Spis treści. Wprowadzenie... 13

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści. Wprowadzenie... 13"

Transkrypt

1 Spis treści UWAGI WSTĘPNE... 9 ANALIZA PRZEBIEGU PROCESU RATYFIKACJI Wprowadzenie I. Inicjatywy uchwałodawcze przed rozpoczęciem procedury ratyfikacyjnej Projekt uchwały w sprawie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej Uchwała Sejmu z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie Traktatu z Lizbony II. Procedura ratyfikacyjna Uchwała Sejmu z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie trybu wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu z Lizbony Ustawa z dnia 1 kwietnia 2008 r. o ratyfikacji Traktatu z Lizbony A. Projekt ustawy i pierwsze czytanie B. Drugie czytanie. Poprawka klubu PiS C. Trzecie czytanie. Uchwalenie ustawy D. Opinie prawne na temat poprawki klubu PiS E. Rozpatrzenie ustawy przez Senat III. Inicjatywy polityczne i prawne towarzyszące procedurze ratyfikacyjnej Uwagi wstępne Prezydencki projekt ustawy o ratyfikacji Traktatu z Lizbony Opinie prawne na temat projektu prezydenckiego A. Inicjatywa ustawodawcza Prezydenta RP w odniesieniu do projektów ustaw ratyfikacyjnych B. Charakter prawny i zakres materii ustawy ratyfikacyjnej z art. 90 ust. 2 Konstytucji... 61

2 C. Szczegółowe rozwiązania zawarte w art. 2 i 3 projektu prezydenckiego D. Opinie uznające zgodność projektu prezydenckiego z Konstytucją Spotkanie Prezesa Rady Ministrów i Prezydenta RP w Juracie na Helu. Kwestia ustawy kompetencyjnej Uchwała Sejmu z dnia 1 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia przez Sejm zgody na ratyfikację przez Prezydenta RP Traktatu z Lizbony Nowelizacja ustawy o referendum ogólnokrajowym Rezolucja Sejmu RP z dnia 23 stycznia 2009 r. w sprawie jak najszybszego ratyfikowania Traktatu z Lizbony AKTY PRAWNE I INNE DOKUMENTY. Aneksy (1) Uchwała Nr 298/2007 Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie udzielenia zgody na podpisanie Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (2) Dokument ratyfikacyjny [Traktat z Lizbony] (3) Protokół w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Polski i Zjednoczonego Królestwa (4) Deklaracja Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie Karty praw podstawowych Unii Europejski. Deklaracja Rzeczypospolitej Polskiej dotycząca Protokołu w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w odniesieniu do Polski i Zjednoczonego Królestwa (5) Protokół w sprawie decyzji Rady odnoszącej się do wykonania artykułu 9c ustęp 4 Traktatu o Unii Europejskiej i artykułu 205 ustęp 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w okresie miedzy 1 listopada 2014 roku a 31 marca 2017 roku i od 1 kwietnia 2017 [tzw. protokół z Joaniny] (6) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej [projekt] (7) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie traktatu reformującego UE podpisanego w Lizbonie 13 grudnia 2007 r. [projekt] (8) Poprawka do projektu uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie traktatu reformującego UE podpisanego w Lizbonie 13 grudnia 2007 r. [projekt]

3 (9) UchwałaSejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie traktatu reformującego UE podpisanego w Lizbonie 13 grudnia 2007 r (10) Uchwała Nr 35/2008 Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie przedłożenia Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r., do ratyfikacji, za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie (11) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie trybu wrażenia zgody na ratyfikację Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (12) Dokument ratyfikacyjny [projekt] (13) Ustawa o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. [projekt rządowy] (14) Ustawa o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. [projekt PiS] (15) Ustawa o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. [poprawka klubu PiS] (16) Stanowisko Ministerstwa Spraw Zagranicznych w sprawie poselskiej propozycji ustawy o ratyfikacji Traktatu z Lizbony (17) Informacja Ministerstwa Spraw Zagranicznych na temat możliwości wprowadzenia preambuły do ustawy o ratyfikacji umowy międzynarodowej (18) Ustawa z dnia 1 kwietnia 2008 r. o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, sporządzonego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r (19) Ustawa o ratyfikacji Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. [projekt Prezydenta RP L. Kaczyńskiego]

4 (20) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wyrażenia przez Sejm RP zgody na ratyfikację przez Prezydenta RP Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku [projekt] (21) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie wyrażenia przez Sejm RP zgody na ratyfikację przez Prezydenta RP Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku [projekt autopoprawka] (22) Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 kwietnia 2008 r. w sprawie wyrażenia przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na ratyfikację przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 roku (23) Ustawa o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym [projekt] (24) Ustawy z zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym [poprawka klubu PiS] (25) Ustawa z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym (26) Rezolucja Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wzywająca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do jak najszybszego ratyfikowania Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, podpisanego w Lizbonie dnia 13 grudnia 2007 r. [projekt] (27) Rezolucja Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 stycznia 2009 r. w sprawie jak najszybszego ratyfikowania Traktatu z Lizbony UZASADNIENIE WNIOSKU O RATYFIKACJĘ TRAKATAU Z LIZBONY ZMIENIAJĄCEGO TRAKATAT O UNII EUROPEJSKIEJ I TRAKATAT USTANAWIAJĄCY WSPÓLNOTĘ EUROPEJSKĄ (Traktat z Lizbony) Spis treści uzasadnienia

5 Uwagi wstępne R atyfikacja umowy międzynarodowej w demokratycznym państwie prawnym, to z zasady proces w którym występują co najmniej dwa wątki. Pierwszy z nich to formalna procedura ratyfikacyjna, której podstawowe elementy regulowane są na ogół przepisami konstytucyjnymi. Wątek drugi, to towarzyszące tej procedurze okoliczności polityczne. O ile procedura formalna jest z założenia stabilna i powtarzalna, to okoliczności polityczne mogą mieć bardzo zróżnicowany charakter i przebieg. W procesie ratyfikacji istotne znacznie ma oczywiście treść i ciężar gatunkowy umowy. Wydaje się jednak, że czynnikiem co najmniej równie znaczącym, a niekiedy nawet ważniejszym, jest postrzeganie ratyfikowanej umowy przede wszystkim przez ugrupowania polityczne, a niekiedy także przez instytucje społeczne. Chodzi w szczególności o zakres konsensusu, czy też nasilenie rozbieżności dotyczących ratyfikowanej umowy. Rozbieżności te często wynikają z rygorów partyjnej rywalizacji politycznej, będącej głównie następstwem podziału na obóz rządzący i opozycję. Bardzo pożądaną okolicznością jest brak tego podziału, ale jest to możliwe tylko wówczas jeżeli umowa międzynarodowa jest przedmiotem ponadpartyjnego konsensusu politycznego. Inaczej mówiąc, realny przebieg procesu ratyfikacji to wypadkowa czynników prawnych i politycznych. Ich wzajemne oddziaływanie, zwłaszcza w przypadku bardziej znaczących umów międzynarodowych powoduje, iż praktycznie realizowane procesy ratyfikacji mają różnorodną postać. Widoczne jest to także w demokratycznej Polsce po 1989 r. Szczególnie wymownym przykładem ratyfikacji, cechującej się najwyższym poziomem konfliktu politycznego, zwłaszcza widocznego w Sejmie, ale także złożonością prawną był kilkuletni proces ratyfikacji polsko-watykańskiego konkordatu podpisanego w 1993 r.

6 10 Ratyfikacja Traktatu Z LizboNY. Spory polityczne i prawne Nie ulega wątpliwości, że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, to fundamentalne wydarzenie w najnowszych dziejach naszego kraju. Nie może więc dziwić fakt, że wydarzeniu temu towarzyszyły spory i napięcia polityczne. Można jednak przyjąć, że sam proces ratyfikacji Traktatu Akcesyjnego, zwłaszcza w części przebiegającej w Sejmie (wybór trybu wyrażenia zgody na ratyfikację oraz zarządzenie referendum) przebiegał przy stosunkowo niskim poziomie emocji politycznych. Dotyczyło to także kampanii przed referendum akcesyjnym, co było widoczne zwłaszcza na tle znacznie bardziej konfrontacyjnej kampanii przed referendum konstytucyjnym w maju 1997 r. Mogło więc powstać wrażenia, że ratyfikowanie umów międzynarodowych dotyczących stosunków Polski z Unią Europejską nie jest już źródłem bardziej widocznych sporów politycznych. Okazało się jednak, że ocena taka byłaby zbyt optymistyczna. Przebieg procesu ratyfikacji Traktatu z Lizbony ujawnił bowiem bardzo widoczny podział polityczny przybierający czasami postać zasadniczego konfliktu. Niekiedy pojawiały się bowiem wręcz wypowiedzi dotyczące zasadności członkostwa w Unii Europejskiej. Nie bez znacznie jest również to, że widoczny podział polityczny utrzymywał się niemal przez cały czas szerszej rozumianego procesu ratyfikacji, czyli od grudnia 2007 r. do grudnia 2009 r. Trzeba jednak dodać, iż w procesie tym miały miejsce także zjawiska odmienne, polegające na dochodzeniu do zbliżenia stanowisk i kompromisów, co pozwoliło na doprowadzenie procesu ratyfikacji do pozytywnego zakończenia. Proces ratyfikacji Traktatu z Lizbony w pełni potwierdził, współwystępowanie czynników politycznych i prawnych. Można nawet mówić o ich nasileniu i wzajemnym przenikaniu. Jak się wydaje, właśnie to nasilenie i przenikanie powodować mogło trudności w śledzeniu i ustaleniu czynników prawnych, a jeszcze bardziej politycznych. Celem niniejszej publikacji jest więc próba przybliżenia i opisania tych dwóch czynników. Jeżeli chodzi o czynniki polityczne, to zostały one przedstawione przed wszystkim przez zrelacjonowanie wypowiedzi, poglądów i stanowisk parlamentarnych ugrupowań politycznych, wyrażonych zwłaszcza przez ich przedstawicieli w debatach oraz znajdujących wyraz w głosowaniach. Czynniki prawne zostały zaprezentowane zwłaszcza w formie przedstawienia głównych tez opinii prawnych

7 Uwagi wstępne 11 i ekspertyz towarzyszących procesowi ratyfikacji i sporządzonych przez czołowych przedstawicieli nauki prawa konstytucyjnego, zarówno starszego jak i młodszego pokolenia. Celem publikacji nie jest więc przedstawienie poglądów autorskich, lecz przede wszystkim, czy też niemal wyłącznie, usystematyzowanie, swego rodzaju uporządkowanie i udokumentowanie procesu ratyfikacji. Proces ten cechowało nasilenie wielu różnorodnych wydarzeń, mających często miejsce w tym samym czasie i dziejących się niemal równolegle. Możliwe było więc utrzymanie przy analizie tych wydarzeń takiej sekwencji czasowej, w jakiej wydarzenia te faktycznie następowały. Przyjęte zostało jednak inne założenie, czyli nie kalendarzowa sekwencja zdarzeń, lecz podział na trzy zagadnienia. Pierwsze, to wydarzenia poprzedzające formalną procedurę ratyfikacyjną. Zagadnienie drugie, które może być uznane za centralne, to sama właściwa procedura ratyfikacyjna w jej części przebiegającej w Sejmie i Senacie. Trzecie zagadnienie, to wydarzenia towarzyszące tej formalnej procedurze. Natomiast w ramach analizy trzech wyróżnionych zagadnień na ogół zachowana została chronologiczna sekwencja zdarzeń. Obok zasadniczego podziału merytorycznego na trzy zagadnienia tworzące część opisową, na niniejszą publikację składa się również część ściśle dokumentacyjna. Tworzą ją akty prawne i inne dokumenty bezpośrednio związane z szeroko rozumowanym procesem ratyfikacji. W zasadzie można mówić również o części trzeciej, która ma jednak charakter uzupełniający w stosunku do głównego nurtu publikacji. Jest to bowiem urzędowe uzasadnienie do Traktatu z Lizbony będące częścią oficjalnej dokumentacji przesłanej do Sejmu przez Radę Ministrów wraz z projektem ustawy ratyfikacyjnej i tekstem Traktatu.

Spis treści. 3. Prace nad regulacjami ustawowymi po wejściu w życie

Spis treści. 3. Prace nad regulacjami ustawowymi po wejściu w życie Spis treści 1. WPROWADZENIE...................................................... 13 1.1. Uwagi wstępne...................................................... 13 1.2. Dyskusje konstytucjonalistów (2003

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych Rozdział 1 Przepisy ogólne Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 443, z 2002 r. Nr 216, poz. 1824, z

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 8 października 2010 r.

USTAWA z dnia 8 października 2010 r. Kancelaria Sejmu s. 1/9 Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1395. USTAWA z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem

USTAWA. z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Dziennik Ustaw Nr 213 15098 Poz. 1395 1395 USTAWA z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Akty normatywne. PPwG prof. Stanisław Piątek

Akty normatywne. PPwG prof. Stanisław Piątek Akty normatywne PPwG prof. Stanisław Piątek Rodzaje aktów normatywnych Akty normatywne (źródła prawa) - dokumenty odpowiednio ustanowione przez organy władzy publicznej, które zawierają przepisy prawa,

Bardziej szczegółowo

Polskie referendum akcesyjne

Polskie referendum akcesyjne Mariusz Jabłoński Polskie referendum akcesyjne Wrocław 2007 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Słowo wstępne ' 9 Rozdział I. Referendum jako instytucja demokracji bezpośredniej 1. Elementy

Bardziej szczegółowo

ZASADY NACZELNE USTROJU RP

ZASADY NACZELNE USTROJU RP ZASADY NACZELNE USTROJU RP Zasady naczelne ustroju RP Zawierają idee przewodnie ustawy zasadniczej. Są to normy prawne zawarte w Konstytucji, których szczególna doniosłość charakteryzuje się w tym, że

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA. z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia... o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1 W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U.1997.78.483) wprowadza się następujące zmiany: 1)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Przedmowa (Anna Rytel-Warzocha) Rozdział I Z PROBLEMATYKI STATUSU POSŁA... 13

SPIS TREŚCI. Przedmowa (Anna Rytel-Warzocha) Rozdział I Z PROBLEMATYKI STATUSU POSŁA... 13 SPIS TREŚCI Przedmowa (Anna Rytel-Warzocha)........................................... 11 Rozdział I Z PROBLEMATYKI STATUSU POSŁA..................................... 13 1. Niepołączalność mandatu poselskiego.....................................

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 26 czerwca 2008 r.

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 26 czerwca 2008 r. U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Na podstawie

Bardziej szczegółowo

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak

P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E. SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak P R AWO KO N S T Y T U C Y J N E SEMESTR ZIMOWY 2016/2017 mgr Anna Kuchciak K W E S T I E O R G A N I Z A C Y J N E KONTAKT I KONSULTACJE WARUNKI ZALICZENIA DODATKOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEBIEGU ZAJĘĆ

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP

ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP ŹRÓDŁA PRAWA POWSZECHNIE OBOWIĄZUJĄCEGO W RP SYSTEM PRAWA Zbiór uporządkowanych i wzajemnie ze sobą powiązanych norm generalnych i abstrakcyjnych wysłowionych w tekstach aktów prawotwórczych i nieuchylonych

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak K W E S T I E O R G A N I Z A C Y J N E KONTAKT I KONSULTACJE WARUNKI ZALICZENIA DODATKOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEBIEGU ZAJĘĆ ZALECANA LITERATURA

Bardziej szczegółowo

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r.

Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 580 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 235 ust.

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Prawno-konstytucyjne aspekty wprowadzenia euro w Polsce dr Tomasz SŁOMKA Decyzję o wprowadzeniu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli.

- o zmianie ustawy o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 926 Warszawa, 27 czerwca 2008 r. Szanowny Panie Marszałku Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Zgodnie

Bardziej szczegółowo

DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA

DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA DEMOKRACJA BEZPOŚREDNIA - Sposób sprawowania władzy, w którym decyzje podejmowane są bezpośrednio przez ogół wyborców bez pośrednictwa jakichkolwiek organów państwowych - Bezpośrednie decydowanie prze

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Aksjologiczne fundamenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Uwagi wprowadzające... 26

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Aksjologiczne fundamenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Uwagi wprowadzające... 26 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... XI Wykaz podstawowej literatury... XV Przedmowa... XVII Rozdział I. Aksjologiczne fundamenty Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej... 1 1. Uwagi wprowadzające... 2 2. Zasada

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. Wst p... 11

Spis treêci. Wst p... 11 Spis treêci Wst p....................................... 11 Cz Êç pierwsza Konstytucjonalizacja wolnoêci mediów i wolnoêci wypowiedzi................................ 13 I. WolnoÊç mediów i wolnoêç wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks cywilny.

- o zmianie ustawy - Kodeks cywilny. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 880 Warszawa, 16 sierpnia 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ I. PRAWO ADMINISTRACYJNE

DZIAŁ I. PRAWO ADMINISTRACYJNE DZIAŁ I. PRAWO ADMINISTRACYJNE Rozdział I. Uwagi ogólne o prawie administracyjnym Część I. Definicja prawa administracyjnego Prawo administracyjne to bardzo obszerny zespół norm zróżnicowanych pod względem

Bardziej szczegółowo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo

Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo Pytania na egzamin magisterski dla kierunku prawo 1. Pojęcie zasady naczelnej konstytucji 2. Zasada zwierzchnictwa Narodu 3. Formy realizacji zasady zwierzchnictwa Narodu 4. Zasada demokratycznego państwa

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

PROJEKT. Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Ustawa z dnia o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej PROJEKT Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006

Bardziej szczegółowo

Jerzy Buczkowski (red.) Łukasz Buczkowski Krzysztof Eckhardt

Jerzy Buczkowski (red.) Łukasz Buczkowski Krzysztof Eckhardt Podręczniki uczelniane nr 125 Wyższa Szkoła Prawa i Administracji Rzeszów-Przemyśl Wydział Prawa i Administracji 105 (125) Jerzy Buczkowski (red.) Łukasz Buczkowski Krzysztof Eckhardt PRAWO KONSTYTUCYJNE

Bardziej szczegółowo

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Konstytucja wk 10 TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Został ustanowiony nowelą konstytucyjną 26 marca 1982r Ustawa o TK została uchwalona 29 kwietnia 1985r TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY jest organem władzy sądowniczej, choć

Bardziej szczegółowo

ISSN SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

ISSN SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (858) Wspólne posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (20.) oraz Komisji Ustawodawczej (183.) w dniu 22 kwietnia 2009 r. VII

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE W ZARYSIE. PODRĘCZNIK DLA STUDENTÓW KIERUNKÓW NIEPRAWNICZYCH W

POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE W ZARYSIE. PODRĘCZNIK DLA STUDENTÓW KIERUNKÓW NIEPRAWNICZYCH W POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE W ZARYSIE. PODRĘCZNIK DLA STUDENTÓW KIERUNKÓW NIEPRAWNICZYCH W RED.: DARIUSZ GÓRECKI Wykaz skrótów Przedmowa Rozdział pierwszy Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1. Nazwa

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości

WŁADZA SĄDOWNICZA W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości W RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Organizacja wymiaru sprawiedliwości Sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Sądy wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

PROCES LEGISLACYJNY. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Wykład nr IV. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej

PROCES LEGISLACYJNY. Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej. Wykład nr IV. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej Wykład nr IV Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej PROCES LEGISLACYJNY Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr hab.inż.wojciech Chmielowski prof. PK Proces

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel ratyfikacji poprawki do Konwencji Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach

Bardziej szczegółowo

FUNKCJE WŁADZY USTAWODAWCZEJ

FUNKCJE WŁADZY USTAWODAWCZEJ FUNKCJE WŁADZY USTAWODAWCZEJ FUNKCJE WŁADZY USTAWODAWCZEJ Rozdział IV SEJM I SENAT Art. 95. Władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat. Sejm sprawuje kontrolę nad działalnością

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17

PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17 PRAWO KONSTYTUCYJNE semestr zimowy 2016/17 KWESTIE ORGANIZACYJNE Kontakt i konsultacje Przebieg dwiczeo Literatura podstawowa oraz akty prawne Zakres materiału Warunki zaliczenia Instota i pojęcie terminu

Bardziej szczegółowo

Prezydent RP uwarunkowania administracyjnoprawne. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW

Prezydent RP uwarunkowania administracyjnoprawne. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Prezydent RP uwarunkowania administracyjnoprawne mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Prezydent RP głowa Państwa Władza wykonawcza Nie jest centralnym organem administracji Poza strukturą administracji głowa

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt 27 kwietnia 2017 r. Wariant art. 121 ust. 4 USTAWA z dnia r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO

ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO Maciej M. Sokołowski ŹRÓDŁA PRAWA ADMINISTRACYJNEGO W SYSTEMIE PRAWA WEWNĘTRZNEGO Warszawa, 16/10/2014 r. POJĘCIE ŹRÓDEŁ PRAWA Czynniki wpływające na treść prawa np. wola narodu czy prawodawcy, stosunki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do dziewiątego wydania... V Wykaz skrótów... XV Wykaz literatury... XIX

Spis treści. Przedmowa do dziewiątego wydania... V Wykaz skrótów... XV Wykaz literatury... XIX Spis treści Przedmowa do dziewiątego wydania... V Wykaz skrótów... XV Wykaz literatury... XIX Rozdział I. Przedmiot prawa konstytucyjnego... 1 Rozdział II. Polska w europejskim systemie konstytucyjnym...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział III

Spis treści. Wstęp Rozdział III Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I Wiadomości ogólne o konstytucji jako najważniejszym w państwie akcie prawnym... 13 1. Pojęcie, geneza i funkcje konstytucji... 13 2. Konstytucja ustawą zasadniczą państwa...

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja Ustawodawcza wnosi projekt ustawy:

Na podstawie art. 32 ust. 2 regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja Ustawodawcza wnosi projekt ustawy: Druk nr 1740 Warszawa, 5 grudnia 2008 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Komisja Ustawodawczej UST 020-01/08 Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.................................................. 15 Od Autora...................................................... 19 ROZDZIAŁ I. Pojęcie i przedmiot

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 2 kwietnia 1997 r.

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 2 kwietnia 1997 r. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. Rozdział IV SEJM I SENAT Art. 95. 1. Władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat. 2. Sejm sprawuje kontrolę nad

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Referendum

Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Referendum Podstawy prawa w gospodarce (PPwG) Referendum Przedmiot 1 2 3 4 5 Referendum podstawy prawne i definicja Typologia i zasady podstawowe System referendalny Referendum ogólnopaństwowe Referendum lokalne

Bardziej szczegółowo

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-98-09 Druk nr 2241 Warszawa, 6 sierpnia 2009 r. Szanowny Panie Marszałku Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Możliwe skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy o SKOK

Możliwe skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy o SKOK Możliwe skutki orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy o SKOK Warianty rozwiązań w zależności od treści orzeczenia TK Marek P. Wędrychowski Zastrzeżenia Marek P. Wędrychowski, radca prawny,

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. I. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Poprawkami

U Z A S A D N I E N I E. I. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Poprawkami U Z A S A D N I E N I E I. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Poprawkami Rada Gubernatorów Międzynarodowego Funduszu Walutowego, zwanego dalej MFW podjęła: 1) w dniu 28 kwietnia 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Władza wykonawcza Rada Ministrów. Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego

Władza wykonawcza Rada Ministrów. Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Władza wykonawcza Rada Ministrów Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego RADA MINISTRÓW mieszany charakter: 1) organ kolegialny 2) każdy minister stanowi jednoosobowy organ konstytucyjny o własnych kompetencjach

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015

Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Prawo konstytucyjne SNA I (III) Olga Hałub Katedra Prawa Konstytucyjnego Semestr zimowy 2014/2015 Źródła prawa konstytucyjnego to źródła, które zawierają normy zaliczane do tej gałęzi prawa Koncepcja paostwa

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. REGULAMIN SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

U C H W A Ł A Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. REGULAMIN SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ORGANY SEJMU U C H W A Ł A Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. REGULAMIN SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Rozdział 3 ORGANY SEJMU Art. 9 Organami Sejmu są: 1) Marszałek Sejmu, 2) Prezydium

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 Rada Ministrów składa się z Prezesa Rady Ministrów oraz

Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 Rada Ministrów składa się z Prezesa Rady Ministrów oraz Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 Rada Ministrów składa się z Prezesa Rady Ministrów oraz ministrów. W skład Rady Ministrów mogą być powoływani wiceprezesi

Bardziej szczegółowo

W październiku 2002 r., w obserwacjach końcowych, przedstawionych po przyjęciu drugiego sprawozdania Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji

W październiku 2002 r., w obserwacjach końcowych, przedstawionych po przyjęciu drugiego sprawozdania Rzeczypospolitej Polskiej z realizacji UZASADNIENIE I. Dnia 20 listopada 1989 r. Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło Konwencję o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), której inicjatorem

Bardziej szczegółowo

Stanowisko. I. Podstawy ustrojowe

Stanowisko. I. Podstawy ustrojowe Stanowisko Obywatelskiego Forum Legislacji przy Fundacji im. S. Batorego w sprawie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji publicznych projektów ustaw oraz ich założeń (tezy) I. Podstawy ustrojowe W

Bardziej szczegółowo

Druk nr 1663 Warszawa, 9 czerwca 2003 r.

Druk nr 1663 Warszawa, 9 czerwca 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-64-03 Druk nr 1663 Warszawa, 9 czerwca 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. (druk nr 913)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. (druk nr 913) Warszawa, dnia 18 maja 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (druk nr 913) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa z dnia 15 maja o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Pytania na powtórzenie wiadomości z zakresu ustroju Rzeczypospolitej Polskiej wiedza o społeczeństwie (nowa podstawa programowa)

Pytania na powtórzenie wiadomości z zakresu ustroju Rzeczypospolitej Polskiej wiedza o społeczeństwie (nowa podstawa programowa) Pytania na powtórzenie wiadomości z zakresu ustroju Rzeczypospolitej Polskiej wiedza o społeczeństwie (nowa podstawa programowa) 1) Kiedy odbyły się obrady Okrągłego Stołu? 2) Na czym polegały najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ze schematami Marta Derlatka Wydanie 3 Warszawa 2012 Tytuły do artykułów sporządziła: Marta Derlatka Opracowanie redakcyjne: Anna Popławska Opracowanie techniczne:

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Zarządu Związku Miast Polskich w sprawie nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym

Stanowisko Zarządu Związku Miast Polskich w sprawie nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym Stanowisko Zarządu Związku Miast Polskich w sprawie nowej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym 27 maja 2015 r. Sejm uchwalił nową ustawę o Trybunale Konstytucyjnym i została ona przekazana do Senatu. Projekt

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie. Część I. Prawoznawstwo 1

Spis treści. Wprowadzenie. Część I. Prawoznawstwo 1 Wprowadzenie XI Część I. Prawoznawstwo 1 Tabl. 1. Pojęcie państwo 3 Tabl. 2. Cechy państwa 4 Tabl. 3. Teorie powstania państwa 5 Tabl. 4. Funkcje państwa 6 Tabl. 5. Typ i forma państwa 7 Tabl. 6. Aparat

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prawa. Hierarchia norm prawnych

Tworzenie prawa. Hierarchia norm prawnych Tworzenie prawa. Hierarchia norm prawnych 1. Cele lekcji: a) Wiadomości Po zakończonej lekcji uczeń: - -zna pojęcia: norma prawna, konstytucja, prawo, legislacja, rozporządzenie, akty, uchwała, ustawa,

Bardziej szczegółowo

SEJM I SENAT JAKO ORGANY WŁADZY USTAWODAWCZEJ W RP

SEJM I SENAT JAKO ORGANY WŁADZY USTAWODAWCZEJ W RP SEJM I SENAT JAKO ORGANY WŁADZY USTAWODAWCZEJ W RP PARLAMENT - DEFINICJA Organ państwowy który: ma charakter kolegialny, przy czym jest to ciało o znacznej liczebności, nawet kilkusetosobowe, stanowi reprezentacje

Bardziej szczegółowo

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA

FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA FORUM DEBATY PUBLICZNEJ SPRAWNE I SŁUŻEBNE PAŃSTWO VII SEMINARIUM EKSPERCKIE SYSTEM STANOWIENIA PRAWA SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA Prof. zw. dr hab. Piotr Winczorek Prof. UW dr hab. Tomasz Stawecki System źródeł

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. z dnia r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. z dnia r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Projekt 7 listopada 2011 r. UCHWAŁA Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia r. w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r.

Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-174-03 Druk nr 2205 Warszawa, 5 listopada 2003 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

FUNKCJONOWANIE I ORGANIZACJA SEJMU, SENATU. PRAWA I OBOWIĄZKI PARLAMENTARZYSTY

FUNKCJONOWANIE I ORGANIZACJA SEJMU, SENATU. PRAWA I OBOWIĄZKI PARLAMENTARZYSTY FUNKCJONOWANIE I ORGANIZACJA SEJMU, SENATU. PRAWA I OBOWIĄZKI PARLAMENTARZYSTY Rozdział IV SEJM I SENAT Art. 95. Władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat. Sejm sprawuje kontrolę

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Prawo konstytucyjne Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego Artykuł 38. 1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm. WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Publikacja dofinansowana przez Instytut Nauk Prawnych PAN i Fundację Promocji Prawa Europejskiego

Publikacja dofinansowana przez Instytut Nauk Prawnych PAN i Fundację Promocji Prawa Europejskiego Recenzent: prof. dr hab. Jan Barcz Redakcja: Leszek Kwiatek Korekta: Grażyna Polkowska-Nowak Projekt okładki i stron tytułowych: Katarzyna Juras Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011

Bardziej szczegółowo

Wielce Szanowna Pani Premier

Wielce Szanowna Pani Premier Warszawa, 28/02/2007 RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI RPO-551982-VI/07/AB 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Prof.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego.

- o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 581 Warszawa, 12 maja 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy Kodeks cywilny (druk nr 880).

- o zmianie ustawy Kodeks cywilny (druk nr 880). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów DMPiA - 140-19 (2) /07 Warszawa, 1 lutego 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Uprzejmie przekazuję stanowisko

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r...

Spis treści. Rozdział czwarty Zasady ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej w świetle Konstytucji z 2 kwietnia 1997 r... Spis treści Rozdział pierwszy Ustrój polityczny państwa pojęcie i istota... 11 1. Pojęcie ustroju politycznego... 12 2. Ewolucja ustroju politycznego Polski... 14 Rozdział drugi Konstytucyjne podstawy

Bardziej szczegółowo

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. WYKAZ AKTÓW PRAWNYCH Z PRAWA KONSTYTUCYJNEGO 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 2. Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

Polacy o Unii Europejskiej i Traktacie Konstytucyjnym

Polacy o Unii Europejskiej i Traktacie Konstytucyjnym Polacy o Unii Europejskiej i Traktacie Konstytucyjnym Podsumowanie wyników badań zleconych przez Departament UE Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP Warszawa, maja 2006 Badanie Instytutu Spraw Publicznych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Projekt USTAWA z dnia 2013 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319,

Bardziej szczegółowo

Terminy rozpoczęcia oraz zakończenia kadencji Sejmu i Senatu od 1989 r.

Terminy rozpoczęcia oraz zakończenia kadencji Sejmu i Senatu od 1989 r. KANCELARIA SENATU BIURO INFORMACJI I DOKUMENTACJI Zespół Informacji i Statystyk Terminy rozpoczęcia oraz zakończenia kadencji Sejmu i Senatu od 1989 r. OPRACOWANIA TEMATYCZNE OT-427 LISTOPAD 2007 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli

Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688. USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Kancelaria Sejmu s. 1/7 Dz.U. z 1999 r. Nr 62, poz. 688 USTAWA z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli Art. 1. Ustawa reguluje tryb postępowania w sprawie wykonywania

Bardziej szczegółowo

Informacja o trybie zamawiania ekspertyz i opinii, powoływania konsultantów i stałych doradców przez komisje sejmowe

Informacja o trybie zamawiania ekspertyz i opinii, powoływania konsultantów i stałych doradców przez komisje sejmowe Informacja o trybie zamawiania ekspertyz i opinii, powoływania konsultantów i stałych doradców przez komisje sejmowe I. ZAMAWIANIE EKSPERTYZ I OPINII Wśród wielu innych zadań do kompetencji Biura Analiz

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721) Warszawa, dnia 10 października 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 721) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa wprowadza zasadę

Bardziej szczegółowo

Warszawa. Wnioskodawca:

Warszawa. Wnioskodawca: Warszawa, 12 sierpnia 2016 r. TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY Al. J. Ch. Szucha 12a 00-918 Warszawa Wnioskodawca: Grupa posłów na Sejm RP VIII kadencji według załączonej listy, Przedstawiciel grupy posłów: poseł

Bardziej szczegółowo

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe

Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe CZ.1 Inne określenia: akty prawa miejscowego prawo lokalne lokalne źródła prawa lokalne akty normatywne akty terenowe Źródła prawa powszechnie obowiązującego, stanowione przez terenowe organy administracji

Bardziej szczegółowo

Tryb ratyfikacji umowy międzynarodowej Autor tekstu: Beata Szepietowska

Tryb ratyfikacji umowy międzynarodowej Autor tekstu: Beata Szepietowska Tryb ratyfikacji umowy międzynarodowej Autor tekstu: Beata Szepietowska Opinia Beaty Szepietowskiej w sprawie trybu ratyfikacji umowy międzynarodowej w świetle postanowień Konstytucji RP, ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli

USTAWA. z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli LexPolonica nr 672. Stan prawny 2012-11-29 Dz.U.2012.82 (U) Najwyższa Izba Kontroli zmiany: 2012-02-11 Dz.U.2011.240.1429 art. 3 2012-06-02 Dz.U.2010.227.1482 art. 1 USTAWA z dnia 23 grudnia 1994 r. o

Bardziej szczegółowo

Sądowa kontrola konstytucyjności prawa we współczesnych demokracjach Kontrola konstytucyjności prawa przez sądy powszechne

Sądowa kontrola konstytucyjności prawa we współczesnych demokracjach Kontrola konstytucyjności prawa przez sądy powszechne Trybunał Konstytucyjny w polskich systemach politycznych Autor: Robert Alberski Wstęp Rozdział 1 Sądowa kontrola konstytucyjności prawa we współczesnych demokracjach 1. Konstytucja i zasada podziału władzy

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 25 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 25 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 25 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

Druk nr 2550 Warszawa, 16 lutego 2004 r.

Druk nr 2550 Warszawa, 16 lutego 2004 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-14-04 Druk nr 2550 Warszawa, 16 lutego 2004 r. Pan Marek Borowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie trybu dokonywania zmian terytorialnych gmin

Opinia prawna w sprawie trybu dokonywania zmian terytorialnych gmin Szanowny Pan PiotrUszok Prezydent Miasta Katowice Opinia prawna w sprawie trybu dokonywania zmian terytorialnych gmin Podstawą prawną do dokonywania szeroko rozumianych zmian terytorialnych gmin (ustalania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 2 listopada 2015 r. Poz. 24 ZARZĄDZENIE NR 38 SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 2 listopada 2015 r. Poz. 24 ZARZĄDZENIE NR 38 SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO ccccc DZIENNIK URZĘDOWY AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO Warszawa, dnia 2 listopada 2015 r. Poz. 24 ZARZĄDZENIE NR 38 SZEFA AGENCJI BEZPIECZEŃSTWA WEWNĘTRZNEGO z dnia 14 października 2015 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2014 ISSN NR 118/2014 OPINIE O DZIAŁALNOŚCI PARLAMENTU, PREZYDENTA I WŁADZ SAMORZĄDOWYCH

Warszawa, sierpień 2014 ISSN NR 118/2014 OPINIE O DZIAŁALNOŚCI PARLAMENTU, PREZYDENTA I WŁADZ SAMORZĄDOWYCH Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 118/2014 OPINIE O DZIAŁALNOŚCI PARLAMENTU, PREZYDENTA I WŁADZ SAMORZĄDOWYCH Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ,

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, W TYM WYKONYWANIA ZOBOWIĄZAŃ LEGISLACYJNYCH WYNIKAJĄCYCH Z ORZECZEŃ TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ I POSTĘPOWAŃ KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Od autora... 13

Spis treści. Od autora... 13 Spis treści Od autora... 13 Rozdział I O skracaniu kadencji Sejmu i prawie wyborczym do Sejmu i Senatu...15 1. O skracaniu przez Sejm swojej kadencji... 15 2. Projekt uchwały Sejmu o zarządzeniu referendum

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa. (druk nr 818)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa. (druk nr 818) Warszawa, dnia 28 stycznia 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 818) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa ma na celu kompleksowe

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) Warszawa, dnia 25 lipca 2011 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1288) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa wprowadza

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 27 maja 2003 r., K 11/03 REFERENDUM W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA DO UNII EUROPEJSKIEJ

Wyrok z 27 maja 2003 r., K 11/03 REFERENDUM W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA DO UNII EUROPEJSKIEJ Wyrok z 27 maja 2003 r., K 11/03 REFERENDUM W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA DO UNII EUROPEJSKIEJ Rodzaj postępowania: kontrola abstrakcyjna Inicjator: grupa posłów Skład orzekający: pełny skład Zdania odrębne:

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA. Warszawa, dnia 12 listopada 2009 r. SPRAWOZDANIE

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA. Warszawa, dnia 12 listopada 2009 r. SPRAWOZDANIE SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 12 listopada 2009 r. Druk nr 706 A SPRAWOZDANIE KOMISJI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO I ADMINISTRACJI PAŃSTWOWEJ o uchwalonej przez Sejm w dniu 6

Bardziej szczegółowo

WŁADZA SĄDOWNICZA. PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR LETNI 2014/2015 mgr Anna Kuchciak

WŁADZA SĄDOWNICZA. PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR LETNI 2014/2015 mgr Anna Kuchciak WŁADZA SĄDOWNICZA PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR LETNI 2014/2015 mgr Anna Kuchciak Z A S A D A T R Ó J P O D Z I A Ł U W Ł A D Z??? . ( )Z zasady podziału władz wynika, iż władze ustawodawcza, wykonawcza

Bardziej szczegółowo