Pompy wyporowe. 1. Wg PN-90/M ( Podział pomp i innych przenośników cieczy).

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pompy wyporowe. 1. Wg PN-90/M ( Podział pomp i innych przenośników cieczy)."

Transkrypt

1 Pompy wyporowe 1. Wg PN-90/M ( Podział pomp i innych przenośników cieczy). 2. Podział pomp tłokowych. Pompy tłokowe dzielą się według sposobu działania na: - jednostronnie działające, - obustronnie działające, - różnicowej, wg liczby cylindrów na: - pojedynczo działające, - podwójnie działające - potrójnie działające, - poczwórnie działające; wg położenia osi cylindrów na: - leżące (poziome) - stojące (pionowe; wg konstrukcji tłoków na pompy z tłokami: - tarczowe - nurnikowe - zaworowe, - przeponowe. Rys c.d. podziału pomp wg PN-90/M Tłokowe jednostron. dzialania Tłokowe dwustron. działania Wyporowe Pompy o ruchu posuwistozwrotnym org. roboczego Pompy o ruchu obrotowozwrotnym org. roboczego Pompy o ruchu obrotowym org. roboczego Pompy o ruchu obiegowym org. roboczego Pionowe z tłokiem zaworowym Nurnikowe jednostron. działania Nurnikowe dwustron. działania Przeponowe Wielotłoczkowe Skrzydełkowe Łopatkowe Zębate Krzywkowe Wałeczkowe Śrubowe Ślimakowe Tarczowe Przewodowe Puszkowe 1

2 Pompa wyporowa - pompa, której działanie polega na przetłaczaniu dawki cieczy z przestrzeni ssawnej do tłocznej przez ruch organu roboczego (tłoka, nurnika, przepony). W pompie wyporowej praca organu roboczego zamieniana jest bezpośrednio na energię ciśnienia. Pompa (wyporowa) o ruchu posuwisto-zwrotnym organu roboczego - pompa, w której organ roboczy wykonując ruchy posuwisto-zwrotne powoduje na przemian powiększanie i zmniejszanie przestrzeni roboczej pompy, a przez to zasysanie i wytłaczanie cieczy. Pompa (wyporowa) tłokowa lub nurnikowa - pompa, w której organem roboczym jest tłok cylindryczny lub nurnik poruszający się w dopasowanym cylindrze. W każdej z wymienionych grup organ roboczy może mieć kształt tłoka tarczowego (rys, 10.1a) lub tłoka nurnikowego (rys. 10.1b), zwanego nurnikiem (stąd nazwa: pompy nurnikowe). Organami ruchomymi pionowych pomp tłokowych jednostronnego działania są tłoki zaworowe (rys, 10.1) oraz tłoki rurowe (rys. 10.2). Rys Pompy tłokowe jednostronnego działania: a) stojąca z tłokiem tarczowym, b) leżąca z tłokiem nurnikowym; 1 - tłok (nurnik), 2 - komora zaworowa, 3 - zawór ssawny, 4 - rurociąg dopływowy (ssawny), 5 - zawór tłoczny, 6 - rurociąg tłoczny 2

3 Rys Pompa tłokowa jednostronnego działania z tłokiem zaworowym; 1 - tłok zaworowy, 2 - zawór tłoczny, 3 - zawór ssawny, 4 - rurociąg dopływowy, 5 - rurociąg tłoczny Rys Pompa tłokowa jednostronnego działania z tłokiem rurowym; 1 - tłok rurowy, 2 - zawór tłoczny, 3 - zawór tłoczny, 4 - tłoczysko Zasada działania pomp tłokowych jednostronnego działania W pompach jednostronnego działania podnoszenie cieczy odbywa się w dwu etapach. Przy ruchu tłoka 1 w kierunku n zwiększa się objętość komory zaworowej 2, a występujący przy tym spadek ciśnienia powoduje otwarcie zaworu ssawnego 3 i zassanie cieczy z obszaru (zbiornika) dolnego przez rurę ssawną 4. W czasie ruchu ssania do cylindra wpływa ciecz o objętości: Ruch tłoka 1 w przeciwnym kierunku t powoduje zmniejszanie objętości komory 2, wzrost ciśnienia, zamknięcie zaworu ssawnego 3 i otwarcie zaworu tłocznego 5, przez który ciecz zostaje wyparta do rury tłocznej 6. 3

4 Zasada działania pomp dwustronnego działania Rys Pompa tłokowa dwustronnego działania (nurnikowa); 1 - nurnik, 2 - komory zaworowe, 3 - zawory ssawne, 4 - rurociąg dopływowy, 5 - zawory tłoczne, 6 - rurociąg tłoczny Dla pompy dwustronnego działania w czasie jednego obrotu korby objętość zassana, a następnie wytłaczana od strony tłoka bez tłoczyska wyniesie: zaś od strony tłoka z tłoczyskiem: gdzie: S = nd 2 t!4 - przekrój tłoczyska, d t - średnica tłoczyska. Całkowita objętość zassanej i wytłoczonej cieczy w czasie jednego obrotu korby: 4

5 Pompy różnicowe mają tłok lub nurnik 1 o dwu różnych średnicach d i d t Rys Pompa tłokowa różnicowa (nurnikowa); 1 - nurnik, 2 - komora zaworowa, 3 -zawór ssawny, 4 - rurociąg dopływowy (ssawny), 5 - zawór tłoczny, 6 - rurociąg tłoczny, 7 - króciec tłoczny. Podczas suwu w kierunku n do lewej komory 2 przez zawór ssawny 3 zostaje zassana objętość cieczy równa zaś z prawej strony zostaje wytłaczana do rury tłocznej 6 ciecz o objętości: Podczas suwu w kierunku t lewa część nurnika wytłacza przez zawór tłoczny 5 do rury tłocznej 6 objętość cieczy V, jednak część tej cieczy wypełnia przestrzeń z prawej strony nurnika o objętości: przez króciec 7 zostanie wytłoczona różnica obu objętości: Łączna objętość cieczy zassanej i wytłoczonej w czasie jednego obrotu korby wynosi: 5

6 Układ korbowy zamiany ruchu obrotowego na posuwisto-zwrotny Rys Schemat układu pompy jednostronnego działania z napędem korbowym. Układ korbowy zamiany ruchu obrotowego na posuwisto-zwrotny Tłok uzyskuje ruch posuwisto-zwrotny najczęściej dzięki mechanizmowi korbowemu, który wywiera zasadniczy wpływ na działanie pompy. Mechanizm korbowy (rys. 10.6) składa się z korby 1, korbowodu 2 i wodzika 3. Korba może być czołowa, może stanowić wykorbienie lub może mieć postać mimośrodu. Kierunek obrotu korby w pompach leżących powinien być taki, żeby siła działająca na gładź prowadnicy była skierowana ku dołowi. Rys Schemat mechanizmu korbowego 1 korba, 2 korbowód, 3 wodzik Rys Schemat mechanizmu korbowego o nieskończenie długim korbowodzie. 6

7 Kinematyka układu korbowego Na rysunku 10.9 przedstawiono układ korbowy o skończonej długości korbowodu Wprowadzając oznaczenia: s skok tłoka, r - ramię korby, 1 - długość łącznika (korbowodu), λ - stosunek długości ramienia korby do długości łącznika, ω - prędkość kątowa korby, u - prędkość liniowa czopa korby, m/sek, α - kąt obrotu korby, β - kąt zawarty między osią łącznika a osią cylindra, x - droga tłoka, m, c - prędkość tłoka; m/sek, a - przyspieszenie chwilowe tłoka, m/sek, n - ilość obrotów na minutę. Długość drogi tłoka odpowiadająca obrotowi korby o kąt α wynosi: Znak (+) odnosi się do ruchu tłoka w przód (ku korbie) znak ( -) do ruchu w tył. Ponieważ to a droga tłoka po rozwinięciu w szereg wyrażenia podpierwiastkowego i wstawieniu do równania, otrzymamy Dla powszechnie przyjętej wartości λ = 1/5, czwarty wyraz i dalsze jako bardzo małe można pominąć dla ułamek Wtedy wzór na drogę tłoka przybiera postać: 7

8 Największy błąd wynikający z zatrzymania tylko trzech pierwszych wyrazów szeregu otrzymuje się przy kącie α = 90. W tablicy podano błędy obliczeń w zależności od smukłości korbowodu tj. λ. Błędy przy obliczaniu drogi tłoka: Prędkość tłoka Prędkość tłoka otrzyma się różniczkując drogę tłoka względem czasu. lub po przekształceniu: Z uproszczonego równania (dla powszechnie stosowanych długości korbowodów) otrzymać można przybliżony wzór na prędkość chwilową tłoka: 8

9 Stosując przy obliczaniu chwilowej prędkości tłoka uproszczony wzór popełnia się błąd, który ma największą wartość przy kącie α = 60 i α = 120. Błędy te podane są nw. tablicy. Błędy przy obliczaniu chwilowej prędkości tłoka Rys Prędkość tłoka w funkcji obrotu korby c=f(α). Prędkość osiąga największa wartość gdy oś łącznika jest styczna do obwodu koła, wówczas prędkość ta wynosi: 9

10 Przyspieszenie tłoka Przyspieszenie tłoka otrzyma się przez różniczkowanie prędkości tłoka względem czasu. Przybliżony wzór na chwilowe przyspieszenie tłoka (dla powszechnie stosowanych długości korbowodów): Rys Przyśpieszenie tłoka w funkcji obrotu korby a=f(α). 10

11 Zależność prędkości i przyspieszenia tłoka dla korbowodów nieskończenie długich λ = 0 Rys Wykres prędkości tłoka c zależności od kąta korby α. Rys Wykres przyspieszenia tłoka a w zależności od kąta korby α. Obrazem geometrycznym funkcji c = f(α) dla jest zniekształcona sinusoida, zaś obrazem funkcji c = f(x) jest zniekształcona elipsa. Obrazem geometrycznym funkcji c = f(α) dla λ = h jest sinusoida, zaś obrazem funkcji c = f(x) jest elipsa, bowiem: i ostatecznie 11

12 Rys Wykres prędkości tłoka w zależności od jego drogi, c = f (x). Rys Wykres przyśpieszenia tłoka w zależności od jego drogi, a = f(x). Rys Konstrukcja krzywej przedstawiającej zależność prędkości c od kata α. 12

13 Rys Konstrukcja krzywej przyspieszenia tłoka a w zależności od jego drogi x. Rys Wykres chwilowej prędkości tłoka c w zależności od jego drogi x, gdy λ = 0. Rys Wykres chwilowego przyspieszenia tłoka a w zależności od drogi x, gdy λ = 0. 13

14 Wydajność pompy tłokowej Teoretyczna wydajność pomp tłokowych Pompy jednostronnie działające. Przy skoku ssania tłok pompy jednostronnie działającej o polu A (m 2 ), poruszający się ze zmienną prędkością c (m/s), zasysa w czasie dt ciecz o objętości dq th (m 3 ): dq th A c dt a podczas całego skoku o długości s = 2r (m), który trwa t (s) Q Ac dt th 0 Jeżeli długość łącznika l = h, c = V sin α, to t Ponieważ Q th Q th t 0 AV sin dt, a czas t odpowiada obrotowi korby o kąt π, zatem d A r sin Ar cos 0 2 Ar 0 dt d A s Taka sama objętość zostanie wytłoczona podczas skoku tłoczenia. W ciągu minuty liczba obrotów wału korbowego wynosi n, zatem teoretyczną wydajność pompy jednostronnie działajacej oraz pompy różnicowej oblicza się ze wzoru: gdzie: z - liczba cylindrów, n - prędkość obrotowa korby lub liczba cykli roboczych w obr/min, A - przekrój tłoka w m 2, s - skok tłoka w m. Pompa dwustronnego działania w czasie jednego cyklu roboczego wypiera objętości cieczy określone wzorami: Łącznie w czasie jednego cyklu: 14

15 Rys Wydajność chwilowa pompy jednostronnego działania w funkcji kąta obrotu korby Q th =f(α). Rys Wydajność chwilowa pompy dwustronnego działania w funkcji kąta obrotu korby Q th =f(α). W celu zmniejszenia nierównomierności w podawaniu cieczy i uzyskania bardziej równomiernego rozkładu momentów łączy się dwie, trzy i więcej pomp jednostronnie działających, umieszczając je obok siebie i stosując odpowiednio wykorbiony wał. Rys Chwilowa i teoretyczna wydajność dla pompy dwucylindrowej bliźniaczej dwustronnego działania z korbami przestawionymi o 90. Rys Chwilowa i teoretycznej wydajność dla pompy trzy cylindrowej jednostronnego działania z korbami przestawionymi o 120. Miarą nierównomierności mogą być każdorazowe stosunki Q th /Q max lub Q th /Q min, które można łatwo obliczyć dla poszczególnego typu pompy. 15

16 Wydajność wewnętrzna pompy tłokowej Wydajnością wewnętrzną (indykowaną) pompy tłokowej Q i nazywamy natężenie przepływu proporcjonalne do wykresu indykatorowego (rys , rys ). Rys Wykres indykatorowy przybliżony pompy tłokowej. Rys Wykres indykatorowy rzeczywisty pompy tłokowej (Weber). Wydajność wewnętrzna Q i jest mniejsza od teoretycznej wydajności pompy Q th, gdyż: - niewłaściwa (zła konstrukcyjnie) budowa pompy powoduje gromadzenie się powietrza w kadłubie, które nie pozwala na pełne wykorzystanie objętości skokowej, - ściśliwość cieczy oraz sprężystość ścianek kadłuba pompy powoduje również zmniejszenie wydajności, - zawory samoczynne otwierają i zamykają się z pewnym opóźnieniem, - pompowana ciecz może zawierać gazy (więc będzie ściśliwa), - może występować nieszczelność tłoków. Oznaczając sumę tych strat przez Q' s otrzymamy: stosunek: nazywamy współczynnikiem napełnienia Straty wydajności Q s nie wpływają zasadniczo na zwiększenie mocy napędu pompy, więc współczynnik λ n nie powinien być brany pod uwagę przy określaniu całkowitej sprawności pompy tłokowej. 16

17 Wydajność rzeczywista pompy tłokowej Wydajność rzeczywista pompy Q r jest równa objętości cieczy wytłaczanej przez pompę w jednostce czasu do rury tłocznej. Wydajność ta jest mniejsza od wydajności wewnętrznej Q i, gdyż: - nieszczelność dławnic powoduje wyciekanie cieczy na zewnątrz, - nieszczelność zaworów ssawnych powoduje podczas suwu tłoczenia przenikanie cieczy z powrotem do rury ssawnej, zaś nieszczelność zaworów tłocznych przenikanie cieczy z rury tłocznej do kadłuba pompy w czasie suwu ssania, - nieszczelność wokół tłoka powoduje przedostawanie się cieczy na stronę o niższym ciśnieniu. Oznaczając te straty przez Q s otrzymamy: Q r Q Straty wydajności Q s powodują również stratę mocy napędzającej pompę. i Q Stosunek rzeczywistej wydajności Q r do wydajności wewnętrznej Q i nazywamy współczynnikiem sprawności objętościowej lub krótko sprawnością objętościową (wolumetryczną) pompy V Q Q r i s W literaturze technicznej spotyka się często określenie sprawności objętościowej, która uwzględnia wszystkie straty objętościowe. V Q Q Stosowanie sprawności objętościowej określonej w/w wzorem ułatwia obliczanie pomp tłokowych, zaś błąd przy tym popełniany jest niewielki. r th Współczynnik sprawności objętościowej η v jest określany doświadczalnie. Zależy on od konstrukcji oraz od stanu pompy. Wartości współczynnika η v wynoszą dla wody i dla poszczególnych rodzajów pomp: - bezkorbowych pomp parowych 0,96-0,99, - wielkich pomp wodociągowych i odwadniających przy średnicy tłoka d > 150 mm 0,94-0,99, - średnich pomp (d = mm) 0,90-0,97, - małych pomp (d < 50 mm) 0,85-0,90. 17

BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ.

BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ. BADANIE SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ. Definicja i podział sprężarek Sprężarkami ( lub kompresorami ) nazywamy maszyny przepływowe, służące do podwyższania ciśnienia gazu w celu zmagazynowania go w zbiorniku. Gaz

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

(13) B1 PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11)

(13) B1 PL B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) R Z E C Z P O SP O L IT A P O L S K A Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 189972 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 331298 (22) Data zgłoszenia: 05.02.1999 (51 ) IntCl7

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL BUP 20/10

PL B1. POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice, PL BUP 20/10 PL 213989 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213989 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 387578 (51) Int.Cl. E03F 5/22 (2006.01) F04B 23/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Kryteria podziału pomp:

Kryteria podziału pomp: Kryteria podziału pomp: wg PN-90/M-44000 wg przeznaczenia; - do wody czystej, - do wody zanieczyszczonej, - do ścieków, - zimnej, gorącej, - kotłowe - itp wg zastosowanego napędu - z napędem elektrycznym,

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WYKRESU INDYKATOROWEGO I TEORETYCZNEGO - PRZYKŁADOWY TOK OBLICZEŃ

PORÓWNANIE WYKRESU INDYKATOROWEGO I TEORETYCZNEGO - PRZYKŁADOWY TOK OBLICZEŃ 1 PORÓWNANIE WYKRESU INDYKATOROWEGO I TEORETYCZNEGO - PRZYKŁADOWY TOK OBLICZEŃ Dane silnika: Perkins 1104C-44T Stopień sprężania : ε = 19,3 ε 19,3 Średnica cylindra : D = 105 mm D [m] 0,105 Skok tłoka

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH

Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH Wykład 5 WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE POMP WIROWYCH SYMBOLE, NAZWY, OKREŚLENIA I ZALEŻNOŚCI PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCYCH POMPĘ I WARUNKI JEJ PRACY Symbol, Nazwa, określenie, zależność Jednostka

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Z AUTOMATYKI CHLODNICZEJ

SEMINARIUM Z AUTOMATYKI CHLODNICZEJ SEMINARIUM Z AUTOMATYKI CHLODNICZEJ TEMAT: Próba uzasadnienia celowości regulacji wydajności chłodniczej w urządzeniach o wydajności zakresu 5 do 10kW. 1. Wstęp 2. Metody regulacji sprężarek 3. Regulacja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie M-2 Pomiar przyśpieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Cel ćwiczenia: II. Przyrządy: III. Literatura: IV. Wstęp. l Rys.

Ćwiczenie M-2 Pomiar przyśpieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Cel ćwiczenia: II. Przyrządy: III. Literatura: IV. Wstęp. l Rys. Ćwiczenie M- Pomiar przyśpieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego. Cel ćwiczenia: pomiar przyśpieszenia ziemskiego przy pomocy wahadła fizycznego.. Przyrządy: wahadło rewersyjne, elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY

Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY Laboratorium z Konwersji Energii SILNIK SPALINOWY 1. Wstęp teoretyczny Silnik spalinowy to maszyna, w której praca jest wykonywana przez gazy spalinowe, powstające w wyniku spalania paliwa w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Rodzaje pracy mechanicznej

Rodzaje pracy mechanicznej Rodzaje pracy mechanicznej. Praca bezwzględna Jest to praca przekazana przez czynnik termodynamiczny na wewnętrzną stronę denka tłoka. Podczas beztarciowej przemiany kwazystatycznej praca przekazana oczeniu

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO fin Numer zgłoszenia:

WZORU UŻYTKOWEGO fin Numer zgłoszenia: RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej EGZEMPLARZ ARCHIWALNY 2^ OPIS OCHRONNY PL 61324 WZORU UŻYTKOWEGO fin Numer zgłoszenia: 111981 @ Data zgłoszenia: 07.03.2001 q Y1 @ Intel7:

Bardziej szczegółowo

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne Copyright by: Krzysztof Serafin. Brzesko 2007 Na podstawie skryptu 1220 AGH Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne 1. Siłownik z zabudowanym blokiem sterującym Ten ruch wahadłowy tłoka siłownika jest

Bardziej szczegółowo

PL B1. MICHAŁOWICZ ROMAN, Ostróda, PL DOMAŃSKI JERZY, Olsztyn, PL BUP 22/08

PL B1. MICHAŁOWICZ ROMAN, Ostróda, PL DOMAŃSKI JERZY, Olsztyn, PL BUP 22/08 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210618 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382239 (51) Int.Cl. F02B 53/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 20.04.2007

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania

Zastosowania Równania Bernoullego - zadania Zadanie 1 Przez zwężkę o średnicy D = 0,2 m, d = 0,05 m przepływa woda o temperaturze t = 50 C. Obliczyć jakie ciśnienie musi panować w przekroju 1-1, aby w przekroju 2-2 nie wystąpiło zjawisko kawitacji,

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ELEMENTÓW PNEUMATYCZNYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH

DOBÓR ELEMENTÓW PNEUMATYCZNYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ĆWICZENIE NR P-13 DOBÓR ELEMENTÓW PNEUMATYCZNYCH UKŁADÓW NAPĘDOWYCH Koncepcja i opracowanie: dr inż. Michał Krępski Łódź, 2011 r. Temat

Bardziej szczegółowo

Wyszczególnienie parametrów Jedn. Wartości graniczne Temperatura odparowania t o C od 30 do +5 Temperatura skraplania t k C od +20 do +40

Wyszczególnienie parametrów Jedn. Wartości graniczne Temperatura odparowania t o C od 30 do +5 Temperatura skraplania t k C od +20 do +40 CHŁODNICZE typu D58ARS Jednostopniowe agregaty sprężarkowe typu D58 są przeznaczone do pracy w lądowych i morskich urządzeniach chłodniczych w zakresie temperatur wrzenia 35 o C do +10 o C i temperatur

Bardziej szczegółowo

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna

Badania wentylatora. Politechnika Lubelska. Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów. i Napędów Lotniczych. Instrukcja laboratoryjna Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna Badania wentylatora /. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie z budową i metodami badań podstawowych typów wentylatorów. II. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

[1] CEL ĆWICZENIA: Identyfikacja rzeczywistej przemiany termodynamicznej poprzez wyznaczenie wykładnika politropy.

[1] CEL ĆWICZENIA: Identyfikacja rzeczywistej przemiany termodynamicznej poprzez wyznaczenie wykładnika politropy. [1] CEL ĆWICZENIA: Identyfikacja rzeczywistej przemiany termodynamicznej poprzez wyznaczenie wykładnika politropy. [2] ZAKRES TEMATYCZNY: I. Rejestracja zmienności ciśnienia w cylindrze sprężarki (wykres

Bardziej szczegółowo

Statyka płynów - zadania

Statyka płynów - zadania Zadanie 1 Wyznaczyć rozkład ciśnień w cieczy znajdującej się w stanie spoczynku w polu sił ciężkości. Ponieważ na cząsteczki cieczy działa wyłącznie siła ciężkości, więc składowe wektora jednostkowej siły

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW. Ćwiczenie N 2 RÓWNOWAGA WZGLĘDNA W NACZYNIU WIRUJĄCYM WOKÓŁ OSI PIONOWEJ

LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW. Ćwiczenie N 2 RÓWNOWAGA WZGLĘDNA W NACZYNIU WIRUJĄCYM WOKÓŁ OSI PIONOWEJ LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N RÓWNOWAGA WZGLĘDNA W NACZYNIU WIRUJĄCYM WOKÓŁ OSI PIONOWEJ . Cel ćwiczenia Pomiar współrzędnych powierzchni swobodnej w naczyniu cylindrycznym wirującym wokół

Bardziej szczegółowo

POMPA OLEJOWA WIELOWYLOTOWA Typ PO

POMPA OLEJOWA WIELOWYLOTOWA Typ PO POMPA OLEJOWA WIELOWYLOTOWA Typ PO 62 Zastosowanie Pompa jest przeznaczona do smarowania olejem maszyn i urządzeń wymagających ciągłego podawania środka smarującego w małych ilościach. Doprowadzanie oleju

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 1 Charakterystyka zasilacza hydraulicznego Opracowanie: R. Cieślicki, Z. Kudźma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak Wrocław 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

BADANIA SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ

BADANIA SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ Opracował: dr inż. Zdzisław Nagórski Materiały pomocnicze do ćwiczenia laboratoryjnego pt.: A. Wiadomości podstawowe i uzupełniające: BADANIA SPRĘŻARKI TŁOKOWEJ Proces sprężania - w zastosowaniach technicznych

Bardziej szczegółowo

(13) B1 PL B1 RZECZPO SPO LITA (12) OPIS PATENTOWY (19) P L (11) POLSKA

(13) B1 PL B1 RZECZPO SPO LITA (12) OPIS PATENTOWY (19) P L (11) POLSKA RZECZPO SPO LITA (12) OPIS PATENTOWY (19) P L (11) 157358 POLSKA (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 273706 (51)IntC l5: F16H 21/18 F16H 1/28 U rząd P atentow y (22) Data zgłoszenia: 12.07.1988 F16H 25/08 Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Pompy i układy pompowe

Pompy i układy pompowe Marek Skowroński Regulacja pompy i układu Pompy i układy pompowe Metody zmiany parametrów pracy układu Punkt pracy układu Regulacja dławieniowa Regulacja upustowa Straty mocy hydraulicznej w układzie Zmiana

Bardziej szczegółowo

POMPA SMAROWNICZA TYP MPS 10

POMPA SMAROWNICZA TYP MPS 10 POMPA SMAROWNICZA TYP MPS 10 Zastosowanie Pompa jest przeznaczona do smarowania smarem plastycznym lub olejem maszyn i urządzeń wymagających ciągłego podawania środka smarującego w małych ilościach. Doprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PL B1. OSTROWSKI LESZEK, Gdańsk-Wrzeszcz, PL OSTROWSKI STANISŁAW, Gdańsk-Wrzeszcz, PL BUP 26/10

PL B1. OSTROWSKI LESZEK, Gdańsk-Wrzeszcz, PL OSTROWSKI STANISŁAW, Gdańsk-Wrzeszcz, PL BUP 26/10 PL 213042 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213042 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 388240 (51) Int.Cl. F02D 15/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Układy rewersyjne Wstęp Celem ćwiczenia jest budowa różnych układów hydraulicznych pełniących zróżnicowane funkcje. Studenci po odbyciu ćwiczenia powinni umieć porównać

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów Ćwiczenie Nr 2 Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów 1. Wprowadzenie Sterowanie prędkością tłoczyska siłownika lub wału silnika hydraulicznego

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący

J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych. a) Układ ssący b) Układ tłoczący c) Układ ssąco-tłoczący J. Szantyr Wykład 26bis Podstawy działania pomp wirnikowych Pompy dzielimy ogólnie na wyporowe i wirowe. Jedną z kategorii pomp wirowych są pompy wirnikowe, które z kolei dzielimy na: odśrodkowe, helikoidalne,

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY,

OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, OKREŚLENIE MAKSYMALNEJ WYSOKOŚCI SSANIA POMPY, ZJAWISKO KAWITACJI. Kawitacja jest to proces tworzenia się pęcherzyków parowo-gazowych nasyconej cieczy, w skutek miejscowego spadku ciśnienia poniżej wartości

Bardziej szczegółowo

NPB. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE

NPB. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE NPB Pompy jednostopniowe normowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe NPB w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrukcja do

Bardziej szczegółowo

Wykład dla studentów II roku Inżynierii Środowiska PWr. Urządzenia Mechaniczne w Inżynierii Środowiska

Wykład dla studentów II roku Inżynierii Środowiska PWr. Urządzenia Mechaniczne w Inżynierii Środowiska Wykład dla studentów II roku Inżynierii Środowiska PWr Urządzenia Mechaniczne w Inżynierii Środowiska dr inż. Mieczysław Łuźniak pok. 236b bud. D-2, tel. 320 32 14, e-mail: mieczyslaw.luzniak@pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp

7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp 7. Obliczenia hydrauliczne sieci wodociągowej przed doborem pomp Podczas maksymalnego godzinowego rozbioru wody (Q maxh ) Wysokość podnoszenia pomp: (15) - rzędna ciśnienia na wypływie z pompowni, m npm

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy blokowe

Normowe pompy blokowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej rzadkiej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy nieagresywnych, które mie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103

Wymagania edukacyjne Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych 723103 Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT Technologia napraw zespołów i podzespołów mechanicznych pojazdów samochodowych KLASA II MPS NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES) 723103 1. 2. Podstawowe wiadomości o ch spalinowych

Bardziej szczegółowo

Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów

Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Wykład 2 - Dobór napędów Instytut Automatyki i Robotyki Warszawa, 2017 Wstępny dobór napędu: dane o maszynie Podstawowe etapy projektowania Krok 1: Informacje o kinematyce maszyny Krok 2: Wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

dr inż. Piotr Pawełko / Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia patrz punkt 6!!!

dr inż. Piotr Pawełko / Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia patrz punkt 6!!! Laboratorium nr2 Temat: Sterowanie pośrednie siłownikami jednostronnego i dwustronnego działania. 1. Wstęp Sterowanie pośrednie stosuje się do sterowania elementami wykonawczymi (siłownikami, silnikami)

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY DOZUJĄCE DO STAŁYCH INSTALACJI GAŚNICZYCH

SYSTEMY DOZUJĄCE DO STAŁYCH INSTALACJI GAŚNICZYCH 1/9 Dane techniczne: Silniki wodne systemu dozującego FireDos dostępne są w jedenastu wielkościach. Silniki wodne pracujące na zasadzie ruchu posuwisto-zwrotnego tłoka: FD 130 (zakres natężenia przepływu

Bardziej szczegółowo

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA, WYDZ. BMiP, PŁOCK

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne

Zajęcia laboratoryjne Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Zastosowanie zaworu zwrotnego sterowanego w układach hydraulicznych maszyn roboczych Opracowanie: P. Jędraszczyk, Z. Kudżma, P. Osiński,

Bardziej szczegółowo

Przedstawiona praca podejmuje próbę klasyfikacji pomp wyporowych i jest dalszym rozwinięciem zmodyfikowanej koncepcji zawar

Przedstawiona praca podejmuje próbę klasyfikacji pomp wyporowych i jest dalszym rozwinięciem zmodyfikowanej koncepcji zawar ZESZYTY NAUKOWE POIUCBCHNIKT ŚLĄSKIEJ Seria: ENERGETYKA z. 30 1969 Er kol* 240 MACIEJ ZARZYCKI, JERZY GHYCHOWSKI JERZY ROKITA Katedra Pomp i Silników Wodnych KONCEPCJA KLASYFIKACJI POMP WYPOROWYCH DLA

Bardziej szczegółowo

KOMPAKTOWE AGREGATY HYDRAULICZNE

KOMPAKTOWE AGREGATY HYDRAULICZNE KOMPAKTOWE AGREGATY HYDRAULICZNE MINIAGREGAT SPALINOWY KAH-2.8HP-R-Z8 MINIAGREGAT Z SILNIKIEM PRĄDU STAŁEGO 12 LUB 24 VDC KAH-12VDC-A-Z10 KAH-24VDC-D-Z8 MINIAGREGAT Z SILNIKIEM TRÓJFAZOWYM LUB JEDNOFAZOWYM

Bardziej szczegółowo

Indykowanie maszyn wolnobieżnych

Indykowanie maszyn wolnobieżnych Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cieplnych W9/K2 Miernictwo energetyczne laboratorium Indykowanie maszyn wolnobieżnych Instrukcja do ćwiczenia nr 11 Opracowała: dr inż. Elżbieta Wróblewska

Bardziej szczegółowo

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją..

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Eksperyment 1.2 1.2 Bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej Zadanie Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Układ połączeń

Bardziej szczegółowo

Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny

Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Zajęcia laboratoryjne Napęd Hydrauliczny Instrukcja do ćwiczenia nr 11 Sterowanie objętościowe konwencjonalne Opracowanie: R. Cieślicki, Z. Kudźma, P. Osiński, J. Rutański, M. Stosiak Wrocław 2016 Spis

Bardziej szczegółowo

Metoda określania stopnia zapowietrzenia cieczy w pompie wyporowej o zmiennej wydajności

Metoda określania stopnia zapowietrzenia cieczy w pompie wyporowej o zmiennej wydajności Metoda określania stopnia zapowietrzenia cieczy w pompie wyporowej o zmiennej wydajności Zygmunt Paszota 1 Wprowadzenie W pracach [1 4] autor dokonał oceny wpływu ściśliwości cieczy roboczej na obraz strat

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

(13) B1 PL B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (21) Numer zgłoszenia: (51) Int.Cl.

(13) B1 PL B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (21) Numer zgłoszenia: (51) Int.Cl. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 165228 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 288350 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 18.12.1990 Rzeczypospolitej Polskiej (51) Int.Cl.5: F02B 53/00

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO PROJEKTOWANIA Z PRZEDMIOTU POMPY I WENTYLATORY

INSTRUKCJA DO PROJEKTOWANIA Z PRZEDMIOTU POMPY I WENTYLATORY Andrzej Raczyński INSTRUKCJA O PROJEKTOWANIA Z PRZEMIOTU POMPY I WENTYLATORY Wyd. 04. ======================================================================= Temat. Projekt zarysu pompy tłokowej jednocylindrowej

Bardziej szczegółowo

2015-12-29. I. Podział ze względu na zasadę pracy:

2015-12-29. I. Podział ze względu na zasadę pracy: Sprężarka jest najważniejszym i często najdroższym (30 do 40% całkowitych kosztów) z pośród wszystkich elementów parowego obiegu chłodniczego. Funkcją sprężarki jest ciągłe odprowadzanie pary czynnika

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZJAWISK PRZEMIESZCZANIA WSTRZĄSOWEGO

BADANIE ZJAWISK PRZEMIESZCZANIA WSTRZĄSOWEGO BADANIE ZJAWISK PRZEMIESZCZANIA WSTRZĄSOWEGO 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie kinematyki i dynamiki ruchu w procesie przemieszczania wstrząsowego oraz wyznaczenie charakterystyki użytkowej

Bardziej szczegółowo

Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy

Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy Aparatura Chemiczna i Biotechnologiczna Projekt: Filtr bębnowy próżniowy Opracowanie: mgr inż. Anna Dettlaff Obowiązkowa zawartość projektu:. Strona tytułowa 2. Tabela z punktami 3. Dane wyjściowe do zadania

Bardziej szczegółowo

Silniki tłokowe. Dr inŝ. Robert JAKUBOWSKI

Silniki tłokowe. Dr inŝ. Robert JAKUBOWSKI Silniki tłokowe Dr inŝ. Robert JAKUBOWSKI Podstawowe typy silnika tłokowego ze względu na zasadę działania Silnik czterosuwowy Silnik dwusuwowy Silnik z wirującym tłokiem silnik Wankla Zasada pracy silnika

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie

Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie Akademia Górniczo- Hutnicza Im. Stanisława Staszica w Krakowie BADANIE POMP WIROWYCH I ICH UKŁADÓW PRACY Prowadzący: mgr inż. Tomasz Siwek siwek@agh.edu.pl 1. Wprowadzenie teoretyczne 1.1. Definicja pompy

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ENERGETYCZNA KONSTRUKCJI

ANALIZA ENERGETYCZNA KONSTRUKCJI POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ OCEANOTECHNIKI I OKRĘTOWNICTWA KATEDRA ECHATRONIKI ORSKIEJ PRACA DOKTORSKA ANALIZA ENERGETYCZNA KONSTRUKCJI ASZYN WYPOROWYCH OBROTOWYCH STOSOWANYCH W PRZEKŁADNIACH HYDROSTATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

1. STRUKTURA MECHANIZMÓW 1.1. POJĘCIA PODSTAWOWE

1. STRUKTURA MECHANIZMÓW 1.1. POJĘCIA PODSTAWOWE 1. STRUKTURA MECHANIZMÓW 1.1. POJĘCIA PODSTAWOWE 1.1.1. Człon mechanizmu Człon mechanizmu to element konstrukcyjny o dowolnym kształcie, ruchomy bądź nieruchomy, zwany wtedy podstawą, niepodzielny w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Rachunek całkowy - całka oznaczona

Rachunek całkowy - całka oznaczona SPIS TREŚCI. 2. CAŁKA OZNACZONA: a. Związek między całką oznaczoną a nieoznaczoną. b. Definicja całki oznaczonej. c. Własności całek oznaczonych. d. Zastosowanie całek oznaczonych. e. Zamiana zmiennej

Bardziej szczegółowo

Sterowanie napędów maszyn i robotów

Sterowanie napędów maszyn i robotów Sterowanie napędów maszyn i robotów dr inż. akub ożaryn Wykład. Instytut Automatyki i obotyki Wydział echatroniki Politechnika Warszawska, 014 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Urządzenia nastawcze

Urządzenia nastawcze POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Urządzenia nastawcze Laboratorium automatyki (A-V) Opracował: dr inż. Leszek Remiorz Sprawdził:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Budowa pompy

Wprowadzenie. Budowa pompy 1 Spis treści: 1. Wprowadzenie...str.3 2. Budowa pompy...str.3 3. Budowa oznaczenie pomp zębatych PZ2...str.4 4. Dane techniczne...str.5 5. Pozostałe dane techniczne...str.6 6. Karty katalogowe PZ2-K-6,3;

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy klasyczne

Normowe pompy klasyczne PRZEZNACZENIE Pompy przeznaczone są do tłoczenia cieczy rzadkich, czystych i nieagresywnych bez cząstek stałych i włóknistych o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Pompowane ciecze nie mogą posiadać

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NR 2 Współpraca pompy z rurociągiem

PROJEKT NR 2 Współpraca pompy z rurociągiem PROJEKT NR 2 Współpraca pompy z rurociągiem Z otwartego zbiornika wodnego o dużej pojemności pompowana jest woda chłodząca do górnego zbiornika ciśnieniowego przez rurociąg z rur stalowych przedstawiony

Bardziej szczegółowo

PODSEKCJA DK MASZYNY I URZĄDZENIA, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE DZIAŁ 29 MASZYNY I URZĄDZENIA, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE

PODSEKCJA DK MASZYNY I URZĄDZENIA, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE DZIAŁ 29 MASZYNY I URZĄDZENIA, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE PODSEKCJA DK MASZYNY I URZĄDZENIA, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE DZIAŁ 29 MASZYNY I URZĄDZENIA, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANE PKWiU-1997 Nazwa grupowania PKWiU-2004 Nazwa grupowania PKWiU-2004 PKWiU-1997

Bardziej szczegółowo

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska

Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych. Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych. Politechnika Wrocławska Zakład Podstaw Konstrukcji i Maszyn Przepływowych Instytut Inżynierii Lotniczej, Procesowej i Maszyn Energetycznych Politechnika Wrocławska Wydział Mechaniczno-Energetyczny INSTRUKCJA 1.a. WYZNACZANIE

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI str.: Wstęp... 11

SPIS TREŚCI str.: Wstęp... 11 SPIS TREŚCI str.: Wstęp....................................... 11 1. Pompy...................................... 13 1.1. Podział pomp okrętowych....................... 13 1.2. Pompy wyporowe............................

Bardziej szczegółowo

Funkcje trygonometryczne. XX LO (wrzesień 2016) Matematyka elementarna Temat #5 1 / 14

Funkcje trygonometryczne. XX LO (wrzesień 2016) Matematyka elementarna Temat #5 1 / 14 XX LO (wrzesień 2016) Matematyka elementarna Temat #5 1 / 14 Miara kąta Miara kąta kąt mierzymy od ramienia początkowego do końcowego w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (α > 0) kąt zgodny

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYKA CHŁODNICZA

AUTOMATYKA CHŁODNICZA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA Temat : Racje techniczne i energetyczne stosowania płynnej regulacji wydajności chłodniczej w chłodziarkach domowych Autor : Marcin Beczek

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie

SPRĘŻ WENTYLATORA stosunek ciśnienia statycznego bezwzględnego w płaszczyźnie DEFINICJE OGÓLNE I WIELKOŚCI CHARAKTERYSTYCZNE WENTYLATORA WENTYLATOR maszyna wirnikowa, która otrzymuje energię mechaniczną za pomocą jednego wirnika lub kilku wirników zaopatrzonych w łopatki, użytkuje

Bardziej szczegółowo

odolejacz z układem samoczynnego powrotu oleju do sprężarki,

odolejacz z układem samoczynnego powrotu oleju do sprężarki, CHŁODNICZE typu W92MARS Jednostopniowe agregaty sprężarkowe typu W92M są przeznaczone do pracy w lądowych i morskich urządzeniach chłodniczych w zakresie temperatur wrzenia 35 o C do +5 o C i temperatur

Bardziej szczegółowo

Katalog siłowników hydraulicznych

Katalog siłowników hydraulicznych Katalog siłowników hydraulicznych Spis treści 1. Dane teoretyczne...3 2. Wzory obliczeniowe...3 3. Typy mocowań siłowników...4 4. System oznaczeń siłowników hydraulicznych...5 5. Siłownik hydrauliczny

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM

WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego WYBRANE ZAGADNIENIA UŻYTKOWANIA POMP WIROWYCH W PRZEMYŚLE SPOŻYWCZYM Ćwiczenia laboratoryjne Opracowanie: Maciej

Bardziej szczegółowo

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych OBIEGI GAZOWE Obieg cykl przemian, po przejściu których stan końcowy czynnika jest identyczny ze stanem początkowym. Obrazem geometrycznym obiegu jest linia zamknięta. Dla obiegu termodynamicznego: przyrost

Bardziej szczegółowo

POMPA SMAROWNICZA MPS-10

POMPA SMAROWNICZA MPS-10 POMPA SMAROWNICZA MPS-10 POLNA ŚLĄSK Sp. z o.o. ul. T. Kościuszki 227 40-600 Katowice tel. +48 32 781 85 17 fax +48 32 750 06 65 e-mail: polna@polna-slask.pl internet: www.polna-slask.pl ZASTOSOWANIE:

Bardziej szczegółowo

Ruch drgający i falowy

Ruch drgający i falowy Ruch drgający i falowy 1. Ruch harmoniczny 1.1. Pojęcie ruchu harmonicznego Jednym z najbardziej rozpowszechnionych ruchów w mechanice jest ruch ciała drgającego. Przykładem takiego ruchu może być ruch

Bardziej szczegółowo

NPK. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE

NPK. Pompy jednostopniowe normowe ZAOPATRZENIE W WODĘ POMPY JEDNOSTOPNIOWE PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE ZAKRES UŻYTKOWANIA CECHY KONSTRUKCYJNE NPK Pompy jednostopniowe normowe PRZEZNACZENIE Pompy NPK przeznaczone są do tłoczenia cieczy rzadkich, czystych i nieagresywnych bez cząstek stałych i włóknistych o temperaturze nie przekraczającej 140

Bardziej szczegółowo

19 OPIS OCHRONNY PL 59153

19 OPIS OCHRONNY PL 59153 RZECZPOSPOLITA POLSKA 19 OPIS OCHRONNY PL 59153 WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 105786 13) Y1 5?) Intel7: Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej @ Data zgłoszenia: 18.12.1996 F04B 15/02 Zespół

Bardziej szczegółowo

PRACA SEMINARYJNA Z AUTOMATYKI CHŁODNICZEJ

PRACA SEMINARYJNA Z AUTOMATYKI CHŁODNICZEJ PRACA SEMINARYJNA Z AUTOMATYKI CHŁODNICZEJ TEMAT: SYSTEMY REGULACJI WYDAJNOŚCI SPRĘŻAREK CHŁODNICZYCH; część II: Sposoby regulacji Wykonał: Jakub Muszyński Wydz. Mech. sem. IX mgr Systemy Urządzenia Chłodnicze

Bardziej szczegółowo

POLSKI ZWIĄZEK MOTOROWY Główna Komisja Sportu Kartingowego KARTA TECHNICZNA SILNIKA

POLSKI ZWIĄZEK MOTOROWY Główna Komisja Sportu Kartingowego KARTA TECHNICZNA SILNIKA POLSKI ZWIĄZEK MOTOROWY Główna Komisja Sportu Kartingowego KARTA TECHNICZNA SILNIKA PRODUCENT LENZOKART SRL TYP, MODEL R12 MARKA LKE KATEGORIA Młodzik 60 TERMIN WAŻNOŚCI 2010-2014 ILOŚĆ STRON 20 Karta

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA, Kielce, PL BUP 13/12. WOJCIECH SADKOWSKI, Kielce, PL KRZYSZTOF LUDWINEK, Kostomłoty, PL

PL B1. POLITECHNIKA ŚWIĘTOKRZYSKA, Kielce, PL BUP 13/12. WOJCIECH SADKOWSKI, Kielce, PL KRZYSZTOF LUDWINEK, Kostomłoty, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 212854 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 397384 (51) Int.Cl. F02G 1/043 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 13.12.2011

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych

Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Instytut Pojazdów LABORATORIUM TEORII SILNIKÓW CIEPLNYCH Charakterystyki prędkościowe silników spalinowych Opracowanie Dr inż. Ewa Fudalej-Kostrzewa Warszawa 2015

Bardziej szczegółowo

Egzamin 1 Strona 1. Egzamin - AR egz Zad 1. Rozwiązanie: Zad. 2. Rozwiązanie: Koła są takie same, więc prędkości kątowe też są takie same

Egzamin 1 Strona 1. Egzamin - AR egz Zad 1. Rozwiązanie: Zad. 2. Rozwiązanie: Koła są takie same, więc prędkości kątowe też są takie same Egzamin 1 Strona 1 Egzamin - AR egz1 2005-06 Zad 1. Rozwiązanie: Zad. 2 Rozwiązanie: Koła są takie same, więc prędkości kątowe też są takie same Zad.3 Rozwiązanie: Zad.4 Rozwiązanie: Egzamin 1 Strona 2

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO DO SMAROWANIA WĘZŁÓW TRĄCYCH W ŚRODKACH TRANSPORTOWYCH Typ SA 1 i SA1G

STANOWISKO DO SMAROWANIA WĘZŁÓW TRĄCYCH W ŚRODKACH TRANSPORTOWYCH Typ SA 1 i SA1G STANOWISKO DO SMAROWANIA WĘZŁÓW TRĄCYCH W ŚRODKACH TRANSPORTOWYCH Typ SA 1 i SA1G Stanowisko do smarowania SA 1 Zastosowanie Stanowisko jest przeznaczone do smarowania węzłów trących w podwoziach pojazdów

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW

LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie numer 3 Pomiar współczynnika oporu lokalnego 1 Wprowadzenie Stanowisko umożliwia wykonanie szeregu eksperymentów związanych z pomiarami oporów przepływu w różnych elementach rzeczywistych układów

Bardziej szczegółowo

Koncepcja budowy silnika Stirlinga. Rafał Pawłucki gr.uoś 2005/06

Koncepcja budowy silnika Stirlinga. Rafał Pawłucki gr.uoś 2005/06 Koncepcja budowy silnika Stirlinga Rafał Pawłucki gr.uoś 2005/06 Twórca pierwszego silnika Wielebny dr Robert Stirling, żyjący w latach 1790 do 1878, ur. w Szkocji w hrabstwie Perthshire. W wieku 26 lat

Bardziej szczegółowo

Część A: Wodociągi dr inż. Małgorzata Kutyłowska dr inż. Aleksandra Sambor

Część A: Wodociągi dr inż. Małgorzata Kutyłowska dr inż. Aleksandra Sambor Część A: Wodociągi dr inż. Małgorzata Kutyłowska dr inż. Aleksandra Sambor Projekt koncepcyjny sieci wodociągowej dla rejonu. Spis treści 1. Wstęp 1.1. Przedmiot opracowania 1.2. Podstawa opracowania 1.3.

Bardziej szczegółowo

PL 203223 B1. Urządzenie do wytwarzania i dystrybucji mieszaniny o regulowanym stosunku składników. SAVEPOL POLIURETANY Sp. z o.o.

PL 203223 B1. Urządzenie do wytwarzania i dystrybucji mieszaniny o regulowanym stosunku składników. SAVEPOL POLIURETANY Sp. z o.o. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 203223 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 370047 (51) Int.Cl. B67D 5/56 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 13.09.2004

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do wyposażenia stanowisk smarowniczych w stacjach obsługi pojazdów i maszyn

Urządzenia do wyposażenia stanowisk smarowniczych w stacjach obsługi pojazdów i maszyn Urządzenia do wyposażenia stanowisk smarowniczych w stacjach obsługi pojazdów i maszyn Pompa centralnego smarowania PA 12 i PA12G Pistolet smarowniczy SP 10 i przewód giętki WP 10 Stanowisko do smarowania

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

09 - Dobór siłownika i zaworu. - Opór przepływu w przewodzie - Dobór rozmiaru zaworu - Dobór rozmiaru siłownika

09 - Dobór siłownika i zaworu. - Opór przepływu w przewodzie - Dobór rozmiaru zaworu - Dobór rozmiaru siłownika - Dobór siłownika i zaworu - Opór przepływu w przewodzie - Dobór rozmiaru zaworu - Dobór rozmiaru siłownika OPÓR PRZEPŁYWU W ZAWORZE Objętościowy współczynnik przepływu Qn Przepływ oblicza się jako stosunek

Bardziej szczegółowo

Pochodna funkcji jednej zmiennej

Pochodna funkcji jednej zmiennej Pochodna funkcji jednej zmiennej Def:(pochodnej funkcji w punkcie) Jeśli funkcja f : D R, D R określona jest w pewnym otoczeniu punktu 0 D i istnieje skończona granica ilorazu różniczkowego: f f( ( 0 )

Bardziej szczegółowo