CZWARTEK - ÓSMA RANO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CZWARTEK - ÓSMA RANO"

Transkrypt

1 WIADOMOŚCI Z ULICY BIELSKIEJ NUMER 32/ R. CZWARTEK - ÓSMA RANO Król Staś spotykał się z zapraszanymi gośćmi na czwartkowych obiadach, tradycją środowiska lekarskiego w Cieszynie są ranne czwartkowe spotkania. Niestety frekwencja na nich nie jest zadowalająca. Populacja lekarzy wzrasta, liczba uczestników zebrań lekarskich spada. Co tydzień przygotowuje swój występ któryś z kolegów, aby mówić... dobrze gdy do 40 osób. Niektórzy koledzy, niektóre oddziały zaszczycają zebranie swą obecnością tylko w dniach własnych występów, w pozostałe czwartki zdarzają im się same nadzwyczajne sytuacje, które nie pozwalają wytypować nawet małej reprezentacji. Trochę lepiej jest na występach firm farmaceutycznych, gdzie sprawdza się pomysł króla Stasia, że warto kulturę wspierać gastronomią. Poprosiłem przeto kolegów ze Związku Zawodowego Lekarzy, aby pomogli mi w podjęciu decyzji, czy zebrania w ogóle kontynuować, a jeżeli tak to czy w takiej jak dotychczas formie itp. Nawiasem mówiąc już w przeszłości podejmowano próby podniesienia zainteresowania naszymi naukowymi spotkaniami. Przypomnę, że były lata, kiedy uczestnicy byli proszeni o punktowanie każdego wystąpienia i przyznawano nagrodę za najlepszy wykład roku. Ale karteczki z oceną oddawało zwykle 3-5 kolegów. Były lata, w których wszystkie tematy zebrań zostały wyłonione w drodze głosowania i 1.września było wiadomym i ogłoszonym o czym będzie mowa np. w pierwszy czwartek marca w następnym roku, a to po to, aby każdy miał czas przygotować się do dyskusji. Ale dyskusje nie stały się żywsze. Próbowano na wniosek większości robić zebrania po południu, ale nie poprawiło to frekwencji. Skłania to do smutnych refleksji. Podobnie jak mało powszechne w naszym środowisku ambicje publikacji doniesień kazuistycznych w prasie fachowej i niewielka ilość wykonanych prac doktorskich. Nasi koledzy z roku, którzy zostali w klinikach i pną się na coraz wyższe piętra naukowych tytułów, nie wszyscy górują nad każdym z nas talentem, ale od każdego z nas są ambitniejsi... zmusza ich do tego życie. Jaki jest sens takich zebrań... stawiam sobie takie pytanie. Racji jest kilka, pierwsza to korzyści odnoszone przez prelegenta. Musi jakiś kawałek wiedzy poznać, pokonać tremę wystąpienia i pomyśleć jak sprawę przedstawić, aby było interesująco. Nie każdy ma te ambicje, aby było interesująco, ale coraz więcej autorów ją ma. Już prawie nie zdarza się, aby prelegent siadł za stołem i odczytał szybko i niewyraźnie przepisany z książki rozdział. "Chwyciły" sposoby prezentacji wizualnej, w czym pomocną jest pracownia informatyczna. Doświadczenie własnego występu pozwoli większości autorów zabrać publicznie głos w dyskusji, gdy będą słuchaczami referatu na podobny temat, bez względu na autorytet prelegenta. A to już jest duża frajda, oczywiście pod warunkiem, że głos własny będzie mądry. Następną racją za tymi zebraniami jest okazja do bardzo pobieżnego choć dowiedzenie się przez słuchaczy o ważnych zagadnieniach spoza własnej specjalizacji, poznanie czym zajmują się koledzy z innych specjalności, czasem poznanie samych kolegów. Przeważnie nie ma wielkich różnic w wiedzy 2 specjalistów z tej samej dziedziny w zakresie ich "działki"... różnice dotyczą ilości wiedzy interdyscyplinarnej. Zebrania naukowe to także wielka okazja do wprowadzenia w świat naukowych posiedzeń młodych lekarzy, którzy dopiero co ukończyli studia i odbywają w naszych oddziałach swój staż. Ten ostatni powód winien stanowić motywację, aby poziom zebrań był wysoki. Może są wśród naszych stażystów przyszli profesorowie, jedną z praktyk wakacyjnych odbywał przed laty w Szpitalu Śląskim prof. Kokot. Dr A. Daszkiewicz zaproponował w imieniu Związku Zawodowego Lekarzy, aby przeprowadzić ankietę na temat przyszłości zebrań czwartkowych wśród lekarzy ZOZ-u. Pora zreferować jej rezultaty. Na 240 rozesłanych ankiet odpowiedziało 154 kolegów (64.2%), 74 z lecznictwa otwartego, 80 ze szpitali. Za tym, aby utrzymać cotygodniowy rytm zebrań, głosowało 58 kolegów (38%), za 2 zebraniami w miesiącu padło 76 głosów (50%), za jednym tylko spotkaniem w miesiącu 20 głosów (13%). Wydaje mi się, że choć wygrała opcja 2x / miesiąc, należy utrzymać rytm cotygodniowy i wierzyć, że koledzy, którzy chcą by zebrania odbywały się 2 x/ miesiąc, przyjdą na nie 2 razy w miesiącu, ci co 4 x przyjdą cztery razy, a to już dałoby frekwencję 96 osób na zebraniu, po odjęciu 10-20% na różne

2 przeszkody, przynajmniej 80. Dla takiej liczby słuchaczy warto przygotować wykład. Na pytanie, czy utrzymać zebrania w dotychczasowym dniu i porze, dwie trzecie odpowiedziało- tak. Głosy przeciwne rozdzieliły się na wszystkie dni tygodnia i na wszystkie możliwe pory, też po południu. Stosunkowo dużo osób życzyło sobie mieć zebranie w czwartek, ale o godz. 12 (6 osób) lub o godz.13 (też 6 osób). Pojawił się w kilku ankietach z lecznictwa otwartego postulat, aby czas spędzony na zebraniu traktować jako czas pracy. Oczywiście że tak, taką zasadę stosuje się przecież do lekarzy szpitalnych. Musi jednak obowiązywać reguła, że jest się albo na zebraniu albo w pracy... zainteresowani proszeni są o zmodyfikowanie swych rozkładów zajęć w DSP. Ważne przesłania pojawiły się w wielu ankietach w rubryce "uwagi". Szereg osób podkreślało, że nie można przekraczać czasu 60 minut, były głosy że 30 minut. Wniosek z tego, że prowadzący powinien rozpoczynać zebranie punkt 8 00 (bez względu na frekwencję) i kończyć punkt 9 00 (bez względu na to, czy prelegent skończył). Po kilku takich "wojskowych" decyzjach sytuacja zacznie się normalizować. Były głosy "nie czytać, przedstawiać rzecz zwięźlej". Podzielam je. Tu nie chodzi o wymiar sportowy osiągnięcia "wykład z pamięci", ale o to, że gdy się mówi a nie czyta, nie używa się długich zdań, trudnych terminów i pomija się niekonieczny balast, nie musi "wkuć" wykładu na pamięć. Prelegent może przecież posiłkować się dyspozycjami a najwygodniej ekranem, na który rzuca po kolei ważne informacje, co pomaga nie zapomnieć o kolejnych etapach wykładu. Co do tematyki pojawiały się głosy, że powinna ona być interdyscyplinarną, część głosów że kazuistyczną (... z tym można by się zgodzić, gdyby na kanwie przypadku podawano podstawową wiedzę na dany temat i na poziomie ogólnodostępnym). Sądzę, że powyższe odnosi się też do "tipów", krótkich informacji podawanych przez naszych młodszych kolegów. Dobór tipu powinien być nadzorowany przez ordynatora lub wytypowanego przezeń lekarza. Proszę zwrócić uwagę, że utytułowani prelegenci z klinik mówią o rzeczach podstawowych, nie popisują się swoją wiedzą. Nawiasem mówiąc kilka osób podkreślało w swych ankietach, aby częściej zapraszać wykładowców z zewnątrz naszego środowiska. Postulowano potrzebę informowania z miesięcznym wyprzedzeniem o tematyce zebrań czwartkowych, nie tylko posiedzeń PTL. Ktoś napisał, że można by to robić na łamach "Wiadomości z ul. Bielskiej" Mój głos w tej ankiecie. Za kontynuację i poziom czwartkowych zebrań naukowych powinniśmy czuć się odpowiedzialni wszyscy. To nie jest sprawa Dyrekcji. Ale, że wszyscy to najczęściej nikt, trzeba wybrać komitet redakcyjny zebrań czwartkowych. Powinien opracowywać tematykę spotkań i przydział tematów na prelegentów z co najmniej 2. miesięcznym wyprzedzeniem i zgodnie z życzeniem jednej z ankiet informować ogół o planowanym repertuarze. Bardzo namawiam do zabierania głosu w dyskusji (znając wcześniej temat można się do niego przygotować)- dopiero wtedy wartość zebrań będzie duża. Komitet redakcyjny powinien oceniać, czy wykład był dobry i albo pochwalić prelegenta, albo... nic nie mówić, co też będzie miało określone znaczenie. Mam następującą propozycję co do składu Komitetu Redakcyjnego. Niech utworzą go zastępcy ordynatorów. O inicjatywę pierwszego spotkania i przewodnictwo proszę p.dr. Kowalskiego. Dyrektor ZATRUCIE JADEM KIEłBASIANYM (botulizm) Do zatrucia jadem kiełbasianym dochodzi w wyniku spożycia pokarmu, w którym namnażały się i wytwarzały toksyny laseczki Clostridium botulinum. Zatrucie najczęściej następuje po spożyciu pokarmów konserwowanych, wędzonych, pakowanych w próżni lub puszkowanych. Jad kiełbasiany jest jedną z najsilniejszych znanych trucizn- dawka śmiertelna dla człowieka wynosi- 1-2µg. Clostridium botulinum można podzielić w zależności od typu antygenowego toksyny, którą wytwarza. Znanych jest 8 typów antygenowych (A-H) toksyny. Najczęściej zatrucia u człowieka wywołują typy A,Bi E. Rozróżniane są 4 postaci zatrucia jadem kiełbasianym: 1. Botulizm pokarmowy- zatrucie rozwija się po spożyciu pokarmu skażonego toksyną, 2. botulizm przyranny- toksyna jest uwalniana do krwi przez C. botulinum namnażające się w zakażonej ranie, 3. botulizm dziecięcy- najczęściej poniżej 6. miesiąca życia; toksyny są uwalniane przez laseczki kolonizujące przewód pokarmowy (po

3 spożyciu form przetrwalnikowych), 4. botulizm niesklasyfikowany- nie udaje się zidentyfikować źródła zatrucia. Toksyna botulinowa wywiera swoje działanie głównie przez blokowanie przewodnictwa nerwowo- mięśniowego we włóknach cholinergicznych na drodze zahamowania uwalniania acetylocholiny lub przez wiązanie acetylocholiny w szczelinie synaptycznej. Wrażliwość receptorów postsynaptycznych w złączu nerwowomięśniowym jest zachowana. Efektem klinicznym działania toksyny botulinowej są zaburzenia widzenia (brak koordynacji mięśni ocznych, podwójne widzenie), niemożność połykania, zaburzenia mowy. Objawy porażenia opuszkowego mają charakter postępujący i najczęściej zstępujący. Może dojść do osłabienia mięśni oddechowych (aż do całkowitego ich porażenia) i niewydolności oddechowej. Niewydolność oddechowa może być również wynikiem zalegania wydzieliny oskrzelowej z powodu niemożności skutecznego kaszlu wskutek niedowładu lub porażenia mięśni krtani. Upośledzone przewodnictwo cholinergiczne w autonomicznym układzie nerwowym powoduje zaparcia, zaleganie treści pokarmowej w żołądku i wymioty (zahamowanie perystaltyki), zatrzymanie moczu, zmniejszone wydzielanie śliny i łez. Dynamika rozwoju i nasilenie procesu chorobowego są różne. Niektórzy pacjenci z lekkim przebiegiem choroby nie wymagają pomocy lekarskiej, inni z postacią o piorunującym przebiegu umierają w ciągu 24 godzin. Pierwsze objawy mogą wystąpić po godzinach, chociaż okres inkubacji może wahać się od 4 godzin do 8 dni. Im wcześniej wystąpią pierwsze objawy, tym cięższy jest przebieg choroby. W leczeniu powinna być zastosowana jak najwcześniej surowica (antytoksyna) trójważna (A,B,E) drogą dożylną. Ma za zadanie zneutralizowanie krążącej, nie związanej jeszcze z układem nerwowym toksyny. W celu zwiększenia uwalniania acetylocholiny z zakończeń nerwowych jest stosowana guanidyna. Poza tymi dwoma lekami nie ma leczenia przyczynowego, jednak nie mniej istotne jest leczenie podtrzymujące. W razie wystąpienia niewydolności oddechowej stosowana jest intensywna fizykoterapia układu oddechowego, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna. śmiertelność wynosi około 10%. W Oddziale Anestezji i Intensywnej Opieki Medycznej w Cieszynie, w latach , hospitalizowano 2 chorych z powodu zatrucia jadem kiełbasianym. Historia choroby pierwszego pacjenta została usunięta z archiwum, drugi był leczony w bieżącym roku. Pacjent 15-letni, przyjęty 30 kwietna 1996 r. o godz do oddziału laryngologicznego z powodu osłabienia, dyzartrii, dysfagii oraz narastającej suchości w jamie ustnej ze wstępnym rozpoznaniem Pharyngolaryngitis sicca. W wywiadzie 27 kwietnia pięciokrotne wymioty treścią pokarmową. Konsultacja neurologiczna: objawy oponowe ujemne; źrenice szerokie, równe, sztywne, bez reakcji na światło i nastawność; brak ruchów gałek ocznych do boków i ku nosowi. Odruchy podniebienne nieobecne, odruch gardłowy obecny. Kończyny górne i dolne: odruchy symetryczne, bez odruchów patologicznych. Dgn: Botulismus susp. Konsultacja lekarza chorób zakaźnych (m.in.). Podtrzymano podejrzenie Botulismus susp. Po konsultacji telefonicznej z Kliniką Chorób Zakaźnych zlecono podanie Botulism Antitoxic Trivalent (ABE), pobranie krwi do próby biologicznej. Rekonsultacja neurologiczna (18 00 ): bez zmian. Po konsultacji anestezjologicznej o godz , pacjent przeniesiony do OAiIT w celu monitorowania czynności krążenia. Pacjent stabilny krążeniowo (ASM 80-86/min, RR 105/70-120/70), oddechowo wydolny- saturacja SpO % przy podaży tlenu przez maskę twarzową. Z powodu dysfagii (krztuszenia się przy piciu) założono sondę żołądkową (płyny przez sondę). Włączono antybiotyk. W czasie dalszego leczenia zaszła konieczność wstrzymania żywienia przez sondę żołądkową, wdrożenia żywienia pozajelitowego przez cewnik do żyły centralnej, włączenia leków wzmagających perystaltykę przewodu pokarmowego, mukolityków. Stopniowo stan neurologiczny pacjenta ulegał poprawie. W 8.dobie przywrócono żywienie doustne (źrenice nadal sztywne, bez reakcji na światło i nastawność). W 11. dobie otrzymano wynik próby biologicznej potwierdzający obecność toksyny botulinowej typ B. Wywiad od pacjenta i jego rodziny, podobnie jak dochodzenie sanitarnoepidemiologiczne prowadzone przez Sanepid, nie pozwoliły na ustalenie źródła zakażenia. Rozpoznano niesklasyfikowane zatrucie jadem kiełbasianym typ B. W 14.dobie leczenia, 13 maja pacjent został wypisany do domu (objawy chorobowe cofały się z wyjątkiem rozszerzonych źrenic i

4 niewielkich zaburzeń widzenia z tym związanych). Andrzej Daszkiewicz Bibliografia: 1. Jawetz E. i wsp: Przegląd mikrobiologii lekarskiej, PZWL, Warszawa 1991, 2. The Merc Manual, 15th Edition, MSD, New York 1987, 3. Braunwald E. i wsp:harrison's Principles of Internal Medicine, Mc Graw- Hill Book Company, New York I Ogólnopolska Konferencja Położnych Radom 96 Pod hasłem : Położna promotorem zdrowia rodziny odbyła się w Radomiu I Ogólnopolska Konferencja Położnych, zorganizowana przez Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Okręgową Izbę Pielęgniarek i Położnych w Radomiu, Zarząd Główny Sekcji Położnych PTG. Największym zainteresowaniem cieszyła się problematyka dotycząca nowoczesnego podejścia do rodzenia oraz ukierunkowania opieki okołoporodowej na potrzeby rodziny i wynikające z tego zadania dla położnej. Tradycyjne podejście do opieki okołoporodowej spotyka się coraz częściej z krytyką ze strony kobiet i nie znajduje akceptacji pracowników medycznych. Postulowany jest system opieki położniczej uwzględniający w większym stopniu potrzeby rodziny, chęć odbycia porodu naturalnego wśród bliskich osób. W ślad za deklaracją WHO i UNICEF szpitale położnicze, również nasz szpital, propagują akcję - Szpital przyjazny dziecku, której ideą jest 5. Brak dowodów na konieczność wykonywania cięć cesarskich po wcześniejszym cięciu cesarskim. W tych przypadkach, o ile możliwe jest udzielenie- w razie potrzeby-natychmiastowej pomocy operacyjnej, poród powinien odbywać się drogą naturalną (u nas też). 6. Elektroniczne monitorowanie płodu powinno być prowadzone tylko w przypadkach porodów wysokiego ryzyka. 7. Nie ma żadnych wskazań do przedporodowej lewatywy i golenia całej okolicy łonowej. Jeśli istnieje potrzeba opróżnienia jelita grubego, można wykonać to preparatem jednorazowego użytku ( płyn w jednorazowym aplikatorze, żel, czopek). Natomiast golenie w miejscu ewentualnego nacięcia krocza należy wykonać aparatem jednorazowego użytku. 8. Kobiety nie powinny być przymuszane do pozostania w pozycji ginekologicznej w żadnej z faz porodu. Powinny być zachęcane do wspólny pobyt matki i dziecka od porodu aż do momentu wypisania ze szpitala. Krajowy Zespół Konsultanta Medycznego w dziedzinie położnictwa i ginekologii opracował i zalecił następujące zasady: 1. Na psychologiczny komfort matki bardzo korzystny wpływ może mieć kontakt położnicy z wybranymi przez nią bliskimi osobami obecnymi podczas porodu i w okresie poporodowym. Kobiety i ich rodziny powinny być informowane o dostępie do szkół rodzenia, o możliwości odbywania porodów rodzinnych, o możliwości rodzenia w domu, o tym czym są odwiedziny w oddziale położniczym oraz jakie są kryteria kwalifikowania do porodu w domu. 2. Zdrowy noworodek musi przebywać z matką, jeśli stan zdrowia obojga na to pozwala. Żaden proces obserwacji zdrowego noworodka nie usprawiedliwia odseparowania go od matki. Należy umożliwić matce karmienie dziecka piersią na żądanie. 3. Zaleca się natychmiastowy początek karmienia piersią jeszcze przed opuszczeniem sali porodowej przez matkę. Gotowość do ssania jest największa u noworodka w pierwszych minutach po urodzeniu. Przystawienie dziecka do piersi po porodzie stanowi sygnał do prawidłowego wyzwolenia ssania i laktacji, do prawidłowego zwijania się macicy i wykształcenia prawidłowych więzi między matką i dzieckiem. Wyssana siara pobudza perystaltykę jelit noworodka i przyspiesza wydalanie smółki. 4. W żadnym rejonie geograficznym odsetek porodów zakończonych cięciem cesarskim nie powinien przekraczać 10-15% (u nas 8-10%). spacerowania w trakcie porodu i mieć wolny wybór pozycji rodzenia. 9. Rutynowe wykonanie nacięcia krocza nie jest usprawiedliwione. Bezwzględnie uzasadnione jest wtedy, gdy potrzebne jest szybkie ukończenie porodu i kiedy wykonuje się pochwowe zabiegi położnicze. 10. Indukcja porodu powinna być zarezerwowana dla szczególnych wskazań medycznych. 11. Nie zaleca się rutynowego podawania środków analgetycznych lub anestetycznych, a rezerwuje się je tylko dla przeciwdziałania komplikacjom porodowym. 12. Nie ma naukowego uzasadnienia dla rutynowego, wczesnego przebijania pęcherza płodowego. Było mi miło, słuchając o zasadach do których powinno stosować się współczesne położnictwo, stwierdzić, że są one w Cieszynie realizowane i to nie od dzisiaj. Przygotowanie

5 pary rodzącej do naturalnego porodu odbywa się w "Szkole dla Rodziców" prowadzonej przez personel oddziału i umożliwia się odbywanie porodów rodzinnie. W oddziale położniczym są odwiedziny, noworodek przebywa z matką od momentu przyjścia na świat aż do wypisu, dzieci karmione są piersią. Odsetek porodów kończonych cięciem cesarskim mieści się u nas między 8-10%. Położnice u których ustąpiły przyczyny, dla których poprzedni poród rozwiązywał się cięciem cesarskim, rodzą siłami natury. Nie są rutynowo podawane środki analgetyczne i anestetyczne (to jeden z warunków przyznawania tytułu "Szpitala Przyjaznego Dziecku", który mamy). Golenie ma miejsce tylko przy potrzebie nacięcia krocza i tylko w miejscu cięcia. Nie robi się rutynowo lewatyw. Nie indukuje się porodu ani nie przebija pęcherza płodowego, jeśli nie ma ku temu wskazań. Powszechne wprowadzenie tych zasad w życie pozwoli, że sale porodowe, oddziały położnicze i noworodkowe będą miejscem przyjaznym i matce i dziecku, a praca w tych oddziałach będzie dawać satysfakcję całemu personelowi medycznemu. Bogusława Cieślar ZAKAŻENIA SZPITALNE... CZY STAĆ NAS NA ICH LECZENIE? Współczesna medycyna, obok cudownych osiągnięć, pociąga za sobą ich skutki w postaci zmniejszonej odporności pacjentów na zakażenia. Niejednokrotnie, inwazyjne metody diagnostyczne, stosowanie leków cytostatycznych i immunosupresyjnych, antybiotykoterapia, radioterapia niosą groźbę zakażeń. Narasta przekonanie, że pobyt w szpitalu staje się coraz bardziej niebezpieczny dla zdrowia. Według amerykańskich analiz, co dziesiąty hospitalizowany pacjent choruje dodatkowo na infekcję szpitalną (zarejestrowaną lub nie). Zakażenia szpitalne stają się bardzo poważnym problemem medycznym, ekonomicznym i prawnym. Powodują cierpienie, ból, kalectwo, zmiany w programie życiowym pacjenta i jego rodziny oraz dodatkowe obciążenia finansowe. W myśleniu o infekcjach szpitalnych tkwi podstawowy błąd wynikający z niewłaściwej analizy kosztów i korzyści. Często środki przeznaczone na szeroko pojętą higienę szpitalną muszą ulec redukcji, ponieważ priorytet mają wydatki na leczenie, w tym nader często zakażeń szpitalnych, którym nie umiano zapobiec. Dlatego, jeżeli racje natury etycznej nie są dostatecznie przekonujące, co jest naganne, konieczne jest odwołanie się do zrozumienia ogromu strat, jakie zakażenia szpitalne przynoszą naszemu lecznictwu. Problemy finansowe nie stanowią jednak jedynej bariery w profilaktyce infekcji szpitalnych. Gdyby tak było, byłyby one zjawiskiem marginalnym w krajach bogatych, a tak nie jest. Walka z zakażeniami jest typowym działaniem zespołowym. Wymaga dostatecznej w tej dziedzinie wiedzy, współpracy całego personelu oraz pozbycia się nieodpowiednich, szkodliwych zachowań rutynowych. Konieczne jest wypracowanie pozytywnych nawyków higienicznych, zrozumienie wymagań sanitarnoepidemiologicznych oraz zmiana nastawienia wśród pracowników na wszystkich szczeblach struktury organizacyjnej służby zdrowia do problemów związanych z zakażeniami szpitalnymi. Odpowiadam na pytanie w tytule. Nie stać nas na leczenie zakażeń szpitalnych, może dlatego nas stać na im przeciwdziałanie. Sylwia Mazur K O N T R O L A N I K- u W CIESZYŃSKIM ZOZ-ie W okresie od br Delegatura Najwyższej Izby Kontroli w Katowicach przeprowadziła kontrolę Zespołu Opieki Zdrowotnej w Cieszynie. Tematyka kontroli obejmowała następujące zagadnienia: 1. Organizacja służb odpowiedzialnych za eksploatację, konserwację i remonty obiektów i urządzeń ZOZ, 2. stan, kompletność i sposób prowadzenia dokumentacji obiektów i urządzeń ZOZ, 3. formy wdrażania i sposób egzekwowania wymagań higieniczno- sanitarnych, 4. rzetelność i kompletność dokumentów opracowanych przez ZOZ i przedłożonych Wojewodzie w toku postępowania rejestracyjnego, 5. stan obiektów, pomieszczeń i urządzeń ZOZ z punktu widzenia zgodności z wymaganiami rozporządzeń Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej, 6. działania techniczne, organizacyjne i administracyjne ZOZ, mające na celu utrzymanie należytej sprawności technicznej i wartości użytkowej eksploatowanych obiektów i urządzeń.

6 Przedmiotem kontroli były więc głównie zagadnienia techniczno- ekonomiczne, tematy uboczne z punktu widzenia statutowej działalności naszej jednostki. Wykazane uchybienia (przykładowo brak realizacji zaleceń inspekcji sanitarnych, inspekcji pracy i straży p/poż czy też niedotrzymanie terminów kontroli stanu, prawności technicznej obiektów) mają z reguły podłoże ekonomiczne, spowodowane niedostateczną ilością środków finansowych. Wyniki kontroli omówione na naradzie w dniu r. oraz przedstawione w wystąpieniu pokontrolnym można uznać za zadowalające, pozytywnie oceniono szereg wykonanych działań dostosowawczych typu remonty, modernizacje i adaptacje budynków. Dyrektor Ds. Ekonomiczno-Administracyjnych BYŁ ZJAZD W CIESZYNIE Dwa lata temu pani docent Ewa Bażko z Zarządu Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego zaproponowała nam współudział w zorganizowaniu III Zjazdu PTU w Cieszynie. Poznaliśmy się na poprzednich zjazdach i kursach USG. Zaproszona kilka lat temu do Cieszyna poznała jego uroki, ludzi i możliwości. Stąd zrodził się pomysł. Podchwycił go początkowo dyrektor ZOZ-u proponując Fundację Zdrowia Śląska Cieszyńskiego jako organizatora. Zarząd w Warszawie oferty nie przyjął. Tak więc "mózg" pozostał w Warszawie, "ręce i nogi" w Cieszynie. Wyszliśmy od podstawowej zasady, żeby coś zrobić, trzeba nie tylko chcieć, ale i móc. Pomógł nam Cieszyn. Od małych firm, od pojedynczych znajomych po największe firmy i osobistości. Zdecydowana większość rozumiała ważność sprawy nie tylko w aspekcie diagnostyki ultrasonograficznej. Liczyła się możliwość zrobienia czegoś większego, bardziej prestiżowego w tym znanym ostatnio głównie z handlu -Cieszynie. Profesjonalne firmy organizujące sympozja czy zjazdy nie zawsze mogą być skuteczne w mniejszych ośrodkach. Są też bardzo drogie. Koszty organizowanych imprez w dużej mierze pokrywa uczestnik. Zjazd w Cieszynie miał być( z założenia środowisko młodych lekarzy) w miarę tani. I taki był. W cenie 100 zł pełnego uczestnictwa były: materiały zjazdowe, streszczenia, udział w sesjach, warsztatach szkoleniowych, wystawie sprzętu USG firm polskich i zagranicznych, firm wydawniczych i farmaceutycznych (ponad 40 firm),ponadto udział w uroczystym otwarciu w teatrze z koncertem Kałudi Kałudowa, pikniku na Górze Zamkowej (z piwem, grillem, wypiekami cukierniczymi i kapelami góralskimi). Dopisali uczestnicy, lekarze reprezentujący ponad 20 specjalizacji medycznych. 80% z nich to specjaliści I i II o, 106 z tytułem doktora nauk medycznych, 15 docentów, 12 profesorów. Reprezentowane były prawie wszystkie krajowe ośrodki akademickie, byli również koledzy i zza granicy. Codziennie przewijało się przez teren Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie ponad 1200 osób. Motel Orbis zorganizował specjalnie na okres Zjazdu dużą restaurację. 12 wynajętych autokarów sprawnie przewoziło 450 uczestników do domów wczasowych w Ustroniu. Pozostali skorzystali z bazy hotelowej miasta. W uroczystym otwarciu w Teatrze im. Adama Mickiewicza uczestniczyli m.in. prof.t.sławek- Rektor Uniwersytetu Śląskiego, prof. A.Kopoczek- Prorektor Filii w Cieszynie, dr J.Olbrycht- Burmistrz Cieszyna i dr Z.Odrzywołek- Lekarz Wojewódzki. Podczas uroczystości nadano 5 tytułów honorowych Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego zasłużonym dla medycyny (szczególnie diagnostyki USG) osobom z Polski, USA i Niemiec. Wykład inauguracyjny wygłosiła pani Marveen Craig z USA- autorka kilku podręczników o ultrasonografii. Tematem były aspekty etyczne i psychosocjalne diagnostyki USG. Np. w badaniu pacjentki ciężarnej nie możemy zapominać o płodzie jako pacjencie i wynikających z tego naszych zachowaniach, ocenach itd. Zjazd był, w zgodnej opinii uczestników, bardzo udany. Tak pod względem merytorycznym- zaprezentowano ponad 160 referatów i doniesień z coraz szerzej wykorzystywanej metody diagnostycznej- jak i ciekawie zorganizowanego czasu pozanaukowego. To dało nam, organizatorom, dużo satysfakcji z dobrze wykonanej pracy, zrobionej de facto - pro publico bono. Dziękujemy ordynatorom, dr. J.Karbowniczkowi i dr.g.łaskawcowi za dużą przychylność i umożliwienie aktywnego uczestnictwa lekarzom z ich oddziałów. Pomagali

7 nam kol.kol : St. Bochenek, U.Cienciała-Buczko, R.Gorczyca, D.Kostka, H.Kostka, M. Łaskawiec, M.Manowska, E.Sojka, G.Tatar oraz lekarze ze Szpitala Repty w Ustroniu kol.kol: Z.Bączek, A.Marzec, M.Szyszkowski wraz p.h.borkowską, J.Dawczyk i L.Kapiasem. Pragniemy podziękować również tym wszystkim kolegom z oddziałów, którzy musieli przejąć nasze obowiązki oddziałowe w czasie naszej nieobecności. Adam Paluch Zbigniew Eysymontt SYMPOZJUM ULTRASONOGRAFICZNE z przymrużeniem oka W środę i czwartek "ocierałem się" o wielki świat medyczny. Szczególnie podobały mi się wszystkie próby w teatrze. Nawieziono rzutników, projektor video, trzy ekrany... Pani Docent, szefowa całej imprezy (jestem pod jej wrażeniem) w sposób nieprzejednany, aczkolwiek bardzo kulturalny, egzekwowała od podwładnych- stuprocentowych mężczyzn- wcześniej postawione wymagania. Było czego posłuchać i na co popatrzeć. Ponieważ Pani Docent miała być gospodarzem (chyba gospodynią, ale to brzmi jakoś kuchennie) imprezy, więc trzeba było wszystko wyreżyserować. Jak wyjść, jak się obrócić, żeby nie tyłem do publiczności a równocześnie przodem do gości honorowych, czy stać czy usiąść na kanapie (scenografia w stylu "salonik"), a jeśli usiąść to kiedy wstać. Znalazł się reżyser, człowiek obyty ze sceną i artystami, znający wszelkie tajniki Wielkiej Estrady. Przeuroczy, szarmancki, nadskakujący z błyskotliwymi pomysłami na każdą sytuację. Tu powiesimy, tam zasłonimy, podświetlimy... jak się siada, jak się wręcza... A wręczano czarne, tajemnicze tuby... Widowisko było przepyszne. Pani Docent wypadła bardzo elegancko i nie popełniła żadnej gafy. Ma klasę. Drobnym niedociągnięciem było ustawienie mównicy w taki sposób, że mówcy niechcący stali tyłem podczas wygłaszania sentencji. Bardziej subtelni starali się przekręcać przynajmniej na początku każdego nowego akapitu, głowę za siebie, szukając rozpaczliwie zatopionej w zakamarkach saloniku Przewodniczącej. Najwięcej zabawy było z ekranami. Jeden olbrzymi (był dla projekcji video) stał za horyzontem, którego część w samym środku w pewnym momencie odsłaniała się wprawiając w oszołomienie wszystkich widzów. Bo kto mógł przypuszczać, że w teatrze będzie kino (dwa w jednym i to bez biletu). Dwa pozostałe ekrany zjeżdżały z góry, "rzucano" na nie przeźrocza aż z dwóch rzutników. Wszystko było dokładnie wymierzone, liny zaznaczone (ile podnieść, ile opuścić żeby trafić z obrazem),ludzie przeszkoleni jak ciągnąć liny. Trzeba było zainstalować specjalną lampkę na mównicy, aby prelegentka mogła czytać w ciemności. Wszystko zapięte na ostatni guzik. I oto leci impreza. Nadchodzi właśnie moment. Wszystko zadziałało sprawnie. Pani wchodzi na scenę, staje przy mównicy, zza kulis lisim skokiem wyskakuje dziewczyna z obsługi i jednym wprawnym ruchem zapala lampkę (w końcu anglojęzyczna prelegentka nie może wiedzieć, jak to się robi), zjeżdżają oba ekrany, zatrzymują się co do centymetra, powoli przygasa światło, na scenie panuje mrok, tylko błyszczy kanciastymi rysami oświecana wspomnianą lampką twarz czytającej referat. Zrobił się superklimat do poezji śpiewanej albo patetycznej recytacji. Z zapartym tchem wsłuchujemy się w każde angielskie słowo naukowego wywodu, z napięciem wpatrujemy się w ekrany czekając na kolorowe prezentacje... I tak trwa całe piętnaście minut. Pani prelegent spokojnie sobie kończy, zapalają się światła (budząc niektórych), pojawiają się oklaski... A w przerwie dowiadujemy się, że występująca...zapomniała przeźroczy! Wyliczenie czasowe wypadło również znakomicie. Zaplanowana godzina trwała dwie. Wielki Tenor musiał rozśpiewywać się dwa razy dłużej. Ale wszystko wypadło znakomicie a publiczność stawała (na baczność) aż dwa razy. Raz z powodów komercyjnych, gdy ogłoszono, że daruje im rachunek za koncert, a drugi to już na koniec- z wrażenia. Część ludzi w ogóle stała cały czas. Kilku wyszło i nie wróciło. Chyba nie żałowali, bowiem trafili na moment, gdy obsługa znanego w okolicy Motelu realizowała na korytarzach drugi spektakl pt. "Stoliczku nakryj się", który miał zaskoczyć widzów wychodzących na przerwę. Impreza była udana, o czym świadczyły roześmiane twarze uczestników podczas tzw. coctailu (nie wnikajmy czym spowodowane). Lubię wielkie imprezy Obserwator niezaangażowany

8 I N F O R M A C J E K A D R O W E W październiku rozpoczęli staż w naszym Szpitalu nowi lekarze - stażyści: 1. Robert Czyż - absolwent Śl AM, Katowice 2. Katarzyna Gibiec - abs. Śl AM, Zabrze 3. Przemysław Jasiński - abs. ŚL AM, Katowice 4. Arkadiusz Jośko - abs. Śl AM, Katowice 5. Jerzy Sikora - abs. Śl AM, Katowice 6. Joanna Swakoń - abs. Collegium Medicum, Kraków i nowi stomatolodzy - stażyści 1. Joanna Gojniczek - abs. Śl AM, Zabrze 2. Rafał Murański - abs. Śl AM, Zabrze 3. Tomasz Sitkiewicz - abs. AM, Łódź 4. Beata Szklinik - abs. Śl AM, Zabrze 5. Ignacy Żarnowiecki - abs. Śl AM, Zabrze Witamy w naszym Zespole. Z dniem 1 września, w wyniku konkursu. lek. Anna Ziajka- Paluch została powołana na stanowisko Ordynatora Oddziału Dermatologii. Życzymy powodzenia w tak trudnej i odpowiedzialnej pracy. Lek. Marian Suchodolski uzyskał specjalizację I 0 w zakresie chirurgii ogólnej, specjalizację I 0 w zakresie chorób wewnętrznych uzyskali lek. Zbigniew Kacperski i lek. Krystyna Dorda, specjalizację I 0 z medycyny nuklearnej uzyskał lek. Bronisław Walczysko Gratulujemy życząc dalszych osiągnięć. W październiku wręczono gratyfikacje za długoletnią pracę: za 35 lat pracy - 2 osobom za 30 lat pracy - 3 osobom za 25 lat pracy - 3 osobom za 20 lat pracy - 6 osobom Na emeryturę i rentę przeszli: 1. Helena Klajs - położna środow. PR nr 1 2. Alicja Faruga - piel. Por. Stomat. 3. Alicja Kurzok - hig. Higiena Szkolna 4. Zofia Chrapek - lek. PR Wisła 5. Urszula Cienciała - lek.stom. PR Ustroń 6. Joanna Toporek - st.insp. Dział Techniczny 7. Genowefa Kozieł - st.maszynistka. SON 8. Ewa Cieślar - st. piel. PR nr 1 9. Aniela Lipa - przyuczona piel. Interna III 10.Krystyna Kwiczala - salowa Laboratorium Dziękujemy odchodzącym za lata pracy z nami, życzymy pomyślności i wspaniałego zdrowia We wrześniu w Bielsku- Białej ukończyły kurs kwalifikacyjny dla pielęgniarek oddziałowych : 1. Danuta Chraścina- piel.oddziałowa Oddz. Neurologii 2. Maria Ferfecka - piel.oddziałowa OPD Cieszyn 3. Bożena Lipowska - piel.oddziałowa Sali Operacyjnej 4. Jolanta Podżorska - piel.oddziałowa Pediatrii 5. Grażyna Wojtyna - piel.oddziałowa Oddz. Zakaźnego Składamy gratulacje życząc powodzenia w pracy zawodowej. PÓŁ WIEKU PRACY ZAWODOWEJ DR. TADEUSZA JAROSZA W dniu 3. października przyszedł, jak przed laty, na czwartkowe zebranie lekarskie. W dniu swojego wielkiego jubileuszu- 50- lecia pracy zawodowej. Jak zawsze uśmiechnięty, strzygący oczyma spod krzaczastych, siwych brwi. Sylwetka i głos wysokiego rangą oficera, taką to właśnie kondycję prezentują często chirurdzy. Mimo kilku dramatycznych sytuacji zdrowotnych nie stracił nic ze swej atrakcyjności. Oprawą do uroczystego spotkania z szanownym Jubilatem był wykład lekarza chirurga z Trzyńca (operacje metodą laparoskopową). Na sali było dużo lekarzy lecz wielu z nich, od niedawna tu pracujących, nie za wiele słyszało o człowieku, który od 1950 roku uprawia sztukę chirurgiczną na tym terenie. Dlatego, po powitaniu dr. Tadeusza Jarosza oraz prelegenta, zwróciłem się do koleżanek i kolegów. Znam dr. Jarosza od 1956 r, kiedy zacząłem pracować w Szpitalu Śląskim. Był wówczas asystentem oddziału chirurgicznego, na czele którego stał dr Alfons Mackowski - ordynator i jednocześnie dyrektor Szpitala. Dr Mackowski był światłym człowiekiem, wszechstronnie i doskonale wyszkolonym, postępowym chirurgiem. Był dobrym nauczycielem dla swoich kilku asystentów: dr.

9 Pawła Rakowskiego, dr. Tadeusza Jarosza, dr. Romana Korbuta, dr. Leszka Tyrlika, dr. Mieczysława Kowalskiego i dr. Andrzeja Błacha. Była to "I Liga" tego Szpitala. Dopiero wiele lat później zaakceptowano amatorów sztuki chirurgicznej, a oddział został podzielony na 2 samodzielne. Do dnia dzisiejszego z wymienionych chirurgów pracują nadal : dr Kowalski, dr Tyrlik, dr Jarosz, który nie jest cieszyniakiem, ale dla tej Ziemi i jej mieszkańców oddał swoje umiejętności, długie lata pracy i coś więcej. Nasz Jubilat urodził się w dniu św.mikołaja 1920 r i może dlatego jest tyle dobroci w jego sercu. Na drugim krańcu Polski, na wschodnich rubieżach, leży Żyznów. Tam zaczęła się historia Jego życia. W tamtych rejonach przeżył okupację sowiecką i hitlerowską. Kontynuując po wojnie studia medyczne rozpoczął jednocześnie( w 1946 r) pracę jako laborant analityki w Szpitalu św. Łazarza w Krakowie. Kiedy w 1948 r. uzyskał absolutorium AM w Krakowie, został asystentem Sanatorium p/gruźliczego w Bystrej Śląskiej. W Cieszynie brakowało lekarzy, dr Jarosz przyjął propozycję i od 1950 r. został asystentem chirurgii ogólnej w Szpitalu Śląskim. Specjalizował się na I 0 w 1953 r, a na II 0 w 1960 r. Znaczącym wydarzeniem w cieszyńskiej chirurgii i w życiu dr. Jarosza był rok 1966, kiedy to został uznany za specjalistę w chirurgii dziecięcej i powołany na ordynatora jednego z oddziałów podzielonej chirurgii ogólnej. Jako jedyny w tym czasie specjalista chirurgii dziecięcej w Cieszynie zorganizował pierwszy w tym Szpitalu pododdział chirurgii dziecięcej, wydzielając w swoim oddziale część łóżek na ten cel. Był ordynatorem tych oddziałów przez 24 lata, aż do emerytury. Poza fachowością należy podkreślić mrówczą pracowitość i całkowite poświęcenie się swojemu zawodowi. Nawet wówczas, kiedy przybywało asystentów, dr Jarosz nie mógł żyć bez oddziału. Pokochał tę pracę prawie jak własną Żonę- Zofię, która nie zawsze potrafi pogodzić się z Jego pasją życiową. Jednak mimo wielu obowiązków nigdy nie okazuje zmęczenia, pośpiechu ani zdenerwowania. Znajduje też czas na życie rodzinne i towarzyskie spotkania, a w towarzystwie bywa dowcipny i może imponować wiedzą historyczną. Nasz Jubilat to nie przeszłość, ale teraźniejszość, pracuje przecież nadal. Codziennie oczekują na Niego pacjenci w poradni chirurgicznej, kiedyś przez Niego operowani i ci nieznani, którzy po raz pierwszy potrzebują Jego pomocy. Ceni sobie tę pracę dr Jarosz i dobrze ocenia ją nowy ordynator chirurgii ogólnej- dr Marek Gubała. Warto jeszcze wspomnieć, że kiedy w czasach monopartyjnych rządów próbowano różnych gier politycznych w placówkach służby zdrowia, dr Jarosz swoim autorytetem i sztuką dyplomacji potrafił sprytnie niweczyć ich zakusy dbając o czystość zawodu lekarza i pielęgniarki. Należy także pamiętać, że Jubilat był jednym z liczących się świadków w procesie beatyfikacji św. Sarkandra w Watykanie. Miało to związek z leczeniem operacyjnym ( przed wielu laty w Cieszynie) ciężko chorego księdza ze Skoczowa. 50 lat wzorowej pracy zawodowej dr. Tadeusza Jarosza to przykład do naśladowania. Za swoją pracę i zasługi dr Tadeusz Jarosz otrzymał wiele odznaczeń i wyróżnień. Ale myślę, że najbardziej sobie ceni wdzięczność i pamięć tych, którym przywracał zdrowie i ratował życie. Dzisiaj, niech ta laurka i kwiaty, to nasze gromkie "Sto lat", będą wyrazem naszego uznania, podziwu i głębokiego szacunku dla Ciebie Tadeuszu i Twojej 50 letniej pracy. Życzymy Ci dobrego zdrowia i wielu lat wśród nas. Janusz Karbowniczek Pani Longina Górska, położna z Poradni "K", została, decyzją Dyrektora Naczelnego ZOZ-u, nagodzona sumą 50 zł za zerwanie z nałogiem palenia papierosów. Premia to niewielka, ale osiągnięcie duże. Gratulacje! Takie sobie refleksje... KTO SIĘ BOI CZARNEGO KOTA? Od dawna miałam wieczne czarne pióro, którego używałam do pisania ważniejszych egzaminów, listów, podań... To było wyjątkowo szczęśliwe pióro. Miałam też szczęśliwy pierścionek, dzięki któremu pamiętam, wydarzyło się w moim życiu wiele wspaniałych rzeczy. Obowiązkowo łapałam się za guzik na widok kominiarza i zatrzymywałam samochód, gdy czarny kot przebiegł drogę. Minęły lata i dzisiaj nie jestem taka przesądna. Być może dlatego, że podczas studiów poznałam psychologię i z większym dystansem podchodzę do tych spraw.

10 Ludzie chętnie upatrują w różnych zdarzeniach (pożądanych i nie) rzekomo sprawczej siły przypadkowego zbiegu okoliczności. Gdybym znalazła rano czterolistną koniczynę, a wieczorem spotkałoby mnie coś wyjątkowego, to łatwo mogłabym uwierzyć w jej moc. Ale to przecież pojedyncze zdarzenie nie wpłynęłoby na moje przekonania. Chyba, że ktoś dostatecznie często, powtarzałby mi o szczęśliwych koniczynach. Wówczas znalezienie tej roślinki pociągłoby skojarzenie ze sobą faktów w łańcuch przyczynowo- skutkowy. A kiedy znajdę koniczynę i nic nie będzie się działo.. co wtedy? Zapomnę o tym znaku, bo okazał się mylny. Coś jednak jest w naturze człowieka, co sprzyja bezkrytycznemu poddawaniu się zabobonom, sennikom czy wróżbom. To coś każe nam zbierać dowody potwierdzające ich prawdziwość, odrzucać zaś dowody na fałszywość. Niekiedy ludzie stają się przesądni ponieważ, w głębi duszy potrzebują na wszystko magicznych wytłumaczeń. Widocznie niektórym z nas trudno myśleć o sobie i swoim losie w kategoriach odpowiedzialności za to, co nas spotyka. Czy nie lepiej zrzucić winę na czarnego kota? A kiedy zdamy egzamin... to przecież zasługa tego właśnie pióra, a nie mojej pracy, inteligencji i charakteru. To przecież zobowiązywałoby na przyszłość, podczas gdy wiara w magiczną moc pióra zawsze zostawia furtkę jakiemuś zrządzeniu losu. Część zabobonów musiała jednak powstać z powodów praktycznych, choć dzisiaj często niezrozumiałych, bo zapomnianych. Zbieraniu ziół towarzyszy niekiedy tajemniczy rytuał. Niektóre można zrywać tylko po przymrozkach w obfitej rosie, inne o północy, przy pełni księżyca... Nie jest to takie niemądre, przecież wpływ określonych czynników takich jak temperatura, wilgotność, światło musi mieć wpływ na właściwości roślin. W niektórych kulturach mężczyźni do dzisiaj nie wyruszą na polowanie bez rytualnej kąpieli nago w rzece. Wprawdzie towarzyszą temu modły do bogini łowów, ale tak naprawdę to świeżo obmyci myśliwi mniej pachną ludzkim potem, a przez to łatwiej mogą podejść do zwierzyny. Do dzisiaj prawie każdy z nas wykonuje wiele rozmaitych gestów bez zastanowienia; łapiemy się za guzik na widok kominiarza, nie zaczynamy ważnych spraw od poniedziałku, lubimy mieć przy sobie coś, co ma znaczenie talizmanu... A co na to "szkiełko i oko"? Myślenie magiczne jest jednym z elementów psychiki archaicznej, a ta odgrywa rolę u człowieka pierwotnego, w mitologii i baśniach, w twórczości artystycznej, w marzeniach sennych i w psychopatologii. Polega ono na niedostatecznym odróżnieniu cech przedmiotu (słowa, symbolu) od tego, co on reprezentuje oraz na łączeniu nieracjonalnymi związkami pewnych wydarzeń (np. przypadkowej utracie cennej rzeczy przypisuje się działanie przeznaczenia czyli nieokreślonej wszechpotężnej siły). Myślenie magiczne łączy się z myśleniem symbolicznym wyrażającym się przypisywaniem pewnym przedmiotom lub formom działania szczególnego znaczenia. Myślenie magiczne jest następstwem rzutowania własnych stanów uczuciowych na zewnątrz. Wiara w istnienie sił nadprzyrodzonych nasuwa człowiekowi pierwotnemu pomysł zjednywania sobie tych potęg za pomocą modłów, zamawiań, uroków, tajemniczych obrzędów czy talizmanów. Przesądy i zabobony są rozpowszechnione wśród ludów pierwotnych, ale spotykamy je również u ludzi cywilizowanych. Rozpowszechnienie tych zjawisk, ich pojawianie się samorzutnie i niezależnie od siebie w odległych środowiskach są możliwe tylko dlatego, że na dnie psychiki archaicznej leżą pewne dyspozycje i skłonności psychiczne. Nie byłoby czarów, gdyby nie było zabobonnego lęku. Z postępem cywilizacji i kultury zanikają te właściwości. Są one bowiem niewątpliwie wytworem wpływów wychowawczych, wszczepiających człowiekowi od najwcześniejszych lat dziecięcych wiarę w istnienie sił nadprzyrodzonych i w możliwość ich zażegnywania. W mitologii, baśniach i w pierwotnej twórczości artystycznej nadnaturalizm i magia stanowią częstokroć osnowę utworu. Myślę, że nie warto analizować zdarzeń irracjonalnych, życie i tak wszystko weryfikuje. Barbara Karnas Dziękuję dr. Robertowi Wojciechowskiemu za pomoc w opracowaniu tematu. W 30 numerze "Wiadomości..." drukowaliśmy wiersz Wisławy Szymborskiej " Miłość szczęśliwa". Mieliśmy dobry gust wybierając poezję Szymborskiej skoro niedużo później uznał Ją za wielką poetkę Komitet Literackiej Nagrody

11 Nobla. Dziś drukujemy jeden z piękniejszych wierszy Szymborskiej. Gawęda o miłości Ziemi Ojczystej Bez tej miłości można żyć, mieć serce suche jak orzeszek, malutki los naparstkiem pić z dala od zgryzot i pocieszeń, na własną miarę znać nadzieję, w mroku kryjówkę sobie uwić, o blasku próchna mówić "dnieje", o blasku słońca nic nie mówić. ziemia ojczysta pod stopami. Nie będę ptakiem wypłoszonym ani jak puste gniazdo po nim. Wisława Szymborska *************************************** Zespół Redakcji : W.Mak, Barbara Karnas-Greń, Zbigniew Wisełka. Adres: ZOZ, ul. Bielska 4, Cieszyn Jakiej miłości brakło im, że są jak okno wypalone, rozbite szkło, rozwiany dym, jak drzewo z nagła powalone, które za płytko wrosło w ziemię, któremu wyrwał wiatr korzenie i jeszcze żyje cząstkę czasu, ale już traci swe zielenie i już nie szumi w chórze lasu? Ziemio ojczysta, ziemio jasna, nie będę powalonym drzewem. Codziennie mocniej w ciebie wrastam radością, smutkiem, dumą, gniewem. Nie będę jak zerwana nić. Odrzucam pustobrzmiące słowa. Można nie kochać cię- i żyć, ale nie można owocować. Ta dawność jej w głębokich warstwach... Czasem pośrodku drogi stanę: może nieznanych pieśni garstka w skrzyni żelazem nabijanej, a może dzban, a może łuk jeszcze się w łonie ziemi grzeje, może pradawny domu próg ten, którym wkroczyliśmy w dzieje? Stąd idę myślą w przyszłe wieki, wyobrażenia nowe składam. Kamień leżący na dnie rzeki oglądam i kształt jego badam. Z tego kamienia rzeźbiarz przyszły wyrzeźbi głowę rówieśnika. Ten kamień leży w nurcie Wisły, a w nim potomna twarz ukryta. By na tej twarzy spokój był i dobroć, i rozumny uśmiech, naród mój nie żałuje sił, walczy i tworzy, i nie uśnie. Pierścienie świetlnych lat nad nami,

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka.

Pomaga przygotować się do porodu. Rozwiązuje problemy laktacyjne oraz udziela wskazówek w pielęgnacji noworodka. Agnieszka Brześcińska położna z wyższym wykształceniem, specjalizacja położnicza, pedagog. Pracuje od 1998 roku w Klinice Położnictwa i Patologii Ciąży Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA PACJENTÓW

INFORMATOR DLA PACJENTÓW INFORMATOR DLA PACJENTÓW Witamy Państwa w Beskidzkim Centrum Onkologii Szpitalu Miejskim im. Jana Pawła II w Bielsku-Białej (BCO-SM). Nasz Szpital usytuowany jest w trzech różnych lokalizacjach na terenie

Bardziej szczegółowo

Pion ginekologiczno - położniczy

Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno - położniczy Pion ginekologiczno- położniczy w rybnickim szpitalu usytuowany jest na 4 piętrze i składa się z 4 pododdziałów: - ginekologia operacyjna i zachowawcza - patologia ciąży

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu Załącznik Nr 1.5 SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu 1 1. Pracą oddziału kieruje Ordynator, któremu podlega cały personel.

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WEWNETRZNY ODDZIAŁU NEONATOLOGICZNEGO

REGULAMIN WEWNETRZNY ODDZIAŁU NEONATOLOGICZNEGO PŁOCKI ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 09-402 Płock ul. Kościuszki 28 tel. (024) 64-51-00 fax. (024) 64-51-02 www.szpitalplock.pl e-mail: sekretariat@plockizoz.pl REGULAMIN

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Nazwa przedmiotu HIGIENA Z ELEMENTAMI DIETETYKI. 2. Numer kodowy BIO03c. 3. Język, w którym prowadzone są zajęcia polski Projekt OPERACJA SUKCES unikatowy model kształcenia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Medycznego w Łodzi odpowiedzią na potrzeby gospodarki opartej na wiedzy współfinansowany ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

WITAMY NA KONFERENCJI ZDROWIE DZIECI JEST NAJWAŻNIEJSZE. pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka

WITAMY NA KONFERENCJI ZDROWIE DZIECI JEST NAJWAŻNIEJSZE. pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka WITAMY NA KONFERENCJI ZDROWIE DZIECI JEST NAJWAŻNIEJSZE pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka Departament Polityki Zdrowotnej Łódź 26.06.2012 Godność dziecka, prawa dziecka i dziecięce obywatelstwo to

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej. Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu

Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej. Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Wykorzystanie Modelu JGP w rachunkowości zarządczej Maciej Sobkowski Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny UM w Poznaniu Rachunkowość zarządcza Rachunkowość zarządcza, niekiedy określana również

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1.

STATUT. podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst jednolity) Postanowienia ogólne 1. Załącznik do Uchwały Nr 24/2012 Zgromadzenia Wspólników Szpital Powiatowy w Wyrzysku Spółka z o. o. z dnia 25 czerwca 2012 r. STATUT podmiotu leczniczego Szpitala Powiatowego w Wyrzysku Sp. z o. o. (tekst

Bardziej szczegółowo

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie

kurs dla kobiet wtorki dla kobiet z osobą towarzyszącą czwartki PROGRAM ZAJĘĆ I spotkanie II spotkanie Zajęcia w Szkole Rodzenia odbywają się w cyklu 8 spotkań. Zapraszamy Panie pomiędzy 20 34 tygodniem ciąży do udziału w spotkaniach: - indywidualnie kurs dla kobiet wtorki godz. 18.00 20.00 - kurs dla kobiet

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie reumatologii za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie reumatologii za rok 2014 Marzena Olesińska Instytut Reumatologii Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej Ul. Spartańska 1 02-637 Warszawa Tel. 22.844 57 26 Fax. 22 646 78 94 Email: marzena.olesinska@vp.pl Warszawa

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

Powody zaprzestania karmienia... 12

Powody zaprzestania karmienia... 12 RAPORT Z BADANIA Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia Spis treści Założenia ogólne...

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

POLAKÓW ZDROWIA PORTRET WŁASNY 2015

POLAKÓW ZDROWIA PORTRET WŁASNY 2015 POLAKÓW ZDROWIA PORTRET WŁASNY 2015 Wizyta Ministra Administracji i Cyfryzacji Andrzeja Halickiego oraz Ministra Zdrowia Mariana Zembali wraz z Wojewodami 9 lipca 2015 roku (czwartek); godzina 11.00-15.00

Bardziej szczegółowo

Nowy Szpital w Olkuszu

Nowy Szpital w Olkuszu Nowy Szpital w Olkuszu Bezpieczeństwo i zaufanie Grupa Nowy Szpital Nowy Szpital w Olkuszu Grupa Nowy Szpital to nowe spojrzenie na pacjenta, który jest podmiotem w ochronie zdrowia. Chcemy więcej i lepiej

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie KARDIOCHIRURGII za rok 2014 ( od dnia 16.06.2014.)

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie KARDIOCHIRURGII za rok 2014 ( od dnia 16.06.2014.) Warszawa 2015.02.10 Mariusz Kuśmierczyk Instytut Kardiologii 04-628 Warszawa ul. Alpejska 42 22 34 34 610, 22 34 34 548 mkusmierczyk@ikard.pl Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie diagnostyka laboratoryjna za rok 2014 Marta Faryna Warszawa, 12 lutego 2015 Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej Wydziału Nauki o Zdrowiu Warszawski Uniwersytet Medyczny 02-097 Warszawa, Banacha 1a tel. 5992405, fax. 5992104, marta.faryna@wum.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli:

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych we Wrocławiu W dniach 4-5 października

Bardziej szczegółowo

Patrycja Król 2gs2 Gim. Nr 39 w Warszawie

Patrycja Król 2gs2 Gim. Nr 39 w Warszawie Zbigniew Religa znakomity lekarz, cudowny człowiek. Patrycja Król 2gs2 Gim. Nr 39 w Warszawie Spis treści Gdzie się kształcił i pracował Życiorys Wykształcenie Kariera Pierwsza operacja na sercu! Dalsze

Bardziej szczegółowo

Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej (dawniej : Specjalistyczny Zespół Chorób Płuc i Gruźlicy)

Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej (dawniej : Specjalistyczny Zespół Chorób Płuc i Gruźlicy) Centrum Pulmonologii i posiada w swojej strukturze 8 oddziałów szpitalnych w tym Oddział Chirurgii Klatki Piersiowej ( zamiennie - torakochirurgii) Oddział został utworzony w latach 50 tych ubiegłego stulecia

Bardziej szczegółowo

Prezentacja szpitala ogólnego realizującego usługi medyczne w zakresie ratownictwa medycznego i psychiatrii. Autor: Marek Nowak

Prezentacja szpitala ogólnego realizującego usługi medyczne w zakresie ratownictwa medycznego i psychiatrii. Autor: Marek Nowak Prezentacja szpitala ogólnego realizującego usługi medyczne w zakresie ratownictwa medycznego i psychiatrii Autor: Marek Nowak 1 Jakie znaczenie ma dziś organizacja przedsiębiorstwa udzielającego świadczeń

Bardziej szczegółowo

Kształcenie w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy

Kształcenie w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy Kształcenie w ramach procesu specjalizacji lekarzy deficytowych specjalności, tj. onkologów, kardiologów i lekarzy medycyny pracy Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie 1 Okres realizacji

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok 2014 Bartłomiej Noszczyk Klinika Chirurgii Plastycznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego 22 5841 191 Warszawa 22-01-2015 Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chirurgii plastycznej za rok

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie fizjoterapii za rok 2014 Warszawa, 15.02.2015 r. Dr Grażyna Brzuszkiwicz-Kuźmicka Akademia Wychowania Fizycznego J. Piłsudskiego Wydział Rehabilitacji Ul. Marymoncka 34 00-968 Warszawa Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

V Krajowa Konferencja

V Krajowa Konferencja V Krajowa Konferencja Polskiego Towarzystwa Wakcynologii pod hasłem Szczepienia-wykorzystaj szansę Lublin, 24-26 października 2013 Centrum Kongresowe Uniwersytetu Rolniczego ul. Akademicka 15 Przewodniczący

Bardziej szczegółowo

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH

Oznaczenie sprawy: W.Sz. II.1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII. WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Oznaczenie sprawy: WSz II1/188/2011 Załącznik nr 6 do SIWZ Wykaz procedur zakładowych i wewnątrzoddziałowych VII WZORY DRUKÓW MEDYCZNYCH Lp Nazwa/rodzaj dokumentu medycznego Data Wydanie Zakres obowiązywania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

II JURAJSKIE SPOTKANIA ONKOLOGICZNE

II JURAJSKIE SPOTKANIA ONKOLOGICZNE II JURAJSKIE SPOTKANIA ONKOLOGICZNE "RAK PIERSI NOWOŚCI W LECZENIU ONKOLOGICZNYM, ONKOPLASTYCE I REKONSTRUKCJI" CZĘSTOCHOWA 13-14.11.2015r. PODSUMOWANIE KONFERENCJI przygotowane przez Akademię Prawa Medycznego

Bardziej szczegółowo

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI

IV WIELKOPOLSKIEJ KONFERENCJI Plan porodu jest to rodzaj dokumentu, w którym kobieta opisuje swoje oczekiwania wobec porodu. Taki plan ciężarna powinna opracować wspólnie ze swoim lekarzem prowadzącym ciążę czy położną (rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r.

Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. Protokół kontroli sprawdzającej podmiotu leczniczego z dnia 09 marca 2012r. 1. Firma albo imię i nazwisko podmiotu leczniczego oraz adres siedziby: Nowy Szpital w Kostrzynie nad Odrą Spółka z ograniczoną

Bardziej szczegółowo

Pierwsze instrumentariuszki

Pierwsze instrumentariuszki Maria Ciuruś 1 Pierwsze instrumentariuszki nie zawsze były pielęgniarkami, czasem były one szkolone przez lekarzy chirurgów a następnie przystępowały do egzaminu państwowego i otrzymywały dyplom pielęgniarki.

Bardziej szczegółowo

Wystąpienie pokontrolne

Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA DOLNOŚLĄSKI Wrocław, dnia 10 marca 2015 r. PS-ZP.964.14.2014.MRR Pani Iwona Mielczarek-Kawałko PREZES ZARZĄDU Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Kosmonautów sp.z o.o. ul. Horbaczewskiego

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH ZAKŁAD PIELĘGNIARSTWA W GINEKOLOGII I POŁOŻNICTWIE KATEDRY ZDROWIA KOBIETY Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 8 00-15 30 PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Z PRZEDMIOTU PIELĘGNIARSTWO POŁOŻNICZO-GINEKOLOGICZNE

Bardziej szczegółowo

Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź.

Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź. Dziewiąty odcinek programu Łódzkiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta wyemitowanego na antenie TVP Łódź. Dziewiąty odcinek programu ŁOW NFZ dla pacjentów ABC Pacjenta poświęcony opiece

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW ORAZ WARUNKI I ZASADY REALIZACJI ŚWIADCZEŃ 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH

WYMAGANIA DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW ORAZ WARUNKI I ZASADY REALIZACJI ŚWIADCZEŃ 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH 1.1. Warunki lokalowe i organizacyjne 1. brak barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w bazie lokalowej, żywieniowej i zabiegowej, 2. własny zakład

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA

BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA BROSZURA INFORMACYJNA DLA PACJENTA Zastosowanie produktu BOTOX /Vistabel 4 jednostki Allergan/0,1 ml toksyna botulinowa typu A w leczeniu zmarszczek pionowych gładzizny czoła Spis treści Co to są zmarszczki

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek studiów Pielęgniarstwo

DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek studiów Pielęgniarstwo DZIAŁ II OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek studiów Pielęgniarstwo Część 17 Przeprowadzenie 45 godzin zajęć przedmiotu Fizjologia w formie ćwiczeń, zakończonych zaliczeniem z oceną

Bardziej szczegółowo

a ochrona praw pacjenta Warszawa, 11 lutego 2008 r.

a ochrona praw pacjenta Warszawa, 11 lutego 2008 r. XVI Światowy i Dzień Chorego Rzecznik Praw Obywatelskich a ochrona praw pacjenta Warszawa, 11 lutego 2008 r. Idea Został ł ustanowiony przez Jana Pawła ł II, Święto jest obchodzone od 1993 roku w dniu

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO

REGULAMIN KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO Załącznik do Uwały Nr 34/2013 Rady Wydziału Nauk Medycznych z dn. 21 lutego 2013 roku REGULAMIN KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO 1. Kształcenie praktyczne zajęcia praktyczne i praktyki

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych.

Rozdział 3 Rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych. Aneks nr 1/2013 z dnia 20.02.2013 r. do Regulaminu Organizacyjnego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Rzeszowie czerwiec, 2012 rok 1. Rozdział 3 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Pielęgniarek Diabetologicznych RAPORT PODSUMOWUJĄCY CYKL WARSZTATÓW DLA PIELĘGNIAREK DIABETOLOGICZNYCH

Warsztaty dla Pielęgniarek Diabetologicznych RAPORT PODSUMOWUJĄCY CYKL WARSZTATÓW DLA PIELĘGNIAREK DIABETOLOGICZNYCH RAPORT PODSUMOWUJĄCY CYKL WARSZTATÓW DLA PIELĘGNIAREK DIABETOLOGICZNYCH MAJ 2015 W imieniu Komitetu Naukowego serdecznie dziękujemy sponsorom dzięki którym mógł się odbyć cykl warsztatów naukowo szkoleniowych

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E

W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Warszawa, 27 stycznia 2016 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.9612.3.7.2015 Pan Mirosław Wielgoś Uniwersyteckie Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawski Uniwersytet Medyczny Sp. z o.o. ul. Starynkiewicza

Bardziej szczegółowo

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania

Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Informacja Prasowa Warszawa, 31 marca 2016 r. Pacjent w labiryncie systemu wskazówki przetrwania Ochrona zdrowia i problemy, z którymi jako pracownicy i pacjenci, obywatele, spotykamy się na co dzień,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU)

Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Plan Opieki Okołoporodowej (PLAN PORODU) Do Personelu Medycznego, Dokument ten został stworzony by wskazać, jakie są nasze oczekiwania związane z opieką okołoporodową. Mamy nadzieje, że weźmiecie je pod

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014

Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie toksykologii klinicznej za rok 2014 Warszawa, dnia 13.02.2015 r. Katarzyna Kalinko Pododdział Toksykologii Szpital Praski w Warszawie ul. Aleja Solidarności 67 03-401 Warszawa fax.: 22 6196654 email: k.kalinko@onet.eu Raport Konsultanta

Bardziej szczegółowo

RADA SPOŁECZNA WIELKOPOLSKIEGO CENTRUM ONKOLOGII 61-866 POZNAŃ, GARBARY 15. UCHWAŁA NR 33(241)/2010 z dnia 08.12.2010 r.

RADA SPOŁECZNA WIELKOPOLSKIEGO CENTRUM ONKOLOGII 61-866 POZNAŃ, GARBARY 15. UCHWAŁA NR 33(241)/2010 z dnia 08.12.2010 r. RADA SPOŁECZNA WIELKOPOLSKIEGO CENTRUM ONKOLOGII 61-866 POZNAŃ, GARBARY 15 UCHWAŁA NR 33(241)/2010 z dnia 08.12.2010 r. w sprawie zmiany statutu Wielkopolskiego Centrum Onkologii 1 Na podstawie art. 39

Bardziej szczegółowo

Choroby onkologiczne - badania, leczenie, profilaktyka i aspekty prawne"

Choroby onkologiczne - badania, leczenie, profilaktyka i aspekty prawne Konferencja naukowo szkoleniowa Choroby onkologiczne - badania, leczenie, profilaktyka i aspekty prawne" Warszawa, 21 listopada 2014 roku Patronat Honorowy Organizatorzy Patronat medialny Sponsor główny

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z historii w klasach 4 6

Kryteria oceniania z historii w klasach 4 6 Kryteria oceniania z historii w klasach 4 6 Na lekcjach historii ocenie podlega: wiedza umiejętność logicznego myślenia pomysłowość zaangażowanie aktywność umiejętność współpracy w grupie formułowanie

Bardziej szczegółowo

Zafascynowany samą operacją, jak i związaną z nią atmosferą: specyficzny nastrój mający. właśnie robi się coś ważnego i niezwykłego.

Zafascynowany samą operacją, jak i związaną z nią atmosferą: specyficzny nastrój mający. właśnie robi się coś ważnego i niezwykłego. Zafascynowany samą operacją, jak i związaną z nią atmosferą: specyficzny nastrój mający źródło w przekonaniu całego zespołu chirurgów, anestezjologów i pielęgniarek, że oto właśnie robi się coś ważnego

Bardziej szczegółowo

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób płuc dzieci za rok 2014

Raport Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie chorób płuc dzieci za rok 2014 Warszawa dn. 15.02.2015 dr n. med. Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny 01-184 Warszawa, ul. Działdowska 1 Tel., fax 22 45 23 204, email

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Lidia Sierpińska. Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki. Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r

Dr n. med. Lidia Sierpińska. Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki. Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r Dr n. med. Lidia Sierpińska Ochrona pacjenta przed zakażeniem jako wymiar jakości opieki Konferencja EpiMilitaris Ryn, 18 20 września 2012 r Na jakość świadczeń medycznych składa się: zapewnienie wysokiego

Bardziej szczegółowo

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas

Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy. mgr Barbara Gardyjas Zadania położnej rodzinnej w opiece okołoporodowej - obowiązujące standardy mgr Barbara Gardyjas 1 Wzorcowa reguła postępowania w danej dziedziny Obowiązująca procedura postępowania w danym zakresie mgr

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz 15 maja 2015 roku

Bydgoszcz 15 maja 2015 roku Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy Komisja ds. Położnych przy OIPiP W Bydgoszczy Oddział Akademicki Polskiego Towarzystwa Położnych w Bydgoszczy oraz Zakład Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach Katowice, dnia 23 listopada 2009 r. LKA-410-22-06/2009 P/09/166 Pan Jacek Wojewódka Dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr 1 im. prof. Józefa

Bardziej szczegółowo

Sylabus A. INFORMACJE OGÓLNE

Sylabus A. INFORMACJE OGÓLNE Sylabus A. INFORMACJE OGÓLNE Nazwa Komentarz Nazwa Podstawy prawa zdrowia publicznego Kierunek studiów Zdrowie Publiczne Marketing i Zarządzanie Jednostka prowadząca Zakład Zdrowia Publicznego Kierownik

Bardziej szczegółowo

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE

DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DRUGA OPINIA MEDYCZNA INTER PARTNER ASSISTANCE DLACZEGO DRUGA OPINIA MEDYCZNA? Coraz częściej pacjenci oraz ich rodziny poszukują informacji o przyczynach chorób oraz sposobach ich leczenia w różnych źródłach.

Bardziej szczegółowo

SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO UCHWAŁA Nr XLIX/815/10 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 27 września 2010 r. w sprawie zatwierdzenia zmian w Statucie Szpitala Wojewódzkiego im. św. Łukasza SP ZOZ w Tarnowie Data utworzenia 2010-09-27

Bardziej szczegółowo

Plan Opieki Okołoporodowej

Plan Opieki Okołoporodowej Plan Opieki Okołoporodowej Do Personelu Medycznego, Wiem, że ten dokument powinien stać się częścią dokumentacji medycznej, w myśl obowiązującego od 8 kwietnia 2011 r. standardu opieki okołoporodowej (Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Krajowa Rada do spraw Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa

Krajowa Rada do spraw Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa 1. t V.L R ^ VM Warszawie :BA! Warszawa, 29 marca 2013 roku 1 5. 2013 rdz, J ( f $ Szanowna Pani dr n. med. Grażyna Rogala - Pawelczyk Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych Naczelna Izba Pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY. z dnia 21 stycznia 1980 r.

DYREKTYWA RADY. z dnia 21 stycznia 1980 r. DYREKTYWA RADY z dnia 21 stycznia 1980 r. dotycząca koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i wykonywania działalności przez położne (80/155/EWG)

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ

PROJEKT BEZPIECZNEJ PRAKTYKI MEDYCZNEJ Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i

Projekt 1877. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. 1245 i 1635 oraz z 2014 r. poz. 1802 i Projekt USTAWA z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

Bardziej szczegółowo

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy. Kamienna Góra 25 września 2012r.

Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy. Kamienna Góra 25 września 2012r. Powiatowe Centrum Zdrowia w Kamiennej Górze Sp. z o.o. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy Kamienna Góra 25 września 2012r. Blok Porodowy i Oddział Neonatologiczny -przed remontem Otwarcie

Bardziej szczegółowo

Konferencja Naukowo Szkoleniowa ,, ZDROWIE KOBIETY XXI WIEKU- ZDROWIE KOBIETY XXI WIEKU

Konferencja Naukowo Szkoleniowa ,, ZDROWIE KOBIETY XXI WIEKU- ZDROWIE KOBIETY XXI WIEKU Konferencja Naukowo Szkoleniowa,, ZDROWIE KOBIETY XXI WIEKU- 1 / 11 ONKOLOGIA GINEKOLOGICZNA, PROBLEMY Z POGRANICZA GINEKOLOGII I CHIRURGII, STANDARDY W OPIECE OKOŁOPORODOWEJ-" Hajnówka 10-11 czerwca 2011

Bardziej szczegółowo

WOJEWODA ŚWIĘTOKRZYSKI. Pan Józef Grabowski Dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ostrowcu Świętokrzyskim. Wystąpienie pokontrolne

WOJEWODA ŚWIĘTOKRZYSKI. Pan Józef Grabowski Dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ostrowcu Świętokrzyskim. Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA ŚWIĘTOKRZYSKI Znak: CZP.I.9612.13.8.2013 Kielce, dnia 8 lipca 2013 r. Pan Józef Grabowski Dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ostrowcu Świętokrzyskim Wystąpienie pokontrolne Stosownie do ust

Bardziej szczegółowo

PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY.

PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY. PALIĆ CZY NIE PALIĆ OTO JEST PYTANIE. SZKOLNY KONKURS ANTYNIKOTYNOWY. DRODZY PIĄTOKLASIŚCI! Palić, czy nie palić - oto jest pytanie, na które uczniowie będą mieli okazję odpowiedzieć już w środę 3 listopada

Bardziej szczegółowo

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO

TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO TERAŹNIEJSZOŚĆ I PRZYSZŁOŚĆ PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Gdańsk 15 maja 2014r. EDUKACJA jest kluczem do zbudowania relacji terapeutycznej z

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy)

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) Ogrzewacz dolny jest odpowiedzialny za funkcje rozrodcze i wydalanie. Obejmuje podbrzusze i rejon narządów płciowych. Objawy: utrata energii, łatwa

Bardziej szczegółowo

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych

Jarosław Niebrzydowski. Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Jarosław Niebrzydowski Jak leczyć reumatoidalne zapalenie stawów Poradnik dla chorych Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2012 Copyright by Jarosław Niebrzydowski, 2012 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 wersja robocza Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 Pomysłodawcy: Komisja Zdrowia, Opieki Społecznej i Profilaktyki Rady Gminy Izabelin Autor: Anita Mamczur 1 I. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu

Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu Wdrażanie procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym znaczenie nadzoru, kontroli, szkoleń personelu Małgorzata Czerniawska Ankiersztejn 18 20 września 2012 r. Zakażenia szpitalne są jedną z przyczyn

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

WARUNKI I TRYB REKRUTACJI NA STUDIA DOKTORANCKIE w Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie w roku akademickim 2015/2016

WARUNKI I TRYB REKRUTACJI NA STUDIA DOKTORANCKIE w Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie w roku akademickim 2015/2016 Załącznik do uchwały nr 393/IV/2015 Rady Naukowej WIM z dnia 18 marca 2015 r. WARUNKI I TRYB REKRUTACJI NA STUDIA DOKTORANCKIE w Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie w roku akademickim 2015/2016

Bardziej szczegółowo

OFERTA KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO W 2011 R. WYDZIAŁU OCHRONY ZDROWIA PWSZ W CIECHANOWIE

OFERTA KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO W 2011 R. WYDZIAŁU OCHRONY ZDROWIA PWSZ W CIECHANOWIE OFERTA KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO W 2011 R. WYDZIAŁU OCHRONY ZDROWIA PWSZ W CIECHANOWIE I. FORMY PRZEZNACZONE DLA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH Organizator podejmuje decyzję o organizacji określonego kursu w

Bardziej szczegółowo

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8. Kompetencje i szkolenie pracowników w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 8.1. Jakie wymagania i zalecenia dotyczące kompetencji i szkoleń sformułowano w normach serii PN-N-18001? Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Bożena Woźniak. Hospital Management Wyzwania 2012. Czerwiec 2012

Bożena Woźniak. Hospital Management Wyzwania 2012. Czerwiec 2012 Bożena Woźniak Hospital Management Wyzwania 2012 Czerwiec 2012 Przedstawienie współpracy Dyrektora Naczelnego z pielęgniarkami zarządzającymi na przykładzie relacji panujących w III Szpitalu Miejskim im.

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

OBSZAR KSZTAŁCENIA: NAUK MEDYCZNYCH, FARMACEUTYCZNYCH, O ZDROWIU I O KULTURZE FIZYCZNEJ KIERUNEK: PIELĘGNIARSTWO

OBSZAR KSZTAŁCENIA: NAUK MEDYCZNYCH, FARMACEUTYCZNYCH, O ZDROWIU I O KULTURZE FIZYCZNEJ KIERUNEK: PIELĘGNIARSTWO OBSZAR KSZTAŁCENIA: NAUK MEDYCZNYCH, FARMACEUTYCZNYCH, O ZDROWIU I O KULTURZE FIZYCZNEJ KIERUNEK: PIELĘGNIARSTWO POZIOM KSZTAŁCENIA: STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL KSZTAŁCENIA: PRAKTYCZNY FORMA KSZTAŁCENIA:

Bardziej szczegółowo