Stanisława Bukowicka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Stanisława Bukowicka"

Transkrypt

1 O tym, co możemy wyczytać u Tischnera na temat tego, jak żyć Stanisława Bukowicka Pytanie o to jak żyć pozostaje przez wieki ciągle aktualne. Zadają je sobie filozofowie, naukowcy, kapłani i zwyczajni ludzie. Stawiane jest otwarcie lub pośrednio przy dokonywaniu wyborów, zarówno tych drobnych, jak i tych na całe życie. Wydawać by się mogło, że dawniej wszystko było łatwiejsze. We wszystkim panował ład i porządek. Prostsze było życie społeczne i polityczne. Stanowiska państwowe swój blask i prestiż czerpały z autorytetów osób je piastujących. Wybitne osobowości Ojców Założycieli ukształtowały system prezydencki w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Karty naszej historii wypełniają liczni bohaterowie narodowi, których wyróżniała niezwykła odwaga, szlachetność i cnota oraz wierność najwyższym ideałom. Znamienite autorytety tworzyły historię. Obecnie można odnieść wrażenie, że następuje odwracanie trendu. Politycy wydają się uważać jakoby to z faktu zajmowania stanowiska publicznego, im samym automatycznie należał się blask przynależny piastowanemu urzędowi. Są gotowi stanowczo domagać się i żądać szacunku dla siebie, powołując się na swój urząd. Jakoś trudno dociera do nich świadomość, że mogą oni nie być w pełni godni urzędu powierzonego im przez naród. Widzimy jak życie publiczne na naszych oczach redukowane jest do utarczek prywatnych interesów i interesików. Z troską i niepokojem obserwujemy szerzące się zamieszanie oraz pogłębiającą się niepewność, nerwowość i podejrzliwość. Nikt nie może być pewien niczego ani nikogo. Okazuje się, że nasi przyjaciele niekoniecznie uważali nas za swoich przyjaciół. W tej sytuacji pytanie o to, jak żyć staje się szczególnie naglące. Zastanawiamy się w co inwestować, aby zapewnić sobie bezpieczną przyszłość, dobrą emeryturę. Wiadomo, po pierwsze gospodarka. Dobrze płatna posada i zapieczenie emerytalne, to często najważniejsze obiekty naszej troski. Ciągle czytamy o naszej polskiej biedzie. O wieloletnim zapóźnieniu naszego kraju w stosunku do innych państw Unii Europejskiej. Wielu młodych szuka szczęścia za granicą. W Polsce pozostają rozdzielone rodziny albo częściej rodziny, które nie zostaną nigdy założone. Model jednoosobowych gospodarstw domowych staje się coraz bardziej powszechny również u nas. W drodze sondaży wyłaniamy autorytety. Autorytety te okazują się tylko sezonowe. Nie znajdujemy niczego trwałego, co mogłoby posłużyć nam za schronienie i oparcie, których szukamy. Pytanie jak żyć staje się wręcz natarczywe. Pytamy siebie i innych, oglądamy telewizję i czytamy bestsellery, bo teraz trudno o inne książki na rynku. Swoistym rodzajem wakacji od naszych trosk było tych kilka dni wizyty papieża Benedykta XVI w Polsce. Mając pozytywne i budujące wspomnienia tego spotkania może łatwiej nam będzie sięgnąć po opracowania ukazujące jak żyć w oparciu o etykę chrześcijańską. Poniżej prezentuję wybrane pytania z książki księdza Józefa Tischnera Jak żyć (Tischner, 1988). Zastanawiam się jak możemy odczytywać i rozumieć Tischnera dzisiaj. Podejmowane przez niego tematy pozostają aktualne i ważne. Dotykają najbardziej zasadniczych pytań, jakie od wieków stawia sobie człowiek. Są tu pytania o wolność i o odpowiedzialność, o ty czy cel uświęca środki, czym jest miłość, kim jest człowiek. Tischner analizuje je do samej głębi. Możemy się z nimi zgodzić lub nie, możemy je przyjąć i wprowadzić w życie, albo nie. Decyzja należy do nas. O wolności Zastanawiając się nad pytaniem jak żyć, wcześniej należy określić kim jesteśmy. Kim jest człowiek? Kim jestem ja? Według Tischnera człowiek jest istotą wolną, człowiek sam siebie ostatecznie określa do takiego lub innego czynu, no i tylko on jest odpowiedzialny za własny czyn, chociaż być może, czynniki zewnętrzne i wewnętrzne skłaniają go do niego (Tischner, 1988, s ). Jak rozumiemy te słowa? W pierwszym rzędzie, wolność polega na

2 rozwijaniu świadomość własnej wolności, na rozważaniu czym jest wolność. Następnie możemy pochylić się nad pytaniem co to znaczy walczyć za wolność naszą i waszą oraz na czym polega określanie siebie do takiego lub innego czynu. Jakie działania prowadzą do rozwijania zdolności określania siebie? Jakie czynniki zewnętrzne i wewnętrzne wywierają presję na mnie i do czego mnie tak naprawdę skłaniają? Jakie są lub mogą być konsekwencje mojego czynu, te bezpośrednie, i te pośrednie, oddalone, jak mnie się nieraz wydaje, o wiele lat świetlnych od mojego czynu? Odpowiedzi na wyżej postawione pytania każdy musi odnaleźć sam. Nikt inny nie może za nas tego zrobić. Szukać powinniśmy wspólnie oraz wzajemnie wspierać się w tym poszukiwaniu. Bowiem wolność człowieka jest ewenementem w świecie. Jest cenna sama w sobie. Co więcej jest ona wartością pierwotną, z której biorą początek inne wartości. Nasza wolność ma się stać naszym osobistym dobrem, które otwiera nas na prawdę i dobro wokół (Tischner, 2001, s. 9). Stanowi źródło naszych działań i naszej radości. Jeśli chcesz to największe odkrycie chrześcijaństwa. Otwiera ono drogę zniesieniu niewolnictwa oraz zachęca do praktykowania równości. Moja wolność decyduje o tym, co zrobię, jak postąpię z przedłożoną mi ofertą. Moja wolność decyduje również w jaki sposób szukam ofert, jak je pozyskuję. Dzięki swojej własnej wolności mogę wybrać dobro albo zło, i mogę wybierać od nowa. Decydując się na zło, muszę mieć świadomość, że zło oznacza chorobę wolności (Tischner, 2001, s. 9). Jest jej wynaturzeniem, jest rezygnacją z wolności. Oznacza pójście na łatwiznę w poszukiwaniu spokoju. Ale ten spokój okazuje się pozornym spokojem. Jest ułudą i mirażem, którym ulegamy. Możemy także wybrać pogoń za dobrami, po których spodziewamy się, że zapewnią nam szczęście. Oczekujemy, że po zaspokojeniu naszych pożądań uwolnimy się od poczucia braku oraz zaznamy spokoju i szczęścia. Ale zamiast tego pojawiają się nowe pożądania. Mówimy: apetyt rośnie w miarę jedzenia. Powtarzamy ten cykl wielokrotnie. Fundamentalne znaczenie dla naszej wolności ma szacunek dla osoby drugiego człowieka. Wolność praktykujemy również wtedy, a może przede wszystkim wtedy, gdy powstrzymujemy się od manipulowania ludźmi, od używania ich do realizacji własnych celów. Tischner wielokrotnie powtarza i z naciskiem podkreśla, że nie można człowieka używać tak, jak się używa narzędzi (Tischner, 1988, s. 216) Dlatego tak ważne jest ćwiczenie w powstrzymywaniu się od dyktowania drugiemu człowiekowi celów jego życia. Zaniechanie rozciągnięcia naszej absolutnej władzy nad drugim człowiekiem. Rezygnowanie z chęci zawładnięcia drugim człowiekiem. Cieszmy się powszechną równością w naszej ludzkiej godności. Moja wolność przejawia się również w uszanowaniu wyboru drogi życiowej mojego dziecka. Może nieraz zupełnie innej niż moje wyobrażenie o tym, co dla niego jest najlepsze. Wolność należy do dóbr wspólnych. Na dobro wspólne składają się udziały wszystkich i służy ono wszystkim. Nikt z nas w pojedynkę nie może dobra wspólnego wyprodukować lub w jakiś inny sposób utworzyć. A to oznacza, że albo wolnością cieszą się wszyscy, albo każdy doświadcza jedynie wolności okrojonej. Wolność niepełna, de facto nie jest już wolnością, a formą zniewolenia. O odpowiedzialności Wolność łączy się ściśle z odpowiedzialnością. Jest drugą stroną tego samego medalu. Chociaż zwykle gramy na ulubionego orła lub ulubioną reszkę, to musimy mieć świadomość tego, że będąc sprawcą czynu, bierzemy odpowiedzialność za ten czyn. Ale Tischner mówi coś więcej: odpowiedzialnym można być zawsze tylko wobec kogoś (Tischner, 1988, s. 167). Przedstawia różne poziomy odpowiedzialności. Odpowiedzialność wobec rodziny i znajomych. Odpowiedzialność wobec społeczeństwa i ojczyzny. I w końcu odpowiedzialność wobec Boga. Dla chrześcijan sprawa jest stosunkowo prosta wolność poprzez odpowiedzialność określa naszą relację z Bogiem. A co z wolnością osób niewierzących? Oni także poszukują źródła odpowiedzialności. Dociekają z czego rodzi się odpowiedzialność i czym ta odpowiedzialność jest? Współczesny bardzo bolesny problem, wyraźnie widoczny w naszym życiu społeczno-politycznym, polega na tym, że nie ma nikogo wobec kogo wszyscy zgodzilibyśmy się być odpowiedzialni. Rugując Boga z życia publicznego natrafiamy na pustkę w tym miejscu, gdzie nasza odpowiedzialność wykracza ponad i poza nas samych. Nasza odpowiedzialność, podobnie jak wolność, często jest tylko nominalna, a nie faktyczna. Przyjmujemy chętnie odpowiedzialność, jeśli wiąże się to z przyjęciem

3 nagrody. Wtedy jesteśmy pierwsi, chcemy aby nas uważano za ojców sukcesu. Porażka jest sierotą. Przywołajmy w tym miejscu obraz biblijny. Oto Adam usprawiedliwia się: Ewa dała mi owoc, więc zjadłem, a Ewa mówi: wąż mnie skusił, więc zerwałam. Jakże łatwo przychodzi nam przerzucanie odpowiedzialności na innych. Jak trudno dostrzec związek pomiędzy naszą wolnością i naszą odpowiedzialnością oraz to, że skutki naszych wyborów dotykają wszystkich. Czy cel uświęca środki? Zastanówmy się przez chwilę: Czy mogę ukraść komuś jego dom, aby mogła w tym domu zamieszkać moja rodzina? Tischner mówi, że: Nie można zmierzać do dobrego celu dobierając do tego złe metody [...] zły czyn, traktowany jako środek do dobrego celu, istnieje w rzeczywistości. Kradzież, śmierć niewinnego to są fakty istniejące realnie w przestrzeni i w czasie (Tischner, 1988, s. 167) Czym ja kieruję się przy dobieraniu środków dla realizacji swoich celów, tych mniejszych oraz tych większych. Współcześnie doświadczamy ogromnej presji skuteczności. Chcemy być skuteczni w naszym działaniu. Ewentualna przegrana jawi się nam jako tak wielkie nieszczęście, że nic nie będzie w stanie nas pocieszyć. Nie pocieszy nas ani poczucie przyzwoitości, ani czyste sumienie. A drobne dolegliwości związane z poczuciem nieuczciwości i tak zaginą w ogromie nieszczęścia wynikającego z porażki. Natomiast jeśli odniesiemy sukces, to będzie on tak spektakularny, że nic nie będzie mogło go zakłócić. Nie zmącą go nawet wyrzuty sumienia. Często jesteśmy gotowi ponieść taką ofiarę. Upowszechnia się przekonanie o tym, że zwycięzców nikt o nic nie pyta. Tischner mówi z naciskiem: wolność, to prawo wybierania dobra bez względu na okoliczności. Niekiedy wydaje się nam, że dobro możemy zdobyć tylko poprzez walkę. Musimy o nie walczyć wszelkimi możliwymi sposobami i przy użyciu wszelkich możliwych środków, łącznie z czynieniem zła. Mówimy, że wybieramy mniejsze zło. Nie widzimy w tym sprzeczności, ani tego, że wystawiamy naszą wolność na ryzyko degradacji. Zawsze gdy kupczymy swoją wolnością, to faktycznie ją tracimy. Tischner zapewnia, że mimo wszystko człowiek: Nigdy jednak nie może jej w sobie zabić: zawsze będzie mógł ja powołać do życia (Tischner, 1988, s. 166). I niech to będzie naszą nadzieją. Zawsze możemy powstać i przywołać naszą wolność, aby zacząć od nowa. Zaczynać raz jeszcze, i jeszcze. O miłości Etyka chrześcijańska za wzór wszelkiej miłości stawia Boga. Bóg jest Miłością to znaczy, że Bóg jest tym gniazdem człowieka, w którym czeka na niego oswojone szczęście. Szczęście oswojone to szczęście, które nie ucieka (Tischner, 1988, s. 246). Natomiast ludzka miłość nie jest i nie może być doskonała. Bo i sam człowiek doskonały nie jest. Częstym przypadkiem wypaczenia miłości jest zapominanie o drugim człowieku. Jestem tylko ja i moje chcę. Wówczas miłość zamiast służyć człowiekowi i przynosić mu radość i szczęście, przeciwnie wprowadza do jego życia zazdrość, podejrzliwość, brak cierpliwości, cierpienie i niepokój. Warto uczyć się odróżniać miłość od sympatii i współczucia, które nie sięgają w głąb naszej osobowości i nie docierają do wartości wyższego rzędu. Natomiast człowiek, który dojrzał do przeżycia autentycznego aktu miłości, zmienił zupełnie swe nastawienie do świata, świat stał się dla niego inny, bo on sam dla siebie stał się inny. Miłość jest zjawiskiem głębi człowieka, zjawiskiem, które bezpośrednio wkorzenia się w sferę ludzkiej intymności. [...] Miłości nie można niczym wytłumaczyć... stanowi zawsze jakąś łaskę (Tischner, 1988, s. 220). W jaki sposób możemy tej łaski dostąpić? Najpierw warto odpowiedzieć sobie czym jest miłość. Możemy w tym celu sięgnąć do encykliki Benedykta XVI Bóg jest miłością. Sam fakt podjęcia przez papieża tematu miłości oraz połączenie jej z Bogiem świadczy o tym, jak ważne miejsce zajmuje miłość w nauce chrześcijańskiej. Papież nie tylko wykazuje wielką wnikliwość i szeroką wiedzę w temacie czym jest miłość, ale potrafi z troskliwością i prawdziwą miłością przekazywać swoje myśli. Dzieli się z nami swoimi przemyśleniami jak chlebem powszednim. Prometeusz wykradł bogom ogień aby ludzie mogli z niego korzystać. Podobnie

4 Benedykt czerpie miłość z jednego i jedynego źródła jakim jest Bóg oraz przekazuje ten ogień miłości ludziom, aby oświetlał nasze drogi i ogrzewał nas w naszej niedoli. O miłość trzeba nieustannie dbać, podtrzymywać jej płomień. Może ona łatwo ulec wypaczeniu. O przeszkodach Temperament stanowi istotny element w układance naszej osobowości. Nasze cechy raz są zaletami, a w innych okolicznościach mogą stać się wadami. Łatwość wypowiedzi jest na ogół zaletą. Niekiedy jednak ranimy innych poprzez swoje gadulstwo, odbierane nawet jako plotkarstwo. Lubimy porozmawiać i rozmawiamy ze wszystkimi i o wszystkim. Nie traktujemy naszej rozmowy ani tego co mówimy nazbyt poważnie. Ot, mała pogawędka. Dziwimy się, gdy inni biorą nasze słowa tak bardzo do siebie. Zastanawiamy się o co jemu czy jej chodzi, przecież nic takiego nie mówię. Dziwimy się także, że w wyniku takiej pogaduszki ktoś czegoś od nas oczekuje. Nie była to obietnica, to było tylko tak sobie powiedziane. Milczenie jest złotem, ale niekiedy powściągliwość w mówieniu może być odbierana za ponuractwo albo brak zainteresowania lub szacunku. Warto powtarzać za Tischnerem: temperament to tylko propozycja, faktycznie to ty wychowujesz własny temperament (Tischner, 1988, s. 170). Dlatego tak istotne jest aby to wychowywanie własnego temperamentu, wymagające wysiłku i wytrwałości, było mądre. Przeszkodą w działaniu często bywa niewiedza: nie wiem co w danej sytuacji mogę zrobić, albo nie potrafię zrobić tego, co należy. Człowiek potrzebuje udzielenia mu pierwszej pomocy, ale ja tego nie potrafię. Wobec choroby osoby bliskiej, ograniczam z nią kontakty, bo mam przekonanie, że i tak nic nie mogę dla niej zrobić. Nie mogąc pomóc całkowicie, rezygnuję z pomagania tyle ile umiem, ile w danej chwili jestem w stanie uczynić. Tischner zachęca nas do podejmowania działania w takich okolicznościach. Pomóż tyle, ile możesz. Może to być uśmiech lub uścisk dłoni. Kolejną poważną przeszkodą naszej wolności jest obojętność. Tischner tak ją określa: oprócz wielkiej nienawiści istniej mała nienawiść... zimna obojętność Piłata. [...] Obojętność jest zbyt leniwa, by planować zasadzki na ludzi, i zbyt wygodna, by porzucić domowe pielesze dla ratowania ludzi. Ale obojętność zabija tak samo (Tischner, 1988, s. 224). Nieraz możemy być świadkami, gdy pod postacią tolerancji panoszy się najzwyklejsza i w najczystszej postaci obojętność. Częściej jednak obojętność ukrywa się pod maską utylitaryzmu, podszeptuje nam pytania: czy mnie się to opłaci, a co ja będę z tego mieć. O zagrożeniach Niewątpliwie najpoważniejszym w skutki zagrożeniem jest wypaczenie samej miłości, z uwagi na miejsce, jakie miłość zajmuje w życiu. W krańcowych przypadkach wypaczona miłość albo idzie w kierunku uwielbiania siebie, albo nienawiści do siebie. A następnie to samo w stosunku do bliźniego. Gdy człowiek straci resztki miłości do samego siebie, wtedy wydaje mu się, że jest tylko błotem. [...] Ubóstwianie siebie znaczy stawiać siebie na miejsce Boga. Nienawidzić siebie oznacza odrzucać tę miłość, którą nas Bóg obdarzył. Prawdziwa miłość siebie znajduje się w pośrodku (Tischner, 1988, s. 212, 213) Jednym z bardziej dotkliwych zagrożeń jest zazdrość: Zazdrość nienawidzi bliźnich nie dlatego, że są źli, ale dlatego, że są dobrzy, nawet lepsi od nas. W gruncie rzeczy nienawidzi ona dobra, o ile nie jest jej dobrem. Zazdrość rzuca podejrzenia, oskarżenia, wiecznie demaskuje innych, nie spocznie, dopóki nie dowiedzie, że bliźni jest niecnym obłudnikiem. Ustawia między ludźmi krzywe zwierciadła, a następnie skłania ich do tego, by się nawzajem prostowali (Tischner, 2001, s. 23) Poważne zagrożenia czyhają na wolność. Niekiedy dochodzi do rozdzielenia odpowiedzialności od wolności. Wtedy panoszy się samowola. Innym razem wolność pojmujemy jako własne terytorium, swój obszar wpływów i interesów. Postrzeganie wolności człowieka jako warowni w sąsiedztwie innych podobnych fortyfikacji prowadzi do

5 konfliktów. Staje się źródłem napięć i zaciera właściwe rozumienie wolności. Odgradzanie się od innych zamyka nas na innych. Otaczamy się murem, ale ten mur nie zapewnia nam poczucia bezpieczeństwa. Przesadne poczucie odpowiedzialności także stanowi zagrożenie, przede wszystkim dla wolności innego człowieka. Tischner powiada, że nasza odpowiedzialność wystąpiła z brzegów. Jest to bardzo trafne porównanie. Nadmierna odpowiedzialność za innych i za świat istotnie podobna jest do potopu. Normalnie rzeki i inne zbiorniki wodne są źródłem życiodajnym dla okolicznych mieszkańców. Jednak, gdy ich wody wystąpią z brzegów, wtedy stają się zagrożeniem i sieją spustoszenie. Dlatego ludzie budują wały ochronne i wyznaczają obszary zalewowe. Podobne środki zaradcze możliwe są do zastosowania odnośnie naszej nadmiernej odpowiedzialności. Możemy budować wały ochronne poprzez uświadomienie sobie, że inni także mogą być dobrzy, że mogą mieć czyste serca i prawe myśli. Inni także mogą dokonywać szlachetnych czynów. Poprzez rozumienie tego, że to co jest dobre dla mnie: kariera, praca w banku, ogromne mieszkanie, nie musi być ideałem, do którego chcą zmierzać moje dzieci. Oni mają swoje pasje, swoje nadzieje, swoje życie. Budowanie wałów przeciwpowodziowych ma na celu ochronę innych przed zalewem ze strony moich dobrych rad. Inwestycje te mają powstrzymać mnie od ratowania ludzi od nieszczęść, które są tylko moimi nieszczęściami. Mogę także wyznaczać tereny zalewowe, tj. obszary dla mojej aktywności, gdzie będę się spełniać w swoim powołaniu bez podtapiania innych. Ze wspomnianymi powyżej zagadnieniami wiążę się inna ważna kwestia, chodzi o zaburzenia wrażliwości moralnej. Może występować nadwrażliwość w jednej sferze oraz zupełny brak wrażliwości w innej. Niekiedy trudno jest zrozumieć jak się to dzieje, że człowiek wykazujący się nadzwyczajną wrażliwością w jednej dziedzinie, czuły ojciec czy oddana rodzinie matka, jednocześnie może stać się niewrażliwy w innej, wredny szef czy szefowa w pracy. Albo odwrotnie pilny pracownik i okrutny rodzic. Niepewność i brak wiedzy również może stanowić poważne zagrożenie dla praktykowania wolności. Często nie mając pewności wolimy zachować ostrożność. Nie wiemy, szukamy ekspertów. Nasza współczesność to era ekspercka. Nie musimy niczego wiedzieć, możemy zatrudnić doradców, którzy także nie muszą niczego wiedzieć, bo także mogą zatrudnić swoich doradców. I koniec końcem okazuje się, że strategia w kluczowym dla społeczeństwa obszarze została wykonana przez ambitnego studenta dorabiającego pisaniem tekstów na zamówienie na każdy dowolny temat. Problemem naszych czasów jest powszechne i chroniczne uchylanie się od decyzji. Nasze decyzje są pozorne. Wydaje się nam, że jesteśmy sprytni ponieważ podejmując decyzję niczego nie przesądzamy, o niczym nie decydujemy, niczego nie rozstrzygamy. Wyczekujemy. Te nieliczne akty decyzyjne, które podejmujemy, tylko z nazwy są decyzjami. Podejmujemy nominalne decyzje, faktyczne zaś pozostawiamy innym. Podobnie jak sam nominał pieniądza nic nie znaczy, dopiero jego siła nabywcza mówi coś o jego wartości, tak i naszą przyszłość określają tylko faktyczne decyzje. Czy wiemy komu tak naprawdę powierzyliśmy własne losy. Poddajemy się złudzeniu, że można zaspokoić potrzebę podejmowania wolnych wyborów poprzez dokonywanie zakupów w hipermarkecie. Podsumowanie Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że dla księdza Józefa Tischnera źródłem wszystkiego i początkiem wszystkiego oraz finałem wszystkiego jest Bóg. Przedstawia on opinie z punktu widzenia chrześcijańskiej etyki. Domyślamy się, że bycie księdzem było dla niego drogą pełnego i prawdziwego realizowania siebie, bycia sobą. To był jego sposób bycia. Obecnie gdy odrzucane są prawdy tylko dlatego, że są głoszone lub popierane przez Kościół katolicki, ten czynnik jest bardzo istotny. A także gdy nie chodzi już o to, co się nakazuje lub zakazuje, sam nakaz, sam zakaz staje się przedmiotem protestu. W normie etycznej jako takiej widzi się zagrożenie człowieczeństwa (Tischner, 1988, s. 188), i gdy zaczyna być promowane stanowisko, i to w sposób coraz bardziej agresywny, że tym zagrożeniem jest Chrześcijaństwo, obowiązkiem wobec prawdy jest przypominanie o chrześcijańskim źródle i podstawie piśmiennictwa Tischnera. Nie możemy sięgać do jego dorobku i jednocześnie odrzucać etykę chrześcijańską. Nie możemy być obłudni. Jego myśli są głęboko wkorzenione w chrześcijaństwo. Dostrzegamy dwukierunkową

6 wzajemną zależność. Z jednej strony Tischner przybliża nam zasady i dogmaty wiary chrześcijańskiej, a z drugiej Ewangelia rzuca światło pozwalające lepiej zrozumieć jego myśli, rozważania i całą twórczość. Ta twórczość w oderwaniu od chrześcijaństwa traci sens. A zatem jeśli w którymś momencie stwierdzimy, że nasze zainteresowanie Tischnerem jest żywe, to będzie oznaczało, że jesteśmy blisko etyki chrześcijańskiej. Im żywsze tym bliżej. Czy wszyscy musimy być chrześcijanami? No cóż, chciejmy nie tylko odczytywać jego myśli, a chciejmy wczytywać się w nie, szukać ich głębi. Wtedy łatwiej się one przed nami otworzą, dostrzeżemy kolejne szczeble wtajemniczenia. Będziemy mogli łatwiej odczytywać to, co współczesnej Polsce przekazuje ksiądz Józef Tischner. Łatwiej zobaczymy to, co z tego znaczącego dorobku możemy przyswoić my sami. Stanisława Bukowicka Pracuje na stanowisku głównego specjalisty w Ministerstwie Obrony Narodowej. Słuchaczka podyplomowego studium pn. Polityka i kultura krajów Azji i Afryki (PAN Zakład Krajów Pozaueuropesjkich). Interesuje się sprawami europejskimi oraz Bliskiego Wschodu. Zasady cytowania Stanisława Bukowicka, O tym, co możemy wyczytać u Tischnera na temat tego, jak żyć Wokół Debat Tischnerowskich - Bibliografia Tischner Józef: 1. (1988 ) Jak żyć?, Wrocławska Księgarnia Archidiecezjalna, Wrocław 2. (2001) Pomoc w rachunku sumienia, wyd. Znak, Kraków

2. Na to zaś wszystko przyobleczcie miłość, która jest więzią doskonałości (Kol 3, 14).

2. Na to zaś wszystko przyobleczcie miłość, która jest więzią doskonałości (Kol 3, 14). Miłość jest cnotą teologalną, dzięki której miłujemy Boga nade wszystko dla Niego samego, a naszych bliźnich jak siebie samych ze względu na miłość Boga. 1. "Bóg jest miłością" (1 J 4, 8. 16): miłość jest

Bardziej szczegółowo

Odzyskajcie kontrolę nad swoim losem

Odzyskajcie kontrolę nad swoim losem Odzyskajcie kontrolę nad swoim losem Mocno wierzę w szczęście i stwierdzam, że im bardziej nad nim pracuję, tym więcej go mam. Thomas Jefferson Czy zadaliście już sobie pytanie, jaki jest pierwszy warunek

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi Jan Paweł II

Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi Jan Paweł II Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi Jan Paweł II Wolontariat szkolny to bezinteresowne zaangażowanie społeczności szkoły - nauczycieli,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Za czym tęsknię? Jak znajdę szczęście?

SPIS TREŚCI. Za czym tęsknię? Jak znajdę szczęście? SPIS TREŚCI Słowo wstępne 7 Za czym tęsknię? Jak znajdę szczęście? Czy szczęście jest zawsze tylko chwilowe? 12 Czy mam szukać swego szczęścia? A może szczęście samo mnie jakoś znajdzie? 15 Czy zadowolenie

Bardziej szczegółowo

116. Czy są Duchy, które wiecznie pozostaną na niższych stopniach rozwoju?

116. Czy są Duchy, które wiecznie pozostaną na niższych stopniach rozwoju? Rozwój Duchów Bóg stworzył wszystkie Duchy prostymi i nie posiadającymi wiedzy. Każdemu z nich wyznaczył misję, by mógł się uczyć i krok po kroku osiągać doskonałość poprzez poznawanie prawdy i zbliżanie

Bardziej szczegółowo

marzec 2010 WYCHOWANIE DO WOLNOŚCI Autor: Edyta Gronowska Dyrektor Przedszkola Lokomotywa

marzec 2010 WYCHOWANIE DO WOLNOŚCI Autor: Edyta Gronowska Dyrektor Przedszkola Lokomotywa marzec 2010 WYCHOWANIE DO WOLNOŚCI Autor: Edyta Gronowska Dyrektor Przedszkola Lokomotywa Osoba, która ma poczucie własnej wartości będzie wolna od nacisków, trendów społecznych, mody Nie będzie przejmowała

Bardziej szczegółowo

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze.

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze. WSTęP Pytanie zadane przez Autora w tytule może brzmieć jak obiecujące hasło reklamowe: przeczytaj książkę, a przekonasz się, że wszystkie trudności i problemy twojego życia duchowego i wspólnotowego zostaną

Bardziej szczegółowo

Co to są prawa dziecka?

Co to są prawa dziecka? Prawa Dziecka Co to są prawa dziecka? Każdy człowiek jest osobą, ale żaden człowiek nie rodzi się w pełni ukształtowany. Pełnię swojej osobowości musi rozwinąć. Każdy człowiek musi odpowiednio ukształtować

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana?

Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? Bóg a prawda... ustanawiana czy odkrywana? W skali od 1 do 10 (gdzie 10 jest najwyższą wartością) określ, w jakim stopniu jesteś zaniepokojony faktem, że większość młodzieży należącej do Kościoła hołduje

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć.

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. o. Walerian Porankiewicz Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. To całkowite oddanie się Bogu

Bardziej szczegółowo

Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności

Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności Immanuel Kant: Fragmenty dzieł Uzasadnienie metafizyki moralności Rozdział II Pojęcie każdej istoty rozumnej, która dzięki wszystkim maksymom swej woli musi się uważać za powszechnie prawodawczą, by z

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA. PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA.  PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI www.akademiadlamlodych.pl PODRĘCZNIK WPROWADZENIE Akademia dla Młodych to nowa inicjatywa mająca na celu wspieranie ludzi młodych w rozwijaniu umiejętności niezbędnych w ich miejscu

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM

SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM SEMINARIUM ODNOWY W DUCHU ŚWIĘTYM Tydzień wprowadzający Bóg nas "...wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Zauważcie, że gdy rozmawiamy o szczęściu, zadajemy specyficzne pytania:

Zauważcie, że gdy rozmawiamy o szczęściu, zadajemy specyficzne pytania: Nie potrafimy być szczęśliwi tak sobie, po prostu dla samego faktu; żądamy spełnienia jakichś tam warunków. Mówiąc dosadnie - nie potrafimy wyobrazić sobie, że można być szczęśliwym bez spełnienia tych

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości.

20 Kiedy bowiem byliście. niewolnikami grzechu, byliście wolni od służby sprawiedliwości. Lectio Divina Rz 6,15-23 1. Czytanie Prowadzący: wezwijmy Ducha św.: Przybądź Duchu Święty... - weźmy do ręki Pismo św.. - Słuchając jak w Kościele śledźmy tekst, aby usłyszeć, co chce nam dzisiaj Jezus

Bardziej szczegółowo

7. Bóg daje ja wybieram

7. Bóg daje ja wybieram 7. Bóg daje ja wybieram 1. CELE LEKCJI WYMAGANIA OGÓLNE wprowadzenie w problematykę powołania życiowego i chrześcijańskiego powołania do świętości. 2. TREŚCI NAUCZANIA WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE uczeń: po lekcji

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016

Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016 Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016 Na czym polega projekt WolontariatPLUS? 1. Koncentracja na tym, co jest dzisiaj ważne 2. Przygotowanie 500 Liderów Wolontariatu 3. Praca zespołowa projekty ŚDM 1. Koncentracja

Bardziej szczegółowo

Ze Zmartwychwstałym w społeczeństwie. Podręcznik do religii dla I klasy szkoły zawodowej

Ze Zmartwychwstałym w społeczeństwie. Podręcznik do religii dla I klasy szkoły zawodowej Ze Zmartwychwstałym w społeczeństwie Podręcznik do religii dla I klasy szkoły zawodowej Człowiek sumienia 19 Każdy dzień życia człowieka wypełniony jest dużymi i małymi wyborami. To one nadają ludzkiemu

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka wewnętrzna. Podróż medytacyjna

Pielgrzymka wewnętrzna. Podróż medytacyjna Pielgrzymka wewnętrzna Podróż medytacyjna Laurence Freeman OSB Pielgrzymka wewnętrzna Podróż medytacyjna Przełożył Andrzej Ziółkowski Spis treści Koło modlitwy 9 Symbole podróży 23 Poziomy świadomości

Bardziej szczegółowo

Dzień Patrona przygotowanie programów artystycznych, kiermasze, konkursy, Obchody Rocznic Pontyfikatu Jana Pawła II, Upamiętnianie Rocznicy Śmierci

Dzień Patrona przygotowanie programów artystycznych, kiermasze, konkursy, Obchody Rocznic Pontyfikatu Jana Pawła II, Upamiętnianie Rocznicy Śmierci W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się bardziej człowiekiem - o to, ażeby bardziej był, a nie tylko więcej miał, aby więcej poprzez wszystko, co ma, co posiada, umiał bardziej i pełniej

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Wytrwałość Doskonałość Dyscyplina. Zaangażowanie Uczciwość Odwaga. Empatia Szacunek Lojalność. Prawość Współczucie Odpowiedzialność

Wytrwałość Doskonałość Dyscyplina. Zaangażowanie Uczciwość Odwaga. Empatia Szacunek Lojalność. Prawość Współczucie Odpowiedzialność Arkusz ćwiczeń Karty wartości Wytrwałość Doskonałość Dyscyplina Zaangażowanie Uczciwość Odwaga Zaufanie Cierpliwość Grzeczność Empatia Szacunek Lojalność Prawość Współczucie Odpowiedzialność Moja osobista

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz stylu komunikacji

Kwestionariusz stylu komunikacji Kwestionariusz stylu komunikacji Z każdego stwierdzenia wybierz jedno, które uważasz, że lepiej pasuje do twojej osobowości i zaznacz jego numer. Stwierdzenia w parach nie są przeciwstawne, przy wyborze

Bardziej szczegółowo

Duchowe owoce Medytacji Chrześcijańskiej

Duchowe owoce Medytacji Chrześcijańskiej Duchowe owoce Medytacji Chrześcijańskiej Mieć czy Być? Materializm naszego społeczeństwa kładzie w centrum życia co ja chcę. Jest skłonny traktować innego, w tym Boga, jedynie jako obiekt widziany pod

Bardziej szczegółowo

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu.

Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Osoba, która Ci przekazała tego ebooka, lubi Cię i chce, abyś poświęcał wiele uwagi swojemu rozwojowi osobistemu. Zależy jej na Twoim sukcesie, w każdej sferze życia. Im więcej szczęśliwych ludzi na świecie,

Bardziej szczegółowo

-Czy aborcja płodu 2 miesięcznego to to samo co aborcja płodu np 6 miesięcznego, do jakiego wieku płodu powinna być dozwolona?

-Czy aborcja płodu 2 miesięcznego to to samo co aborcja płodu np 6 miesięcznego, do jakiego wieku płodu powinna być dozwolona? Pod moim i Kai programem o aborcji pojawiły się pytania. Dziękuję za jedne z nich użytkownikowi Filipowi, oczywiście odpowiedzi będą wyrazem moich przekonań: -Czy aborcja płodu 2 miesięcznego to to samo

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wartości w wychowaniu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wartości w wychowaniu prof. Ewa Chmielecka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 października 2009 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTETDZIECIECY.PL O czym

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane dn. 7 listopada 2013) Tematy pomocnicze I. Rodzina fundamentem życia społecznego 1. Rodzina fundamentem życia społecznego

Bardziej szczegółowo

1 Jak nie należy kochać dziecka? Józef Augustyn SJ

1 Jak nie należy kochać dziecka? Józef Augustyn SJ 1 2 Spis treści Brak akceptacji dziecka.....8 Niesprawiedliwe karanie dziecka.....9 Stwarzanie dziecku poczucia zagrożenia... 10 Przyjmowanie postawy paternalizmu... 11 Niesłuszne ograniczanie wolności

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

czytanie Jak najwcześniej

czytanie Jak najwcześniej Każdy rodzic chce, by jego dzieci wyrosły na mądrych i kochających ludzi. Jedną z pierwszych inwestycji w rozwój dziecka jest niewątpliwie czytanie mu książek. Czytanie stymuluje rozwój mowy i usprawnia

Bardziej szczegółowo

dziecka, wśród których jest poczucie bezpieczeństwa.

dziecka, wśród których jest poczucie bezpieczeństwa. 2 O programie Dziecko w wieku przedszkolnym jest dla nas dorosłych malutkim człowieczkiem, którym należy się bardzo opiekować, przewidywać zagrożenia, rozwiązywać za niego jego problemy, by miało łatwiej.

Bardziej szczegółowo

wiecznie samotny, bo któreż ze stworzonych serc mogłoby nasycić Jego miłość? Tymczasem Bóg jest całą społecznością w wiecznym ofiarowywaniu się z

wiecznie samotny, bo któreż ze stworzonych serc mogłoby nasycić Jego miłość? Tymczasem Bóg jest całą społecznością w wiecznym ofiarowywaniu się z TRUDNY TEMAT Nauczyliśmy się słuchać łatwych kazań. Wygłaszanych, jak to się mówi, pod publiczkę. Nieraz kokieteryjnych, zalotnych, brzdąkających w bardzo serdeczną i łatwą strunę budzenia miłości do bliźniego.

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Teksty Jana Pawła II zaprezentowane w czasie montażu. Jan Paweł II - odwaga świętości.

Teksty Jana Pawła II zaprezentowane w czasie montażu. Jan Paweł II - odwaga świętości. Teksty Jana Pawła II zaprezentowane w czasie montażu Jan Paweł II - odwaga świętości. W Was jest nadzieja, ponieważ Wy należycie do przyszłości, a zarazem przyszłość do Was należy. Nadzieja zaś jest zawsze

Bardziej szczegółowo

Pomyślny los, o traf szczęśliwy. W takim znaczeniu, i tylko w takim, przysłowie mówi o szczęściu, że łut jego więcej wart niż funt rozumu.

Pomyślny los, o traf szczęśliwy. W takim znaczeniu, i tylko w takim, przysłowie mówi o szczęściu, że łut jego więcej wart niż funt rozumu. Pomyślny los, o traf szczęśliwy. W takim znaczeniu, i tylko w takim, przysłowie mówi o szczęściu, że łut jego więcej wart niż funt rozumu. Rodzaj przeżycia Arystoteles określał, że być szczęśliwym to

Bardziej szczegółowo

LEGENDA. Kolory pomarańczowy lub czarny oznaczają tematy i wiedzę obowiązkowe.

LEGENDA. Kolory pomarańczowy lub czarny oznaczają tematy i wiedzę obowiązkowe. LEGENDA Kolory pomarańczowy lub czarny oznaczają tematy i wiedzę obowiązkowe. Kolor niebieski oznacza tematy dodatkowe (będzie można otrzymać za nie dodatkowe punkty, które będą mogły pozytywnie wpłynąć

Bardziej szczegółowo

Droga Krzyżowa STACJA

Droga Krzyżowa STACJA Kogo wybierasz? Jezusa, czy Barabasza? Kogo w życiu wybierasz? Oto nadszedł ten moment, który może kiedyś w życiu pominąłeś Łatwiej jest przecież nie opowiadać się za żadnym życiem. Łatwiej jest egzystować,

Bardziej szczegółowo

Indywidualny Zawodowy Plan

Indywidualny Zawodowy Plan Indywidualny Zawodowy Plan Wstęp Witaj w Indywidualnym Zawodowym Planie! Zapraszamy Cię do podróży w przyszłość, do stworzenia swojego własnego planu działania, indywidualnego pomysłu na życie i pracę

Bardziej szczegółowo

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać?

Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Czy Matka Boska, może do nas przemawiać? Jan Paweł, 23.06.2016 11:06 Jedną z osób która nie ma najmniejszych co do tego wątpliwości, jest Chorwatka Miriam, która od 24 czerwca 1981 roku spotyka się z Matką

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

ISBN Tajemnicza Strona 2

ISBN Tajemnicza Strona 2 Tajemnicza Strona 1 Tajemnicza Strona 2 Dylaki DEDYKUJĘ RODZINIE, WSZYSTKIM WIERZĄCYM I WSPIERAJĄCYM MNIE PRZYJACIOŁOM Tajemnicza Strona 3 Los jest myśliwym E. K. Gann Tajemnica I Tajemnica czarnego Anioła

Bardziej szczegółowo

100 POWODÓW, DLA KTÓRYCH DZIECKO POWINNO BYĆ ASERTYWNE

100 POWODÓW, DLA KTÓRYCH DZIECKO POWINNO BYĆ ASERTYWNE 100 POWODÓW, DLA KTÓRYCH DZIECKO POWINNO BYĆ ASERTYWNE 1. Żeby wiedziało, gdzie się kończy a gdzie zaczyna 2. Żeby wiedziało, co mu służy, a co szkodzi 3. Żeby potrafiło rozpoznać i nazwać swoje uczucia

Bardziej szczegółowo

Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska

Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska ATMOSFERA: - klimat społeczny, psychospołeczny - dotyczy tego, jak członkowie

Bardziej szczegółowo

3 dzień: Poznaj siebie, czyli współmałżonek lustrem

3 dzień: Poznaj siebie, czyli współmałżonek lustrem 3 dzień: Poznaj siebie, czyli współmałżonek lustrem Trzeba wierzyć w to, co się robi i robić to z entuzjazmem. Modlić się to udać się na pielgrzymkę do wewnętrznego sanktuarium, aby tam uwielbiać Boga

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

Co obiecali sobie mieszkańcy Gliwic w nowym, 2016 roku? Sprawdziliśmy

Co obiecali sobie mieszkańcy Gliwic w nowym, 2016 roku? Sprawdziliśmy Opublikowano na Miasto Gliwice (https://www.gliwice.eu) Źródłowy URL: https://www.gliwice.eu/aktualnosci/miasto/obiecuje-sobie-ze Obiecuję sobie, że Obiecuję sobie, że Obiecuję sobie, że Tradycyjnie z

Bardziej szczegółowo

akceptuję siebie, choć widzę też własne akceptuję innych, choć widzę ich wady jestem tak samo ważny jak inni ludzie Copyright by Danuta Anna

akceptuję siebie, choć widzę też własne akceptuję innych, choć widzę ich wady jestem tak samo ważny jak inni ludzie Copyright by Danuta Anna akceptuję siebie, choć widzę też własne wady akceptuję innych, choć widzę ich wady jestem tak samo ważny jak inni ludzie 1 1. Uległy (wycofany): Druga osoba jest ważniejsza niż ja 2. Agresywny (intruzywny):

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania.

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. DOBRE MANIERY DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. GRZECZNOŚĆ: dobre maniery i taktowne zachowanie. Dobre maniery świadczą o szacunku

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane 7 listopada 2013) Wykaz tematów zgłoszonych 7.11.2013 r. na spotkaniu przygotowawczym do XVI Warmińsko-Mazurskich

Bardziej szczegółowo

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym.

Zatem może wyjaśnijmy sobie na czym polega różnica między człowiekiem świadomym, a Świadomym. KOSMICZNA ŚWIADOMOŚĆ Kiedy mowa jest o braku świadomi, przeciętny człowiek najczęściej myśli sobie: O czym oni do licha mówią? Czy ja nie jesteś świadomy? Przecież widzę, słyszę i myślę. Tak mniej więcej

Bardziej szczegółowo

Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały (Jan 10:10)

Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały (Jan 10:10) Lekcja 5 na 4 lutego 2017 Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały (Jan 10:10) Możemy dowiedzieć się o chrzcie Duchem Świętym i jak wierzący

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

3. Miłość niejedno na imię

3. Miłość niejedno na imię 3. Miłość niejedno na imię 1. CELE LEKCJI WYMAGANIA OGÓLNE wprowadzenie w problematykę chrześcijańskiego rozumienia sensu miłości. 2. TREŚCI NAUCZANIA WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE uczeń: definiuje pojęcie miłości,

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Pierwsza Komunia Święta... i co dalej

Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Ewa Czerwińska ilustracje: Anna Gryglas Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Wydawnictwo WAM Fotografia z uroczystości Boże dary dla każdego Pierwsza Komunia Święta... i co dalej Ewa Czerwińska ilustracje:

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

Jezus prowadzi. Wydawnictwo WAM - Księża jezuici

Jezus prowadzi. Wydawnictwo WAM - Księża jezuici Jezus prowadzi Elementarz dziecka bożego 1 Wydawnictwo WAM - Księża jezuici Jezus prowadzi Elementarz dziecka bożego 1 Drogi przyjaciół Pana Jezusa Księża Jezuici - Wydawnictwo WAM 1 Pan Jezus gromadzi

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej 1 Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej Blok tematyczny: Rozwijanie własnej osobowości Temat: Jak chronić swoje prawa w grupie? Wprowadzenie do postaw asertywnych. Cele: Uświadomienie

Bardziej szczegółowo

KONKURUJEMY? tekst: Danuta TERPIŁOWSKA

KONKURUJEMY? tekst: Danuta TERPIŁOWSKA Dlaczego KONKURUJEMY? tekst: Danuta TERPIŁOWSKA Czym jest konkurencja, dlaczego się jej boimy, dlaczego z niej korzystamy i dlaczego w ogóle konkurujemy? Konkurencja to nic innego, jak brak wiary w siebie,

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej Centrum Misji i Ewangelizacji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego / www.cme.org.pl / cme@cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 14. niedziela po Trójcy Świętej Główna myśl: Czyń dobrze Tekst:

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży.

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży. Ankieta Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży www.fundamentywiary.pl Pytania ankiety i instrukcje Informacje wstępne Wybierz datę przeprowadzenia ankiety w czasie typowego spotkania grupy młodzieżowej.

Bardziej szczegółowo

16. DNI TISCHNEROWSKIE KRAKÓW 2016

16. DNI TISCHNEROWSKIE KRAKÓW 2016 16. DNI TISCHNEROWSKIE KRAKÓW 2016 KS. JÓZEF TISCHNER Ur. 12 marca 1931r. w Starym Sączu, zm. 28 czerwca 2000r. w Krakowie niezwykły człowiek, filozof i ksiądz katolicki. Współzałożyciel Instytutu Nauk

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU

INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU Bywa, że w czasie rozmów indywidualnych nauczycielki z rodzicami wychodzi na jaw, że dziecko zupełnie inaczej zachowuje się w domu a inaczej w grupie przedszkolnej. Rodzice

Bardziej szczegółowo

Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4

Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4 Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4 ( ) Jesteśmy zapraszani, by odnawiać swe osobiste spotkanie z Jezusem ( ) Inauguracja

Bardziej szczegółowo

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY ROK A Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2007/2008 25 Adwent I Niedziela Adwentu 2 grudnia 2007 Iz 2, 1-5 Ps 122

Bardziej szczegółowo

VI PRZYKAZANIE. Nie cudzołóż

VI PRZYKAZANIE. Nie cudzołóż Nie cudzołóż źródła YK 400-415, 424-425 KKK 2331-2359, 2380-2391 seksualność a miłość (YK 400-403) Bóg stworzył mężczyznę i kobietę, by byli dla siebie nawzajem i dla miłości. Stworzył ich, uzdalniając

Bardziej szczegółowo

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012 Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami Radom 2012 Katarzyna Ziomek doradca metodyczny Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli katarzyna.ziomek@rodon.radom.pl Są doskonałym źródłem informacji

Bardziej szczegółowo

Granice. w procesie wychowania. Iwona Janeczek

Granice. w procesie wychowania. Iwona Janeczek Granice w procesie wychowania Iwona Janeczek Czym są granice? w świecie fizycznym są to płoty, szlabany, żywopłoty; informują o tym gdzie zaczyna się moja własność; w świecie duchowym są równie rzeczywiste,

Bardziej szczegółowo

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Psycholog biznesu, menadżer, coach, asesor, trener. W latach 2012-1013 Członek zarządu IIC Polska (International Institute of Coaching).

Bardziej szczegółowo

Tydzień wychowania jest okazją do tego, by każdy postawił sobie pytania: Kogo chcę wychować? I jak zamierzam to czynić?. Odpowiadając na nie trzeba mieć zawsze przed oczyma pełny rozwój wychowanków. Z

Bardziej szczegółowo

Co to jest asertywność

Co to jest asertywność ASERTYWNOŚĆ Co to jest asertywność To umiejętność, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli, preferencje, uczucia, przekonania, poglądy, wartości, bez odczuwania wewnętrznego dyskomfortu i nie

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE TEMATÓW LEKCJI WYCHOWAWCZYCH DLA KLAS CZWARTYCH

PROPOZYCJE TEMATÓW LEKCJI WYCHOWAWCZYCH DLA KLAS CZWARTYCH KLAS CZWARTYCH 1. Rozterki i niepokoje związane z przyszłą pracą: rola pracy w życiu człowieka, praca czy powołanie Stosunek do pracy w świetle zachodzących zmian społecznych i ekonomicznych Cechy dobrego

Bardziej szczegółowo

Chcielibyśmy bardziej służyć. Chcielibyśmy bardziej służyć

Chcielibyśmy bardziej służyć. Chcielibyśmy bardziej służyć Chcielibyśmy bardziej służyć Karol Białkowski: Witam serdecznie Piotra Nazaruka, dyrygenta, kompozytora i chyba można tak powiedzieć twórcę chóru Trzeciej Godziny Dnia? Piotr Nazaruk: Twórca to za dużo

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I. że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli.

Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I. że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli. Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I Piotr: Ludzie nie rozumieją pewnych rzeczy, zwłaszcza tego, że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli. Kasa nie może

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO

SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO SPOSOBY NA DOBRY POCZĄTEK ROKU SZKOLNEGO 1. Zadbanie, aby dziecko miało stałe miejsce do uczenia się, w którym znajdują się wszystkie potrzebne przedmioty. 2. Podczas odrabiania lekcji ważne jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

TEST TKK TWÓJ KAPITAŁ KARIERY

TEST TKK TWÓJ KAPITAŁ KARIERY 0 Rozpoznawanie predyspozycji zawodowych i zainteresowań - życiowym drogowskazem dla młodzieży TEST TKK TWÓJ KAPITAŁ KARIERY KLASA III 1 Zestaw testów powstał w wyniku realizacji projektu: Rozpoznawanie

Bardziej szczegółowo

Kazanie na uroczystość ustanowienia nowych animatorów. i przyjęcia kandydatów do tej posługi.

Kazanie na uroczystość ustanowienia nowych animatorów. i przyjęcia kandydatów do tej posługi. SŁUŻYĆ JEDNEMU PANU. Kazanie na uroczystość ustanowienia nowych animatorów i przyjęcia kandydatów do tej posługi. Katowice, krypta katedry Chrystusa Króla, 18 czerwca 2016 r. "Swojemu słudze Bóg łaskę

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej

W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej Chcielibyśmy podzielić się z wami naszymi przeżyciami, zmartwieniami, oraz pokazać jak wyglądała nasza fantastyczna przygoda w obcym ale

Bardziej szczegółowo

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Nie da się sformułować gotowej recepty, jak pomagać dziecku. Do każdego należy podchodzić indywidualnie. Rodzice i nauczyciele

Bardziej szczegółowo

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości).

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). RADA SZKOLENIOWA Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). Samoocena to wyobrażenienatemattego,kimiczymjesteśmy, a więc postrzeganie samego siebie. Poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

Anselm Grün OSB i Piotr Marek Próba. Ćwiczenia do seminariów: Jak być szczęśliwym... Singlem, Świeckim, Zakonnikiem, Księdzem, Siostrą.

Anselm Grün OSB i Piotr Marek Próba. Ćwiczenia do seminariów: Jak być szczęśliwym... Singlem, Świeckim, Zakonnikiem, Księdzem, Siostrą. Anselm Grün OSB i Piotr Marek Próba Ćwiczenia do seminariów: Jak być szczęśliwym... Singlem, Świeckim, Zakonnikiem, Księdzem, Siostrą. Anselm Grün OSB & Piotr Marek Próba Ćwiczenia do seminariów: Jak być

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE CYKLICZNE

KSZTAŁCENIE CYKLICZNE KSZTAŁCENIE CYKLICZNE 2006 / 2007 Sfumato Spływające czytanie Mgr. Alena Sakalová... ZŠ s MŠ, 013 61 Kotešová 378 zs.kotesova@azet.sk Mon 05/28/2007, 22:51 1) Na seminarium przyszłam...... polecono mi,

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKOWANIE SIĘ sztuka i umiejętność

KOMUNIKOWANIE SIĘ sztuka i umiejętność KOMUNIKOWANIE SIĘ sztuka i umiejętność 1. ISTOTA I ZNACZENIE KOMUNIKOWANIA SIĘ 2. PROCES KOMUNIKOWANIA SIĘ 3. STYLE KOMUNIKOWANIA SIĘ 4. PRZESZKODY W KOMUNIKOWANIU SIĘ 1.ISTOTA I ZNACZENIE KOMUNIKOWANIA

Bardziej szczegółowo

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu,

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu, IMIENINY ŚWIĘTEGO STANISŁAWA KOSTKI- -Patrona dzieci i młodzieży (8 września) Opracowała: Teresa Mazik Początek roku szkolnego wiąże się z różnymi myślami: wracamy z jednej strony do minionych wakacji

Bardziej szczegółowo