PODSTAWY AKSJOLOGICZNE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W POLSCE PRÓBA OCENY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PODSTAWY AKSJOLOGICZNE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W POLSCE PRÓBA OCENY"

Transkrypt

1 STUDIA IURIDICA XXXVIII/2000 Zbiegniew Cieślak PODSTAWY AKSJOLOGICZNE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W POLSCE PRÓBA OCENY 1. Problematyka badawcza podstaw aksjologicznych administracji publicznej niestety wciąż, jak sądzę, znajduje się na peryferiach głównych nurtów badawczych i zainteresowań przedstawicieli nauk o administracji. Trudno wskazać przyczyny tego stanu rzeczy czy wynika to z obiektywnych uwarunkowań skomplikowanego przedmiotu badania, czy też nadal ciąży nad tą dziedziną refleksji poznawczej fatalna tradycja i dorobek nauki polityki administracji tzw. minionego okresu. Bez wątpienia jednak to nie waga zagadnienia oraz doniosłość prawna i pozaprawna wpływają na trwałe zmarginalizowanie tej problematyki, jest to bowiem jeden z najważniejszych filarów konstrukcji administracji i prawa administracyjnego, o ogromnym znaczeniu praktycznym. Właściwe zinwentaryzowanie wartości osadzonych w prawie, szeroka wiedza o ich treściowych i funkcjonalnych relacjach, identyfikacja pól kolizji wartości i określenie ich granic dają ustawodawcy użyteczne narzędzie tworzenia sprawnych układów administracyjnych, a stosującemu prawo ułatwiają interpretację przepisów prawnych. Brak pogłębionej refleksji aksjologicznej nad teoretycznymi i praktycznymi aspektami tworzenia oraz funkcjonowania administracji publicznej wydaje się obecnie jeszcze bardziej dotkliwy ze względu na następujące okoliczności: ostatnie dziesięciolecie stworzyło badaczom niepowtarzalną okazję rejestrowania i analizy gruntownych przewartościowań w prawie i doktrynie prawniczej; zawrotne tempo i publiczny rytm zmian powinien wymuszać szczególną staranność w procesach formułowania celów społecznie użytecznych; duża fluktuacja i rozległość prawa administracyjnego nakłada na stosującego prawo obowiązek swoistej dyscypliny aksjologicznej w procesach interpretacji przepisów prawa. Okres dziesięciu ostatnich lat, tak bogaty w wydarzenia i społeczno-prawne rozstrzygnięcia, skłania do podjęcia próby oceny stanu refleksji aksjologicznej w polskiej nauce prawa administracyjnego i nauki administracji. Myślę, iż środowisko polskich administratywistów zdobędzie się nie tylko na taką pogłębioną ocenę, ale przede wszystkim rozwinie nurt badań aksjologicznych stosownie do doniosłości teoretycznej i wagi praktycznej zagadnień aksjologicznych w administracji.

2 60 ZBIEGNIEW CIEŚLAK 2. Wydaje się, iż ten wyjątkowo korzystny dla badaczy stan dokonujących się przemian ustrojowo-prawnych nie zaowocował jeszcze znaczącymi dokonaniami w nauce prawa administracyjnego. Sądzę, iż można nawet zaryzykować twierdzenie o trwającym wciąż zastoju badawczym w dziedzinie podstaw aksjologicznych administracji. Pozostając w nadziei, iż jest to cisza przed badawczą burzą, trzeba jednak wskazać na istotne, obiektywne i subiektywne przyczyny tego stanu rzeczy. Przyczyny te tkwią m.in. w rzeczywistym skomplikowaniu materii przedmiotu, co oczywiście przekłada się na konkretne trudności epistemologiczne i metodologiczne. Można je oddać zasadniczym pytaniem co badać, jak badać i w jakim celu badać? Wystarczy pobieżny rzut oka na zagadnienie podstaw aksjologicznych administracji, żeby zauważyć prawdziwe dylematy ontologiczne (czym jest wartość w prawie element treści normy, kategoria pozanormatywna, domniemanie celu ustawodawcy, fakt obecny w zjawiskach społecznych, motyw kształtujący relacje interpersonalne), metodologiczne (definiujemy wartość w drodze interpretacji przepisów prawnych czy też interpretujemy przepisy prawne przez pryzmat danych wartości) czy teleologiczne (jaka jest np. istota wniosku de lege ferenda, a ściślej czy potrafimy świadomie rozgraniczyć postulaty celowościowe i sprawnościowe). Na te trudności nakładają się nie mniej istotne czynniki subiektywne, wynikające wprost z kłopotów uświadomienia sobie przez teoretyka lub praktyka administracji swojego statusu badawczego, co w efekcie utrudnia nie tylko doprowadzenie wywodu do ustaleń poddających się weryfikacji, ale niekiedy uniemożliwia prawidłowe przeprowadzenie wywodu. Dzieje się tak wówczas, gdy autor rozważając rozwiązania administracyjnoprawne (tak strukturalne, jak i funkcjonalne) nie zdaje sobie sprawy z odruchu projektowania swojego systemu wartości na przedmiot badania lub, co gorsze, świadomie wartościuje aksjologiczne aspekty rozwiązań administracyjnoprawnych. Niebezpieczeństwa takiej postawy są oczywiste godzą w istotę dyskursu naukowego, opartego na fundamentalnej zasadzie weryfikowania twierdzeń, oraz zniechęcają do naukowej aktywności na tym polu. Można przecież konstruować i prowadzić wywód dogmatycznoprawny czy opisywać i analizować zjawiska administracji z pozycji metod i celów nauki administracji, przyjmując jedynie do wiadomości ogólne cechy konstytucyjnego ustroju państwa, takie jak: wolności i prawa obywatelskie, zasady demokracji parlamentarnej, trójpodział władz, zasada pomocniczości, kategoria dobra wspólnego, a następnie odsyłać jedynie do powszechnie przyjmowanych znaczeń tych pojęć i emocjonalnych nastawień. 3. Stan swoistego zastoju badawczego w dziedzinie aksjologii administracji wywołuje także alternatywną postawę, polegającą na podejmowaniu ambitnych prób tworzenia (z reguły na użytek prowadzonych rozważań) własnych systemów aksjologicznych. Typowym przykładem takiej procedury badawczej jest skonstruowany przez A. Piekarę oryginalny algorytm aksjologiczny, złożony z grup wartości jedynie pozytywnie kwalifikowanych. Otóż na kanwie rozważań o samorządności, samorządzie i rozwoju Autor nie tylko afirmuje wartość określaną przez Niego jako kreatywność społeczna, ale wręcz ją absolutyzuje, czyniąc z niej...cel i miarę

3 PODSTAWY AKSJOLOGICZNE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W POLSCE adekwatności ustawowego określenia ustroju gminy. Następnie proponuje wzór ujmujący zespół uwarunkowań i determinant,...które są konieczne dla długofalowej, systematycznej i kreatywnej aktywności jednostkowej i grupowej obywateli. Wzór ten przedstawia się następująco: 3XD + PSiP = KSiR co odpowiednio oznacza: Decentralizacja, Deetatyzacja i Demokratyzacja, wraz z Praworządnością, Samorządnością i Pluralizmem, są czynnikami wyzwalającymi Kreatywność Społeczeństwa i Rozwój. Niezależnie od oceny stopnia adekwatności tego algorytmu i jego naukowej przydatności możemy stwierdzić, iż jest on przede wszystkim wyrazem ocen i nastawienia emocjonalnego Autora i że trudno wyznaczyć tu granicę między wartościami osadzonymi w prawie a wartościami projektowanymi lub przyjmowanymi przez Autora Aksjologia administracji powinna być przede wszystkim przedmiotem badania nauki administracji, jest to bowiem problematyka o wyraźnie swoistym i zróżnicowanym spektrum odniesień. Wartości są bezsprzecznie obecne we wszystkich systemach normatywnych wyznaczających postępowanie w administracji (prawnym, etycznym, politycznym, prakseologicznym, obyczajowym, a nawet estetycznym); wartości ścierają się między sobą, oczywiście przy zróżnicowanych uwarunkowaniach, z różnymi skutkami owego ścierania się i o rozmaitych przebiegach, mogą i powinny być badane z punktu widzenia wielu dziedzin badawczych (np. psychologii, socjologii, etyki) i typów ujęcia (np. dynamicznego i statycznego); wartości, a ściślej ich realizacja wywołuje wielorakie stany rzeczy (zwłaszcza szczególnie istotne dla funkcjonowania struktur administracyjnych stany eufunkcjonalne i dysfunkcjonalne). Krótko mówiąc, złożoność przedmiotu badania wartości w administracji w sposób naturalny wyznacza różnorodne metody badania i konieczność wypracowania procedury porównywania wyników badań i analiz. Wydaje się, iż tylko szeroko zakreślona formuła refleksji poznawczej, zwanej nauką administracji, wraz z wciąż krystalizującą się jej metodologią może dać szansę uchwycenia swoistości i złożoności zagadnień aksjologicznych w administracji. Tymczasem odnosi się wrażenie, iż problematyka badań aksjologicznych administracji jest praktycznie nieobecna nie tylko w nauce prawa administracyjnego, ale również w nauce administracji. Sądzę, iż wrażenie takie bez wątpienia potwierdzają stawiane we współczesnej nauce administracji zasadnicze pytania o sens i sposób badania wartości w administracji. Przykład takich pytań znajdziemy m.in. w nowej, skądinąd bardzo interesującej publikacji z zakresu nauk o administracji, gdzie Autorzy (H. Izdebski i M. Kulesza) przechodzą od...banalnego stwierdzenia, że kształt administracji... jest zawsze wynikiem kompromisu i wypadkową różnych wartości, uznawanych za istotne, do pytania o granice swobody postulatu naukowego w ocenie podstawowych reguł, na 1 A. Piekara, Samorządność, Samorząd, Rozwój, Uniwersytet Warszawski. Centrum Studiów Samorządu Terytorialnego i Rozwoju Lokalnego, Warszawa 2000, s. 146.

4 62 ZBIEGNIEW CIEŚLAK których opiera się działalność obserwowanej administracji, co w efekcie daje podstawę do sformułowania owego zasadniczego pytania...czy i jak dalece nauka administracji powinna wkraczać w problemy aksjologiczne? 2 5. W nauce prawa administracyjnego oczywiście nie formułuje się pytania czy i jak dalece powinna ona wkraczać w problemy aksjologiczne? Wartości zakotwiczone w prawie są dane przez normodawcę i w związku z tym aparat naukowy przedstawiciela nauki prawa administracyjnego nie sięga poziomu dyskusji (sporu) o wartości z normodawcą (w przeciwieństwie do przedstawiciela nauki administracji, który może dyskutować z twórcą układu administracyjnego o hierarchii ważności w systemie wartości i o skuteczności ich realizacji). Nie oznacza to bynajmniej braku możliwości i potrzeby badania przez naukę prawa administracji wartości w prawie. Skatalogowanie wartości, rodzajowe ich sklasyfikowanie w danej dziedzinie regulacji, opisanie i zanalizowanie relacji między wartościami, adekwatność regulacji prawnej do możliwości i stopnia ich rzeczywistej realizacji, aksjologiczne uzasadnienie postulatów de lege ferenda to pierwsze z brzegu konkretne zadania badawcze, które powinny być stale podejmowane przez naukę prawa administracyjnego. Wątpię jednak, ażeby obecnie były w dostatecznym stopniu podejmowane, mimo że, jak już wspomniałem na wstępie, przeżywamy wyjątkowo korzystny okres dla tego typu badań. Wydaje się, iż w znacznej mierze, paradoksalnie, to właśnie skala i tempo ustrojowych przemian hamują rozwój refleksji aksjologicznej, która jakby nie może wyzwolić się spod ciężaru konsekwencji zasad demokratycznego państwa prawa. Uważam, iż można przytoczyć tu jako niemal reprezentatywne poglądy Z. Leońskiego, który prosto i lakonicznie skwitował przemiany aksjologiczne we współczesnym ustawodawstwie: Zmiana ustroju państwa niesie za sobą przewartościowanie celów, jakie zamierza się osiągnąć z pomocą prawa, w tym również administracyjnego prawa materialnego. Nie państwo i jego zadania, ale jednostka staje się centralnym punktem w zakresie regulacji 3 administracyjnych. Ta niewątpliwie słuszna ogólna konstatacja ma jednak dość ograniczoną przydatność w opisie (chyba również i analizie) podstaw aksjologicznych tekstów normatywnych obowiązujących obecnie, a wydanych w minionym okresie, kiedy to, jak wiadomo, państwo i jego zadania były centralnym punktem w zakresie regulacji administracyjnych. 6. Analizę podstaw aksjologicznych administracji publicznej należy rozpocząć od badania wartości zakotwiczonych w prawie. Zakotwiczenie w prawie oznacza autonomizowanie się wartości na czas obowiązywania aktu normatywnego i z tego punktu widzenia zmiana kontekstu społeczno-gospodarczego nie ma znaczenia dla badania wartości metodami stosowanymi w nauce prawa administracyjnego. Zmiana kontekstu będzie miała natomiast pierwszorzędne znaczenie dla badania wartości 2 H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Liber, Warszawa 1998, s Z. Leoński, Materialne prawo administracyjne, wyd. 2, C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 2.

5 PODSTAWY AKSJOLOGICZNE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ W POLSCE z pozycji nauki administracji, zwłaszcza jeśli uwzględnimy wymiar społeczny prawa, polegający na systemowym odniesieniu zachowań motywowanych normami prawnymi do celów społecznie pożądanych. Drugim polem badania wartości w administracji publicznej są pozaprawne systemy normatywne, motywujące zachowania osób działających w strukturach administracji, jak i adresatów działań administracji. Oczywiście w tym wypadku przedmiotem badania będą nie tylko normy, ale również ich aksjologiczne uzasadnienia. Trzeci wielki obszar badawczy to relacje treściowe i funkcjonalne między różnorodzajowymi wartościami. Jak zatem widać, podstawową dyrektywą badawczą jest zredukowanie systemów normatywnych, które występują w administracji publicznej do modeli (struktury) wartości. Z punktu widzenia metodologicznego w każdym z tych trzech obszarów badawczych można podążyć w trzech kierunkach badawczych: normatywnym, empirycznym, wartościującym. Pierwszy kierunek badawczy obejmuje sposoby i metody badania norm pod kątem opisu i analizy związanych z nimi wartości. Drugi kierunek zakłada gromadzenie wiedzy o sposobach i zakresie internalizacji wartości przez ludzi, faktach i przejawach uzewnętrzniania się wartości oraz rzeczywistym oddziaływaniu ich na postępowanie ludzi. Trzeci natomiast, najbardziej związany z metodami nauki polityki administracyjnej, zmierza w stronę tworzenia weryfikowalnego systemu kryteriów oceny podstaw aksjologicznych administracji oraz formułowania twierdzeń o prawidłowym funkcjonowaniu i hierarchizowaniu wartości. 7. Na zakończenie chciałbym zaproponować rodzajową i merytoryczną ogólną klasyfikację wartości zakotwiczonych w prawie administracyjnym. Charakter 4 i rodzaj wartości w prawie administracyjnym odpowiada cechom działów prawa administracyjnego. Na szczególną uwagę zasługują tu wartości prawa administracyjnego materialnego i mimo że tworzą bardzo rozbudowany i wewnętrznie zróżnicowany zbiór, to jednak poddają się próbom systematyzowania. Obecne w ustawach działowych prawa administracyjnego wartości można pogrupować według np. następującego porządku: 1) tożsamości państwa jako wspólnoty wspólnot i obywateli, 2) bezpieczeństwa zewnętrznego państwa, 3) bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, 4) tożsamości obywateli (administracyjnoprawna reglamentacja osób fizycznych), 5) ochrony życia i zdrowia obywateli, 6) gwarancji wolności myślenia i działania obywateli, 7) tożsamości wspólnot (administracyjnoprawna reglamentacja dobrowolnych i obowiązkowych wspólnot obywateli), 4 Szerzej o tym pisałem w Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 2000.

6 64 ZBIEGNIEW CIEŚLAK 8) rozwoju państwa rozumianego jako wspólnota wspólnot, w tym: tworzenie przestrzennych warunków rozwoju, ochrona i korzystanie z zasobów środowiska, tworzenie społecznych warunków rozwoju, tworzenie gospodarczych warunków rozwoju, tworzenie naukowych i kulturowych warunków rozwoju, 9) zapewnienia harmonijnego (w tym poprzez rozstrzyganie konfliktów interesów) funkcjonowania wspólnot. Jak zatem widać struktura aksjologiczna prawa administracyjnego porządkuje treść całego ustawodawstwa w zakresie wykonywania funkcji administracji.

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW A D M I N I S T R A C J A STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia: kierunek administracja jest przypisany

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego

Efekty kształcenia dla kierunku Administracja. Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego Efekty kształcenia dla kierunku Administracja Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego II stopień Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Administracja należy do obszaru

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Efekty kształcenia dla kierunku studiów Bezpieczeństwo Wewnętrzne Jednostka prowadząca kierunek studiów: Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Bezpieczeństwo wewnętrzne Poziom kształcenia:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII CZĘŚĆ I. Prawo jako przedmiot nauk prawnych Rozdział I. Podstawowe koncepcje prawa... 3 1. Koncepcje prawnonaturalne...

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA II STOPIEŃ OGÓLNOAKADEMICKI Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów drugiego stopnia na kierunku

Bardziej szczegółowo

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie

I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia WIEDZA. MODUŁ 21 Nau społeczne - przedmiot doo wyboru. MODUŁ 20 Seminarium magisterskie I.2 Matryca efektów kształcenia: filolo drugiego stopnia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów do obszaru wiedzy MODUŁ 20 Seminarium magisterskie Seminarium

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent:

Kierunkowe efekty kształcenia Po ukończeniu studiów absolwent: Załącznik do uchwały nr 145/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Administracja studia drugiego stopnia poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: Kierunek studiów bezpieczeństwo narodowe należy do obszarów

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem państwa

Studia Podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem państwa Studia Podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem państwa I. Informacje ogólne II. Rekrutacja III. Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych IV. Treści programowe V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY UMIEJSCOWIENIE KIERUNKU W OBSZARZE Kierunek studiów zarządzanie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY

WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Nazwa kierunku Poziom Profil Symbol efektów na kierunku WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I EKONOMII ADMINISTRACJA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY Efekty - opis słowny. Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku Administracja

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ. Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia dla kierunku studiów Etyka prowadzonego w Instytucie Filozofii UJ Studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Lp. K_W01 K_W02 Nazwa Wydziału: Wydział Filozoficzny Nazwa kierunku

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo wewnętrzne należy do

Bardziej szczegółowo

Stanowisko. I. Podstawy ustrojowe

Stanowisko. I. Podstawy ustrojowe Stanowisko Obywatelskiego Forum Legislacji przy Fundacji im. S. Batorego w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji publicznych projektów ustaw oraz ich założeń (tezy) I. Podstawy ustrojowe W

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 2006/2007

ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 2006/2007 ŚCIEŻKI SPECJALIZACYJNE 5 LETNIE MAGISTERSKIE STUDIA NIESTACJONARNE ZAOCZNE 0/07 0/07 1 I. Edukacja dla demokracji Kierownik ścieżki: prof. dr hab. Krzysztof Kiciński Podstawowe informacje: Na profil ścieżki

Bardziej szczegółowo

I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o

I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o I. Szczegółowe efekty kształcenia Administracja I o Założenia ogólne 1. Nazwa kierunku studiów: Administracja 2. Nazwy specjalności kształcenia tworzonych w ramach kierunku: administracja publiczna i administracja

Bardziej szczegółowo

Opisuje proces ewolucji geografii jako dziedziny wiedzy i nauki, określa jej

Opisuje proces ewolucji geografii jako dziedziny wiedzy i nauki, określa jej Załącznik nr 1 Efekty kształcenia dla kierunku studiów GEOGRAFIA studia pierwszego stopnia - profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów geografia należy do

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE Opis efektów kształcenia dla kierunku bezpieczeństwo narodowe I stopnia przyjętych uchwałą Rady Wydziału Nauk Politycznych w dniu 27 lutego 2012 r., zmodyfikowanych 24 września 2012 r. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych dla kadry kierowniczej Straży Miejskich i Gminnych

Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych dla kadry kierowniczej Straży Miejskich i Gminnych Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych dla kadry kierowniczej Straży Miejskich i Gminnych Tabela odniesień kierunkowych efektów kształcenia do obszarowych efektów kształcenia Nazwa kierunku studiów:

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny

Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny Załącznik do Uchwały nr 24/2015/2016 Senatu Akademickiego Ignatianum z dnia 1 marca 2016 r. Efekty kształcenia dla kierunku Turystyka i rekreacja studia stacjonarne i niestacjonarne profil praktyczny Użyte

Bardziej szczegółowo

Metodologia nauk społecznych SYLABUS A. Informacje ogólne Opis

Metodologia nauk społecznych SYLABUS A. Informacje ogólne Opis Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Dziedzina i dyscyplina nauki Rok studiów/semestr

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PSYCHOLOGIA STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PSYCHOLOGIA STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PSYCHOLOGIA STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów psychologia należy do obszaru kształcenia nauki społeczne.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia pierwszego stopnia - profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia pierwszego stopnia - profil ogólnoakademicki Załącznik nr 4 Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia pierwszego stopnia - profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów turystyka

Bardziej szczegółowo

Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 września 2014 r., I SA/Gd 1632/13

Glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 września 2014 r., I SA/Gd 1632/13 Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu 1(3)/2015 ISSN 2300-9853 doi: http://dx.doi.org/10.12775/pbps.2015.006 Paweł Borszowski Uniwersytet Wrocławski Klaudia Stelmaszczyk Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa

Bardziej szczegółowo

I. Plan studiów doktoranckich. 1. Plan roku I studiów doktoranckich obejmuje następujące przedmioty:

I. Plan studiów doktoranckich. 1. Plan roku I studiów doktoranckich obejmuje następujące przedmioty: Uchwała o zmianach w programie studiów doktoranckich na Wydziale Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji z siedzibą w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych oraz Międzywydziałowych Środowiskowych

Bardziej szczegółowo

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje

Administracja publiczna. Pojęcie i funkcje Administracja publiczna Pojęcie i funkcje Administracja publiczna a administracja prywatna Administracja w znaczeniu potocznym to zarządzanie czymś lub zespół zarządzający czymś (wg słownika języka polskiego

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA dla studiów I stopnia na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA dla studiów I stopnia na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA dla studiów I stopnia na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe KIERUNEK: Bezpieczeństwo Narodowe OBSZARY KSZTAŁCENIA: nauki społeczne SYLWETKA ABSOLWETA: Absolwent ma WIEDZĘ: dotyczącą

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe Efekty Kształcenia dla kierunku studiów: Bezpieczeństwo narodowe. Poziom studiów: studia pierwszego stopnia. Profil: ogólnoakademicki

Kierunkowe Efekty Kształcenia dla kierunku studiów: Bezpieczeństwo narodowe. Poziom studiów: studia pierwszego stopnia. Profil: ogólnoakademicki Intytut Studiów Międynarodow Wydział Nauk Społeczn Uniwersytet Wrocławski Kierunkowe Efekty Kształcenia dla kierunku studiów: Bezpieczeństwo narodowe Poziom studiów: studia pierwszego stopnia Profil: ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane.

Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane. NATALIA DUDEK Zasady upowszechniania informacji. Zagadnienia wybrane. Moja praca podejmuje dość złożoną problematykę udostępniania informacji publicznych na tle ochrony danych osobowych. W wielu przypadkach

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja studia I stopnia.

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja studia I stopnia. Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja studia I stopnia. Objaśnienie oznaczeń w symbolach: K kierunkowe efekty kształcenia W

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2011/2012

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2011/2012 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2011/2012 WydziałPsychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO ZDROWOTNE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO ZDROWOTNE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO ZDROWOTNE STUDIA I STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo zdrowotne należy do obszarów

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł

Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł Kierunek: Pedagogika Poziom kształcenia: studia I stopnia Specjalności: Profil kształcenia: ogólnoakademicki Forma studiów: niestacjonarne Tytuł zawodowy uzyskiwany przez absolwenta: licencjat Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem:

I. Umiejscowienie kierunku w obszarze/obszarach kształcenia wraz z uzasadnieniem: Załącznik nr 4 do uchwały nr 440/06/2012 Senatu UR z dnia 21 czerwca 2012 roku EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW Europeistyka poziom kształcenia profil kształcenia tytuł zawodowy absolwenta studia

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Polityka społeczna Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Dr Anna Schulz Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Samorząd i polityka lokalna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii

SYLABUS. Samorząd i polityka lokalna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Rzeszów, 1 październik 014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Samorząd i polityka lokalna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_10 Studia

Bardziej szczegółowo

posiada podstawową wiedzę o instytucjonalnych uwarunkowaniach polityki społecznej.

posiada podstawową wiedzę o instytucjonalnych uwarunkowaniach polityki społecznej. Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO

1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO Załącznik nr 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kształcenia na studiach doktoranckich w uczelniach i jednostkach naukowych (Dz.U.2011.196.1169);

Bardziej szczegółowo

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r.

BL TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. BL-112-265-TK/15 Warszawa, 7 lipca 2016 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 22 WRZEŚNIA 2015 R. (SYGN. AKT P 37/14) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 6 CZERWCA 1997 R. - KODEKS KARNY I. METRYKA

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U

K A R T A P R Z E D M I O T U Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Kierunek prawno-biznesowy Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia

Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia Szczegółowe efekty kształcenia i ich odniesienie do efektów dla obszaru nauk społecznych na kierunku administracja II stopnia Objaśnienie oznaczeń w symbolach: K kierunkowe efekty kształcenia W kategoria

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA

KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/5 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 5 6. LICZBA GODZIN: 30 WY/30

Bardziej szczegółowo

Administracja - studia II stopnia WP-AD-2, WP-ADZ-2 studia drugiego stopnia ogólnoakademicki stacjonarne/niestacjonarne magister. 120 pkt.

Administracja - studia II stopnia WP-AD-2, WP-ADZ-2 studia drugiego stopnia ogólnoakademicki stacjonarne/niestacjonarne magister. 120 pkt. Załącznik nr 3 do uchwały nr 53/2012 Senatu UKSW z dnia 24 maja 2012 r. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia na kierunku ADMINISTRACJA II STOPNIA. Nazwa kierunku studiów

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 Spis treści Wstęp... 7 Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 1.1. Podejście komplementarne do interpretacji efektywności i skuteczności... 14 1.2. Efektywność jako

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści

Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1. Spis treści Księgarnia PWN: Ewa Marynowicz-Hetka - Pedagogika społeczna. T. 1 Spis treści Przedmowa 11 CZE ŚĆ I PODSTAWY EPISTEMOLOGICZNE, ONTOLOGICZNE I AKSJOLOGICZNE DYSCYPLINY ORAZ KATEGORIE POJE CIOWE PEDAGOGIKI

Bardziej szczegółowo

PEDAGOGIKA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY

PEDAGOGIKA I STOPIEŃ PRAKTYCZNY WYDZIAŁ PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII Nazwa kierunku PEDAGOGIKA Poziom I STOPIEŃ Profil PRAKTYCZNY Symbole Efekty - opis słowny Odniesienie do efektów Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku Pedagogiki

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U

K A R T A P R Z E D M I O T U Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Administracja Studia drugiego stopnia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: WIEDZA OGÓLNA NA POZIOMIE DRUGIEGO ROKU STUDIÓW; UMIEJĘTNOŚĆ SELEKCJI INFORMACJI

KARTA PRZEDMIOTU 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: WIEDZA OGÓLNA NA POZIOMIE DRUGIEGO ROKU STUDIÓW; UMIEJĘTNOŚĆ SELEKCJI INFORMACJI KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY PRAWA ADMINISTRACYJNEGO 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA SP. ADMINISTRACJA PUBLICZNA 3. POZIOM STUDIÓW: STUDIA I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/4. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Zadania administracji publicznej w zakresie przeciwdziałania bezdomności studium administracyjnoprawne

Streszczenie pracy doktorskiej Zadania administracji publicznej w zakresie przeciwdziałania bezdomności studium administracyjnoprawne mgr Radosław Mędrzycki Streszczenie pracy doktorskiej Zadania administracji publicznej w zakresie przeciwdziałania bezdomności studium administracyjnoprawne Napisanej pod kierunkiem naukowym: dr hab. Ireny

Bardziej szczegółowo

2. Obszar kształcenia Administracja jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych.

2. Obszar kształcenia Administracja jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych. 1. Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA 2. Obszar kształcenia Administracja jako kierunek studiów lokuje się w obszarze kształcenia w zakresie nauk społecznych. 3. Sylwetka absolwenta Studenci na kierunku

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE

KARTA PRZEDMIOTU 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE Załącznik Nr 1. KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: PODSTAWY WIEDZY O PAŃSTWIE I POLITYCE 2. KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE, STUDIA STACJONARNE 3. POZIOM STUDIÓW: STUDIA I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR

Bardziej szczegółowo

kod programu studiów Wydział Humanistyczny nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40%

kod programu studiów Wydział Humanistyczny nauki humanistyczne: 60%, nauki społeczne: 40% PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2014/2015 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Humanistyczny Studia wyższe na kierunku

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek kształcenia prawno-ekonomiczny należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych.

Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek kształcenia prawno-ekonomiczny należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. Efekty kształcenia dla kierunku PRAWNO-EKONOMICZNEGO studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne Studia prowadzone wspólnie przez Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Stanisław Stadniczeńko Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb

Bardziej szczegółowo

W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii.

W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii. W prawie podatkowym brakuje norm, które w generalny sposób regulowałyby zakres stosowania analogii. Wnioskowanie per analogiam i jego granice należą do kontrowersyjnych zagadnień prawa podatkowego. Analogia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI Efekty kształcenia dla kierunku studiów ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI studia drugiego stopnia (po studiach inżynierskich) profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: PRAWO ADMINISTRACYJNE SEMESTR II 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 1/01 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 8 lutego 01 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r.

Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. Opinia prawna z dnia 6.02.2012 r. dla Okręgowej Izby Lekarskiej w Płocku w sprawie : czy w obecnym stanie prawnym tj. wobec wejścia w życie z dniem 01 lipca 2011 r. nowelizacji art. 53 ustawy z dnia 05

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. konwersatoria 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. konwersatoria 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Opiekun: prof. dr hab. Stanisław Stadniczeńko Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia administracja

LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW. PODSTAWOWYCH - I st. Kierunki studiów - uczelnie - studia administracja studia prawno-administracyjne, kierunek: ADMINISTRACJA ZOBACZ OPIS KIERUNKU ORAZ LISTĘ UCZELNI TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH - I st. TREŚCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW PODSTAWOWYCH Podstawy prawoznawstwa

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy.

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Moduł dział - temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1. -

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Inne źródła i opracowania Wykaz aktów prawnych Wstęp

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz orzecznictwa Inne źródła i opracowania Wykaz aktów prawnych Wstęp Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wykaz orzecznictwa... Inne źródła i opracowania... Wykaz aktów prawnych... Wstęp... XIII XV XXIX XXXIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Znaczenie problematyki

Bardziej szczegółowo

1. INFORMACJE OGÓLNE O MODULE. Status: obowiązkowy. Całkowita liczba godzin pracy własnej studenta: Do KOORDYNATOR MODUŁU

1. INFORMACJE OGÓLNE O MODULE. Status: obowiązkowy. Całkowita liczba godzin pracy własnej studenta: Do KOORDYNATOR MODUŁU 1. INFORMACJE OGÓLNE O MODULE Nazwa (tytuł) modułu: Metodologiczny zaawansowany Kierunek studiów: Psychologia Specjalność/specjalizacja (jeśli dotyczy): Poziom studiów: I, II, studia jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych

Metodologia badań psychologicznych Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna Wprowadzenie pojęć Wykład 5 Cele badań naukowych 1. Opis- (funkcja deskryptywna) procedura definiowania

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI. Magister

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI. Magister Załącznik nr 2 do Uchwały nr 113/2013 Senatu UKSW z dnia 27 czerwca 2013 r. Załącznik nr 2 do Uchwały nr 38/2012 Senatu UKSW z dnia 26 kwietnia 2012 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU FILOLOGIA POLSKA

Bardziej szczegółowo

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek

Rola kontroli w funkcjonowaniu samorządu terytorialnego. Wpisany przez Elżbieta Garczarek Kontroler powinien być profesjonalistą, w urzędach oczekuje się, że będzie to ekspert w każdej dziedzinie działania administracji, umiejący odpowiedzieć na najtrudniejsze pytania. W dzisiejszej rzeczywistości

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej Al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-654450 - I/10/AWO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 6 1. Nazwa przedmiotu: SEMINARIUM DYPLOMOWE 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:2012/2013

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jadwiga Daszykowska Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Jadwiga Daszykowska Copyright by Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa

Pojęcie stosowania prawa. Kompetencja do stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa Pojęcie stosowania prawa W prawoznawstwie stosowanie prawa nie jest pojęciem w pełni jednoznacznym, gdyż konkretny model stosowania prawa może wykazywać szereg cech związanych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Uchwały nr 11/2014/2015 Senatu Akademickiego AIK z dnia 24 lutego 2015 r.

Załącznik nr 1 do Uchwały nr 11/2014/2015 Senatu Akademickiego AIK z dnia 24 lutego 2015 r. EFEKTY KSZTAŁCENIA (opis zakładanych kierunkowych efektów kształcenia w odniesieniu do efektów kształcenia dla obszaru/obszarów, tzw. tabela pokrycia efektów obszarowych przez efekty kierunkowe) dla kierunku

Bardziej szczegółowo

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa

Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa Co dziś? Dokumenty wewnętrzne i opinie - jawność uznaniowa??? Prawo - orzecznictwo Irena Kamińska: W tym zakresie orzecznictwo na razie sobie radzi, stosując pojęcie dokumentu wewnętrznego. Taki dokument

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 0. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 0. 1 Znajomość podstawowych zasad konstytucyjnych w Polsce

Liczba godzin stacjonarne: Wykłady: 30 Ćwiczenia: 0. niestacjonarne: Wykłady: 18 Ćwiczenia: 0. 1 Znajomość podstawowych zasad konstytucyjnych w Polsce Karta przedmiotu Wydział: Finansów Kierunek: Prawo I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu Profil przedmiotu Kategoria przedmiotu Typ studiów EUROPEAN

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Administracja Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Kazimierz Strzyczkowski Poziom studiów (I lub II stopnia): I stopnia Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I Dział: CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE nie potrafi sformułować jasnej na tematy poruszane na jego postawa na jest bierna, ale wykazuje chęć do współpracy wymienia rodzaje grup

Bardziej szczegółowo

Wiedza o państwie i prawie

Wiedza o państwie i prawie Wiedza o państwie i prawie Wprowadzenie Podstawy zaliczenia przedmiotu Wykład pisemny test wiedzy Ćwiczenie obecność na zajęciach, aktywność na zajęciach (przygotowanie do zajęć, udział w dyskusji), kolokwium

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Załącznik nr 7 Efekty kształcenia Dla kierunku studiów PSYCHOLOGIA jednolite studia magisterskie profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Psychologię jako kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r.

BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. BL-112-233-TK/15 Warszawa, 28 maja 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 10 LUTEGO 2015 R. (SYGN. AKT P 10/11) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R. O ZMIANIE USTAWY O

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku EKONOMIA

Efekty kształcenia dla kierunku EKONOMIA Efekty kształcenia dla kierunku EKONOMIA studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

ma uporządkowaną wiedzę o istocie i zakresie bezpieczeństwa społecznego

ma uporządkowaną wiedzę o istocie i zakresie bezpieczeństwa społecznego Efekty kształcenia dla kierunku Bezpieczeństwo wewnętrzne Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych Profil kształcenia: praktyczny

Bardziej szczegółowo