Krzysztof Zamajtys PRAWNA OCHRONA PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Krzysztof Zamajtys PRAWNA OCHRONA PRACY"

Transkrypt

1 Krzysztof Zamajtys PRAWNA OCHRONA PRACY Zasady kształtowania bezpieczeństwa i higieny pracy: wymagania dla budynków i pomieszczeń pracy i ich wyposażenia, wymagania dla maszyn i innych urządzeń technicznych, systemy oceny zgodności wyrobów, obowiązki producentów i użytkowników środków produkcji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Wymagania dotyczące pomieszczeń pracy Pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności powierzchnia i wysokość pomieszczeń pracy powinny być dostosowane do rodzaju wykonywanej pracy, stosowanych technologii oraz czasu przebywania pracowników w tych pomieszczeniach. Powierzchnia i wysokość pomieszczeń pracy powinny być uzależnione od rodzaju wykonywanej pracy. Na każdego z pracowników jednocześnie zatrudnionych w pomieszczeniach stałej pracy (tj. takich, w których pracownicy przebywają powyżej 4 godzin) powinno przypadać co najmniej 13 m3 wolnej objętości pomieszczenia oraz co najmniej 2m2 wolnej powierzchni podłogi (nie zajętej przez maszyny i inne wyposażenie stanowisk pracy). Wysokość pomieszczeń stałej pracy nie może być mniejsza niż 3m w świetle. Dopuszcza się obniżenie wysokości tych pomieszczeń do 2,5m w świetle, jeżeli w pomieszczeniu zatrudnionych jest nie więcej niż 4 pracowników, a na każdego z nich przypada co najmniej po 15m3 wolnej objętości pomieszczenia; a także w przypadku zastosowania w tych pomieszczeniach klimatyzacji - pod warunkiem uzyskania zgody państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Natomiast wysokość pomieszczeń, w których pracownicy przebywający jedynie od 2 do 4 godzin w ciągu doby - nie może być mniejsza niż 2,2m. Pomieszczenia magazynowe powinny spełniać wymagania bezpieczeństwa, stosownie do rodzaju i właściwości składowanych w nich materiałów lub wyrobów. Przy składowaniu materiałów należy: określić dla każdego rodzaju składowanego materiału lub wyrobu miejsce, sposób i dopuszczalną wysokość składowania; zapewnić, aby masa składowanego ładunku nie przekraczała dopuszczalnego obciążenia urządzeń przeznaczonych do składowania (regałów, podestów itp.); zapewnić, aby masa składowanego ładunku, łącznie z masą urządzeń przeznaczonych do jego składowania i transportu, nie przekraczała dopuszczalnego obciążenia podłóg i stropów, na których odbywa się składowanie; wywiesić czytelne informacje o dopuszczalnym obciążeniu podłóg, stropów i urządzeń przeznaczonych do składowania. Wymagania dotyczące pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych Ściany pomieszczeń należy wykładać do wysokości co najmniej 2m płytkami łatwo zmywalnymi, nienasiąkliwymi, odpornymi na działanie wilgoci. Podłogi w pomieszczeniach produkcyjnych powinny być odporne na ścieranie, gładkie, nienasiąkliwe i łatwo zmywalne. Podłogi w pomieszczeniach, w których ściany są wykładane płytkami łatwo zmywalnymi, powinny być wykonane ze spadkiem 1,5% w kierunku kratek ściekowych. Między poszczególnymi pomieszczeniami, magazynami i ekspedycją pieczywa nie należy stosować progów. Drzwi i okna należy zabezpieczyć odpowiednio przed gryzoniami i owadami. Konstrukcja okien powinna umożliwiać wietrzenie pomieszczeń przez uchylenie górnych skrzydeł za pomocą mechanizmów dostępnych z poziomu podłogi. 33

2 Oświetlenie pomieszczeń powinno być zarówno naturalne (dzienne), jak i sztuczne (elektryczne). W pomieszczeniach przewidzianych do stałego pobytu ludzi (co oznacza przebywanie w pomieszczeniu minimum 4 godziny na dobę) stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8. Temperatura ogrzewanych pomieszczeń powinna być zgodna z przepisami i dostosowana do wymagań technologicznych. Wentylacja naturalna o dwukrotnej wymianie powietrza na godzinę powinna funkcjonować we wszystkich pomieszczeniach. Ponadto w wymienionych niżej pomieszczeniach należy zapewnić wentylację mechaniczną zwiększającą możliwość przewietrzania: Woda ciepła, zdatna do celów technologicznych i sanitarnych, powinna być doprowadzona do stanowisk pracy w pomieszczeniach produkcyjnych i do sanitariatów. Ze względu na bezpieczeństwo pracy, oprócz spełnienia opisanych wymagań, podstawowe znaczenie ma przestrzeganie przepisów i zasad bhp dotyczących bezpiecznych metod pracy. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie pomieszczenia i urządzenia higieniczno - sanitarne, do których m.in. zalicza się szatnie, umywalnie, ustępy oraz pomieszczenia do spożywania posiłków. Pomieszczenia te muszą być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana. Wymienione pomieszczenia powinny się znajdować w budynku, w którym odbywa się praca, albo w budynku połączonym z nim obudowanym przejściem, które w przypadku przechodzenia z ogrzewanych pomieszczeń pracy powinno być również ogrzewane. Wszystkie pomieszczenia higieniczno - sanitarne należy utrzymywać w nienagannej czystości. Wysokość pomieszczeń higieniczno-sanitarnych nie powinna być mniejsza niż 2,5m w świetle (a w przypadku usytuowania ich w suterenie, piwnicy lub na poddaszu nie mniejsza niż 2,2m). Pomieszczenia te powinny być ogrzewane, wentylowane, a ich ściany do wysokości co najmniej 2m powinny być pokryte materiałami gładkimi, nienasiąkliwymi i odpornymi na działanie wilgoci - umożliwiającymi łatwe utrzymanie czystości. W zakładzie pracy zatrudniającym powyżej 5 pracowników różnej płci pomieszczenia szatni, umywalni, natrysków i ustępów powinny być urządzone oddzielnie dla kobiet i mężczyzn. Jednakże, gdy na jednej zmianie jest zatrudnionych mniej niż 5 pracowników, pomieszczenia te mogą być wspólne, pod warunkiem zapewnienia możliwości osobnego korzystania przez kobiety i mężczyzn z tych pomieszczeń. Szatnie powinny składać się z części przeznaczonej na odzież własną pracowników oraz części przeznaczonej na odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej, a także z przepustowego zespołu sanitarnego z natryskami, łączącego te dwie części (tzw. szatnie przepustowe). Szatnie te powinny spełniać następujące wymagania: części przeznaczone na odzież własną pracowników oraz na odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej powinny być wyposażony w szafy przeznaczone do indywidualnego użytku każdego pracownika. W pomieszczeniach tych powinno przypadać co najmniej 0,3m2 wolnej powierzchni podłogi na każdego pracownika korzystającego z tych części szatni; ruch użytkowników szatni przepustowej między obu jej częściami powinien odbywać się wyłącznie przez zespół sanitarny z natryskami; Pomieszczenia przeznaczone na szatnie powinny być suche i w miarę możliwości, oświetlone światłem dziennym. Powinny w nich być zapewnione miejsce siedzące dla co najmniej 50% pracowników. Umywalnie powinny być usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie szatni. Powinny być wyposażone w umywalki emaliowane lub wykonane z materiału odpornego na korozję, do których powinna być doprowadzona bieżąca ciepła woda. Na 5 pracowników powinna przypadać co najmniej l umywalka, lecz nie mniej niż l przy mniejszej liczbie zatrudnionych. W pomieszczeniach umywalni należy zapewnić co najmniej 2-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny. Ustępy powinny być zlokalizowane w odległości nie większej niż 75m od stanowiska pracy. Wejścia do ustępów powinny prowadzić bezpośrednio z pomieszczeń, korytarzy lub dróg służących 34

3 komunikacji ogólnej. Ustęp powinien mieć wejściowe pomieszczenie izolujące wyposażone w umywalki z dopływem ciepłej i zimnej wody w ilości 1 umywalka na 3 miski ustępowe lub pisuary, lecz nie mniej niż 1 umywalka. Ustępy powinny być wyposażone w instalacje i urządzenia przeznaczone do utrzymania wymagań higieniczno-sanitarnych. Pracodawca powinien zapewnić pracownikom pomieszczenie do spożywania posiłków (jadalnie), o powierzchni nie mniejszej niż 8m2. Spożywanie posiłków na stanowiskach pracy jest wzbronione. Na każdego z pracowników jednocześnie spożywających posiłek powinno przypadać co najmniej 1.1m2 powierzchni. Każdemu pracownikowi spożywającemu posiłek w jadalni należy zapewnić indywidualne miejsce siedzące przy stole. Niedopuszczalne jest ustawianie w jadalni ławek. W jadalni powinny być zainstalowane: urządzenie do podgrzewania przez pracowników posiłków, dwukomorowy zlewozmywak, indywidualne zamykane szafki przeznaczone do przechowywania własnego posiłku pracownika. Wymagania dla maszyn i innych urządzeń technicznych, systemy oceny zgodności wyrobów, obowiązki producentów i użytkowników środków produkcji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Podstawowe obowiązki w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji i eksploatacji maszyn i urządzeń są określone w rozdziale IV działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 21, poz. 94 z 1998 r. ze zm.) Rozdział IV - Maszyny i inne urządzenia techniczne Art Maszyny i inne urządzenia techniczne powinny być tak konstruowane i budowane, aby: 1) zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem, szkodliwymi wstrząsami, działaniem wibracji i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy, 2) uwzględniały zasady ergonomii. 2. Konstruktor oraz producent maszyn i innych urządzeń technicznych ponoszą odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązków, o których mowa w 1, określoną w odrębnych przepisach. Art Maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w art , wyposaża się w odpowiednie zabezpieczenia. 2. W przypadku gdy konstrukcja zabezpieczenia jest uzależniona od warunków lokalnych, wyposażenie maszyny lub innego urządzenia technicznego w odpowiednie zabezpieczenia należy do obowiązków pracodawcy. Art Niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności określonych w odrębnych przepisach. (...) Art Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierując pracownikami, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny. 2. Tej samej karze polega, kto wbrew obowiązkowi wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności. Przepisy art. 237 Kodeksu pracy przewidują wydanie przepisów wykonawczych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w różnych gałęziach pracy. Aktem takim obejmującym ogólne przepisy bhp, jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. (Dz. U. nr 129, poz. 844), którego rozdział 3 dotyczy interesującego nas tematu: Rozdział 3 - Obsługa i stosowanie maszyn, narzędzi i innych urządzeń technicznych

4 1. Maszyny i inne urządzenia techniczne, zwane dalej "maszynami", powinny spełniać wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, określone w Polskich Normach i właściwych przepisach, przez cały okres ich użytkowania. 2. Montaż, eksploatacja i obsługa maszyn powinny być zgodne z dokumentacją technicznoruchową Maszyny z własnymi napędami powinny mieć urządzenia do włączania i wyłączania łatwo dostępne dla obsługującego, sprawnie działające i zabezpieczone przed przypadkowym włączeniem. 2. Maszyny z więcej niż jednym elementem sterowniczym, z wyłączeniem maszyn przenośnych trzymanych w ręku lub prowadzonych ręką, powinny być wyposażone w wyłączniki awaryjne wyróżniające się barwą i kształtem. Konstrukcja i usytuowanie wyłącznika powinny, w razie zagrożenia, zapewniać możliwość szybkiego wyłączenia napędu maszyny, także przez osobę nie zatrudnioną przy jej obsłudze. 3. Maszyny powinny być wyposażone w łatwo odróżniające się i odpowiednio oznakowane urządzenia do odłączania od wszystkich źródeł energii. 4. Ponowne przyłączenie maszyny do źródła energii nie powinno stanowić zagrożenia dla obsługi Maszyny wielostanowiskowe ze stanowiskami pracy niewidocznymi z głównego stanowiska sterowania powinny być na każdym stanowisku obsługi wyposażone w wyłączniki awaryjne umieszczone w widocznych i dogodnych miejscach, umożliwiające w razie zagrożenia szybkie wyłączenie napędu maszyny także przez osoby nie zatrudnione przy ich obsłudze. Ponowne włączenie powinno być możliwe jedynie w głównym punkcie sterowania po sprawdzeniu i usunięciu przyczyn wyłączenia. 2. Maszyny wielostanowiskowe powinny być wyposażone w urządzenia sygnalizacji akustycznej lub optycznej automatycznie uprzedzające o ich uruchomieniu. Sygnały powinny być odbierane na wszystkich stanowiskach pracy przy danej maszynie oraz powinny wyprzedzać jej uruchomienie. 54. W przypadku zespołowej obsługi maszyny lub gdy stwarza ona zagrożenie dla otoczenia, należy zapewnić sygnalizację ostrzegawczą i alarmową - łatwo dostrzegalną i zrozumiałą Elementy ruchome i inne części maszyn, które w razie zetknięcia się z nimi stwarzają zagrożenie, powinny być do wysokości co najmniej 2,5 m od poziomu podłogi (podestu) stanowiska pracy osłonięte lub zaopatrzone w inne skuteczne urządzenia ochronne, z wyjątkiem przypadków, gdy spełnienie tych wymagań nie jest możliwe ze względu na funkcję maszyny. 2. Pasy, łańcuchy, taśmy, koła zębate i inne elementy układów napędowych oraz części maszyn zagrażające spadnięciem, znajdujące się nad stanowiskami pracy lub przejściami na wysokości ponad 2,5 m od poziomu podłogi, powinny być osłonięte co najmniej od dołu trwałymi osłonami. 3. Osłony stosowane na maszynach powinny uniemożliwiać bezpośredni dostęp do strefy niebezpiecznej. Osłony niepełne (wykonane z siatki, blachy perforowanej, prętów itp.) powinny znajdować się w takiej odległości od elementów niebezpiecznych, aby przy danej wielkości i kształcie otworów nie było możliwe bezpośrednie dotknięcie tych elementów. Odległości bezpieczeństwa określają Polskie Normy. 4. Maszyny powinny być oznakowane znakami i barwami, zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskich Normach Urządzenia ochronne stosowane przy maszynach powinny spełniać następujące ogólne wymagania: 1) zapewniać bezpieczeństwo zarówno pracownikowi zatrudnionemu bezpośrednio przy obsłudze maszyny, jak i osobom znajdującym się w jej pobliżu, 2) działać niezawodnie, posiadać odpowiednią trwałość i wytrzymałość, 3) funkcjonować samoczynnie, niezależnie od woli i uwagi obsługującego, w przypadkach gdy jest to celowe i możliwe, 4) nie mogą być łatwo usuwane lub odłączane bez pomocy narzędzi, 36

5 5) nie mogą utrudniać wykonywania operacji technologicznej ani ograniczać możliwości śledzenia jej przebiegu oraz nie mogą powodować zagrożeń i dodatkowego obciążenia fizycznego lub psychicznego pracowników. 2. Urządzenia ochronne przy maszynach szczególnie niebezpiecznych powinny być tak skonstruowane, aby: 1) zdjęcie, otwarcie lub wyłączenie urządzenia ochronnego powodowało natychmiastowe zatrzymanie maszyny bądź jej niebezpiecznych elementów lub niemożliwe było zdjęcie albo otwarcie osłony podczas ruchu osłanianych elementów, 2) ponowne założenie, zamknięcie lub włączenie urządzenia ochronnego nie uruchamiało automatycznie maszyny. 3. Używanie maszyny bez wymaganego urządzenia ochronnego lub przy jego nieodpowiednim stosowaniu jest niedopuszczalne. 4. Szczegółowe wymagania dla urządzeń ochronnych określają Polskie Normy. 57. Maszyny i narzędzia oraz ich urządzenia ochronne powinny być utrzymywane w stanie sprawności technicznej i czystości zapewniającej użytkowanie ich bez szkody dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników oraz stosowane tylko w procesach i warunkach, do których są przeznaczone O dostrzeżonych wadach lub uszkodzeniach maszyny pracownik powinien niezwłocznie zawiadomić przełożonego. 2. Maszyny, których uszkodzenie stwierdzono w czasie pracy, powinny być niezwłocznie zatrzymane i wyłączone z zasilania energią. Wznowienie pracy maszyny bez usunięcia uszkodzenia jest niedopuszczalne. 3. Maszyny niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być wycofane z użytkowania oraz wyraźnie oznakowane tablicami informacyjnymi i zabezpieczone w sposób uniemożliwiający ich uruchomienie Maszyn będących w ruchu nie wolno pozostawiać bez obsługi lub nadzoru, chyba że dokumentacja techniczno-ruchowa stanowi inaczej. 2. Pracodawca jest obowiązany ustalić rodzaje maszyn, które wymagają stałej obsługi, a pozostawianie ich bez niej może być przyczyną katastrofy, wybuchu lub pożaru, oraz ustalić szczegółowe warunki obsługi i nadzoru nad pracą tych maszyn Maszyn będących w ruchu nie wolno naprawiać, czyścić i smarować, z wyjątkiem smarowania za pomocą specjalnych urządzeń określonych w dokumentacji techniczno-ruchowej. 2. Pracownicy zatrudnieni przy obsłudze maszyn z ruchomymi elementami nie mogą pracować w odzieży z luźnymi (zwisającymi) częściami, jak np. luźno zakończone rękawy, krawaty, szaliki, poły, oraz bez nakryć głowy okrywających włosy. Środki ochrony zbiorowej i indywidualnej Środki ochrony indywidualnej to urządzenia lub wyposażenie przeznaczone do noszenia bądź trzymania przez pracownika w celu ochrony przed jednym zagrożeniem lub większą liczbą zagrożeń, które mogą mieć wpływ na jego zdrowie lub bezpieczeństwo pracy. Do środków ochrony indywidualnej zalicza się również: zespoły składające się z kilku urządzeń lub rodzajów wyposażenia, które zostały ze sobą połączone w celu ochrony człowieka przed jednym lub wieloma jednocześnie występującymi zagrożeniami; urządzenia lub wyposażenie ochronne, połączone z nie ochronnym środkiem wyposażenia indywidualnego noszonym lub też trzymanym przez osobę, w celu wykonania określonych czynności; wymienne składniki środków ochrony indywidualnej, które są istotne dla ich właściwego funkcjonowania, używane wyłącznie do takich środków. 37

6 TYPY ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ Metody doboru środków ochrony indywidualnej Sprzęt ochrony głowy Sprzęt ochrony twarzy i oczu Sprzęt ochrony słuchu Sprzęt ochrony układu oddechowego Środki ochrony kończyn górnych Środki ochrony kończyn dolnych Odzież ochronna Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości ZASTOSOWANIE ZNAKÓW BEZPIECZEŃSTWA NA STANOWISKACH PRACY Ze względu na to, że środki ochrony indywidualnej bardzo często wywołują u użytkowników uczucie dyskomfortu, konieczność ich noszenia przez cały czas trwania zmiany roboczej może powodować negowanie przez pracowników przydatności tych środków. W rzeczywistości narażenie na czynniki niebezpieczne i szkodliwe występuje często jedynie przy wykonywaniu niektórych czynności zawodowych (np. podczas obsługi maszyn) lub w określonych pomieszczeniach (np. narażenie na hałas lub pyły przy obsłudze lini technologicznych) i są krótkotrwałe. Rozwiązaniem tego problemu jest wprowadzenie i oznakowanie stref zagrożenia, w których pracownicy zobowiązani są do stosowania środków ochrony indywidualnej, przy wykonywaniu określonych czynności zawodowych. W Unii Europejskiej minimalne wymagania dotyczące stosowania barw i znaków bezpieczeństwa określa Dyrektywa 92/58/EWG w sprawie minimalnych wymagań dla zapewnienia znaków bezpieczeństwa i/lub higieny pracy. Postanowienia tej dyrektywy zostały przeniesione do prawa polskiego na mocy rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Szczegółowe wymagania dotyczące barw, znaków i sygnałów bezpieczeństwa zawarte są w Polskich Normach: PN-93/N-01256/03 Znaki bezpieczeństwa. Ochrona i higiena pracy. PN-92/N Barwy bezpieczeństwa i znaki bezpieczeństwa. PN-92/N-01256/01 Znaki bezpieczeństwa. Ochrona przeciwpożarowa. PN-92/N-01256/02 Znaki bezpieczeństwa. Ewakuacja. PN-N :1998 Znaki bezpieczeństwa. Zasady umieszczania znaków bezpieczeństwa na drogach ewakuacyjnych i drogach przeciwpożarowych. PN-N :1997 Znaki bezpieczeństwa Techniczne środki przeciwpożarowe. PN-EN :2000 Maszyny. Bezpieczeństwo. Wskazywanie, oznaczanie i sterowanie. Wymagania dotyczące sygnałów wizualnych, akustycznych i dotykowych. PN-EN-457:1998 Maszyny. Bezpieczeństwo. Dźwiękowe sygnały bezpieczeństwa. Wymagania ogólne, projektowanie i badania. PN-88/E Urządzenia elektryczne. Tablice i znaki bezpieczeństwa. PN-74/T Źródła promieniowanie elektromagnetycznego. Znaki ostrzegawcze. PN-79/J Źródła promieniowania jonizującego. Znaki ostrzegawcze. Rola barw, znaków i sygnałów bezpieczeństwa Głównym zadaniem znaków, barw i sygnałów bezpieczeństwa jest informowanie pracowników o występujących w danym zakładzie pracy zagrożeniach. Wszystkie miejsca zakładu, w których 38

7 występują zagrożenia powinny być oznakowane widocznymi znakami lub barwami bezpieczeństwa. W zależności od potrzeb powinno się zastosować: stałe znaki bezpieczeństwa (np. zakazu, ostrzegawcze, nakazu, ewakuacyjne), tymczasowe znaki bezpieczeństwa (np. sygnalizowanie niebezpieczeństwa, kierowanie ludźmi wykonującymi niebezpieczne czynności). Zasady stosowania znaków i sygnałów bezpieczeństwa Liczba i umiejscowienie znaków i sygnałów bezpieczeństwa powinno być uzależnione od wielkości terenu, na którym są one stosowane oraz od rodzajów i poziomu występujących zagrożeń. Znaki zakazu, ostrzegawcze, nakazu, ewakuacyjne i informacyjne powinny być stosowane jako znaki stałe. Stosowane w zakładzie pracy znaki i sygnały bezpieczeństwa powinny być odpowiednio czytelne, widoczne i słyszalne. Krzysztof Zamajtys ORGANIZACJA, ZADANIA I METODY PRACY SŁUŻBY BHP Organizacja oceny ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie Wymagania odnoście oceny ryzyka zawodowego zawarte są nie tylko w jednym przepisie prawa polskiego, lecz opisane są w kilku rozporządzeniach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy przy konkretnych czynnościach lub na konkretnych stanowiskach pracy. Przepisy prawa polskiego, w których znaleźć można odniesienie do zakresu i zawartości oceny ryzyka zawodowego. Są to następujące przepisy i wskazane w nich wymagania: 1. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. (tj. Dz. U. Nr 169, poz z 2003 r. z późn. zm.) 2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z 2000 r. z późn. zm.) 3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których może wystąpić atmosfera wybuchowa (Dz. U. Nr 107, poz z 2003 r. z późn. zm.) 4. Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne (Dz. U. Nr 100, poz. 643 z dnia 9 czerwca 2010 r.) 5. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 z dnia 11 maja 2005 r. z późn. zm.) 6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86 z 2005 r. z późn.zm.) Zapewnienie pracownikom właściwych i bezpiecznych warunków na stanowiskach pracy jest w dzisiejszych czasach jednym z najważniejszych zadań pracodawcy. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bhp w zakładzie pracy, w związku z czym powinien zapewnić prawidłowe warunki pracy, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Jednym z wymaganym przepisami prawa polskiego działań pracodawcy jest wprowadzenie w zakładzie pracy wewnątrzzakładowych instrukcji i regulacji dotyczących tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy. Przykładowym dokumentem, który zobowiązany jest opracować pracodawca, 39

8 korzystając z pomocy zespołu oceny ryzyka zawodowego, jest ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy. Ocena ryzyka zawodowego na terenie zakładu pracy wykonywana jest dla poszczególnych stanowisk, występujących w zakładzie pracy. W ocenie ryzyka najczęściej wskazuje się zakres wykonywanych czynności przez pracownika na stanowisku pracy, podaje się podstawowe rodzaje zagrożeń występujących na stanowisku pracy i proponuje się środki profilaktyczne wpływające znacząco na poziom ryzyka zawodowego. Zespół oceny ryzyka zawodowego w porozumieniu z pracodawcą określa metodę, przy użyciu której można oszacować ryzyko zawodowe i która metoda we właściwy i wystarczający sposób wskaże występujące zagrożenia i środki profilaktyczne chroniące przed ww. zagrożeniami w środowisku pracy. Zespół oceny ryzyka zawodowego musi także przy wykonywaniu oceny ryzyka zawodowego odnieść się do wszystkich przepisów prawa polskiego w zakresie oceny ryzyka zawodowego i nie może pominąć wymagań stawianych ocenie ryzyka zawodowego zawartych w szczegółowych rozporządzeniach. Ponieważ ocena ryzyka zawodowego powinna obejmować wszystkie zagrożenia występujące na stanowisku pracy, należy pamiętać, że pewne wymagania co do zakresu i zawartości oceny ryzyka zawodowego nie są zawarte w jednym rozporządzeniu dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy, lecz w wielu rozporządzeniach. W niektórych rozporządzeniach w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy można znaleźć szczegółowy opis zawartości oceny ryzyka zawodowego, w innych opisane są dokładne wymagania w zakresie środków profilaktycznych wpływające znacząco na poziom ryzyka zawodowego. Można z powodzeniem powiedzieć, iż wykonanie oceny ryzyka zawodowego jest działaniem kompleksowym wymagającym znajomości wielu rozporządzeń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy i odniesienia się w jednym dokumencie oceny ryzyka zawodowego do wielu wymagań. Dlatego prawidłowo sporządzona ocena ryzyka zawodowego dla konkretnego stanowiska pracy może być obszernym dokumentem, ze względu na zawartość. Należy pamiętać, że nadrzędnym celem oceny ryzyka zawodowego jest zwiększenie skuteczności działań prewencyjnych mających na celu zapobieganie wypadkom przy pracy na wybranych stanowiskach pracy, a także ustalenie reguł postępowania przy zarządzaniu ryzykiem zawodowym. Taki cel powinien sobie założyć pracodawca razem z zespołem oceny ryzyka zawodowego i do uzyskania prawidłowych wyników konsekwentnie dążyć. Należy pamiętać także, iż prawidłowo przeprowadzona ocena ryzyka zawodowego umożliwia ponadto zwiększenie skuteczności działań prewencyjnych i zmniejszenie zagrożeń, których nie da się całkowicie zlikwidować, lecz można próbować je redukować do minimum. Krzysztof Zamajtys ANALIZA I OCENA ZAGROŻEŃ Podział czynników szkodliwych chemicznych opisanych w normie PN-80/Z Ochrona pracy - - Niebezpieczne i szkodliwe czynniki występujące w procesie pracy -- Klasyfikacja Szkodliwe czynniki chemiczne występujące w powietrzu na stanowiskach pracy możemy podzielić na: a) substancje toksyczne występujące w środowisku pracy związki chemiczne mogą mieć różną toksyczność zależną od stopnia powinowactwa danego związku do tkanek i narządów ustroju, jak i sposobu działania na organizm. W związku z tym dla tych związków zostały określone dopuszczalne dawki określone jako NDS Najwyższe Dopuszczalne Stężenie, NDSCh - Najwyższe Dopuszczalne Stężenie Chwilowe oraz NDSP - Najwyższe Dopuszczalne Stężenie Pułapowe. Substancje toksyczne mogą działać na człowieka w sposób: 40

9 - niezależny, - sumujący, - synergistyczny, - antagonistyczny. b) substancje drażniące związki chemiczne, przeważnie w postaci gazowej, wywołujące działanie drażniące błon śluzowych i skóry. Należą do nich: amoniak, chlorowodów, chlor, fosgen, tlenki azotowe, fluor, fluorowodów, izocyjaniany, tworzywa poliuretanowe, kleje i rozpuszczalniki, związki ftalowe, utwardzacze łączone z kwasem fosforowym, siarkowym i innymi oraz inne związki o działaniu drażniącym. c) substancje uczulające związki chemiczne wywołujące uczulenie (alergię) jako swoistą na nie reakcję organizmu. Największe znaczenie w praktyce przemysłowej maja alergeny kontaktowe, które po zetknięciu z powierzchnią skóry powodują stany zapalne, rumień, wypryski i inne zmiany skórne występujące najczęściej w miejscach kontaktu. Należą do nich na przykład: związki chromu, niklu, kobaltu, formalina, fenol, a także wymienione wcześniej substancje drażniące. d) substancje rakotwórcze związki chemiczne o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi. e) substancje mutagenne związki chemiczne powodujące zmiany w genach przekazywanych na następne pokolenie. Do czynników mutagennych zalicza się m.in. iperyt, formalinę, benzen, barwniki azowe, akrydynowe, pochodne puryny i piramidyny, kwas azotowy. Można tu zaliczyć także leki wprowadzone do organizmu matki i działające szkodliwe na płód. Najwyższe dopuszczalne stężenia (NDS) czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) - wartość średnia ważona stężenia, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i przeciętnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, określonego w Kodeksie pracy, przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń. Najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe (NDSCh) - wartość średnia stężenia, które nie powinno spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika, jeżeli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż 15 minut i nie częściej niż 2 razy w czasie zmiany roboczej, w odstępie czasu nie krótszym niż 1 godzina. Najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe (NDSP) - wartość stężenia, która ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczona w żadnym momencie. Ocena ryzyka powodowanego przez substancje chemiczne Przy korzystaniu z substancji chemicznych ważne jest zrozumienie zależności pomiędzy ekspozycją (narażeniem) na związek chemiczny a ryzykiem, potrzebna jest umiejętność wykonania początkowej oceny ryzyka. Zagrożenie jest to potencjał czynnika do powodowania uszkodzenia, np. zdrowia. Ryzyko jest prawdopodobieństwem wystąpienia danego uszkodzenia. Zagrożenie jest cechą wewnętrzną czynnika, np. substancji, a ryzyko zależy od sytuacji. Określenie ryzyka dla zdrowia wymaga czasem ocen opartych na specjalnym szkoleniu i doświadczeniu. W innych przypadkach ryzyko można określić na podstawie pomiarów. Pracodawca jest obowiązany do ustalenia, czy w środowisku pracy występuje czynnik chemiczny stwarzający zagrożenie oraz do dokonania i udokumentowania oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny. W ocenie ryzyka zawodowego pracodawca jest obowiązany uwzględnić: 1)niebezpieczne właściwości czynnika chemicznego; 41

10 2)otrzymane od dostawcy informacje dotyczące zagrożenia czynnikiem chemicznym oraz zaleceń jego bezpiecznego stosowania, w szczególności zawarte w karcie charakterystyki, o których mowa w odrębnych przepisach; 3)rodzaj, poziom i czas trwania narażenia; 4)wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy, jeżeli zostały ustalone; 5)wartości dopuszczalnych stężeń w materiale biologicznym, jeżeli zostały ustalone; 6)efekty działań zapobiegawczych; 7)wyniki oceny stanu zdrowia pracowników, jeżeli została przeprowadzona; 8)warunki pracy przy użytkowaniu czynników chemicznych, z uwzględnieniem ilości tych czynników. Pracodawca jest obowiązany do uzyskania dodatkowej informacji od dostawcy czynnika chemicznego lub z innych dostępnych mu źródeł, jeżeli jest to niezbędne w celu dokonania oceny ryzyka zawodowego. W tych przypadkach, gdy występuje narażenie na kilka czynników chemicznych, należy ocenić ryzyko stwarzane przez wszystkie czynniki chemiczne łącznie. Ocena ryzyka zawodowego musi zawierać ocenę także tych rodzajów prac, w czasie których może wystąpić istotny wzrost narażenia, w szczególności: 1)podczas remontów i napraw urządzeń; 2)innych działań, które mogą mieć szkodliwy wpływ na bezpieczeństwo lub zdrowie pracowników, także w tych przypadkach, gdy podjęto wszelkie niezbędne środki zapobiegawcze. Ocenę ryzyka zawodowego sporządza się w formie pisemnej. Ocenę ryzyka zawodowego pracodawca udostępnia lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. Pracodawca obowiązany jest do ponownej oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny, jeżeli nastąpi: 1)zmiana w składzie czynnika chemicznego; 2)zmiana w procesie technologicznym; 3)postęp wiedzy medycznej dotyczącej oddziaływania tego czynnika na zdrowie ludzi. Ponowna ocena ryzyka może zostać przeprowadzona także na wniosek lekarza prowadzącego profilaktyczną opiekę zdrowotną, w przypadkach uzasadnionych oceną zdrowia pracowników. W przypadku rozpoczęcia przez pracodawcę nowej działalności z zastosowaniem czynnika chemicznego, prace można rozpocząć po ustaleniu, czy w środowisku pracy będzie występował czynnik lub czynniki chemiczne stwarzające zagrożenie, dokonaniu oceny ryzyka zawodowego wynikającego z obecności tego czynnika i podjęciu niezbędnych działań zapobiegawczych. Ryzyko zawodowe wynikające z pracy z czynnikiem chemicznym stwarzającym zagrożenie należy eliminować lub ograniczać do minimum zgodnie z ogólnymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, a w szczególności przez: 1)właściwe zaprojektowanie i organizację pracy w miejscu pracy; 2)dostarczenie odpowiedniego wyposażenia dla prac z czynnikami chemicznymi oraz stosowanie procedur utrzymania ruchu, które zapewniają ochronę zdrowia i bezpieczeństwo pracowników w miejscu pracy; 3)zmniejszanie do minimum liczby pracowników narażonych lub którzy mogą być narażeni na czynniki chemiczne w miejscu pracy; 4)zmniejszanie do minimum czasu i poziomu narażenia na czynnik chemiczny; 5)odpowiednią higienę miejsca pracy; 6)zmniejszanie do minimum ilości czynnika chemicznego wymaganego w procesie pracy; 7)stosowanie właściwych procedur pracy, w tym procedur lub instrukcji bezpiecznego obchodzenia się z czynnikiem chemicznym stwarzającym zagrożenie i odpadami zawierającymi taki czynnik oraz procedur ich przechowywania i transportu w miejscu pracy; 8)właściwe stosowanie urządzeń i sprzętu w pracach z czynnikiem chemicznym, zapewniające bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników. 42

11 Karta oceny ryzyka zawodowego czynnika chemicznego /podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych/ Miejsce użytkowania: 1. Nazwa czynnika: 2. Niebezpieczne właściwości: 3. Wymogi dot. bezpiecznego stosowania a/ przechowywania: b/ transportu: c/ obchodzenia się z czynnikiem podczas pracy: d/ postępowanie z odpadami: 4. Rodzaj narażenia: 5. Wartość NDS Wynik z pomiarów: 6. Czas trwania narażenia: 7. Wyniki oceny stanu zdrowia pracowników: 8. Warunki pracy przy użytkowaniu czynnika - ilości zużywane: 43

12 9. Efekty działań zapobiegawczych Kontrola ryzyka zawodowego na stanowisku pracy Lp. Pytanie 1. Czy stanowisko z czynnikiem jest właściwie zorganizowane? 2. Czy dostarczono odpowiednie wyposażenie dla prac z czynnikiem oraz czy stosowane są procedury utrzymania ruchu, które zapewniają ochronę zdrowia i bezpieczeństwo pracowników w miejscu pracy? 3. Czy zmniejszono do minimum liczby pracowników narażonych lub którzy mogą być narażeni na czynnik chemiczny w miejscu pracy? 4. Czy zmniejszono do minimum czas i poziom narażenia na czynnik chemiczny? 5. Czy zapewniono odpowiednią higienę miejsca pracy? 6. Czy zmniejszono do minimum ilości czynnika chemicznego wymaganego w procesie pracy? 7. Czy stosowane są właściwe procedury pracy w tym instrukcji bezpiecznego obchodzenia się z czynnikiem chemicznym stwarzającym zagrożenie i odpadami zawierającymi taki czynnik oraz procedur ich przechowywania i transportu w miejscu pracy? 8. Czy zapewniono właściwe stosowanie urządzeń i sprzętu w pracach z czynnikiem chemicznym, zapewniające bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracownika? 9. Czy pracownicy są właściwie przeszkoleni? Tak Nie Uwagi Wnioski końcowe: Ocenę przeprowadził: Data przeprowadzenia oceny:... 44

13 Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 73, poz. 645 z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy nie przeprowadza się, jeżeli wyniki dwóch ostatnio przeprowadzonych badań i pomiarów nie przekroczyły 0,1 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia lub natężenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a w procesie technologicznym lub w warunkach występowania danego czynnika nie dokonała się zmiana mogąca wpływać na wysokość stężenia lub natężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia. W przypadku występowania w środowisku pracy czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym badania i pomiary przeprowadza się: 1) co najmniej raz na trzy miesiące - przy stwierdzeniu w ostatnio przeprowadzonym badaniu lub pomiarze stężenia czynnika rakotwórczego lub mutagennego powyżej 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; 2) co najmniej raz na sześć miesięcy - przy stwierdzeniu w ostatnio przeprowadzonym badaniu lub pomiarze stężenia czynnika rakotwórczego lub mutagennego powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; 3) w każdym przypadku wprowadzenia zmiany w warunkach występowania tego czynnika. W przypadku występowania w środowisku pracy czynnika szkodliwego dla zdrowia, innego niż określony powyżej, badania i pomiary przeprowadza się: 1) co najmniej raz w roku - przy stwierdzeniu w ostatnio przeprowadzonym badaniu lub pomiarze stężenia lub natężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia lub natężenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; 2) co najmniej raz na dwa lata - przy stwierdzeniu w ostatnio przeprowadzonym badaniu lub pomiarze stężenia lub natężenia czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia lub natężenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; 3) w każdym przypadku wprowadzenia zmiany w warunkach występowania tego czynnika. W przypadku występowania w środowisku pracy szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego, dla którego określono wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego, przeprowadza się pomiary ciągłe stężenia tego czynnika. Pracodawca przed przystąpieniem do przeprowadzania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy dokonuje rozeznania: 1) procesów technologicznych i występujących w nich czynników szkodliwych dla zdrowia w celu ich wytypowania do oznaczenia w środowisku pracy; 2) organizacji i sposobu wykonywania pracy. Pracodawca, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności, jest obowiązany do wykonania badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy. Metody badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określają Polskie Normy oraz normy międzynarodowe lub równoważne. O wynikach przeprowadzonych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy pracodawca jest obowiązany niezwłocznie, w sposób ustalony w danym zakładzie pracy, poinformować pracowników oraz umieszczać aktualne wyniki tych badań lub pomiarów na odpowiednim stanowisku pracy. Na podstawie wyników badań i pomiarów pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, zwany dalej "rejestrem" 45

14 Pracodawca wpisuje na bieżąco wyniki badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia do karty badań i pomiarów, zwanej dalej "kartą". W przypadku likwidacji zakładu pracy, pracodawca niezwłocznie przekazuje rejestr oraz kartę właściwemu miejscowo państwowemu inspektorowi sanitarnemu, a w odniesieniu do jednostek, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575, z późn. zm.), właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Rejestry oraz karty przechowywane są przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu. Wyniki badań i pomiarów przechowuje się przez okres 3 lat, licząc od daty ostatniego wpisu. Dokumenty zawierające wyniki badań i pomiarów wpisane do rejestru i karty są niezwłocznie udostępniane na pisemne żądanie pracownika, byłego pracownika, ich przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Krzysztof Zamajtys METODY ZWALCZANIA ZAGROŻEŃ Zagrożenia elementami ruchomymi i luźnymi, ostrymi i wystającymi Bezpośredni kontakt człowieka z ruchomymi elementami maszyn, oprzyrządowania i wyposażenia technologicznego może doprowadzić do urazów na skutek uderzenia, wciągnięcia między ruchome elementy lub zgniecenia. Zagrożenia urazowe mogą również wystąpić w procesach technologicznych, w których odpryskują elementy obrabianego materiału i stosowanych czynników, na przykład cieczy chłodzącej, a także odpadające obluzowane lub zużyte części maszyn, narzędzi, oprzyrządowania oraz obrabiane przedmioty. Spadające z wysokości elementy na skutek, np. wibracji, naruszenia równowagi ułożonych elementów, wykonywanych operacji (budownictwo), są również przyczyna urazów. 46

15 Osłonięcia wymagają szczególnie następujące części maszyn: obracające się wały, sprzęgła, wrzeciona, głowice, miejsca zbiegania się dwóch obracających się elementów, koła zębate, koła cierne, walce zgniatające, części wchodzące w skład napędów i przekładni (koła, pasy płaskie, kliny), miejsca zbiegania się zębów koła i zębatki, miejsca stykania się części wykonujących ruch prostoliniowy z częściami stałymi (stoły przesuwne, podajniki), miejsca zetknięcia się walca i stołu (kruszenie, zgniatanie), obracające się narzędzia tnące, narzędzia poruszające się ruchem liniowym (np. posuwisto zwrotnym). Podstawowe wymagania bhp dotyczące urządzeń ochronnych: 1. Elementy ruchome i inne części maszyn, które w razie zetknięcia się z nimi stwarzają zagrożenie, powinny być do wysokości co najmniej 2, 5 m od poziomu podłogi (podestu) stanowiska pracy osłonięte lub zaopatrzone w inne skuteczne urządzenia ochronne, z wyjątkiem przypadków, gdy spełnienie tych wymagań nie jest możliwe ze względu na funkcję maszyny. 2. Pasy, łańcuchy, taśmy, koła zębate i inne elementy układów napędowych oraz części maszyn zagrażające spadnięciem, znajdujące się nad stanowiskami pracy lub przejściami na wysokości ponad 2, 5 m od poziomu podłogi, powinny być osłonięte co najmniej od dołu trwałymi osłonami. 3. Osłony stosowane na maszynach powinny uniemożliwiać bezpośredni dostęp do strefy niebezpiecznej. Osłony niepełne (wykonane z siatki, blachy perforowanej, prętów itp.) powinny znajdować się w takiej odległości od elementów niebezpiecznych, aby przy danej wielkości i kształcie otworów nie było możliwe bezpośrednie dotknięcie tych elementów. Odległości bezpieczeństwa określają Polskie Normy. 4. Maszyny powinny być oznakowane znakami i barwami bezpieczeństwa, zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz w Polskich Normach. Urządzenia ochronne przy maszynach: 1. Urządzenia ochronne stosowane przy maszynach powinny spełniać następujące ogólne wymagania: zapewniać bezpieczeństwo zarówno pracownikowi zatrudnionemu bezpośrednio przy obsłudze maszyny, jak i osobom znajdującym się w jej pobliżu, działać niezawodnie, posiadać odpowiednią trwałość i wytrzymałość, funkcjonować samoczynnie, niezależnie od woli i uwagi obsługującego, w przypadkach gdy jest to celowe i możliwe, nie mogą być łatwo usuwane lub odłączane bez pomocy narzędzi, nie mogą utrudniać wykonywania operacji technologicznej ani ograniczać możliwości śledzenia jej przebiegu oraz nie mogą powodować zagrożeń i dodatkowego obciążenia fizycznego lub psychicznego pracowników. 2. Urządzenia ochronne przy maszynach szczególnie niebezpiecznych powinny być tak skonstruowane, aby: zdjęcie, otwarcie lub wyłączenie urządzenia ochronnego powodowało natychmiastowe zatrzymanie maszyny bądź jej niebezpiecznych elementów lub niemożliwe było zdjęcie albo otwarcie osłony podczas ruchu osłanianych elementów, ponowne założenie, zamknięcie lub włączenie urządzenia ochronnego nie uruchamiało automatycznie maszyny. 3. Używanie maszyny bez wymaganego urządzenia ochronnego lub przy jego nieodpowiednim stosowaniu jest niedopuszczalne. 47

16 4. Szczegółowe wymagania dla urządzeń ochronnych określają Polskie Normy. Zagrożenia poparzeniem Poparzenie to trwałe uszkodzenie części miękkich organizmu człowieka na skutek bezpośredniego działania (najczęściej w krótkim czasie) skrajnych (wysokich lub niskich) temperatur, skoncentrowania różnego rodzaju energii oraz substancji chemicznych, głównie żrących i parzących. W zależności od ciężkości oparzenia dzieli się na 3 stopnie (PN-EN 563:2001 Maszyny Bezpieczeństwo Temperatury dotykanych powierzchni Dane ergonomiczne do ustalania granicznych wartości temperatury gorących powierzchni): oparzenia powierzchniowe całkowitemu uszkodzeniu ulega naskórek, bez uszkodzenia cebulek włosowych, gruczołów łojowych i potowych. oparzenie głębokie zniszczona zostaje znaczna część skóry z gruczołami łojowymi i płytko położone części mieszków włosowych i gruczołów potowych, oparzenie całkowite zniszczona cała warstwa skóry. Do oceny ryzyka oparzenia spowodowanego przez gorącą powierzchnię potrzebna jest znajomość takich czynników jak: temperatura powierzchni, materiał powierzchni, bezwładność cieplna materiału, czas trwania kontaktu skóry z powierzchnią. Ryzyko oparzenia można ocenić mierząc temperaturę powierzchni i porównując ją z ustalonymi progami oparzenia (próg oparzenia to temperatura powierzchni określająca granicę między brakiem oparzenia a oparzeniem powierzchniowym skóry, spowodowanym jej kontaktem z powierzchnią o tej temperaturze przy ustalonym czasie trwania kontaktu). Progi oparzenia: metal o gładkiej powierzchni od 67 do 73 C ceramika, szkło, kamień od 84 do 90 C tworzywa sztuczne od 91 do 99 C drewno od 128 do 155 C Zakresy wartości progów oparzenia dla powierzchni metalu z różnymi pokryciami, a także dla innych materiałów znajdują się w normie podanej powyżej. Zagrożenia Źródłami ciepła, które mogą powodować niebezpieczeństwo poparzenia środowisku pracy są między innymi: gorące powierzchnie o temperaturze powyżej progu oparzenia, gorące przedmioty znajdujące się w otoczeniu człowieka, zimne powierzchnie, a także powierzchnie o temperaturze około 0 C i poniżej, urządzenia energetyczne ponad 60 C, źródła promieniowania jonizującego, niezabezpieczone źródła promieniowania ultrafioletowego, podczerwonego, laserowego oraz elektromagnetycznego, przechowywania substancji żrących i parzących w nieodpowiednich opakowaniach, niewłaściwy transport substancji żrących i parzących. Sposoby ochrony przed zagrożeniami Ochronę przed poparzeniami może stanowić: odpowiednia konstrukcja maszyny i urządzeń, dobór odpowiedniego procesu technologicznego, 48

17 usunięcie człowieka ze strefy wpływów tych zagrożeń (zdalne sterowania, automatyzacja procesu), odizolowanie człowieka (stałe lub czasowe) przez zainstalowanie technicznych środków ochrony, np. osłony, hermetyzacji itp. Stosowania środków ochrony osobistej. Ręczne prace transportowe ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych. (Dz. U. z dnia 10 kwietnia 2000 r. Nr 26, poz. 313 ZMIANY: Dz. U. z 2000 r. Nr 82, poz. 930) Ręczne prace transportowe - rozumie się przez to każdy rodzaj transportowania lub podtrzymywania przedmiotów, ładunków lub materiałów przez jednego lub więcej pracowników, w tym przemieszczanie ich poprzez: unoszenie, podnoszenie, układanie, pchanie, ciągnięcie, przenoszenie, przesuwanie, przetaczanie lub przewożenie, Praca dorywcza - rozumie się przez to ręczne przemieszczanie przedmiotów, ładunków lub materiałów nie częściej niż 4 razy na godzinę, jeżeli łączny czas wykonywania tych prac nie przekracza 4 godzin na dobę, Sprzęt pomocniczy - rozumie się przez to środki mające na celu ograniczenie zagrożeń i uciążliwości związanych z ręcznym przemieszczaniem przedmiotów, ładunków lub materiałów oraz ułatwienie wykonywania tych czynności; do środków tych zalicza się w szczególności: pasy, liny, łańcuchy, zawiesia, dźwignie, chwytaki, rolki, kleszcze, uchwyty, nosze, kosze, legary, ręczne wciągniki i wciągarki, krążki i wielokrążki linowe, przestawne pochylnie, taczki i wózki. Instrukcje Bhp Pracodawca jest obowiązany udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące: 1) stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników, 2) obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych, 3) postępowania z materiałami szkodliwymi dla zdrowia i niebezpiecznymi, 4) udzielania pierwszej pomocy. Instrukcje, powinny w sposób zrozumiały dla pracowników wskazywać: 1. Czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, 2. Zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, 3. Czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz 4. Zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników. Instrukcje dotyczące prac związanych ze stosowaniem niebezpiecznych substancji i preparatów chemicznych powinny uwzględniać informacje zawarte w kartach charakterystyki tych substancji i preparatów. Prace na drabinach PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzenie MPiPS z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (j.t. Dz. U. Nr 169, poz z dnia 29 września 2003 r. z późn. zm.) 1. Stosowane w zakładach pracy drabiny przenośne powinny spełniać wymagania Polskich Norm. 2. Przy używaniu drabin przenośnych niedopuszczalne jest w szczególności: stosowanie drabin uszkodzonych, stosowanie drabiny jako drogi stałego transportu, a także do przenoszenia ciężarów o masie powyżej 10 kg, używanie drabiny niezgodnie z przeznaczeniem, 49

18 używanie drabiny rozstawnej jako przystawnej, ustawianie drabiny na niestabilnym podłożu, opieranie drabiny przystawnej o śliskie płaszczyzny, o obiekty lekkie lub wywrotne albo o stosy materiałów nie zapewniające stabilności drabiny, stawianie drabiny przed zamkniętymi drzwiami, jeżeli nie są one zamknięte na klucz od strony ustawianej drabiny, ustawianie drabin w bezpośrednim sąsiedztwie maszyn i innych urządzeń - w sposób stwarzający zagrożenia dla pracowników używających drabiny, wchodzenie i schodzenie z drabiny plecami do niej, przenoszenie drabiny o długości powyżej 4 m przez jedną osobę. 3. Drabina przystawna powinna wystawać ponad powierzchnię, na którą prowadzi, co najmniej 0, 75 m, a kąt jej nachylenia powinien wynosić od 65 do 75. PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. z 18 listopada 2002 r. Nr 191 poz ZMIANY: Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz ) Do pracy na wysokości mogą być wykorzystywane drabiny jako stanowiska robocze, jedynie w warunkach, w których, wykorzystanie innego, bardziej bezpiecznego sprzętu roboczego nie jest uzasadnione z powodu niskiego poziomu ryzyka i krótkotrwałego ich wykorzystania albo istniejących okoliczności, których pracodawca nie może zmienić. Drabiny: 1) muszą być tak ustawione, aby zapewnić ich stateczność w trakcie użytkowania; 2) przenośne muszą opierać się na stabilnym, trwałym, posiadającym odpowiednie wymiary, nieruchomym podłożu w taki sposób, aby szczeble pozostawały w pozycji poziomej oraz były zabezpieczone przed przemieszczaniem, zanim będą użytkowane; 3) zawieszane muszą być zaczepione w bezpieczny sposób, tak aby zapobiec, z wyjątkiem drabin linowych, ich przemieszczaniu lub bujaniu; 4) używane jako środki dostępu muszą być dostatecznie długie, tak aby wystarczająco wystawały ponad platformę dostępu, chyba że zostały zastosowane inne środki zapewniające pewne uchwycenie poręczy; 5) wieloczęściowe łączone lub wysuwane muszą być używane w taki sposób, aby zapobiec przemieszczaniu się ich różnych części względem siebie; 6) przejezdne przed ich użyciem muszą być pewnie unieruchomione. Przenośne drabiny muszą być zabezpieczone przed przemieszczaniem się w trakcie ich użytkowania za pomocą urządzeń przeciwpoślizgowych przy górnych lub dolnych końcach podłużnic albo poprzez inne rozwiązania o równoważnej skuteczności. Korzystanie z wejść wykonywanych z wykorzystaniem lin oraz sprzęt do ustalania pozycji pracownika muszą być zgodne z następującymi warunkami: 1) system wejścia z wykorzystaniem lin oraz sprzęt do ustalania pozycji pracownika powinny składać się co najmniej z dwóch oddzielnie zakotwiczonych lin: a) jednej jako drogi wejścia, zejścia i podtrzymującej - lina robocza, b) drugiej jako ubezpieczającej - lina bezpieczeństwa; 2) pracownicy muszą być wyposażeni i używać odpowiednią uprząż oraz być przyczepieni za jej pomocą do liny bezpieczeństwa; 3) lina robocza musi: a) być wyposażona w bezpieczne środki wejścia i zejścia i b) mieć samoblokujący się system zapobiegający upadkowi pracownika w przypadku utraty przez niego kontroli nad swoimi ruchami; 4) lina bezpieczeństwa musi być wyposażona w ruchomy system zabezpieczenia pracownika przed upadkiem, który podąża za jego ruchami; 50

19 5) narzędzia i inne akcesoria używane przez pracownika muszą być mocno przytwierdzone do jego uprzęży lub siedziska albo w inny odpowiedni sposób; 6) praca musi być odpowiednio zaplanowana i nadzorowana, tak aby możliwe było natychmiastowe udzielenie pomocy pracownikowi w przypadku grożącego mu niebezpieczeństwa; 7) pracownicy powinni być odpowiednio przeszkoleni, szczególnie w zakresie wykonywanych czynności, w tym procedur ratunkowych. W szczególnych przypadkach, gdy z oceny ryzyka wynika, że użycie drugiej liny spowodowałoby pracę bardziej niebezpieczną, użycie pojedynczej liny może być dopuszczalne, jeżeli zostały przedsięwzięte odpowiednie środki zapewniające bezpieczeństwo. DRGANIA W fizyce drgania są definiowane jako: zjawiska, w których pewne wielkości charakterystyczne są funkcjami czasu, zazwyczaj na przemian rosnącymi i malejącymi w następujących po sobie kolejno przedziałach czasu. Węższą klasą tych zjawisk są drgania akustyczne określane jako drgania cząstek środowiska sprężystego względem położenia równowagi. W tej klasie drgania mechaniczne (wibracje), będące przedmiotem zainteresowania ochrony pracy, obejmują zjawiska występujące na stanowiskach pracy, a polegające na przenikaniu energii ze źródła drgań do organizmu pracownika przez określoną część organizmu będącą w bezpośrednim kontakcie ze źródłem. Drgania mechaniczne, z fizykalnego punktu widzenia, należą do tej samej klasy zjawisk co hałas, a zasadnicze różnice polegają na: - braku ośrodka pośredniczącego między źródłem a organizmem człowieka (w przypadku hałasu jest to powietrze) - braku w organizmie jednego wyspecjalizowanego zmysłu czułego na drgania (dla hałasu jest to zmysł słuchu). Rys. Podział drgań ze względu na przebieg w funkcji czasu. Źródła drgań o oddziaływaniu przez kończyny górne: - narzędzia ręczne (młotki), narzędzia udarowe o napędach elektrycznym, pneumatycznym i hydraulicznym (młotki pneumatyczne, ubijaki mas formierskich, nitowniki, wiertarki udarowe i udarowo-obrotowe, klucze udarowe), -narzędzia ręczne obrotowe (wiertarki, także dentystyczne, piły łańcuchowe) o napędach jak wyżej, -dźwignie sterujące maszyn i pojazdów obsługiwane rękami lub nogami, -źródła technologiczne (np. obrabiane elementy trzymane w dłoniach przy procesach szlifowania, gładzenia i polerowania), -maszyny do obróbki drewna obsługiwane ręcznie (piły tarczowe, strugarki itp.). Źródła drgań o oddziaływaniu ogólnym: -prasy mechaniczne i hydrauliczne, -przesiewacze sitowe, -wtryskarki i prasy do tworzyw sztucznych i gumy, -maszyny do produkcji, transportu i układania mieszanki betonowej, zapraw oraz zbrojeń i kruszyw mineralnych, 51

20 -maszyny do robót ziemnych, fundamentowania i zagęszczania gruntów - urządzenia i elementy wentylacji miejscowej, -urządzenia filtracyjno-wentylacyjne. Wielkości charakteryzujące intensywność drgań mechanicznych - Częstotliwość - Rodzaj drgań - Kierunek rozchodzenia się drgań w przestrzeni - Czas i rodzaj dziennej ekspozycji na drgania - Okres, w którym występowało narażenie na działanie drgań Najbardziej charakterystyczne zmiany wywołane działaniem drgań przenoszonych przez kończyny górne na organizm: - zmiany w układzie krążenia krwi, - zmiany w układzie nerwowym - zmiany w układzie kostno-stawowym. Metody ograniczenia narażenia na działanie drgań mechanicznych - Zmniejszenie wibroaktywności źródeł - Zmniejszenie propagacji drgań - Zmniejszenie czasu narażenia HAŁAS Hałasem przyjęto określać wszelkie niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe, uciążliwe lub szkodliwe drgania ośrodka sprężystego, oddziałujące za pośrednictwem powietrza na narząd słuchu i inne zmysły oraz elementy organizmu człowieka. Drgania ośrodka sprężystego mogą być rozpatrywane jako oscylacyjny ruch cząstek ośrodka względem położenia równowagi, wywołujący lokalną zmianę ciśnienia ośrodka w stosunku do wartości ciśnienia statycznego (atmosferycznego). Ta lokalna zmiana ciśnienia (zaburzenie akustyczne) przenosi się w postaci ciągu następujących po sobie lokalnych zagęszczeń i rozrzedzeń cząstek ośrodka w przestrzeń otaczającą źródło drgań, tworząc falę akustyczną. Równoważny poziom dźwięku A LAeq,T (wielkość stosowana do scharakteryzowania hałasu zmieniającego się w czasie lub zmiennej ekspozycji na hałas) jest definiowany jako średnia wartość poziomu dźwięku A zmiennego w czasie, odpowiadająca reakcji narządu słuchu narażonego na działanie hałasu o stałym poziomie, w równoważnym przedziale czasu. Jest on wyrażany w db. Maksymalny poziom dźwięku A - maksymalna wartość skuteczna poziomu dźwięku A, występująca w czasie obserwacji. Szczytowy poziom dźwięku C - maksymalna wartość chwilowa poziomu dźwięku C. Rodzaje hałasu Ze względu na charakter oddziaływania, wyróżnia się hałas uciążliwy nie wywołujący trwałych skutków w organizmie oraz hałas szkodliwy wywołujący trwałe skutki lub powodujący określone ryzyko ich wystąpienia. Ze względu na przebieg czasowy, hałas określa się jako ustalony, gdy poziom dźwięku A w określonym miejscu zmienia się w czasie nie więcej niż o 5 db oraz nieustałony (zmienny w czasie, przerywany), gdy poziom dźwięku A w określonym miejscu zmienia się w czasie o więcej niż 5 db. Rodzajem hałasu nieustalonego jest tzw. hałas impulsowy, składający się z jednego lub wielu zdarzeń dźwiękowych, każde o czasie trwania mniejszym niż l s. Ze względu na zakres częstotliwości rozróżnia się: - hałas infradźwiękowy, w którego widmie występują składowe o częstotliwościach infradźwiękowych od 2 do 16 Hz i o częstotliwościach słyszalnych do 50 Hz, - hałas słyszalny, w którego widmie występują składowe o częstotliwościach słyszalnych od 16 do Hz, - hałas ultradźwiękowy, w którego widmie występują składowe o częstotliwościach słyszalnych i ultradźwiękowych - od 10 do 100 khz. 52

PODSTAWOWE ZASADY BHP ZWIĄZANE Z OBSŁUGĄ URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 73

PODSTAWOWE ZASADY BHP ZWIĄZANE Z OBSŁUGĄ URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 73 PODSTAWOWE ZASADY BHP ZWIĄZANE Z OBSŁUGĄ URZĄDZEŃ TECHNICZNYCH Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 73 Urządzenia techniczne Maszyny i inne urządzenia techniczne powinny być tak konstruowane

Bardziej szczegółowo

ROBOTNIK TRANSPORTOWY transport ręczny

ROBOTNIK TRANSPORTOWY transport ręczny Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy ROBOTNIK TRANSPORTOWY transport ręczny pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP

SZKOLENIE WSTĘPNE BHP SZKOLENIE WSTĘPNE BHP Spis treści Prawo pracy i BHP, obowiązki, odpowiedzialność Ochrona przed zagrożeniami Pierwsza pomoc przedmedyczna Zagrożenia pożarowe, zasady obsługi środków gaśniczych, ewakuacja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) Dz.U.2011.33.166 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 2) (Dz. U. z dnia 16 lutego 2011 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

OPERATOR WĘZŁÓW CIEPLNYCH

OPERATOR WĘZŁÓW CIEPLNYCH Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy OPERATOR WĘZŁÓW CIEPLNYCH pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

Na podstawie art. 227 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) zarządza się, co następuje: LexPolonica nr 2461011. Stan prawny 2014-01-12 Dz.U.2011.33.166 (R) Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawowe obowiązki pracodawcy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Obowiązki zawarte w Kodeksie Pracy. Pracodawca ponosi odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Ręczne prace transportowe

Ręczne prace transportowe KONFERENCJA Nowoczesna Służba BHP w zarządzaniu bezpieczeństwem i higieną pracy Warszawa, 18.06.2015 r. Ręczne prace transportowe mgr inż. Krzysztof Zamajtys Główny specjalista ds. bhp Inspektor ds. ppoż.

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACOWNIKÓW INŻYNIERYJNO-TECHNICZNYCH Lp. 1. Temat szkolenia Regulacje prawne z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy: a) aktualne przepisy (z uwzględnieniem zmian),

Bardziej szczegółowo

Organizacja stanowiska pracy biurowej. Szkolenia bhp w firmie Organizacja stanowiska pracy biurowej 1

Organizacja stanowiska pracy biurowej. Szkolenia bhp w firmie Organizacja stanowiska pracy biurowej 1 Organizacja stanowiska pracy biurowej Szkolenia bhp w firmie Organizacja stanowiska pracy biurowej 1 Instrukcje bhp Wymogi zawarte w przepisach prawnych nakazują opracowanie i udostępnienie pracownikom

Bardziej szczegółowo

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych

Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych Przykładowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych 1. Założenia organizacyjno-programowe a) Forma nauczania Kurs z oderwaniem od pracy. b) Cel szkolenia Celem szkolenia jest

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Podstawowe zasady bhp związane z obsługą urządzeń technicznych

Szkolenie okresowe - OSP. Podstawowe zasady bhp związane z obsługą urządzeń technicznych Podstawowe zasady bhp związane z obsługą urządzeń technicznych 1 Definicje Szkolenie okresowe - OSP Prawne definicje pojęć Maszyna są to wszelkie maszyny i inne urządzenia techniczne, narzędzia oraz instalacje

Bardziej szczegółowo

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1

Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników. chemicznych. Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Analiza i ocena ryzyka zawodowego pracowników narażonych na występowanie szkodliwych czynników chemicznych Katarzyna Szymczak-Czyżewicz Oddział Higieny Pracy WSSE w Szczecinie 1 Ryzyko zawodowe stwarzane

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA

SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA Szkoły Ponadgimnazjalne Moduł III Foliogram 41. KULTURA BEZPIECZEŃSTWA SUBSTANCJE CHEMICZNE STWARZAJĄCE ZAGROŻENIA Substancje chemiczne ze względu na zagrożenia dla zdrowia i/lub środowiska dzielimy na:

Bardziej szczegółowo

I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA

I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA 3 Spis treści Wstęp... 9 I. OBIEKTY BUDOWLANE WYMAGANIA... 11 1. Określenia stosowane w budownictwie... 11 2. Wymagania stawiane obiektom budowlanym... 11 2.1. Wymagania stawiane obiektom budowlanym przez

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A BIOZ do. marzec 2015 P R O J E K T U WYKONAWCZEGO. utwardzenia terenu BUDYNEK CENTARLI PKP SA

I N F O R M A C J A BIOZ do. marzec 2015 P R O J E K T U WYKONAWCZEGO. utwardzenia terenu BUDYNEK CENTARLI PKP SA p r a c o w n i a a r c h i t e k t o n i c z n a jednostka projektowania Sylwia Melon-Szypulska www.wena21.com.pl biuro@wena21.com.pl biuro, ul. Górczewska 123 lok. 18, 01-109 Warszawa pracownia, ul.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA Wydział Mechaniczny Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji. BHP w laboratorium

POLITECHNIKA OPOLSKA Wydział Mechaniczny Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji. BHP w laboratorium POLITECHNIKA OPOLSKA Wydział Mechaniczny Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji BHP w laboratorium Wybrane przepisy ogólne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w szkołach wyższych. Dz.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy Wykaz skrótów 11 Wstęp 13 Od Kodeksu Hammurabiego do Kodeksu pracy Rozdział I Odpowiedzialność i podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy 19 1. Odpowiedzialność pracodawcy

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYDZIAŁU ODZIEŻY ROBOCZEJ I OBUWIA ROBOCZEGO ORAZ ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 128

ZASADY PRZYDZIAŁU ODZIEŻY ROBOCZEJ I OBUWIA ROBOCZEGO ORAZ ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ. Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 128 ZASADY PRZYDZIAŁU ODZIEŻY ROBOCZEJ I OBUWIA ROBOCZEGO ORAZ ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 128 Środki ochrony indywidualnej Środki ochrony indywidualnej to

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYśSZEGO 1) z 5 lipca 2007 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w uczelniach

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYśSZEGO 1) z 5 lipca 2007 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w uczelniach ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYśSZEGO 1) z 5 lipca 2007 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w uczelniach Dz.U. nr 128, poz. 897 Na podstawie art. 228 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań...

Spis treści. Rozdział III Drgania mechaniczne i wstrząsy 1. Charakterystyka fizyczna i podstawowe pojęcia... 87 2. Źródła drgań... Spis treści Rozdział I Czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy 1. Podział czynników szkodliwych i uciążliwych.................................. 11 2. Ogólne przepisy bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych

Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych Załącznik nr 5 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego w zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych w Urzędzie Miejskim

Bardziej szczegółowo

Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r.

Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Wymagania przepisów dotyczące stosowania czynników szkodliwych dla zdrowia (W10) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. Rodzaje czynników szkodliwych dla zdrowia Fizyczne: Hałas; Wibracja;

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z przedmiotu: Organizacja pracy w laboratorium analitycznym 1. Podstawowe pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy zna podstawowe pojęcia związane z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz autorów... Wykaz skrótów... XI XIII XV Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły (Stanisław Wójcik)... 1 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Organizacja służby bhp w szkole (Stanisław Wójcik)

Rozdział II. Organizacja służby bhp w szkole (Stanisław Wójcik) Spis treści Przedmowa Wykaz autorów Wykaz skrótów Rozdział I. Obowiązki z zakresu bhp wobec nauczycieli i innych pracowników szkoły 1. Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy i sprawującego opiekę nad

Bardziej szczegółowo

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego

Znaki ostrzegawcze: Źródło pola elektromagnetycznego Podstawowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla użytkowników urządzeń wytwarzających pole i promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie częstotliwości 0-300 GHz. Podstawy prawne krajowe uregulowania

Bardziej szczegółowo

Seminarium Minimalne i zasadnicze wymagania dla maszyn i urządzeń. Okręgowy Inspektorat Pracy Kielce maj 2013 r.

Seminarium Minimalne i zasadnicze wymagania dla maszyn i urządzeń. Okręgowy Inspektorat Pracy Kielce maj 2013 r. Seminarium Minimalne i zasadnicze wymagania dla maszyn i urządzeń MASZYNY I URZĄDZENIA TECHNICZNE nabyte do 31.12.2002 r. udostępnione od 01.01.2003 r. wprowadzone do obrotu od 01.05.2004 r. - znak B (od

Bardziej szczegółowo

Niespełnianie wymagań minimalnych bhp lub wymagań zasadniczych dla maszyn jako przyczyny wypadków przy pracy. Analiza wybranych przykładów.

Niespełnianie wymagań minimalnych bhp lub wymagań zasadniczych dla maszyn jako przyczyny wypadków przy pracy. Analiza wybranych przykładów. Niespełnianie wymagań minimalnych bhp lub wymagań zasadniczych dla maszyn jako przyczyny wypadków przy pracy. Analiza wybranych przykładów. Konferencja Bezpieczeństwa Maszyn, Urządzeń i Instalacji Przemysłowych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy ROBOTNIK BUDOWLANY. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy ROBOTNIK BUDOWLANY. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne Instruktaż stanowiskowy ROBOTNIK BUDOWLANY pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie

Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie Załącznik nr 2 Do zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program instruktażu ogólnego W zakresie bhp i ppoż. pracowników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w Zagórowie (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia podczas szkolenia pracowników inżynieryjno- -technicznych praktyczne przygotowanie

Ćwiczenia podczas szkolenia pracowników inżynieryjno- -technicznych praktyczne przygotowanie Ćwiczenia podczas szkolenia pracowników inżynieryjno- -technicznych praktyczne przygotowanie Praktyczne szkolenia BHP Ćwiczenia podczas szkolenia pracowników 1 Metoda 7 kroków rozwiązywanie problemów krok

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12

Spis treści. Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 Spis treści Wstęp 11 Wykaz skrótów użytych w treści 12 Literatura 12 I. Regulacje prawne z zakresu prawa pracy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy 1. Międzynarodowe źródła prawa 13 Dyrektywy UE 14

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI Dz.U.02.70.650 2003-05-01 zm. Dz.U.03.65.603 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Podstawa prawna...2. 2. Zakres robót...2

SPIS TREŚCI. 1. Podstawa prawna...2. 2. Zakres robót...2 SPIS TREŚCI 1. Podstawa prawna...2 2. Zakres robót...2 3. Wskazanie elementów zagospodarowania terenu, które mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa i zdrowia ludzi...2 4. Wskazanie dotyczące przewidywanych

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

BHP i podstawy ergonomii. Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP BHP i podstawy ergonomii Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP Zagadnienia Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP. Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Rodzaje prac wymagające

Bardziej szczegółowo

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego Podesty magazynowe stalowe - Instrukcja obsługi i deklaracja zgodności 11.04.2013 Nazwa grupy wyrobów: Urządzenia magazynowe pomocnicze Nazwa wyrobu: Podesty magazynowe przestawne typ WG SPIS TREŚCI Podstawowe

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza

SPIS TREŚCI. do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami. Autor Marek Gałusza SPIS TREŚCI do książki pt. Poradnik BHP dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami Autor Marek Gałusza Wstęp... 9 Literatura... 9 Wykaz najważniejszych skrótów użytych w tekście... 10 I. PRAWO

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka zawodowego może być prosta

Ocena ryzyka zawodowego może być prosta Ocena ryzyka zawodowego może być prosta wystarczy tylko pięć kroków, by wykonać ją właściwie! Co to jest ryzyko zawodowe? Mówiąc najprościej, ryzyko zawodowe oznacza prawdopodobieństwo, z jakim ktoś może

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRACY KOBIET

OCHRONA PRACY KOBIET OCHRONA PRACY KOBIET Ochrona pracy kobiet uwzględnia w szczególności: ochronę stosunku pracy kobiet w ciąży i w okresie urlopu macierzyńskiego, zakaz zatrudniania kobiet w ciąży w godzinach nadliczbowych

Bardziej szczegółowo

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego

PRYMAT Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia Technicznego Drabiny magazynowe aluminiowe - Instrukcja obsługi i deklaracja zgodności 11.04.2013 Nazwa grupy wyrobów: Urządzenia magazynowe pomocnicze Nazwa wyrobu: Drabiny magazynowe rozstawne typ 09 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA 2001/45/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 27 czerwca 2001 r.

DYREKTYWA 2001/45/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. z dnia 27 czerwca 2001 r. DYREKTYWA 2001/45/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia 27 czerwca 2001 r. zmieniająca dyrektywę Rady 89/655/EWG dotyczącą minimalnych wymagań w zakresie bezpieczeństwa i higieny użytkowania sprzętu

Bardziej szczegółowo

Indeks ilustracji Indeks tabel Przepisy dotyczące prac przy składowaniu materiałów Bibliografia

Indeks ilustracji Indeks tabel Przepisy dotyczące prac przy składowaniu materiałów Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział 1. Obowiązujące przepisy w zakresie postępowania z towarami niebezpiecznymi 1.1 Umowa Europejska ADR 1.2 Towary niebezpieczne 1.3 Sposób przewozu 1.4 Podstawowe definicje zawarte

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O BEZPIECZEŃSTWIE I OCHRONIE ZDROWIA (BIOZ)

INFORMACJA O BEZPIECZEŃSTWIE I OCHRONIE ZDROWIA (BIOZ) INFORMACJA O BEZPIECZEŃSTWIE I OCHRONIE ZDROWIA (BIOZ) BIOZ- 1 Spis treści Rozdział 1 - Podstawa opracowania Rozdział 2 - Zakres robót i kolejność ich wykonania Rozdział 3 - Elementy zagospodarowania terenu,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

SZKOLENIE OKRESOWE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY SZKOLENIE OKRESOWE W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94) Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, grudzień 2012 rok.

Olsztyn, grudzień 2012 rok. INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA DO PROJEKTU BUDOWLANO-WYKONAWCZEGO ŁĄCZNIKA POMIĘDZY PLATFORMĄ ODPRAW A BUDYNKIEM SG I IC NA TERENIE DROGOWEGO PRZEJŚCIA GRANICZNEGO W BEZLEDACH NAZWA

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PRAC WZBRONIONYCH MŁODOCIANYM

WYKAZ PRAC WZBRONIONYCH MŁODOCIANYM Załącznik do regulaminu pracy z dnia 30.06.2009 r Na podstawie Art. 190-206 ustawy z dnia 26.06.1974 r.- Kodeks pracy tj. Dz.U.z 1998r Nr 21, poz. 94, z późniejszymi zmianami oraz Rozporządzenia Rady Ministrów

Bardziej szczegółowo

Uwagi końcowe: Wszystkie roboty należy prowadzić zgodnie z sztuką budowlaną oraz warunkami odbioru robót budowlano-montażowych.

Uwagi końcowe: Wszystkie roboty należy prowadzić zgodnie z sztuką budowlaną oraz warunkami odbioru robót budowlano-montażowych. Uwagi końcowe: Wszystkie roboty należy prowadzić zgodnie z sztuką budowlaną oraz warunkami odbioru robót budowlano-montażowych. Opracował: inż. Krzysztof Oleś uprawnienia: SWK/0019/POOK/08 INFORMACJA BIOZ

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

H. Wojciechowska-Piskorska, BHP w malarni/lakierni. Spis treœci

H. Wojciechowska-Piskorska, BHP w malarni/lakierni. Spis treœci Spis treœci Wprowadzenie....................................... 7 I. Wymagania bhp dotyczące budynków, pomieszczeń pracy oraz pomieszczeń higienicznosanitarnych.................................. 8 1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI MATERIAŁY POMOCNICZE DO SZKOLENIA OKRESOWEGO PRACODAWCÓW I OSÓB KIERUJĄCYCH PRACOWNIKAMI MATERIAŁY SZKOLENIOWE Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY DLA PRACOWNIKÓW Zgodne z rozporządzeniem Ministra

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku ZARZĄDZENIE NR 111/15 BURMISTRZA CIECHOCINKA z dnia 28 sierpnia 2015 roku zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia szczegółowych programów szkoleń wstępnych i okresowych w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy KIEROWCA. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy KIEROWCA. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy KIEROWCA pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

(Dz. U. z dnia 10 kwietnia 2000 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne

(Dz. U. z dnia 10 kwietnia 2000 r.) Rozdział 1. Przepisy ogólne Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 i Nr 82, poz. 930, z 2009

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 108/2012 Prezydenta Miasta Stargard Szczeciński z dnia 21 marca 2012

Zarządzenie Nr 108/2012 Prezydenta Miasta Stargard Szczeciński z dnia 21 marca 2012 Zarządzenie Nr 108/2012 Prezydenta Miasta Stargard Szczeciński z dnia 21 marca 2012 w sprawie wprowadzenia i przestrzegania zakładowych instrukcji przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przepisy ogólne

Rozdział 1. Przepisy ogólne WYMAGANIA DLA POMIESZCZEŃ I URZĄDZEŃ HIGIENICZNOSANITARNYCH Rozdział 1 Przepisy ogólne Załącznik nr 3 1. 1. Pomieszczenia higienicznosanitarne powinny znajdować się w budynku, w którym odbywa się praca,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu bhp i ppoż.

Szkolenie z zakresu bhp i ppoż. Kopalnia Soli Wieliczka Trasa Turystyczna Sp. z o.o. Szkolenie z zakresu bhp i ppoż. Wieliczka 2013 jerzy.sajak@kopalnia.pl System Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Szkolenie BHP luty 2012

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. 11a. Przyczyny wypadków

Szkolenie okresowe - OSP. 11a. Przyczyny wypadków 11a. Przyczyny wypadków 1 Przyczyny wypadków wynikające z rozwiązań technicznych Stosowanie ruchomych maszyn i ich części oraz pojazdów, w tym transportu wewnątrzzakładowego, drogowego, urządzeń dźwigowych,

Bardziej szczegółowo

TEST dla pracowników inżynieryjno-technicznych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla pracowników inżynieryjno-technicznych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla pracowników inżynieryjno-technicznych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy ponosi: a) pracownik służby bhp b) pracodawca

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych. obiektów... 2

Spis treści. 1. Zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych. obiektów... 2 Spis treści 1. Zakres robót dla całego zamierzenia budowlanego oraz kolejność realizacji poszczególnych obiektów... 2 2. Wykaz istniejących obiektów budowlanych;... 2 3. Wskazanie elementów zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy

Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Zarządzenie nr 98/2015 Wójta Gminy Czarnocin z dnia 28 października 2015 roku w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy Na podstawie art. 237 3-237 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. JERZEGO KUKUCZKI W KATOWICACH 1. Postanowienia niniejszego Regulaminu obowiązują: pracowników, studentów Akademii Wychowania

Bardziej szczegółowo

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15

BHP PARTNER S.C. M a ł g o r z a t a Ś l i w a kowska, Jarosław Wa l entyn o w i cz 87-810 Włocławek, ul. Chopina 42/15 OFERTA WSPÓŁPRACY Pragniemy przedstawić Państwu ofertę współpracy. Posiadamy duże doświadczenie z dziedziny BHP i P.POŻ. zakładów produkcyjnych, budownictwa ogólnego, przemysłowego sektora chemicznego

Bardziej szczegółowo

Szkolenie bhp pracowników obsługujących przenośniki

Szkolenie bhp pracowników obsługujących przenośniki Szkolenie bhp pracowników obsługujących przenośniki Praktyczne szkolenia BHP Ćwiczenia podczas szkolenia pracowników 1 Praktyczne szkolenia BHP Szkolenie bhp pracowników obsługujących 1 Rodzaje przenośników

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego...

Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego... Szczegółowa tematyka Szkolenia Wstępnego Ogólnego..... Sporządził: Zatwierdził: 1 Lp. Temat szkolenia 1 Wprowadzenie. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy. 1. Cel i program instruktażu ogólnego. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA.

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA. INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA. 1 Zakres robót. Celem niniejszego opracowania jest projekt budowlany i wykonawczy dróg wewnętrznych (dz. nr 84/8, 84/24, 86/9, 82/6 k.m. 7) do projektowanych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego

Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER. pod red. Bogdana Rączkowskiego Szkolenie wstępne InstruktaŜ stanowiskowy MAGAZYNIER pod red. Bogdana Rączkowskiego Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA Police Serwis Spółka z o.o. dotycząca wymagań minimalnych dla wykonawców w zakresie BHP, ochrony środowiska oraz ochrony przeciwpożarowej

INSTRUKCJA Police Serwis Spółka z o.o. dotycząca wymagań minimalnych dla wykonawców w zakresie BHP, ochrony środowiska oraz ochrony przeciwpożarowej INSTRUKCJA Police Serwis Spółka z o.o. dotycząca wymagań minimalnych dla wykonawców w zakresie BHP, ochrony środowiska oraz ochrony przeciwpożarowej I. Zakres i przedmiot instrukcji Wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

SYSTEM PIERWSZEJ POMOCY W ZAKŁADZIE PRACY. Szkolenia z pierwszej pomocy

SYSTEM PIERWSZEJ POMOCY W ZAKŁADZIE PRACY. Szkolenia z pierwszej pomocy SYSTEM PIERWSZEJ POMOCY W ZAKŁADZIE PRACY Szkolenia z pierwszej pomocy USTAWA z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) Art. 207 1. 1. Pracodawca jest obowiązany

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie.

Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Burmistrza Gminy i Miasta Zagórów Szczegółowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno- biurowych w zakresie bhp i ppoż. Urząd Miejski w Zagórowie. (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Zmiany aktu: Rozdział 1. Przepisy ogólne. 3) dopuszczalne masy przemieszczanych przedmiotów, ładunków lub materiałów,

Zmiany aktu: Rozdział 1. Przepisy ogólne. 3) dopuszczalne masy przemieszczanych przedmiotów, ładunków lub materiałów, brzmienie od 2009-04-22 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych z dnia 14 marca 2000 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 313)

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Wymagania bhp w strażnicach podczas prac gospodarczych

Szkolenie okresowe - OSP. Wymagania bhp w strażnicach podczas prac gospodarczych Wymagania bhp w strażnicach podczas prac gospodarczych 1 Jednostka jest obowiązana utrzymywać pomieszczenia pracy, budynki i inne obiekty budowlane oraz teren i urządzenia z nimi związane w stanie zapewniającym

Bardziej szczegółowo

1. Obowiązek informowania pracowników o:

1. Obowiązek informowania pracowników o: 1. Obowiązek informowania pracowników o: zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy Dz.U.05.73.645 2008.01.01 zm. Dz.U.07.241.1772 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania Centrum Edukacji Nova w Sosnowcu Rozkład materiału: Techniczne Bezpieczeństwo Pracy Technik bezpieczeństwa i higieny pracy Semestr I, w roku szkolnym 2016 Numer programu inż. Grzegorz Guździk Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie

INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr /2005 Z dnia 2005 r. INSTRUKCJA oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy oraz wynikające z niej działania w Starostwie Powiatowym w Gryfinie 1. DEFINICJE. 1) RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2007, Nr 89, 3 13.04.2007 poz. 589ze zmianami)

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Z 2007, Nr 89, 3 13.04.2007 poz. 589ze zmianami) WYKAZ PRZEPISÓW Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTAWA I HIGIENY PRACY ORAZ BEZPIECZEŃSTWA PPOŻ DLA URZĘDU MIASTA PŁOCKA L.p. Nazwa aktu prawnego Z dnia: Uwagi 1 Ustawa Kodeks pracy (tekst jednolity - Dz. U. z 1998,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Służba bezpieczeństwa i higieny pracy Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 czerw ca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21 poz. 94 z późniejszymi zmianami). Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA JEDNOSTKA PROJEKTOWA DOMAR Budownictwo Architektura architektura@domar-ostrow.pl www.domar-ostrow.pl OPRACOWANIE INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA DANE INWESTYCJI temat/nazwa obiektu:

Bardziej szczegółowo

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480 Zwroty R R1 - Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 - Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 - Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy

PODSTAWY ERGONOMII i BHP. - Obowiązki pracodawców w. zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy PODSTAWY ERGONOMII i BHP - Obowiązki pracodawców w zakresie zabezpieczenia bezpiecznych warunków pracy Proces pracy moŝe wiązać się z zagroŝeniem dla stanu psychofizycznego pracowników, ich zdrowia, a

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA. Ogólne, minimalne wymagania dotyczące maszyn i innych urządzeń technicznych

LISTA KONTROLNA. Ogólne, minimalne wymagania dotyczące maszyn i innych urządzeń technicznych LISTA KONTROLNA ocena spełniania przez maszyny minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania przez pracowników podczas pracy Lp. Pytania dotyczące badanych zagadnień

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy

Szkolenie okresowe - OSP. Istota bezpieczeństwa i higieny pracy Istota bezpieczeństwa i higieny pracy 1 BEZPIECZEŃSTWO stan niezagrożenia lub spokoju To stan powodujący zarówno poczucie braku zagrożenia jak i jego rzeczywisty brak. Bezpieczeństwo i higiena pracy ma

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Aleksander Demczuk

mgr inż. Aleksander Demczuk ZAGROŻENIE WYBUCHEM mgr inż. Aleksander Demczuk mł. bryg. w stanie spocz. Czy tylko po??? ZAPEWNENIE BEZPIECZEŃSTWA POKÓJ KRYZYS WOJNA REAGOWANIE PRZYGOTOWANIE zdarzenie - miejscowe zagrożenie - katastrofa

Bardziej szczegółowo

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego)

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) WZORCOWY PROGRAM szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie wstępne na stanowisku pracy nazywane dalej instruktażem stanowiskowym jest przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY- podstawa prawna

PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY- podstawa prawna PODSTAWOWE OBOWIĄZKI PRACODAWCY- podstawa prawna I. ZGŁOSZENIA PRACODAWCY ZAWIADOMIENIE NA PIŚMIE PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI PRACY O MIEJSCU, RODZAJU I ZAKRESIE PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI Podstawa prawna: art.209

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego W 2004 r. inspektorzy pracy zbadali 913 wypadków przy pracy, w których źródłami czynników niebezpiecznych, powodujących urazy, były maszyny, aparatura, narzędzia

Bardziej szczegółowo

Przyłącze kanalizacyjne zlokalizowane na działce 496/5 do działek 496/3, 496/4

Przyłącze kanalizacyjne zlokalizowane na działce 496/5 do działek 496/3, 496/4 Biłgoraj marzec 2013 r Stadium: Informacja BIOZ Nazwa Inwestycji: Przyłącze kanalizacyjne zlokalizowane na działce 496/5 do działek 496/3, 496/4 Miejscowość: Wola Mała ; Gmina Biłgoraj Inwestor: Branża:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY PRACACH ADMINISTRACYJNO BIUROWYCH.

INSTRUKCJA BHP PRZY PRACACH ADMINISTRACYJNO BIUROWYCH. INSTRUKCJA BHP PRZY PRACACH ADMINISTRACYJNO BIUROWYCH. 1. Do pracy administracyjno- biurowej może być skierowany pracownik, który posiada: - wymagane kwalifikacje do pracy na wyznaczonym stanowisku, -

Bardziej szczegółowo

... Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku magazyniera.

... Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku magazyniera. . (Nazwa zakładu pracy)... (Sporządził) Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku magazyniera. 1. Opis stanowiska. Podstawowym stanowiskiem pracy magazyniera jest budynek parterowy o wysokości powyżej 3,3

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia TOM III. Projektował: Obiekt: Budynek Muzeum Ziemi Biłgorajskiej Kod CPV: 45212313-3 Muzea

INFORMACJA. dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia TOM III. Projektował: Obiekt: Budynek Muzeum Ziemi Biłgorajskiej Kod CPV: 45212313-3 Muzea INFORMACJA dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia Obiekt: Budynek Muzeum Ziemi Biłgorajskiej Kod CPV: 45212313-3 Muzea Branża: Sanitarna Temat: Projekt instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i CO

Bardziej szczegółowo

- W Z O R C O W Y. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Zaopiniował: Kraków, styczeń 2011 r.

- W Z O R C O W Y. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW. opracowano w TARBONUS Sp. z o.o. Zaopiniował: Kraków, styczeń 2011 r. TARBONUS Sp. z o.o. ul. Lublańska 34 31-476 KRAKÓW - W Z O R C O W Y PROGRAM SZKOLENIA OKRESOWEGO W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIEGIENY PRACY PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH ROBOTNICZYCH Opracował:

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo