Seminarium z historii komputerów: Systemy wspomagania procesów projektowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Seminarium z historii komputerów: Systemy wspomagania procesów projektowania"

Transkrypt

1 Piotr Kalinowski Seminarium z historii komputerów: Systemy wspomagania procesów projektowania Proces projektowania Systemy mogą być bardzo złożonymi strukturami. Równie złożony jest proces ich projektowania, przez który tutaj rozumieć będę cały ciąg czynności mających na celu określenie jak zbudowany ma być system. Składa się on oczywiście z różnych etapów: modelowanie, w szczególności tworzenie modeli matematycznych; symulacja, mająca na celu zebranie dodatkowych informacji o zachowaniu systemu; identyfikacja różnych parametrów obiektów wchodzących w skład systemu; analiza i optymalizacja. Komputery można zastosować na każdym z tych etapów. Najwcześniej były one wykorzystywane do tworzenia modeli matematycznych. Podczas tej czynności nieraz napotyka się równania, których nie potrafimy rozwiązać matematycznie i wówczas trzeba korzystać z metod numerycznych. Tutaj pojawia się komputer, jako programowalny kalkulator automatyzujący obliczenia. Dzięki niemu można przeprowadzić je znacznie szybciej oraz bardziej precyzyjnie, z mniejszą ilością błędów. Za przykład niech posłuży sam ENIAC, który przecież stworzono, aby obliczał tablice balistyczne dla wojska. Owe tablice są niczym innym, jak właśnie modelem matematycznym dział. Później, wraz z rozwojem techniki komputerowej, możliwe stało się zastosowanie komputerów do symulacji. Obiekty wchodzące w skład systemu można symulować za pomocą innych elementów. Dzięki temu można badać ich zachowanie bez faktycznego dostępu do tychże. Najpierw dokonywano symulacji za pomocą układów elektronicznych, które modelowały zależności pomiędzy wyjściem a wejściem obiektu. Sporządzenie odpowiedniego układu było już w miarę proste i być może tanie w porównaniu z wykorzystaniem właściwego obiektu. Symulacja stała się jeszcze bardziej opłacalna, gdy zaczęto jej dokonywać poprzez odpowiedni algorytm realizowany komputerowo. Teraz jedyny koszt to stworzenie odpowiedniego algorytmu, który na dodatek jest bardziej elastyczny. Łatwiej zmieniać różne jego parametry, dzięki czemu można go bez problemy stosować do modelowania różnych obiektów. W przypadku identyfikacji komputery mogą zostać wykorzystane zarówno do zbierania danych pomiarowych, jak i do ich analizy, tworzenia wykresów, bądź obliczania parametrów obiektów. Projektowanie w sensie potocznym Potocznie projektowanie jest głównie utożsamiane z rysowaniem różnego typu schematów czy to będą rysunki jakiegoś budynku w przypadku architektury, czy też schematy układów elektronicznych bądź urządzeń mechanicznych. Jest to także bardzo ważny element, w którym jednocześnie można wykorzystać precyzję komputera oraz możliwości wiążące się z elektronicznym przetwarzaniem danych. Na historii tych zastosowań właśnie skupię się w tej pracy. Możliwości współczesnych systemów Wielokrotne używanie gotowych komponentów, dzięki czemu pewnych podstawowych elementów nie trzeba za każdym razem projektować od nowa. Przykładem mogą być różnego typu układu elektroniczne, ale także na przykład okno programu komputerowego aplikacje działające w trybie graficznym mogą korzystać z biblioteki gotowych komponentów, dzięki czemu wytwórcy oprogramowania nie muszą już tworzyć

2 poszczególnych kontrolek. Zamiast tego mogą zająć się określaniem interakcji pomiędzy nimi. Automatyzacja tworzenia pewnych prostych elementów oraz ich dostosowywania do konkretnego projektu. Weryfikacja zgodności ze specyfikacją. Oprogramowanie może na bieżąco sprawdzać tworzony projekt pod kątem zgodności ze specyfikacją dostarczoną przez klienta, a także zestawem reguł wykorzystywanych w procesie projektowania wewnątrz danej firmy. Oszczędza to czas i pieniądze. Symulacja prototypu, bez konieczności faktycznej jego budowy. Pozwala to szybko i tanio analizować dziesiątki projektów w celu wybrania tego najlepiej spełniającego założenia. Automatyczne generowanie dokumentacji, która może być przekazana do archiwum, klientowi, bądź innym działom firmy, choć w dzisiejszych czasach coraz częściej wewnątrz firmy wykorzystywana jest dokumentacja w postaci elektronicznej. Można więc przesłać bezpośrednio pliki projektu do odpowiedniego działu, który zajmie się na przykład analizą kosztów. Analiza metodą FEM (Finite Elements Method), gdzie geometryczny model obiektu podzielony na mnóstwo małych fragmentów jest używany do przybliżenia jego zachowania i wyliczenia odpowiednich parametrów bądź zbadania zgodności z założeniami projektowymi. Dzięki komputerom można to wykonywać szybko i precyzyjnie. Automatyczne budowanie prototypów, gdzie system CAD podłączony jest bezpośrednio do systemu CAM (Computer Aided Manufacturing), który z kolei na przykład za pomocą technik stereolitografii potrafi konstruować fizyczny model obiektu, bądź nawet sam obiekt. Badania laboratoryjne wskazują, że do budowy można wykorzystać metale przewodzące co pozwoli na całkowite zautomatyzowanie na przykład budowy telefonów komórkowych. Ograniczenia systemów CAD Systemy wspomagania procesów projektowania zawsze borykały się z pewnymi problemami, które można podzielić głównie na ograniczenia sprzętowe i programowe. Do ograniczeń sprzętowych należą możliwości obliczeniowe komputerów, które nie zawsze pozwalały na płynną pracę z obiektami trójwymiarowymi, ale także problem urządzeń wskazujących oraz służących do prezentacji danych. Nie zawsze umożliwiały precyzyjną i interaktywną pracę z komputerem. O ograniczeniach programowych niech świadczy fakt, że w roku 1974, 6 z 10 największych systemów CAD większość kodu poświęcało na ominięcie ograniczeń systemów operacyjnych. W dzisiejszych czasach jest to już może mniej istotne, podobnie jak ograniczenia sprzętowe. Ograniczeniem, które zapewne długo jeszcze, jeśli w ogóle, nie uda się usunąć jest znaczenie czynnika ludzkiego. Projektowanie jest i będzie złożonym procesem decyzyjnym, który wykorzystuje nie tylko ludzką intuicję, ale także kreatywność zdolność do twórczego myślenia i rozwiązywania problemów. Czy komputery będą kiedykolwiek w stanie samodzielnie myśleć? Numerical Control Termin ten określa proces sterowania maszynami przemysłowymi za pomocą zestawu liczb wraz z pewnymi poleceniami. Prowadzono badania na ten temat w MIT na przełomie lat 40. i 50. Później do wysyłania poleceń do tychże maszyn zaprzęgnięto komputery. Była to swego rodzaju rewolucja przemysłu produkcyjnego. Dzięki takiemu podejściu stało się

3 łatwe cięcie różnego rodzaju krzywych, oprócz prostych, z którymi bez problemu poradzić sobie mógł człowiek.. Teraz można było łatwo i precyzyjnie tworzyć nawet bardziej złożone obiekty trójwymiarowe. Zwiększało to także elastyczność produkcji. Maszyny te można podłączać bezpośrednio do systemów typu CAD, które sterują nimi bez żadnych etapów pośrednich. Graficzny interfejs użytkownika rys historyczny Aby efektywnie wspomagać proces decyzyjny, komputer musi działać interaktywnie i komunikować się z użytkownikiem w sposób wygodny, aby ten nie tracił większości czasu na przygotowanie danych dla komputera. Po to powstały graficzne interfejsy użytkownika aby umożliwić wygodną i efektywną pracę z komputerem. Pierwszym prawdziwym interfejsem, choć jeszcze nie graficznym, był NLS online System, stworzony w latach 60. w Stanford Research Institute przez Douglasa Engelbarta. Prezentował on już dane korzystając z wielu okien oraz umożliwiał interakcję poprzez wynalezioną na tę okoliczność mysz komputerową. Tutaj także pokazały się łącza hipertekstowe. Grafika została dodana w Xerox Palo Alto Research Center (PARC), gdzie powstał paradygmat WIMP Windows, Icons, Mouse, Pointer. Jest on wykorzystywany powszechnie w dzisiejszym oprogramowaniu oparta na nim jest większość interfejsów użytkownika stosująca kontrolki przyciski, menu, ikony. Pomysł został wykorzystany pierwszy raz w 1973 przy tworzeniu eksperymentalnego komputera Xerox Alto. Był to jedynie projekt badawczy posiadający 128 kb pamięci operacyjnej rozszerzalne do 512 kb i ważny krok na drodze do współczesnych komputerów PC. Wiele pomysłów zostało przeniesionych z niego na komputera Xerox 8010 Star. Tego ostatniego jednak nie uważa się za sukces komercyjny sprzedano jedynie 25 tys. sztuk. Pierwszym komercyjnym sukcesem GUI był komputer Macintosh z roku Wykorzystano w nim także metaforę biurkową - dane były zorganizowane w pliki, te zaś w foldery. Komputery firmy Apple do dziś są sprzedawane na całym świecie i mają grono wiernych użytkowników. W 1985 roku powstało DESQView nakładka na system DOS pozwalająca uruchamiać wiele programów jednocześnie. Korzystała z nakładających się okien, ale wyłącznie w trybie tekstowym. W tymże roku ogłoszona zostaje wersja 1.0 systemu Microsoft Windows, choć ten system odniósł prawdziwy sukces dopiero po wydaniu wersji 3.0 w 1990, która zresztą zapożyczyła wiele z Workplace Shell z systemu OS/ Jakie były dalsze losy systemu Windows, każdy widzi. Na wzmiankę zasługuje również X Window System otwarty projekt serwera graficznego dla systemów typu Unix. Urządzenia wskazujące Z systemami typu CAD nieodłącznie związana była kwestia odpowiednich urządzeń wejściowych. Odpowiednich oznacza precyzyjnych i wygodnych do pracy z grafiką. W roku 1957 powstało pióro świetlne, wykorzystane w komputerze Lincoln TX-0. Pracowało ono z monitorami kineskopowymi i było bodaj pierwszym urządzeniem wskazującym pozwalającym na wygodną pracę z grafiką. Później jednak zmieniono działanie monitorów i powstała mysz komputerowa. Mysz opracował Douglas Engelbart w latach 60. podczas pracy nad systemem NLS. Mierzyła przesunięcie na osiach za pomocą dwóch prostopadłych względem siebie kółek toczących się po nawierzchni. W roku 1970 Bill English wprowadził kulkę. Teraz to ona dotykała powierzchni, po której przesuwana była mysz, a jej obroty były mierzone przez dwie przylegające do niej rolki. Ta zasada jest wykorzystywana w myszach mechanicznych do dzisiaj.

4 Początki systemów typu CAD Pierwszym systemem graficznym był stworzony w latach 50. na użytek sił powietrznych Stanów Zjednoczonych SAGE (Semi Automatic Ground Environment). Analizował on dane radarowe, które potem wyświetlał na kilku monitorach kineskopowych. W roku 1957 powstał natomiast PRONTO język programowania Numerical Control. Swoistym przełomem w systemach CAD była praca doktorska Ivana Sutherlanda z MIT Sketchpad. Ten system działający na komputerze Lincoln TX-2, który musiał być do tego celu specjalnie przygotowany, aby mógł działać interaktywnie, wprowadzał wiele innowacji. Zawierał pierwszy graficzny, interaktywny interfejs użytkownika, wykorzystujący pióro świetlne. Umożliwiał także precyzyjne określanie wybranych właściwości obiektów graficznych, takich jak długość linii, czy kąt pomiędzy dwoma liniami. Teraz już nie trzeba było polegać na precyzji rysownika podczas tworzenia szkicu. Można było wykorzystać precyzję komputera. Ponadto istotny jest fakt, że Sketchpad wykorzystywał do przedstawiania obiektów geometrycznych idee obiektów i instancji. Był na przykład główny rysunek i jego duplikaty takie, że zawierały wszystkie zmiany wprowadzone do głównego rysunku. To były początki programowania zorientowanego obiektowo. Nieco później ITEK tworzy The Electronic Drafting Machine wykorzystujący procesor PDP - 1, a w roku 1964 firma MAGI wypuszcza pierwszy komercyjny program do modelowania obiektów Synthia Vision. W tym czasie używane były proste algorytmy do wyświetlania zbiorów linii na płaszczyźnie, które miały oddawać trójwymiarowość obiektów. Dopiero później opracowano bardziej zaawansowane algorytmy i w ogóle powstała idea modelowania trójwymiarowego z użyciem komputera. Idee te zrodziły się na uniwersytecie w Cambridge, gdzie od roku 1965 prowadzono badania nad systemami CAD za sprawą Donalda Welbourn. Tam też powstał DUCT, który miał to realizować i został zakupiony między innymi przez Volkswagena i Daimler-Benz. Cechą wyróżniającą go spośród innych systemów była także znakomita dokumentacja napisana przez Welbourna, dzięki której łatwo można było rozpocząć pracę z tym systemem. Prace nad nim ukończono w 1974 roku. W roku 1971 powstała firma MCS, w której pracował dr Hanratty nieraz określany jako ojciec systemów CAD. Firma ta ma być, według analityków, twórcą 70% kodu odpowiedzialnego za mechaniką obiektów i obecnego w dzisiejszych systemach. W roku 1972 natomiast po raz pierwszy zaprezentowano system CAD/CAM. Wykonał on bryłę przypominającą kształtem dzbanek. Rok później zostaje ogłoszony AutoDraft pierwszy system graficzny gotowy od razu do użytku. W latach 70. system typu CAD to był minikomputer, sporych jak na obecne czasy rozmiarów. Miał do 512 kb pamięci operacyjnej i 300 MB przestrzeni dyskowej oraz kosztował USD. Dopiero w roku 1982 powstał AutoCAD pierwszy program tego typu na komputery klasy PC. Jego twórcy chcieli napisać program, który kosztowałby poniżej 1000$ i nie wymagał niezwykle kosztownego sprzętu. Udało im się. W roku 1987 ich program w toku dalszego rozwoju zostanie wzbogacony o bardzo zaawansowane elementy interfejsu użytkownika, jak np. rozwijane menu, a w roku 1992 wyjdzie w wersji dla systemu DOS. Teraz do wykonywania rysunków technicznych nie będą już potrzebne ogromne i kosztowne stacje robocze. Podsumowanie W ciągu ostatniego półwiecza nastąpił ogromny rozwój systemów typu CAD, wspomagających człowieka w pracach projektowych. Ich możliwości są obecnie bardzo duże, jednak kluczowym elementem każdego takiego systemu jest, i jeszcze długo pozostanie, człowiek jego wyobraźnia oraz kreatywność.

5 Rozwój tych systemów wymagał diametralnej zmiany w sposobie pracy z komputerem, co z kolei wiązało się z rozwojem zarówno sprzętu jak i myśli ludzkiej. Coraz potężniejsze komputery umożliwiały coraz wygodniejszą i bardziej wydajną pracę, w tym także z modelami trójwymiarowymi. Rozwój robotyki umożliwił sprzęgnięcie systemów wspomagających projektowanie bezpośrednio z systemami produkcji. Rozwój urządzeń wskazujących i terminali do prezentacji danych był także niezbędny, aby możliwa była precyzyjna i wygodna praca aby komputer mógł faktycznie zastąpić deskę kreślarską. Prawdopodobnie najbardziej przełomowa, i to nie tylko dla takich systemów, była zmiana sposobu pracy z komputerem z wsadowego na interaktywny. Wymagało to zwiększenia możliwości obliczeniowych, aby mogły na bieżąco reagować, oraz rozwinięcia (ponownie!) odpowiednich urządzeń wejściowych. Ale istotne też było wprowadzenie idei obiektów do programowania oraz przede wszystkim stworzenie odpowiedniego środowiska pracy na poziomie oprogramowania mowa tu oczywiście o graficznych interfejsach użytkownika i metaforze biurkowej, które czynią komputer bliższy użytkownikowi i umożliwiają tym samym bardziej efektywne wykorzystanie jego możliwości. W efekcie powstały komputery przyjazne dla człowieka takie, jakimi obserwujemy je dzisiaj. Bibliografia 1. CAD Systems. Proceedings of the IFIP Working Conference on Computer-Aided Design Systems North-Holland Publishing Company, hasła CAD, Numerical Control, Computer Numerical Control Sketchpad, GUI History 3. autorstwa Mariana Bozdoca

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa i wizualizacja

Grafika komputerowa i wizualizacja Grafika komputerowa i wizualizacja Radosław Mantiuk ( rmantiuk@wi.zut.edu.pl, p. 315 WI2) http://rmantiuk.zut.edu.pl Katedra Systemów Multimedialnych Wydział Informatyki, Zachodniopomorski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i schematy blokowe

Algorytmy i schematy blokowe Algorytmy i schematy blokowe Algorytm dokładny przepis podający sposób rozwiązania określonego zadania w skończonej liczbie kroków; zbiór poleceń odnoszących się do pewnych obiektów, ze wskazaniem porządku,

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Komputerowe techniki wspomagania projektowania 2 Techniki Cax - projektowanie Projektowanie złożona działalność inżynierska, w której przenikają się doświadczenie inżynierskie,

Bardziej szczegółowo

Techniki animacji komputerowej

Techniki animacji komputerowej Techniki animacji komputerowej 1 Animacja filmowa Pojęcie animacji pochodzi od ożywiania i ruchu. Animować oznacza dawać czemuś życie. Słowem animacja określa się czasami film animowany jako taki. Animacja

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 METODA SYMULACJI CAM WIERCENIA OTWORÓW W TARCZY ROZDRABNIACZA WIELOTARCZOWEGO Józef Flizikowski, Kazimierz Peszyński, Wojciech Bieniaszewski, Adam Budzyński

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika

Rozkład materiału do zajęć z informatyki. realizowanych według podręcznika Rozkład materiału do zajęć z informatyki realizowanych według podręcznika E. Gurbiel, G. Hardt-Olejniczak, E. Kołczyk, H. Krupicka, M.M. Sysło Informatyka, nowe wydanie z 007 roku Poniżej przedstawiamy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: NAPĘDY I STEROWANIE PNEUMATYCZNE MASZYN PNEUMATIC DRIVE AND CONTROL OF MACHINES Kierunek: MECHATRONIKA Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW MECHANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP Pobożniak Janusz, Dr inż. Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny e-mail: pobozniak@mech.pk.edu.pl Pozyskiwanie danych niegeometrycznych na użytek projektowania procesów technologicznych obróbki za

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej Kryteria na ocenę dopuszczającą 1. Uczeń potrafi wymienić niektóre z elementów budowy komputera.

Bardziej szczegółowo

1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. 3. Środki dydaktyczne. 4. Przebieg lekcji. a) Wiadomości. b) Umiejętności. a) Faza przygotowawcza

1. Cele lekcji. 2. Metoda i forma pracy. 3. Środki dydaktyczne. 4. Przebieg lekcji. a) Wiadomości. b) Umiejętności. a) Faza przygotowawcza 1. 2. Edycja rysunku ćwiczenia 1. Cele lekcji a) Wiadomości 1. Uczeń potrafi wymienić narzędzia i możliwości programu Paint. 2. Uczeń potrafi wyjaśnić skróty: CAD, CAE, CAM, CTP. b) Umiejętności 1. Uczeń

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE WYTWARZANIA CAM Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku).

Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku). Udostępnianie drukarek za pomocą systemu Windows (serwer wydruku). www.einformatyka.com.pl Serwer wydruku jest znakomitym rozwiązaniem zarówno dla małych jak i dużych firm. Pozwala zaoszczędzić czas dzięki

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

L.dz.: WETI /16/2014 Gdańsk, dn. 03.01.2014

L.dz.: WETI /16/2014 Gdańsk, dn. 03.01.2014 L.dz.: WETI /16/2014 Gdańsk, dn. 03.01.2014 Dotyczy: postępowania o zamówienie publiczne, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, na Opracowania serwisu internetowego służącego do nauki języka

Bardziej szczegółowo

APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU

APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU Dr. Charles Clarke APLIKACJA NX CMM INSPECTION PROGRAMMING RECENZJA PRODUKTU Tendencje i wymagania branżowe... 3 Nowe podejście do programowania maszyn pomiarowych... 4 Używanie aplikacji... 5 Automatyzacja

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

copyspace WEB2PRINT PROJEKTOWANIE I EDYCJA PRZEZ INTERNET www.yemo.nl

copyspace WEB2PRINT PROJEKTOWANIE I EDYCJA PRZEZ INTERNET www.yemo.nl WEB2PRINT PROJEKTOWANIE I EDYCJA PRZEZ INTERNET SAMODZIELNE POZYSKUJ I UTRZYMUJ PROJEKTOSWOICH WANIE KLIENTÓW CECHY SYSTEMU Udostępnij swoim klientom narzędzie do samodzielnego projektowania produktu,

Bardziej szczegółowo

SiR_13 Systemy SCADA: sterowanie nadrzędne; wizualizacja procesów. MES - Manufacturing Execution System System Realizacji Produkcji

SiR_13 Systemy SCADA: sterowanie nadrzędne; wizualizacja procesów. MES - Manufacturing Execution System System Realizacji Produkcji System informatyczny na produkcji: Umożliwi stopniowe, ale jednocześnie ekonomiczne i bezpieczne wdrażanie i rozwój aplikacji przemysłowych w miarę zmiany potrzeb firmy. Może adoptować się do istniejącej

Bardziej szczegółowo

SINUMERIK Collision Avoidance Zabezpieczenie przed wystąpieniem kolizji

SINUMERIK Collision Avoidance Zabezpieczenie przed wystąpieniem kolizji Zabezpieczenie przed wystąpieniem kolizji Optym. zabezpieczenie: Monitorowanie 3D w czasie rzeczywistym Monitorowanie statycznych i ruchomych komponentów oraz narzędzia Dla skomplik. operacji: Monitorowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania z przedmiotu INFORMATYKA. dla gimnazjum

Rozkład materiału nauczania z przedmiotu INFORMATYKA. dla gimnazjum Rozkład materiału nauczania z przedmiotu INFORMATYKA dla gimnazjum (wykonany w oparciu o program nauczania nr DKW 4014-87/99) Ilość godzin: 72 jednostki lekcyjne w dwuletnim cyklu nauczania Organizacja

Bardziej szczegółowo

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer.

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Kierunek Informatyka studia I stopnia inżynierskie studia stacjonarne 08- IO1S-13 od roku akademickiego 2015/2016 A Lp GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH kod Nazwa modułu

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie Aplikacyjne: programy matematyczne programy inżynierskie CAD-CAM-CAE

Oprogramowanie Aplikacyjne: programy matematyczne programy inżynierskie CAD-CAM-CAE Oprogramowanie Aplikacyjne: programy matematyczne programy inżynierskie CAD-CAM-CAE Wojciech Myszka Jakub J. Słowiński Katedra Mechaniki i Inżynierii Materiałowej Wydział Mechaniczny Politechnika Wrocławska

Bardziej szczegółowo

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe

Kierunek Informatyka. Specjalność Systemy i sieci komputerowe. Specjalność Systemy multimedialne i internetowe Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy z zakresu matematyki, fizyki, elektroniki i metrologii, teorii informacji, języka angielskiego oraz wybranych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r.

Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r. PSP.40-17/12 (projekt) Uchwała Nr./2012 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie uchwalenia programu kształcenia dla studiów podyplomowych Grafika inżynierska

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYZACJA PROCESU PROJEKTOWANIA RUR GIĘTYCH W OPARCIU O PARAMETRYCZNY SYSTEM CAD

AUTOMATYZACJA PROCESU PROJEKTOWANIA RUR GIĘTYCH W OPARCIU O PARAMETRYCZNY SYSTEM CAD mgr inż. Przemysław Zawadzki, email: przemyslaw.zawadzki@put.poznan.pl, mgr inż. Maciej Kowalski, email: e-mail: maciejkow@poczta.fm, mgr inż. Radosław Wichniarek, email: radoslaw.wichniarek@put.poznan.pl,

Bardziej szczegółowo

MICHAŁ SUSFAŁ Uniwersytet Rzeszowski, Polska

MICHAŁ SUSFAŁ Uniwersytet Rzeszowski, Polska MICHAŁ SUSFAŁ Uniwersytet Rzeszowski, Polska Znaczenie uczenia się procesu CAD, CAM w komputerowym projektowaniu na zajęciach dydaktycznych Wprowadzenie Zaawansowana technologia dnia dzisiejszego pozwala

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK INFORMATYKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek Informatyka Studiowanie na kierunku Informatyka daje absolwentom dobre podstawy

Bardziej szczegółowo

Procedura zgłaszania problemów z obsługą oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu PEFS 2007 w zakresie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Procedura zgłaszania problemów z obsługą oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu PEFS 2007 w zakresie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Procedura zgłaszania problemów z obsługą oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu PEFS 2007 w zakresie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (Wsparcie techniczne dla użytkowników Help Desk) Wersja

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

USB DVB-T STICK. Instrucja obsługi. Watch & record Digital TV programs on Your PC! MT4152

USB DVB-T STICK. Instrucja obsługi. Watch & record Digital TV programs on Your PC! MT4152 USB DVB-T STICK Watch & record Digital TV programs on Your PC! MT4152 Instrucja obsługi PL 2 Opis urządzenia Dziękujemy za wybór tunera cyfrowego MT4152. W tunerze zastosowano najnowszy procesor cyfrowego

Bardziej szczegółowo

Problematyka szkoleń w zakresie CAD/CAM/CNC w technicznej szkole średniej. mgr inż. Damian Sułkowski, mgr inż. Stanisław Pokutycki

Problematyka szkoleń w zakresie CAD/CAM/CNC w technicznej szkole średniej. mgr inż. Damian Sułkowski, mgr inż. Stanisław Pokutycki Problematyka szkoleń w zakresie CAD/CAM/CNC w technicznej szkole średniej mgr inż. Damian Sułkowski, mgr inż. Stanisław Pokutycki CAD - Komputerowe wspomaganie projektowania (CAD - Computer Aided Design)

Bardziej szczegółowo

2011 HOMAG Group. Od projektu do maszyny

2011 HOMAG Group. Od projektu do maszyny HOMAG woodcad CAM Od projektu do maszyny 1 Strategia: Rozwiązania dla przemysłu i mniejszych firm CAM ERP/CAD POS ERP Add-Ons Przemysł MCS /COE WCC Małe i Średnie przedsiębiorstwa CAD/CAM woodcad CAM (Oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Programowanie obiektowe Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZIE-1-306-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Zarządzania Kierunek: Informatyka i Ekonometria Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

Kontrola dostępu, System zarządzania

Kontrola dostępu, System zarządzania Kontrola dostępu, System zarządzania Falcon to obszerny system zarządzania i kontroli dostępu. Pozwala na kontrolowanie pracowników, gości, ochrony w małych i średnich firmach. Jedną z głównych zalet systemu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy przedmiot kierunkowy Rodzaj zajęć: laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Materiały warsztatów z GeoGebry w ramach projektu Sztuki policzalne. Bolesław Mokrski. ZSO nr 3 Gliwice

Materiały warsztatów z GeoGebry w ramach projektu Sztuki policzalne. Bolesław Mokrski. ZSO nr 3 Gliwice Bolesław Mokrski ZSO nr 3 Gliwice Materiały warsztatów z Geogebry w ramach projektu Sztuki policzalne Opracowanie autorskie Pierwsze kroki. Poznajemy program Pod koniec ubiegłego roku pojawiła się nowa

Bardziej szczegółowo

FAKULTET PROJEKTOWANIE PARAMETRYCZNE BIM

FAKULTET PROJEKTOWANIE PARAMETRYCZNE BIM FAKULTET PROJEKTOWANIE PARAMETRYCZNE BIM 1. Czas: II semestr II stopnia 15 godzin (laboratoria) 2. Cel przedmiotu: nabycie umiejętności wykorzystywania zasobów różnorodnych aplikacji do projektowania parametrycznego

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 9 Temat ćwiczenia: Aplikacje klient-serwer. 1. Wstęp teoretyczny.

Bardziej szczegółowo

Automatyczne decyzje kredytowe, siła szybkiego reagowania i optymalizacji kosztów. Roman Tyszkowski ING Bank Śląski S.A. roman.tyszkowski@ingbank.

Automatyczne decyzje kredytowe, siła szybkiego reagowania i optymalizacji kosztów. Roman Tyszkowski ING Bank Śląski S.A. roman.tyszkowski@ingbank. Automatyczne decyzje kredytowe, siła szybkiego reagowania i optymalizacji kosztów. Roman Tyszkowski ING Bank Śląski S.A. roman.tyszkowski@ingbank.pl Obsługa wniosków kredytowych Potrzeba elastyczności

Bardziej szczegółowo

Komputery to w dzisiejszych czasach urządzenie praktycznie nie do zastąpienia, trudno sobie wyobrazić pracę bez tego urządzenia. Niezwykła popularność uzyskały całkiem niedawno. To jak bardzo są przydatne

Bardziej szczegółowo

Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia

Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Kod modułu Język kształcenia Efekty kształcenia dla modułu kształcenia Wydział Matematyki i Informatyki Instytut Informatyki i

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Jednostki obliczeniowe w zastosowaniach mechatronicznych Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: dla specjalności Systemy Sterowania Rodzaj zajęć: Wykład, laboratorium Computational

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE

INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Studia podyplomowe dla nauczycieli INFORMATYKA, TECHNOLOGIA INFORMACYJNA ORAZ INFORMATYKA W LOGISTYCE Przedmiot JĘZYKI PROGRAMOWANIA DEFINICJE I PODSTAWOWE POJĘCIA Autor mgr Sławomir Ciernicki 1/7 Aby

Bardziej szczegółowo

Dział II Budowa sieci komputerowej, typologie sieci. Ocena dostateczna. Ocena dobra. Ocena bardzo dobra [1+ 2] [1+ 2+ 3] [1+ 2+ 3+ 4] Uczeń:

Dział II Budowa sieci komputerowej, typologie sieci. Ocena dostateczna. Ocena dobra. Ocena bardzo dobra [1+ 2] [1+ 2+ 3] [1+ 2+ 3+ 4] Uczeń: INFORMATYKA - KLASA II I PÓŁROCZE - umie wymienić elementy zewnętrznej i wewnętrznej budowy komputera. - rozumie, w jakim celu podłącza się elementy zewnętrzne komputera. - rozumie różnicę między informacją

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR TECHNIK MECHATRONIK ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH NR 2 os. SZKOLNE 26 31-977 KRAKÓW www.elektryk2.i365.pl Spis treści: 1. Charakterystyka zawodu 3 2. Dlaczego technik mechatronik? 5 3. Jakie warunki musisz

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Instalacja roli kontrolera domeny, Aby zainstalować rolę kontrolera domeny, należy uruchomić Zarządzenie tym serwerem, po czym wybrać przycisk

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA

PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA PRZEDMIOTY STUDIÓW STACJONARNYCH II STOPNIA Tabela 1-1 Matematyka - Metody numeryczne 30 15 4 2a 2b Teoria sterowania (kierunek AUTOMATYKA i ROBOTYKA) Systemy mikroprocesorowe w mechatronice (kierunek

Bardziej szczegółowo

Dodatek Solver Teoria Dodatek Solver jest częścią zestawu poleceń czasami zwaną narzędziami analizy typu co-jśli (analiza typu co, jeśli?

Dodatek Solver Teoria Dodatek Solver jest częścią zestawu poleceń czasami zwaną narzędziami analizy typu co-jśli (analiza typu co, jeśli? Dodatek Solver Teoria Dodatek Solver jest częścią zestawu poleceń czasami zwaną narzędziami analizy typu co-jśli (analiza typu co, jeśli? : Proces zmieniania wartości w komórkach w celu sprawdzenia, jak

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Komputerowe wspomaganie projektowania (CAD) Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na kierunku Rodzaj zajęć: projekt I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1.

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8

PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8 INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-16 PROJEKTOWANIE UKŁADÓW PNEUMATYCZNYCH za pomocą programu komputerowego SMC-PneuDraw 2.8 Koncepcja i opracowanie: dr

Bardziej szczegółowo

SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1

SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1 SigmaTUBE moduł do cięcia rur i kształtowników część 1 Wstęp SigmaTUBE to nowy produkt do cięcia rur i kształtowników, zaprojektowany z myślą o klientach dysponujących maszynami 4-o i 5- cio osiowymi do

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy

Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Abstrakcyjne składniki systemu. System komputerowy Systemy operacyjne Systemy operacyjne Dr inż. Ignacy Pardyka Literatura Siberschatz A. i inn. Podstawy systemów operacyjnych, WNT, Warszawa Skorupski A. Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Symulacja maszyny CNC oparta na kodzie NC

Symulacja maszyny CNC oparta na kodzie NC Systemy CAM w praktyce NX CAM i symulacja maszyny CNC Symulacja maszyny CNC oparta na kodzie NC Prawie każdy użytkownik systemu CAM ma do dyspozycji narzędzie, jakim jest symulacja obrabiarki *. Nie w

Bardziej szczegółowo

INFORMATYCZNE SYSTEMY STEROWANIA INSTRUKCJA ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO

INFORMATYCZNE SYSTEMY STEROWANIA INSTRUKCJA ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO INFORMATYCZNE SYSTEMY STEROWANIA INSTRUKCJA ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO Ćwiczenie nr 8 Wonderware InTouch wprowadzenie oraz tworzenie okien i obiektów Czas trwania: 4h I. CHARAKTERYSTYKA ĆWICZENIA Cel i

Bardziej szczegółowo

Platformy programistyczne:.net i Java L ABORATORIUM 7,8: HACKATHON - JTTT

Platformy programistyczne:.net i Java L ABORATORIUM 7,8: HACKATHON - JTTT Platformy programistyczne:.net i Java L ABORATORIUM 7,8: HACKATHON - JTTT O co chodzi? - Przypomnienie Hackathon - http://en.wikipedia.org/wiki/hackathon A hackathon is an event in which computer programmers

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób inżynierowie wykorzystują zestawy rozwojowe na etapie projektowania i produkcji

W jaki sposób inżynierowie wykorzystują zestawy rozwojowe na etapie projektowania i produkcji W jaki sposób inżynierowie wykorzystują zestawy rozwojowe na etapie projektowania i produkcji Podsumowanie dla kadry kierowniczej Zestawy rozwojowe, które pierwotnie miały pełnić rolę systemów testowych

Bardziej szczegółowo

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Informatyka I stopień (I stopień / II stopień) Ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod Nazwa Nazwa w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Programy grafiki rastrowej,

Bardziej szczegółowo

KAS nowa platforma automatyzacji firmy Kollmorgen

KAS nowa platforma automatyzacji firmy Kollmorgen KAS nowa platforma automatyzacji firmy Kollmorgen 1. Wstęp Dynamicznie rozwijające się rynki wymagają produktów, których wytworzenie może być zrealizowane w procesie szybkim, powtarzalnym oraz elastycznym.

Bardziej szczegółowo

1 Moduł Bramki xcomfort 3

1 Moduł Bramki xcomfort 3 Spis treści 1 Moduł Bramki xcomfort 3 1.1 Konfigurowanie Modułu Bramki xcomfort............... 3 1.1.1 Lista elementów Modułu Bramki xcomfort.......... 3 1.1.2 Konfiguracja Modułu Bramki xcomfort............

Bardziej szczegółowo

Michał Adamczyk. Język UML

Michał Adamczyk. Język UML Michał Adamczyk Język UML UML I. Czym jest UML Po co UML II.Narzędzia obsługujące UML, edytory UML III.Rodzaje diagramów UML wraz z przykładami Zastosowanie diagramu Podstawowe elementy diagramu Przykładowy

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wykład 1. Wstęp do Wstępu Bartek Wilczyński bartek@mimuw.edu.pl Po pierwsze - Formalności 2 kolokwia (po 15 pkt) początek XI i koniec XII Dwa programy zaliczeniowe:

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: O czym mówią współczynniki funkcji liniowej? - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: O czym mówią współczynniki funkcji liniowej? - wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego na lekcjach matematyki SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY w RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE i OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

Projekt stanowiska robota przemysłowego IRB 120

Projekt stanowiska robota przemysłowego IRB 120 Tomasz WARCHOŁ, Krystian TUCZYŃSKI Koło Naukowe Informatyków TROJAN, Uniwersytet Rzeszowski, Polska Projekt stanowiska robota przemysłowego IRB 120 Wstęp W dzisiejszych czasach każdy z nas zdaje sobie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

UśYTKOWANIE KOMPUTERÓW

UśYTKOWANIE KOMPUTERÓW - 1/6 - UśYTKOWANIE KOMPUTERÓW 1. Szczegółowe cele kształcenia W wyniku procesu kształcenia słuchacz ( słuchacz) powinien umieć: 1. rozróŝnić elementy zestawu komputerowego, 2. zdefiniować system operacyjny

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Załącznik nr 3 Specyfikacja techniczna Zadanie I zakup typu CAD - 3

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 5 - Projektowanie programów zorientowanych obiektowo. Indywidualny projekt programistyczny

Laboratorium 5 - Projektowanie programów zorientowanych obiektowo. Indywidualny projekt programistyczny Laboratorium 5 - Projektowanie programów zorientowanych obiektowo. Indywidualny projekt programistyczny mgr inż. Kajetan Kurus 15 kwietnia 2014 1 Dostępne techniki programowania Tworząc program należy

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest system operacyjny

1. Co to jest system operacyjny II Systemy operacyjne Dariusz Skibicki Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy dariusz.skibicki(at)utp.edu.pl 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU

SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W GŁOGOWIE SYLABUS/KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU Systemy produkcyjne komputerowo zintegrowane. NAZWA JEDNOSTKI PROWADZĄCEJ PRZEDMIOT Instytut Politechniczny 3. STUDIA

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE PRAC INŻYNIERSKICH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Komputerowe projektowanie maszyn i urządzeń Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej.

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. Wstęp SigmaMRP to nowość na polskim rynku, która jest już dostępna w ofercie firmy Stigo. Program MRP (ang. Material Requirements

Bardziej szczegółowo

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat

Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Opracował Jan T. Biernat Programowanie Strukturalne i Obiektowe Słownik podstawowych pojęć 1 z 5 Program, to lista poleceń zapisana w jednym języku programowania zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Celem programu jest przetwarzanie

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE PLATFORMY FireMonkey W PROCESIE URUCHAMIANIA I TESTOWANIA UKŁADÓW MIKROPROCESOROWYCH

WYKORZYSTANIE PLATFORMY FireMonkey W PROCESIE URUCHAMIANIA I TESTOWANIA UKŁADÓW MIKROPROCESOROWYCH Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna Mgr inż. Grzegorz MUCHA MUCHTECH WYKORZYSTANIE PLATFORMY FireMonkey W PROCESIE URUCHAMIANIA I

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę:

ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV. Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: ZAJĘCIA KOMPUTEROWE KLASA IV Opis wymagań, które uczeń powinien spełnić, aby uzyskać ocenę: CELUJĄCĄ Opanował wiadomości i umiejętności wynikające z programu nauczania na ocenę bardzo dobrą i ponadto:

Bardziej szczegółowo

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym?

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym? Domowe urządzenia elektryczne są często łączone równolegle, dzięki temu każde tworzy osobny obwód z tym samym źródłem napięcia. Na podstawie poszczególnych rezystancji, można przewidzieć całkowite natężenie

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury

Słowa kluczowe Sterowanie klawiaturą, klawiatura, klawisze funkcyjne, przesuwanie obiektów ekranowych, wydawanie poleceń za pomocą klawiatury Obsługa za pomocą klawiatury Różnego typu interfejsy wykorzystują różne metody reagowania i wydawania poleceń przez użytkownika. W środowisku graficznym najpopularniejsza jest niewątpliwie mysz i inne

Bardziej szczegółowo

Microsoft EXCEL SOLVER

Microsoft EXCEL SOLVER Microsoft EXCEL SOLVER 1. Programowanie liniowe z wykorzystaniem dodatku Microsoft Excel Solver Cele Po ukończeniu tego laboratorium słuchacze potrafią korzystając z dodatku Solver: formułować funkcję

Bardziej szczegółowo

Podział komputerów. Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika

Podział komputerów. Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika Podział komputerów Wykład z Technologii Informacyjnych Piotr Mika Superkomputery Przeznaczone do wykonywania skomplikowanych obliczeń numerycznych, modelowania giełdy, symulacje, modelowanie atmosfery

Bardziej szczegółowo

HANDLOWIEC. Oferujemy pracę w rozwijającej się firmie o wysokim poziomie technicznym i możliwościach.

HANDLOWIEC. Oferujemy pracę w rozwijającej się firmie o wysokim poziomie technicznym i możliwościach. HANDLOWIEC Sprzedaż maszyn produkowanych (obrabiarek, przecinarek plazmowych oraz laserowych, grawerek), dystrybuowanych (pras krawędziowych, giętarek numerycznych, robotów przemysłowych, zrobotyzowanych

Bardziej szczegółowo

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych

Deduplikacja danych. Zarządzanie jakością danych podstawowych Deduplikacja danych Zarządzanie jakością danych podstawowych normalizacja i standaryzacja adresów standaryzacja i walidacja identyfikatorów podstawowa standaryzacja nazw firm deduplikacja danych Deduplication

Bardziej szczegółowo

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn

Dodatki. Dodatek A Octave. Język maszyn Dodatki Dodatek A Octave Przykłady programów zostały opracowane w środowisku programistycznym Octave 3.6.2 z interfejsem graficznym GNU Octave 1.5.4. Octave jest darmowym środowiskiem programistycznym

Bardziej szczegółowo