EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI (tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI (tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych)"

Transkrypt

1 EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI (tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych) Jerzy Świątkiewicz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa, październik 2002 r.

2 - 1 - Spis treści: Prawo do dobrej administracji Andrzej Zoll... Znaczenie Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w warunkach polskich... Europejski Kodeks Dobrej Administracji Przepisy ogólne Art Podmiotowy zakres obowiązywania Art Rzeczowy zakres obowiązywania Art Zasada praworządności Art Zasada nadużywania uprawnień Art Zasada współmierności Art Zakaz nadużywania uprawnień Art Zasada bezstronności i niezależności Art Zasada obiektywności Art Zgodne z prawem oczekiwania oraz konsekwentne działanie i doradztwo Art Zasada uczciwości Art Zasada uprzejmości Art Zasada odpowiadania na pisma w języku obywatela Art Potwierdzenie odbioru i posiadanie nazwiska właściwego urzędnika Art Zobowiązanie do przekazania sprawy do właściwej jednostki organizacyjnej instytucji Art Prawo wysłuchania i złożenia oświadczeń Art Stosowny termin podjęcia decyzji Art Obowiązek uzasadnienia decyzji Art Informacja o możliwościach odwołania Art Przekazanie podjętej decyzji Art Ochrona danych Art Prośba o udzielenie informacji Art Wnioski o umożliwienie dostępu do publicznych dokumentów Art Prowadzenie rejestrów Art

3 - 2 - Informacja o Kodeksie Art Prawo złożenia skargi do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich Art Kontrola stosowania Art Posłowie... Wykaz ustaw, do których odwoływano się w tekście Komentarza... Objaśnianie skrótów... Trzecie wydanie Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji uwzględnia uściślenia tłumaczenia jego tekstu dokonane między innymi przez porównanie wersji językowej niemieckiej i angielskiej. Zaktualizowano również oznaczenia numerów Dzienników Ustaw, w których w międzyczasie ogłoszono teksty jednolite niektórych polskich ustaw, powoływanych w komentarzu. Tekst komentarza uzupełniono również tezami najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przeredagowanie niektórych zdań we wprowadzeniu powinno przyczynić się do większej komunikatywności opracowania.

4 - 3 - Prawo do dobrej administracji Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej przyjęta w grudniu 2000 r. w Nicei umieściła w katalogu zawartych w niej praw prawo do dobrej administracji (art. 41). Oznacza to, że prawem i to podstawowym obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów i instytucji Unii bezstronnego, zgodnego z prawem rozpatrzenia, bez zbędnej zwłoki, sprawy wniesionej do danego organu lub instytucji. Prawu temu towarzyszy obowiązek organów i instytucji, a także wszystkich zatrudnionych w nich funkcjonariuszy, właściwego, zgodnego z prawem obywatela załatwienia sprawy. Jeżeli w wyniku działań administracji wnoszący sprawę poniósł szkodę, to przysługuje mu roszczenie o odszkodowanie. Można byłoby powiedzieć, że jest to zupełnie oczywiste. Tak, to powinno być oczywiste, ale dopóki pomiędzy powinnością i rzeczywistością zachodzi znaczna różnica to jest konieczne stałe przypominanie administracji jej obowiązków i uświadamianie obywatelom ich praw. Inicjatorem opracowania Kodeksu Dobrej Administracji był Roy Perry, deputowany do Parlamentu Europejskiego. Kodeks został opracowany przez Jacoba Södermanna ombudsmana Unii Europejskiej. Parlament Europejski zalecił we wrześniu 2001 r. stosowanie Kodeksu w organach i instytucjach Unii. Można więc traktować Kodeks Dobrej Administracji jako zbiór standardów przydatnych także poza granicami Unii do oceny funkcjonowania administracji. Nie ma żadnych powodów przemawiających przeciwko uznaniu standardów zawartych w Kodeksie za przydatne do wyznaczania obowiązków polskiej administracji, za przydatne do interpretacji zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Ma to znaczenie dla przystosowania codziennych kontaktów obywatela z urzędem do wymogów stawianych w Unii Europejskiej. Trudno zaprzeczyć, że na tym polu mamy nieco do zrobienia. Mając to na uwadze, po porozumieniu się z Jacobem Södermannem, dokonaliśmy w Biurze RPO tłumaczenia tekstu Kodeksu i komentarzem opatrzył go dr hab. Jerzy Świątkiewicz Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich. Mam nadzieję, że Kodeks Dobrej Administracji z komentarzem przyda się polskiemu obywatelowi, że pozwoli na lepszą ochronę i realizację podstawowego prawa do dobrej administracji. Pomoże także, mam taką nadzieję, że znaczne podniesienie poziomu pracy administracji, szczególnie w kontaktach z obywatelem i jego sprawami. Rzecznik Praw Obywatelskich Prof. Andrzej Zoll

5 - 4 - ZNACZENIE EUROPEJSKIEGO KODEKSU DOBREJ ADMINISTRACJI W WARUNKACH POLSKICH Uchwalony 6 września 2001 r. przez Parlament Europejski Europejski Kodeks Dobrej Administracji (KDA) został opracowany przez Ombudsmana Unii Europejskiej Jacoba Södermana, byłego ombudsmana Finlandii. Podjął on też starania rozpowszechnienia i wdrażania postanowień Kodeksu także w innych państwach, niezależnie od ich przynależności do Unii Europejskiej. Europejski Kodeks Dobrej Administracji jest niewątpliwie interesującym aktem zasługującym na uznanie, mogącym przyczynić się do lepszego działania organów administracji oraz stanowić gwarancję skuteczniejszej ochrony praw obywateli i innych podmiotów w relacjach z organami Wspólnoty Państw. Znaczenie stosowania tego aktu także w stosunkach wewnątrzpaństwowych byłoby tym większe, że szereg państw europejskich nie ma w ogóle ogólnego postępowania administracyjnego, a przepisy normujące procedurę są zamieszczane w poszczególnych aktach ustawowych prawa materialnego (np. Francja, Litwa, Federacja Rosyjska). Może się jednak nasuwać zasadnicze pytanie o celowość zalecenia jego stosowania w sferze regulowanej prawem wewnętrznym, skoro państwo takie jak Polska ma od 1928 r. skodyfikowaną procedurę administracyjną, której postanowienia mają, w przeciwieństwie do KDA, charakter bezwzględnie obowiązujący i są wsparte sądową kontrolą oraz doktryną i bogatym piśmiennictwem prawniczym. Polska wprawdzie szczyci się tym, że była drugim po Austrii obok Czechosłowacji państwem w świecie, które już w 1928 r. 1 wprowadziło ogólne postępowanie administracyjne, jednakże nie umniejsza to w niczym korzyści, jakie dałoby stosowanie EKDA również w polskim krajowym porządku prawnym. Należy bowiem mieć na uwadze, że: Po pierwsze już w roku 1997 doprowadziliśmy do dekodefikacji obowiązującego Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa) z 1960 r., wyłączając jego stosowanie w sprawach podatkowych oraz w tych, w których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej 2. Także przepisy innych ustaw szczególnych wyłączają stosowanie Kpa, lub przewidują jego stosowanie o ile 1 2 Rozporządzenie Prezydenta RP z 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 341). ustawą z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).

6 - 5 - przepisy niniejszej ustawy nie stanowią odmiennie 3. Co do tak szeroko stosowanej ustawy, jaką jest Ordynacja podatkowa, należy zauważyć, że wprawdzie przewiduje ona stosowanie w sprawach danin publicznych niektórych działów z Kpa (o zaświadczeniach, o udziale prokuratora, o skargach i wnioskach oraz o rozstrzyganiu sporów kompetencyjnych) to nie przewiduje ona stosowania przepisów ogólnych kodeksu, które odegrały i nadal odgrywają kapitalną rolę, zwłaszcza w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Chodzi tu m.in. o orzecznictwo w sprawach uznaniowych oraz w sprawach, w których przepisy prawa zawierają tzw. wyrażenia niedookreślone, nazywane też nieostrymi. Z żądaniem zharmonizowania obu procedur występował od lat Rzecznik Praw Obywatelskich, ostatnio w wystąpieniu do Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2001 r. (nr RPO/353760/2001/V). Po drugie należy przypomnieć, że polski Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się tylko do dwóch prawnych form działania administracji publicznej: wydawania d e c y z j i oraz p o s t a n o w i e ń (wyłączamy świadomie w tym miejscu wydawanie zaświadczeń, gdyż odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje również w formie postanowienia art. 219 Kpa). Już znacznie dalej poszedł polski ustawodawca w ustawie z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) przewidując orzekanie przez sąd w sprawach skarg także na inne akty i czynnoś c i z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podkreślenie J.Św.) a także na uchwały organów samorządu terytorialnego, akty normatywne prawa miejscowego i akty nadzoru nad tymi organami (art. 16 ust. 1 pkt 4-7). Podobnie i w tej kwestii Rzecznik Praw Obywatelskich występuje od lat o doprowadzenie do zharmonizowania przepisów Kpa z ustawą o NSA (ostatnie wystąpienie z 9 listopada 2001 r. nr RPO /01/V do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji). Po trzecie organy administracji publicznej występują w obrocie prawnym stosując nie tylko formy władcze, ale realizują swoje zadania także w sferze prawa c y w i l n e g o, w tym przez zawieranie umów; podejmują też działania organizacyjne prawnie obojętne. Procedury administracyjne i sądowoadministracyjna, nawet w razie uwzględnienia wniosków RPO, takich spraw nie obejmą. Żaden sąd cywilny nie nakaże działania organowi administracji publicznej zawarcia umowy, jeśli przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakaże mu 3 por. np. art. 12 ust. 5 ustawy z 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082), czy art. 151e ust. 2 ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.).

7 - 6 - tego w określonych warunkach; sąd ograniczy się tu tylko do rozstrzygnięcia sporu na tle zawiązanego stosunku prawnego (w tym o ewentualne odszkodowanie z tytułu niedotrzymania umowy, niewłaściwego jej realizowania lub działań bezprawnych). Głośna sprawa typowania i zawierania umów najmu z osobami kwalifikowanymi do zajmowania lokali z zasobów socjalnych mieszkaniowych gmin jest tego przykładem 4. P o c z w a r t e procedury administracyjne oddziaływują w sposób ograniczony w tych sprawach, w których organy administracji działają w granicach u z n a n i a administracyjnego, kierując się celowoś cią nie zdeterminowaną przepisami prawnymi, realizując określoną politykę administracyjną na szczeblu centralnym lub terenowym lub kamuflując niekiedy wypadki nadużyć rzekomymi względami tej polityki. Ograniczaniu takich zjawisk służy postępowa sądowa wykładnia art. 7 in fine Kpa, ale stosowanie przepisów ogólnych Kpa, zawierających m.in. ten przepis, jest ograniczone do zakresu objętego tym kodeksem 5. Już wcześniej były podejmowane próby przez organy Rady Europy ukierunkowania działalności organów administracji w sprawach, w których przepisy prawa pozostawiają im tzw. l u z d e c y z y j n y i zapobiegania nadużywaniu uprawnień dyskrecjonalnych. Należy tu wymienić: rezolucję Komitetu Rady Ministrów Europy nr (77)31 z września 1977 r. o ochronie jednostki przed aktami administracji oraz jego rekomendację z 11 marca 1980 r. nr (80)2 w sprawie wykonywania dyskrecjonalnych kompetencji władz administracyjnych. KDA nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej, zwłaszcza w warunkach polskich, gdy państwo nasze znajduje się w stadium poprzedzającym wstąpienie do Unii Europejskiej. Jego postanowienia mają formalnie jedynie charakter zaleceń w sprawach załatwianych przez organy Wspólnot. Zalecenia te mogą odegrać jednakże pozytywną rolę w usprawnianiu działalności administracji publicznej oraz pogłębianiu praworządności i zaufania w stosunkach z obywatelami i innymi administrowanymi podmiotami także w stosunkach wewnętrznych poszczególnych państw Unii. Może stanowić cenną wskazówkę w postępowym interpretowaniu obowią zują cego prawa, zwłaszcza, że wskaza- 4 5 por. uchwała SN z 5 listopada 1997 r. Nr III ZP 37/97 (OSNAPiUS z 1998 r. nr 7, poz. 200). Chodzi tu o znany wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r. nr SA 820/81 (ONSA 1981 nr 1, poz. 57, OSPiKA 1982 nr 1, poz. 22 z aprobującą glosą J. Łętowskiego) stwierdzający m.in., że organ administracji działający w granicach uznania przyznanego mu przez przepisy prawne, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, a nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

8 - 7 - nia kodeksu współbrzmią w wielu miejscach z przepisami polskich postępowań administracyjnych oraz orzecznictwem sądowym. Nie można również abstrahować od tego, że podpisując tzw. układ dostosowawczy poprzedzający przystąpienie Polski do Unii 6, państwo nasze zobowiązało się do stosowania standardów państwa praworządnego. Kodeks jest treściwy, a zarazem zwięzły; składa się z zaledwie 27 artykuł ó w ; zawiera wskazania ogólne bez zbędnej kazuistyki, napisany jest komunikatywnie. Nie wyłącza też stosowania drobiazgowych wielu postanowień zawartych w polskich postępowaniach administracyjnych (w KPA 269 artykułów, w postępowaniu podatkowym 291). Analizując poszczególne przepisy KDA będziemy mogli łatwiej uzmysłowić sobie, które jego postanowienia uzupełniają przepisy polskiego prawa i praktykę jego stosowania, które zaś zawierają wyłącznie identyczne lub zbliżone regulacje. Stosowanie ich przyczyni się do skuteczniejszej ochrony praw obywateli i innych podmiotów prawa a także do sprawniejszego działania administracji. 6 Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, sporządzony w Brukseli 16 grudnia 1991 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38).

9 - 8 - EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI 7 przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Artykuł 1 Przepisy ogólne W swoich kontaktach z jednostką instytucje i ich urzędnicy przestrzegać będą zasad zapisanych w Kodeksie dobrej praktyki administracyjnej (zwanym w dalszym ciągu Kodeksem ). Artykuł 2 Podmiotowy zakres obowiązywania 1. Kodeks obowiązuje wszystkich urzędników i pozostałych funkcjonariuszy w ich kontaktach z jednostką, którzy objęci są statusem urzędnika i w odniesieniu do których obowiązują warunki zatrudniania pozostałych funkcjonariuszy. Pojęcie urzędnika dotyczy w dalszym ciągu zarówno urzędników, jak i pozostałych funkcjonariuszy. 2. Instytucje i ich administracje podejmą niezbędne działania w celu zapewnienia stosowania przepisów niniejszego Kodeksu również przez osoby działające na ich rzecz, np. przez osoby zatrudniane w ramach umów cywilnoprawnych, rzeczoznawców oddelegowanych przez krajowe służby publiczne i praktykantów. 3. Pojęcie jednostka obejmuje osoby fizyczne i prawne niezależnie od tego, czy ich miejsce zamieszkania lub zarejestrowanej siedziby znajduje się na terytorium jednego z państw członkowskich czy też nie. 4. W rozumieniu niniejszego Kodeksu a) pojęcie instytucji obejmuje instytucje lub organy Wspólnot; b) pojęcie urzędnika obejmuje urzędników lub pozostałych funkcjonariuszy Wspólnot Europejskich. 7 W oryginale aktu została użyta nazwa Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej. Dla uzyskania większej komunikatywności tekstu w dalszej części opracowania używa się określenia Europejski Kodeks Dobrej Administracji lub skrótu KDA.

10 - 9 - Artykuł 3 Rzeczowy zakres obowiązywania 1. Niniejszy Kodeks zawiera ogólne zasady dobrej praktyki administracyjnej znajdujące zastosowanie w odniesieniu do całości kontaktów instytucji i ich administracji z jednostką, chyba że kontakty te podlegają specyficznym przepisom. 2. Zasady przedstawione w niniejszym Kodeksie nie obowiązują w odniesieniu do relacji między instytucją a zatrudnionymi w niej urzędnikami. Te stosunki podlegają przepisom o statusie urzędników. Art. 1 stanowi, że postanowienia Kodeksu powinny stosować instytucje oraz ich urzędnicy w stosunkach z jednostką. O ile w tłumaczeniu niemieckim użyto określenia społeczeństwo to w tłumaczeniu angielskim używa się określenia: jednostka. Rozbieżność ta nie ma dla nas większego znaczenia, gdyż z wyjaśnienia zawartego w art. 2 ust. 3 wynika, że pod pojęciem tym należy rozumieć zarówno osoby fizyczne jak i prawne i to bez względu na to, czy zamieszkują lub mają prawne siedziby w krajach członkowskich. Regulacja pomija natomiast jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej. W przeciwieństwie do tego polski Kpa przyznaje prawa strony również państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym nawet nie posiadającym osobowości prawnej (art. 29). Podobnie art. 33 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) nie uzależnia prawa do wniesienia skargi do Sądu od posiadania przez wymienione w nim podmioty ( każdy, kto ma w tym interes prawny ) osobowości prawnej (podobnie projekt nowej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pojęcie instytucje obejmuje organy oraz instytucje w s p ó l n o t. Przez to nieco dziwne wyjaśnienie należy rozumieć, że pojęcie instytucja odnosi się również do organów władzy, a także do innych podmiotów nie dających się zaklasyfikować jako organy władzy realizujących jednak funkcje administracji. Wspólnota jest rozumiana w znaczeniu Traktatu z Maastricht, który wprowadził oficjalnie nazwę Wspólnota Europejska. Określa on organizację ponadnarodową

11 mającą osobowość prawną, wchodzącą w skład Unii Europejskiej 8. Z art. 2 ust. 4 lit. a Kodeksu wynika, że poszczególne państwa tworzące Wspólnotę nie są bezpośrednio związane w stosunkach wewnętrznych postanowieniami KDA. Nie znaczy to, że ich organy (i inne instytucje publiczne) nie mogą dobrowolnie, pomocniczo stosować jego postanowień, widząc w tym pomoc w usprawnianiu administracji 9. Rozróżnienie instytucji oraz urzędników wskazuje, że chodzi tu nie tylko o takie sytuacje, gdy osoba fizyczna będąca równocześnie organem (instytucja) lub kolektyw osób w przypadku instytucji kolegialnych wydają akty lub podejmują inne czynności finalne w zewnętrznym obrocie prawnym, ale także o działania indywidualne urzędnika związane z realizacją zadań instytucji. Urzędnikiem, w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 4 lit. b, jest przy tym nie tylko funkcjonariusz Wspólnot mający wyraźnie określony formalnie taki status (np. w Polsce przez ustawę z 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. Nr 49, poz. 483), czy ustawę z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953) ale także każdy inny pracownik (funkcjonariusz) zatrudniony w instytucjach Wspólnot. Art. 2 ust. 2 zobowiązuje nadto podmioty Wspólnot do podejmowania działań, aby przepisy Kodeksu stosowały także osoby zatrudnione na rzecz instytucji Wspólnot na podstawie umów cywilnoprawnych, rzeczoznawcy i praktykanci oddelegowani przez instytucje krajowe. Kodeks nie dotyczy sfery stosunków w e w n ę t r z n y c h zachodzących pomiędzy organami (instytucjami) a pracownikami Wspólnot. Wynika to wyraźnie z art. 3 ust. 2 wyłączających jego stosowanie do relacji pomiędzy instytucjami a zatrudnionymi w nich funkcjonariuszami. Podobne zresztą rozwiązanie przyjmuje polski Kpa w art Trudno bowiem przyjmować, że pracownik organu administracji lub organ niższego stopnia mógłby się odwoływać, łącznie z zaskarżeniem do sądu, od wydanych poleceń służbowych. Wyłączenie to nie dotyczy natomiast aktów dotyczących statusu pracowników przez zawiązanie i rozwiązanie z nimi stosunku pracy (służbowego) lub jego zmiany. Niezmiernie doniosły jest przepis art. 3 ust. 1 ustalający, że zasady dobrej praktyki dotyczą cał o ś ci kontaktów instytucji i ich administracji 8 9 por. A. C i e ś liń s k i : Umowa stowarzyszeniowa w systemie prawa wspólnot europejskich, wyd. Uniw. Wrocławskiego, Wrocław 1999, s. 11, 12). Na temat podmiotów administrujących, ich typów i form patrz Prawo administracyjne (pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie): Z. D u n i o w s k a, B. J a w o r s k a - D ę bska, R. Michalska-Badziak, E. Olejniczak-Szał o w s k a, M. S t a h l ; Warszawa 2000, s. 183 i nast.

12 z podmiotami, z którymi wchodzą w stosunki prawne. Należy stąd wyprowadzić wniosek, że nie są one ograniczone tylko do jednej z prawnych form działania administracji unijnej jaką jest decyzja administracyjna. O ograniczonym zakresie działania polskiego Kpa i próbach jego rozszerzenia była już mowa we wstępie do tekstu KDA. Ustawa z 1995 r. o NSA zawiera postanowienia, które mogą być pomocne przy rozumieniu art. 3 ust. 1 KDA. W art. 20 ust. 2 wyjaśnia, że organami administracji publicznej, w rozumieniu ustawy, są organy, w zakresie w jakim zostały powołane z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. W ust. 3 uzupełnia zaś w kolejności, że przez akty i czynności załatwiane w zakresie administracji publicznej należy rozumieć te z nich, które nie mają charakteru cywilnoprawnego. KDA w dalszych przepisach stanowi przeważnie o decyzjach, jednakże z użytego sformułowania: całość kontaktów wynika, że Kodeks ten należy stosować nie tylko w sprawach ze stosunków administracyjnoprawnych, ale również w sferze innych stosunków prawnych, w które wchodzą tak rozumiane organy administracji publicznej, w tym przede wszystkim w sferze prawa cywilnego. Nie znaczy to, i nie może znaczyć, że działania administracji mogą negliżować przepisy prawa cywilnego, w tym procedur cywilnoprawnych. Chodzi tu jedynie o to, aby przy działaniu w tej sferze mieć na uwadze poszanowanie partnera, przy podejmowaniu czynności prawnych, a nawet prawnie obojętnych, w ramach autonomii woli przysługującej podmiotom tych stosunków. Polski kodeks postępowania administracyjnego w dziale VIII Skargi i wnioski obejmuje swoim zakresem m.in. załatwianie skarg na zaniedbania, nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności, interesów skarżących oraz na przewlekle lub biurokratyczne załatwianie spraw nie zawężając przedmiotu skargi do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji lub postanowień (art. 227). Z redakcji art. 234 i następnych stanowiących o przekazywaniu spraw załatwianych w drodze decyzji na drogę administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego wynika nawet, że ta część Kpa (dział VIII) poświęcona jest właśnie kwestionowaniu załatwiania spraw przez administrację publiczną (a inne podmioty w zakresie zadań zleconych im z zakresu tej administracji) w i nnych prawnych formach. Tym niemniej przepisy tej części Kpa dotyczą wyłącznie procedury załatwiania skarg i właściwości organów, nie zawierają natomiast wskazań co do kryteriów załatwiania co do ich istoty, które powinien stosować załatwiający je organ. Stąd, kryteria wskazane przez KDA, mogłyby tu mieć pełne zastosowanie.

13 Artykuł 4 Zasada praworządności Urzędnik działa zgodnie z zasadą praworządności, stosuje uregulowania i procedury zapisane w prawnych przepisach Wspólnot. Urzędnik zwraca w szczególności uwagę na to, aby decyzje dotyczące praw lub interesów jednostek posiadały podstawę prawną, a ich treść była zgodna z obowiązującymi przepisami prawnymi. Przepis ten harmonizuje z art. 7 Konstytucji RP z 1997 r. nakazującym organom władzy publicznej, a więc i organom administracji publicznej, działać na podstawie i w granicach prawa oraz z zawierającym podobne postanowienie art. 6 Kpa i art. 120 ordynacji podatkowej. Dobra praktyka administracyjna, o której mówi Kodeks jest pojęciem szerszym niż przestrzeganie przepisów prawa. Takie pojęcia jak dobra administracja, czy dobre zarządzanie, używane również w ustawach określających zakres kontroli ombudsmanów i sprawowania przez nich ochrony praw obywateli i innych podmiotów 10, obejmują niewątpliwie także przestrzeganie przepisów prawa. Nie można sobie bowiem wyobrazić w państwie demokratycznym i praworządnym zakwalifikowania działalności administracji naruszającej prawo do miana dobrej. Przepisy prawa nakazują też często administracji publicznej działać sprawnie, uwzględniać w miarę możności słuszne interesy stron, informować je o przysługujących im uprawnieniach, umożliwiać im udział w postępowaniu. Nie wszystkie jednak działania administracji obejmuje kryterium przestrzegania prawa. Jak dalece pojęcie dobrej administracji i przestrzegającej prawo administracji pokrywają się, zależy w znacznym stopniu od obowiązujących w danym państwie regulacji prawnych, upowszechnionej wykładni prawa i utrwalonych zasad jego stosowania. W każdym razie autorzy KDA woleli w następnych artykułach uściślić zasady postępowania administracji, działającej, jak można sądzić, w ramach tzw. l u z ó w decyzyjnych. Mogą one obejmować sferę, w których prawo upoważnia organy administracji do działania w granicach u z n a n i a lub stosuje wyrażenia niedookreś lone (zwane też nieostrymi lub niezdefiniowanymi). 10 por. J. Ś wią t k i e w i c z : Rzecznik Praw Obywatelskich w polskim systemie prawnym; Warszawa, 2001 s. 22, 23.

14 Stosując subsydiarnie KDA w warunkach polskich i rozpatrując poję cie prawa, które mają przestrzegać organy dobrej administracji należy odwołać się do przepisów Konstytucji RP z 1997 r. Rozróżnia ona w rozdziale III dwa rodzaje źródeł prawa: p o w s z e c h n i e obowiązującego (art. 87) oraz wewnę t r z n i e obowiązującego (art. 93). Stworzyła ona z a m k n i ę t y system prawa powszechnie obowiązującego. Stanowią je: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia wydawane na podstawie i w celu wykonania ustaw oraz akty prawa miejscowego. Tylko one mają moc obowiązującą w stosunkach zewnętrznych organów publicznych z ogólnie określonymi kategoriami podmiotów. W hierarchii aktów prawa ratyfikowane przez Prezydenta RP za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie umowy międzynarodowe mają prawo pierwszeństwa przed ustawami, jeżeli ustawy nie da się pogodzić z umową. Umowy ratyfikowane przez właściwe organy państwowe bez uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie mają moc niższą od ustawy jednakże korzystają z pierwszeństwa przed aktami podustawowymi 11 i mogą być również stosowane bezpośrednio, jeżeli ich stosowanie nie jest uzależnione od wydania ustawy (art. 91 ust. 1 Konstytucji). Uchwały Rady Ministrów, zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają wewnę t r z n y charakter i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu takie akty. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji administracyjnych skierowanych do obywateli (innych osób fizycznych np. cudzoziemców), osób prawnych i innych podmiotów (art. 93 ust. 1, 2 Konstytucji). Należy przyjąć, że ta zasada, stosowana już od lat w orzecznictwie NSA, dotyczy wydawania wszelkich aktów i działań władczych. Nie znaczy to, że jeśli z przepisów wewnętrznych wynikają pośrednio dla obywateli i innych podmiotów korzystne rozwiązania, organy podporządkowane nie powinny ich stosować. Jest to szczególnie widoczne w przypadku tzw. aktów ogólnych pomocniczych o charakterze okólników, czy pism ogólnych, zwanych też aktami stosowania prawa por. m.in. R. K w i e c i e ń : Miejsce umów międzynarodowych w porządku prawnym Państwa Polskiego, Warszawa 2000 r. s. 121, 122, 173. tak np. art pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stanowi, że Minister Finansów dążąc do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego dokonuje w szczególności jego urzędowej interpretacji uwzględniając orzecznictwo sądów i Trybunału Konstytucyjnego.

15 Konstytucja nie stworzyła zamkniętego systemu wewnętrznych aktów prawa i w zależności od postanowień ustaw mogą je wydawać także inne organy niż wymienione w jej art. 93. Artykuł 5 Zasada niedyskryminowania 1. Przy rozpatrywaniu wniosków jednostek i przy podejmowaniu decyzji urzędnik zapewni przestrzeganie zasady równego traktowania. Pojedyncze osoby znajdujące się w takiej samej sytuacji będą traktowane w porównywalny sposób. 2. W przypadku różnic w traktowaniu urzędnik zapewni, aby to nierówne traktowanie było usprawiedliwione obiektywnymi, istotnymi właściwościami danej sprawy. 3. Urzędnik powstrzyma się w szczególności od wszelkiego nieusprawiedliwionego nierównego traktowania osób fizycznych ze względu na ich narodowość, płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub wyznanie, przekonania polityczne lub inne; przynależność do mniejszości narodowej, posiadaną własność, urodzenie, inwalidztwo, wiek lub preferencje seksualne. Jak już wspomniano w komentarzu do art. 4 kolejne przepisy KDA, w tym art. 5, odnoszą się przede wszystkim do sytuacji, gdy organy administracji publicznej działają w ramach luzów decyzyjnych. Przepisy te mają na celu przeciwdziałanie nadużywaniu władzy i dowolności, gdy przepisy prawa materialnego nie zawierają wyraźnych postanowień wiążących organy administracji. Wskazania zawarte w art. 5 Kodeksu harmonizują z niektórymi tezami zawartymi w orzeczeniach NSA, SN oraz TK, wyprowadzanymi z ogólnych przepisów polskiej Konstytucji oraz przepisów ustawowych, głównie z Kpa. Art. 5 i następne szczegółowej uzupełniają orzecznictwo polskich sądów. Przypomnijmy, że w cytowanym już wyroku z 11 czerwca 1981 r. nr SA 820/81 NSA 13 powołuje się na art. 7 in fine Kpa stanowiący m.in., że organ administracji załatwiając sprawę ma mieć na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywatela, stwierdził że uznanie administracyjne w warunkach 13 patrz odsyłacz 5.

16 państwa praworządnego straciło swój dotychczasowy charakter. Organ działając w granicach uznania ma obowią zek załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Uzasadnienie decyzji negatywnej dla strony winno wykazać oczywiście te przeszkody w myśl art , 3 Kpa, gdyż również tzw. decyzje uznaniowe powinny zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zasada równego traktowania osób, znajdujących się w takiej samej sytuacji w sposób porównywalny współbrzmi z tezą innego wyroku NSA nr II SA 1161/84 14, że z konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa wynika prawo obywateli do oczekiwania, że w takich samych sytuacjach prawnych i faktycznych mogą oczekiwać od organów administracji takich samych rozstrzygnięć. Art. 5 ust. 2 KDA wskazuje, że również w tym traktowaniu muszą być usprawiedliwione obiektywnymi, istotnymi właściwościami danej sprawy, czyli mówiąc inaczej, że strony nie znajdowały się w takiej samej sytuacji, o której mówi ust. 1. Wyłączenie wpływu na ocenę równości w traktowaniu stron takich cech, o których mówi ust. 3 art. 5 jak: narodowość, płeć, rasa, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię (stosunek do religii), przekonania polityczne, stan posiadania własności, urodzenie, inwalidztwo, wiek lub preferencje seksualne są oczywiste i wynikają także z Konstytucji RP (por. np. art. 32, 33, 35, 37, 38). Kryterium wpływu na ocenę równości praw musi oczywiście uwzględniać względy szczególne jak np., że pewne prace muszą być wyłączone w stosunku do kobiet właśnie z uwagi na ich dobro, a wiek lub stan zdrowia może wyłączać przyznanie obywatelowi określonego uprawnienia (np. pozwolenia na broń, licencji pilota), bądź nałożenia na niego określonego obowiązku (np. służby wojskowej). Wynikają one zresztą z obowiązujących przepisów prawa materialnego. Ograniczenie w mechanicznym stosowaniu zaleceń z ust. 3 wynikają zresztą z ust. 2, gdyż zróżnicowanie takie będzie dopuszczalne, a niekiedy konieczne jako usprawiedliwione obiektywnymi, istotnymi właściwościami danej sprawy. 14 ONSA z 1984 r. nr 2, poz. 97.

17 Artykuł 6 Zasada współmierności 1. W toku podejmowania decyzji urzędnik zapewni, że przyjęte działania pozostaną współmierne do obranego celu. Urzędnik będzie w szczególności unikać ograniczania praw obywateli lub nakładania na nich obciążeń, jeżeli ograniczenia te lub obciążenia byłyby niewspółmierne do celu prowadzonych działań W toku podejmowania decyzji urzędnik zwróci uwagę na stosowne wyważenie spraw osób prywatnych i ogólnego interesu publicznego. Art. 6 ust. 1 Kodeksu zawiera bardzo ważną zasadę współ miernoś ci w stosowaniu środków w celu osiągnięcia zamierzonego celu. Cele te wytycza często ustawodawca, niekiedy w preambule ustawy, niekiedy celowe jest sięgnięcie do uzasadnienia projektu ustawy i dyskusji nad jej projektem w parlamencie. Niekiedy ustawodawca nakazuje miarkowanie przewidzianych środków prawnych tak, aby uwzględniać interes zobowiązanego. I tak art. 7 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych środek lub środki n a j m n i e j u c i ążliwe dla zobowiązanego. Stosowanie środków, w myśl 3, jest niedopuszczalne gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Ust. 2 art. 6 współbrzmi z art. 7 in fine polskiego Kpa, o którym już była mowa na wstępie komentarza do art. 5 pierwszego z artykułów Kodeksu, zawierającego wskazanie postępowania organów administracji, działających w sferze luzów decyzyjnych. Wykładnia NSA tego polskiego przepisu nakazywała jak pamiętamy organowi pozytywne załatwianie słusznej sprawy obywatela, jeśli nie kolidowało to z interesem społecznym, a nie przekraczało możliwości organu wynikających z przysługujących mu kompetencji i środków 16. Ustalenie w jakiej relacji pozostaje interes obywateli do interesu publicznego i czy Wprawdzie w tekście niemieckim i angielskim KDA użyto określenia obywatel ( der Burger, citizen ) to nie można sobie wyobrazić, aby tak ważna zasada nie miała zastosowania do jednostek nie będących osobami fizycznymi. Na temat uznania administracyjnego i kontroli prawidłowości działania administracji publicznej piszę szerzej w publikacji J. Ś wią t k i e w i c z : Rzecznik Praw Obywatelskich... j.w. s , cytując tam ewolucję poglądów autorów poczynając od końca XIX wieku.

18 są one do pogodzenia wymaga ich w y w a ż a n i a na co wskazuje ust. 2 art. 6 KDA. Na uwagę zasługuje tu wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2000 r. nr SA/Sz 852/99 17 w sprawie zaniechania poboru podatku. Nie ulega wątpliwości, że wyegzekwowanie obowiązku podatkowego leży w interesie publicznym, gdyż podatki zasilają dochody budżetów państwa i samorządów terytorialnych. Z drugiej jednak strony jeśli by doprowadzono do upadku tego przedsiębiorstwa, to szkodę poniósłby nie tylko jego właściciel, ale straciliby pracę zatrudnieni w nim pracownicy, którzy zwróciliby się o pomoc ze środków publicznych, a budżet straciłby jedno ze źródeł dochodów. Zbieg interesu indywidualnego i publicznego prowadził zatem w konkretnej sprawie do udzielenia ulgi w spłaceniu należności podatkowych. Dalszy postęp w stosunku do cytowanego uprzednio wyroku z 1981 r. stanowi również wyrok NSA z 10 września 2002 r. nr IV S.A. 1141/02, wydany w wyniku skargi złożonej przez Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie uchwalenia przez Radę Gminy w W. planu zagospodarowania przestrzennego i rozpoznania zarzutów zainteresowanych właścicieli nieruchomości. Wskazuje się tam między innymi, że przepisy prawa należy stosować w stopniu i zakresie możliwie najmniej uciążliwym dla ich adresatów, a interes ogólny nie jest jedynym, który należy uwzględniać i nie ma on charakteru nadrzędnego nad innymi dobrami. Wyważać zatem należy wszystkie uwarunkowania 18. Artykuł 7 Zakaz nadużywania uprawnień Z uprawnień urzędnik może korzystać wyłącznie dla osiągnięcia celów, dla których uprawnienia te zostały mu powierzone mocą odnośnych przepisów. Urzędnik odstąpi w szczególności od korzystania z uprawnień dla osiągnięcia celów, dla których brak jest podstawy prawnej lub które nie mogą być uzasadnione interesem publicznym. Przepis ten powtarza w zasadzie postanowienia wynikające już z art. 4 (zasady praworządności) oraz z art. 6 (zasady współmierności w stosunku do obranego celu). Cel powinien wynikać z podstawy prawnej działania organu lub Rzeczpospolita Nr 34/02 C-2) z 9-10 lutego 2002 r.; Sąd Najwyższy oddalił 6 lutego 2002 r. rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości od tego wyroku NSA. Rzeczpospolita Nr 227 z września 2002 r., C-2)

19 interesu publicznego. Naruszenie tych zasad przepis kwalifikuje jako nadużycie uprawnień przez urzędnika, co może skutkować jego odpowiedzialnością. Artykuł 8 Zasada bezstronności i niezależności 1. Urzędnik działa bezstronnie i niezależnie. Urzędnik powstrzyma się od wszelkich arbitralnych działań, które mogą mieć negatywny wpływ na sytuację pojedynczych osób, oraz od wszelkich form faworyzowania, bez względu na motywy takiego postępowania. 2. Na postępowanie urzędników nie będzie miał wpływu, w żadnym czasie, interes osobisty, rodzinny lub narodowy, ani też nie będzie wpływać presja polityczna. Urzędnik nie będzie uczestniczył w podejmowaniu decyzji, w której on lub bliski członek jego rodziny miałby interes finansowy. Bezstronność i obiektywizm działania urzędnika oraz przeciwstawienie się ewentualnym naciskom politycznym lub innym wynika w polskich warunkach zarówno z przepisów postępowania administracyjnego jak i tzw. pragmatyk urzędniczych. I tak m.in. art. 8 Kpa nakazuje organom administracji publicznej prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz podnosić świadomość i kulturę prawną obywateli (podobnie art. 121 ordynacji podatkowej). Art. 24, 25 Kpa normują szczegółowo przypadki wyłączenia się od załatwienia danej sprawy pracownika organu administracji (oraz organu) w sytuacjach, w których mogłoby dojść do wpływu określonych jego powiązań osobowych, majątkowych na rozstrzygnięcie sprawy lub nawet do podejrzenia o stronniczość (podobnie art. 131, 132 ordynacji podatkowej). Skutki nie wyłączenia się pracownika lub organu określają art. 145 Kpa i art. 240 ordynacji podatkowej, nakazujące wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Przepisy ustawy z 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953) w art. 17, ustawy z 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.) w art. 67 oraz ustawy z 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 142, poz ze zm.) w art. 15 również nakazują pracownikom zachowanie obiektywizmu w toku załatwiania spraw i równego traktowania stron. Naruszenie tych zasad może spowodować odpowiedzialność dyscyplinarną urzędnika, nie mówiąc już o odpowiedzialności karnej w skrajnych

20 wypadkach z art. 231 Kodeksu karnego z 1997 r. (tzw. przestępstwo urzędnicze). Ustawa o służbie cywilnej zawiera nadto zakaz należenia urzędników do partii politycznych a także pełnienia funkcji w związkach zawodowych (art. 69 ust. 4, 5). Zakaz należenia do partii politycznych wydał się Rzecznikowi Praw Obywatelskich za daleko idący, co spowodowało zaskarżenie przez niego odpowiednich przepisów tej ustawy i innych do Trybunału Konstytucyjnego. Artykuł 9 Zasada obiektywności W toku podejmowania decyzji urzędnik uwzględni wszystkie istotne czynniki i przypisze każdemu z nich należne mu znaczenie; nie uwzględnia się żadnych okoliczności nie należących do sprawy. Przepis ten uzupełnia art. 8. Chodzi w nim o to, aby przy rozstrzyganiu danej sprawy nie sugerować się okolicznościami nie związanymi z tą sprawą (np. przy kwalifikowaniu mieszkańca do jednej z form pomocy społecznej nie można brać pod uwagę tego, czy realizuje określone zobowiązania np. podatkowe). Artykuł 10 Zgodne z prawem oczekiwania oraz konsekwentne działanie i doradztwo 1. Urzędnik działa konsekwentnie w ramach swojej praktyki administracyjnej i w swoim stosunku do działalności administracyjnej instytucji. Urzędnik przestrzega obowiązujących w instytucji praktyk administracyjnych, o ile nie istnieją uzasadnione powody, które usprawiedliwiałyby odejście w indywidualnym przypadku od tych praktyk. Te powody należy przedstawić na piśmie. 2. Urzędnik uwzględnia uzasadnione i słuszne oczekiwania jednostki, które wynikają z działań podejmowanych przez daną instytucję w przeszłości. 3. W razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r.

EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Artykuł 1 Przepisy ogólne W swoich kontaktach z jednostką instytucje i ich urzędnicy przestrzegać będą

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W PILE. Zasady ogólne

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W PILE. Zasady ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 25/2012 Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pile z dnia 24 września 2012 r. KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW MIEJSKIEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W PILE Zasady ogólne

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW Przedszkola Miejskiego nr 17 w Gorzowie Wlkp.

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW Przedszkola Miejskiego nr 17 w Gorzowie Wlkp. Załącznik Nr 1 do Regulaminu Kontroli Zarządczej w Przedszkolu Miejskim nr 17 w Gorzowie Wlkp. KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW Przedszkola Miejskiego nr 17 w Gorzowie Wlkp. Zasady ogólne 1 Kodeks Etyki pracowników

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. J. Korczaka. w Toruniu. Zasady ogólne

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. J. Korczaka. w Toruniu. Zasady ogólne KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. J. Korczaka w Toruniu Zasady ogólne 1 Kodeks Etyki pracowników Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. J. Korczaka w Toruniu,

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 91/11 Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2011 roku

Zarządzenie Nr 91/11 Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2011 roku Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu DOP-185/11 Zarządzenie Nr 91/11 Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 22 grudnia 2011 roku w sprawie ustalenia

Bardziej szczegółowo

Zasada praworządności (art. 6 k.p.a.) Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Zasada praworządności (art. 6 k.p.a.) Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności (art. 6 k.p.a.) Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. - inaczej nazywana zasadą legalizmu - jest jednocześnie zasadą naczelną, gdyż została uregulowana

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY w JĘDRZEJOWIE

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY w JĘDRZEJOWIE Załącznik Nr 1 do Zarządzenia nr 9/2011 Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Jędrzejowie z dnia 26.05.2011r. KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY w JĘDRZEJOWIE Zasady ogólne 1 1. Kodeks Etyki

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyczny Pracowników Urzędu Gminy Smołdzino

Kodeks Etyczny Pracowników Urzędu Gminy Smołdzino Kodeks Etyczny Pracowników Urzędu Gminy Smołdzino ZASADY OGÓLNE 1. Kodeks Etyki pracowników Urzędu Gminy Smołdzino, zwany dalej Kodeksem Etyki wyznacza standardy postępowania, których powinni przestrzegać

Bardziej szczegółowo

Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Tomyślu z dnia 01 marca 2012 r.

Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Tomyślu z dnia 01 marca 2012 r. ZARZĄDZENIE nr 2 /2012 Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Tomyślu z dnia 01 marca 2012 r. w sprawie: przyjęcia Kodeksu Etyki pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Tomyślu. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI

EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI EUROPEJSKI KODEKS DOBREJ ADMINISTRACJI (wprowadzenie, tekst i komentarz o zastosowaniu kodeksu w warunkach polskich procedur administracyjnych) Wydanie VI Jerzy Świątkiewicz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

Kodeks postępowania administracyjnego (wybrane fragmenty)

Kodeks postępowania administracyjnego (wybrane fragmenty) Kodeks postępowania administracyjnego (wybrane fragmenty) 1 Dział I. Przepisy ogólne. 2 Rozdział 2. Zasady ogólne. Art. 10 [Zasada wysłuchania stron] 1. Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki pracowników samorządowych Starostwa Powiatowego w Zawierciu

Kodeks Etyki pracowników samorządowych Starostwa Powiatowego w Zawierciu Kodeks Etyki pracowników samorządowych Starostwa Powiatowego w Zawierciu Preambuła Celem Kodeksu Etyki jest sprecyzowanie wartości i standardów zachowania pracowników samorządowych, związanych z pełnieniem

Bardziej szczegółowo

Narada Szkoleniowa dla pionów higieny komunalnej i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wsse i gsse Warszawa r.

Narada Szkoleniowa dla pionów higieny komunalnej i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wsse i gsse Warszawa r. Narada Szkoleniowa dla pionów higieny komunalnej i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wsse i gsse Warszawa 8-9.12.2011 r. Monika Prokopowicz Departament Higieny Środowiska GIS Wybrane zagadnienia prawne

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania administracyjnego stosowane przez organy Policji

Zasady postępowania administracyjnego stosowane przez organy Policji Zasady postępowania administracyjnego stosowane przez organy Policji dr Małgorzata Parafińska Nawiązanie, zmiana i rozwiązanie stosunku służbowego w Policji następuje przez wydanie decyzji administracyjnej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI PRZYJMOWANIA, EWIDENCJONOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG, WNIOSKÓW i PETYCJI W URZĘDZIE MIASTA NOWY TARG

PROCEDURA ORGANIZACJI PRZYJMOWANIA, EWIDENCJONOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG, WNIOSKÓW i PETYCJI W URZĘDZIE MIASTA NOWY TARG Załącznik do Zarządzenia Nr 120.Z.16.2016 Burmistrza Miasta Nowy Targ z dnia 6 maja 2016r. PROCEDURA ORGANIZACJI PRZYJMOWANIA, EWIDENCJONOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG, WNIOSKÓW i PETYCJI W URZĘDZIE MIASTA

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne. Zestaw 5

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne. Zestaw 5 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne Zestaw 5 Przedmiot 1 Istota i znaczenie zasad ogólnych w Kodeksie postępowania administracyjnego 2 Zasady ogólne

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe mgr Karol Magoń Asystent w Katedrze Prawa UEK Czym jest prawo podatkowe? Prawo podatkowe ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania

Bardziej szczegółowo

Strona postępowania administracyjnego

Strona postępowania administracyjnego Strona postępowania Art. 28. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Art. 29. Stronami

Bardziej szczegółowo

7. Test z ustawy z r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)

7. Test z ustawy z r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) s. 984 7. Test z ustawy z 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) 10. Stronom występującym w sprawie bez adwokata, lub radcy prawnego, doradcy

Bardziej szczegółowo

S P R A W O Z D A N I E

S P R A W O Z D A N I E Warszawa, dnia 21 lipca 2010 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach * * * Podkomisja Stała do nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 wstępnej wersji produktu finalnego. Regulamin CENTRUM ASYSTENTURY SPOŁECZNEJ (CAS)

Załącznik nr 1 wstępnej wersji produktu finalnego. Regulamin CENTRUM ASYSTENTURY SPOŁECZNEJ (CAS) Załącznik nr 1 wstępnej wersji produktu finalnego Regulamin CENTRUM ASYSTENTURY SPOŁECZNEJ (CAS) Informacje ogólne: Usługi asystenta osoby niepełnosprawnej realizowane w ramach projektu CENTRUM ASYSTENTURY

Bardziej szczegółowo

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Procedury administracyjne (KPA), organy I i II instancji Podstawowe zasady postępowania administracyjnego konstytucyjne podstawy procedury administracyjnej zasada praworządności (art. 6 Kpa) Organy administracji

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 71/00

Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 71/00 Postanowienie z dnia 22 lutego 2001 r. III RN 71/00 W postępowaniu w sprawie wniosku o przyjęcie na aplikację radcowską organy samorządu radcowskiego obowiązane są stosować przepisy Kodeksu postępowania

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01

Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01 Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01 Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w związku z niewydaniem przez organ rentowy decyzji w sprawie świadczeń

Bardziej szczegółowo

Spis treści Część I. Komentarz do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego Rozdział 1

Spis treści Część I. Komentarz do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego Rozdział 1 Spis treści Wykaz skrótów Wykaz orzeczeń Wykaz literatury Wprowadzenie Część I. Komentarz do Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego Rozdział 1. Postanowienia ogólne Art. 221. [Podmioty uprawnione

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - postępowanie przed sądami - Rola sądów w funkcjonowaniu administracji publicznej.

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - postępowanie przed sądami - Rola sądów w funkcjonowaniu administracji publicznej. Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - postępowanie przed sądami - Rola sądów w funkcjonowaniu administracji publicznej Zestaw 12 Przedmiot 1 2 3 Wprowadzenie Sądownictwo administracyjne podstawy prawne,

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH URZĘDU MIEJSKIEGO W STRZEGOMIU. Rozdział I. Zasady ogólne

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH URZĘDU MIEJSKIEGO W STRZEGOMIU. Rozdział I. Zasady ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 101/KU/11 Burmistrza Strzegomia z dnia 19 grudnia 2011 r. KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH URZĘDU MIEJSKIEGO W STRZEGOMIU Rozdział I. Zasady ogólne 1 1. Kodeks etyki

Bardziej szczegółowo

1. Kodeks postępowania administracyjnego

1. Kodeks postępowania administracyjnego 1. Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. Nr 30, poz. 168) Tekst jednolity z dnia 30 stycznia 2013 r. (Dz.U. 2013, poz. 267) 1 Spis treści Art. Dział I. Przepisy ogólne...........................

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 29 października 2010 r.

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 29 października 2010 r. Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu USTAWA z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów 9. Rozdział I. Rys ewolucyjny polskiego postępowania administracyjnego 13

Wykaz skrótów 9. Rozdział I. Rys ewolucyjny polskiego postępowania administracyjnego 13 Spis treści Wykaz skrótów 9 Wprowadzenie 11 Rozdział I. Rys ewolucyjny polskiego postępowania administracyjnego 13 Rozdział II. Postępowanie administracyjne zagadnienia ogólne 15 1. System prawa administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Rozpatrywanie skarg i wniosków

Rozpatrywanie skarg i wniosków Strona: 1 OPIS POSTĘPOWANIA Podstawa prawna: Dział VIII Skargi i Wnioski z ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), zwany dalej

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH PREAMBUŁA Celem Kodeksu jest sprecyzowanie wartości i standardów zachowania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Brzesku, związanych z pełnieniem

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SUWAŁKACH

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SUWAŁKACH KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO URZĘDU PRACY W SUWAŁKACH Preambuła Kodeks Etyki stanowi zbiór wartości i zasad, którymi kierują się pracownicy samorządowi podczas wykonywania zadań publicznych, zgodnie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYJMOWANIA SKARG I WNIOSKÓW. Regulamin Przyjmowania i Rozpatrywania Skarg i Wniosków w Zespole Szkół w Rajbrocie. I. Postanowienia ogólne

REGULAMIN PRZYJMOWANIA SKARG I WNIOSKÓW. Regulamin Przyjmowania i Rozpatrywania Skarg i Wniosków w Zespole Szkół w Rajbrocie. I. Postanowienia ogólne Załącznik do Zarządzenia Nr 12 Dyrektora Zespołu Szkół w Rajbrocie z dnia 16. listopada 2009 REGULAMIN PRZYJMOWANIA SKARG I WNIOSKÓW Regulamin Przyjmowania i Rozpatrywania Skarg i Wniosków w Zespole Szkół

Bardziej szczegółowo

7. Test z ustawy z r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)

7. Test z ustawy z r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) s. 928 7. Test z ustawy z 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) 10. Stronom występującym w sprawie bez adwokata, lub radcy prawnego, doradcy

Bardziej szczegółowo

Rozpatrywanie skarg i wniosków przez dyrektora

Rozpatrywanie skarg i wniosków przez dyrektora Rozpatrywanie skarg i wniosków przez dyrektora 1. Dział VIII Skargi i wnioski ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) 2. Rozporządzenie Rady Ministrów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR Dyrektora Miejsko-Gminnego Zespołu Oświaty w Drezdenku z dnia 14 marca 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR Dyrektora Miejsko-Gminnego Zespołu Oświaty w Drezdenku z dnia 14 marca 2013 r. ZARZĄDZENIE NR 5.2013 Dyrektora Miejsko-Gminnego Zespołu Oświaty w Drezdenku z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków

Bardziej szczegółowo

Rozpatrywanie skarg i wniosków jako zadanie dyrektora szkoły. Teresa Kucińska Kraków 2014 r.

Rozpatrywanie skarg i wniosków jako zadanie dyrektora szkoły. Teresa Kucińska Kraków 2014 r. Rozpatrywanie skarg i wniosków jako zadanie dyrektora szkoły. Teresa Kucińska Kraków 2014 r. 1 Dział VIII Skargi i wnioski ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.

Bardziej szczegółowo

Sądownictwo administracyjne. Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe

Sądownictwo administracyjne. Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe Sądownictwo administracyjne Ustrój, skarga do sądu, wyroki sądowe Sądownictwo administracyjne ISTOTA I USTRÓJ SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH Istota sądownictwa administracyjnego Sądownictwo administracyjne zapewnia

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Przedmiot 1 2 Istota i znaczenie zasad ogólnych w Kodeksie postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Strona: Organ II instancji: Zaskarżona decyzja:

Strona: Organ II instancji: Zaskarżona decyzja: Waldemar Wietrzykowski ul. Jabłeczna 38/1 50-539 WROCŁAW Wrocław, dnia 30.03.2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ul. Jasna 2/4 00-013 Warszawa (za pośrednictwem) Minister Administracji i

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wyciąg stan prawny na dzień 11 kwietnia 2011 roku ¹)

USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wyciąg stan prawny na dzień 11 kwietnia 2011 roku ¹) USTAWA z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wyciąg stan prawny na dzień 11 kwietnia 2011 roku ¹) DZIAŁ VIII SKARGI I WNIOSKI Rozdział 1 Postanowienia ogólne Art. 221. 1. Zagwarantowane

Bardziej szczegółowo

Regulamin rozpatrywania skarg i wniosków w Narodowym Funduszu Zdrowia

Regulamin rozpatrywania skarg i wniosków w Narodowym Funduszu Zdrowia Regulamin rozpatrywania skarg i wniosków w Narodowym Funduszu Zdrowia 1. Ilekroć w niniejszym regulaminie jest mowa o: 1) Funduszu rozumie się przez to Narodowy Fundusz Zdrowia; 2) Centrali rozumie się

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przyjmowania, ewidencjonowania i rozpatrywania skarg i wniosków w Miejskim Centrum Usług Socjalnych we Wrocławiu. Postanowienia ogólne

Instrukcja przyjmowania, ewidencjonowania i rozpatrywania skarg i wniosków w Miejskim Centrum Usług Socjalnych we Wrocławiu. Postanowienia ogólne Instrukcja przyjmowania, ewidencjonowania i rozpatrywania skarg i wniosków w Miejskim Centrum Usług Socjalnych we Wrocławiu Postanowienia ogólne 1 Instrukcja określa zasady przyjmowania, ewidencjonowania

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

R E G U L U S. Zrzeszenie Związków Zawodowych Energetyków. zapytanie Zleceniodawcy INFORMACJA PRAWNA

R E G U L U S. Zrzeszenie Związków Zawodowych Energetyków. zapytanie Zleceniodawcy INFORMACJA PRAWNA Warszawa, dnia 14 lipca 2009 r. Przedmiot informacji: Zleceniodawca opinii: Podstawy faktyczne informacji: Uprawnienia organizacji związkowej do skierowania sprawy interpretacji przepisów do Sądu Najwyższego

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKA SAMORZĄDOWEGO

KODEKS ETYKI PRACOWNIKA SAMORZĄDOWEGO KODEKS ETYKI PRACOWNIKA SAMORZĄDOWEGO URZĘDU GMINY WILCZYCE Kodeks obowiązuje wszystkich pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Gminy WILCZYCE oraz jednostkach organizacyjnych Gminy. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej 105 JAKUB MICHALSKI Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Ogólne postępowanie administracyjne

PROCEDURA. Ogólne postępowanie administracyjne I. Cel działania Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że: 1) właściwość wynikająca z przepisów prawa materialnego będzie realizowana zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania go, 2) postępowanie

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E

Z A R Z Ą D Z E N I E Z A R Z Ą D Z E N I E nr OPS 0152/15 /2011 Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu z dnia 10.03.2011 w sprawie wprowadzenia Procedury przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków w Ośrodku Pomocy

Bardziej szczegółowo

2. Orzeczenia sądów polskich

2. Orzeczenia sądów polskich 2. Orzeczenia sądów polskich Wyrok WSA V SA/Wa 2859/05 1 Ustalanie kryteriów pochodzenia cudzoziemca; Zezwolenie na osiedlenie się obywateli pochodzenia polskiego Wobec braku jednej i jednoznacznej regulacji

Bardziej szczegółowo

w sprawie przyjęcia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Miejskim Zarządzie Oświaty w Tychach

w sprawie przyjęcia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Miejskim Zarządzie Oświaty w Tychach ZARZĄDZENIE NR 0161/ 13 /09 DYREKTORA MIEJSKIEGO ZARZĄDU OŚWIATY W TYCHACH z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków

Bardziej szczegółowo

Rozdział I: Podstawy prawne

Rozdział I: Podstawy prawne Procedura przyjmowania, rejestrowania, rozpatrywania i załatwiania skarg /wniosków w Zespole Szkolno- Przedszkolnym Nr 2 im. Janusza Korczaka w Rybniku. Rozdział I: Podstawy prawne 1. Ustawa z dnia 14

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 8 / DYREKTORA MIEJSKO GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W SKARYSZEWIE Z DNIA 30 stycznia 2013 R.

ZARZĄDZENIE NR 8 / DYREKTORA MIEJSKO GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W SKARYSZEWIE Z DNIA 30 stycznia 2013 R. ZARZĄDZENIE NR 8 / 2013 DYREKTORA MIEJSKO GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W SKARYSZEWIE Z DNIA 30 stycznia 2013 R. w sprawie: zatwierdzenia Kodeksu Etyki Pracowników Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy

Bardziej szczegółowo

Wszczęcie postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania administracyjnego Wszczęcie postępowania administracyjnego Art. 61. 1. Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. 2. Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC. z dnia r. Projekt z dnia 8 maja 2013 r., zgłoszony przez Przewodniczącego Rady Miasta Druk Nr XXXVII/.../2013/a UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BOLESŁAWIEC z dnia... 2013 r. w sprawie odpowiedzi na skargę wniesioną do

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Sopocie

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Sopocie Załącznik do Zarządzenia Nr 46 /2014 Dyrektora Miejskiego Pomocy Społecznej w Sopocie z dnia 30 grudnia 2014r. Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Miejskim

Bardziej szczegółowo

Łódź, 31 maja 2012 r. PNK-IV WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Łódź, 31 maja 2012 r. PNK-IV WYSTĄPIENIE POKONTROLNE WOJEWODA Wojewoda ŁÓDZKI Łódzki Łódź, 31 maja 2012 r. PNK-IV.431.22.2012 Pan Andrzej Dawid Przewodniczący Rady Gminy Wróblew Pan Tomasz Woźniak Wójt Gminy Wróblew WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Uproszczone postępowania administracyjne. dr Radosław Pastuszko

Uproszczone postępowania administracyjne. dr Radosław Pastuszko Uproszczone postępowania administracyjne dr Radosław Pastuszko rpastuszko@gmail.com www.dl.wsei.lublin.pl Proceduralne prawo administracyjne ogólne postępowanie administracyjne przepisy o wykonaniu aktów

Bardziej szczegółowo

SĄDY I TRYBUNAŁY (Roz. VIII) (władza sądownicza) Sędziowie. Krajowa Rada Sądownictwa

SĄDY I TRYBUNAŁY (Roz. VIII) (władza sądownicza) Sędziowie. Krajowa Rada Sądownictwa SĄDY I TRYBUNAŁY (Roz. VIII) (władza sądownicza) Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Wyroki wydawane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, w postępowaniu co najmniej dwuinstancyjnym.

Bardziej szczegółowo

Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2 00-193 Warszawa

Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2 00-193 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-681846-1/11/A WO 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Wojciech R. Wiewiórowski Generalny

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYCZNY Pracowników Urzędu Gminy Lipce Reymontowskie. Preambuła

KODEKS ETYCZNY Pracowników Urzędu Gminy Lipce Reymontowskie. Preambuła KODEKS ETYCZNY Pracowników Urzędu Gminy Lipce Reymontowskie Preambuła Osoba, która chce być szanowana i posiadać autorytet, traktuje każdego w taki sposób, w jaki sama chce być traktowana Etyka jest potrzebna

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk).

1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do. działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art kpk). 1 Podstawowe prawa pokrzywdzonego: 1. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym jest stroną uprawnioną do działania we własnym imieniu i zgodnie z własnym interesem (art. 299 1 kpk). 2. Jeżeli pokrzywdzonym

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Geneza, rozwój i model sądownictwa administracyjnego w Polsce

Spis treści Rozdział I. Geneza, rozwój i model sądownictwa administracyjnego w Polsce Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział I. Geneza, rozwój i model sądownictwa administracyjnego w Polsce... 1 1. Początki sądowej kontroli administracji na ziemiach polskich... 6 2. Najwyższy Trybunał

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE

DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE Art. 26. [Wyznaczenie innego pracownika lub organu] 1. W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy.

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Zobowiązuję wszystkich pracowników do zapoznania się z niniejszym zarządzeniem i stosowania jego postanowień. 3

Zobowiązuję wszystkich pracowników do zapoznania się z niniejszym zarządzeniem i stosowania jego postanowień. 3 Zarządzenie Dyrektora Szkoły Nr 18/2013/2014 z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania i rozpatrywania

Bardziej szczegółowo

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego

W związki z napływającymi do mnie skargami indywidualnymi chciałabym. przedstawić Panu Pełnomocnikowi problem generalny dotyczący charakteru prawnego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz RPO-736286-V-13/GH 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 55 1 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

WYSTĄPIENIE POKONTROLNE WOJEWODA Wojewoda ŁÓDZKI Łódzki PNK-IV.431.17.2012 Łódź, 8 czerwca 2012 r. Pan Witold Małecki Burmistrz Miasta Tuszyna Pan Andrzej Małecki Przewodniczący Rady Miejskiej w Tuszynie WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/61/2015 RADY MIEJSKIEJ W MUROWANEJ GOŚLINIE. z dnia 28 maja 2015 r.

UCHWAŁA NR IX/61/2015 RADY MIEJSKIEJ W MUROWANEJ GOŚLINIE. z dnia 28 maja 2015 r. UCHWAŁA NR IX/61/2015 RADY MIEJSKIEJ W MUROWANEJ GOŚLINIE z dnia 28 maja 2015 r. w sprawie udzielenia odpowiedzi na skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Murowanej Goślinie Nr XVI/145/2012 z dnia 13 marca

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania. i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania. i rozpatrywania interwencji

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania. i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania. i rozpatrywania interwencji Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 8/2015/2016 Dyrektora Szkoły z dnia 29.02.2016r. Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania i rozpatrywania interwencji

Bardziej szczegółowo

Do kogo nauczyciel może skierować skargę na dyrektora szkoły? Wpisany przez KL Śro, 27 mar 2013

Do kogo nauczyciel może skierować skargę na dyrektora szkoły? Wpisany przez KL Śro, 27 mar 2013 Do redakcji Dziennika Warto Wiedzieć napłynęło pytanie czytelniczki: Czy skarga wynikająca ze stosunku pracy nauczyciela skierowana przez tego nauczyciela przeciwko dyrektorowi szkoły może zostać rozpatrzona

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 11/2014/2015

Zarządzenie Nr 11/2014/2015 Zarządzenie Nr 11/2014/2015 Dyrektora Zespołu Szkół Ekonomicznych im. Marii Skłodowskiej - Curie w Rzeszowie z dnia 1 czerwca 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania

Bardziej szczegółowo

Kodeks Etyki Pracowników Urzędu Gminy Gorlice

Kodeks Etyki Pracowników Urzędu Gminy Gorlice Kodeks Etyki Pracowników Urzędu Gminy Gorlice Celem Kodeksu Etyki jest określenie katalogu wartości i zasad, którymi powinni kierować się pracownicy Urzędu Gminy Gorlice przy wykonywaniu obowiązków służbowych

Bardziej szczegółowo

Odwołania od decyzji starosty w sprawach naleŝących do właściwości powiatu winny być kierowane do...

Odwołania od decyzji starosty w sprawach naleŝących do właściwości powiatu winny być kierowane do... Strona otrzymała decyzję II instancji z rozstrzygnięciem, z którym nie zgadza się. W jakim terminie moŝe wnieść skargę do naczelnego Sądu Administracyjnego? Z chwilą wydania dla strony postępowania niekorzystnej

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Postępowanie administracyjne ogólne

Rozdział I. Postępowanie administracyjne ogólne Rozdział I. Postępowanie administracyjne ogólne Kazus 1. Zakres obowiązywania Kodeksu postępowania administracyjnego Stan faktyczny Katarzyna W. przebywająca na urlopie w Brazylii została okradziona. Od

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 9 listopada 1995 r. III ARN 50/95

Wyrok z dnia 9 listopada 1995 r. III ARN 50/95 Wyrok z dnia 9 listopada 1995 r. III ARN 50/95 Nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej jeżeli w trakcie toczącego się postępowania należność z

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli

USTAWA. z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli LexPolonica nr 672. Stan prawny 2012-11-29 Dz.U.2012.82 (U) Najwyższa Izba Kontroli zmiany: 2012-02-11 Dz.U.2011.240.1429 art. 3 2012-06-02 Dz.U.2010.227.1482 art. 1 USTAWA z dnia 23 grudnia 1994 r. o

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Dyrektora Centrum Edukacji w Zabrzu Nr 2/KZ/2010 z dnia 30 września 2010r.

Zarządzenie Dyrektora Centrum Edukacji w Zabrzu Nr 2/KZ/2010 z dnia 30 września 2010r. Zarządzenie Dyrektora Centrum Edukacji w Zabrzu Nr 2/KZ/2010 z dnia 30 września 2010r. w sprawie: wprowadzenia Regulaminu organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w CENTRUM

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 10 lipca 2002 r. III RN 135/01

Wyrok z dnia 10 lipca 2002 r. III RN 135/01 Wyrok z dnia 10 lipca 2002 r. III RN 135/01 Urząd skarbowy nie może umorzyć, a także odroczyć, płatności podatku przypadającego samorządowi terytorialnemu bez wniosku lub zgody przewodniczącego zarządu

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Domu Kultury Zacisze w Dzielnicy Targówek m.st.

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków w Domu Kultury Zacisze w Dzielnicy Targówek m.st. Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 13 Dyrektora Domu Kultury Zacisze w Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy z dnia 6 grudnia 2010r. Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków

Bardziej szczegółowo

Załącznik 11 REGULAMIN PRZYJMOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG I WNIOSKÓW

Załącznik 11 REGULAMIN PRZYJMOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG I WNIOSKÓW Załącznik 11 REGULAMIN PRZYJMOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG I WNIOSKÓW REGULAMIN PRZYJMOWANIA I ROZPATRYWANIA SKARG I WNIOSKÓW W ZSP 15 (Podstawa prawna: Rozp. Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002r. na

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZWIĄZKOWEJ KOMISJI ODWOŁAWCZEJ POMORSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ

REGULAMIN ZWIĄZKOWEJ KOMISJI ODWOŁAWCZEJ POMORSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ REGULAMIN ZWIĄZKOWEJ KOMISJI ODWOŁAWCZEJ POMORSKIEGO ZWIĄZKU PIŁKI NOŻNEJ Na podstawie art. 35 1 ust. 9, art. 41-44, art. 53-55 i art. 57 Statutu Pomorskiego Związku Piłki Nożnej postanawia się co następuje:

Bardziej szczegółowo

Podmioty prowadzące postępowanie administracyjne. Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego

Podmioty prowadzące postępowanie administracyjne. Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego Podmiotowy zakres ogólnego postępowania administracyjnego Podmiotowy zakres zastosowania przepisów regulujących ogólne postępowanie administracyjne wyznacza art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Podmioty prowadzące

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania i rozpatrywania interwencji

Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania i rozpatrywania interwencji Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania i rozpatrywania interwencji Podstawa prawna Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania

Bardziej szczegółowo

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-623243-X/09/TS 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Warszawa, lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W SANDOMIERZU

KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W SANDOMIERZU Zał. do Zarządzenia Nr Or.0121.15.2011.2011 Burmistrza Miasta Sandomierza z dnia 30 grudnia 2011 r. KODEKS ETYKI PRACOWNIKÓW URZĘDU MIEJSKIEGO W SANDOMIERZU Kodeks Etyki jest zbiorem wartości etycznych

Bardziej szczegółowo

3 Rejestrowanie skarg i wniosków 4 Rozpatrywanie skarg i wniosków

3 Rejestrowanie skarg i wniosków 4 Rozpatrywanie skarg i wniosków Regulamin organizacji przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków oraz przyjmowania i rozpatrywania interwencji w Szkole Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Luszowicach 1 Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r

Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9...\:l.f. :<:.ę.~.j!.jr-..?q09 r - A)ZĄD powiat~ z K Dworze Mazowieckim N NoWym. O ul MazowIecka l... O 6 MazoWIeckI ns-100 Nowy w r Uchwała Nr..?R51.2.Q.Q.9.... Zarządu Powiatu w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia..~.9....\:l.f. :

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA PRZYJMOWANIA, ROZPATRYWANIA I ZAŁATWIANIA SKARG, WNIOSKÓW ORAZ PETYCJI W URZĘDZIE MIASTA W DZIERŻONIOWIE

INSTRUKCJA PRZYJMOWANIA, ROZPATRYWANIA I ZAŁATWIANIA SKARG, WNIOSKÓW ORAZ PETYCJI W URZĘDZIE MIASTA W DZIERŻONIOWIE INSTRUKCJA Załącznik do Pisma Okólnego Nr 61/2016 Burmistrza Dzierżoniowa z dnia 26 sierpnia 2016 roku PRZYJMOWANIA, ROZPATRYWANIA I ZAŁATWIANIA SKARG, WNIOSKÓW ORAZ PETYCJI W URZĘDZIE MIASTA W DZIERŻONIOWIE

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Uchwała walnego zgromadzenia 20/WZ/U/2009 z

Uchwała walnego zgromadzenia 20/WZ/U/2009 z Uchwała walnego zgromadzenia 20/WZ/U/2009 z 16.04.2009 Regulamin Postępowania Dyscyplinarnego. Działając na podstawie art. 31 statutu Stowarzyszenia Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje: Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO IV/ll/ZA. Pan Marcin Korolec Minister Środowiska

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO IV/ll/ZA. Pan Marcin Korolec Minister Środowiska RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-691354-IV/ll/ZA 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Marcin Korolec Minister Środowiska Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Sygn. akt III KZ 39/16. Dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Sygn. akt III KZ 39/16. Dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III KZ 39/16 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 czerwca 2016 r. SSN Dariusz Świecki w sprawie J. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 22 czerwca 2016 r., zażalenia

Bardziej szczegółowo

Akta sprawy mogą być udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową w swojej sprawie.

Akta sprawy mogą być udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową w swojej sprawie. Akta sprawy mogą być udostępnione stronie, która ma prawo ocenić ich wiarygodność i moc dowodową w swojej sprawie. Podatnik, wobec którego prowadzone jest postępowania podatkowe może przejrzeć akta swojej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III SW 23/15. Dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III SW 23/15. Dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III SW 23/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 czerwca 2015 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Zbigniew Myszka w sprawie z protestu

Bardziej szczegółowo