Podsumowanie seminarium Energii z odpadów. Inwestycje, paliwa, technologie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podsumowanie seminarium Energii z odpadów. Inwestycje, paliwa, technologie"

Transkrypt

1 Podsumowanie seminarium Energii z odpadów. Inwestycje, paliwa, technologie 25 marca br. Zespół CBE Polska zorganizował drugą edycję międzynarodowego Seminarium Energia z odpadów. Inwestycje, paliwa, technologie. W odbywającym się w Warszawie wydarzeniu udział wzięło blisko 150 ekspertów reprezentujących branże: odpadową, energetyczną i rozwijający się sektor WTE. Wyzwania w zakresie gospodarki odpadami, które stoją przed Polską, będą wymagały ogromnych kosztów i wysiłku. Czasu na powzięcie działań mamy coraz mniej. Od 2013 roku w praktyce wdrażamy w Polsce nowy system gospodarki odpadami komunalnymi nazywany w mediach rewolucją śmieciową, gdyż wymaga on ogromnych zmian. Dużo pozytywnych zjawisk wydarzyło się na rynku odpadowym, jednakże nadal istnieje wiele problemów, które niekiedy wymagają zdecydowanych interwencji administracji rządowej. Toczą się prace nad nowelizacją ustawy. Zarówno na poziomie parlamentu i Ministerstwa Środowiska powinny zakończyć się w tym roku. Głównym celem, o którym powinniśmy dużo mówić, jest zhierarchizowanie postępowania z odpadami. Masa składowanych odpadów, niekiedy bezpowrotnie marnowanych, sięga 70-80%. Jesteśmy prawie na szarym końcu, jeśli chodzi o redukcję poziomu składowisk w Unii Europejskiej. Jednocześnie mamy ogromne rezerwy, jeśli chodzi o surowce - zarówno w zakresie recyklingu jak i odzysku, w tym odzysku energii. Zdaniem Krzysztofa Kawczyńskiego moderatora seminarium i Przewodniczącego Komitetu Ochrony Środowiska Krajowej Izby Gospodarczej w ciągu najbliższych 5 lat możliwa do osiągnięcia jest rewolucja technologiczna i organizacyjno-logistyczna w zakresie gospodarki odpadami. Według eksperta, nie warto straszyć karami Komisji Europejskiej. Nacisk należy położyć na fakt, że możemy osiągnąć ogromne korzyści ekonomiczne i środowiskowe, a także poprawę bezpieczeństwa. Dlaczego Komisja Europejska podejmuje się dodatkowych działań odpadowych, skoro jest wiele badań, które wskazują, że odpowiednie zarządzanie odpadami jest ekonomicznie opłacalne? Obroty wygenerowane w 2008 roku przez przemysł zarządzania odpadami stanowiły około 145 mld euro około 1% PKB Unii Europejskiej zostały wygenerowany przez ten sektor. 2 mln miejsc pracy zostało zakwalifikowane jako miejsca pracy w branży odpadowej. Taki stan był bez wdrożenia/wpływu unijnej legislacji.

2 Według wyników badań KE z 2012 roku, dzięki pełnej zgodności z polityką UE można by wygenerować dodatkowe miejsc pracy i zwiększyć obroty o 42 mld, a realizując plan działań na rzecz efektywności zasobów (Roadmap on Resource Efficiency) powstać może jeszcze 526,000 miejsc pracy, zaś obroty mogą zwiększyć się o 55 mld. Reprezentująca Komisję Europejską Karolina D'Cunha, Team Leader, DG Environment Directorate A Green Economy, Unit A2 Waste Management & Recycling, przypomniała że podstawowym dokumentem regulacyjnym sektor WTE jest Ramowa dyrektywa odpadowa 2008/98/EC (Waste Framework Directive), stanowi ona podstawowe przepisy dotyczące odzysku energii z odpadów, w tym spalania w celu odzysku energii. KE przygotowuje mapy drogowe dla poszczególnych krajów, aby pomóc we wprowadzaniu dobrych praktyk tam, gdzie luki wdrożeniowe są największe. D'Cunha stwierdziła, że Komisja stara się wskazać lub zalecić kierunek rozwoju, jednakże w przypadku braku efektów, mogą zostać podjęte ostrzejsze działania prawne. Niektóre Państwa Członkowskie UE stoją przed wyzwaniem w zakresie zwiększenia potencjału spalania odpadów w celu pozyskania energii, lecz istnieją też takie, w których występuje zbyt duży potencjał spalania i muszą importować odpady, aby sprostać temu potencjałowi. Komisja Europejska zaleca odpowiednią równowagę między recyklingiem a spalaniem. Balans można osiągnąć poprzez mądre zarządzanie instrumentami finansowymi (np. odpowiednie opodatkowanie). KE rekomenduje ograniczenie wytwarzania energii z odpadów, które poddają się recyklingowi celem który należy osiągnąć, jest spalanie wyłącznie frakcji niepoddającej się recyklingowi. D'Cunha przypomniała również, że głównym wyzwaniem w zakresie zagospodarowania odpadów dla niektórych Państw nadal jest ograniczenie składowania. Problem składowania nie został jeszcze rozwiązany na przykład w Polsce. Na składowiska mają trafiać wyłącznie odpady, które nie poddają się recyklingowi i spalaniu na poczet energii. Są państwa, które spalają przeszło 50% odpadów komunalnych, ale są też kraje które spalają mniej niż 10%. Według dokumentacji, którą dysponuje Komisja, Polska w 2010 spalała 1%, ale w 2012 zgodnie z formułą R1 kraj nad Wisłą w ogóle nie odzyskiwał energii poprzez spalanie. Choć w zagospodarowaniu odpadami rekomenduje się tzw. zasadę bliskości, przedstawicielka Komisji Europejskiej zasygnalizowała, że w ramach UE transport odpadów może i powinien odbywać się z krajów, które nie mają mocy spalania. Czasem opłacalne wydaje się wysłanie odpadów do sąsiedniego Państwa, jeżeli dysponuje ono bardzo sprawną spalarnią, zamiast składować odpady we własnym kraju stwierdziła reprezentantka Karolina D'Cunha. Komisja Europejska otrzymuje wiele sygnałów z Państw członkowskich, które chcą inwestować w RIPOK-i. Inwestorzy często stoją przed wyzwaniami i barierami związanymi ze złym wizerunkiem takich instalacji i narzekania w rodzaju nie na moim podwórku. Prawdopodobnie 90% skarg dotyczy nielokowania instalacji blisko obszarów zamieszkania. Oczywiście odsetek wspomnianego niezadowolenia różni się w poszczególnych krajach i widać poprawę sytuacji. Problem leży przede

3 wszystkim w dialogu pomiędzy samorządami i mieszkańcami, a także w słabej edukacji środowiskowej. Z perspektywy Komisji Europejskiej, w Polsce przeszło 70% odpadów jest kierowanych na składowiska. Widać poprawę, około 2% mniej w skali roku, jednakże to ciągle zbyt mało. Standardy części składowisk w 2010 roku nie były zgodnych z dyrektywą. Komisja Europejska przygotowała zalecenia dla Polski: progresywnie zwiększyć podatek od składowania odpadów, a następnie wykorzystać przychody do wsparcia selektywnego zbierania odpadów i alternatywnej infrastruktury (do przetwarzania odpadów). Ważne jest opracowanie mądrego miksu pomiędzy recyklingiem a spalaniem poprzez przygotowanie i wdrożenie odpowiednich instrumentów finansowych. W Polsce należy też usprawnić kwestię dotyczącą zbierania danych 12% krajowych odpadów komunalnych nie było zidentyfikowanych (w 2012 roku). Polska musi również zoptymalizować segregowanie i zbiórkę odpadów, bo wciąż boryka się z szwankującymi systemami. Komisja zarekomendowała Polsce wprowadzenie podatku za spalanie oraz mechaniczno-biologiczne przetwarzanie odpadów, aby uczynić recykling bardziej ekonomicznym. KE Zaleciła nam utrzymywać podatek za składowanie odpadów na wyższym poziomie niż podatek za spalanie oraz mechaniczno-biologiczne przetwarzanie odpadów. Przychody wykorzystać powinniśmy do wsparcia selektywnego zbierania odpadów i alternatywnej infrastruktury. D'Cunha przypomniała również, że Polska powinna poprawić system zbierania danych na temat odpadów komunalnych i włączyć odpady opakowaniowe pochodzące z gospodarstw domowych do danych dotyczących wytwarzania i przetwarzania odpadów komunalnych, a także ustanowić i kontrolować system oraz infrastrukturę do selektywnego zbierania odpadów. Ponadto w Polsce należy wdrożyć selektywne zbieranie od drzwi do drzwi najszybciej jak to możliwe. Zgodnie z rekomendacjami KE mamy wspierać gminy poprzez regionalne i krajowe dokumenty (przewodniki) oraz zinstytucjonalizowaną wymianę know-how i najlepszych praktyk oraz rozszerzyć i poprawić efektywność kosztową (opłacalność), monitoring i transparentność istniejących systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta i wyeliminować nieuczestniczenie w systemie ( jeżdżenie na gapę ), a także tworzyć zachęty dla gmin do ustanawiania selektywnego zbierania i przesuwania się w górę hierarchii postępowania z odpadami - poprzez systemy dotacji/kar, nagród środowiskowych, projekty pilotażowe, stosowne środki fiskalne i kontrolne. Szczegółowe zalecenia dla Polski można znaleźć na stronie internetowej komisji europejskiej. Komisja pracuje aktualnie nad przeglądem/aktualizacją dyrektywy odpadowej w zakresie gospodarstw domowych i w zakresie składowisk. Ponadto KE poddaje ocena ex-post (tzw. "kontroli przydatności") pięć starych dyrektyw związanych z odpadami, które dotyczą: osadów ściekowych, PCB/PCT, odpadów opakowaniowych, zużytych pojazdów i baterii). Warto dodać, że cały rynek gospodarki odpadami (biorąc pod uwagę przetargi, które się odbyły) jest wart rocznie 3,3 mld PLN. Wytwarzamy około 5-6% odpadów komunalnych w UE. Przed rewolucją

4 śmieciową rynek ten wart był około 5 mld PLN. Zgodnie z szacunkami KIG rynek odpadów w Polsce powinien kosztować 7-8 mld PLN. Miało być taniej i jest taniej, pytanie czy lepiej. Nie stać nas na eksperymentowanie w zakresie zagospodarowania odpadów powinniśmy korzystać z zagranicznych doświadczeń. Dr inż. Beata Kłopotek stwierdziła, że żeby zmienić sposób postępowania z odpadami, musimy zmienić mentalność społeczeństwa, w tym mentalność osób odpowiedzialnych ze podejmowanie decyzji dotyczących intensyfikacji edukacji ekologicznej promującej właściwe postępowanie z odpadami. W Polsce potrzebujemy skuteczniejszych kampanii edukacyjno-informacyjnych, zarówno na poziomie krajowym i lokalnym. Oprócz świadomości musimy usprawnić również infrastrukturę. Konieczne jest wdrażanie nowoczesnych metod postępowania z odpadami, zarówno odzysku jak i unieszkodliwiania. Nie jesteśmy w stanie wszystkiego poddać recyklingowi, nie może więc zabraknąć miejsca dla metod termicznych. Panuje przekonanie, że mamy stosować nowoczesne, ale sprawdzone technologie, gdyż Polski nie stać na eksperymentowanie w zakresie gospodarki odpadami musimy postawić na to, co już zostało sprawdzone w innych krajach i przynosi efekty. Krajowy Plan zakłada wybudowanie zakładów o możliwości termicznego przekształcenia około miliona ton odpadów rocznie. Dr Kłopotek przypomniała, że Państwo członkowskie jeśli chce finansować budowę lub działania inwestycyjne w danym obszarze, będzie mogło pozyskać środki z funduszy unijnych, jeśli spełni pewne wyjściowe wymagania tj dysponuje otoczeniem, które pozwoli na to, że wydatkowanie pieniędzy będzie zdroworozsądkowe i że przyniesie oczekiwane efekty wspomoże Państwo członkowskie w osiągnięciu celów zapisanych w prawie Unii Europejskiej. Komisja Europejska wyszła z założenia, że jeśli nie będzie odpowiednich mechanizmów, które pozwolą zachować hierarchię odpowiednich sposobów postępowania z odpadami, to zaplanowane inwestycje nie będą zrównoważone. Aby móc skorzystać z dofinansowania, spełnione muszą być następujące kryteria: (1) sprawozdanie o wdrażaniu dyrektywy wymagane przez art. 11 ust. 5 ramowej dyrektywy 2008/98/WE zostało przekazane Komisji Europejskiej i zawiera informacje dotyczące postępów w osiąganiu celów określonych w art. 11 dyrektywy 2008/98/WE; (2) Istnienie jednego lub więcej planów gospodarki odpadami zgodnie z wymogami art. 28 dyrektywy 2008/98/WE; (3) Istnienie programów zapobiegania powstawaniu odpadów, zgodnie z wymogami art. 29 dyrektywy 2008/98/WE; oraz (4) Niezbędne środki do osiągnięcia celów dotyczących przygotowania do ponownego użycia i recyklingu do 2020 r. zgodnie z art. 11 ust. 2 dyrektywy 2008/98/WE zostały przyjęte. Aktualnie Ministerstwo Środowiska dyskutuje z Komisją Europejską w celu ustalenia, czy wspomniane kryteria zostały spełnione. Najpóźniejszy termin spełnienia kryteriów to koniec 2016 roku. Jeśli warunki nie zostaną spełnione, w nowej perspektywie nie będzie pieniędzy na gospodarkę odpadami komunalnymi. Wątpliwości Ministerstwa Środowiska budziło kryterium czwarte.

5 Komisja Europejska przygotowała dodatkowe wytyczne, pośród których najistotniejsze wydają się te, które dotyczą instrumentów ekonomicznych takich jak: odpowiednie podatki (opłaty) za składowanie (i/lub zakazy składowania odpadów nadających się do recyklingu), politykę w zakresie cen/taryf za spalanie odpadów w celu faworyzowania recyklingu/ponownego użycia, systemy płać za to, co wyrzucasz (PAYT pay as you throw) lub równoważne na poziomie lokalnym, obejmujące stopniowo coraz większą część ludności; oraz systemy odpowiedzialności producenta (zapewniające finansowanie selektywnego zbierania i recyklingu odpowiednich strumieni odpadów) lub systemy równoważne (takie jak systemy depozytowe),strategie, polityki, zasady zachęcające władze właściwe dla gospodarki odpadami komunalnymi (gminy/regiony) do przesuwania się w górę hierarchii sposobów postępowania z odpadami i przyjmowania instrumentów ad hoc (takich jak PAYT). System gospodarki odpadami w Polsce ma być zrównoważony, czyli uwzględniać zarówno aspekty środowiskowe, gospodarcze i społeczne. Na odpady powinniśmy patrzeć jak na zasoby, również w obliczu bezpieczeństwa, nie powinniśmy traktować ich jako problem, którego chcemy się pozbyć, a jako szansę rozwoju. Reprezentant firmy Energetyka Wisłosan zwrócił uwagę na kwestię dotyczącą wprowadzenia podatków za termiczne przekształcanie odpadów. Jako inwestor chciałby wiedzieć, czy podatek dotyczy póki co wyłącznie krajów, które mają nadpodaż mocy przetwarzania, czy w najbliższym Krajowym Planie Zagospodarowania Odpadami może znaleźć się informacja o opodatkowaniu. Dr Kłopotek stwierdziła, że ewentualny podatek jest rekomendowany, przed wprowadzeniem tego podatku muszą nastąpić analizy, MŚ nie chce przestraszyć inwestorów i zadusić inwestycji WTE w zarodku. W bliskiej perspektywie będą zwiększane koszty związane ze składowaniem odpadów. Polsce bardzo daleko do osiągnięcia nadwyżki mocy. Jednakże Kawczyński przypomniał, żeby inwestorzy wzięli pod uwagę to, że mogą wystąpić problemy z pozyskaniem odpadów do dużych spalarni. Belgia również borykała się z problemami związanymi z odpadami dziś może pochwalić się 65-procentowym recyklingiem i składowaniem poniżej 1%. Johan Bonnier, Dyrektor międzygminnej spółki komunalnej, która zajmuje się całym łańcuchem gospodarki odpadami w południowo-zachodniej Flandrii (IMOG) oraz członek Belgian Waste-to-Energy Association (BW2E) stwierdził, że bardzo dobre statystyki dotyczące recyklingu i składowania odpadów w Belgii, wynikają z dobrej polityki i doświadczenia. Rząd Flandrii już dawno wprowadził ramy prawne, które zabraniały składowania odpadów na składowiskach, dzięki czemu udało się zredukować ich poziom do stanu poniżej 1%. Bonier podkreślił, że kiedy wprowadza się przekształcanie należy zwiększyć podatek od składowania odpadów, które również powinno być odpowiednio opodatkowane, żeby zachęcać do recyklingu, a spalać tylko frakcję, która się mu nie poddaje dzięki czemu w 2012 poziom recyklingu wyniósł aż 65%. Rząd Belgii wprowadził również odpowiedzialność korporacyjną, która wspiera produkcję energii elektrycznej. Problemem władz publicznych jest to, w jaki sposób uświadamiać i uwrażliwiać

6 społeczeństwo, gdyż selektywna zbiórka jest podstawą systemu zarządzania odpadami. W Belgii funkcjonuje system selekcji odpadów, którego ważnym elementem jest np. zwiększanie wiedzy dzieci i młodzieży w szkołach. Kraje skandynawskie wypracowały już dobre rozwiązania, teraz koncentrują się na ich optymalizacji. Per Lindgren, Manager Działu sprzedaży w Götaverken Miljö AB poinformował, że wykorzystywanie odpadów na cele energetyczne rozpoczęło się w Szwecji w latach 70. Dziś system wydaje się rozwinięty, choć Szwecja na tym nie poprzestaje i wciąż stara się go zoptymalizować. Dzięki odpowiednim regulacjom udało się ograniczyć poziom odpadów na składowiskach poniżej 1% - składowana jest głównie ceramika i szkło nienadające się do recyklingu. Ekspert zwrócił uwagę na rolę zaawansowanych technologii, takich jak np. odzysk energii ze spalin, które dodatkowo usprawniają system zagospodarowania odpadami każde usprawnienie pozwala wytworzyć z tony odpadów większą ilość energii. Ole Morten Petersen, Dyrektor zarządzający duńskiego stowarzyszenia DAKOFA, poinformował, że w 70 latach Dania borykała się z problemami środowiskowymi, związanymi zwłaszcza ze składowaniem odpadów. Aby zoptymalizować system gospodarki odpadami Dania stara się zmniejszyć poziom spalania odpadów. Aktualnie poziom spalania plasuje się w okolicach 30%, składowanych jest ok. 5-6% odpadów a poziom recyklingu wynosi ok. 61% - ambicją jest osiągnąć tak dobre wyniki jak w Belgii. Ekspert zwraca uwagę na to, że istotnym wydaje się być zwiększenie jakości strumieni odpadów do celów recyklingu oraz dobieranie najlepszych zasobów odpadów do spalarni. Duński rząd stara się przeciwdziałać generowaniu odpadów. Według Petersena na problem trzeba patrzeć również jakościowo, nie tylko ilościowo. W Danii musimy osiągnąć pewne cele w 2020 i rząd w 2016 ma wystosować do gmin nowy plan, gdy okaże się, że prognozy będą niezadowalające - stwierdził reprezentant DAKOFA. Zdaniem eksperta moce przerobowe w Dani powinny być zmniejszone i bardziej dostosowane do odpadów, które są generowane. Przepisy prawne w Danii przekazują kompetencje odpadowe gminom. Wszystkie RIPOK-i i sortownie są własnością samorządów, legislacje są więc nakierowane na gminy. Aby zwiększyć optymalność systemu zagospodarowania odpadami w Danii, prowadzone są aktualnie dyskusje nad skorzystaniem z formuły PPP. Odpadowy węzeł gordyjski - system skupia się na mieszkańcu, a administracja samorządowa nie chce zrazić do siebie wyborców. Krzysztof Kawczyński stwierdził, że najnowsza ustawa regulująca system zagospodarowania odpadami jest kompromisem między sektorem samorządowym a sektorem prywatnym. Zdaniem eksperta ustawa jest ambitna, natomiast Polska boryka się ze skutecznym wdrożeniem dobrych przepisów ustawowych. Wydaje się, że aktualnie potrzebujemy stabilizacji prawa, żeby inwestorzy i

7 przedsiębiorcy mogli działać bardziej długofalowo. W Polsce nie wiemy, ile dokładnie odpadów produkujemy. Odpady musimy odpowiednio ewidencjonować. Scenariusz nowego systemu poszedł w kierunku przetargów organizowanych przez gminy, przy jedynym kryterium najniższej ceny. Idąc dalej tą drogą, nie uda nam się uzyskać założonych celów. Całe odium aktualnego systemu skupia się na mieszkańcu, a administracja samorządowa nie chce zrazić do siebie mieszkańców. Kawczyński apeluje, że ten węzeł gordyjski musi zostać jak najszybciej rozwiązany. Dyskusja na temat ustawy o odnawialnych źródłach energii toczy się już zbyt długo. 3-letnie opóźnienie w zakresie wprowadzenia regulacji wynikających z unijnej dyrektywy może poskutkować karą finansową dla Polski około miliarda złotych. W nowy projekt ustawy o oze dosyć zdecydowanie wpisano informację, że odpady to po części odnawialne źródło energii. Ciepłownicy powinni zainteresować się odpadami. Według Adama Palacza, Dyrektor ds. Rozwoju Projektów Strategicznych, Dalkia Polska S.A. sektor ciepłowniczy nie postrzega potencjału, który tworzy się wokół odpadów, a sektor odpadowy nie postrzega ciepłownictwa jako jednego z podstawowych elementów zamykania łańcuchów komunalnych w ramach zintegrowanej gałęzi komunalnej. Tylko jeden projekt spalarni w Polsce zakłada kondensację spalin i odzysku energetycznego ciepła za spalin, pozostałe pięć nie zamierza wykorzystać tej dodatkowej możliwości. Szacuje się, że ponad 40% potrzeb grzewczych Polaków zaspokojonych jest przez sieci ciepłownicze. Ogromny potencjał zatrzymuje się na poziomie potencjału. Zdaniem eksperta blokadą jest zamknięcie się branż na rozwiązania wyspowe niedostrzeganie interfejsu pomiędzy branżami. Będziemy dysponować około 3 mln ton odpadów frakcji suchej i 2,5-3 mln ton frakcji mokrej (biodegradowalnej, podsitowej odsiewanej na instalacjach MBT). Zdaniem eksperta ciepłownicy nie dostrzegają potencjału również poprzez bariery systemowe, które sprawiają, że wykorzystywany w dużej mierze ciągle będzie węgiel. Palacz apeluje, żeby polskie ciepłownictwo spojrzało na całą kompleksowość związaną z odpadami, w tym na kondensację spalin i przewidywalność oraz kontraktowanie odpadów w perspektywach długoterminowych wydaje się to istotniejsze niż spór czy odpady powinny być traktowane jako 42- czy 47-procentowe oze. Maciej Krzyczkowski, Główny specjalista ds. ekozarządzania w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska zwraca uwagę na to, że rola EMAS w kontekście systemu gospodarki odpadami może być istotna w przypadku problemu wiarygodności danych czy braku przestrzegania/egzekwowania wymagań prawnych w zakresie ochrony środowiska. Jest to swoisty know-how pozwalający spełniać najwyższe kryteria w zakresie ochrony środowiska. Ma to szczególne znaczenie dla administracji, gdyż jeśli firma wpisana jest do rejestru, stanowi to gwarancję przejścia odpowiedniego audytu. Udogodnieniem jest fakt, że w nowych przepisach dotyczących ochrony środowiska EMAS pojawia się wielokrotnie. Ponadto EMAS to również zachęty finansowe m.in. zwolnienie z obowiązku

8 akcyzowego od gazu i węgla. Marek Kabaciński, Vice Prezes Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania w Krakowie i Członek Krajowej Izby Gospodarki Odpadami, poinformował że Kraków zdecydował się na system Inhause i tym samym całokształtem systemu zarządzania odpadami zarządza krakowskie MPO. Podstawą finansowania są więc fundusze miasta i dotacje unijne. Kompletny system zagospodarowania odpadami zostanie zwieńczony otwarciem spalarni w 2016 roku. Beneficjentem spalarni jest Krakowski Holding Komunalny, niemniej 62% początkowych funduszy zostało przydzielone ze środków unijnych. Kabaciński poinformował, że powzięte zostały już działania służące zwiększeniu świadomości mieszkańców, a także odpowiedniej edukacji w szkołach programy zostały już przygotowane. Wymagania 2020 roku najpewniej uda się spełnić, jednakże cele na 2030 rok może być problematyczny bez skorzystania z formuły PPP. Kabaciński zwraca uwagę na ryzyko związane z brakiem gwarancji ilości odpadów, które będą mogły zostać poddane spalaniu. Aby zwiększyć efektywność wytwarzania energii z odpadów warto zoptymalizować ich transport i magazynowanie. Według Heikki'ego Jyrkinena, Sales Mangera w firmie Cross Wrap Oy Ltd, optymalizacja systemu zagospodarowania odpadami może zostać osiągnięte również poprzez odpowiednie transportowanie, składowanie i przechowywanie odpadów do wykorzystania na cele energetyczne. Nie jest tajemnicą, że moc spalarni na niektórych obszarach przewyższa ilość odpadów. Zanim odpady zostaną przekazane do utylizacji powinny być odpowiednio zabezpieczone, zwłaszcza że nadwyżkę odpadów gromadzonych w lecie, dzięki zastosowaniu pewnych rozwiązań konserwacyjnych, można spalić zimą bez obniżenia jakości. Interesujące wydaje się rozwiązanie proponowane przez firmę Cross Wrap, czyli bele w formie kostki, które znacznie zmniejszają zapotrzebowanie na powierzchnie magazynową i transportową. System pakowania Cross Wrap jest szczególny dlatego, że bele zawijane są w systemie "trójwymiarowym" - bela zawijana jest najpierw w pionie, później w poziomie. Sprasowana i zawinięta bela jest przesuwana tak, by nie naruszyć struktury jej bryły. Możliwe jest dostosowanie urządzeń do pakowania tak by poprzez zwiększenie ilości warstw, zwiększyć również wytrzymałość zabezpieczenia na potrzeby długoterminowego magazynowania bądź transportu. Warto wspomnieć, że prasować i zawijać można większość typów odpadów: odpady komunalne, RDF, pierze - w zasadzie wszystko to, co da się sprasować, można też zapakować w folię. W identyczny sposób może odbywać się również np. pakowanie sklejki w przemyśle drzewnym. Cykl zawijania jednej kostki trwa średnio około 60 sekund. Na całym świecie wyprodukowano już ponad 50 milionów zawiniętych beli i kostek. Firma dysponuje również rozwiązaniami automatyzującymi rozpakowywanie, nawet na przenośniku taśmowym, dzięki czemu ogranicza się poziom zaśmiecenia i zapylenia. Redukcję poziomu składowania można osiągnąć poprzez kampanie zwiększające ekologiczną świadomość oraz przez instrumenty finansowe. Johnny Stuen, Dyrektor techniczny Oslo Energigjenvinningsetaten, Klemetsrud WTE plant w

9 Norwegii, poinformował, że w roku 2013 w Oslo na energię przekształcono 382 tys. ton odpadów wydajność zakładu to 450 tys. ton. 89% energii odzyskanej z odpadów wykorzystano w układzie ciepłowniczym. W Oslo wyprodukowano 133 GWh energii elektrycznej i 832 GWh energii cieplnej. Opłata na bramie, którą firma otrzymuje od miasta Oslo to ok. 200 euro na tonę w cenę tę nie jest wliczona zbiórka i warto podkreślić, że to wcale nie najwyższa opłata na bramie. Przeciętny mieszkaniec Oslo produkuje około 300 kg odpadów rocznie, miasto zamieszkuje około ok. 620 tys. osób. Otrzymujemy około 100 euro na tonę tworzyw sztucznych, które objęte są systemem odpowiedzialności publicznej. Tworzywa sortujemy i wysyłamy je do Szwecji i Niemiec, gdzie są przetwarzane - stwierdził ekspert. Na kampanie informacyjne zachęcające do segregowania odpadów oraz wymianę pojemników, które usprawniają segregację w Oslo przeznaczono ok. 70 mln euro. Wprowadzono również system koloru toreb na poszczególne odpady. Niestety niektóre gminy/dzielnice Oslo wciąż dostarczają odpady niesortowane. Od 2009 roku mamy zakaz składowania odpadów podlegających spalaniu na wysypiskach poinformował Stuen. Jak najlepiej zagospodarować produkty uboczne po spalaniu odpadów? W Szwecji tylko 1% odpadów jest przechowywanych na składowiskach, ponadto w kraju tym nie funkcjonuje żaden system dotacji dla spalarni inwestycje mają być rentowne. Włodzimierz Winkler, Manager zakładu Heat Generation Uppsala w Szwecji, należącego do Vattenfall AB, poinformował, że energetyka ciepłownicza w Uppsali zabezpiecza niemal całkowicie potrzeby miasta 95% wszystkich domostw jest podłączonych do systemu ogrzewania. Zakład w Uppsali prowadzi gospodarkę popiołami i żużlem po spaleniu zostaje 20% masy, którą Vattenfall stara się zagospodarować w całości, założeniem jest to, żeby nie pozostały żadne niezagospodarowane produkty uboczne koszty przekształcania i oczyszczania poszczególnych ups-ów są duże ze względu na ceny substancji chemicznych niezbędne do przeprowadzenia skomplikowanych reakcji. Część UPS-ów zostaje zagospodarowanych jako wypełniacz do budowy dróg. Najbardziej szkodliwe substancje zbierane są z elektrofiltrów z nimi nic już nie można zrobić, więc zostają przekazane na wysypisko. Część żużli zostaje poddane oddzieleniu części metalowych, więc zanim zostanie wykorzystane pod drogi, można zarobić na metalach, więc nie obciążają zakładu, bo mogą zarobić na złomie z żużla. Ostatnim z produktów ubocznych jest tzw. mleczko wapienne, z których przy zastosowaniu odpowiednich komponentów wyprodukować wyprodukować gips. Zakład w Uppsali podpisał umowę o partnerstwie z władzami miasta, dzięki czemu mogło nastąpić rozbudowanie spalarni m.in. w celu utrzymania emisji na poziomach europejskich. Winkler poinformował, że miasta w Szwecji podpisują zobowiązania, zgodnie z którymi emisje mają być zredukowane do zera. Ekspert poinformował również, że aktualnie Vattenfall planuje nową elektrociepłownię na biopaliwo, odbywają się również modernizacje spalarni. Winkler stwierdził, że inwestorzy powinni wiedzieć, że z różnych względów miks powinien być zróżnicowany. W założeniu spalarnia ma pracować przez cały rok. Z uwagi np. na zmiany pogody i różne zapotrzebowanie na ciepło i chłód (potrzebny np. dla przemysłu farmaceutycznego), system informatyczny pozwala na wybór, czy produkować więcej pary technologicznej, czy więcej energii elektrycznej. Synergia ekonomiczna dzięki współspalaniu różnych typów odpadów.

10 Dr Ryszard Strzelecki, doradca w zakresie projektów Waste to Energy w Grupie CNIM, stwierdził, że istotne jest obserwowanie i doskonalenie technologi spalania odpadów, gdyż same odpady się zmieniają wzrasta ich wartość kaloryczna (w Europie wartość kaloryczna w przeciągu ostatnich 10 lat wartość opałowa odpadów wzrosła o około 1000 KJ), pojawiają się nowe formy recyklingu etc. Firma CNIM skonstruowała ponad 160 instalacji WTE zawierających 284 linie do spalania oraz eksploatuje 8 instalacji, aby wzbogacać swoje doświadczenie. Strzelecki podkreślił, że bardzo istotnym elementem każdej spalarni są ruszty, a konkretnie ich spektrum spalania i wydajność w zakresie spalania. CNIM współpracuje z niemiecką firmą MARTIN, których ruszty mogą spalać praktycznie każdy typ odpadów komunalnych i komunalnopochodnych (od 5 do 20 tys. KJ). Rozwiązania proponowane przez CNIM pozwalają na różne konfiguracje współspalania odpadów (w tej samej instalacji) takich jak odpady komunalne zmieszane, frakcje suchą z zakładów MBT (tzw. pseudo RDF), odpady ściekowe oraz odpady medyczne. Możliwe jest również współspalanie zupełnie mokrych odpadów. Istotne jest to, że na etapie projektowania można przewidzieć w instalacji możliwość późniejszego współspalania (np. odpadów ściekowych za 3 lata, gdy zmienią się jakieś prawne regulacje). Ponadto odpady mokre można przy instalacji podsuszać do 65-70% i wrzucać do kotła. Takie instalacje działają dziś we Francji i w Szwajcarii. Wspomniane rozwiązanie pozwala uzyskać znakomitą synergię ekonomiczną zamiast budować osobną instalację do unieszkodliwiania odpadów komunalnych i osobną do unieszkodliwiania odpadów ściekowych, można spalać je na tym samym ruszcie w tym samym kotle. Bez problemu można współspalać do 15%. CNIM zwraca uwagę również na architektoniczne walory instalacji. Jest to szczególnie istotne ze względu na opinie społeczne. Aktualnie większość spalarni obudowanych jest szkłem dzięki czemu przekazujemy społeczeństwu, że nie mamy nic do ukrycia. Dodatkowo CNIM we wszystkich instalacjach proponuje klientom budowę centrów edukacji ekologicznej, z których mogą korzystać szkoły, ekolodzy itd. CNIM proponuje również rozwiązania do zarządzania produktami ubocznymi po spalaniu i ich optymalizacji. Lorenzo Zaniboni, Dyrektor, A2A Waste to Energy przypomniał, że spalarnia odpadów jest tylko częścią złożonej mozaiki systemu zarządzania odpadami. W 1992 roku gmina Brescia zatwierdziła projekt zintegrowanego systemu przeciwdziałania generowaniu odpadów. Podstawą systemu jest selektywna zbiórka, recykling, kompostowanie i generowanie energii z odpadów. Z około 9% selektywnej zbiórki w 1992, Brescii udało się dojść do 40%. Aktualnym celem miasta jest przekroczenie pułapu 50%. Eksploatacja spalarni rozpoczęła się w 1998 roku. Do dziś udało się jej przekształcić 728 tys. ton odpadów komunalnych, dzięki czemu wyprodukowała 561 GWh energii elektrycznej i przeszło 805 GWh energii cieplnej. Dzięki spalarni udało się zaoszczędzić ponad 150 tys. ton węgla i zredukować poziom emisji dwutlenku węgla o ok. 400 tys. ton. Warto podkreślić, że dzięki zainstalowanym ekofiltrom, włoski zakład emituje 10 razy mniej szkodliwych substancji od poziomu zapisanego w standardach. Zdaniem Zaniboniego aby osiągnąć wysoki poziom odzysku energii warto zainwestować w wydajny system wykorzystujący energię ze spalin. Optymalizacji wydajności procesów pomaga również zaawansowany monitoring pomiarów. Zredagował: Kamil Szkup

11 Artykuł zostały przygotowany w oparciu o wykłady i materiały z drugiej edycji międzynarodowego seminarium Energia z odpadów. Inwestycje, paliwa, technologie, które 25 marca br. zostało zorganizowane przez Zespół CBE Polska. Honorowy Patronat nad Seminarium objęli: The Waste-to-Energy Research and Technology Council (WTERT), Ambasada Danii, Politechnika Łódzka, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki, Instytut Ochrony Środowiska Polski Instytut Badawczy, Ogólnopolska Izba Gospodarcza Recyklingu, Krajowe Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast, Fundacja Poszanowania Energii, Stowarzyszenie Promocji Paliw Alternatywnych, Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój, Krajowa Izba Gospodarki Odpadami, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Marszałek Województwa Mazowieckiego, Jarosław Rzepa - Członek Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego, Prezydent m. st. Warszawy, Prezydent miasta Konina. Wydarzenie zostało objęte również Mecenatem Miasta Szczecin. Wśród Patronów Medialnych znaleźli się: Polska Agencja Prasowa, Bioenergy International, EU-Recycling, recyclingportal.eu, re-database.com, The Baltic Course, Edifícios e Energia, renewsindia.com, mysolutioninfo.com, environmental-expert.com, news.balkanenergy.com, Serwis Administracyjno Samorządowy, Polski Przemysł, oze.pl, odnawialnezrodlaenergii.pl, ebiomasa.pl, ogrzewnictwo.pl, gramwzielone.pl, elektryka.org, budownictwo.org, Biznes & Ekologia, portalenergia.pl, ioze.pl, srodowisko.abc.com.pl, ekonews.com.pl, tworzywa.org, Gospodarka Odpadami, e-odpady.com, energiamax.pl, biznesalert.pl, Paliwa i Energetyka, inzynieria.com, srodowisko.pl oraz eip-online.pl. Parterami Strategicznymi wydarzenia byli: Cross Wrap Ltd., Valmet Corporation oraz Grupa CNIM. Ekspertem technologicznym Seminarium była firma Götaverken Miljö, a w charakterze Dostawcy Branżowego wystąpiła firma ANDRA Sp. z o.o. W gronie wystawców podczas Seminarium zaprezentują się firmy: International Waste Industries, Kancelaria Prawna Baker & McKenzie, BlueSoft STC Sp. z o. o. oraz FUMAR Sp. z o.o. Sponsorem przerwy kawowej podczas Seminarium jest firma Baumgarte Boiler Systems GmbH. Symultaniczne tłumaczenie wydarzenia zapewniła firma Bireta. Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom oraz zaangażowanym w wydarzenie partnerom i patronom. Zachęcamy do zadawania pytań dotyczących poszczególnych wystąpień, do dzielenia się z nami wnioskami oraz do uczestnictwa w kolejnych, organizowanych przez nas wydarzeniach. - Zespół CBE Polska

12 KONTAKT Center for Business Education Tel: Fax: Adres: Chmielna 35/ Warszawa

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI

ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI ZOBOWIĄZANIA UNIJNE POLSKI W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI Beata B. Kłopotek Departament Gospodarki Odpadami Gdańsk, dnia 16 października 2012 r. Plan prezentacji 1. Dyrektywy unijne odnoszące

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami

SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami SPRAWOZDANIA Z WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI ZA LATA 2011-2013 Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami Art. 18 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH

WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH 1. Cel opracowania planów inwestycyjnych Informacje o konieczności sporządzania planów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁE DZIAŁANIA W ZAKRESIE WPGO. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami

PRZYSZŁE DZIAŁANIA W ZAKRESIE WPGO. Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami PRZYSZŁE DZIAŁANIA W ZAKRESIE WPGO Łucja Dec Departament Gospodarki Odpadami Ex ante - wpgo W nowej perspektywie finansowej na lata 2014 2020 dystrybucja środków z funduszy europejskich będzie uzależniona

Bardziej szczegółowo

NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE

NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE Krzysztof Kawczyński - Komitet Ochrony Środowiska KIG Warszawa, 4 grudnia 2013 r. Polska gospodarka odpadami

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Wrocław, marzec 2012 Dyrektywa ramowa

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE VI MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NOWA ENERGIA USER FRIENDLY 2010 Jean-Michel Kaleta Warszawa 18 czerwca 2010 Spis treści Strona Czy można spalać odpady komunalne?

Bardziej szczegółowo

KRAKOWSKI HOLDING KOMUNALNY SPALARNIE W EUROPIE I NA ŚWIECIE

KRAKOWSKI HOLDING KOMUNALNY SPALARNIE W EUROPIE I NA ŚWIECIE KRAKOWSKI HOLDING KOMUNALNY SPALARNIE W EUROPIE I NA ŚWIECIE wrzesień 2009 Historia spalarni odpadów komunalnych Koncepcja niszczenia odpadów poprzez spalanie w urządzeniach specjalnie zaprojektowanych

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF

PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF Kinga Załęcka-Kościukiewicz Radca prawny Elbląg, 8 października 2015 roku MIEJSCE NA RYNKU ODPADÓW - WYGRAJĄ NAJLEPSI, ZATEM REZERWUJ MIEJSCE - CZAS NA INSTALACJE

Bardziej szczegółowo

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami

Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Bank Ochrony Środowiska Alicja Siemieniec Dyrektor Departamentu Finansowania i Projektów Ekologicznych Finansowanie samorządowych inwestycji w gospodarkę odpadami Paliwa Alternatywne. Waste to Energy.

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

Zarząd Województwa Łódzkiego. Plan gospodarki odpadami województwa łódzkiego 2012. Łódź, lipiec 2012

Zarząd Województwa Łódzkiego. Plan gospodarki odpadami województwa łódzkiego 2012. Łódź, lipiec 2012 Zarząd Województwa Łódzkiego Plan gospodarki odpadami województwa łódzkiego 2012 Łódź, lipiec 2012 1 Podstawy formalne Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2014 ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości

Bardziej szczegółowo

USTAWA O GOSPODARCE OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI

USTAWA O GOSPODARCE OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI USTAWA O GOSPODARCE OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI Okresy przejściowe W 2014 zakończył się dla Polski kolejny okres przejściowy w realizacji poziomów odzysku i recyklingu określonych zmienioną

Bardziej szczegółowo

711 841 229 959 Mg. 2 078 840 801 904 Mg. 996 145 333 060 Mg. 754 249 245 239 Mg

711 841 229 959 Mg. 2 078 840 801 904 Mg. 996 145 333 060 Mg. 754 249 245 239 Mg Plan gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014 cele strategiczne Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Mikołów, 26 czerwca 2014 r. Uchwałą Nr IV/25/1/2012 z dnia

Bardziej szczegółowo

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie?

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? - Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? Recykling odpadów odzysk surowców wtórnych z odpadów komunalnych Tarnów, 12 grudnia 2014 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce

Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Paliwa z odpadów możliwości i uwarunkowania wdrożenia systemu w Polsce Dr inż. Ryszard Wasielewski Centrum Badań Technologicznych Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu 2/15 Walory energetyczne

Bardziej szczegółowo

Technologia ACREN. Energetyczne Wykorzystanie Odpadów Komunalnych

Technologia ACREN. Energetyczne Wykorzystanie Odpadów Komunalnych Technologia ACREN Energetyczne Wykorzystanie Odpadów Komunalnych Profil firmy Kamitec Kamitec sp. z o.o. członek Izby Gospodarczej Energetyki i Ochrony Środowiska opracowała i wdraża innowacyjną technologię

Bardziej szczegółowo

PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO PROJEKT AKTUALIZACJI PLANU GOSPODARKI ODPADAMI DLA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO KONSORCJUM: IETU Katowice IMBiGS CGO Katowice 1 Sektor gospodarczy Ilość wytworzonych odpadów innych niż niebezpieczne i komunalne

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami komunalnymi

Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami komunalnymi Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami komunalnymi Dr inż. Marek Mielczarek Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu Wrocław, 19 marca 2012 r. Udzielanie dofinansowania ze środków WFOŚiGW we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Uwolnij energię z odpadów!

Uwolnij energię z odpadów! Uwolnij energię z odpadów! Energia-z-Odpadów: Co na wejściu? Co na wyjściu? Energia-z-Odpadów a legislacja europejska 26.11.2009 POLEKO, Poznań dr inŝ. Artur Salamon, ESWET 1 O nas: ESWET (European Suppliers

Bardziej szczegółowo

Podstawowe cele EU Kielce, 27 luty 2013

Podstawowe cele EU Kielce, 27 luty 2013 1 Nowe aspekty systemu zbierania i zagospodarowywania pokonsumpcyjnych odpadów opakowaniowych w świetle polskich zmian legislacyjnych -rola i odpowiedzialnośćproducenta w organizacji zbierania i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami wraz z Planem Inwestycyjnym w zakresie odpadów komunalnych

Aktualizacja Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami wraz z Planem Inwestycyjnym w zakresie odpadów komunalnych Aktualizacja Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami wraz z Planem Inwestycyjnym w zakresie odpadów komunalnych Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi

Bardziej szczegółowo

Świat się zmienia śmiecenie odpada! Nowy system gospodarowania odpadami. Irena Krukowska - Szopa Sławek Chybiński

Świat się zmienia śmiecenie odpada! Nowy system gospodarowania odpadami. Irena Krukowska - Szopa Sławek Chybiński Świat się zmienia śmiecenie odpada! Nowy system gospodarowania odpadami Irena Krukowska - Szopa Sławek Chybiński Wszyscy wytwarzamy odpady i wszyscy wspólnie musimy dążyć do właściwego z nimi postępowania.

Bardziej szczegółowo

Program na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 (CIP)

Program na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 (CIP) Program na rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013 (CIP) Wsparcie EKOINNOWACJI Danuta Dyrszka International Scientific Thematic Network for Environmental Technologies ENVITECH-Net N Co to znaczy ekoinnowacja?

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Lesław Janowicz econet OpenFunding Sp. z o.o. 28.10.2015 Nie wiemy wszystkiego, ale czujemy się ekspertami

Bardziej szczegółowo

Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie. Mikael Backman Magdalena Rogulska

Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie. Mikael Backman Magdalena Rogulska Biogaz z odpadów doświadczenia szwedzkie Mikael Backman Magdalena Rogulska Główne obszary działania Szwedzko-Polskiej Platformy Zrównoważonej Energetyki * 2 Rodzaje działań Szwedzko-Polskiej Platformy

Bardziej szczegółowo

Strategiczna inwestycja dla pomorskiej gospodarki odpadami Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Gdańsku

Strategiczna inwestycja dla pomorskiej gospodarki odpadami Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Gdańsku IPOPEMA / Poufne Strategiczna inwestycja dla pomorskiej gospodarki odpadami Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Gdańsku 2 ZAKŁAD TERMICZNEGO PRZETWARZANIA ODPADÓW W GDAŃSKU Kraje starej

Bardziej szczegółowo

Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH Systemy gospodarowania odpadami w wybranych krajach Unii Europejskiej stan obecny, planowane zmiany, szanse i

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Racjonalna gospodarka odpadami w ofercie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Racjonalna gospodarka odpadami w ofercie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Racjonalna gospodarka odpadami w ofercie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

Departament Ochrony Środowiska UMWP

Departament Ochrony Środowiska UMWP Aktualizacja Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami oraz opracowanie Planu Inwestycyjnego jako warunek niezbędny do uzyskania dofinansowania na inwestycje z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi Departament

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE www.ruse-europe.org Efektywna gospodarka odpadami to zintegrowany system, który opiera się na zbieraniu, transporcie, odzysku i unieszkodliwianiu

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów z zakresu gospodarki odpadami. Helena Okuniewska

Finansowanie projektów z zakresu gospodarki odpadami. Helena Okuniewska Finansowanie projektów z zakresu gospodarki odpadami Helena Okuniewska 1. Środki zagraniczne 2. Środki krajowe Źródła finansowania Warunkowość ex-ante Promowanie zrównoważonych gospodarczo i środowiskowo

Bardziej szczegółowo

Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego

Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego 1 Olsztyński system ciepłowniczy Ponad 60% zapotrzebowania na ciepło pokrywa MSC. Istnieją

Bardziej szczegółowo

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH

NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH NOWE OBOWIĄZKI GMIN WYNIKAJĄCE Z NOWELIZACJI USTAWY O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH Emilia Kołaczek Departament Gospodarki Odpadami Warszawa, dnia 10 grudnia 2012 r. Cele wprowadzenia zmian

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce X Spotkanie Forum Dobre praktyki w gospodarce odpadami Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce Warszawa 26 maj 2012 Wspieranie odzysku i recyklingu w PRL Gospodarka odpadami komunalnymi

Bardziej szczegółowo

Oczekiwany kształt systemu odzysku. i recyklingu opakowań - efektywny ekonomicznie i ekologicznie system

Oczekiwany kształt systemu odzysku. i recyklingu opakowań - efektywny ekonomicznie i ekologicznie system Oczekiwany kształt systemu odzysku i recyklingu opakowań - efektywny ekonomicznie i ekologicznie system Krzysztof Baczyński Prezes Zarządu Stowarzyszenie Eko-Pak Polska Koalicja Przemysłowa na Rzecz Opakowań

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami dofinansowanie ze środków krajowych i unijnych

Gospodarka odpadami dofinansowanie ze środków krajowych i unijnych Gospodarka odpadami dofinansowanie ze środków krajowych i unijnych Fundacja Euro Most ul. Wiertnicza 138, 02-952 Warszawa tel./fax: (22) 827 27 30, (22) 828 06 20 tel. kom. : 501 712 020 e-mail: biuro@euro-most.eu,

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW w 2011 roku dotyczące ochrony ziemi gospodarki odpadami

Programy priorytetowe NFOŚiGW w 2011 roku dotyczące ochrony ziemi gospodarki odpadami Programy priorytetowe NFOŚiGW w 2011 roku dotyczące ochrony ziemi gospodarki odpadami Jerzy Swatoń Dyrektor Departamentu Ochrony Ziemi Katowice, 11 lutego 2011 r. Dofinansowanie zadań z obszaru ochrona

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE. XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013

UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE. XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013 UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013 ANTYSMOGOWA KOALICJA W WALCE Z NISKĄ EMISJĄ PODPISANIE POROZUMIENIA NISKA EMISJA 15

Bardziej szczegółowo

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Generalna Dyrekcja Ochrony

Bardziej szczegółowo

Co można nazwać paliwem alternatywnym?

Co można nazwać paliwem alternatywnym? Co można nazwać paliwem alternatywnym? Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Alternatywa Alternatywą dla spalarni odpadów komunalnych może być nowoczesny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt

Spis treści. Art. 9. Wymóg przekazania dokumentów... 49 Rozdział 4. Uznanie przedmiotu lub substancji za produkt Wstęp................................................ Wykaz skrótów......................................... XXV Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.).......................................

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Jak gospodarować odpadami komunalnymi w Zabrzu w sposób zrównoważony? Studium przypadku

Jak gospodarować odpadami komunalnymi w Zabrzu w sposób zrównoważony? Studium przypadku Jak gospodarować odpadami komunalnymi w Zabrzu w sposób zrównoważony? Studium przypadku Autorzy: Bernice Charles, Cornelia Moser, Chihiro Sawaki, Caroline Steinvig pod kierownictwem: Mikael Backman Prezentuje:

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gospodarka odpadami komunalnymi w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Urząd Miejski Wrocławia Departament Nieruchomości i Eksploatacji Wydział Środowiska i Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce

Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce Stan obecny i perspektywy gospodarki odpadami biodegradowalnymi w Polsce Kształtowanie Joanna Kwapisz Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Ustawa o odpadach Ustawa z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

Rola spalarni w gospodarce odpadami w Polsce. Warszawa, 16 kwietnia 2013 r.

Rola spalarni w gospodarce odpadami w Polsce. Warszawa, 16 kwietnia 2013 r. Rola spalarni w gospodarce odpadami w Polsce Warszawa, 16 kwietnia 2013 r. Metody zagospodarowania odpadów Źródło: Deloitte 1 Produkcja odpadów komunalnych w Europie Źródło: Deloitte 2 Różnica pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów

Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów Prezentacja dobrych praktyk w zakresie systemów gromadzenia odpadów i wytwarzania paliwa z odpadów Józef Mokrzycki Prezes Zarządu Mo-BRUK S.A. Warszawa, 14 listopada 2012 Odpady komunalne wytwarzane w

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Wierzbinek za 2013 r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Wierzbinek za 2013 r. Gmina Wierzbinek Pl. Powstańców Styczniowych 110 62-619 Sadlno Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Wierzbinek za 2013 r. Wierzbinek 2014-1 - 1. Wprowadzenie 1.1. Cel przygotowania

Bardziej szczegółowo

Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro.

Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro. Gospodarka Odpadami w Krakowie. Dziś i jutro. Urząd Miasta Krakowa Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu UWARUNKOWANIA PRAWNE PLANOWANIA GOSPODARKI ODPADAMI PLAN GOSPODARKI ODPADAMI zgodny z polityką

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Publiczno Prywatne realizacja projektów w gospodarce odpadami

Partnerstwo Publiczno Prywatne realizacja projektów w gospodarce odpadami Partnerstwo Publiczno Prywatne realizacja projektów w gospodarce odpadami PPP Francja ParyŜ Informacje o projekcie 1,6 miliona mieszkańców ParyŜa i dzielnic podmiejskich objętych obsługą, 240 tys. Mg odpadów

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 1 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Możliwości finansowania inwestycji w zakresie budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w Polsce dr inż. Stanisław Garlicki

Bardziej szczegółowo

Micha Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Micha Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Micha Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Bieslko-Bia a 15.10.2010 Konferencja: Odnawialne źród a energii perspektywy rozwoju Agenda 2 1. Wyzwania dla rynku energii w ujęciu dyrektywy 2009/28/WE

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa GOSPODARKA ODPADAMI Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa WFOŚiGW we Wrocławiu Zasady gospodarowania odpadami Projektowane zmiany prawne w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Badanie poziomu

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Mazowsza

Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Mazowsza Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla Mazowsza na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 Andrzej Daniluk Dyrektor Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami komunalnymi w województwie lubelskim w 2014 roku

Gospodarka odpadami komunalnymi w województwie lubelskim w 2014 roku URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, lipiec 2015 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, Fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl Gospodarka odpadami

Bardziej szczegółowo

Polskie Konsorcjum ELEKTRYCZNE ŚMIECI partner w budowaniu Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK)

Polskie Konsorcjum ELEKTRYCZNE ŚMIECI partner w budowaniu Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) Polskie Konsorcjum ELEKTRYCZNE ŚMIECI partner w budowaniu Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) W Polsce jest 2479 gmin* 1586 gmin wiejskich 587 gminy wiejsko-miejskie 306 gmin miejskich

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST

EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych kg na osobę OGRZEWANIE BUDYNKÓW A EMISJE ZANIECZYSZCZEŃ Emisje zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI MIASTA WAŁBRZYCHA 1 LIPCA 2013 r. Opracowała Anna Kazek - Wyrwał

SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI MIASTA WAŁBRZYCHA 1 LIPCA 2013 r. Opracowała Anna Kazek - Wyrwał SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI MIASTA WAŁBRZYCHA 1 LIPCA 2013 r. Opracowała Anna Kazek - Wyrwał REWOLUCJA ŚMIECIOWA Źródła reformy gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce Cele rewolucji i środki

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min

Scenariusz zajęć - 45 min Scenariusz zajęć - 45 min Grupa wiekowa: Szkoła ponadgimnazjalna Temat: ODZYSKAJ - KORZYSTAJ Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów z zakresu gospodarki odpadami. Zapoznanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych aspekty praktyczne.

Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych aspekty praktyczne. Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych aspekty praktyczne. dr inż. Piotr Manczarski Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej Zadania Gmin 1. tworzenie warunków do wykonywania

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia nowej ustawy o gospodarce

ZałoŜenia nowej ustawy o gospodarce ZałoŜenia nowej ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi Kinga Majewska Wydział ds. Odpadów PouŜytkowych Wydział ds. Odpadów PouŜytkowych Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Innowacje chroniące środowisko. Woda. Surowce. Energia.

Innowacje chroniące środowisko. Woda. Surowce. Energia. Innowacje chroniące środowisko. Woda. Surowce. Energia. W styczniu 2015 roku spółka ENERIS przejęła 100% udziałów spółki Veolia Usługi dla Środowiska S. A. budując polską wielobranżową grupę ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

Planowane zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami. Beata B. Kłopotek Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska

Planowane zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami. Beata B. Kłopotek Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Planowane zmiany w przepisach dotyczących gospodarki odpadami Beata B. Kłopotek Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Plan prezentacji 1. Podsumowanie najważniejszych zakończonych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystajmy nasze odpady!

Wykorzystajmy nasze odpady! Wykorzystajmy nasze odpady! Chrońmy środowisko spalając, a nie składując odpady. Instalacje termicznego przetwarzania odpadów i ich zalety w ochronie środowiska 23.11.2010 Targi POLEKO, Poznań Mariusz

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim

Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim przemyśle stalowym Wnioski i zalecenia Kwiecień 2015 1 Przypomnienie

Bardziej szczegółowo

DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT

DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT ZAANGAŻOWANIE DLA ŚRODOWISKA Woda jest jednym z najcenniejszych zasobów Ziemi i jednocześnie naszym głównym produktem. Dlatego jesteśmy wysoce świadomi tego, jak ważna jest

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH

POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH - ustawa z 13 czerwca 2013 r. Krzysztof Kawczyński - Komitet Ochrony Środowiska KIG Warszawa, kwiecień

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ODZYSKU JAKO PODMIOT ZAPEWNIAJĄCY WYMAGANY POZIOM ODZYSKU I RECYKLINGU ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH

ORGANIZACJA ODZYSKU JAKO PODMIOT ZAPEWNIAJĄCY WYMAGANY POZIOM ODZYSKU I RECYKLINGU ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH ORGANIZACJA ODZYSKU JAKO PODMIOT ZAPEWNIAJĄCY WYMAGANY POZIOM ODZYSKU I RECYKLINGU ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Szczecin, marzec 2011 Krzysztof Kawczyński POLSKA GOSPODARKA ODPADAMI ad. 2010 GDZIE JESTEŚMY I

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej

Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Możliwości finansowania inwestycji w gospodarce odpadami ze środków Unii Europejskiej Aleksandra Malarz Z-ca Dyrektora Departament Integracji Europejskiej Ministerstwo Środowiska Katowice, 23 marca 2004

Bardziej szczegółowo

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc dr Lidia Sieja INSTYTUT EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH Katowice Bilans odpadów wytworzonych w 2004r Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Geneza i założenia Programu GEKON. Efektywne wykorzystanie energii w dużych przedsiębiorstwach. Ekumulator - ekologiczny akumulator korzyści

Geneza i założenia Programu GEKON. Efektywne wykorzystanie energii w dużych przedsiębiorstwach. Ekumulator - ekologiczny akumulator korzyści Geneza i założenia Programu GEKON Efektywne wykorzystanie energii w dużych przedsiębiorstwach Ekumulator - ekologiczny akumulator korzyści Jan Wiater Wdrażanie technologii proekologicznych w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Rewolucja odpadowa Wejście w życie nowej Ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, uchwalonej 1 lipca 2011, bez żadnej przesady nazywa się powszechnie rewolucją odpadową. Główny ciężar wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Waste Management- zrównoważone zarządzanie odpadami

Akademia Waste Management- zrównoważone zarządzanie odpadami Akademia Waste Management- zrównoważone zarządzanie odpadami Komplet warsztatów z zarządzania odpadami ma na celu rozwój profesjonalnych zarządczych kompetencji dla właścicieli i kadry zarządzającej micro,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008

Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008 Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008 Katowice, listopad 2009 r. SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka?

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? FORUM RECYKLINGU 8 października 2013 Agnieszka Jaworska dyrektor generalny Stowarzyszenie Eko-Pak ZMIANA

Bardziej szczegółowo

68 spotkanie Forum Energia Efekt - Środowisko. Aktualne problemy RIPOK ów ze zbytem frakcji wysokoenergetycznej na przykładzie ZUOK Radkom

68 spotkanie Forum Energia Efekt - Środowisko. Aktualne problemy RIPOK ów ze zbytem frakcji wysokoenergetycznej na przykładzie ZUOK Radkom 68 spotkanie Forum Energia Efekt - Środowisko Aktualne problemy RIPOK ów ze zbytem frakcji wysokoenergetycznej na przykładzie ZUOK Radkom Marian Kozera Warszawa 31 lipiec 2014r Plan prezentacji 1. Informacja

Bardziej szczegółowo

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek Wiceprezes Zarządu Polska Korporacja Recyklingu Sp. z o.o. jest wiodącym w regionie Zakładem Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r. Mielec, dnia 17.04.2015 I. Wprowadzenie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi 1. Dlaczego zmieniają się zasady gospodarowania odpadami? Wprowadzane zmiany w systemie gospodarowania odpadami

Bardziej szczegółowo

Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych

Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych Przeciętny poznaniak każdego dnia wyrzuca kilogram odpadów. W skali miasta to ponad 250 tysięcy ton rocznie. Wraz z postępem cywilizacyjnym, śmieci

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA CYRKULACYJNA METALI NIEŻELAZNYCH

GOSPODARKA CYRKULACYJNA METALI NIEŻELAZNYCH GOSPODARKA CYRKULACYJNA METALI NIEŻELAZNYCH TARGI POLEKO FORUM RECYKLINGU POZNAŃ 16 października 2014 roku Gospodarka cyrkulacyjna oszczędza surowce, tworzy miejsca pracy To ten kierunek polityki środowiskowej

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo