Zbigniew Hałat Health Risk Management & Communication Wpływ przemysłowych ferm trzody chlewnej na zdrowie ludzi Jedną z form aktywności

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zbigniew Hałat Health Risk Management & Communication www.halat.pl Wpływ przemysłowych ferm trzody chlewnej na zdrowie ludzi Jedną z form aktywności"

Transkrypt

1 bigniew Hałat Health isk Management & Communication Wpłw przemsłowch ferm trzod chlewnej na zdrowie ludzi Jedną z form aktwności Health isk Management & Communication w Warszawie jest prowadzenie badań terenowch pod nazwą Health Surves Poland. W dniach września 2003r. na terenie wsi Więckowice, gmina Dopiewo, województwo wielkopolskie, zespół badawcz Health isk Management & Communication przeprowadził badanie pilotażowe o charakterze szbkiej ocen epidemiologicznej (apid pidemiological Assessment - A) poprzedzające badania epidemiologiczne nad wpłwem hodowli przemsłowej na zdrowie mieszkańców. Do badania pilotażowego wkorzstano kwestionariusz zawierając w części mertorcznej następujące ptania: 1. Ile metrów od Pani/a okna znajduje się hodowla przemsłowa? 2. Jak bardzo denerwuje Panią/Pana (w skali 0 - nie denerwuje mnie wcale do 10 - jest nie do wtrzmania) pochodzące z hodowli przemsłowej zanieczszczenie powietrza na zewnątrz domu a. (a)...kied trzma Pan/i okna otwarte? b. (b)...kied trzma Pan/i okna zamknięte? 3. Skąd pobiera Pan/i wodę do spożcia przez ludzi, gotowania potraw, mcia i prania? 3.1 z wodociągu 3.2 ze studni przdomowej kopanej 3.3 ze studni przdomowej wierconej 3.4 ze strumienia, rzeki, jeziora 4. Cz miał/a Pan/i następujące dolegliwości w czasie ostatnich 3 miesięc? (z wróżnieniem trzech wariantów określającch częstotliwość zdarzeń: co najmniej 1 raz w tgodniu, co najmniej 1-3 raz w miesiącu, rzadziej niż 1 raz na miesiąc): 4.1 ból głow 4.2 zatkan nos 4.3 cieknąc nos. 4.4 piekąc nos 4.5 ból gardła 4.6 zatkane usz i/lub szum i inne dźwięki w uszach 4.7 drapanie w gardle 4.8 wkrztuszanie flegm 4.9 kaszel 4.10 krótki oddech 4.11 ściskanie klatki piersiowej 4.12 świst w klatce piersiowej 4.13 gwizd lub inne dziwne dźwięki prz oddchaniu 4.14 zgaga nudności i/lub wmiot 4.16 brak apettu 4.17 biegunka 4.18 piekące ocz 4.19 łzawiące ocz 4.20 sucha lub złuszczająca się skóra 4.21 wspka lub podrażnienie skór 4.22 czerwone plam na skórze 4.23 bóle mięśni i/lub stawów

2 4.24 zmęczenie bez wraźnej przczn 4.25 widzenie jak za mgłą 4.26 zawrot głow 4.27 zaburzenia słuchu 4.28 ból w klatce piersiowej 4.29 gorączka i/lub dreszcze 4.30 omdlenia 5. Cz z powodu zanieczszczenia powietrza na zewnątrz domu pochodzącego z hodowli przemsłowej jest Pan/i zmuszona/ (z wróżnieniem trzech wariantów określającch częstotliwość zdarzeń: co najmniej 1 raz w tgodniu, co najmniej 1-3 raz w miesiącu, rzadziej niż 1 raz na miesiąc): nie otwierać okien? nie wchodzić z domu? Treść ptania 4. pochodzi z kwestionariusza epidemiologów amerkańskich wkorzstanego w badaniu zleconm przez Department of Health and Human Services stanu Północna Karolina - odpowiednik polskiej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-pidemiologicznej (Steve Wing i Susanne Wolf: Intensive Livestock Operations, Health and ualit of Life Among astern orth Carolina esidents Department of pidemiolog, School of Public Health, Universit of orth Carolina at Chapel Hill. A report prepared for orth Carolina Department of Health and Human Services, Division of Public Health, Ma 6, 1999). Badanie ankietowe przeprowadzono w domach mieszkańców Więckowic. Pod nieobecność respondentów rejestrowano odpowiedzi dorosłch domowników (wwiad rodzinn). W przpadku nieobecności dorosłego domownika lub odmow udzielania odpowiedzi informację o mieszkańcach pozskiwano od miejscowego działacza organizacji ekologicznej, arbitralnie przpisując im brak skarg i dolegliwości. Analizą objęto 177 osób, w tm 89 respondentów zamieszkałch w odległości do 700 m od przemsłowej hodowli trzod chlewnej i 88 w dalszej odległości. Odpowiedzi na ptanie 4., w tm zestawione z wnikami z badań Wing i Wolf 1999 roku w stanie Północna Karolina (C, USA), przedstawiają kolejne wkres. Mieszkańc Więckowic potwierdzili wstąpienie w okresie lipiec wrzesień 2004r. zwkle co najmniej raz w tgodniu bólu głow w 43 przpadkach, kaszlu w 38 przpadkach, piekącch i łzawiącch oczu w 31 przpadkach, bólów mięśni i stawów w 30 przpadkach oraz zatkania nosa w 29 przpadkach, zmęczenia bez wraźnej przczn w 27 przpadkach i cieknącego nosa w 25 przpadkach. a zatkan nos i cieknąc nos, piekące i łzawiące ocz oraz ból głow znacznie częściej skarżli się respondenci zamieszkali w odległości do 700 m od hodowli przemsłowej niż zamieszkali w dalszej odległości. Odsetki osób z potwierdzonmi objawami odniesiono do wników badań Wing i Wolf obejmującch trz grup respondentów (a) zamieszkałch w okolic hodowli przemsłowej bdła, (b) zamieszkałch w okolic hodowli przemsłowej trzod chlewnej i (c) bez hodowli przemsłowej w okolic (grupa kontrolna). Uderzająco częstsze wstępowanie objętch kwestionariuszem objawów u respondentów z Wielkopolski w porównaniu z respondentami z Północnej Karolin wnikać może z większej ekspozcji Wielkopolan wnikającej z bliskiej odległości źródła skażenia powietrza od ich siedzib. Ta różnica nie wstępuje w przpadku odpowiedzi na ptania kontrolne, według badań Wing i Wolf obejmujące objaw ewidentnie nie związane z wpłwem hodowli przemsłowej a dotczące bólów mięśni i stawów, zmęczenia bez wraźnej przczn, widzenia jak za mgłą, cz zgagi. Wniki badania pilotażowego A bł już skutecznie wkorzstane jako argument działacz organizacji ekologicznej z Więckowic w protestach do władz i przed sądem. Dla celów naukowch i odszkodowawczch potrzebne jest jednak główne badanie epidemiologiczne nad wpłwem hodowli przemsłowej na zdrowie mieszkańców Polski.

3 Wśród odorów gnojowic trzod chlewnej zidentfikowano od 100 do 200 substancji zapachowch. Progi wkrwalności mogą bć aż tak niskie, jak 1 na miliard (10-9 )a nawet 1 na trlion (10-12 ). Co najmniej 30 spośród tch związków to związki szczególnie cuchnące o progach wkrwalności poniżej 1 mikrograma na metr sześcienn: merkaptan, siarczki organiczne, amin, kwas organiczne, aldehd i keton. Dla siarkowodoru wznaczono progi tokskologiczne: agrożenia zdrowia w zależności od stężenia siarkowodoru w powietrzu [ppm] 0,01 0,7 próg wkrwalności węchem 3 5 odrażając odór (5 ppm TLV 8-godz.) 10 podrażnienie oczu, w tm spojówek (TLV 15-min.) 20 podrażnienie innch śluzówek i płuc podrażnienie układu oddechowego 150 porażenie nerwu węchowego 200 ból głow, zawrot głow nudności, pobudzenie pscho-ruchowe, utrata prztomności zgon TLV -Threshold Limit Value, The American Conference of overnmental Industrial Hgienists (ACIH) Tokskologia siarkowodoru w powietrzu, w tm atmosfercznm, daleko wkracza poza powższe zestawienie i nadal krje wiele niewiadomch, wśród którch uwzględnia się udział w powstawaniu raka, chorób układu krążenia, zaburzeń hormonalnch i żołądkowojelitowch oraz wzrastania i rozwoju, zmian hematologicznch (w obszarze czerwonch i białch ciałek krwi, metabolizmu żelaza, hemostaz), a także patologii wątrob, układu immunologicznego, skór i błon śluzowch (w tm przzębia, układu pokarmowego i oka), układu nerwowego (zaburzenia lipidowe, wpłw na neuromodulację, neurochemię, wzrost komórki nerwowej, enzm i neurotransmiter układu nerwowego), nerek, układu rozrodczego oraz oddechowego, w tm obrzęku płuc, stanu zapalnego i nadmiernej reaktwności dróg oddechowch oraz przewlekłej chorob płuc (Sheldon oth, erona oodwin: Health ffects of itrogen Sulphide: Knowledge aps, 2002). Poważne znaczenie w patologii człowieka ma też duż wolumen powstającego w hodowlach przemsłowch aerozolu mikrobiologicznego, amoniaku i odorów. fekt skażenia gnojowicą powierzchniowch i podziemnch zbiorników wod są z natur rzecz odległe i mało dostrzegalne przez odbiorców wod pozskiwanej z tch źródeł (chba, że dojdzie do padnięć zwierząt domowch w następstwie ostrego zatrucia nieusuwalnmi w procesie uzdatniania mikrocstnami, methemoglobinemii u niemowląt albo przekroczenia dopuszczalnch stężeń azotanów i azotnów w wodzie studziennej pobieranej w ramach nadzoru nad warunkami hodowli). Wbrew jednoznacznie negatwnemu stanowisku lekarz medcn, lekarze weternarii na całm świecie współuczestniczą w niezwkle groźnm dla wszstkich - t. j. zarówno pracowników, mieszkańców, jak i konsumentów - procederze nadużwania antbiotków, którch stosowanie pozwala przeżć średnio 80 procentom zwierząt hodowanch w warunkach odległch od dobrostanu. Padlina co piątego zwierzęcia trafia do środowiska, tamże 25-75% przepasażowanch antbiotków, związki arsenu i innch metali dodawanch do pasz. W stczniu 2004r. Amerkańskie Stowarzszenie drowia Publicznego (American Public Health Association - APHA) ogłosiło rezolucję wzwającą władze do wprowadzenia powodowanego zasadą ostrożności moratorium na wszelkie nowe lokalizacje przemsłowch ferm trzod chlewnej oraz do podjęcia i wsparcia badań naukowch nad wpłwem na zdrowie ludzi skażenia powietrza i wod.

4 KODSU]HPVáD WU]FKOHHM VD HLHSLHWU]D VLDUUHPLDPLDLHP VD HLH SLHU]FKLFK D]WDDPL FLHSOHLVá FX JDáWU]M VLLF FDDFWHU VD HLH UDHM PLUFVW VD HLH S]LHPFK D]WDDPL VD HLH UDHMD]WDDPL L D]WDPL

5 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F /LF]DPLHV]D F:L FLF:LHOSOVFH SWLHU]DM FFKVW SDLHOHJOL FL ]OHFDMPLHMUD]WJLX UHVLHOLSLHF U]HVLH U á OJ DV]HO F] FH LH S F] FH L á]d VWD LOX L L OHP V D ]DW F] U] HMS UD H] LH F]H ]P V F FLH OH DU J LH D UDS UD V FDVL V]F]DM ]áx DOX FK VX á J W U ]D ád DU OJ WX HW DS UD P LHIOHJ V]D U]WX V]DFK X L L H LL P V]X LOX V] HX D ]DW X D LHJ J á ]DP LHMD ]H L HFK L W U U LHV LH UD S S DOX V HM LHUVL LS ODW LH FL V D HM LHUVL ODWFHS O D DJ ]J LX D FK U] LS L H ]L H L OX L] J W L P LOX F L X UHV]F]H DLOX F] U J U]H DV ODP HS F]HU HM LHUVL ODWFHS L V W X FK LDVáX X U]H ]D V F LH S LD OH P

6 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F OJá ]DWDV FLH FV SLH FV OJDUáD ]DWDHXV]LOXV]XPLLH L LXV]DFK UDSDLHJDUOH U]WXV]DLHIOHJP DV]HO UWLHFK FLVDLHODWLSLHUVLHM LVWODWFHSLHUVLHM JL]OXLH]LH L LSU]FKDLX ]JDJD X FLLOXPLW UDDSHWWX LHJXD SLH FHF] á]dl FHF] VXFKDOX]áXV]F]DM FDVL VUD VSDOXSUD LHLHVU F]HUHSODPDVU]H OHPL LLOXVWD ]P F]HLHH]UD HMSU]F] L]HLHMD]DPJá ]DUWJá ]DXU]HLDVáXFKX OODWFHSLHUVLHM JU F]DLOXUHV]F]H POHLD OHJá ü PLHV]DLD KOLSU]HPVáHM P SDP /LF]D PLHV]D F :L FLF :LHOSOVFH SWLHU]DM FFK VW SDLH OHJOL FL ]OH FDMPLHM UD]WJLX UHVLH OLSLHF U]HVLH U

7 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F 2VHWHV]MDDPL]JUFKUJHFKFK]DW H]KOLSU]HPVáHMOLF1&86$ OLFKODSU]HPVáDáD1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM:LHOSOVD OJá ]DWDV FLH FV SLH FV OJDUáD ]DWDHXV] LOXV]XPL LH L L :LJD:OI+DáDW XV]DFK UDSDLH JDUOH

8 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F 2VHWHV]MDDPL]OFKUJHFKFK H]KOLSU]HPVáHMOLF1&86$ OLFKODSU]HPVáDáD1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM:LHOSOVD U]WXV]DLH IOHJP :LJD:OI+DáDW DV]HO UWLHFK FLVDLHODWL SLHUVLHM LVWODWFH SLHUVLHM JL]OXLH ]LH L L SU]FKDLX

9 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F 2VHWHV]MDDPL]XáDXSDUPHJ H]KOLSU]HPVáHMOLF1&86$ OLFKODSU]HPVáDáD1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM:LHOSOVD ]JDJD X FLLOX PLW UDDSHWWX LHJXD :LJD:OI+DáDW

10 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F 2VHWHV]MDDPL]DUHVLHF]XLVU H]KOLSU]HPVáHMOLF86$ KODSU]HPVáDáD1&86$ KODSU]HPVáDWU]FKOHHM1&86$ KODSU]HPVáDWU]FKOHHM:LHOSOVD SLH FHF] á]dl FHF] VXFKDOX ]áxv]f]dm FDVL :LJD:OI+DáDW VUD VSDOX SUD LHLHVU F]HUHSODPD VU]H

11 %DDLDHSLHPLOJLF]HDSáHPKOLSU]HPVáHMD]ULHPLHV]D F 2VHWHV]LPLMDDPL H]KOLSU]HPVáHMOLF1&86$ OLFKODSU]HPVáDáD1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM1&86$ OLFKODSU]HPVáDWU]FKOHHM:LHOSOVD OHPL L LOXVWD ]P F]HLHH] UD HM SU]F] L]HLHMD ]DPJá ]DUWJá ]DXU]HLD VáXFKX OODWFH SLHUVLHM JU F]DLOX UHV]F]H POHLD :LJD:OI+DáDW

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii

Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Co Polacy wiedzą o oddychaniu raport z badania opinii Prawidłowe oddychanie, znaczenie nosa i jego funkcje to tylko wybrane zagadnienia poruszane w ramach kampanii edukacyjnej Oddychaj przez nos, oddychaj

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Arsen zawarty jest w różnych minerałach. Zwykle towarzyszy siarce lub zespołom kruszowców siarki.

Arsen zawarty jest w różnych minerałach. Zwykle towarzyszy siarce lub zespołom kruszowców siarki. ARSEN Arsen zawarty jest w różnych minerałach. Zwykle towarzyszy siarce lub zespołom kruszowców siarki. W związkach swych występuje jako pierwiastek trój i pięciowartościowy. Źródłami zanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Wody 22 marzec 2011r.

Światowy Dzień Wody 22 marzec 2011r. Światowy Dzień Wody 22 marzec 2011r. Urządzenia wodociągowe w województwie mazowieckim zaopatrywane są z ujęć wód podziemnych, tylko cztery ujęcia wód powierzchniowych są wykorzystywane do zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA Ten kwestionariusz ma na celu pomoc w ustaleniu przyczyny zapalenia błony naczyniowej oka. Jest poufny. Dotyczy wywiadu rodzinnego oraz Pana/Pani

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA Zwalczania zagrożeń chemicznych i ekologicznych Rozwiązania interdyscyplinarne POLEKO 2013

KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA Zwalczania zagrożeń chemicznych i ekologicznych Rozwiązania interdyscyplinarne POLEKO 2013 Awaryjny wyciek amoniaku ze składu cystern kolejowych na terenie stacji PKP Poznań Franowo. Doświadczenia i wnioski. st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA Doświadczenia i wnioski

Bardziej szczegółowo

Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uduszenie gwałtowne. Tomasz Konopka

Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uduszenie gwałtowne. Tomasz Konopka Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego Uduszenie gwałtowne Tomasz Konopka Śmierć w wyniku uduszenia jest następstwem zatrzymania dopływu tlenu do ważnych dla życia

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Olecku Zaopatrzenie ludności w wodę W 2010 roku Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Olecku objęła nadzorem 17 urządzeń służących do zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Wstęp Podstawę oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Z Z Z ] P D U W Z \ F K Z V W D Q F \ S O )(5,(=,02:( ZZZ]PDUWZ\FKZVWDQF\SO '1,6.83,(1,$'/$0à2'=,( < Ä&20$0&=

Bardziej szczegółowo

Dzisiejsza pandemia rozpoczęła się w Meksyku. Szybko jednak zaczęła przekraczać granice trafiając do USA, Kanady, Nowej Zelandii i w końcu Europy.

Dzisiejsza pandemia rozpoczęła się w Meksyku. Szybko jednak zaczęła przekraczać granice trafiając do USA, Kanady, Nowej Zelandii i w końcu Europy. Świńska grypa - ten temat nie schodzi od dłuższego czasu z pierwszych stron gazet, portali internetowych oraz mediów naziemnych. Zimowy sezon imprezowy - jeśli tak to możemy określić, właśnie się zaczął.

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

UWAGA! Wytwarzając wodę jonizowaną w celach leczniczych, jonizator PTV trzeba włączyć na 30 minut, a w celach zapobiegawczych wystarcza 6 minut.

UWAGA! Wytwarzając wodę jonizowaną w celach leczniczych, jonizator PTV trzeba włączyć na 30 minut, a w celach zapobiegawczych wystarcza 6 minut. Terminologia: Jonizator wody urządzenie, w którym za pomocą elektrolizy wody, wytwarzana jest woda jonizowana lub woda srebrna. Woda jonizowana woda kwasowa i alkaliczna, jednocześnie uzyskiwana w oddzielnych

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Program

Bardziej szczegółowo

Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka

Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka Walczymy z rakiem buuu rakiem! Pod honorowym patronatem Rzecznika Praw Dziecka Drodzy Rodzice! W ostatnich latach wyleczalność nowotworów u dzieci i młodzieży wzrosła aż do 70-80%, a w przypadku ostrej

Bardziej szczegółowo

KARTA BADANIA PROFILAKTYCZNEGO

KARTA BADANIA PROFILAKTYCZNEGO KARTA BADANIA PROFILAKTYCZNEGO Rodzaj badania profilaktycznego Pozostała działalność profilaktyczna Wstępne (W) Okresowe (O); Kontrolne (K) monitoring stanu zdrowia (M), badanie celowane (C), czynne poradnictwo

Bardziej szczegółowo

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji.

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. VOCALMED VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. Ankieta kierowana jest do osób, które miały pod opieką pacjentów mówiących innymi językami niż język

Bardziej szczegółowo

Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą

Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą Jakub Skorupski Federacja Zielonych GAJA MRiRW, 06.12.2013" Problemy środowiskowe ZANIECZYSZCZENIE WÓD przenawożenie i odpływ nawozów biogenów

Bardziej szczegółowo

3 MAJA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ ASTMY I ALERGII

3 MAJA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ ASTMY I ALERGII 3 MAJA MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ ASTMY I ALERGII Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się nawracającymi atakami duszności, kaszlu i świszczącego oddechu, których częstotliwość

Bardziej szczegółowo

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480

Zwroty R. ToxInfo Consultancy and Service Limited Partnership www.msds-europe.com Tel.: +36 70 335 8480 Zwroty R R1 - Produkt wybuchowy w stanie suchym. R2 - Zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia, kontaktu z ogniem lub innymi źródłami zapłonu. R3 - Skrajne zagrożenie wybuchem wskutek uderzenia, tarcia,

Bardziej szczegółowo

Polski /Pólska. Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat. szczepień dzieci

Polski /Pólska. Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat. szczepień dzieci Polski /Pólska Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat szczepień dzieci Wrzesień 2013 Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat szczepień dzieci Krajowa Izba Lekarska

Bardziej szczegółowo

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska

Wywiady dotyczące układu oddechowego. Dr n. med. Monika Maciejewska Wywiady dotyczące układu oddechowego Dr n. med. Monika Maciejewska O co pytamy? Kaszel Wykrztuszanie Krwioplucie Duszność Chrypka Ból w klp Choroby przebyte, nawyki, wywiady środowiskowe i dotyczące pracy

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Miacalcic, 50 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Miacalcic, 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań Calcitoninum salmonis Należy zapoznać się z treścią

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki materiału Zgodnie z dyrektywą 91/155/WG

Karta charakterystyki materiału Zgodnie z dyrektywą 91/155/WG 1. Identyfikacja produktu i firmy. Nazwa produktu: Przeznaczenie produktu: BLUCLAD płyta budowlana wzmocniona włóknami do stosowania jako płytę wykończeniową na podłogi, ściany i sufity Firma: Firma: Eternit

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie ram płaskich wyznaczanie reakcji i wykresów sił przekrojowych 7

Rozwiązywanie ram płaskich wyznaczanie reakcji i wykresów sił przekrojowych 7 ozwiązwanie ram płaskich wznaczanie reakcji i wkresów sił przekrojowch 7 Obciążenie ram płaskiej, podobnie jak w przpadku beek rozdział 6, mogą stanowić sił skupione, moment skupione oraz obciążenia ciągłe

Bardziej szczegółowo

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dwu- i trzylatków Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Program corocznych

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Wzory komunikatów dla kaŝdego poziomu alertu w wypadku przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10

Wzory komunikatów dla kaŝdego poziomu alertu w wypadku przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 Wzory komunikatów dla kaŝdego poziomu alertu w wypadku przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 OGŁASZA SIĘ ALERT POZIOMU I wystąpiło ryzyko przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii. 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1.

Spis treści. Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii. 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1. Spis treści Dedykacja ix Podziękowania x Przedmowa xi Przedmowa do wydania polskiego xiii 1 Diagnozowanie chorób na fermie świń 1 Wstęp 1 Wymagane wyposaŝenie 1 Elementy badania klinicznego 1 Unieruchomienie

Bardziej szczegółowo

Ulotka dla Pacjenta: Informacja dla Użytkownika

Ulotka dla Pacjenta: Informacja dla Użytkownika Ulotka dla Pacjenta: Informacja dla Użytkownika PABAL, 100 mikrogramów/ml, roztwór do wstrzykiwań Carbetocinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

POJĘCIA PODSTAWOWE. zanieczyszczenia stałe. PYŁ (Zapylenie, opad pyłu) MGŁA- AEROZOLE GAZY, PARY. ATMOSFERA ciekłe. zanieczyszczenia gazowe

POJĘCIA PODSTAWOWE. zanieczyszczenia stałe. PYŁ (Zapylenie, opad pyłu) MGŁA- AEROZOLE GAZY, PARY. ATMOSFERA ciekłe. zanieczyszczenia gazowe POJĘCIA PODSTAWOWE Środowisko i jego elementy. Zanieczyszczenia środowiska. Klasyfikacja. 1. Podział ze względu na źródło emisji -antropogenne (sztuczne) -biogenne (naturalne). 2. Podział ze względu na

Bardziej szczegółowo

Niebezpieczne środki chemiczne

Niebezpieczne środki chemiczne Niebezpieczne środki chemiczne NIEBEZPIECZNE ŚRODKI CHEMICZNE Nazwa substancji: Wodór, H 2 Działanie: Łatwo palny, duszący gaz. Zapalny w każdej temp. Lżejszy od powietrza, gromadzi się w górnych partiach

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU Warszawa 2009 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

LEGIONELLA ważne informacje

LEGIONELLA ważne informacje PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W TARNOWIE LEGIONELLA ważne informacje LEGIONELLOZA to infekcja bakteryjna mogąca powodować łagodne choroby układu oddechowego lub zapalenie płuc. Kojarzona jest

Bardziej szczegółowo

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie Choroby zawodowe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi w aspekcie zmian wykazów substancji, mieszanin, czynników i procesów technologicznych

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Gluten. Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem. dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Gluten Jeść, albo nie jeść. Oto jest pytanie! Choroby związane z glutenem dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Spis treści 1. Wstęp 2. Podział chorób związanych z glutenem 3. Jaka jest różnica pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka

Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka Dyrektor Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II Specjalista chorób wewnętrznych i chorób płuc Przewodnicząca Komisji Ekologii i Ochrony Powietrza Rady

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KING COBRA 120 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę

Bardziej szczegółowo

Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Zielona Góra, 23 luty 2010 r.

Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Zielona Góra, 23 luty 2010 r. Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Zielona Góra, 23 luty 2010 r. Podstawa opracowania Programu Programy ochrony powietrza sporządza się dla stref,

Bardziej szczegółowo

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella

Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Zatrucia bakteriami z rodzaju Salmonella Drobnoustroje z rodzaju Salmonella są pierwotnymi patogenami wielu zwierząt, tj. ssaków i ptaków zarówno domowych, jak i hodowlanych oraz wolno żyjących. JAKIE

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2011 ROKU Warszawa 2012 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU Warszawa 2010 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data sporządzenia: 10.01.2009/ Data aktualizacji: 21.05.2013 KARTA CHARAKTERYSTYKI MONOCERA Producent Industria Chemica General Di Cattini G. i C. Via Repubblica Di San Marino 8 41100 Modena, Italy Tel.

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Rodzaje Substancji... 30 Jing Luo... 30 Zang Fu... 32 Tkanki... 32 Podsumowanie... 33

Rodzaje Substancji... 30 Jing Luo... 30 Zang Fu... 32 Tkanki... 32 Podsumowanie... 33 Spis treści O autorze... 5 Podziękowania... 6 Wprowadzenie... 13 Cel tej książki... 13 Jak korzystać z tej książki... 14 Teoria i Praktyka... 15 Diagramy... 15 Użyteczne zestawienia... 16 Ostrzeżenie...

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dla dzieci (w szczególności w wieku 6-7 lat)

ANKIETA dla dzieci (w szczególności w wieku 6-7 lat) pieczęć jednostki realizującej Program profilaktyki chorób alergicznych realizowany w ramach środków będących w dyspozycji Dzielnicy II Miasta Krakowa ANKIETA dla dzieci (w szczególności w wieku 6-7 lat)

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku.

Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku. Podsumowanie realizacji Wojewódzkiego Programu Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego w 2007 roku. Wojewódzki Program Profilaktyki Gruźlicy Płuc i Nowotworów Układu Oddechowego został

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Rupafin 10 mg, tabletki Rupatadinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Rupafin 10 mg, tabletki Rupatadinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Rupafin 10 mg, tabletki Rupatadinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2013 ROKU Warszawa 2014 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna:

Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna: Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 97 poz. 674 ze zm.), Art.5 ust.7 pkt 1 oraz art.1 ust.1 pkt 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE!

JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! JESIENIĄ UWAŻAJ NA INFEKCJE! Jesień to czas kichania, kataru, kaszlu. Nie unikniesz kontaktu z drobnoustrojami, ale możesz ograniczyć ryzyko zakażeń. Pamiętaj! Myj często ręce wodą z mydłem. Gdy kichasz

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013

Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013 Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013 Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów.

Bardziej szczegółowo

RYCYNA. Ricinus communis. Z notatnika terrorysty...

RYCYNA. Ricinus communis. Z notatnika terrorysty... Z notatnika terrorysty... wielokrotnie stosowana do zabójstw - skuteczna łatwo dostępna: 1-5% znajduje się w nasionach rącznika pospolitego (Ricinus communis, rodzina Euphorbiaceae), z których wytłacza

Bardziej szczegółowo

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU Wysoce zjadliwa grypa ptaków (Highly pathogenic avian influenza, HPAI) jest wirusową chorobą układu oddechowego i pokarmowego ptaków. Objawy mogą także dotyczyć

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2012 ROKU Warszawa 2013 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV HCV zidentyfikowany w 1989 roku należy do rodziny Flaviviridae zawiera jednoniciowy RNA koduje białka strukturalne i niestrukturalne (co najmniej 10) ma 6 podstawowych

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli 1. Każdy nauczyciel/pracownik szkoły zobligowany jest do doskonalenia swoich umiejętności w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej. 2. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ

KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ Data wydania: 20.04.2006 Data aktualizacji: 05.07.2008 Producent: Zakłady Chemiczne GAMIX Jankowo Dolne 64, 62-200 Gniezno Wydział udzielający informacji: tel: (061)425-98-89, fax: (061)427-15-93 http:

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KAMAGRA 100 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA 1

ULOTKA DLA PACJENTA 1 ULOTKA DLA PACJENTA 1 Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta PENTASA, 1 g, czopki Mesalazinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2010 ROKU Warszawa 2011 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Kędzierzyn-Koźle, 20 września 2012 Wojciech Redelbach C6H6 + KK = CA? Benzen

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM

ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM ROZKŁAD MATERIAŁU EDUKACJA DLA BEZEPIECZEŃSTWA KLASA III GIMNAZJUM I. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach Nr lekcji. Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach zasady bezpieczeństwa Kryteria

Bardziej szczegółowo

Polacy bagatelizują wpływ zanieczyszczeń powietrza na własne zdrowie

Polacy bagatelizują wpływ zanieczyszczeń powietrza na własne zdrowie Polacy bagatelizują wpływ zanieczyszczeń powietrza na własne zdrowie Polacy cenią czyste powietrze i wiedzą, że jego zanieczyszczenia powodują choroby. Zdecydowana większość uważa jednak, że problem jakości

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

HISTORIA PIELĘGNOWANIA L. Ks. gł... L. Ks. oddz...

HISTORIA PIELĘGNOWANIA L. Ks. gł... L. Ks. oddz... HISTORIA PIELĘGNOWANIA L. Ks. gł.... L. Ks. oddz.... SAMODZIELNY PUBLICZNY ZESPÓŁ GRUŹLICY I CHORÓB PŁUC W OLSZTYNIE Oddz.... Nazwisko i imię...data przyjęcia...... godz. / min. Data urodzenia... PESEL...Płeć

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna praca z rozpuszczalnikami Praktyki bezpiecznej pracy poradnik

Bezpieczna praca z rozpuszczalnikami Praktyki bezpiecznej pracy poradnik Bezpieczna praca z rozpuszczalnikami Praktyki bezpiecznej pracy poradnik Dokument ten został przetłumaczony i zaadoptowany za zgodą Health and Safety Executive (HSE), z oryginału opublikowanego przez ww.

Bardziej szczegółowo

TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil

TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil TADALIS 20mg tabletki powlekane tadalafil Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. 1 Należy zachować tę ulotkę, aby w razie

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Preparatu Niebezpiecznego

Karta Charakterystyki Preparatu Niebezpiecznego Data aktualizacji 1: 03.06.2003 r LOTOS PŁYN DO CHŁODNIC EXTRA PLUS GLIXOL EXTRA PLUS Strona 1 z 5 Karta Nr L 017a Karta Charakterystyki Preparatu Niebezpiecznego Producent: ZAKŁADY CHEMICZNE ORGANIKA

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 produkt nie został zaklasyfikowany jako niebezpieczny.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 02.09.2003 produkt nie został zaklasyfikowany jako niebezpieczny. R KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania: 05.05.2005 Aktualizacja: 10.2007 1. Identyfikacja preparatu. Identyfikacja producenta Nazwa handlowa: DERAT PASTA Rodzaj produktu: rodentycyd Kategoria: Produkt

Bardziej szczegółowo

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl)

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) genetyczna związek HLA-B8 z zapaleniem stawów, rumieniem

Bardziej szczegółowo

Wiedzy jak na lekarstwo! Czyli Polacy o chorobach autoimmunologicznych.

Wiedzy jak na lekarstwo! Czyli Polacy o chorobach autoimmunologicznych. Warszawa, dn. 26.08.2013 Informacja prasowa Wiedzy jak na lekarstwo! Czyli Polacy o chorobach autoimmunologicznych. Aż 75% Polaków nie wie, czym są choroby autoimmunologiczne. Tylko niewielki odsetek badanych

Bardziej szczegółowo

Dopalacze to termin, którego używa się potocznie dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym lub faktycznym działaniu

Dopalacze to termin, którego używa się potocznie dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym lub faktycznym działaniu DOPALACZE Dopalacze to termin, którego używa się potocznie dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym lub faktycznym działaniu psychoaktywnym, nie znajdujących się na liście substancji

Bardziej szczegółowo