Scenariusz zajęć edukacyjnych. Między donosem a ratunkiem postawy Polaków wobec Żydów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Scenariusz zajęć edukacyjnych. Między donosem a ratunkiem postawy Polaków wobec Żydów"

Transkrypt

1 Scenariusz zajęć edukacyjnych Między donosem a ratunkiem postawy Polaków wobec Żydów Jacek Konik, Anna Ziarkowska Proponowany czas pracy: 90 min Powiązania z podstawą programową Podstawa programowa historia: Zakres podstawowy: 7. II wojna światowa. Uczeń: 5) przedstawia przyczyny i skutki Holokaustu oraz opisuje przykłady oporu ludności żydowskiej; 8. Ziemie polskie pod dwiema okupacjami. Uczeń: 4) analizuje zmiany terytorialne, straty ludnościowe, kulturowe i materialne Polski będące następstwem II wojny światowej. Zakres rozszerzony: 7. Europa pod okupacją niemiecką i Holokaust. Uczeń: 1) charakteryzuje politykę III Rzeszy wobec społeczeństw okupowanej Europy, w tym nazistowski plan eksterminacji Żydów oraz innych narodowości i grup społecznych; 2) opisuje postawy Żydów wobec polityki eksterminacji, w tym powstanie w getcie warszawskim, a także opisuje postawy społeczeństwa polskiego wobec Holokaustu; Główne zagadnienia: Postawy społeczeństwa polskiego wobec Zagłady Cele edukacyjne: Uczeń wie jaka była różnica między sytuacją Polaków i Żydów w czasie II Wojny Światowej. Uczeń jakimi pobudkami kierowali się Polacy przyjmując rożne postawy wobec Żydów

2 Uczeń potrafi zdefiniować i na podstawie dostępnych źródeł, podać konkretne przykłady różnych postaw Polaków wobec Żydów Metody i formy pracy: Praca w grupach Dyskusja Analiza tekstów źródłowych i relacji świadków Materiały i środki dydaktyczne: Materiały audiowizualne z USC Shoah Foundation Institute for Visual History and Education: relacja Davida Efrati i Janiny Bauman. Relacja Janiny Bauman dostępna on-line na stronie: https://sfi.usc.edu/international/polish Teksty źródłowe (załączniki do ćwiczenia nr 1) MATERIAŁY POMOCNICZE DLA NAUCZYCIELA WRAZ ZE SCENARIUSZEM ZAJĘĆ TERMINY I POJĘCIA: Szmalcownicy osoby zajmujące się szantażowaniem i donoszeniem na ukrywających się Żydów i ludzi którzy im pomagali. POSTACIE: Janina Bauman Polska pisarka żydowskiego pochodzenia. Swoje doświadczenia z pobytu w gettcie i ukrywania się po tzw. aryjskiej stronie opisała w książce Zima o poranku. David Efrati W czasie wojny wielokrotnie udawało mu się uciec z łapanek, z warszawskiego getta, transportu do Treblinki i obozu w Trawnikach. Po wojnie osiadł w Izraelu. Podczas II wojny światowej był więźniem obozu w Trawnikach. Henryk Schönker urodził się w 1931 roku w Krakowie w żydowskiej rodzinie malarza Leona Schönkera. W 1937 roku wraz z rodziną przeniósł się do Oświęcimia. W roku 1955 wyjechał wraz z rodziną do Wiednia, skąd w 1961 roku wyemigrował do Izraela. Za swoją książkę Dotknięcie anioła, za którą otrzymał Nagrodę historyczną "Polityki" 2006.

3 KALENDARIUM WYDARZEŃ II WOJNA ŚWIATOWA: 1 września 1939 r. Napaść Niemiec na Polskę, dokonana bez wypowiedzenia wojny. Początek II wojny światowej w Europie. 3 września 1939 r. Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę III Rzeszy. Konflikt z Polską przekształcił się w wojnę światową. 17 września 1939 r. Napaść Związku Sowieckiego na Polskę. 28 września 1939 r. Podpisany został akt kapitulacji Warszawy. W Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Niemiec J. von Ribbentrop i ZSRR W. Mołotow podpisali niemieckosowiecki układ o granicy i przyjaźni. 10 maja 1940 r. Niemcy zaatakowały Holandię, Belgię i Luksemburg. Początek ofensywy wojsk niemieckich we Francji. W Wielkiej Brytanii powołano rząd jedności narodowej z Winstonem Churchillem na czele. 10 czerwca 1940 r. Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii. 22 czerwca 1940 r. Kapitulacja Francji wobec Niemiec. 24 czerwca 1940 r. Kapitulacja Francji wobec Włoch. 8 sierpnia 1940 r. Początek zmasowanych niemieckich ataków lotniczych na Anglię. Bitwa o Anglię trwała do 31 października 1940 r. 27 września 1940 r. Niemcy, Włochy i Japonia podpisały pakt trójstronny. Zgodnie z jego postanowieniami Japonia uznawała prawo Niemiec i Włoch do ustanowienia nowego ładu w Europie. Z kolei Niemcy i Włochy uznawały prawo Japonii do ustanowienia nowego ładu w Azji. 9 grudnia 1940 r. Początek brytyjskiej kontrofensywy w Egipcie, zakończonej w lutym 1941 r. zdobyciem Cyrenajki. 11 lutego 1941 r. Lądowanie pierwszych oddziałów niemieckiego Afrika Korps w Afryce Północnej. 11 marca 1941 r. Prezydent USA Franklin Roosevelt podpisał ustawę Lend and Lease. 6 kwietnia 1941 r. Atak wojsk niemieckich na Jugosławię i Grecję. 13 kwietnia 1941 r. Sowiecko-japoński pakt o nieagresji. 22 czerwca 1941 r.

4 Początek niemieckiej agresji na Związek Sowiecki. 12 lipca 1941 r. Podpisanie sowiecko-brytyjskiego układu wojskowego. 30 lipca 1941 r. W Londynie gen. Władysław Sikorski podpisał z ambasadorem ZS RR Iwanem Majskim polsko-sowiecki układ o wspólnej walce przeciwko III Rzeszy. 12 sierpnia 1941 r. Winston Churchill i Franklin D. Roosevelt podpisali na pokładzie brytyjskiego pancernika Prince of Wales tzw. Kartę Atlantycką. 4 grudnia 1941 r. Gen. Władysław Sikorski i Józef Stalin podpisali w Moskwie polskosowiecką deklarację o walce z Niemcami. 6 grudnia 1941 r. Początek kontrofensywy Armii Czerwonej w rejonie Moskwy. Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Węgrom, Rumunii i Finlandii. 7 grudnia 1941 r. Japoński atak na amerykańską bazę morską Pearl Harbour. 8 grudnia 1941 r. Japonia wypowiedziała wojnę Stanom Zjednoczonym, Wielkiej Brytanii, Australii i Kanadzie. 11 grudnia 1942 r. Niemcy i Włochy wypowiedziały Stanom Zjednoczonym wojnę. 1 stycznia 1942 r. W Waszyngtonie 26 państw podpisało Deklarację Narodów Zjednoczonych (wśród nich Polska). 9 stycznia 1942 r. Początek ofensywy Armii Czerwonej, która do końca lutego odrzuciła wojska niemieckie około 400 km. na zachód od Moskwy. 3 7 czerwca 1942 r. Amerykańsko japońska Bitwa o Midway przełom w wojnie na Pacyfiku. 23 października 1942 r. Początek zwycięskiej ofensywy wojsk brytyjskich w A fryce Północnej ( bitwa pod El-Alamein) stycznia 1943 r. Spotkanie Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta w Casablance. Wśród omawianych spraw m.in. decyzja o nasileniu bombardowań na Niemcy oraz kwestia przeniesienia działań wojennych na teren Europy. 2 lutego 1943 r. Kapitulacja wojsk niemieckich pod Stalingradem. Do niewoli sowieckiej wziętych zostało ponad 90 tys. żołnierzy niemieckich, feldmarszałek Friedrich von Paulus oraz 20 generałów. 19 kwietnia 1943 r. Początek Powstania w Getcie Warszawskim.

5 12 13 maja 1943 r. Kapitulacja wojsk niemieckich i włoskich w Afryce Północnej maja 1943 r. Rozmowy Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta w Waszyngtonie: decyzja o lądowaniu wojsk alianckich na południu Włoch, przełożenie inwazji we Francji na 1944 r. 25 lipca 1943 r. We Włoszech Benito Mussolini został odsunięty od władzy przez Wielką Radę Faszystowską i aresztowany. 8 września 1943 r. Ogłoszenie zawieszenia broni z Włochami. 12 września 1943 r. Niemieccy spadochroniarze uwolnili więzionego w Gran Sasso Benito Mussoliniego. 13 października 1943 r. Włoski rząd Pietro Badoglio wypowiedział wojnę Niemcom listopada 1943 r. Konferencja w Kairze z udziałem Winstona Churchilla, Franklina D. Roosevelta oraz przywódcy Chin Czang Kaj-szeka dotycząca wojny z Japonią 28 listopada 1 grudnia 1943 r. Konferencja Wielkiej Trójki w Teheranie: Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Józef Stalin. 12 maja 1944 r. Wojska alianckie przełamały we Włoszech tzw. linie Gustawa. 18 maja 1944 r. Oddziały II Korpusu Polskiego zdobyły ruiny klasztoru benedyktynów na Monte Cassino. 4 czerwca 1944 r. Do Rzymu wkroczyły oddziały amerykańskie. 6 czerwca 1944 r. Siły zbrojne alianckich państw zachodnich rozpoczęły największą w czasie II wojny światowej operację desantową lądowanie w Normandii. Była ona częścią operacji Overlord, otwierającej drugi front w Europie. 1 sierpnia 1944 r. Wybuch Powstania Warszawskiego września 1944 r. Konferencja w Quebec z udziałem Winstona Churchilla i Franklina D. Roosevelta: m.in. omówienie kwestii okupacji Niemiec września 1944 r. Operacja powietrzno-desantowa sił alianckich w Holandii (Operacja Market- Garden ) lutego 1945 r. Konferencja Wielkiej Trójki w Jałcie: Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt, Józef Stalin. 1 kwietnia 1945 r. Inwazja wojsk amerykańskich na Okinawę. 28 kwietnia 1945 r. Włoscy partyzanci rozstrzelali Benito Mussoliniego. 30 kwietnia 1945 r. W Berlinie samobójstwo popełnił Adolf Hitler.

6 2 maja 1945 r. Dowódca obrony Berlina gen. Helmuth Weidling wydał rozkaz zaprzestania walki. SS -Obergrupenführer Karl Wolff podpisał akt kapitulacji wojsk niemieckich we Włoszech. 7 maja 1945 r. W kwaterze głównej gen. Dwighta D. Esenhowera w Reims gen. Alfred Gustaw Jodl, w obecności przedstawicieli czterech mocarstw alianckich, podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec. 8 maja 1945 r. Na żądanie Stalina kapitulacja Niemiec została powtórzona. W Karlhorst, na przedmieściach Berlina, marszałek Georgij Żukow, któremu towarzyszyli brytyjski marszałek lotnictwa Arthur Tedder, amerykański generał Karl Spaatz oraz generał francuski Jean de Lattre de Tassigny, o godz przyjął bezwarunkową kapitulację niemieckich sił zbrojnych od feldmarszałka Wilhelma Keitla. W Moskwie, ze względu na dwugodzinną różnicę czasu był już 9 maja. 26 czerwca 1945 r. Przedstawiciele 50 państw podpisali w San Francisco Kartę Narodów Zjednoczonych. 17 lipca 2 sierpnia 1945 r. Konferencja Wielkiej Trójki w Poczdamie: Winston Churchill (Clement Attlee), Harry Truman i Józef Stalin. 2 sierpnia 1945 r. Największy nalot II wojny światowej: 800 superfortec B-29 zbombardowało cztery największe miasta Japonii. 6 sierpnia 1945 r. Amerykanie zrzucili bombę atomową na Hiroszimę. 9 sierpnia 1945 r. Amerykanie zrzucili bombę atomową na Nagasaki. 2 września 1945 r. Bezwarunkowa kapitulacja Japonii. Bibliografia: Engelking Barbara, Szanowny panie gestapo. Donosy do władz niemieckich w Warszawie i okolicach w latach , Warszawa Grabowski Jan, Szantażowanie Żydów w Warszawie , Warszawa Grabowski Jan, JUDENJAGD. Polowanie na Żydów, Studium dziejów pewnego powiatu, Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów,, Warszawa Grabowski Jan, Barbara Engelkiing-Boni, Zarys Krajobrazu. Wieś polska wobec zagłady Żydów, , Warsaw, Gross Tomasz Jan, Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka, Sejny Hilberg Raul, Sprawcy, ofiary, świadkowie. Zagłada Żydów , Warszawa Grynberg Michał, Księga Sprawiedliwych, Warszawa Iranek-Osmecki Kazimierz, Kto ratuje jedno życie... Polacy i Żydzi , Londyn 1968.

7 Libionka Dariusz, ZWZ-AK i Delegatura Rządu RP wobec eksterminacji Żydów polskich, [w:] Polacy i Żydzi pod okupacją niemiecką Studia i materiały, pod redakcją Andrzeja Żbikowskiego, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa Prekerowa Teresa, Konspiracyjna Rada Pomocy Żydom w Warszawie , Warszawa Szarota Tomasz, U progu Zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie. Warszawa, Paryż, Amsterdam, Antwerpia, Kowno, Warszawa Szpytman Mateusz, Jarosław Szarek, Sprawiedliwi wśród narodów świata. Przejmująca historia polskiej rodziny, która poświęciła swoje życie, ratując Żydów, wydanie drugie uzupełnione, Kraków Urynowicz Marcin, Zorganizowana i indywidualna pomoc Polaków dla ludności żydowskiej eksterminowanej przez okupanta niemieckiego w okresie drugiej wojny światowej, [w:] Polacy i Żydzi pod okupacją niemiecką Studia i materiały, pod redakcją Andrzeja Żbikowskiego, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa Wood E. Thomas, Stanisław M. Jankowski, Karski. Opowieść o emisariuszu, Kraków Oświęcim Wyman David S., Pozostawieni własnemu losowi. Ameryka wobec Holocaustu , Warszawa Żbikowski Andrzej, U genezy Jedwabnego. Żydzi na kresach północnowschodniej II Rzeczypospolitej, Warszawa Filmografia: Ford Aleksander, Ulica graniczna, (1948, 115 ) Imielska Małgorzata, Dzieciństwo w cieniu śmierci, (2004, 35 ) Imielska Małgorzata, Młodość w czasach zagłady, (2001, 46 ) Nekanda-Trepka Michał, Karuzela, (1993, 34 ) Nekanda-Trepka Michał, Łyżeczka życia, (2004, 18 ) Przebieg zajęć: Ćwiczenie 1 Podzieleni na grupy uczniowie otrzymują zestaw trzech tekstów pochodzących z książki Henryka Schönkera Dotknięcie anioła (załączniki nr 1-3). Grupy dokonują analizy otrzymanych tekstów i wykonują następujące polecenia: Na podstawie tekstów wskażcie jakie postawy przyjmowali Polacy wobec Żydów. Postarajcie się nazwać te postawy i wskazać ich konkretne przykłady Spróbujcie określić ich motywacje jakimi się kierowali Polacy przyjmując wobec Żydów określoną postawę.

8 Ćwiczenie 2 Grupy oglądają fragmenty relacji Shoah Foundation i na ich podstawie uzupełniają i/lub modyfikują wyniki z ćwiczenia 1. Relacja Janiny Bauman jest dostępna na: https://sfi.usc.edu/international/polish Dodatkowo wykonują następujące polecenie: Na podstawie relacji wskażcie z jakimi zagrożeniami musieli liczyć się Polacy ukrywający Żydów. Na ile były one poważne? Ćwiczenie 3 Grupy prezentują publicznie swoje dokonania i wskazują podobieństwa i różnice w poczynionych ustaleniach. Jeżeli pojawiają się różnice grupy próbują wspólnie ustalić, skąd się wzięły. Podsumowanie W ramach podsumowania uczniowie wspólnie zastanawiają się, dlaczego w przeanalizowanych relacjach nie mówi się prawie w ogóle o najpowszechniejszej postawie Polaków wobec Żydów obojętności. Z czego to wynika? Lista załączników: Załącznik nr 1 Henryk Schönker, Dotknięcie anioła, wyd. Ośrodek KARTA, Dom Spotkań z Historią. Warszawa 2011, s Kilka kroków przed nami stało trzech Niemców i obcinali nożyczkami brodę i pejsy jakiemuś staremu Żydowi. Czynili to bardzo wolno, tak jakby się tym rozkoszowali. Równocześnie pozowali do fotografii, którą robił jeszcze jeden Niemiec. Polski policjant w granatowym mundurze dbał o porządek i nie dopuszczał nikogo za blisko. Po każdym zdjęciu Niemcy wybuchali salwą śmiechu, a rozbawieni widzowie, przyglądający się tej scenie, wtórowali im, chichotali i drwili, robiąc różne poniżające uwagi na temat tego umęczonego, starego Żyda. Już prawie całą brodę miał obciętą, została mu tylko część pejsów. Stał spokojnie z otwartymi oczami i podniesiona głową, tak jak rozkazali mu Niemcy i był jakby zupełnie oderwany od swego otoczenia. Jego oczy były jednak rozszerzone ze strachu. W pewnej chwili popatrzył na mnie i zobaczyłem, że jego oczy jeszcze bardziej się rozszerzyły. Dopiero wtedy go poznałem: to był pan Abraham, ojciec pani Meli. Osłupiałem z przerażenia. Co ci jest? spytał Staszek. Jesteś taki blady. Nic nie odpowiedziałem, ale w tym momencie przypomniały mi się oczy mojego

9 brata Musia, jak pewnego razu spadł z ławki na Plantach i nie mógł się podnieść, a ja nie potrafiłem mu pomóc, bo byłem za mały. Były to oczy bezradnego, zrozpaczonego, bezbronnego i cierpiącego stworzenia ludzkiego. Poczułem, że serce we mnie zamiera. Byłem bardzo przejęty. Nagle poczułem, jakby poraził mnie prąd. Pociemniało mi w oczach i straciłem przytomność. Nie wiem, jak długo byłem zemdlony; otworzyłem oczy, gdy ktoś kropił mnie wodą i uderzał dłonią po policzkach. Nad sobą widziałem pochylone twarze. Wszystkie były poważne, zatroskane, była też wśród nich twarz Staszka. Teraz on był całkiem blady i przygryzał wargi z wrażenia. Ktoś powiedział: Ma na pewno padaczkę. Epilepsję: - poprawił go drugi. Przy czyjejś pomocy stanąłem na nogi. Poczułem się lepiej i popatrzyłem w stronę ojca pani Meli. Stał tam dalej. Bez brody i pejsów wyglądał jak przestraszony ptak, któremu wyrwano pióra. Był nie do poznania, ale wiedziałem, że to on. Uśmiechnął się do mnie, gdy wstałem i jakby odetchnął z ulgą, że nic mi się nie stało. Niemców nie było. Granatowy policjant podszedł do mnie i dał mi nożyczki: - Idź do niego wskazał pana Abrahama i udawaj, że go strzyżesz. Zrobimy ci zdjęcie na pamiątkę, w nagrodę za tę nieprzyjemność. Bezradny patrzyłem na ojca pani Meli. On kiwnął głową, jakby dając mi znak, bym to zrobił. Spodziewał się widocznie, że na tym skończy się ta cała ceremonia i puszczą go do domu. Chciałem więc wziąć nożyczki, ale stała się straszna rzecz. Nie miałem władzy w prawej ręce! Po prostu nie czułem jej. Policjant chciał mi pomóc i wsunął nożyczki do ręki, ale opadła bezwładnie i nożyczki upadły na ziemię. - Ma sparaliżowaną rękę powiedział policjant. Staszek popatrzył na mnie z przestrachem i nieśmiało zwrócił się do policjanta: - To jest mój kolega Henryk. On nigdy nie miał sparaliżowanej ręki. Policjant znów spróbował poruszyć moją ręką i powtórzył: Sparaliżowana. Do Staszka zaś powiedział: Idźcie do domu. Następnie zwrócił się do ludzi, rozkazując: - Rozejść się! Ojcu pani Meli pogroził palcem: - Żebyś mi się nigdy nie ważył chodzić ulicą Starowiślną, a jak ci broda i pejsy odrosną, to masz je zgolić, bo takie są zarządzenia po czym szybkim krokiem oddalił się. Ludzie zaczęli się rozchodzić, ale kilkoro z nich zostało. Nagle jeden mężczyzna podszedł do pana Abrahama i uderzył go pięścią w twarz, tak mocno, że przewrócił się. - Dlaczego go bijesz? spytał ktoś. - Nie widzisz, że ten Żydłak rzucił klątwę na chłopca i sparaliżowało mu rękę?! Patrzyłem, jak ten stary Żyd robi wysiłki, aby podnieść się na nogi, ale znów ktoś do niego podbiegł i dał mu dwa kopniaki. Za nim podążali inni. Zupełnie instynktownie i nie zdając sobie sprawy z tego, co robię, zacząłem z całych sił krzyczeć: - Dość! Dość! Przestańcie go bić!

10 Staszek zaczął mi wtórować: Przestańcie natychmiast, skurwysyny! ale nic nie pomagało. Przerażony, krzycząc, zacząłem skakać z jednej nogi na drugą i widocznie nadepnąłem na nogę temu, co stał za mną, bo pchnął mnie mocno przed siebie, tak że poleciałem jak kamień z procy prosto na ojca pani Meli i przykryłem go własnym ciałem. Przestali go bić, a ja objąłem go jedną ręką. Druga zwisał mi bezwładnie u boku. - Wstań z tego parszywca! usłyszałem nad sobą czyjś głos, ale nie ruszałem się. Pan Abraham powiedział do mnie szeptem po żydowsku: - Wstań, bo jak nie, to ciebie też zabiją. W tej chwili Staszek przyszedł mi z pomocą i też rzucił się na nas. Podniosłem głowę i widziałem, że ci, co buli, stali koło nas niezdecydowani. Twarze ich wykrzywione były w jakimś dziwnym skurczu nienawiści, a w oczach jednego z nich widziałem śmierć. Nie rozumiałem, jak mogło zebrać się w tych ludziach tyle nienawiści i złości, przecież ten stary Żyd nic im złego nie zrobił. Inni stali i śmiali się. Wtem kątem oka zobaczyłem, jak z drugiej strony ulicy biegnie w naszym kierunku jakaś tęga kobieta w średnim wieku. Zadyszana podbiegła do nas i, zwracając się do tych, co przed chwilą bili, gniewnym i pełnym emocji głosem zaczęła krzyczeć: - Jezu Chryste, co robicie?! Jak wam nie wstyd?! Wy bluźniercy! Na nowo krzyżujecie Jezusa Chrystusa! On swoim cierpieniem chciał wykupić świat, a wy niecnymi czynami na nowo zabijacie naszego Pana! Jak wam nie wstyd tak znęcać się nad starym człowiekiem?! Przynosicie nam wszystkim hańbę! Rozejdźcie się i zostawcie go w spokoju! Odwróciła się i popatrzyła na ojca Meli. Teraz zobaczyłem, że cała trzęsła się z oburzenia, a w jej oczach była odraza i głębokie potępienie tego, co widziała. Otaczający nas ludzie jakby obudzili się z jakiegoś snu, spoważnieli i cofnęli się kilka kroków. Dwóch z nich nawet się przeżegnało. Po chwili rozeszli się i zostawili nas samych. Henryk Schönker, Dotknięcie anioła, wyd. Ośrodek KARTA, Dom Spotkań z Historią. Warszawa s.141. Minąłem sklep, a przede mną było jeszcze tylko kilka zabudowań. Nikt na mnie nie zwracał uwagi, może dlatego, że w ogóle nie próbowałem być niezauważony. Przechodnie widzieli we mnie pewnie polskie dziecko, które matka posłała po chleb. Zacząłem powoli przychodzić do siebie i znów odczuwać niebezpieczeństwo. Po tych zabudowaniach już będzie łatwiej pomyślałem. Bardzo już chciałem być razem z rodzicami i Luśką. W jednym z domów, z okna na parterze wychylał się jakiś chłopak. W ogóle nie pomyślałem, że z jego strony może mi coś grozić. Zbliżając się do niego zauważyłem tylko, że pilnie mnie obserwuje. W pewnej chwili, gdy byłem już całkiem blisko, chłopak zaczął gwałtownie wymachiwać rękami i krzyczeć w moją stronę. - Żydek! Żydek! Ja go znam! On mieszka na Klaśnie! Łapcie go! Wskazywał na mnie ręką i rozglądając się naokoło, krzyczał do przechodniów. - To jest Żydek! Łapcie go! Łapcie!

11 Był trochę zdziwiony, że nikt mnie nie łapał, chociaż sporo ludzi było na ulicy. Kilku przechodniów obejrzało się za mną, ale nikt nie reagował. Zacząłem biec jeszcze szybciej. Spojrzałem za siebie i zobaczyłem, że nie ma go już w oknie. Chciałem zwolnić, bo zaczynało mi brakować tchu, ale on wybiegł na ulicę i zaczął mnie gonić, ciągle krzycząc: Żydek! Żydek!. Przede mną było kilka osób, ale nikt nie próbował mnie zatrzymać. Ktoś nawet uśmiechnął się do mnie. Chłopak był dużo starszy ode mnie i dystans między nami szybko się zmniejszał. Czułem, że jest już blisko. Zobaczyłem przed sobą jakiegoś przechodnia. Może on mnie obroni? pomyślałem, ale nie miałem czasu go o to prosić i tylko popatrzyłem na niego błagalnym wzrokiem. Minąłem go i nagle usłyszałem tuż za sobą krzyk chłopca. - Puść mnie pan! Puść mnie! To jest Żydek! Muszę go złapać! Odwróciłem się i zobaczyłem, że przechodzień trzyma chłopca i szamoce się z nim. Musiałem się zatrzymać, bo zabrakło mi tchu. - Ale to jest przecież Żydek! krzyczał chłopiec. - Dlaczego wydzierasz mordę?! Co on ci złego zrobił?! krzyczał na niebo obcy mężczyzna i nie wypuszczał go z rąk. Henryk Schönker, Dotknięcie anioła, wyd. Ośrodek KARTA, Dom Spotkań z Historią. Warszawa 2011, s Nagle usłyszeliśmy głos : Chwileczkę i przed nami stanął granatowy policjant. Był chudy, niewysoki, o bladej twarzy, na której igrał lekki uśmiech. - Państwo na spacerze czy dokądś idziecie? spytał grzecznie. - Na spacerze odpowiedział ojciec. Uśmiech policjanta stal się lekko ironiczny, ale głos miał nadal grzeczny. - Od kiedy to Żydzi spacerują po aryjskiej stronie? Rodzice zrozumieli, że zostaliśmy rozpoznani i nie ma sensu udawać kogoś innego. Bez aryjskich dokumentów nie mieliśmy na to żadnej szansy. Ojciec odpowiedział: - Niech pan nam pozwoli iść, bo mamy za sobą ciężkie dni. Pan Bóg panu odpłaci. - Chętnie to zrobię, ale musicie się wykupić. - Zrobilibyśmy to, ale nie mamy pieniędzy odpowiedział ojciec bezradnie. - W takim razie muszę zaprowadzić was na Gestapo, bo to mój obowiązek. Płacicie czy nie? - Nie mamy pieniędzy powtórzył ojciec. - No to idziemy na Gestapo odpowiedział stanowczym tonem policjant. Nagle ojciec przypomniał sobie, że ma w Tarnowie przyjaciela, Fessela, i zaproponował policjantowi, że on nas wykupi. - Fessel? Ten z papowni Papapol?

12 - Tak, chodźmy do Papapolu, może będę mógł dostać od niego jakieś pieniądze. Policjant zgodził się i znów zmieniliśmy kierunek. Doszliśmy do fabryki Fessela. Policjant wszedł z nami do bramy jakiegoś domu, a ojciec poszedł do fabryki. Zacząłem w duchu prosić Boga, żeby pan Fessel tam jeszcze był, żeby miał pieniądze i chciał je ojcu dać. Wszyscy czekaliśmy w milczeniu. Najbardziej nerwowo zachowywał się policjant. Zapalił papierosa i cały czas patrzył z napięciem na wejście do fabryki. Trwało to dość długo i dla mnie był to dobry znak. Nagle w bramie fabrycznej ukazał się ojciec i szybko się do nas zbliżył. Zdyszany, stanął przed policjantem i wręczył mu grubą kopertę. Policjant otworzył ją i palcami przejechał po pieniądzach. - Dobra powiedział możecie iść sobie dalej. Ojciec wyjął z kieszeni kilka banknotów. - Dam panu jeszcze to, ale niech pan nas zaprowadzi do getta, bo może nas znów ktoś rozpoznać. Policjant wziął pieniądze. - Przysługa za przysługę. Chodźcie ze mną. Po drodze ojciec zapytał go, w jaki sposób poznał, że jesteśmy Żydami. Policjant uśmiechnął się i powiedział, że to wcale nie było trudne. Obserwował nas już od stacji kolejowej i wszystko wskazywało na to, że jesteśmy Żydkami. - Co na przykład? - Wszystko. W inaczej chodzicie, inaczej ze sobą rozmawiacie i w ogóle inaczej się zachowujecie. Wasze dzieci miały przestraszone twarze i ciągle oglądały się za siebie. Wy też spoglądaliście na boki, no a przede wszystkim moja intuicja wyczuwa Żydka na sto metrów.

Scenariusz zajęć edukacyjnych. Sztuka przetrwania Żydzi ukrywający się po stronie aryjskiej

Scenariusz zajęć edukacyjnych. Sztuka przetrwania Żydzi ukrywający się po stronie aryjskiej Scenariusz zajęć edukacyjnych Sztuka przetrwania Żydzi ukrywający się po stronie aryjskiej Jacek Konik, Anna Ziarkowska Proponowany czas trwania zajęć: 90 min Powiązania z podstawą programową Podstawa

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ PRZEBIEG WOJNY - NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA UDZIAŁ POLAKÓW W WOJNIE POWSTANIE WARSZAWSKIE KAPITULACJA NIEMIEC I JAPONII II Wojna Światowa

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Uczestniczyliśmy w dodatkowych zajęciach na temat historii i kultury Żydów. Wzięliśmy udział w obchodach Międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Parys J., Scenariusz lekcji historii dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej nt.: Początek końca... Los ludności żydowskiej w pierwszych miesiącach niemieckiej okupacji Tarnowa w: Tarnowskie Studia Historyczne,

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów...

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945 Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... 1. Podaj dokładną datę powstania Służby Zwycięstwu Polski oraz imię i nazwisko komendanta

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów dotyczący przemocy ze strony dorosłych w drugim roku realizacji programu. Temat: Powiedz Nie nieznajomemu.

Scenariusz zajęć dla uczniów dotyczący przemocy ze strony dorosłych w drugim roku realizacji programu. Temat: Powiedz Nie nieznajomemu. Scenariusz zajęć dla uczniów dotyczący przemocy ze strony dorosłych w drugim roku realizacji programu Adresat: Uczniowie klas II-III Temat: Powiedz Nie nieznajomemu. Cele: 1) kształtowanie świadomości,

Bardziej szczegółowo

Formowanie Armii Andersa

Formowanie Armii Andersa Michał Bronowicki Formowanie Armii Andersa Gdy 1 września 1939 roku wojska niemieckie i słowackie rozpoczęły inwazję na Polskę, atak ten przyniósł śmierć tysięcy niewinnych ludzi, a dla wielu innych rozpoczął

Bardziej szczegółowo

KONKURS Z HISTORII Klucz odpowiedzi. Etap rejonowy 2015/2016 Suma punktów do uzyskania: 50

KONKURS Z HISTORII Klucz odpowiedzi. Etap rejonowy 2015/2016 Suma punktów do uzyskania: 50 KONKURS Z HISTORII Klucz odpowiedzi. Etap rejonowy 2015/2016 Suma punktów do uzyskania: 50 1. Poniższa karykatura nawiązuje do jednego z paktów zawartych przez dwa państwa na krótko przed wybuchem II wojny

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA

II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały i środki dydaktyczne: film Noc w galerii,

Bardziej szczegółowo

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę z okazji Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka obchodzonego 20 listopada Chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki?! A do tego wygrać nagrodę? Nic prostszego!

Bardziej szczegółowo

Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły?

Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły? Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły? Odpowiedziałam: - Nie jestem przygnębiona. Po prostu próbuję sobie wyobrazić

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja 1. niedziela po Epifanii Główna myśl: Pan Jezus chce być blisko każdego z nas. Tekst: Mt 3,13-17: Chrzest Jezusa Wiersz:

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi Warszawa 2012 A jednak wielu ludzi Nazywam się Tadeusz Wasilewski, urodziłem się 15 sierpnia 1925 roku w Warszawie. W 1934 roku wstąpiłem do 175 drużyny ZHP, której dowódcą był harcmistrz Wrzesiński. W

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold KOSMITA W PRZEDSZKOLU B.B Jadach Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie z grupy Leśne Ludki wychowawca: mgr Katarzyna Leopold Pawełek wpadł zdyszany do sali prosto

Bardziej szczegółowo

"PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA"

PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA "PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA" Maciej Rak kl.4a 1 PEWNEGO DNIA W SZKOLE NA LEKCJI MATEMATYKI: PANI: Dzieci, proszę o ciszę!!! STAŚ: Słuchajcie pani, bo jak nie, to zgłoszę wychowawczyni żeby wpisała

Bardziej szczegółowo

BIOGRAFIA. Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler,

BIOGRAFIA. Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler, BIOGRAFIA Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler, Sendler z domu Krzyżanowska - ur. 15 lutego 1910 w Warszawie, zm. 12 maja 2008 w Warszawie. Polska działaczka społeczna. Swoje dzieciństwo,

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY "Krokus" w GM16

PROJEKT EDUKACYJNY Krokus w GM16 Projekt gimnazjalny Krokus ocalić od zapomnienia jest elementem międzynarodowego przedsięwzięcia Irlandzkiego Towarzystwa Edukacji o Holokauście i Muzeum śydowskiego Galicja w Krakowie, które przekazują

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Życie codzienne powstańczej Warszawy na podstawie filmu Miasto 44 Jana Komasy oraz relacji świadków Opracował: Adam Rębacz

Życie codzienne powstańczej Warszawy na podstawie filmu Miasto 44 Jana Komasy oraz relacji świadków Opracował: Adam Rębacz Szkoła ponadgimnazjalna HISTORIA Scenariusz z wykorzystaniem tekstów źródłowych i metod aktywizujących (45 min) Scenariusz zgodny z podstawą programową (Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Uwagi wstępne Wstęp do wydania trzeciego. CZĘŚĆ PIERWSZA Geneza i zasięg konfliktu zbrojnego lat 1914-1918

Spis treści. Uwagi wstępne Wstęp do wydania trzeciego. CZĘŚĆ PIERWSZA Geneza i zasięg konfliktu zbrojnego lat 1914-1918 Spis treści Uwagi wstępne Wstęp do wydania trzeciego CZĘŚĆ PIERWSZA Geneza i zasięg konfliktu zbrojnego lat 1914-1918 Rozdział I. Narodziny wieku (1890-1914) 1. Nie spełnione obawy końca XIX wieku 2. Rewolucja

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

s. Adriana Miś CSS Mały Ogrodnik Opowiadania o owocach Ducha Świętego Wydawnictwo WAM

s. Adriana Miś CSS Mały Ogrodnik Opowiadania o owocach Ducha Świętego Wydawnictwo WAM s. Adriana Miś CSS Mały Ogrodnik Opowiadania o owocach Ducha Świętego Wydawnictwo WAM s. Adriana Miś CSS Mały Ogrodnik Opowiadania o owocach Ducha Świętego Wydawnictwo WAM Nierówna walka Tego dnia Ogrodnik

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus)

Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus) Myśl o mnie, a Ja będę myślał o twoich potrzebach. (Jezus) DZIEWI PRÓB JEZUSA Nowenna z Kunegund Siwiec FLOS CARMELI POZNA 2015 NOWENNA ze Suebnic Bo Kunegund Siwiec WPROWADZENIE W trakcie II wojny światowej

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 53 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI MAJ 2014 ROK Nauczyciel realizujący: Iwona Piaskowska Z okazji dziesiątej rocznicy przyjęcia Polski do wspólnoty państw europejskich wspólnie z dziećmi

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Tekst: Barbara Wicher Ilustracje: Ewa Podleś

Tekst: Barbara Wicher Ilustracje: Ewa Podleś Tekst: Barbara Wicher Ilustracje: Ewa Podleś Wydawnictwo Skrzat Kraków p 3...czytam zdania pojedyncze i złożone pierwsze czytanki Książki z serii Detektyw Łodyga na tropie zagadek przyrodniczych zostały

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Cuda Pana Jezusa Biblia dla Dzieci przedstawia Cuda Pana Jezusa Autor: Edward Hughes Ilustracje: Byron Unger; Lazarus Redakcja: E. Frischbutter; Sarah S. Tłumaczenie: Katarzyna Gablewska Druk i oprawa: Bible for Children

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Szkoła tolerancji Janusza Korczaka

Szkoła tolerancji Janusza Korczaka Szkoła tolerancji Janusza Korczaka Warszawa, 2012 data Szkoła tolerancji Zajęcia na kanwie utworów literackich Janusza Korczaka. W warsztatach kładziemy nacisk na rozwój umiejętności współpracy i dialogu,

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy.

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy. 5 6 Tyle nam powiedział Święty Paweł, jaka może być miłość: cierpliwa, wytrwała... Widzimy taką miłość w życiu między ludźmi. Możemy ją opisać, używając słów mniej lub bardziej udanych, ale można się zgubić

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Spacer? uśmiechnął się zając. Mógłbyś używać nóg do bardziej pożytecznych rzeczy.

Spacer? uśmiechnął się zając. Mógłbyś używać nóg do bardziej pożytecznych rzeczy. Zając wychodził z siebie ze złości i krzyczał: Biegniemy jeszcze raz, jeszcze raz wkoło! Nie ma sprawy, odparł jeż, Ile razy masz ochotę. Biegał więc zając siedemdziesiąt trzy razy, a jeż ciągle dotrzymywał

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Stare dobre czasy? jaki był XX wiek. Wisława Szymborska, Schyłek wieku.

Stare dobre czasy? jaki był XX wiek. Wisława Szymborska, Schyłek wieku. Stare dobre czasy? jaki był XX wiek. Wisława Szymborska, Schyłek wieku. 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: 1. zna twórczość Wisławy Szymborskiej, 2. rozumie potrzebę krytycznej oceny wydarzeń XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

W obliczu Zagłady Wprowadzenie

W obliczu Zagłady Wprowadzenie W obliczu Zagłady Wprowadzenie Wobec Zagłady tworzenie definicji świadka oraz kategoryzacja postaw. 1. Podaj definicję ofiar Holokaustu: były to osoby określone jako Żydzi na mocy ustaw norymberskich z

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW Teksty biblijne: Dz. Ap. 6, 1 7 Tekst pamięciowy: Gal. 6, 10 ( ) dobrze czyńmy wszystkim ( ) Nikt nie jest za mały, aby pomagać innym! Zastosowanie: * Pan Bóg pragnie, abyśmy otoczyli

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

ROK HISTORII NAJNOWSZEJ w Zespole Szkół im A. Mickiewicza w Bielsku Podlaskim

ROK HISTORII NAJNOWSZEJ w Zespole Szkół im A. Mickiewicza w Bielsku Podlaskim ROK HISTORII NAJNOWSZEJ w Zespole Szkół im A. Mickiewicza w Bielsku Podlaskim Konkurs Nasi bliscy, nasze dzieje, nasza pamięć - straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką Ministerstwo Edukacji

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Definicja getta Getto część miasta przymusowo zamieszkiwana przez mniejszość narodową lub

Bardziej szczegółowo

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego.

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Opracowanie: Katarzyna Duma Etap edukacyjny: gimnazjum Czas: 2-3 godziny lekcyjne (najlepiej bez

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej

Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej ISSN 2080-7759 Biuletyn Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej R. 4 Nr 6 (24) Listopad-grudzień 2011 r. 93/94 Historia Pracownia UKD Instytut Bibliograficzny Biblioteka Narodowa Aktualności 1. W listopadzie

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

DYMY NAD GETTEM POLACY WOBEC WALKI ŻYDÓW W GETCIE WARSZAWSKIM

DYMY NAD GETTEM POLACY WOBEC WALKI ŻYDÓW W GETCIE WARSZAWSKIM DYMY NAD GETTEM POLACY WOBEC WALKI ŻYDÓW W GETCIE WARSZAWSKIM scenariusz lekcji historii czas trwania: 45 minut autorka: Magdalena Frąckiewicz-Wiśnioch 1. Karta pracy dla zespołu 2. Materiał nr 1: Ostatni

Bardziej szczegółowo

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i

Głównym zadaniem AK była walka z okupantem o odzyskanie niepodległości; w tym celu żołnierze podziemnej organizacji prowadzili liczne akcje zbrojne i ARMIA KRAJOWA Armia Krajowa Konspiracyjna organizacja wojskowa polskiego podziemia działająca w okresie II wojny światowej oraz największa i najsilniejsza armia podziemna w Europie, tamtego okresu. W szczytowym

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Gdy dziecko często wpada w złość

Gdy dziecko często wpada w złość ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90

Bardziej szczegółowo

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Spis treści str. 10 str. 12.12 str. 20 sir. 21 Wprowadzenie Wstęp Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Struktura narodowościowa

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom.

Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Rok 2014 dedykujemy Żołnierzom Tułaczom. Wybór tego roku związany jest z Polakami, których rozrzuciła po kątach całego świata zawierucha dziejowa. 75 lat temu wybuch II wojny światowej doprowadził miliony

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

PIOTR W WIĘZIENIU. Bóg chce, abyś modlił się o innych I. WSTĘP

PIOTR W WIĘZIENIU. Bóg chce, abyś modlił się o innych I. WSTĘP PIOTR W WIĘZIENIU Teksty biblijne: Dz. Ap. 12,1 17 Tekst pamięciowy: Jeremiasz 33,3 dzieci młodsze, Jakub 5,16 dzieci starsze Wołaj do mnie, a odpowiem ci ( ) Wiele może usilna modlitwa sprawiedliwego.

Bardziej szczegółowo

Jak wyglądała Polska w sierpniu 1939 roku, jeszcze przed wojną?

Jak wyglądała Polska w sierpniu 1939 roku, jeszcze przed wojną? Dominik Hołda, uczeń klasy I gimnazjum wywiad z dziadkiem Władysławem Hołdą Mój Dziadek Władysław Hołda urodził się 8 czerwca 1933r. w Żurowej. Jest najmłodszy z siedmiorga rodzeństwa. Dlatego, iż ma dobrą

Bardziej szczegółowo

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny 1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Cele ogólne: a. Uczeń rozumie charakter wystąpień społecznych przeciw władzy w okresie

Bardziej szczegółowo

1. Roland rycerz średniowieczny

1. Roland rycerz średniowieczny 1. Roland rycerz średniowieczny Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna fragmenty tekstu Pieśni o Rolandzie, zna podstawowe wiadomości o zwyczajach i tradycjach rycerzy średniowiecznych, rozumie

Bardziej szczegółowo

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny KOD UCZNIA VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny POLACY I ZIEMIE POLSKIE W OKRESIE 1918-1989 r. Informacja dla ucznia : ETAP POWIATOWY 2012/2013 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania

Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Przygotowanie do przyjęcia Sakramentu Pojednania Czasem źle postępujemy Przez moje złe czyny (grzechy) inni ludzie się smucą, a czasami nawet płaczą. Moje złe czyny brudzą serce. Serce staje się brudne

Bardziej szczegółowo

4. po Wielkanocy CANTATE

4. po Wielkanocy CANTATE Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl 4. po Wielkanocy CANTATE Główna myśl: Wysławiaj Boga! Wiersz przewodni: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi. Mt 11,25a Fragment biblijny: Jezus wysławia

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze. W obliczu Zagłady. Kalendarium. Terminy i postaci kluczowe:

Materiały pomocnicze. W obliczu Zagłady. Kalendarium. Terminy i postaci kluczowe: Terminy i postaci kluczowe: Sprawiedliwy wśród Narodów Świata Yad Vashem szmalcownik sprawca Rada Pomocy Żydom Żegota ludobójstwo zbrodniarz wojenny proces norymberski Zofia Kossak-Szczucka Irena Sendlerowa

Bardziej szczegółowo

Przebieg zajęć 1. Wprowadzenie do tematu zajęć poprzez rozwiązywanie krzyżówki.

Przebieg zajęć 1. Wprowadzenie do tematu zajęć poprzez rozwiązywanie krzyżówki. Scenariusz 12 Temat: W jaki sposób chodzimy w grupach? Cel zajęć: Wyposażenie uczniów w zasób wiadomości i umiejętności dotyczących poruszania się po drogach w zorganizowanej grupie. Przebieg zajęć 1.

Bardziej szczegółowo

Czas Cele Temat Metody Materiały

Czas Cele Temat Metody Materiały Aleksandra Kalisz, Instytut Historii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Konspekt dnia studyjnego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau "Dyskryminacja, prześladowanie,

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa;

Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. rozumieć pojęcia: Szare Szeregi, zawiszacy, Harcerska Poczta Polowa; Harcerska Poczta Polowa Autor: Anna Bosiacka/Muzeum Powstania Warszawskiego Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych Czas trwania lekcji - 45 minut Cele. Po lekcji uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska

Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Fotoreportaż: stan i zagrożenia badanego środowiska Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 4 ochrona zwierząt Bezpośrednie

Bardziej szczegółowo

Obrona przed pornografią

Obrona przed pornografią 254 CEL OGÓLNY Ukazanie negatywnych skutków pornografii CELE OPERACYJNE Po zajęciach uczeń powinien: wiedzieć, czym jest pornografia, rozumieć szkodliwość rozpowszechniania treści pornograficznych, wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo