Działania ochronne oraz monitoringowe wynikające z projektu planu ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Działania ochronne oraz monitoringowe wynikające z projektu planu ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego"

Transkrypt

1 PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Działania ochronne oraz monitoringowe wynikające z projektu planu ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego Projekt Plan Ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego i Obszaru Natura 2000 Łysogóry na lata o nr POIS /10, współfinansowany jest przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w ramach działania 5.3 priorytetu V. Realizacja projektu przewidziana jest na lata , a jego wartość całkowita wynosi PLN (85% kwoty pochodzi ze środków Unii Europejskiej, z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, 15% ze środków krajowych)

2 Uwarunkowania ochronne ŚPN park narodowy najwyższa forma ochrony przyrody, której głównym celem jest zachowanie całości zasobów przyrodniczych w jak najlepszym i możliwie niezakłóconym stanie (w tym przywrócenie właściwego stanu tych zasobów oraz odtworzenie zasobów, które uległy zniekształceniu); wybitnie leśny charakter Świętokrzyskiego PN grunty leśne stanowią prawie 94% powierzchni Parku; tereny o charakterze górsko-wyżynnym prawie wyłącznie siedliska górskie i wyżynne; różne kategorie ochrony ścisła, czynna, krajobrazowa; obszar Natura 2000 Łysogóry PLH

3 Elementy planu ochrony parku narodowego Elementami planu ochrony parku narodowego są m.in.: wskazanie obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej; określenie działań ochronnych na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań.

4 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. ścisła Obszary ochrony ścisłej obejmują 2913 ha (38,1% powierzchni Parku): Chełmowa Góra 13,34 ha Łysica-Św. Krzyż 2383,64 ha Czarny Las 26,43 ha Mokry Bór 38,53 ha Psarski Dół 451,15 ha

5 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. ścisła

6 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. ścisła Obszary ochrony ścisłej co do zasady wyłączone są z jakiejkolwiek ingerencji. Dopuszcza się jedynie: usuwanie drzew (z pozostawieniem w miejscu usunięcia) bezpośrednio zagrażających bezpieczeństwu osób poruszających się po ogólnodostępnych drogach i szlakach turystycznych; utrzymanie infrastruktury szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych; utrzymanie dróg doprowadzających do wydzieleń, w których będą prowadzone zabiegi ochrony czynnej; oznakowanie bądź aktualizację oznakowania obszaru oraz powierzchni badawczych; prowadzenie monitoringu i badań naukowych; oczyszczanie terenu ze śmieci, zanieczyszczeń na skałkach itp.;

7 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. ścisła punktową eliminację zagrożeń związanych ze spływem wód np. istniejącymi rowami czy rynnami erozyjnymi, poprzez ich zablokowanie (zasypanie, zawalenie) materiałem miejscowym w postaci pni drzew, gałęzi, kamieni; eliminację (poprzez wyrywanie) niecierpka drobnokwiatowego rosnącego w obszarze ochrony ścisłej Łysica-Święty Krzyż, wzdłuż drogi asfaltowej prowadzącej na Święty Krzyż.

8 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. czynna Obszary ochrony czynnej obejmują na terenie ŚPN 4300 ha (56,3% powierzchni Parku). W obszarach tych mogą być stosowane działania ochronne w celu przywrócenia naturalnego stanu ekosystemów i składników przyrody lub zachowania siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin, zwierząt lub grzybów.

9 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. czynna

10 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. czynna Obszary objęte ochroną czynną dzielą się na następujące rodzaje: Ochrona czynna zachowawcza. Strefa zerowej aktywności, generalnie wyłączona z działań ochronnych, o reżimie ochronnym zbliżonym do obszarów ochrony ścisłej. Obejmuje 2910 ha (38,1% powierzchni ŚPN i 67,7% pow. strefy ochrony czynnej). Oprócz działań dopuszczonych w obszarach ochrony ścisłej, w strefie tej dopuszcza się także: o o o punktowe usuwanie obcych gatunków roślin, ochronę stanowisk szczególnie cennych gatunków chronionych (prowadzenie punktowych zabiegów ochrony czynnej stabilizującej), zabiegi wchodzące w zakres retencji wodnej, sprowadzające się przede wszystkim do spowalniania odpływu wody z ekosystemów leśnych.

11 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. czynna Ochrona czynna stabilizująca. Stosowanie tego rodzaju ochrony polega na aktywnym utrzymywaniu obecnego stanu ekosystemu. W przypadku ekosystemów leśnych dotyczy utrzymywania obecnej struktury gatunkowej i przestrzennej drzewostanu oraz inicjowanie (wspomaganie) odnowienia naturalnego, a w odniesieniu do ekosystemów nieleśnych oznacza aktywne przeciwdziałanie lub opóźnianie naturalnej sukcesji i regeneracji fitocenoz. Ma to na celu zachowanie cennych zbiorowisk i związanych z nimi gatunków. Obejmuje 606 ha (7,9% powierzchni ŚPN i 14,1% pow. strefy ochrony czynnej). Ochrona czynna kreatywna. Określana jest jako strefa zmiany istniejącego stanu środowiska przyrodniczego poprzez wywołanie ukierunkowanych procesów. Ma to na celu m.in. eliminację zaistniałych w przeszłości zniekształceń, bądź efektów sukcesji wtórnej przywrócenie uprzednio występujących zbiorowisk, a więc wspomaganie lub odtwarzanie warunków uznanych za właściwe lub godne ochrony. Obejmuje 784 ha (10,3% powierzchni ŚPN i 18,2% pow. strefy ochrony czynnej).

12 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. krajobraz. Obszary ochrony krajobrazowej obejmują na terenie ŚPN 419 ha (5,5% powierzchni Parku). Są to przede wszystkim grunty nieleśne, w tym wykorzystywane gospodarczo, oraz drzewostany nasienne. W obszarach tych mogą być podejmowane działania ochronne.

13 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. krajobraz.

14 Podział ŚPN na kategorie ochrony ochr. krajobraz. Obszary objęte ochroną krajobrazową dzielą się na następujące rodzaje: Ochrona krajobrazowa stabilizująca - strefa utrzymania istniejącego sposobu użytkowania terenu w celu zachowania tradycyjnego krajobrazu rolniczego i leśnego. Dotyczy głównie gruntów nienależących do Skarbu Państwa, ale także takich terenów Skarbu Państwa zarządzanych przez ŚPN jak: grunty orne oraz grunty zajęte przez osady leśne, parkingi, elementy infrastruktury turystycznej i technicznej. Ochrona krajobrazowa kreatywna - strefa zmiany istniejącego stanu środowiska przyrodniczego lub kulturowego poprzez wywołanie ukierunkowanych procesów, m.in. w wyniku modyfikacji gospodarki rolnej. Dotyczy głównie gruntów nienależących do Skarbu Państwa oraz terenów zarządzanych przez ŚPN.

15 Koncepcja ochrony zasobów ŚPN Zasób chroniony w Parku, np. gatunek, zbiorowisko roślinne Ocena stanu ochrony zasobu (właściwa, niewłaściwa, zła) Monitoring realizacji działania oraz stanu ochrony zasobu Przyczyna określonego stanu identyfikacja zagrożeń Zaplanowanie działania ochronnego, realizującego założony cel Cel działań ochronnych eliminacja zagrożenia, utrzymanie lub poprawa stanu obecnego

16 Ekosystemy leśne

17 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Rodzaj ochrony Kod zabiegu Nazwa zabiegu Powierzchnia zabiegu* Udział w powierzchni ochrony czynnej [%] Udział w powierzchni Parku [%] Czynna stabilizująca Czynna stabilizująca Czynna kreatywna Czynna kreatywna Czynna kreatywna Czynna kreatywna Czynna kreatywna UB Usuwanie buka z jedlin 100,53 2,3 1,3 KSJ KSM Kształtowanie struktury jedlin Kształtowanie siedliska modrzewi 423,17 9,8 5,6 85,93 2,0 1,1 KWL Kształtowanie widnego lasu 39,27 0,9 0,5 WR Wspomaganie renaturalizacji 613,26 14,3 7,9 ZP Zabieg przebudowy 5,62 0,1 0,1 ES Eliminacja selektywna gatunków obcych 82,25 1,9 1,1 Krajobrazowa ZSS Zabieg sanitarno selekcyjny 122,51-1,6 Razem 1470,75 34,1 19,2

18 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Usuwanie buka z jedlin (UB) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna stabilizująca i kształtowanie struktury lasów jodłowych, w tym zespołu Abietetum polonicum. Działanie obejmuje powierzchnię 100,53 ha. Polega na usuwaniu żywych buków, głównie z dolnych i środkowych pięter drzewostanu, zagrażających prawidłowemu kształtowaniu odnowień jodły i struktury jedlin w zbiorowisku Abieteum polonicum. Należy wykonać co najmniej 2 zabiegi w 20-leciu, nie przekraczając przy tym intensywności 10% miąższości każdego wydzielenia. 75f, 147c, 148k, 173c, 194g, 195f, 195g, 202a, 202b, 202c, 202j, 209a, 209b, 209c, 209g, 209h, 210a, 210b, 210d, 210f.

19 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Kształtowanie struktury jedlin (KSJ) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna stabilizująca i kształtowanie struktury lasów jodłowych, w tym zespołu Abietetum polonicum. Działanie obejmuje powierzchnię 423,17 ha. Polega na jednostkowym lub grupowym wycinaniu żywych drzew ze wszystkich pięter drzewostanu w celu kształtowania budowy przerębowej jedlin zbiorowiska Abietetum polonicum. Przewiduje się konieczność co najmniej 3.krotnego wykonania zabiegu w ciągu 20 lat, przy intensywności nie przekraczającej całościowo 20% miąższości każdego wydzielenia. 2a, 3a, 16a, 16c, 17b, 17f, 18d, 18k, 18l, 18m, 18n, 29d, 30a, 63d, 65b, 65c, 73j, 110b, 110d, 110f, 110k, 111b, 111f, 111g, 122f, 148t, 173b, 173f, 173g, 174c, 175a, 175b, 175d, 176a, 181d, 182h, 183d, 185b, 189c, 190b, 191a, 194b, 195a, 196w, 197f, 198d, 202f, 202g, 202i, 203a, 203b, 208a, 208b, 211b, 211c, 211d, 212b, 213i, 213j, 213k, 213m, 213n, 214a, 238d, 239a, 239c, 239d, 255d, 264h.

20 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Kształtowanie siedliska modrzewi (KSM) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna kreatywna siedlisk modrzewia polskiego. Zabieg obejmuje powierzchnię 85,93 ha. Polega na jednostkowym i grupowym usuwaniu drzew bocznie ocieniających korony modrzewi polskich. Jednocześnie zabieg powinien stwarzać warunki do powstawania odnowienia naturalnego modrzewi, dlatego cięcia należy rozszerzać, aby utworzyć gniazda. Zabieg powinien być wykonany co najmniej 3.krotnie w 20-leciu a intensywność nie powinna przekraczać 10-20% miąższości każdego wydzielenia. Wielkość kształtowanych gniazd w wydzieleniach powinna wynosić 0,15-0,25 ha, a ich łączne powierzchnia powinna zajmować 20-40% wydzielenia. 1Ab, 1Ad, 1Ag, 1Ah, 1Ai, 1Aj, 2Aa, 2Ac, 2Af, 2Ag, 2Ah, 3Aa, 3Ab, 3Ac, 3Ad.

21 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Kształtowanie widnego lasu (KWL) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna kreatywna siedlisk modrzewia polskiego. Zabieg obejmuje powierzchnię 39,27 ha. Polega na jednostkowym i grupowym usuwaniu drzew, głównie buka i jodły oraz kształtowaniu widnego, prześwietlonego lasu grądowego z udziałem modrzewi. Zabieg należy wykonać co najmniej 3 razy w 20-leciu, a jego intensywność nie powinna przekraczać 10-30% miąższości każdego wydzielenia. 3Ag, 3Ak, 3Al, 4Ac, 5Aa, 5Ab, 5Ac, 5Ad, 5Al.

22 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Wspomaganie renaturalizacji (WR) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna kreatywna ekosystemów leśnych zniekształconych poprzez nasadzenia sosnowe. Zabieg obejmuje powierzchnię 613,66 ha. Polega na usuwaniu z drzewostanów sosny, sztucznie wprowadzonej na siedliska grądów i jedlin. Zabieg należy wykonać 2 lub 3.krotnie w 20-leciu, łącznie nie przekraczając 10-30% miąższości wydzielenia. Usuwać należy przede wszystkim drzewa o pierśnicy poniżej 45 cm, żywe, które ocieniają pojawiające się odnowienia gatunków liściastych. Cięcia powinny mieć charakter jednostkowy lub grupowy i nie dopuszczać co zbytniego przerwania zwarcia. 1a, 1b, 1c, 2h, 3c, 3d, 3f, 4a, 4c, 5a, 5c, 5d, 6a, 7a, 7c, 7d, 7f, 8f, 9g, 11o, 11p, 12a, 12d, 12f, 13c, 13d, 14b, 14j, 14l, 18h, 18j, 19t, 20b, 20c, 20d, 21a, 21b, 22a, 22c, 22d, 22g, 22k, 23d, 23f, 23h, 24a, 24c, 24j, 26d, 28d, 31a, 31d, 31f, 32a, 32b, 32c, 32d, 33a, 33b, 33d, 33f, 33i, 33j, 34a, 34d, 35a, 46a, 46b, 46c, 47a, 47b, 47c, 48a, 48b, 48c, 49a, 50i, 50j, 51c, 51d, 52d, 53c, 53d, 54c, 54f, 54n, 62g, 62k, 62l, 64a, 64b, 211a, 211f, 212a, 212c, 213l, 213o, 213p, 236d, 236k, 237a, 237b, 237c, 237d, 237g, 237i, 245b, 246a, 247b, 247d, 247g, 247h, 248i, 255b, 256c, 256d, 257i, 257k, 257l, 257m, 264a, 264c, 264f, 264g, 264j, 267a, 267b, 267c, 268a.

23 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Zabieg przebudowy drzewostanów zdominowanych przez gatunki obce (ZP) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna kreatywna ekosystemów leśnych poprzez eliminację gatunków obcego pochodzenia. Zabieg obejmuje powierzchnię 5,62 ha. Polega na przebudowie drzewostanów zdominowanych przez gatunki obce. Realizowany będzie w 2-3 nawrotach, i w okresie realizacji planu powinien efektywnie usunąć większość gatunków obcych. Zaplanowano usunięcie 90% miąższości drzewostanów z dębem czerwonym i 40% miąższości drzewostanu z sosną smołową. Faktyczna redukcja górnej warstwy powinna jednak zależeć od stopnia rozwoju młodego pokolenia, tzn. nie można doprowadzić do usunięcia drzewostanu, jeżeli nie będzie pod nim odnowienia naturalnego gatunków właściwych siedlisku w takich sytuacjach dopuszcza się wykonanie odnowienia sztucznego. 23j, 24b, 197a.

24 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Eliminacja selektywna gatunków obcego pochodzenia (ES) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona czynna kreatywna ekosystemów leśnych poprzez eliminację gatunków obcego pochodzenia. Zabieg obejmuje powierzchnię 82,28 ha. Polega na jednorazowym lub systematycznym (co 3 lata w przypadku czeremchy amerykańskiej) usuwaniu z wydzielenia gatunków obcych występujących pojedynczo w różnych warstwach drzewostanów. 2k, 9h, 10d, 11p, 14c, 19x, 22k, 23k, 24a, 24c, 24f, 24h, 26d, 31a, 32d, 41i, 41m, 56b, 64b, 68b, 182b, 196b.

25 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Zabieg sanitarno-selekcyjny w drzewostanach nasiennych (ZSS) zabieg w ramach działania pod nazwą ochrona drzewostanów nasiennych. Zabieg obejmuje powierzchnię 122,51 ha. Polega na 3.krotnym wykonaniu cięć w górnym piętrze drzewostanu, ukierunkowanych na właściwy rozwój koron drzew w celu poprawy warunków obradzania nasion. Intensywność zabiegu nie powinna w 20-leciu przekraczać 15-30% miąższości drzewostanu. 29f, 38f, 65c, 94y, 163c, 223b, 224a, 232a, 233a.

26 Działania ochronne w ekosystemach leśnych ŚPN Ogólne zasady wykonywania zabiegów w ekosystemach leśnych: Tam gdzie to możliwe ze względów technicznych (np. dojazd) zabieg polegający na ścince i zrywce drewna powinien być wykonany w okresie późno-jesiennym lub zimowym, aby wykluczyć ryzyko płoszenia zwierząt w okresie lęgów. Podczas zabiegów bezwzględnie, chyba że dotyczy to cięć bezpieczeństwa wykonywanych wzdłuż szlaków turystycznych i dróg publicznych, pozostawiać należy wszystkie drzewa dziuplaste, zamierające i martwe. Zasadniczo nie należy usuwać drzew o pierśnicy większej niż 45 cm. Wycięte drzewa, w sytuacji gdy ich zrywka powodowała by zagrożenie zniszczenia odnowienia naturalnego, powinny być pozostawiane na gruncie powiększając zasoby martwych drzew leżących. Wykonanie prac leśnych związanych z użyciem sprzętu mechanicznego powinno zapewniać właściwą ochronę przed np. wyciekiem substancji niebezpiecznych (paliwo, olej) do gleby.

27 Monitoring - ekosystemy leśne ŚPN Proponowane działania monitoringowe: 1. Monitoring zasobów martwych drzew metodą powierzchni kołowych w cyklu 5-letnim, zgodnie z metodyką prowadzenia pomiarów w 1. cyklu pomiarowym. Po uzyskaniu kompletnych danych z 1. cyklu pomiarowego na założonej na terenie ŚPN sieci powierzchni kołowych, pożądane jest dokonanie wyboru reprezentatywnej dla wszystkich kategorii ochrony Parku liczby powierzchni, na których będą wykonywane pomiary w 5., 10. i 15. roku obowiązywania planu. Po upływie okresu jego obowiązywania, pożądane jest ponowne wykonanie pełnej inwentaryzacji martwych drzew na wszystkich powierzchniach próbnych. 2. Monitoring stanu zasobów Parku, struktury i dynamiki drzewostanów na powierzchniach kołowych w cyklu 5-letnim. Wykonywanie pomiarów zgodnie z metodyką prowadzenia pomiarów w 1. cyklu pomiarowym, wg harmonogramu analogicznego jak w punkcie 1.

28 Monitoring - ekosystemy leśne ŚPN 3. Monitoring entomologiczny na wskazanych powyżej powierzchniach kołowych, realizowany zgodnie z metodyką zastosowaną w 1. cyklu pomiarowym. 4. Kontynuacja realizowanych przez ŚPN czynności prognostycznych: próbne poszukiwania foliofagów sosny zgodnie z Instrukcją Ochrony Lasu obowiązującą w Lasach Państwowych, monitoring wybranych gatunków owadów przy wykorzystaniu pułapek feromonowych, zbiór gałęzi jodłowych w celu kontroli zasiedlenia przez zwójki jodłowe na podstawie prób fotoeklektorowych z wybranych powierzchni próbnych, lustracja stanu zdrowotnego drzewostanów prowadzona przez pracowników Służby Parku zgodnie z Instrukcją Ochrony Lasu, inwentaryzacja posuszu, złomów i wywrotów o średnicy powyżej 15 cm w ekosystemach leśnych na obszarze ochrony czynnej.

29 Monitoring - ekosystemy leśne ŚPN 5. Coroczne wykonywanie przez Służby ŚPN monitoringu kambiofagów i tempa wydzielania się posuszu na skutek żerowania owadów. 6. Monitoring odnowień modrzewia polskiego. Realizowany w miejscach, gdzie wykonane zostaną cięcia KSM (KWL) i polegający na liczeniu siewek modrzewi co 3 lata wraz z pomiarem ich wysokości.

30 Monitoring - ekosystemy leśne ŚPN 7. Monitoring stanu leśnych siedlisk przyrodniczych 9130 i 91P0, który na terenie Parku jest realizowany na wyznaczonych powierzchniach próbnych w ramach PMŚ prowadzonego przez GIOŚ. Pożądane jest wykorzystanie wyników tego monitoringu, jako oficjalnych danych dotyczących stanu ochrony wskazanych siedlisk przyrodniczych. 8. Monitoring skuteczności eliminowania gatunków obcych (w wydzieleniach, gdzie wykonywane są zabiegi) oraz w obszarach ochrony ścisłej (niecierpek drobnokwiatowy na Św. Krzyżu). 9. Monitoring skuteczności zabiegów renaturalizacji i przebudowy. Wykonanie oceny zwiększania się ilości i jakości odnowień w miejscach gdzie wykonano zabiegi. 10. Wykonywanie w określonych odstępach czasu (np. co 10 lat) inwentaryzacji drzew o wymiarach pomnikowych.

31 Ekosystemy nieleśne Fot. A. Pierścińska Fot. A. Pierścińska

32 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Rodzaj działania Powierzchnia [ha] Strefa ochrony czynnej Strefa ochrony krajobrazowej Wycinka drzew i krzewów 77,97 25,86 51,61 Koszenie 134,47 38,08 96,39 Wypas 102,33 25,45 76,88 Razem 312,97 89,39 223,58

33 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy na zbiorowiskach wilgotnych łąk i ziołorośli z rzędu Molinietalia; zbiorowiskach łąk świeżych z rzędu Arrhenatheretalia; zbiorowiskach ubogich muraw ze związku Violion caninae. Działanie planowane na powierzchni 77,47 ha. Dotyczy zbiorowisk łąkowych i murawowych w różnym stopniu pokrytych drzewami i krzewami. Obejmuje usunięcie drzew i krzewów poprzez wycinkę przy lub poniżej szyi korzeniowej, a następnie usunięcie z miejsca zabiegu. Dopuszcza się pozostawienie pojedynczych rozproszonych drzew i krzewów, jednak nie więcej niż 10-20% powierzchni. Zabieg przed wprowadzeniem użytkowania kośnego; co roku do czasu odkrzewienia powierzchni; w terminie od 16 października do końca lutego.

34 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy 11-k; 13P-c; 14-h; 14P-f; 20P-a; 20P-ax; 20P-ay; 20P-b; 20P-bx; 20P-by; 20P-c; 20P-cx; 20P-cy; 20P-d; 20P-dx; 20P-dy; 20P-f; 20P-fx; 20P-fy; 20P-g; 20P-gx; 20P-gy; 20P-h; 20P-hx; 20P-hy; 20P-i; 20P-ix; 20P-j; 20P-jx; 20P-k; 20P-kx; 20P-l; 20P-lx; 20P-m; 20P-mx; 20Pn; 20P-nx; 20P-o; 20P-ox; 20P-p; 20P-px; 20P-r; 20P-rx; 20P-s; 20P-sx; 20P-t; 20P-tx; 20P-w; 20P-wx; 20P-x; 20P-xx; 20P-y; 20P-yx; 20P-z; 20P-zx; 22-h; 22-i; 23-g; 23P-d; 26-c; 26P-c; 30Pa; 30P-ax; 30P-b; 30P-bx; 30P-c; 30P-cx; 30P-d; 30P-dx; 30P-f; 30P-fx; 30P-g; 30P-gx; 30P-h; 30P-hx; 30P-i; 30P-ix; 30P-j; 30P-jx; 30P-k; 30P-l; 30P-m; 30P-n; 30P-o; 30P-p; 30P-px; 30P-r; 30P-rx; 30P-s; 30P-sx; 30P-t; 30P-w; 30P-x; 30P-y; 30P-z; 39-f; 39P-b; 39P-g; 42-a; 42-b; 43-g; 44-c; 44-g; 44-j; 44-k; 44-l; 44P-g; 44P-h; 44P-i; 44P-j; 44P-k; 44P-n; 44P-o; 44P-p; 45-b; 45-f; 45-h; 45-i; 45-k; 45-l; 45P-a; 45P-b; 45P-c; 45P-d; 45P-f; 45P-g; 45P-h; 45P-i; 54-c; 54-d; 54-g; 54-h; 54-i; 55-c; 56-j; 56P-c; 56P-d; 58-a; 59-d; 60-d; 60P-a; 61-c; 61P-b; 61P-d; 62P-c; 62P-d; 74- a; 148-i; 148-j; 203-l; 203-m; 229-f; 229-g; 229-h; 236-c; 236-i; 236-l; 236-n; 239-g; 239-h; 239-i; 239-j; 239P-b; 239P-d; 240P-a; 240P-ax; 240P-b; 240P-c; 240P-cx; 240P-d; 240P-dx; 240P-f; 240P-g; 240P-h; 240P-i; 240P-j; 240P-k; 240P-l; 240P-m; 240P-n; 240P-o; 240P-p; 240P-r; 240Ps; 240P-t; 240P-w; 240P-x; 240P-y; 240S-b; 246P-a; 246P-b; 246P-c; 246P-d; 246P-f; 246P-g; 246P-h; 246P-i; 246P-j; 246P-k; 246P-l; 246P-m; 246P-n; 246P-o; 246S-a; 246S-b; 248-l; 248-m; 248-n; 248-o; 248-p; 248P-a; 248P-c; 248P-k; 248-r; 248-s;251-b;251P-c; 251P-d; 251P-f; 256-f; 257-f; 257-j

35 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy na zbiorowiskach wilgotnych łąk i ziołorośli z rzędu Molinietalia; zbiorowiskach łąk świeżych z rzędu Arrhenatheretalia; zbiorowiskach ubogich muraw ze związku Violion caninae Działanie zaplanowane na pow. 133,97 ha. Zabieg należy przeprowadzać od środka na zewnątrz powierzchni, kosić na wys cm (w płatach z trzęślicą ponad 10 cm); w przypadku obecności chronionych gatunków, np. Trollius europaeus, wskazane jest koszenie na większej wysokości. Skoszoną biomasę należy usuwać tuż po wykonanym zabiegu (nie później niż po 2 tygodniach od pokosu). Dopuszcza się możliwość składowania siana w stogach na okres zimy w ilości ok. 20% masy siana.

36 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy Wskazany jest podział koszonej powierzchni na mniejsze fragmenty: - łąki wilgotne min. 30% rocznie (optymalnie 50%), w każdym roku na innej powierzchni; dopuszczalne jest koszenie 100% co roku lub co 2 lata; - łąki świeże - min. 50%, optimum 100%, w tym przypadku z pozostawieniem pasów nieskoszonej runi (ok. 10%) w każdym roku na innej powierzchni; - ubogie murawy zabieg alternatywny do wypasu; na powierzchni min. 30%, optimum 50% ; dopuszczalne jest również koszenie całości 1 raz na 3 lata, z pozostawieniem pasów nieskoszonej runi (ok. 10%).

37 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy Termin: - łąki wilgotne od 15 września do 30 października; - łąki świeże od 1 sierpnia 30 września; na łąkach stanowiących własność prywatną dopuszcza się wcześniejszy termin pokosu: łąki pow. 1 ha - od 15 lipca do końca września; łąki pon. 1 ha - od 15 czerwca do 10 lipca (pierwszy pokos) oraz od 20 sierpnia do końca września (drugi pokos); - ubogie murawy od 1 sierpnia do 30 października.

38 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy 2-m; 2-n; 2-o; 2P-a; 2P-i; 2P-j; 2P-k; 8A-h; 8A-i; 8A-j; 8A-k; 8A-l; 8S-h; 8S-i; 11-h;11-k; 11P-c; 12-h; 12-i; 12-j; 12P-a; 13P-b; 13P-c; 13P-d; 14-h; 14P-d; 14P-f; 20P-a; 20P-ax; 20P-ay; 20P-b; 20P-bx; 20P-by; 20P-c; 20P-cx; 20P-cy; 20P-d; 20P-dx; 20P-dy; 20P-f; 20P-fx; 20P-fy; 20P-g; 20P-gx; 20P-gy; 20P-h; 20P-hx; 20P-hy; 20P-i; 20P-ix; 20P-j; 20P-jx; 20P-k; 20P-kx; 20P-l; 20P-lx; 20P-m; 20P-mx; 20P-n; 20P-nx; 20P-o; 20P-ox; 20P-p; 20P-px; 20P-r; 20P-rx; 20P-s; 20P-sx; 20P-t; 20P-tx; 20P-w; 20P-wx; 20P-x; 20P-xx; 20P-y; 20P-yx; 20P-z; 20P-zx; 22-h; 22-i; 22-m; 23-g; 23-l; 23Pb; 23P-d; 24P-b; 26-c; 26P-a; 26P-c; 30P-a; 30P-ax; 30P-b; 30P-bx; 30P-c; 30P-cx; 30P-d; 30P-dx; 30Pf; 30Pfx; 30P-g; 30P-gx; 30P-h; 30P-hx; 30P-i; 30P-ix; 30P-j; 30P-jx; 30P-k; 30P-l; 30P-m; 30P-n; 30P-o; 30P-p; 30P-px; 30P-r; 30P-rx; 30P-s; 30P-sx; 30P-t; 30P-w; 30P-x; 30P-y; 30P-z; 38-g; 39-f; 39P-b; 39P-g; 39P-g; 40-f; 40-h; 42-a; 42-b; 43-g; 44-c; 44-g; 44-j; 44-k; 44-l; 44P-g; 44P-h; 44P-i; 44P-j; 44P-k; 44P-l; 44P-m; 44P-n; 44P-o; 44P-p; 45-b; 45-f; 45-h; 45-i; 45-k; 45-l; 45P-a; 45P-b; 45P-c; 45P-d; 45P-f; 45P-g; 45P-h; 45P-i; 54-c; 54-d; 54-g; 54-h; 54-i; 55-c; 56-j; 56P-c; 56P-d; 58-a; 59-d; 60-d; 60P-a; 61-c; 61P-b; 61P-d; 62P-c; 62P-d; 62P-f; 63-g; 63-h; 63-i; 63-j; 63-k; 63-l; 63-m; 63-n; 63-p; 63-r; 63- w; 64-bx; 64-s; 64-s; 64-t; 64-w; 64-x; 64-y; 74-a; 80-d; 80-g; 80-h; 80-i; 115-j; 115-k; 115P-c; 148-b; 148-c; 148-d; 148-g; 148-h; 148-i; 148-j; 148-o; 148-p; 196-n; 196-p; 196S-m; 196S-n; 196S-o; 196S-p; 196S-r; 203-l; 203-m; 229-f; 229-g; 229-h; 230-f; 230-g; 230-j; 230-k; 230S-a; 236-a; 236-b; 236-c; 236-g; 236-h; 236-i; 236-j; 236-l; 236-n; 238-f; 238-g; 238-h; 238-i; 239-g; 239-h; 239-i; 239-j; 239P-b; 239P-d; 240P-a; 240P-ax; 240P-b; 240P-c; 240P-cx; 240P-d; 240P-dx; 240P-f; 240Pg; 240P-h; 240P-i; 240P-j; 240P-k; 240P-l; 240P-m; 240P-n; 240P-o; 240P-p; 240P-r; 240P-s; 240P-t; 240P-w; 240P-x; 240P-y; 240S-b; 246P-a; 246P-ax; 246P-b; 246P-bx; 246P-c; 246P-cx; 246P-d; 246P-f; 246P-g; 246P-h; 246P-i; 246P-j; 246P-k; 246P-l; 246P-m; 246P-n; 246P-o; 246P-p; 246P-r; 246P-s; 246P-t; 246P-w; 246P-x; 246P-y; 246P-z; 246S-a; 246S-b; 248-l; 248-m; 248-n; 248-o; 248-p; 248P-a; 248P-c; 248P-k; 248-r; 248-s; 251-b; 251P-c; 251P-d; 251P-f; 256-f; 257-f; 257-j

39 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Wypas na zbiorowiskach wilgotnych łąk i ziołorośli z rzędu Molinietalia; zbiorowiskach łąk świeżych z rzędu Arrhenatheretalia; zbiorowiskach ubogich muraw ze związku Violion caninae. Działanie zaplanowane na pow. 101,83 ha. Wypas zwierzętami gospodarskimi jest działaniem uzupełniającym lub alternatywnym w stosunku do koszenia: - łąki wilgotne - wypas dopuszczalny jest w przypadku braku możliwości koszenia; obsada 0,25 DJP/ha; po zakończeniu wypasu należy wykosić niedojady; wypasanie najwilgotniejszych partii ekosystemów nie jest wskazane ze względu na możliwość zbytniego deformowania podłoża; - łąki świeże - wypas zamiast drugiego pokosu; obsada 0,25 DJP/ha; po zakończeniu wypasu należy wykosić niedojady; - ubogie murawy - zalecane jest spasanie ok. 50% powierzchni rocznie, naprzemiennie; obsada 0,4-0,6 DJP/ha.

40 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Wypas Działanie ciągłe. Termin: - łąki wilgotne: od 21 lipca do końca października; - łąki świeże: od 21 lipca do końca października; - ubogie murawy: od 1 maja do 15 października. Fot. A. Pierścińska

41 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Wypas 2-m; 2-n; 2P-a; 2P-i; 2P-j; 2P-k; 11h; 11-k; 11P-c; 12-h; 12-i; 12-j; 13P-b; 13P-c; 13P-d; 14-h; 14P-f; 20P-a; 20Pax; 20P-ay; 20P-b; 20P-bx; 20P-by; 20P-c; 20P-cx; 20P-cy; 20P-d; 20P-dx; 20P-dy; 20P-f; 20P-fx; 20P-fy; 20Pg; 20P-gx; 20P-gy; 20P-h; 20P-hx; 20P-hy; 20P-i; 20P-ix; 20P-j; 20P-jx; 20P-k; 20P-kx; 20P-l; 20P-lx; 20P-m; 20P-mx; 20P-n; 20P-nx; 20P-o; 20P-ox; 20P-p; 20P-px; 20P-r; 20P-rx; 20P-s; 20P-sx; 20P-t; 20P-tx; 20P-w; 20P-wx; 20P-x; 20P-xx; 20P-y; 20P-yx; 20P-z; 20P-zx; 22-h; 22-i; 22-m; 23-g; 23-l; 23P-b; 23P-d; 26-c; 26P-a; 26P-c; 30P-a; 30P-ax; 30P-b; 30P-bx; 30P-c; 30P-cx; 30P-d; 30P-dx; 30P-f; 30P-fx; 30P-g; 30P-gx; 30P-h; 30P-hx; 30P-i; 30P-ix; 30P-j; 30P-jx; 30P-k; 30P-l; 30P-m; 30P-n; 30P-o; 30P-p; 30P-px; 30P-r; 30P-rx; 30P-s; 30P-sx; 30P-t; 30P-w; 30P-x; 30P-y; 30P-z; 39P-b; 39P-g; 42-a; 42-b; 44-c; 44-j; 44P-g; 44P-h; 44P-j; 44P-k; 44P-l; 44P-m; 45-b; 45-f; 45-i; 45P-a; 45P-b; 45P-c; 45P-d; 45P-f; 45P-i; 55-c; 56-j; 56P-c; 56P-d; 58-a; 59-d; 60-d; 60P-a; 61P-b; 61P-d; 62P-d; 62P-f; 63-g; 63-h; 63-i; 63-j; 63k; 63-l; 63-m; 63-n; 63-p; 63-r; 63-w; 64-bx; 64-s; 64-t; 64-w; 64-x; 64-y; 74-a; 80-d; 80-g; 80-h; 80-i; 115-j; 115-k; 115P-c; 148-b; 148-c; 148-d; 148-g; 148-h; 148-i; 148-j; 148-o; 148-p; 196-n; 196-p; 196S-m; 196S-n; 196S-o; 196S-p; 196S-r; 229-f; 229-g; 229-h; 230-f; 230- g; 230-j; 230-k; 230S-a; 236-a; 236-b; 236-c; 236g; 236h; 236i; 236j; 236l; 236n; 238f; 238g; 246P-a; 246P-ax; 246P-b; 246P-bx; 246P-c; 246P-cx; 246P-d; 246P-f; 246P-g; 246P-h; 246P-i; 246P-j; 246P-k; 246P-l; 246P-m; 246P-n; 246P-o; 246P-p; 246P-r; 246P-s; 246P-t; 246P-w; 246P-x; 246P-y; 246P-z; 246S-a; 246S-b; 248-n; 248- o; 248-p; 248P-k; 248-r; 248-s; 24P-b; 251-b; 251P-c; 251P-d; 251P-f.

42 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy na murawach Festuco-Brometea na skarpie Zapusty. Działanie na pow. 0,5 ha w strefie ochrony krajobrazowej. Obejmuje usunięcie drzew i krzewów poprzez wycinkę poniżej szyi korzeniowej, a następnie usunięcie z miejsca zabiegu. Zabieg powinien być wykonywany stopniowo, corocznie, aż do całkowitego wyeliminowania odnowień pędowców. Odkrzewioną powierzchnię należy zarzucać cienką warstwą dojrzałych pod względem nasiennym skoszonych roślin z murawy. Zabieg należy prowadzić poza sezonem lęgowym ptaków (od 16 października do końca lutego). 2j

43 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy na murawach Festuco- Brometea na skarpie Zapusty. Zabieg alternatywny do wypasu. Działanie do wykonania na pow. 0,5 ha w strefie ochrony krajobrazowej. Zabieg należy przeprowadzać na wysokości 5-15 cm, z usunięciem biomasy. Działanie ciągłe; termin: 15 września - 30 października 2j

44 Działania ochronne w ekosystemach nieleśnych ŚPN Wypas na murawach Festuco-Brometea na skarpie Zapusty. Działanie do wykonania na pow. 0,5 ha w strefie ochrony krajobrazowej. Do wypasu wskazane zwierzęta gospodarskie owce, kozy; 0,25 DJP/ha. Działanie ciągłe; termin: od końca czerwca do połowy sierpnia. 2j

45 Monitoring - ekosystemy nieleśne ŚPN Monitoring działań ochronnych prowadzony dla zabiegów: koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy, wypas, karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy. Ocenę należy wykonywać co 5 lat zgodnie z metodyką Państwowego Monitoringu Środowiska dla parametrów i wskaźników: powierzchnia siedliska, struktura i funkcja, perspektywy ochrony. Zastosowanie metodyki dla siedlisk naturowych : bogate florystycznie górskie i niżowe murawy bliźniczkowe, zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, murawy kserotermiczne Festuco-Brometea.

46 Monitoring - ekosystemy nieleśne ŚPN Monitoring stanu ochrony ekosystemów nieleśnych polegający na ocenie parametrów i wskaźników zgodnie z metodyką PMŚ na podstawie zdjęcia fitosocjologicznego i oszacowania warunków siedliskowych. Realizowany dla siedlisk: bogate florystycznie górskie i niżowe murawy bliźniczkowe, zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie, murawy kserotermiczne Festuco-Brometea, środkowoeuropejskie wyżynne rumowiska krzemianowe.

47 Działania ochronne dot. ekosystemów torfowiskowych i bagiennych Opracowanie szczegółowego rozeznania warunków geohydrologicznych na obszarze ŚPN. Działanie dotyczy zbiorowisk szuwarów z klasy Phragmitetea, zbiorowisk z klas Scheuchzerio - Caricetea nigrae i Oxycocco Sphagnetea, które na terenie Parku zajmują niespełna 9 ha. Opracowanie szczegółowego rozeznania warunków geohydrologicznych na obszarze ŚPN. Następuje stałe obniżanie się poziomu wód gruntowych na terenie Parku, ale brak ustalonych precyzyjnie przyczyn tego zjawiska.

48 Monitoring - ekosystemy torfowiskowe i bagienne Monitoring stanu zbiorowiska z klasy Scheuchzerio Caricetea nigrae zgodnie z metodyką PMŚ dla siedliska 7110* torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe). Raz na 5 lat. Monitoring stanu zbiorowiska z klasy Oxycocco - Sphagnetea zgodnie z metodyką PMŚ dla siedliska 7140 torfowiska przejściowe i trzęsawiska. Raz na 5 lat. Analiza zmian w ekosystemach torfowiskowych w powiązaniu z wynikami monitoringu poziomu wód gruntowych, który zaproponowany został w operacie ochrony ekosystemów wodnych.

49 Rośliny i grzyby Fot. A. Pierścińska

50 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Usuwanie zielnych gatunków obcych geograficznie (Impatiens parviflora, Impatiens glandulifera, Reynoutria japonica, Solidago canadensis, Heracleum mantegazzianum) o charakterze inwazyjnym, które zagrażają rodzimej florze na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej. Punktowe usuwanie gatunków obcych geograficznie. Ręczne niskie wykaszanie zajmowanych przez gatunek płatów tuż przed okresem kwitnienia, przy pomocy tradycyjnej kosy, tak aby ingerencja w obszarze ochrony ścisłej była jak najmniejsza. W przypadku barszczu kaukaskiego ważnym jest także jego wykarczowanie, ewentualnie przecięcie korzenia głównego na głębokości nie mniejszej niż 10 cm. Działanie ciągłe. Przełom maja i czerwca. 115-ax; 115-cx; 115-z; 116-g; 148S-a; 200-a,; 200-b; 201-a, 5A-d; 8A-m; 11-n; 19-a; 45-f; 44P-i; 44P-j; 44g; 62P-f; 87-a.

51 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Usuwanie drzew i krzewów obcych geograficznie (Quercus rubra, Robinia pseudoaccacia, Acer negundo) o charakterze inwazyjnym, zagrażających rodzimej florze. Usuwanie dorosłych osobników oraz postaci młodocianych drzew i krzewów inwazyjnych. Drzewa dorosłe oraz krzewy wycinać przy pomocy piły mechanicznej nisko nad ziemią; osobniki młodociane można usuwać przy pomocy kosy spalinowej. Teren całego ŚPN.

52 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Przygotowanie dokumentacji geologiczno-hydrologicznej w celu umożliwienia podjęcia decyzji co do ochrony gatunków roślin związanych z ekosystemami wodno-bagiennymi oraz z półnaturalnymi zbiorowiskami roślinnymi. Wykonanie ekspertyzy geologiczno-hydrologicznej, która wykazałaby przyczyny i uwarunkowania techniczne procesu osuszania ekosystemów związanych z wodami. Na postępujące osuszanie w ŚPN zwracano już uwagę od lat 70. W chwili obecnej mamy zbyt małą wiedzę aby podejmować się planowania jakichkolwiek działań ochronnych związanych z gatunkami wilgociolubnymi. Teren całego ŚPN.

53 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Wzmożenie kontroli nad czystością wód wpływających do Parku, co ma znaczenie dla gatunków roślin związanych z ekosystemami wodnobagiennymi. Kontrola stanu czystości wód (zwłaszcza: odczyn, przewodność elektrolityczna, siarczany, azotany) wpływających do Parku, zwłaszcza rzeki Grabówki (Gawlicy), do której dopływa rów odprowadzający wodę z oczyszczalni ścieków w Świętej Katarzynie. 2 razy w roku na czterech punktach kontrolnych. Rzeka Grabówka (Gawlica) w Obwodzie Ochronnym Klonów w Dolinie Wilkowskiej.

54 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Ochrona gatunków roślin związanych z półnaturalnymi zbiorowiskami roślinnymi poprzez: karczowanie drzew i krzewów; koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy; wypas.

55 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Umieszczenie tablic edukacyjno-informacyjnych w celu wspomożenia ochrony gatunków roślin związanych z półnaturalnymi zbiorowiskami roślinnymi, grzybów nadrzewnych i naziemnych. Umieszczenie kilkunastu tablic edukacyjno-informacyjnych zawierających informacje na temat ekologicznych i prawnych konsekwencji wypalania traw na terenie ŚPN i w jego najbliższym sąsiedztwie. Tablice powinny kłaść nacisk na zagrożenie pożarowe wynikające z takiej działalności oraz co najmniej 6 tablic edukacyjno-informacyjnych zawierających informacje na temat grzybów i ich roli w ekosystemie leśnym. Przy gruntach należących do podmiotów prywatnych wchodzących w skład ŚPN, głównie w dolinie Czarnej Wody; wokół granic całego Parku, zwłaszcza tam, gdzie może dojść do zagrożenia pożarowego. Przy wejściach do ŚPN szlakami turystycznymi.

56 Działania ochronne dot. gatunków roślin i grzybów Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy w celu zachowania chronionych i zagrożonych gatunków porostów na skarpie Zapusty. Działanie do wykonania na pow. 0,5 ha w strefie ochrony krajobrazowej. Obejmuje usunięcie drzew i krzewów poprzez wycinkę poniżej szyi korzeniowej, a następnie usunięcie z miejsca zabiegu biomasy. 2-j.

57 Monitoring - gatunki roślin i grzybów Przewidziano następujące działania monitoringowe: 1. Monitoring stanu zasobów Parku, struktury i dynamiki drzewostanów na powierzchniach kołowych w cyklu 5-letnim. 2. Monitoring botaniczny na wskazanych powyżej powierzchniach kołowych, polegający na określeniu stanu ochrony cennych gatunków roślin i grzybów. 3. Coroczne wykonywanie przez Służby ŚPN monitoringu rzadkich, chronionych i zagrożonych gatunków roślin naczyniowych, mszaków, grzybów wielkoowocnikowych i porostów, które podlegały inwentaryzacji na potrzeby niniejszego dokumentu. 4. Monitoring odnowień modrzewia polskiego Larix decidua subsp. polonica. Realizowany w miejscach, gdzie wykonane zostaną działania ochronne i polegający na liczeniu siewek modrzewi oraz ocenę ich stanu zdrowotności co 3 lata wraz z pomiarem ich wysokości.

58 Monitoring - gatunki roślin i grzybów 5. Monitoring stanu gatunków roślin będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Łysogóry PLH widłozęba zielonego Dicranum viride i bezlistu okrywowego Buxbaumia viridis. Jednocześnie sugeruje się rozpocząć poszukiwania na innych stanowiskach, zwłaszcza w miejscach z dużym udziałem martwego drewna leżącego wielkowymiarowego (obszary ochrony ścisłej). 6. Monitoring skuteczności eliminowania gatunków obcych (w wydzieleniach, gdzie wykonywane są zabiegi) oraz w obszarach ochrony ścisłej (niecierpek drobnokwiatowy Impatiens parviflora oraz barszcz kaukaski Heracleum mantegazzianum na Łyścu niedaleko zabudowań klasztornych ten ostatni gatunek także przy leśniczówce w Świętej Katarzynie). 7. Monitoring skuteczności zabiegów renaturalizacji i przebudowy. Wykonanie oceny zwiększania się ilości gatunków roślin i grzybów siedlisk cienistych i wilgotnych, zwłaszcza gatunków górskich, reliktów puszczańskich oraz gatunków starych lasów..

59 Monitoring - gatunki roślin i grzybów 8. Wykonanie szczegółowej inwentaryzacji, następnie monitoringu co 10 lat gatunków mchów Bryophyta i wątrobowców Marchantiophyta na terenie Parku, zwłaszcza na gołoborzach. Należy zwracać uwagę na gatunki mogące być reliktami puszczańskimi lub glacjalnymi. 9. Wykonywanie w określonych odstępach czasu (np. co 10 lat) inwentaryzacji roślin naczyniowych Tracheophyta, grzybów wielkoowocnikowych Macromycetes oraz grzybów zlichenizowanych (porostów) Lichenes. 10. Monitoring 26 gatunków porostów związanych z różnymi rodzajami siedlisk. Raz w roku w porze wiosenno-letniej.

60 Zwierzęta

61 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Monitoring skójki gruboskorupowej Unio crassus. Wytypowanie reprezentatywnych stanowisk gatunku w rzekach na terenie Parku. Monitoring Unio crassus zostanie przeprowadzony według metody przyjętej i opracowanej przez Zająca (2010). Wymagane prowadzenie kart obserwacji gatunku dla stanowisk (karta obserwacji gatunku dla stanowiska i stan ochrony gatunku na stanowisku). Realizacja co 2 lata. Rzeki: Pokrzywianka i Psarka (na odcinkach przepływających przez ŚPN lub bezpośrednio przy granicy Parku).

62 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Monitoring gatunków ryb, z którymi związana jest skójka gruboskorupowa. Obserwacje nad występowaniem wybranych kilkunastu gatunków ryb (m.in.: ciernik, cierniczek, okoń i pstrąg potokowy), na których skrzelach gatunek składa jaja, w związku z czym rozmnażanie i rozwój gatunku są ściśle związane z kondycją populacji tych ryb (zaburzenie w składzie gatunkowym ryb ma bezpośredni i negatywny wpływ na kondycję populacji skójki). Realizacja co 2 lata. Rzeki: Pokrzywianka i Psarka (na odcinkach przepływających przez ŚPN lub bezpośrednio przy granicy Parku).

63 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Monitoring właściwości fizyczno-chemicznych wód, w których występuje skójka gruboskorupowa. Z uwagi na ściśle określone wymagania siedliskowe gatunku dotyczące ph, konduktywności wody i czystości, ustalenia poziomu tych wskaźników są istotne i wymagają okresowego monitoringu. Realizacja co 2 lata. Rzeki: Pokrzywianka i Psarka (na odcinkach przepływających przez ŚPN lub bezpośrednio przy granicy Parku).

64 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Edukacja dotycząca skójki gruboskorupowej. Działania edukacyjne powinny być kierowane do społeczności gmin wchodzących w skład Parku i otuliny. Wyjaśnienie związku skójki i ryb w wodach o określonych parametrach jest bardzo ważne z uwagi na wpływ na wody rzek rolnictwa, hodowli, transportu oraz bardzo intensywnie rozwijającej się sieci agroturystyki. Wymagane jest opracowanie materiałów edukacyjnych w postaci folderów i skryptów oraz tematycznych prezentacji dla wykorzystania przez: szkoły, społeczność, pracowników urzędów gmin, przewodników i właścicieli gospodarstw. Teren ŚPN wraz z otuliną.

65 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy w celu zachowania kilku gatunków mięczaków (bursztynka piaskowa Catinella arenaria, poczwarówka Geyera Vertigo geyeri, poczwarówka zwężona Vertigo angustior, poczwarówka prążkowana Vertigo substriata, ślimaczek zapoznany Vallonia enniensis, ślimak żółtawy Helix lutescens. Koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy.

66 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt przeźrotka Kotuli Semilimax kotulai, świdrzyk siedmiogrodzki Vestia elata, ślimak Lubomirskiego Trichia lubomirski, ślimak żółtawy Helix lutescens 1. Monitoring gatunków. Monitoring powinien obejmować wskazane gatunki oraz gatunki współwystępujące określające warunki ekologiczne siedlisk, w których występują. Monitoring gatunków leśnych powinien być kontynuacją monitoringu wprowadzonego w 1993 roku i kontynuowanego w latach i Oddz. 199, 200, 201, 115.

67 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt przeźrotka Kotuli Semilimax kotulai, świdrzyk siedmiogrodzki Vestia elata, ślimak Lubomirskiego Trichia lubomirski, ślimak żółtawy Helix lutescens 2. Profilowanie ścieżek turystycznych. Zjawisko spływów wód po większych opadach ma najbardziej intensywny charakter na stokach południowych, szczególnie w na Św. Krzyżu z uwagi na budowę geologiczną i występujące dynamiczne procesy geomorfologiczne. Profilowanie polega na wypełnieniu zagłębienia ścieżki miejscowym materiałem skalnym i glebowym, który powstrzyma nadmierny spływ wód. Wzdłuż szlaków turystycznych: czerwony, zielony i niebieski.

68 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt przeźrotka Kotuli Semilimax kotulai, świdrzyk siedmiogrodzki Vestia elata, ślimak Lubomirskiego Trichia lubomirski, ślimak żółtawy Helix lutescens 3. Zabezpieczenie szlaków turystycznych. Przeciwdziałaniem zjawisku wydeptywania powierzchni wzdłuż tras turystycznych jest wykonanie drewnianych barierek ochronnych w miejscach najbardziej narażonych. W Parku będzie to powierzchnia przyszczytowa Łysej Góry (Św. Krzyż), 50 m od szczytu na południowym stoku do 100 m w dół stoku. Zabezpieczenie w postaci barierek należy zastosować w miejscach przystankowych. Musi być ono wprowadzone na wierzchowinie w części północno-zachodniej na granicy zarośli Sambucus nigra i na plateau. Wzdłuż szlaków turystycznych: czerwony, zielony i niebieski.

69 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt przeźrotka Kotuli Semilimax kotulai, świdrzyk siedmiogrodzki Vestia elata, ślimak Lubomirskiego Trichia lubomirski, ślimak żółtawy Helix lutescens 4. Edukacja. Opracowanie materiałów edukacyjnych w postaci folderów i skryptów, oraz tematycznych prezentacji dla wykorzystania przez: szkoły na różnych poziomach, przewodników turystycznych i kadrę Parku. Planowanie edukacji w Parku wymaga wprowadzenia problematyki dotyczącej występowania, ochrony, znaczenia w środowisku leśnym i łąkowym ślimaków. Informacja w odpowiednich miejscach na trasach turystycznych powinna zostać przedstawiona w postaci tablic edukacyjnych.

70 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Ochrona przymurzy i budowli, w tym klasztoru i murowanych kapliczek, siedliska występowania bezoczki podziemnej Cecilioides acicula (gatunek występuje w przymurzach starych budowli, wymaga zwietrzeliny z piasków wzbogaconych w wapń). Dotyczy działań zapobiegających zarastaniu krzewami, wydeptywaniu i zanieczyszczeniu toksycznymi środkami chemicznymi pochodzącymi ze środków konserwujących mury. W wybranych miejscach należałoby zastosować barierki ochronne. Podczas prac konserwatorskich konieczny jest dobór odpowiednich (nietoksycznych) materiałów konserwujących mury i stosowanie tradycyjnej zaprawy wapiennej jako spoiwa. o.o.ś. Łysica-Św.Krzyż.

71 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt wałkówka górska Ena montana, przeźrotka Kotuli Semilimax kotulai, Aegopinella minor, szklarka zielonawa Nesovitrea petronella, szklarka błyszcząca Oxychilus cellarius, szklarka gładka Oxychilus glaber striarius, szklarka płaska Oxychilus depressus, świdrzyk nadrzewny Clausilia cruciata, świdrzyk dwufałdkowy Balea biplicata, świdrzyk siedmiogrodzki Vestia elata, ślimak Lubomirskiego Trichia lubomirski, ślimak nadobny Chilostoma faustinum, ślimak maskowiec Isognomastoma isognomastoma, ślimak karpacki Perforatella vicina, daudebardia czerwonawa Daudebardia rufa, ślimak cieniolubny Perforatella umbrosa, ślimak nadobny Chilostoma faustinum

72 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt 1. Usuwanie śmieci i innych zanieczyszczeń. Monitorowanie powierzchni. Usuwanie śmieci. Edukacja w formie tablic informacyjnych. Głównie przy drogach, szlakach turystycznych oraz przy granicy ŚPN.

73 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt 2. Zabezpieczenie szlaków turystycznych. Przeciwdziałaniem zjawisku wydeptywania powierzchni wzdłuż tras turystycznych jest wykonanie drewnianych barierek ochronnych w miejscach najbardziej narażonych. W Parku będzie to powierzchnia przyszczytowa Łysej Góry (Św. Krzyż), 50 m od szczytu na południowym stoku do 100 m w dół stoku. Zabezpieczenie w postaci barierek należy zastosować w miejscach przystankowych. Zabezpieczenie w postaci barierek musi być wprowadzone na wierzchowinie w części północnozachodniej na granicy zarośli Sambucus nigra i na plateau. Wzdłuż szlaków turystycznych: czerwony, zielony i niebieski.

74 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt 3. Ograniczanie procesów erozyjnych na stokach. Monitorowanie dynamicznych procesów geomorfologicznych na południowych stokach Łysogór. Monitorowanie tras turystycznych. Profilowanie ścieżek. Bezwzględne przestrzeganie zakazu usuwania i niszczenia roślinności w otoczeniu tras turystycznych. System edukacji i tablic informacyjnych. Stoki Łysogór.

75 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy oraz koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy dotyczy ochrony siedlisk dwóch gatunków pająków: gryziel stepowy Atypus muralis, Aphileta misera. Skarpa Zapusty, oddział 2P.

76 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Usuwanie śmieci i innych zanieczyszczeń w siedliskach kilku gatunków ważek: trzepli zielonej Ophiogomphus cecilia, szklarnika leśnego Cordulegaster boltonii, zalotki większej Leucorrhinia pectoralis i chruścików - Hagenella clathrata. Usuwanie zalegających odpadów. Edukacja ekologiczna społeczeństwa. Teren całego ŚPN.

77 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy oraz koszenie/ścinanie z wywiezieniem biomasy dotyczy ochrony siedlisk kilku gatunków trzmieli: paskowanego Bombus subterraneus, zmiennego Bombus humilis, różnobarwnego Bombus soroeensis oraz pszczolinki szerokopaskiej Andrena lepida.

78 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Zabezpieczenie przed wydeptywaniem siedlisk takich gatunków jak: trzmiel wielkooki Bombus confusus, trzmiel zmienny B. humilis, trzmiel tajgowy B. jonellus, trzmiel wyżynny B. mesomelas, trzmiel ciemnopasy B. ruderatus, trzmiel różnobarwny B. soroeensis, trzmiel paskowany B. subterraneus, trzmiel szary B. veteranus, pszczolinka rzepakowomarchwiana Andrena alfkenella, pszczolinka wałecznica A. falsifica, pszczolinka szerokopaska A. lepida, murarka ośmiałówka Osmia cerinthidis, murarka wysmukła O. parietina. Ograniczenie ruchu turystycznego do wytyczonych szlaków. Edukacja turystów w kwestii ochrony zapylaczy, jakimi są pszczoły. Szlaki turystyczne oraz wszystkie drogi w ŚPN.

79 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Zachowanie miejsc występowania gatunków: trzmiel wielkooki Bombus confusus, trzmiel zmienny B. humilis, trzmiel tajgowy B. jonellus, trzmiel wyżynny B. mesomelas, trzmiel ciemnopasy B. ruderatus, trzmiel szary B. veteranus, trzmiel różnobarwny B. soroeensis, trzmiel paskowany B. subterraneus, pszczolinka rzepakowo-marchwiana Andrena alfkenella, pszczolinka wałecznica A. falsifica, pszczolinka borówczanka Andrena lapponica, pszczolinka pięciornica Andrena tarsata, pszczolinka szerokopaska A. lepida. Monitorowanie miejsc gniazdowania/wstępowania i powstrzymywanie na nich procesów sukcesji roślinnej. Dolina Czarnej Wody.

80 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Poprawa warunków występowania murarki ośmiałówki Osmia cerinthidis. Wsiewanie ośmiału mniejszego Cerinthe minor. Oddział 75 (w pobliżu parkingu koło Nowej Słupi).

81 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Karczowanie (usuwanie) drzew i krzewów z wywiezieniem biomasy w celu ochrony siedlisk pazia żeglarza Iphiclides podalirius. Skarpa Zapusty, oddział 2P.

82 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Zapobieganie wyłapywaniu okazów pazia żeglarza Iphiclides podalirius. Wzmożony dozór w okresie pojawu imagines. Skarpa Zapusty, oddział 2P.

83 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Koszenie z wywiezieniem biomasy mające na celu ochronę siedlisk następujących gatunków: rączyca wielka Tachina grossa, czerwończyk nieparek Lycaena dispar, modraszek alkon Maculinea alcon, modraszek telejus Maculinea teleius, przeplatka aurinia Euphydryas aurinia, kraśnik pięcioplamek Zygaena trifolii, Pharmacis carna, Diarsia florida, niedźwiedziówka hebe Arctia festiva.

84 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Ochrona istniejących zbiorników wodnych siedlisk płazów. Pogłębianie, odmulenie i usuwanie nagromadzonej biomasy roślinnej (liście, gałęzie itp.) oraz nadmiaru roślinności szuwarowej i wodnej. Staw na polanie Bielnik, istniejące antropogeniczne zbiorniki w Dolinie Czarnej Wody.

85 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Odtwarzanie zbiorników wodnych i tworzenie nowych dla zachowania płazów. Budowa małych (powierzchnia po około m 2 ), płytkich (maksymalnie do 1,5 m) stawów przy granicy Parku (oddz. 78, 81, 85, 202, 208, 90, 94, 100, 179, 184, 165, 173, 74). Granica Parku (w sąsiedztwie wypływających cieków).

86 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Ochrona tras migracji wiosennych i jesiennych płazów. Budowa przejść dla płazów na drodze wojewódzkiej 752. Ograniczenie prędkości na tej drodze i drogach powiatowych przecinających ŚPN do 50 km/h. Odcinek Wzorki-Podgórze.

87 Działania ochronne dot. gatunków zwierząt Czynna ochrona gniazd (naprawa, wzmacnianie konstrukcji) takich gatunków ptaków jak: bocian czarny Ciconia nigra, trzmielojad Pernis apivorus, puszczyk uralski Strix uralensis, ptaki szponiaste Falconiformes. Naprawa i wzmacnianie konstrukcji gniazd w razie istniejących potrzeb. W miejscach lokalizacji gniazd poza obszarami ochrony ścisłej.

Obszary Natura 2000 na terenie Rudniańskiego Parku Krajobrazowego gatunki zwierząt. Karolina Wieczorek

Obszary Natura 2000 na terenie Rudniańskiego Parku Krajobrazowego gatunki zwierząt. Karolina Wieczorek Obszary Natura 2000 na terenie Rudniańskiego Parku Krajobrazowego gatunki zwierząt Karolina Wieczorek Obszar Natura 2000 Rudno PLH 120058 Obszar Natura 2000 Rudno PLH 120058 gatunki zwierząt Przedmioty

Bardziej szczegółowo

Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne. Karolina Wieczorek

Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne. Karolina Wieczorek Fauna Rudniańskiego Parku Krajobrazowego: Podsumowanie inwentaryzacji Zagrożenia Działania ochronne Karolina Wieczorek Wyniki inwentaryzacji i waloryzacji fauny Rudniańskiego PK Grupa liczba gatunków:

Bardziej szczegółowo

Bednarka PLH 120033. II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012.

Bednarka PLH 120033. II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012. Bednarka PLH 120033 II spotkanie Zespołu Lokalnej Współpracy Bednarka, 10.09.2012. Położenie i zasięg Położenie administracyjne: woj. małopolskie, powiat gorlicki, gmina Lipinki; woj. podkarpackie, powiat

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie DZIAŁANIE ROLNO-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNE

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie DZIAŁANIE ROLNO-ŚRODOWISKOWO-KLIMATYCZNE Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 ma na

Bardziej szczegółowo

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222.

628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 1002, 1101 i 1863, z 2015 r. poz. 222. projekt ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Grabowiec Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w WARSZAWIE z dnia. 2014 r.

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w WARSZAWIE z dnia. 2014 r. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w WARSZAWIE z dnia. 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Torfowiska Czernik PLH140037 Na podstawie art. 28

Bardziej szczegółowo

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Aspekty formalne sporządzania planu ochrony dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Ochrona siedlisk w ramach działań przyrodniczych

Ochrona siedlisk w ramach działań przyrodniczych Ochrona siedlisk w ramach działań przyrodniczych 4-5 listopada 2010 r. Leszno MRiRW, Departament Płatności Bezpośrednich Wydział Środowiska i Działań Rolnośrodowiskowych Zakres prezentacji Ogólne informacje

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Fauna Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego. Wyniki inwentaryzacji, zagrożenia i działania ochronne. mgr Katarzyna Zembaczyńska

Fauna Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego. Wyniki inwentaryzacji, zagrożenia i działania ochronne. mgr Katarzyna Zembaczyńska Fauna Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego Wyniki inwentaryzacji, zagrożenia i działania ochronne mgr Katarzyna Zembaczyńska Wyniki inwentaryzacji fauny Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego Grupa liczba

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 20/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 28 grudnia 2011 r.

ZARZĄDZENIE NR 20/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 28 grudnia 2011 r. ZARZĄDZENIE NR 20/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Las Mariański Na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BIAŁYSTOK. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BIAŁYSTOK. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA BIAŁYSTOK z dnia... 2016 r. w sprawie zaopiniowania projektu zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku w sprawie ustanowienia planu ochrony dla

Bardziej szczegółowo

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym

Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Państwowy Monitoring Środowiska w Roztoczańskim Parku Narodowym Przemysław Stachyra Roztoczański Park Narodowy, Stacja Bazowa ZMŚP Roztocze Tadeusz Grabowski Roztoczański Park Narodowy Andrzej Kostrzewski

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Grzywaczewski i zespół ptaki

Grzegorz Grzywaczewski i zespół ptaki PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW PLANÓW ZADAŃ OCHRONNYCH DLA OBSZARÓW NATURA 2000: SOO DOLINA BIEBRZY I OSO OSTOJA BIEBRZAŃSKA ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA GATUNKÓW PTAKÓW PRZEDMOTÓW I POTENCJALNYCH PRZEDMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 4 lipca 2014 r. Poz. 2093 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 2 lipca 2014 r.

Bydgoszcz, dnia 4 lipca 2014 r. Poz. 2093 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 2 lipca 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 4 lipca 2014 r. Poz. 2093 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 5 lipca 2013 r. Poz. 3525 ZARZĄDZENIE NR 31/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI Na podstawie art. 19 ust. 6 oraz w związku z art. 20

Bardziej szczegółowo

Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Pakosław PLH140015 obszar potencjalnych możliwości

Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Pakosław PLH140015 obszar potencjalnych możliwości Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000 Pakosław PLH140015 obszar potencjalnych możliwości dr Piotr Sikorski Katedra Ochrony Środowiska SGGW w Warszawie NATURA 2000 szansa czy ograniczenie? -

Bardziej szczegółowo

Wnioski wynikające z potrzeb ochrony innych gatunków

Wnioski wynikające z potrzeb ochrony innych gatunków Wnioski wynikające z potrzeb ochrony innych gatunków Wnioski dotyczące gospodarki wodnej w zakresie ochrony kumaka nizinnego oraz traszki grzebieniastej Zespół autorski: Adam Hermaniuk, Katarzyna Siwak,

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW ROŚLIN Ewa Jabłońska wraz z zespołem botanicznym

ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW ROŚLIN Ewa Jabłońska wraz z zespołem botanicznym PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW PLANÓW ZADAŃ OCHRONNYCH DLA OBSZARÓW NATURA 2000: SOO DOLINA BIEBRZY I OSO OSTOJA BIEBRZAŃSKA ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA SIEDLISK PRZYRODNICZYCH I GATUNKÓW ROŚLIN Ewa Jabłońska

Bardziej szczegółowo

Płatności rolnośrodowiskowe

Płatności rolnośrodowiskowe Płatności rolnośrodowiskowe NATURA 2000 Dolina Biebrzy, Ostoja Biebrzańska Goniądz 05.09.2013r. Działania rolnośrodowiskowe BP Mońki OSO Ostoja Biebrzańska - 148 508 ha SOO Dolina Biebrzy - 121 206 ha

Bardziej szczegółowo

H01 Zanieczyszczenie wód powierzchniowych J02.05 Modyfikowanie funkcjonowania wód - ogólnie K02.03 Eutrofizacja

H01 Zanieczyszczenie wód powierzchniowych J02.05 Modyfikowanie funkcjonowania wód - ogólnie K02.03 Eutrofizacja Załącznik nr 3 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 30 kwietnia 2014r. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony

Bardziej szczegółowo

Diagnoza stanu, cele i koncepcja ochrony ekosystemów leśnych Wigierskiego Parku Narodowego*

Diagnoza stanu, cele i koncepcja ochrony ekosystemów leśnych Wigierskiego Parku Narodowego* Diagnoza stanu, cele i koncepcja ochrony ekosystemów leśnych Wigierskiego Parku Narodowego* mgr inż. Maciej Szneidrowski TAXUS SI sp. z o.o. *projekt nr POIS.05.03.00-00-275/10 współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 3 kwietnia 2014 r. Poz. 1689 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA WE WROCŁAWIU. z dnia 1 kwietnia 2014 r.

Wrocław, dnia 3 kwietnia 2014 r. Poz. 1689 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA WE WROCŁAWIU. z dnia 1 kwietnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 3 kwietnia 2014 r. Poz. 1689 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA WE WROCŁAWIU z dnia 1 kwietnia 2014 r. w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w WARSZAWIE z dnia... 2014 r.

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w WARSZAWIE z dnia... 2014 r. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w WARSZAWIE z dnia... 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Rogoźnica PLH140036 Na podstawie art. 28 ust. 5

Bardziej szczegółowo

OPERAT ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGOŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH

OPERAT ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGOŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH OPERAT ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGOŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH Identyfikacja zagrożeń i określenie sposobów ich eliminacji w odniesieniu do: - istniejących i potencjalnych przedsięwzięć mogących

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2014 r.

Załącznik nr 3 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2014 r. Załącznik nr 3 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 1 kwietnia 2014 r. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony

Bardziej szczegółowo

Wyniki inwentaryzacji i waloryzacji fauny Tenczyńskiego PK

Wyniki inwentaryzacji i waloryzacji fauny Tenczyńskiego PK Ochrona fauny: podsumowanie inwentaryzacji i waloryzacji fauny Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego, analiza zagrożeń wynikających z dokumentów planistycznych gmin, wskazanie koncepcji ochrony i propozycji

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 11 maja 2016 r. Poz. 1914 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W LUBLINIE. z dnia 10 maja 2016 r.

Lublin, dnia 11 maja 2016 r. Poz. 1914 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W LUBLINIE. z dnia 10 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Lublin, dnia 11 maja 2016 r. Poz. 1914 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W LUBLINIE z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie ustanowienia planu zadań

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 29 sierpnia 2013 r. Poz. 2699. ZARZĄDZENIE Nr 0210/19/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w BYDGOSZCZY

Bydgoszcz, dnia 29 sierpnia 2013 r. Poz. 2699. ZARZĄDZENIE Nr 0210/19/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w BYDGOSZCZY DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 29 sierpnia 2013 r. Poz. 2699 ZARZĄDZENIE Nr 0210/19/2013 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia

Bardziej szczegółowo

dr Anna Krzysztofiak dr Lech Krzysztofiak Wigierski Park Narodowy 13-14.10.2015 r. GDOŚ Warszawa

dr Anna Krzysztofiak dr Lech Krzysztofiak Wigierski Park Narodowy 13-14.10.2015 r. GDOŚ Warszawa dr Anna Krzysztofiak dr Lech Krzysztofiak Wigierski Park Narodowy 13-14.10.2015 r. GDOŚ Warszawa Działania dotyczące ograniczania populacji roślin obcego pochodzenia podejmowane na terenie Wigierskiego

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r.

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 5/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 5 grudnia 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 5/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY. z dnia 5 grudnia 2011 r. Kujaw.201312.3399 ZARZĄDZENIE Nr 5/0210/2011 REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY z dnia 5 grudnia 2011 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Łęgi na Ostrowiu

Bardziej szczegółowo

Wątpliwości i problemy we wdrażaniu Natury 2000 w Kampinoskim Parku Narodowym

Wątpliwości i problemy we wdrażaniu Natury 2000 w Kampinoskim Parku Narodowym Wątpliwości i problemy we wdrażaniu Natury 2000 w Kampinoskim Parku Narodowym Anna Kębłowska Anna Otręba Anna Siwak Kampinoski Park Narodowy II Ogólnopolskie Sympozjum Parków Narodowych pt. Sieć Natura

Bardziej szczegółowo

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Projekt Ochrona siedlisk in situ w Nadleśnictwie Kłodawa i Nadleśnictwie Rokita dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Warszawa, dnia 31.01.2014 r. 2 Nadleśnictwo Kłodawa Nadleśnictwo

Bardziej szczegółowo

Projekt LIFE12 NAT/PL/000081 Ochrona zbiorowisk nieleśnych na terenie Beskidzkich Parków Krajobrazowych

Projekt LIFE12 NAT/PL/000081 Ochrona zbiorowisk nieleśnych na terenie Beskidzkich Parków Krajobrazowych Projekt LIFE12 NAT/PL/000081 Ochrona zbiorowisk nieleśnych na terenie Beskidzkich Parków Krajobrazowych Beskidy Zachodnie walory przyrodnicze, kulturowe, krajobrazowe Nieleśne zbiorowiska roślinne efektem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór.

UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR. z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. UCHWAŁA NR XXXIV.235.2014 RADY GMINY ZABÓR z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustanowienia użytków ekologicznych na terenie Gminy Zabór. Na podstawie art. 44 ust. 1, 2 i 3a oraz art. 45 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

POIS.05.03.00-00-284/10

POIS.05.03.00-00-284/10 Walory krajobrazowe Małgorzata Strzyż Anna Świercz Piotr Czernecki Rafał Kozieł POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego i obszaru Natura 2000 Łysogóry na lata 2013-2033,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 stycznia 2015 r.

Warszawa, dnia 20 stycznia 2015 r. Warszawa, dnia 20 stycznia 2015 r. Z A R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A Ś R O D O W I S K A 1) z dnia 19 stycznia 2015 r. w sprawie zadań ochronnych dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadania pn. Zastosowanie nasadzeń rodzimych i użytkowych gatunków roślin w miejscach publicznych Gminy Smołdzino

Sprawozdanie z realizacji zadania pn. Zastosowanie nasadzeń rodzimych i użytkowych gatunków roślin w miejscach publicznych Gminy Smołdzino Sprawozdanie z realizacji zadania pn. Zastosowanie nasadzeń rodzimych i użytkowych gatunków roślin w miejscach publicznych Gminy Smołdzino Przedmiotem realizacji zadania było przeprowadzenie rewitalizacji

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 21 lutego 2014 r. Poz. 578. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w BYDGOSZCZY. z dnia 17 lutego 2014 r.

Bydgoszcz, dnia 21 lutego 2014 r. Poz. 578. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w BYDGOSZCZY. z dnia 17 lutego 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 21 lutego 2014 r. Poz. 578 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA w BYDGOSZCZY w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 1878 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W LUBLINIE. z dnia 29 kwietnia 2014 r.

Lublin, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 1878 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W LUBLINIE. z dnia 29 kwietnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Lublin, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 1878 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W LUBLINIE w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru

Bardziej szczegółowo

Warunki przyznawania płatności, wymogi i sankcje za ich nieprzestrzeganie dla poszczególnych pakietów Programu rolnośrodowiskowego :

Warunki przyznawania płatności, wymogi i sankcje za ich nieprzestrzeganie dla poszczególnych pakietów Programu rolnośrodowiskowego : Warunki przyznawania płatności, wymogi i sankcje za ich nieprzestrzeganie dla poszczególnych pakietów Programu rolnośrodowiskowego : 1) Warunki szczegółowe przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach

Bardziej szczegółowo

Użytkowanie łąk i pastwisk a ochrona obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku

Użytkowanie łąk i pastwisk a ochrona obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku Użytkowanie łąk i pastwisk a ochrona obszarów Natura 2000 na Dolnym Śląsku Seminarium Perspektywy rozwoju chowu ekologicznego małych przeżuwaczy Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego Wrocław, 5 grudnia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PLANU OCHRONY OBSZARU NATURA 2000

PROJEKT PLANU OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 PROJEKT PLANU OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 TORFOWISKA ORAWSKO-NOWOTARSKIE Grzegorz Cierlik, Joanna Perzanowska Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków Obowiązek sporządzenia planu ochrony: Ustawa o ochronie

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 - STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 - STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH NATURA 2000 - STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH dla obszarów specjalnej ochrony (OSO), proponowanych obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty (pozw), obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty (OZW) oraz specjalnych

Bardziej szczegółowo

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich.

Logo PNBT. Symbolem PNBT jest głuszec - ptak, który jeszcze niedawno licznie występował w Borach Tucholskich. Powstanie Parku Park Narodowy "Bory Tucholskie" jest jednym z najmłodszych parków narodowych w Polsce. Utworzono go 1 lipca 1996 roku. Ochroną objęto powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk.

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010

Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Inwentaryzacja i kontrola zasiedlenia gniazd ptaków drapieŝnych i rzadkich na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w sezonie 2010 Opracowanie, prace terenowe: Pirga Bartosz B.Pirga 2010. UŜytkowane

Bardziej szczegółowo

Protokół Andrzej Ruszlewicz Tomasz Gottfried

Protokół Andrzej Ruszlewicz Tomasz Gottfried Projekt POIS.05.03.00-00-186/09 pn. Opracowanie planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 na obszarze Polski. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu Protokół 2013-10-15, Włóki, gmina

Bardziej szczegółowo

Jak osiągnąć korzyści z ochrony przyrody dla rozwoju obszarów i społeczności lokalnych? Praktyczne przykłady działań Klubu Przyrodników

Jak osiągnąć korzyści z ochrony przyrody dla rozwoju obszarów i społeczności lokalnych? Praktyczne przykłady działań Klubu Przyrodników Jak osiągnąć korzyści z ochrony przyrody dla rozwoju obszarów i społeczności lokalnych? Praktyczne przykłady działań Klubu Przyrodników Klub Przyrodników ul. 1 Maja 22, 66-200 Świebodzin tel/fax 683838236,

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia ochrony walorów Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Zagrożenia ochrony walorów Świętokrzyskiego Parku Narodowego PLAN OCHRONY ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO z uwzględnieniem zakresu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Łysogóry Zagrożenia ochrony walorów Świętokrzyskiego Parku Narodowego Określanie zagrożeń Czynnik

Bardziej szczegółowo

Projekt zmian w prawie w zakresie ochrony zadrzewień i terenów zieleni

Projekt zmian w prawie w zakresie ochrony zadrzewień i terenów zieleni Opracowania wyjściowe: Projekt zmian w prawie w zakresie ochrony zadrzewień i terenów zieleni ekspertyza pt. Opracowanie nowej metody określania wartości drzew wraz ze współczynnikami różnicującymi oraz

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowoklimatyczny. Edukacyjnie w ramach projektu,,pola tętniące życiem. Piotr Dębowski

Program rolnośrodowiskowoklimatyczny. Edukacyjnie w ramach projektu,,pola tętniące życiem. Piotr Dębowski Program rolnośrodowiskowoklimatyczny Edukacyjnie w ramach projektu,,pola tętniące życiem Piotr Dębowski Serock, 18-19 kwiecień 2015 Spotkanie szkoleniowe w ramach projektu edukacyjnego,,pola Tętniące Życiem

Bardziej szczegółowo

Opis zagrożenia. Przedmiot ochrony istniejące. Lp. potencjalne

Opis zagrożenia. Przedmiot ochrony istniejące. Lp. potencjalne Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony oraz ich siedlisk Lp. Przedmiot ochrony istniejące Zagrożenia potencjalne

Bardziej szczegółowo

Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki

Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych - Państwowy Monitoring Środowiska cele, zakres, organizacja, metodyki Dorota Radziwiłł Departament Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektorat

Bardziej szczegółowo

Wycena zmian w zarządzaniu lasami

Wycena zmian w zarządzaniu lasami Wycena zmian w zarządzaniu lasami Mikołaj Czajkowski miq@wne.uw.edu.pl Pozaprodukcyjne funkcje lasów Pozaprodukcyjne funkcje lasów: Różnorodność biologiczna Rekreacja Retencja wody Funkcje glebotwórcze

Bardziej szczegółowo

Obszary cenne przyrodniczo - inwentaryzacja przyrodnicza

Obszary cenne przyrodniczo - inwentaryzacja przyrodnicza Obszary cenne przyrodniczo - inwentaryzacja przyrodnicza Robert Stańko Katarzyna Kiaszewicz Obszary Natura 2000 znajdujące się na terenie zlewni Czarnej Orawy - Czarna Orawa (PLH 120031) -Babia Góra (PLH

Bardziej szczegółowo

Natura 2000. Fundacja EkoRozwoju. Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska

Natura 2000. Fundacja EkoRozwoju. Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska Natura 2000 Fundacja EkoRozwoju Krzysztof Smolnicki Sabina Lubaczewska W prezentacji wykorzystano materiały: z arch. dr Krzysztofa Świerkosza, Uniwersytet Wroclawski, prezentację Marzeny Zblewskiej Europejska

Bardziej szczegółowo

PRZYRODA w KRAKOWIE z uwzględnieniem obszarów Natura 2000 Informacja Prezydenta Miasta Krakowa

PRZYRODA w KRAKOWIE z uwzględnieniem obszarów Natura 2000 Informacja Prezydenta Miasta Krakowa Posiedzenie Komisji Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska RADY MIASTA KRAKOWA, 23 września 2013 PRZYRODA w KRAKOWIE z uwzględnieniem obszarów Natura 2000 Informacja Prezydenta Miasta Krakowa Ewa

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony

Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach ochrony Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Podstawowe informacje o Naturze 2000 i planach

Bardziej szczegółowo

- PROJEKT - z 1 września 2014 r.

- PROJEKT - z 1 września 2014 r. - PROJEKT - z 1 września 2014 r. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU z... zmieniające zarządzenie w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura Ostoja Nadwarciańska

Bardziej szczegółowo

Mazurska Ostoja Żółwia Baranowo

Mazurska Ostoja Żółwia Baranowo Obszar został zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH

NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH FORMULARZ DANYCH 1 NATURA 2000 STANDARDOWY FORMULARZ DANYCH DLA OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY (OSO) DLA OBSZARÓW SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA OBSZARÓW O ZNACZENIU WSPÓLNOTOWYM (OZW) I DLA SPECJALNYCH OBSZARÓW

Bardziej szczegółowo

Formy i metody ochrony różnorodności biologicznej w LKP Puszcza Białowieska a zrównoważone leśnictwo w regionie

Formy i metody ochrony różnorodności biologicznej w LKP Puszcza Białowieska a zrównoważone leśnictwo w regionie Formy i metody ochrony różnorodności biologicznej w LKP Puszcza Białowieska a zrównoważone leśnictwo w regionie Białowieża Hajnówka, 9 lutego 2011 mgr inż. Andrzej Antczak RDLP w Białymstoku Ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych

Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych Znaczenie obszarów NATURA 2000 ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk łęgowych Leśny Bank Genów Kostrzyca, 26.06.2014 r. Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny Katedra

Bardziej szczegółowo

26, 27 701 Zanieczyszczenia wód 850 Modyfikowanie funkcjonowania wód 952 Eutrofizacja. 800 Zasypywanie terenu, melioracje i osuszanie - ogólnie

26, 27 701 Zanieczyszczenia wód 850 Modyfikowanie funkcjonowania wód 952 Eutrofizacja. 800 Zasypywanie terenu, melioracje i osuszanie - ogólnie Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr.. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia... Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagroŝeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk

Bardziej szczegółowo

Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej

Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Temat projektu: Ogólnodostępna baza danych bio- i georóżnorodności Województwa Śląskiego - integralna część Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

Sieć Natura 2000 na Torfowiskach Orawsko-Nowotarskich

Sieć Natura 2000 na Torfowiskach Orawsko-Nowotarskich Wsparcie udzielone przez Islandię, Lichtenstein oraz Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego Supported by a grant from Iceland, Liechtenstein

Bardziej szczegółowo

SZATA ROŚLINNA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO

SZATA ROŚLINNA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO SZATA ROŚLINNA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO PARKU NARODOWEGO Warsztaty I ws. Planu Ochrony ŚPN 2013-2033, 8.11.2012r. Fot. B. Piwowarski Hierarchizacja celów ochrony ŚPN Cele zasadnicze Ochrona szaty roślinnej. Chronimy

Bardziej szczegółowo

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Martwe drewno ( deadwood ) zamarłe i obumierające drzewa i ich części oraz martwe części żywych drzew. Organizmy saproksyliczne związane podczas swojego życia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy

Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy jest realizowany w ramach Osi II PROW 2007-2013 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich. Działanie to ma przyczynić się do zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Gmina: Środa Wielkopolska (m. Środa Wielkopolska, Ruszkowo, Tadeuszowo, Połażejewo)

Gmina: Środa Wielkopolska (m. Środa Wielkopolska, Ruszkowo, Tadeuszowo, Połażejewo) I.44. Droga nr 432 Środa Wielkopolska Września. 44 Droga nr 432 Środa Wielkopolska Września Powiat średzki Gmina: Środa Wielkopolska (m. Środa Wielkopolska, Ruszkowo, Tadeuszowo, Połażejewo) Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 58

Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 58 Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 58 Z A R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A Ś R O D O W I S K A 1) z dnia 10 sierpnia 2015 r. zmieniające zarządzenie w sprawie zadań ochronnych dla Wigierskiego Parku

Bardziej szczegółowo

1150 Zalewy i jeziora przymorskie (laguny)

1150 Zalewy i jeziora przymorskie (laguny) 1150 Zalewy i jeziora przymorskie (laguny) Przedmiotowe siedlisko przyrodnicze składa się z dwóch podtypów: 1150-1 Zalewy 1150-2 Jeziora przybrzeżne W roku 2008 prowadzono badania jezior przybrzeżnych,

Bardziej szczegółowo

Pomniki Przyrody W Gdyni

Pomniki Przyrody W Gdyni Pomniki Przyrody W Gdyni Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości naukowej, kulturowej, historyczno - pamiątkowej i krajobrazowej odznaczające

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski mgr inż. Piotr Dmytrowski Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów źródłowych inwentaryzacja terenowa opis elementów środowiska abiotycznego geomorfologia budowa geologiczna złoża surowców mineralnych

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Leśnego Centrum Informacji. Damian Korzybski, Marcin Mionskowski Instytut Badawczy Leśnictwa

Bazy danych Leśnego Centrum Informacji. Damian Korzybski, Marcin Mionskowski Instytut Badawczy Leśnictwa Bazy danych Leśnego Centrum Informacji Damian Korzybski, Marcin Mionskowski Instytut Badawczy Leśnictwa VII Krajowa Konferencja Naukowa INFOBAZY 2014; Gdańsk; 8-10.09. 2014 Lasy w Polsce http://www.piensk.wroclaw.lasy.gov.pl/lesnictwo-ostep

Bardziej szczegółowo

PROJEKT Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego realizowanego jako częśd Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry

PROJEKT Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego realizowanego jako częśd Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry PROJEKT Modernizacja Wrocławskiego Węzła Wodnego realizowanego jako częśd Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry INFORMACJA NT. REALIZACJI DZIAŁAO KOMPENSACYJNYCH, ŁAGODZĄCYCH I MONITORINGOWYCH

Bardziej szczegółowo

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 6 ochrona przyrody Na tle ukształtowania powierzchni kraju małopolskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym wysokościowo, mając

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

Działania ochronne w obszarach Natura 2000 charakterystyczne dla Wolińskiego Parku Narodowego. Bartosz Kasperkowicz Woliński Park Narodowy

Działania ochronne w obszarach Natura 2000 charakterystyczne dla Wolińskiego Parku Narodowego. Bartosz Kasperkowicz Woliński Park Narodowy Działania ochronne w obszarach Natura 2000 charakterystyczne dla Wolińskiego Parku Narodowego Bartosz Kasperkowicz Woliński Park Narodowy Podstawy prawne obszarów Natura 2000 Traktat Ateński z 16 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

MAPA DZIAŁAŃ OCHRONNYCH

MAPA DZIAŁAŃ OCHRONNYCH Załącznik nr 2 do uchwały nr XVI/328/11 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 27 pazdziernika 2011 r. MAPA DZIAŁAŃ OCHRONNYCH skorowidz arkuszy Krzelów 1 2 Konary Małowice 3 Orzeszków 4 5 Moczydlnica

Bardziej szczegółowo

Załączniki do zarządzenia nr... Ministra Środowiska z dnia... Załącznik nr 1

Załączniki do zarządzenia nr... Ministra Środowiska z dnia... Załącznik nr 1 Załączniki do zarządzenia nr... Ministra Środowiska z dnia... Załącznik nr 1 IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA

Bardziej szczegółowo

Przepisy o ochronie przyrody

Przepisy o ochronie przyrody Przepisy o ochronie przyrody Paulina Kupczyk kancelaria Ochrona Środowiska i działalno inwestycyjna Konsulting Szkolenie Interwencje ekologiczne w obronie ostoi Natura 2000 w ramach projektu Ogólnopolskiego

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000. www.ek-kom.pl. Janusz Bohatkiewicz. EKKOM Sp. z o.o. Regietów, 21 stycznia 2010

NATURA 2000. www.ek-kom.pl. Janusz Bohatkiewicz. EKKOM Sp. z o.o. Regietów, 21 stycznia 2010 DROGI SAMORZĄDOWE X LAT AKTUALNE PROBLEMY ZWIĄZANE Z OBSZARAMI NATURA 2000 Janusz Bohatkiewicz EKKOM Sp. z o.o. www.ek-kom.pl Regietów, 21 stycznia 2010 Krótka informacja nt. obszarów NATURA 2000 SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Dąbrowska, Marcin Bukowski

Katarzyna Dąbrowska, Marcin Bukowski Katarzyna Dąbrowska, Marcin Bukowski Co to jest GIS? Źródła danych GIS System Informacji Geograficznej Pod pojęciem GIS rozumie się zestaw narzędzi sprzętowych, oprogramowania, bazę danych oraz ludzi obsługujących

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁANIA. Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych na 2014 rok.

PROGRAM DZIAŁANIA. Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych na 2014 rok. PROGRAM DZIAŁANIA Załącznik do uchwały Nr CCXX/4446/2013 Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 24 grudnia 2013 r. Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych na 2014 rok. L. p. Nazwa zadania Termin realizacji

Bardziej szczegółowo

Przyroda i Człowiek. czynna ochrona cennych przyrodniczo gatunków i siedlisk. Fundacja Przyroda i Człowiek www.przyrodaiczlowiek.

Przyroda i Człowiek. czynna ochrona cennych przyrodniczo gatunków i siedlisk. Fundacja Przyroda i Człowiek www.przyrodaiczlowiek. czynna ochrona cennych przyrodniczo gatunków i siedlisk Fundacja Czynna ochrona przyrody sposób utrzymania aktualnego stanu gatunków i siedlisk przez świadomą ingerencję w podlegające przemianom ekosystemy.

Bardziej szczegółowo

NOWE ZASADY USUWANIA DRZEW I KRZEWÓW

NOWE ZASADY USUWANIA DRZEW I KRZEWÓW NOWE ZASADY USUWANIA DRZEW I KRZEWÓW Urząd Gminy w Słupcy informuje, że od dnia 28.08.2015r., w związku z zapisami ogłoszonymi w Dz. U. z 28.07.2015 r., poz. 1045 dotyczącymi zapisów ustawy z dnia 25.06.2015

Bardziej szczegółowo

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Hodowli i Ochrony Roślin Dorota Nowosielska (dorota.nowosielska@minrol.gov.pl; tel. (022)

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 1 do SIWZ Załącznik nr 1 do Umowy Nr.../2014 Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Wykonanie prac w ramach projektu nr POIŚ.05.03.00-00-186/09 pn. `Opracowanie planów zadań ochronnych dla

Bardziej szczegółowo