umożliwić wygodną i efektywną pracę z komputerem. Pierwszym prawdziwym interfejsem, choć jeszcze nie graficznym, był NLS online System, stworzony w latach 60. w Stanford Research Institute przez Douglasa Engelbarta. Prezentował on już dane korzystając z wielu okien oraz umożliwiał interakcję poprzez wynalezioną na tę okoliczność mysz komputerową. Tutaj także pokazały się łącza hipertekstowe. Grafika została dodana w Xerox Palo Alto Research Center (PARC), gdzie powstał paradygmat WIMP Windows, Icons, Mouse, Pointer. Jest on wykorzystywany powszechnie w dzisiejszym oprogramowaniu oparta na nim jest większość interfejsów użytkownika stosująca kontrolki przyciski, menu, ikony. Pomysł został wykorzystany pierwszy raz w 1973 przy tworzeniu eksperymentalnego komputera Xerox Alto. Był to jedynie projekt badawczy posiadający 128 kb pamięci operacyjnej rozszerzalne do 512 kb i ważny krok na drodze do współczesnych komputerów PC. Wiele pomysłów zostało przeniesionych z niego na komputera Xerox 8010 Star. Tego ostatniego jednak nie uważa się za sukces komercyjny sprzedano jedynie 25 tys. sztuk. Pierwszym komercyjnym sukcesem GUI był komputer Macintosh z roku Wykorzystano w nim także metaforę biurkową - dane były zorganizowane w pliki, te zaś w foldery. Komputery firmy Apple do dziś są sprzedawane na całym świecie i mają grono wiernych użytkowników. W 1985 roku powstało DESQView nakładka na system DOS pozwalająca uruchamiać wiele programów jednocześnie. Korzystała z nakładających się okien, ale wyłącznie w trybie tekstowym. W tymże roku ogłoszona zostaje wersja 1.0 systemu Microsoft Windows, choć ten system odniósł prawdziwy sukces dopiero po wydaniu wersji 3.0 w 1990, która zresztą zapożyczyła wiele z Workplace Shell z systemu OS/ Jakie były dalsze losy systemu Windows, każdy widzi. Na wzmiankę zasługuje również X Window System otwarty projekt serwera graficznego dla systemów typu Unix. Urządzenia wskazujące Z systemami typu CAD nieodłącznie związana była kwestia odpowiednich urządzeń wejściowych. Odpowiednich oznacza precyzyjnych i wygodnych do pracy z grafiką. W roku 1957 powstało pióro świetlne, wykorzystane w komputerze Lincoln TX-0. Pracowało ono z monitorami kineskopowymi i było bodaj pierwszym urządzeniem wskazującym pozwalającym na wygodną pracę z grafiką. Później jednak zmieniono działanie monitorów i powstała mysz komputerowa. Mysz opracował Douglas Engelbart w latach 60. podczas pracy nad systemem NLS. Mierzyła przesunięcie na osiach za pomocą dwóch prostopadłych względem siebie kółek toczących się po nawierzchni. W roku 1970 Bill English wprowadził kulkę. Teraz to ona dotykała powierzchni, po której przesuwana była mysz, a jej obroty były mierzone przez dwie przylegające do niej rolki. Ta zasada jest wykorzystywana w myszach mechanicznych do dzisiaj.

4 Początki systemów typu CAD Pierwszym systemem graficznym był stworzony w latach 50. na użytek sił powietrznych Stanów Zjednoczonych SAGE (Semi Automatic Ground Environment). Analizował on dane radarowe, które potem wyświetlał na kilku monitorach kineskopowych. W roku 1957 powstał natomiast PRONTO język programowania Numerical Control. Swoistym przełomem w systemach CAD była praca doktorska Ivana Sutherlanda z MIT Sketchpad. Ten system działający na komputerze Lincoln TX-2, który musiał być do tego celu specjalnie przygotowany, aby mógł działać interaktywnie, wprowadzał wiele innowacji. Zawierał pierwszy graficzny, interaktywny interfejs użytkownika, wykorzystujący pióro świetlne. Umożliwiał także precyzyjne określanie wybranych właściwości obiektów graficznych, takich jak długość linii, czy kąt pomiędzy dwoma liniami. Teraz już nie trzeba było polegać na precyzji rysownika podczas tworzenia szkicu. Można było wykorzystać precyzję komputera. Ponadto istotny jest fakt, że Sketchpad wykorzystywał do przedstawiania obiektów geometrycznych idee obiektów i instancji. Był na przykład główny rysunek i jego duplikaty takie, że zawierały wszystkie zmiany wprowadzone do głównego rysunku. To były początki programowania zorientowanego obiektowo. Nieco później ITEK tworzy The Electronic Drafting Machine wykorzystujący procesor PDP - 1, a w roku 1964 firma MAGI wypuszcza pierwszy komercyjny program do modelowania obiektów Synthia Vision. W tym czasie używane były proste algorytmy do wyświetlania zbiorów linii na płaszczyźnie, które miały oddawać trójwymiarowość obiektów. Dopiero później opracowano bardziej zaawansowane algorytmy i w ogóle powstała idea modelowania trójwymiarowego z użyciem komputera. Idee te zrodziły się na uniwersytecie w Cambridge, gdzie od roku 1965 prowadzono badania nad systemami CAD za sprawą Donalda Welbourn. Tam też powstał DUCT, który miał to realizować i został zakupiony między innymi przez Volkswagena i Daimler-Benz. Cechą wyróżniającą go spośród innych systemów była także znakomita dokumentacja napisana przez Welbourna, dzięki której łatwo można było rozpocząć pracę z tym systemem. Prace nad nim ukończono w 1974 roku. W roku 1971 powstała firma MCS, w której pracował dr Hanratty nieraz określany jako ojciec systemów CAD. Firma ta ma być, według analityków, twórcą 70% kodu odpowiedzialnego za mechaniką obiektów i obecnego w dzisiejszych systemach. W roku 1972 natomiast po raz pierwszy zaprezentowano system CAD/CAM. Wykonał on bryłę przypominającą kształtem dzbanek. Rok później zostaje ogłoszony AutoDraft pierwszy system graficzny gotowy od razu do użytku. W latach 70. system typu CAD to był minikomputer, sporych jak na obecne czasy rozmiarów. Miał do 512 kb pamięci operacyjnej i 300 MB przestrzeni dyskowej oraz kosztował USD. Dopiero w roku 1982 powstał AutoCAD pierwszy program tego typu na komputery klasy PC. Jego twórcy chcieli napisać program, który kosztowałby poniżej 1000$ i nie wymagał niezwykle kosztownego sprzętu. Udało im się. W roku 1987 ich program w toku dalszego rozwoju zostanie wzbogacony o bardzo zaawansowane elementy interfejsu użytkownika, jak np. rozwijane menu, a w roku 1992 wyjdzie w wersji dla systemu DOS. Teraz do wykonywania rysunków technicznych nie będą już potrzebne ogromne i kosztowne stacje robocze. Podsumowanie W ciągu ostatniego półwiecza nastąpił ogromny rozwój systemów typu CAD, wspomagających człowieka w pracach projektowych. Ich możliwości są obecnie bardzo duże, jednak kluczowym elementem każdego takiego systemu jest, i jeszcze długo pozostanie, człowiek jego wyobraźnia oraz kreatywność.

5 Rozwój tych systemów wymagał diametralnej zmiany w sposobie pracy z komputerem, co z kolei wiązało się z rozwojem zarówno sprzętu jak i myśli ludzkiej. Coraz potężniejsze komputery umożliwiały coraz wygodniejszą i bardziej wydajną pracę, w tym także z modelami trójwymiarowymi. Rozwój robotyki umożliwił sprzęgnięcie systemów wspomagających projektowanie bezpośrednio z systemami produkcji. Rozwój urządzeń wskazujących i terminali do prezentacji danych był także niezbędny, aby możliwa była precyzyjna i wygodna praca aby komputer mógł faktycznie zastąpić deskę kreślarską. Prawdopodobnie najbardziej przełomowa, i to nie tylko dla takich systemów, była zmiana sposobu pracy z komputerem z wsadowego na interaktywny. Wymagało to zwiększenia możliwości obliczeniowych, aby mogły na bieżąco reagować, oraz rozwinięcia (ponownie!) odpowiednich urządzeń wejściowych. Ale istotne też było wprowadzenie idei obiektów do programowania oraz przede wszystkim stworzenie odpowiedniego środowiska pracy na poziomie oprogramowania mowa tu oczywiście o graficznych interfejsach użytkownika i metaforze biurkowej, które czynią komputer bliższy użytkownikowi i umożliwiają tym samym bardziej efektywne wykorzystanie jego możliwości. W efekcie powstały komputery przyjazne dla człowieka takie, jakimi obserwujemy je dzisiaj. Bibliografia 1. CAD Systems. Proceedings of the IFIP Working Conference on Computer-Aided Design Systems North-Holland Publishing Company, hasła CAD, Numerical Control, Computer Numerical Control Sketchpad, GUI History 3. autorstwa Mariana Bozdoca

System operacyjny System operacyjny

System operacyjny System operacyjny System operacyjny System operacyjny (ang. operating system) jest programem (grupą programów), który pośredniczy między użytkownikiem komputera a sprzętem komputerowym. Jest on niezbędny do prawidłowej

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa i wizualizacja

Grafika komputerowa i wizualizacja Grafika komputerowa i wizualizacja Radosław Mantiuk ( rmantiuk@wi.zut.edu.pl, p. 315 WI2) http://rmantiuk.zut.edu.pl Katedra Systemów Multimedialnych Wydział Informatyki, Zachodniopomorski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Komputerowe techniki wspomagania projektowania 2 Techniki Cax - projektowanie Projektowanie złożona działalność inżynierska, w której przenikają się doświadczenie inżynierskie,

Bardziej szczegółowo

Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku).

Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku). Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku). www.einformatyka.com.pl Serwer wydruku jest znakomitym rozwiązaniem zarówno dla małych jak i dużych firm. Pozwala zaoszczędzić czas dzięki

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ A PIERWSZE KROKI Z KOMPUTEREM

CZĘŚĆ A PIERWSZE KROKI Z KOMPUTEREM CZĘŚĆ A PIERWSZE KROKI Z KOMPUTEREM 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE PC to skrót od nazwy Komputer Osobisty (z ang. personal computer). Elementy komputera można podzielić na dwie ogólne kategorie: sprzęt - fizyczne

Bardziej szczegółowo

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego

Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Większe możliwości dzięki LabVIEW 2009: programowanie równoległe, technologie bezprzewodowe i funkcje matematyczne w systemach czasu rzeczywistego Dziś bardziej niż kiedykolwiek narzędzia używane przez

Bardziej szczegółowo

Techniki animacji komputerowej

Techniki animacji komputerowej Techniki animacji komputerowej 1 Animacja filmowa Pojęcie animacji pochodzi od ożywiania i ruchu. Animować oznacza dawać czemuś życie. Słowem animacja określa się czasami film animowany jako taki. Animacja

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja aplikacji Szachy online

Dokumentacja aplikacji Szachy online Projekt z przedmiotu Technologie Internetowe Autorzy: Jakub Białas i Jarosław Tyma grupa II, Automatyka i Robotyka sem. V, Politechnika Śląska Przedmiot projektu: Aplikacja internetowa w języku Java Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i schematy blokowe

Algorytmy i schematy blokowe Algorytmy i schematy blokowe Algorytm dokładny przepis podający sposób rozwiązania określonego zadania w skończonej liczbie kroków; zbiór poleceń odnoszących się do pewnych obiektów, ze wskazaniem porządku,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy Projektowania Foundation of design in technical engineering Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: Poziom studiów: obowiązkowy studia I stopnia Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego

Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego Obowiązuje od roku szkolnego 000/00 Plan nauczania informatyki Opracował: mgr Daniel Starego Szkoła podstawowa klasy IV VI Dział, tematyka L. godz. I rok II rok. TECHNIKA KOMPUTEROWA W ŻYCIU CZŁOWIEKA

Bardziej szczegółowo

Informatyka kl. 1. Semestr I

Informatyka kl. 1. Semestr I Informatyka kl. 1 Znajomość roli informatyki we współczesnym świecie. Rozróżnianie zestawu urządzeń w komputerze, rodzajów pamięci komputera, urządzeń wejścia i wyjścia. Umiejętność tworzenia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Międzyplatformowy interfejs systemu FOLANessus wykonany przy użyciu biblioteki Qt4

Międzyplatformowy interfejs systemu FOLANessus wykonany przy użyciu biblioteki Qt4 Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Agnieszka Holka Nr albumu: 187396 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx

INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx INFORMATYKA TECHNICZNA Badanie możliwości wykorzystania języka AutoLISP i środowiska VisualLISP w systemie CAx 1. WPROWADZENIE Program AutoCAD ma wielu użytkowników i zajmuje znaczące miejsce w graficznym

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowo-kontrolnych

Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowo-kontrolnych Opis modułu kształcenia Projektowanie systemów pomiarowokontrolnych Nazwa podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE WI-ET / IIT / ZTT. Instrukcja do zajęc laboratoryjnych nr 1 AUTOMATYZACJA I ROBOTYZACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE WI-ET / IIT / ZTT. Instrukcja do zajęc laboratoryjnych nr 1 AUTOMATYZACJA I ROBOTYZACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE WI-ET / IIT / ZTT Instrukcja do zajęc laboratoryjnych nr 1 AUTOMATYZACJA I ROBOTYZACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH II rok Kierunek Logistyka Temat: Zajęcia wprowadzające. BHP stanowisk

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Obraz w informatyce

Grafika komputerowa. Obraz w informatyce Grafika komputerowa Obraz w informatyce Grafika komputerowa dziedzina informatyki (dyscyplina?)zajmująca się wykorzystaniem technik komputerowych do wizualizacji realnych lub wyimaginowanych procesów.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: NAPĘDY I STEROWANIE PNEUMATYCZNE MASZYN PNEUMATIC DRIVE AND CONTROL OF MACHINES Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW MECHANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

copyspace WEB2PRINT PROJEKTOWANIE I EDYCJA PRZEZ INTERNET www.yemo.nl

copyspace WEB2PRINT PROJEKTOWANIE I EDYCJA PRZEZ INTERNET www.yemo.nl WEB2PRINT PROJEKTOWANIE I EDYCJA PRZEZ INTERNET SAMODZIELNE POZYSKUJ I UTRZYMUJ PROJEKTOSWOICH WANIE KLIENTÓW CECHY SYSTEMU Udostępnij swoim klientom narzędzie do samodzielnego projektowania produktu,

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika Rozkład materiału do zajęć z informatyki realizowanych według podręcznika E. Gurbiel, G. Hardt-Olejniczak, E. Kołczyk, H. Krupicka, M.M. Sysło Informatyka, nowe wydanie z 007 roku Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

Misja #1 Poznajemy Prophio.

Misja #1 Poznajemy Prophio. Po dzisiejszym spotkaniu będziesz: bezpiecznie pracować z urządzeniami zasilanymi prądem elektrycznym, organizować stanowisko pracy w sposób zgodny z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, stosować

Bardziej szczegółowo

Kontrola dostępu, System zarządzania

Kontrola dostępu, System zarządzania Kontrola dostępu, System zarządzania Falcon to obszerny system zarządzania i kontroli dostępu. Pozwala na kontrolowanie pracowników, gości, ochrony w małych i średnich firmach. Jedną z głównych zalet systemu

Bardziej szczegółowo

FAKULTET PROJEKTOWANIE PARAMETRYCZNE BIM

FAKULTET PROJEKTOWANIE PARAMETRYCZNE BIM FAKULTET PROJEKTOWANIE PARAMETRYCZNE BIM 1. Czas: II semestr II stopnia 15 godzin (laboratoria) 2. Cel przedmiotu: nabycie umiejętności wykorzystywania zasobów różnorodnych aplikacji do projektowania parametrycznego

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. 1. Pierwsza część zawiera informacje związane z opisem dostępnych modułów, wymaganiami oraz instalacją programu.

WSTĘP. 1. Pierwsza część zawiera informacje związane z opisem dostępnych modułów, wymaganiami oraz instalacją programu. WSTĘP Podręcznik został przygotowany przez firmę Falina Systemy CAD CAM dla użytkowników rozpoczynających pracę z programem SmartCAM v19.6. Materiał informacyjno-szkoleniowy został podzielony na trzy podstawowe

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1

SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1 SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1 Wstęp SigmaTUBE to nowy produkt do cięcia rur i kształtowników, zaprojektowany z myślą o klientach dysponujących maszynami 4-o i 5- cio osiowymi do

Bardziej szczegółowo

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16c; 35-959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@ur.edu.pl Uchwała nr 282/03/2014 Senatu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska i podstawy projektowania Kod przedmiotu

Grafika inżynierska i podstawy projektowania Kod przedmiotu Grafika inżynierska i podstawy projektowania - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Grafika inżynierska i podstawy projektowania Kod przedmiotu 06.9-WM-BHP-P-18_14L_pNadGenAF7UG Wydział Kierunek

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE WYTWARZANIA CAM Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer.

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Kierunek Informatyka studia I stopnia inżynierskie studia stacjonarne 08- IO1S-13 od roku akademickiego 2015/2016 A Lp GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH kod Nazwa modułu

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska - opis przedmiotu

Grafika inżynierska - opis przedmiotu Grafika inżynierska - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Grafika inżynierska Kod przedmiotu 06.9-WM-IBezp-P-14_15L_pNadGenXQK7T Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Inżynieria bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR TECHNIK MECHATRONIK ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR 2 os. SZKOLNE 26 31-977 KRAKÓW www.elektryk2.i365.pl Spis treści: 1. Charakterystyka zawodu 3 2. Dlaczego technik mechatronik? 5 3. Jakie warunki musisz

Bardziej szczegółowo

D O K U M E N T A C J A

D O K U M E N T A C J A Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie Instytut Politechniczny Informatyka Stosowana III r. D O K U M E N T A C J A Snake 3D Piotr Gębiś Paweł Gładysz Dokumentacja do projektu Snake 3D. W dokumencie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług

Ćwiczenie 10.1. Zmiana sposobu uruchamiania usług Rozdział 10. Zarządzanie komputerem Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale prezentują najważniejsze narzędzia służące do konfigurowania i monitorowania pracy komputera. Ponieważ system Windows XP został opracowany

Bardziej szczegółowo

USB DVB-T STICK. Instrucja obsługi. Watch & record Digital TV programs on Your PC! MT4152

USB DVB-T STICK. Instrucja obsługi. Watch & record Digital TV programs on Your PC! MT4152 USB DVB-T STICK Watch & record Digital TV programs on Your PC! MT4152 Instrucja obsługi PL 2 Opis urządzenia Dziękujemy za wybór tunera cyfrowego MT4152. W tunerze zastosowano najnowszy procesor cyfrowego

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. 3. Środki dydaktyczne. 4. Przebieg lekcji. a) Wiadomości. b) Umiejętności. a) Faza przygotowawcza

1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. 3. Środki dydaktyczne. 4. Przebieg lekcji. a) Wiadomości. b) Umiejętności. a) Faza przygotowawcza 1. 2. Edycja rysunku ćwiczenia 1. Cele lekcji a) Wiadomości 1. Uczeń potrafi wymienić narzędzia i możliwości programu Paint. 2. Uczeń potrafi wyjaśnić skróty: CAD, CAE, CAM, CTP. b) Umiejętności 1. Uczeń

Bardziej szczegółowo

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP Pobożniak Janusz, Dr inż. Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny e-mail: pobozniak@mech.pk.edu.pl Pozyskiwanie danych niegeometrycznych na użytek projektowania procesów technologicznych obróbki za

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników

Nadzorowanie stanu serwerów i ich wykorzystania przez użytkowników Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Tomasz Kapelak Nr albumu: 187404 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

10.2. Udostępnianie zasobów

10.2. Udostępnianie zasobów Rozdział 10 t Praca w sieci równoprawnej Aby komputer mógł być widoczny wśród innych w otoczeniu sieciowym, musi mieć unikalną nazwę i przynależeć do grupy roboczej. Ustawienia te dostępne są poprzez aplet

Bardziej szczegółowo

Modelowanie krzywych i powierzchni

Modelowanie krzywych i powierzchni 3 Modelowanie krzywych i powierzchni Modelowanie powierzchniowe jest kolejną metodą po modelowaniu bryłowym sposobem tworzenia części. Jest to też sposób budowy elementu bardziej skomplikowany i wymagający

Bardziej szczegółowo

Dziennikarze przyszłości

Dziennikarze przyszłości Dziennikarze przyszłości Autor: Katarzyna Krywult, Joanna Płatkowska Lekcja 6: Podkast, który widać - czyli o łączeniu u ze zdjęciami i animacją Zajęcia, na których uczniowie zapoznają się z modelem łączenia

Bardziej szczegółowo

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej.

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. Wstęp SigmaMRP to nowość na polskim rynku, która jest już dostępna w ofercie firmy Stigo. Program MRP (ang. Material Requirements

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z usługi FTP

Poradnik korzystania z usługi FTP Poradnik korzystania z usługi FTP 1. Wstęp FTP (ang. File Transfer Protocol) to usługa pozwalająca na wymianę plików poprzez Internet w układzie klient-serwer. Po podłączeniu się do serwera za pomocą loginu

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

USŁUGI HIGH PERFORMANCE COMPUTING (HPC) DLA FIRM. Juliusz Pukacki,PCSS

USŁUGI HIGH PERFORMANCE COMPUTING (HPC) DLA FIRM. Juliusz Pukacki,PCSS USŁUGI HIGH PERFORMANCE COMPUTING (HPC) DLA FIRM Juliusz Pukacki,PCSS Co to jest HPC (High Preformance Computing)? Agregowanie dużych zasobów obliczeniowych w sposób umożliwiający wykonywanie obliczeń

Bardziej szczegółowo

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Instalacja roli kontrolera domeny, Aby zainstalować rolę kontrolera domeny, należy uruchomić Zarządzenie tym serwerem, po czym wybrać przycisk

Bardziej szczegółowo

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Nazwa w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Programy grafiki rastrowej,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r.

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r. PSP.40-17/12 (projekt) Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie uchwalenia programu kształcenia dla studiów podyplomowych Grafika inżynierska

Bardziej szczegółowo

Programowanie aplikacji na iphone. Wstęp do platformy ios. Łukasz Zieliński

Programowanie aplikacji na iphone. Wstęp do platformy ios. Łukasz Zieliński Programowanie aplikacji na iphone. Wstęp do platformy ios. Łukasz Zieliński Plan Prezentacji. Programowanie ios. Jak zacząć? Co warto wiedzieć o programowaniu na platformę ios? Kilka słów na temat Obiective-C.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: SYSTEMY STEROWANIA, Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium UKŁADY STEROWANIA Control systems Forma studiów: stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów BESKIDZKIE TOWARZYSTWO EDUKACYJNE Podstawy technologii cyfrowej i komputerów Budowa komputerów cz. 2 systemy operacyjne mgr inż. Radosław Wylon 2010 1 Spis treści: Rozdział I 3 1. Systemy operacyjne 3

Bardziej szczegółowo

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro.

Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Modułowy programowalny przekaźnik czasowy firmy Aniro. Rynek sterowników programowalnych Sterowniki programowalne PLC od wielu lat są podstawowymi systemami stosowanymi w praktyce przemysłowej i stały

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej Kryteria na ocenę dopuszczającą 1. Uczeń potrafi wymienić niektóre z elementów budowy komputera.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r.

Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Grafika komputerowa w technice i reklamie prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Instalacja programu dreryk

Instalacja programu dreryk Program dla praktyki lekarskiej Instalacja programu dreryk Kontakt: serwis@dreryk.pl +48-42-2912121 www.dreryk.pl Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 2006 Copyright Ericpol Telecom sp. z o.o. 1 System

Bardziej szczegółowo

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 METODA SYMULACJI CAM WIERCENIA OTWORÓW W TARCZY ROZDRABNIACZA WIELOTARCZOWEGO Józef Flizikowski, Kazimierz Peszyński, Wojciech Bieniaszewski, Adam Budzyński

Bardziej szczegółowo

Pracownia Inżynierii Procesowej

Pracownia Inżynierii Procesowej Pracownia Inżynierii Procesowej Aktualizacja oferty styczeń 2016 WŁAŚCICIEL mgr inż. Alicja Wróbel Absolwent Politechniki Opolskiej, Wydziału Zarzadzania i Inżynierii Produkcji Rysunek techniczny 2D 3D

Bardziej szczegółowo

WSPOMAGAJĄCY ZARZĄDZANIE DROGAMI

WSPOMAGAJĄCY ZARZĄDZANIE DROGAMI Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy w Bydgoszczy KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGAJĄCY ZARZĄDZANIE DROGAMI I RUCHEM DROGOWYM System WZDR Zastosowane oprogramowanie n MicroStation program firmy Bentley Systems

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

Ewidencja oznakowania w oparciu o system wideorejestracji.

Ewidencja oznakowania w oparciu o system wideorejestracji. Autorzy prezentacji: Piotr Domagała Zarząd Dróg Wojewódzkich w Katowicach Ewidencja oznakowania w oparciu o system wideorejestracji. Trudne początki - opis liniowy, Trudne początki - opis liniowy, - wideorejestracja

Bardziej szczegółowo

DHL CAS ORACLE Wymagania oraz instalacja

DHL CAS ORACLE Wymagania oraz instalacja DHL CAS ORACLE Wymagania oraz instalacja Opis: Niniejszy dokument opisuje wymagania niezbędne do instalacji bazy danych DHL CAS ORACLE. Przedstawia również sam proces instalacji. Przeznaczony jest dla

Bardziej szczegółowo

MS EXCEL KURS DLA ZAAWANSOWANYCH Z WYKORZYSTANIEM VBA

MS EXCEL KURS DLA ZAAWANSOWANYCH Z WYKORZYSTANIEM VBA COGNITY Praktyczne Skuteczne Szkolenia i Konsultacje tel. 12 421 87 54 biuro@cognity.pl www.cognity.pl MS EXCEL KURS DLA ZAAWANSOWANYCH Z WYKORZYSTANIEM VBA C O G N I T Y SZKOLENIE MS EXCEL KURS ZAAWANSOWANYCH

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8

PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8 INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-16 PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8 Koncepcja i opracowanie: dr

Bardziej szczegółowo

System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM

System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM System zdalnego projektowania produktu i technologii wyrobów wariantowych w systemie CAD/CAM Autorzy: prof. dr hab. inż. Zenobia Weiss, Politechnika Poznańska prof. dr hab. inż. Adam Hamrol, Politechnika

Bardziej szczegółowo

FastReporter 2 OPROGRAMOWANIE DO KOŃCOWEGO PRZETWARZANIA DANYCH

FastReporter 2 OPROGRAMOWANIE DO KOŃCOWEGO PRZETWARZANIA DANYCH OPROGRAMOWANIE DO KOŃCOWEGO PRZETWARZANIA DANYCH Narzędzie do skonsolidowanego zarządzania oraz końcowego przetwarzania danych, zaprojektowane po to, aby zwiększyć wydajność raportowania inspekcji zakończeń

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

Dodatkowo planowane jest przeprowadzenie oceny algorytmów w praktycznym wykorzystaniu przez kilku niezależnych użytkowników ukończonej aplikacji.

Dodatkowo planowane jest przeprowadzenie oceny algorytmów w praktycznym wykorzystaniu przez kilku niezależnych użytkowników ukończonej aplikacji. Spis Treści 1. Wprowadzenie... 2 1.1 Wstęp... 2 1.2 Cel pracy... 2 1.3 Zakres pracy... 2 1.4 Użyte technologie... 2 1.4.1 Unity 3D... 3 2. Sztuczna inteligencja w grach komputerowych... 4 2.1 Zadanie sztucznej

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 9 Temat ćwiczenia: Aplikacje klient-serwer. 1. Wstęp teoretyczny.

Bardziej szczegółowo

Agencja Interaktywna

Agencja Interaktywna Agencja Interaktywna System do skutecznego e-mail marketingu Agencja Interaktywna Fabryka Pikseli 1 System mailingowy 1. Opis systemu. System został stworzony z myślą o podmiotach zamierzających prowadzić

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Programowanie obiektowe Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Zarządzania Kierunek: Informatyka i Ekonometria Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

System wspomagania harmonogramowania przedsięwzięć budowlanych

System wspomagania harmonogramowania przedsięwzięć budowlanych System wspomagania harmonogramowania przedsięwzięć budowlanych Wojciech Bożejko 1 Zdzisław Hejducki 2 Mariusz Uchroński 1 Mieczysław Wodecki 3 1 Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechnika

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Instrukcja numer D1/05_03/Z Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja Jesień 2007) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 Ręczne zakładanie kont użytkowników (D1) Jak ręcznie założyć konto w systemie

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

L.dz.: WETI /16/2014 Gdańsk, dn. 03.01.2014

L.dz.: WETI /16/2014 Gdańsk, dn. 03.01.2014 L.dz.: WETI /16/2014 Gdańsk, dn. 03.01.2014 Dotyczy: postępowania o zamówienie publiczne, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, na Opracowania serwisu internetowego służącego do nauki języka

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Specjalność: Komputerowe systemy sterowania i diagnostyki

Specjalność: Komputerowe systemy sterowania i diagnostyki Specjalność: Komputerowe systemy sterowania i diagnostyki Rozkład zajęć w sem. (godz. w tygodniu) Lp Nazwa przedmiotu ECTS sem. 1 sem. 2 sem. 3 sem. 4 sem. 5 sem. 6 sem. 7 w c l p w c l p w c l p w c l

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia wraz z odniesieniem do efektów obszarowych. Automatyka i robotyka studia I stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia wraz z odniesieniem do efektów obszarowych. Automatyka i robotyka studia I stopnia Załącznik 1 do uchwały nr /d/05/2012 Wydział Mechaniczny PK Kierunkowe efekty kształcenia wraz z odniesieniem do efektów Kierunek: Automatyka i robotyka studia I stopnia Lista efektów z odniesieniem do

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy z zakresu matematyki, fizyki, elektroniki i metrologii, teorii informacji, języka angielskiego oraz wybranych zagadnień

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Jednostki obliczeniowe w zastosowaniach mechatronicznych Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: dla specjalności Systemy Sterowania Rodzaj zajęć: Wykład, laboratorium Computational

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 006 Wydajność systemu 2 SO i SK/WIN Najprostszym sposobem na poprawienie wydajności systemu, jeżeli dysponujemy zbyt małą ilością pamięci RAM

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Instytut Fizyki

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Instytut Fizyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Instytut Fizyki Tomasz Pawłowski Nr albumu: 146956 Praca magisterska na kierunku

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z informatyki

Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania z informatyki Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: Rozporządzenie MEN z dnia 7 września 2004 roku w sprawie zasad oceniania,

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu

Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu Załącznik nr 1 do Uchwały nr 9/12 Rady Instytutu Inżynierii Technicznej PWSTE w Jarosławiu z dnia 30 marca 2012r Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo