Scenariusz zajęć edukacyjnych. Sztuka przetrwania Żydzi ukrywający się po stronie aryjskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Scenariusz zajęć edukacyjnych. Sztuka przetrwania Żydzi ukrywający się po stronie aryjskiej"

Transkrypt

1 Scenariusz zajęć edukacyjnych Sztuka przetrwania Żydzi ukrywający się po stronie aryjskiej Jacek Konik, Anna Ziarkowska Proponowany czas trwania zajęć: 90 min Powiązania z podstawą programową Podstawa programowa historia: Zakres podstawowy: 7. II wojna światowa. Uczeń: 5) przedstawia przyczyny i skutki Holokaustu oraz opisuje przykłady oporu ludności żydowskiej; 8. Ziemie polskie pod dwiema okupacjami. Uczeń: 4) analizuje zmiany terytorialne, straty ludnościowe, kulturowe i materialne Polski będące następstwem II wojny światowej. Zakres rozszerzony: 7. Europa pod okupacją niemiecką i Holokaust. Uczeń: 1) charakteryzuje politykę III Rzeszy wobec społeczeństw okupowanej Europy, w tym nazistowski plan eksterminacji Żydów oraz innych narodowości i grup społecznych; 2) opisuje postawy Żydów wobec polityki eksterminacji, w tym powstanie w getcie warszawskim, a także opisuje postawy społeczeństwa polskiego wobec Holokaustu;

2 Główne zagadnienia: Różne strategie ukrywania się Zagrożenia wynikające dla osób ukrywających Żydów Cele edukacyjne: Uczeń wie z jakich sposobów ukrycia się korzystali Żydzi przebywający poza gettami w czasie II wojny światowej Uczeń rozumie z jakimi zagrożeniami związane było ukrywanie się Żydów poza gettami Uczeń poznaje motywacje osób ukrywających Żydów Uczeń potrafi wskazać podstawowe zasady bezpieczeństwa, które musiały być przestrzegane przez ukrywających się Żydów. Metody i formy pracy: Praca w grupie Analiza relacji świadków Burza mózgów Materiały i środki dydaktyczne: Materiały audiowizualne z USC Shoah Foundation Institute for Visual History and Education: relacja Davida Efrati i Janiny Bauman. Relacja Janiny Bauman dostępna on-line na stronie: https://sfi.usc.edu/international/polish MATERIAŁY POMOCNICZE DLA NAUCZYCIELA WRAZ ZE SCENARIUSZEM ZAJĘĆ TERMINY I POJĘCIA: Szmalcownicy osoby zajmujące się szantażowaniem i donoszeniem na ukrywających się Żydów i ludzi którzy im pomagali. Kolaboracja współpraca z wrogiem, hitlerowcami w czasie II wojny światowej. POSTACIE: Janina Bauman Polska pisarka żydowskiego pochodzenia. Swoje doświadczenia z pobytu w gettcie i ukrywania się po tzw. aryjskiej stronie opisała w książce Zima o poranku. David Efrati W czasie wojny wielokrotnie udawało mu się uciec z łapanek, z warszawskiego getta, transportu do Treblinki i obozu w

3 Trawnikach. Po wojnie osiadł w Izraelu. Podczas II wojny światowej był więźniem obozu w Trawnikach. KALENDARIUM WYDARZEŃ II WOJNA ŚWIATOWA: 1 września 1939 r. Napaść Niemiec na Polskę, dokonana bez wypowiedzenia wojny. Początek II wojny światowej w Europie. 3 września 1939 r. Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się w wojnę światową. 17 września 1939 r. Napaść Związku Sowieckiego na Polskę. 28 września 1939 r. Podpisany został akt kapitulacji Warszawy. W Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Niemiec J. von Ribbentrop i ZSRR W. Mołotow podpisali niemieckosowiecki układ o granicy i przyjaźni. 10 maja 1940 r. Niemcy zaatakowały Holandię, Belgię i Luksemburg. Początek ofensywy wojsk niemieckich we Francji. W Wielkiej Brytanii powołano rząd jedności narodowej z Winstonem Churchillem na czele. 10 czerwca 1940 r. Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii. 22 czerwca 1940 r. Kapitulacja Francji wobec Niemiec. 24 czerwca 1940 r. Kapitulacja Francji wobec Włoch. 8 sierpnia 1940 r. Początek zmasowanych niemieckich ataków lotniczych na Anglię. Bitwa o Anglię trwała do 31 października 1940 r. 27 września 1940 r. Niemcy, Włochy i Japonia podpisały pakt trójstronny. Zgodnie z jego postanowieniami Japonia uznawała prawo Niemiec i Włoch do ustanowienia nowego ładu w Europie. Z kolei Niemcy i Włochy uznawały prawo Japonii do ustanowienia nowego ładu w Azji. 9 grudnia 1940 r. Początek brytyjskiej kontrofensywy w Egipcie, zakończonej w lutym 1941 r. zdobyciem Cyrenajki. 11 lutego 1941 r. Lądowanie pierwszych oddziałów niemieckiego Afrika Korps w Afryce Północnej. 11 marca 1941 r. Prezydent USA Franklin Roosevelt podpisał ustawę Lend and Lease.

4 6 kwietnia 1941 r. Atak wojsk niemieckich na Jugosławię i Grecję. 13 kwietnia 1941 r. Sowiecko-japoński pakt o nieagresji. 22 czerwca 1941 r. Początek niemieckiej agresji na Związek Sowiecki. 12 lipca 1941 r. Podpisanie sowiecko-brytyjskiego układu wojskowego. 30 lipca 1941 r. W Londynie gen. Władysław Sikorski podpisał z ambasadorem ZS RR Iwanem Majskim polsko-sowiecki układ o wspólnej walce przeciwko III Rzeszy. 12 sierpnia 1941 r. Winston Churchill i Franklin D. Roosevelt podpisali na pokładzie brytyjskiego pancernika Prince of Wales tzw. Kartę Atlantycką. 4 grudnia 1941 r. Gen. Władysław Sikorski i Józef Stalin podpisali w Moskwie polskosowiecką deklarację o walce z Niemcami. 6 grudnia 1941 r. Początek kontrofensywy Armii Czerwonej w rejonie Moskwy. Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Węgrom, Rumunii i Finlandii. 7 grudnia 1941 r. Japoński atak na amerykańską bazę morską Pearl Harbour. 8 grudnia 1941 r. Japonia wypowiedziała wojnę Stanom Zjednoczonym, Wielkiej Brytanii, Australii i Kanadzie. 11 grudnia 1942 r. Niemcy i Włochy wypowiedziały Stanom Zjednoczonym wojnę. 1 stycznia 1942 r. W Waszyngtonie 26 państw podpisało Deklarację Narodów Zjednoczonych (wśród nich Polska). 9 stycznia 1942 r. Początek ofensywy Armii Czerwonej, która do końca lutego odrzuciła wojska niemieckie około 400 km. na zachód od Moskwy. 3 7 czerwca 1942 r. Amerykańsko japońska Bitwa o Midway przełom w wojnie na Pacyfiku. 23 października 1942 r. Początek zwycięskiej ofensywy wojsk brytyjskich w A fryce Północnej ( bitwa pod El-Alamein) stycznia 1943 r. Spotkanie Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta w Casablance. Wśród omawianych spraw m.in. decyzja o nasileniu bombardowań na Niemcy oraz kwestia przeniesienia działań wojennych na teren Europy.

5 2 lutego 1943 r. Kapitulacja wojsk niemieckich pod Stalingradem. Do niewoli sowieckiej wziętych zostało ponad 90 tys. żołnierzy niemieckich, feldmarszałek Friedrich von Paulus oraz 20 generałów. 19 kwietnia 1943 r. Początek Powstania w Getcie Warszawskim maja 1943 r. Kapitulacja wojsk niemieckich i włoskich w Afryce Północnej maja 1943 r. Rozmowy Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta w Waszyngtonie: decyzja o lądowaniu wojsk alianckich na południu Włoch, przełożenie inwazji we Francji na 1944 r. 25 lipca 1943 r. We Włoszech Benito Mussolini został odsunięty od władzy przez Wielką Radę Faszystowską i aresztowany. 8 września 1943 r. Ogłoszenie zawieszenia broni z Włochami. 12 września 1943 r. Niemieccy spadochroniarze uwolnili więzionego w Gran Sasso Benito Mussoliniego. 13 października 1943 r. Włoski rząd Pietro Badoglio wypowiedział wojnę Niemcom listopada 1943 r. Konferencja w Kairze z udziałem Winstona Churchilla, Franklina D. Roosevelta oraz przywódcy Chin Czang Kaj-szeka dotycząca wojny z Japonią 28 listopada 1 grudnia 1943 r. Konferencja Wielkiej Trójki w Teheranie: Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Józef Stalin. 12 maja 1944 r. Wojska alianckie przełamały we Włoszech tzw. linie Gustawa. 18 maja 1944 r. Oddziały II Korpusu Polskiego zdobyły ruiny klasztoru benedyktynów na Monte Cassino. 4 czerwca 1944 r. Do Rzymu wkroczyły oddziały amerykańskie. 6 czerwca 1944 r. Siły zbrojne alianckich państw zachodnich rozpoczęły największą w czasie II wojny światowej operację desantową lądowanie w Normandii. Była ona częścią operacji Overlord, otwierającej drugi front w Europie. 1 sierpnia 1944 r. Wybuch Powstania Warszawskiego września 1944 r. Konferencja w Quebec z udziałem Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta: m.in. omówienie kwestii okupacji Niemiec września 1944 r. Operacja powietrzno-desantowa sił alianckich w Holandii (Operacja Market- Garden ).

6 4 11 lutego 1945 r. Konferencja Wielkiej Trójki w Jałcie: Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt, Józef Stalin. 1 kwietnia 1945 r. Inwazja wojsk amerykańskich na Okinawę. 28 kwietnia 1945 r. Włoscy partyzanci rozstrzelali Benito Mussoliniego. 30 kwietnia 1945 r. W Berlinie samobójstwo popełnił Adolf Hitler. 2 maja 1945 r. Dowódca obrony Berlina gen. Helmuth Weidling wydał rozkaz zaprzestania walki. SS -Obergrupenführer Karl Wolff podpisał akt kapitulacji wojsk niemieckich we Włoszech. 7 maja 1945 r. W kwaterze głównej gen. Dwighta D. Esenhowera w Reims gen. Alfred Gustaw Jodl, w obecności przedstawicieli czterech mocarstw alianckich, podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. 8 maja 1945 r. Na żądanie Stalina kapitulacja Niemiec została powtórzona. W Karlhorst, na przedmieściach Berlina, marszałek Georgij Żukow, któremu towarzyszyli brytyjski marszałek lotnictwa Arthur Tedder, amerykański generał Karl Spaatz oraz generał francuski Jean de Lattre de Tassigny, o godz przyjął bezwarunkową kapitulację niemieckich sił zbrojnych od feldmarszałka Wilhelma Keitla. W Moskwie, ze względu na dwugodzinną różnicę czasu był już 9 maja. 26 czerwca 1945 r. Przedstawiciele 50 państw podpisali w San Francisco Kartę Narodów Zjednoczonych. 17 lipca 2 sierpnia 1945 r. Konferencja Wielkiej Trójki w Poczdamie: Winston Churchill (Clement Attlee), Harry Truman i Józef Stalin. 2 sierpnia 1945 r. Największy nalot II wojny światowej: 800 superfortec B-29 zbombardowało cztery największe miasta Japonii. 6 sierpnia 1945 r. Amerykanie zrzucili bombę atomową na Hiroszimę. 9 sierpnia 1945 r. Amerykanie zrzucili bombę atomową na Nagasaki. 2 września 1945 r. Bezwarunkowa kapitulacja Japonii.

7 Bibliografia: Berent Grzegorz, Cena życia ekonomiczne uwarunkowania egzystencji Żydów po aryjskiej stronie [w:] Zagłada Żydów. Studia i materiały. Pismo Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, nr 4. Bikont Anna, My z Jedwabnego, Warszawa Błoński Jan, Biedni Polacy patrzą na getto, Kraków Borowicz Izabella (red.), Polskie podziemie polityczne wobec zagłady Żydów w czasie okupacji niemieckiej. Referaty z sesji, Główna Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa Datner Szymon, Las Sprawiedliwych: karta z dziejów ratownictwa Żydów w okupowanej Polsce, Warszawa Dziennik Hindy i Hanina Malachich, wstęp Jan Grabowski, Lea Balint,, oprac. Barbara Engelking [w:] Zagłada Żydów. Studia i materiały, Pismo Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, nr 3. Engelking Barbara, Czas przestał dla mnie istnieć... Analiza doświadczenia czasu w sytuacji ostatecznej. IFiS PAN Warszawa Engelking Barbara, Zagłada i pamięć. Doświadczenie Holocaustu i jego konsekwencje opisane na podstawie relacji autobiograficznych, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa Engelking Barbara, Zupełnie zdani jesteśmy na nich. Relacje ratujących z ukrywanymi na przykładzie dziennika Feli Fischbein, [w:] Zagłada Żydów. Studia i materiały, Pismo Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, nr 4. Grabowski Jan, Ja tego Żyda znam!" - Szantażowanie Żydów w Warszawie , IFiS PAN, Warszawa Grabowski Jan, Ratowanie Żydów za pieniądze przemysł pomocy, [w:] Zagłada Żydów. Studia i materiały. Pismo Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, nr 4 Gross Jan Tomasz, Sąsiedzi: Historia zagłady żydowskiego miasteczka, Sejny Grynberg Michał, Bunkry i schrony w warszawskim getcie. Biuletyn ŻIH nr 149/ Melchior Małgorzata, Uciekinierzy z gett po stronie aryjskiej na prowincji dystryktu warszawskiego sposoby przetrwania [w:] Prowincja noc. Życie i zagłada Żydów w dystrykcie warszawskim, red. Barbara Engelking, Jacek Leociak, Dariusz Libionka, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa Melchior Małgorzata, Zagłada a tożsamość. Polscy Żydzi ocaleni na aryjskich papierach. Analiza doświadczenia biograficznego, IFiS PAN, Warszawa Nalewajko-Kulikov Joanna, Strategie przetrwania. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy, wydawnictwo Neriton, Instytut Historii PAN, Warszawa 2004.

8 Paulsson Gunnar S., Utajone miasto. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy ( ), przeł. Elżbieta Olender-Dmowska, red. nauk. Barbara Engelking i Jacek Leociak, wyd. Centrum Badań nad Zagładą Żydów oraz Wydawnictwo Znak, Kraków Prekerowa Teresa, Konspiracyjna Rada Pomocy Żydom w Warszawie , Warszawa Szarota Tomasz, Karuzela na placu Krasińskich. Studia i szkice z lat wojny i okupacji, Warszawa Filmografia: Ford Aleksander, Ulica graniczna, (1948, 115 ) Imielska Małgorzata, Dzieciństwo w cieniu śmierci, (2004, 35 ) Nekanda-Trepka Michał, Łyżeczka życia, (2004, 18 ) Nekanda-Trepka Michał, Ostatni świadek, (2002, 51 ) Polański Roman, Pianista, (2002, 142 ) Przebieg zajęć: Ćwiczenie 1 Uczniowie wsłuchują relacji dotyczących ukrywania się Żydów po stronie aryjskiej i próbują wskazać sposoby z jakich korzystano, aby ukryć obecność zbiegów. Wspólnie próbują wskazać najskuteczniejsze metody, a następnie, podzieleni na grupy, w oparciu o relacje i wiedzę własną, próbują stworzyć idealną metodę ukrycia zbiegłego Żyda przy założeniu, że obowiązuje nazistowskie prawodawstwo z okresu II wojny światowej. Grupy swoją metodę prezentują publicznie, a następnie uczniowie wspólnie analizują jej zalety i słabości. Ćwiczenie 2 Uczniowie, nadal podzieleni na grupy, w oparciu o przedstawione relacje starają się wskazać najważniejsze, ich zdaniem zagrożenia związane z ukrywaniem się Żydów po stronie aryjskiej. Grupy wspólnie próbują ustalić gradację zagrożeń biorąc za punkt wyjście ich powszechność. Ćwiczenie 3 Na podstawie relacji grupy opracowują katalog zasad bezpieczeństwa, koniecznych do skutecznego ukrywania się po stronie aryjskiej. Następnie każda grupa prezentuje swój katalog w formie spisanej listy-plakatu i porównuje z ustaleniami innych grup. Grupy wyszukują podobieństwa w swoich katalogach i podejmują próbę ustalenia, które z powtarzających się w katalogach zasad należy uznać za kluczowe i dlaczego.

9 Podsumowanie w formie zadania domowego: Grupy dokonują kwerendy w bibliotekach i Internecie poszukując informacji o miejscach ukrywania Żydów w ich okolicy. Starają się ustalić lokalizację jak największej liczby takich miejsc, oraz dowiedzieć się z jakiego typu kryjówkami mają do czynienia (o ile to będzie możliwe).

Scenariusz zajęć edukacyjnych. Między donosem a ratunkiem postawy Polaków wobec Żydów

Scenariusz zajęć edukacyjnych. Między donosem a ratunkiem postawy Polaków wobec Żydów Scenariusz zajęć edukacyjnych Między donosem a ratunkiem postawy Polaków wobec Żydów Jacek Konik, Anna Ziarkowska Proponowany czas pracy: 90 min Powiązania z podstawą programową Podstawa programowa historia:

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ PRZEBIEG WOJNY - NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA UDZIAŁ POLAKÓW W WOJNIE POWSTANIE WARSZAWSKIE KAPITULACJA NIEMIEC I JAPONII II Wojna Światowa

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów...

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945 Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... 1. Podaj dokładną datę powstania Służby Zwycięstwu Polski oraz imię i nazwisko komendanta

Bardziej szczegółowo

KONKURS Z HISTORII Klucz odpowiedzi. Etap rejonowy 2015/2016 Suma punktów do uzyskania: 50

KONKURS Z HISTORII Klucz odpowiedzi. Etap rejonowy 2015/2016 Suma punktów do uzyskania: 50 KONKURS Z HISTORII Klucz odpowiedzi. Etap rejonowy 2015/2016 Suma punktów do uzyskania: 50 1. Poniższa karykatura nawiązuje do jednego z paktów zawartych przez dwa państwa na krótko przed wybuchem II wojny

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA

II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały i środki dydaktyczne: film Noc w galerii,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Uczestniczyliśmy w dodatkowych zajęciach na temat historii i kultury Żydów. Wzięliśmy udział w obchodach Międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Uwagi wstępne Wstęp do wydania trzeciego. CZĘŚĆ PIERWSZA Geneza i zasięg konfliktu zbrojnego lat 1914-1918

Spis treści. Uwagi wstępne Wstęp do wydania trzeciego. CZĘŚĆ PIERWSZA Geneza i zasięg konfliktu zbrojnego lat 1914-1918 Spis treści Uwagi wstępne Wstęp do wydania trzeciego CZĘŚĆ PIERWSZA Geneza i zasięg konfliktu zbrojnego lat 1914-1918 Rozdział I. Narodziny wieku (1890-1914) 1. Nie spełnione obawy końca XIX wieku 2. Rewolucja

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej

Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej ISSN 2080-7759 Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej R. 4 Nr 6 (24) Listopad-grudzień 2011 r. 93/94 Historia Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny Biblioteka Narodowa Aktualności 1. W listopadzie

Bardziej szczegółowo

Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły?

Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły? Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły? Odpowiedziałam: - Nie jestem przygnębiona. Po prostu próbuję sobie wyobrazić

Bardziej szczegółowo

DYMY NAD GETTEM POLACY WOBEC WALKI ŻYDÓW W GETCIE WARSZAWSKIM

DYMY NAD GETTEM POLACY WOBEC WALKI ŻYDÓW W GETCIE WARSZAWSKIM DYMY NAD GETTEM POLACY WOBEC WALKI ŻYDÓW W GETCIE WARSZAWSKIM scenariusz lekcji historii czas trwania: 45 minut autorka: Magdalena Frąckiewicz-Wiśnioch 1. Karta pracy dla zespołu 2. Materiał nr 1: Ostatni

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Parys J., Scenariusz lekcji historii dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej nt.: Początek końca... Los ludności żydowskiej w pierwszych miesiącach niemieckiej okupacji Tarnowa w: Tarnowskie Studia Historyczne,

Bardziej szczegółowo

Życie codzienne powstańczej Warszawy na podstawie filmu Miasto 44 Jana Komasy oraz relacji świadków Opracował: Adam Rębacz

Życie codzienne powstańczej Warszawy na podstawie filmu Miasto 44 Jana Komasy oraz relacji świadków Opracował: Adam Rębacz Szkoła ponadgimnazjalna HISTORIA Scenariusz z wykorzystaniem tekstów źródłowych i metod aktywizujących (45 min) Scenariusz zgodny z podstawą programową (Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn.

Bardziej szczegółowo

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Spis treści str. 10 str. 12.12 str. 20 sir. 21 Wprowadzenie Wstęp Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Struktura narodowościowa

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Formowanie Armii Andersa

Formowanie Armii Andersa Michał Bronowicki Formowanie Armii Andersa Gdy 1 września 1939 roku wojska niemieckie i słowackie rozpoczęły inwazję na Polskę, atak ten przyniósł śmierć tysięcy niewinnych ludzi, a dla wielu innych rozpoczął

Bardziej szczegółowo

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny KOD UCZNIA VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny POLACY I ZIEMIE POLSKIE W OKRESIE 1918-1989 r. Informacja dla ucznia : ETAP POWIATOWY 2012/2013 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do sprawdzianu wiadomości II wojna światowa kl. III gimnazjum. I. Wojna obronna Polski. II. Działania wojenne listopad 1939 czerwiec1941

Zagadnienia do sprawdzianu wiadomości II wojna światowa kl. III gimnazjum. I. Wojna obronna Polski. II. Działania wojenne listopad 1939 czerwiec1941 Zagadnienia do sprawdzianu wiadomości II wojna światowa kl. III gimnazjum I. Wojna obronna Polski 1. Faza kampanii wrześniowej: 1/ Bitwa graniczna (1 3 września) obrona Westerplatte, obrona Poczty Polskiej

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela.

2. Realizacja tematu lekcji: - rozdanie tekstów źródłowych, - czytanie tekstu i odpowiedzi na pytania do tekstu pod kierunkiem nauczyciela. Autorzy: Elżbieta Okraszewska, Agnieszka Nowak Temat: Armia Krajowa patron i bohater. Cele lekcji: 1. Uczeń zna: daty: 1 września 1939r., 17 września 1939r., 14 lutego 1942r., 1 sierpnia 1944 2 października

Bardziej szczegółowo

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej 1. Podaj dokładną datę powstania Armii Krajowej ( 1 pkt ) 14 luty 1942 r.. 2. Grot, Bór, Niedźwiadek to pseudonimy trzech osób. Podaj ich imiona i nazwiska oraz

Bardziej szczegółowo

Pomoc PCK jeńcom wojennym w okręgu kielecko-radomskim w latach 1939-1945

Pomoc PCK jeńcom wojennym w okręgu kielecko-radomskim w latach 1939-1945 Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Pomoc PCK jeńcom wojennym w okręgu kielecko-radomskim w latach 1939-1945 zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Bożena Lewandowska Kielce

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom.

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Wybór tego roku związany jest z Polakami, których rozrzuciła po kątach całego świata zawierucha dziejowa. 75 lat temu wybuch II wojny światowej doprowadził miliony

Bardziej szczegółowo

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i ARMIA KRAJOWA Armia Krajowa Konspiracyjna organizacja wojskowa polskiego podziemia działająca w okresie II wojny światowej oraz największa i najsilniejsza armia podziemna w Europie, tamtego okresu. W szczytowym

Bardziej szczegółowo

- polityk polski, pułkownik, dyplomata; 1932-1939 minister spraw zagranicznych;

- polityk polski, pułkownik, dyplomata; 1932-1939 minister spraw zagranicznych; - polityk polski, pułkownik, dyplomata; 1932-1939 minister spraw zagranicznych; - uznawany za spadkobiercę myśli politycznej J. Piłsudskiego, główny polityk sanacji; - w maju 1939 zdecydowanie przeciwstawił

Bardziej szczegółowo

To pierwsza zwrotka wiersza napisanego przez Nordahla Griega (1902-1943). Odczytał go w radiu 17. maja 1940 roku.

To pierwsza zwrotka wiersza napisanego przez Nordahla Griega (1902-1943). Odczytał go w radiu 17. maja 1940 roku. Wojna która dosięgnęła wszystkich Alarm bombowy zawył o wpół do czwartej i usłyszeliśmy samolot i mnóstwo strzałów. Niebo niemal natychmiast zapełniło się rzędami bombowców. [ ] Przez następne dwie godziny

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944)

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) Prezes Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża ( 26.05.1936 11.05.1937 ) Inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI MAJ 2014 ROK Nauczyciel realizujący: Iwona Piaskowska Z okazji dziesiątej rocznicy przyjęcia Polski do wspólnoty państw europejskich wspólnie z dziećmi

Bardziej szczegółowo

Stare dobre czasy? jaki był XX wiek. Wisława Szymborska, Schyłek wieku.

Stare dobre czasy? jaki był XX wiek. Wisława Szymborska, Schyłek wieku. Stare dobre czasy? jaki był XX wiek. Wisława Szymborska, Schyłek wieku. 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: 1. zna twórczość Wisławy Szymborskiej, 2. rozumie potrzebę krytycznej oceny wydarzeń XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Anna Marsula Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny BN. Języki informacyjno-wyszukiwawcze w bazach bibliotek Sulejówek, 14 listopada 2013 r.

Anna Marsula Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny BN. Języki informacyjno-wyszukiwawcze w bazach bibliotek Sulejówek, 14 listopada 2013 r. Anna Marsula Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny BN Języki informacyjno-wyszukiwawcze w bazach bibliotek Sulejówek, 14 listopada 2013 r. Pracownia UKD rozpoczęła prace nad nowym wydaniem Tablic skróconych

Bardziej szczegółowo

- kształtowanie się granic II RP - wojna polsko bolszewicka - bilans I wojny

- kształtowanie się granic II RP - wojna polsko bolszewicka - bilans I wojny Między wojnami Dział Numeracja wg podstawy programowej Rozkład materiału 2 godz. lekcyjne 6 Klasa Temat Lekcji Treści Wymagania Uczeń: 1. Nasza lekcja historii. Czego będziemy się uczyć w klasie VI? 2.

Bardziej szczegółowo

B/60205. Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO

B/60205. Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO B/60205 Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO /atla2 Wrocław 2003 Spis treści Wprowadzenie 9 1. GENEZA I ROZWÓJ SOJUSZU PÓŁNOCNOATLANTYCKIEGO 11 1.1. Układ militarny podstawą istnienia Sojuszu Północnoatlantyckiego

Bardziej szczegółowo

1. Uzupełnij tabelę. Zapisz przy podanych opisach imiona i nazwiska polityków. (0 4 p.)

1. Uzupełnij tabelę. Zapisz przy podanych opisach imiona i nazwiska polityków. (0 4 p.) Test a Świat po I wojnie światowej Test podsumowujący rozdział I 1. Czytaj uważnie tekst i zadania. 2. W zadaniach od 5. do 6., 8, 10. oraz od 12. do 14. znajdują się cztery odpowiedzi: A, B, C, D. Wybierz

Bardziej szczegółowo

Udział zbrojny Żydów w II Wojnie Światowej

Udział zbrojny Żydów w II Wojnie Światowej Feliks Tych Udział zbrojny Żydów w II Wojnie Światowej Drodzy Przyjaciele, chcę przede wszystkim podziękować organizatorom tego Kongresu za zaproszenie mnie do grona prelegentów tego wzruszającego spotkania.

Bardziej szczegółowo

Czas Cele Temat Metody Materiały

Czas Cele Temat Metody Materiały Aleksandra Kalisz, Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Konspekt dnia studyjnego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau "Dyskryminacja, prześladowanie,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo

AKCJA SPOŁECZNO-EDUKACYJNA ŻONKILE 72. ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM

AKCJA SPOŁECZNO-EDUKACYJNA ŻONKILE 72. ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM 72. ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM Wolontariusze Muzeum POLIN Zdj. M. Starowieyska POWSTANIE W GETCIE WARSZAWSKIM W 2015 roku obchodzimy 72. rocznicę Powstania w Getcie Warszawskim, które było

Bardziej szczegółowo

Liczba. Jednostka tematyczna. Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO 1. Lekcja organizacyjna Ustalenie kontraktu, omówienie kryteriów

Liczba. Jednostka tematyczna. Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO 1. Lekcja organizacyjna Ustalenie kontraktu, omówienie kryteriów Jednostka tematyczna Zagadnienia Klasa III I. PRAWO. Lekcja organizacyjna Ustalenie kontraktu, omówienie kryteriów 2//4/5. Prawo cywilne i rodzinne oceniania, wymagań programowych. Zapoznanie z procedurami

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony

Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony semestr piąty ( klasa III) Dział I. PRAWO 1. Prawo i systemy prawne normy prawne i ich charakter koncepcje budowy normy prawnej źródła norm prawnych system

Bardziej szczegółowo

HITLER I JEGO SOJUSZNICY W II WOJNIE ŚWIATOWEJ.

HITLER I JEGO SOJUSZNICY W II WOJNIE ŚWIATOWEJ. Wiesław Kutek Historycy to adwokaci, którzy bronią swoich klientów dopiero po ich śmierci. Harold Macmillan HITLER I JEGO SOJUSZNICY W II WOJNIE ŚWIATOWEJ. W kolejną rocznicę września 1939 roku. Powszechnie

Bardziej szczegółowo

OBOZY ZAGŁADY i ZBRODNIE HITLEROWSKIE

OBOZY ZAGŁADY i ZBRODNIE HITLEROWSKIE Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bydgoszczy FILIA w INOWROCŁAWIU ul. Narutowicza 47 tel. (052) 357-44-09 e-mail: bpino@poczta.fm OBOZY ZAGŁADY i ZBRODNIE HITLEROWSKIE W LATACH II WOJNY ŚWIATOWEJ. bibliografia

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Kroki prowadzące do zorganizowanego ludobójstwa:

Kroki prowadzące do zorganizowanego ludobójstwa: Holocaust Holocaust Holocaust, (całopalenie - termin angielski, pochodzący z kościelnej łaciny holocaustum, z gr. holo-kautóo - spalam ofiarę w całości), spolszczenie: Holokaust określenie stosowane do

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi Warszawa 2012 A jednak wielu ludzi Nazywam się Tadeusz Wasilewski, urodziłem się 15 sierpnia 1925 roku w Warszawie. W 1934 roku wstąpiłem do 175 drużyny ZHP, której dowódcą był harcmistrz Wrzesiński. W

Bardziej szczegółowo

KGB Litwy KGB 1954 SB od 1977 StB reforma 1988 ABS od 1972 KDS 1967 DSS 2 Zarząd od 1982 roku

KGB Litwy KGB 1954 SB od 1977 StB reforma 1988 ABS od 1972 KDS 1967 DSS 2 Zarząd od 1982 roku KGB Litwy KGB 1954 SB od 1977 StB reforma 1988 ABS od 1972 KDS 1967 DSS 2 Zarząd od 1982 roku II Zarząd Główny Kontrwywiad II Departament III/II Zarząd Główny II Zarząd Główny 1 Wydział kontrwywiad przeciw

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 23/2015 za okres od 23.01.2015 r. godz. 8.00 do 24.01.2015 r. do godz. 8.00. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby

BIULETYN INFORMACYJNY NR 23/2015 za okres od 23.01.2015 r. godz. 8.00 do 24.01.2015 r. do godz. 8.00. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby BIULETYN INFORMACYJNY NR 23/2015 za okres od 23.01.2015 r. godz. 8.00 do 24.01.2015 r. do godz. 8.00 sobota, 24.01.2015 r. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby 1. Legionowo ul. Zegrzyńska protest mieszkańców

Bardziej szczegółowo

W obliczu Zagłady Wprowadzenie

W obliczu Zagłady Wprowadzenie W obliczu Zagłady Wprowadzenie Wobec Zagłady tworzenie definicji świadka oraz kategoryzacja postaw. 1. Podaj definicję ofiar Holokaustu: były to osoby określone jako Żydzi na mocy ustaw norymberskich z

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

14 Wybuch II wojny światowej

14 Wybuch II wojny światowej 14 Wybuch II wojny światowej Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowym określeniem czasu historycznego: rok; przyporządkowuje fakty historyczne datom; oblicza

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Odbudowa powojenna i wielki kryzys. Kryzys demokracji w Europie. ZSRR w okresie międzywojennym. Kultura okresu międzywojennego

Odbudowa powojenna i wielki kryzys. Kryzys demokracji w Europie. ZSRR w okresie międzywojennym. Kultura okresu międzywojennego Temat System wersalski Odbudowa powojenna i wielki kryzys Kryzys demokracji w Europie ZSRR w okresie międzywojennym Kultura okresu międzywojennego Zagadnienia postanowienia traktatu wersalskiego powstanie

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU - SYLABUS. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot WYDZIAŁ SOCJOLOGICZNO HISTORYCZNY KATEDRA POLITOLOGII ZAKŁAD ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

OPIS PRZEDMIOTU - SYLABUS. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot WYDZIAŁ SOCJOLOGICZNO HISTORYCZNY KATEDRA POLITOLOGII ZAKŁAD ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/2012 z dnia 20.01.2012r. OPIS PRZEDMIOTU - SYLABUS Nazwa przedmiotu WSPÓŁCZESNE SYSTEMY POLITYCZNE Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot WYDZIAŁ SOCJOLOGICZNO

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE WYRWANE Z KONTEKSTU

ŻYCIE WYRWANE Z KONTEKSTU ZESPÓŁ SZKÓŁ PUBLICZNE GIMNAZJUM W LUBYCZY KRÓLEWSKIEJ MAGDALENA PIETNOCZKO ŻYCIE WYRWANE Z KONTEKSTU PRACA NAPISANA NA KONKURS HISTORYCZNY POD KIERUNKIEM MGR ANNY OZDOBY LUBYCZA KRÓLEWSKA 2009 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Cele kształcenia wymagania ogólne

Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 197 199 i 255) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp...

Spis treści. Wstęp... Wstęp... Dokument 1 1920 listopad 13, Warszawa Fragment protokółu z konferencji naczelników wydziałów politycznych MSZ z wypowiedzią naczelnika w Wydziale Środkowo-Europejskim Jerzego Dzieduszyckiego na

Bardziej szczegółowo

Antony Polonsky. Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika

Antony Polonsky. Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika Antony Polonsky Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje uczestnika Antony Polonsky Stosunki polsko-żydowskie od 1984 roku: Refleksje

Bardziej szczegółowo

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa;

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa; Harcerska Poczta Polowa Autor: Anna Bosiacka/Muzeum Powstania Warszawskiego Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych Czas trwania lekcji - 45 minut Cele. Po lekcji uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

Specjalny patronat honorowy MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

Specjalny patronat honorowy MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO DOM KULTURY K O L O R O W A 02 495 Warszawa, ul. gen. K. Sosnkowskiego 16, tel. 22 867 63 95, fax. 22 667 83 75 www.kolorowa.arsus.pl e-mail: dk.kolorowa@gmail.com KONKURS MOJA WIEDZA O II WOJNIE ŚWIATOWEJ

Bardziej szczegółowo

Podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej

Podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 19.11.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Wstęp do inwentarza. zespołu/ zbioru: KOLEKCJA OSOBISTA WACŁAWA URBANOWICZA. ARCHIWUM FOTOGRAFII OŚRODKA KARTA 02-536 Warszawa ul.

Wstęp do inwentarza. zespołu/ zbioru: KOLEKCJA OSOBISTA WACŁAWA URBANOWICZA. ARCHIWUM FOTOGRAFII OŚRODKA KARTA 02-536 Warszawa ul. ARCHIWUM FOTOGRAFII OŚRODKA KARTA 02-536 Warszawa ul. Narbutta 29 Wstęp do inwentarza zespołu/ zbioru: KOLEKCJA OSOBISTA WACŁAWA URBANOWICZA 1909-2012 Nr zespołu OK 1012 1 I. Charakterystyka twórcy spuścizny:

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z HISTORII DLA KLASY III TECHNIKUM

PLAN WYNIKOWY Z HISTORII DLA KLASY III TECHNIKUM PLAN WYNIKOWY Z HISTORII DLA KLASY III NR PROGRAMU: DKOS-4015-90/02 TECHNIKUM 1.WIADOMOŚCI Uczeń zna i rozumie: -źródła do okresu międzywojennego i do historii najnowszej -genezę, przebieg i skutki I wojny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 114/2014 75 ROCZNICA WYBUCHU II WOJNY ŚWIATOWEJ

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 114/2014 75 ROCZNICA WYBUCHU II WOJNY ŚWIATOWEJ Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 114/2014 75 ROCZNICA WYBUCHU II WOJNY ŚWIATOWEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

17.12.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 343/7

17.12.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 343/7 17.12.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 343/7 Powiadomienia przewidziane w art. 29 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 864/2007 dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II) (2010/C

Bardziej szczegółowo

ROK HISTORII NAJNOWSZEJ

ROK HISTORII NAJNOWSZEJ Niech Ŝywa pamięć o przeszłości trwa w naszych sercach. Pamiętajmy, iŝ Ŝyjemy w kraju o wspaniałej i trudnej historii. Pamiętajmy teŝ, iŝ uczymy się w szkole związanej z historią naszej ojczyzny. ROK HISTORII

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum

Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum Autor scenariusza: Anna Bieńczyk Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum Temat: Powstanie warszawskie. Konspekt opracowany na podstawie podręcznika: U źródeł współczesności. Dzieje nowożytne i

Bardziej szczegółowo

Węgry Francja Kampania Francuska.

Węgry Francja Kampania Francuska. VI Węgry Francja Kampania Francuska. Brygada dotarła do granicy bez kontaktu z wojskami sowieckimi, kierując się do Tatarowa nad granicą węgierską. Wcześniej jeszcze zatrzymała się w Stanisławowie, gdzie

Bardziej szczegółowo

Stefan Korboński przemawiający podczas manifestacji przed siedzibą ACEN

Stefan Korboński przemawiający podczas manifestacji przed siedzibą ACEN Po przylocie z Londynu na lotnisku La Guardia w Nowym Jorku 26.09.47 r., od lewej: Arthur Bliss Lane, Stanisław Mikołajczyk, Zofia Korbońska, Kazimierz Bagiński, Paulina Bagińska; z tyłu za żoną Stefan

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14 Janusz Gzyl KOLEKCJA FOTOGRAFII PRZEWRÓT MAJOWY 1926 R. Jedną z kolekcji wyodrębnionych z zasobu ikonograficznego Pracowni Zbiorów Specjalnych Centralnego Archiwum Wojskowego, jest kolekcja Nr 60 Przewrót

Bardziej szczegółowo

X wieku Cladzco XIII wieku zamek Ernesta Bawarskiego Lorenza Krischke

X wieku Cladzco XIII wieku zamek Ernesta Bawarskiego Lorenza Krischke Twierdza Kłodzko Twierdza Kłodzko to jeden z najlepiej zachowanych obiektów tego typu nie tylko w Polsce ale i w Europie, której losy są ściśle powiązane z miastem, na którego historię miało wpływ położenie

Bardziej szczegółowo

BIOGRAFIA. Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler,

BIOGRAFIA. Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler, BIOGRAFIA Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler, Sendler z domu Krzyżanowska - ur. 15 lutego 1910 w Warszawie, zm. 12 maja 2008 w Warszawie. Polska działaczka społeczna. Swoje dzieciństwo,

Bardziej szczegółowo

Praca w narodowosocjalistycznych gettach

Praca w narodowosocjalistycznych gettach Praca w narodowosocjalistycznych gettach Deutsches Historisches Institut & Żydowski Instytut Historyczny Termin: 3 i 4 grudnia 2010 r. Ofiarą narodowosocjalistycznej polityki ekspansji i eksterminacji

Bardziej szczegółowo

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 2. Przeczytaj poniższy tekst. Następnie zapisz w wyznaczonym miejscu odpowiedzi dwa

Bardziej szczegółowo

TEMATY PRAC KONTROLNYCH

TEMATY PRAC KONTROLNYCH LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE DLA DOROSŁYCH PASCAL W ZAWIERCIU SEMESTR I 04/05 PRZEDMIOT TEMATY PRAC KONTROLNYCH J. Polski. Człowiek w obliczu życiowych wyborów. Wykorzystaj wnioski z interpretacji Iliady oraz

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Definicja getta Getto część miasta przymusowo zamieszkiwana przez mniejszość narodową lub

Bardziej szczegółowo

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny 1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Cele ogólne: a. Uczeń rozumie charakter wystąpień społecznych przeciw władzy w okresie

Bardziej szczegółowo

8 grudnia 1941 roku do niemieckiego ośrodka zagłady w Kulmhof (Chełmno nad Nerem) przybył pierwszy transport więźniów.

8 grudnia 1941 roku do niemieckiego ośrodka zagłady w Kulmhof (Chełmno nad Nerem) przybył pierwszy transport więźniów. Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://www.pamiec.pl/pa/kalendarium-1/13081,8-grudnia-1941-roku-do-niemieckiego-osrodka-zaglady-w-kulmhof-chelmnonad-nerem-.html Wygenerowano: Wtorek, 5 lipca

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO

Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO Jednostka tematyczna 1. Prawo i systemy prawne 2. Rzeczpospolita Polska jako państwo prawa Zagadnienia Klasa III I. PRAWO normy prawne i ich charakter koncepcje budowy normy prawnej źródła norm prawnych

Bardziej szczegółowo

Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone

Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone * ul. Belwederska róg Promenady w dniach od 15 sierpnia do 22 września 1944 r. walczyła tutaj kompania O2 Pułku AK Baszta broniąca dostępu do Dolnego

Bardziej szczegółowo

Joanna Wójcikiewicz, nauczycielka języka polskiego i historii

Joanna Wójcikiewicz, nauczycielka języka polskiego i historii Joanna Wójcikiewicz, nauczycielka języka polskiego i historii Chodź, poprowadzę Cię po mojej Polsce. Podaj mi rękę. Nie bój się. Milcz i nadsłuchuj, bo tu wszystko mówi( ) Scenariusz projektu edukacyjnego

Bardziej szczegółowo

Kurs przewodnicki Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, edycja jesienna 2016

Kurs przewodnicki Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, edycja jesienna 2016 Kurs przewodnicki Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, edycja jesienna 2016 Lista lektur Galeria Pierwsze spotkania Gordecki Roman, Dzieje Żydów w Polsce do końca XIV w. [w:] Polska Piastowska, wyd. Jerzy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Geneza holocaustu. Przygotowywanie Żydów do wywozu do obozu zagłady

Geneza holocaustu. Przygotowywanie Żydów do wywozu do obozu zagłady 1 Geneza holocaustu W ramach Szkoły Dialogu nauczyciele z ZS-P w Dobrej znacznie wybiegają ponad podstawę programową i próbują uczniom przybliżyć dramat narodu żydowskiego podczas II wojny światowej. Szeroko

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ KOORDYNATOR INICJATOR ANIMATOR WSPÓŁPRACY MIĘDZYNARODOWEJ W TWOIM REGIONIE! KIELCE 2015 65 lat współpracy w Europie W sobotę 9 maja na terenie całej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo