IX Kongres Ekonomistów Polskich

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "IX Kongres Ekonomistów Polskich"

Transkrypt

1 Marta Pachocka Szkoła Główna Handlowa w Warszawie/Kolegium Ekonomiczno-Społeczne IX Kongres Ekonomistów Polskich RYNEK PRACY WE FRANCJI NA PRZEŁOMIE XX I XXI W. TENDENCJE I WYZWANIA Streszczenie: Celem artykułu jest opis i analiza wybranych aspektów dotyczących funkcjonowania rynku pracy we Francji na przełomie XX i XXI w. W pierwszej części opracowania przedstawiono krótką charakterystykę francuskiego rynku pracy w latach , uwzględniając podział ludności na aktywną i bierną zawodowo oraz pracującą i bezrobotną. W drugiej części omówiono sytuację absolwentów na rynku pracy, biorąc pod uwagę w szczególności ich poziom wykształcenia. Pracę kończą wnioski. Wiodącą metodą badawczą jest metoda analizy francuskich dokumentów urzędowych i danych statystycznych. Materiał badawczy został uzupełniony w oparciu o literaturę przedmiotu. Summary: The objective of this article is to describe and analyse certain aspects of the French labour market at the turn of the 20 th and 21 st century. The first part of the paper contains a brief description of the labour market in France during , focusing on the division of the population into economically active and inactive as well as into the employed and the unemployed. In the second part of the study the situation of graduates (young people) on the labour market was discussed, taking into account their level of education. The article ends with some conclusions. The main research method is an analysis of French official documents and statistics. The research material is also based on the study of literature. Słowa kluczowe: rynek pracy, zatrudnienie, bezrobocie, poziom wykształcenia, system edukacji, absolwenci, Francja, XXI wiek Wprowadzenie Opracowanie przedstawia ogólną sytuację na francuskim rynku pracy na przełomie XX i XXI w., wskazując na najważniejsze tendencje i wybrane wyzwania. Z uwagi na ograniczony zakres pracy i złożony charakter problemu badawczego analiza została zawężona do dwóch głównych zagadnień. W pierwszej części artykułu dokonuję krótkiej charakterystyki rynku pracy we Francji w latach , uwzględniając podział ludności na aktywną i bierną zawodowo oraz pracującą i bezrobotną. W drugiej części koncentruję się na wyzwaniu, jakim jest niestabilna sytuacja młodych ludzi na rynku pracy, mając na uwadze ich poziom wykształcenia. Odwołując się do metody badawczej analizy dokumentów urzędowych, wykorzystuję przede wszystkim materiały Państwowego Instytutu Statystyki i Studiów Ekonomicznych (Institut National de la Statistique et des Études Économiques, INSEE) oraz wybranych ministerstw (m.in. Ministerstwa Pracy, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego i Badań). Zebrany materiał został uzupełniony informacjami z literatury przedmiotu, zwłaszcza francuskojęzycznej. Podstawowy zakres czasowy opracowania wpisuje się w dwie ostatnie dekady. Zakres geograficzny pracy obejmuje Francję metropolitarną, a w uzasadnionych przypadkach również jej departamenty zamorskie. Charakterystyka francuskiego rynku pracy wybrane aspekty Rynek pracy obok rynku kapitału jest jednym z najważniejszych rynków czynników produkcji w każdej gospodarce narodowej. Dane statystyczne dla rynku pracy nie są jednolite, ponieważ zarówno państwa, jak i instytucje ponadpaństwowe (np. UE, OECD, ONZ), korzystają z różnych źródeł danych i metod ich zbierania oraz stosują różne definicje i metody pomiaru zjawisk społeczno-ekonomicznych. Innymi słowy, należy stwierdzić, iż nie istnieje obecnie zintegrowany system statystyki społecznej, którego przedmiotem zainteresowania jest również analizowany w referacie rynek pracy 1. Mówiąc o ludności w kontekście jej sytuacji na rynku pracy, w statystyce społecznej rozróżnia się trzy grupy osób: w wieku przedprodukcyjnym, produkcyjnym i poprodukcyjnym, przy czym ludność w wieku przed- i poprodukcyjnym łącznie oznacza ludność w wieku nieprodukcyjnym. Jest to struktura ludności według ekonomicznych grup wieku. Granice dolna i górna wieku produkcyjnego są zróżnicowane między państwami, które stosują wewnętrzne uregulowania w tym zakresie. Co więcej, odmienne zasady mogą być wykorzystywane w porównaniach międzynarodowych. Ludność analizuje się ponadto z uwagi na jej aktywność zawodową, a informacje w tym obszarze pochodzą z trzech głównych źródeł: sprawozdawczości statystycznej, badań reprezentacyjnych oraz spisów powszechnych 2. Prowadzone w tej części opracowania rozważania dotyczą wybranych zagadnień związanych z funkcjonowaniem francuskiego rynku pracy w latach W celu analizy aktywności zawodowej ludności wykorzystuję: miary bezwzględne (absolutne), tj. liczba aktywnych zawodowo, liczba pracujących, liczba bezrobotnych, liczba 1 Szerzej na ten temat, por. J. Kordos, Statystyczne badanie zjawisk społecznych, w: Statystyka społeczna, red. T. Panek, PWE, Warszawa 2007, s I. E. Kotowska, A. Matysiak, Rynek pracy, w: Statystyka społeczna, op.cit., s

2 biernych zawodowo, miary względne natężenia rozpatrywanych procesów, tj. współczynnik aktywności zawodowej ludności, wskaźnik zatrudnienia i stopa bezrobocia, miary dotyczące struktury zatrudnienia w gospodarce narodowej z uwagi na różne kryteria (np. formę zatrudnia, sektor zatrudnienia). Na podstawie danych INSEE dotyczących ludności Francji metropolitarnej w wieku 15 lat i więcej, pochodzących z kolejnych serii badania Emploi (Zatrudnienie) 3, zrealizowanych w odpowiednich latach, można stwierdzić następujące prawidłowości: w latach liczba aktywnych zawodowo w tys. osób zdecydowanie przeważała nad biernymi zawodowo, przy czym obie liczby wykazywały trend rosnący w badanym okresie (rys. 1): - silniejszy trend rosnący charakteryzował aktywnych zawodowo, zwłaszcza na początku XXI w.; - realne zasoby pracy wzrosły z 24,8 do 28,4 mln osób; innymi słowy w 1991 r. zasoby te stanowiły 55,8% ludności w wieku 15 lat i więcej, a w 2011 r. ich udział wyniósł 56,5%; tym samym liczba aktywnych zawodowo wzrosła o 14,5% w 2011 r. w porównaniu do 1991 r.; - liczba biernych zawodowo wzrosła z 19,7 do 21,9 mln osób, a jej udział procentowy w populacji 15 lat i więcej zmniejszył się z 44,2 do 43,5%; liczba nieaktywnych zawodowo wzrosła o 11,2% w 2011 r. w porównaniu do 1991 r.; w latach liczba pracujących w tys. osób wykazywała słaby trend wzrostowy łącznie wzrosła ona o 11,6% z 22,8 mln osób w 1991 r. do 25,8 mln osób w dwie dekady później; w analogicznym okresie liczba bezrobotnych utrzymywała się na ustabilizowanym poziomie, lekko falując w przedziale od 2 do 3 mln, przy czym zmiana w kategoriach absolutnych w latach wyniosła ok osób; liczba biernych zawodowo była stale i znacznie niższa niż liczba zatrudnionych przewaga liczebna pracujących nad nieaktywnymi wahała się między 2,5 a 4,4 mln osób (rys. 2); w latach w zbiorowości biernych zawodowo odniesionej do populacji w wieku 15 lat i więcej interesująco przebiegały trendy dla dwóch skrajnych grup wiekowych lata oraz 65 lat i więcej, co odzwierciedla istotne przemiany demograficzne w strukturze ludności według wieku. W latach liczba biernych zawodowo w wieku 65 lat i więcej przeważała nad nieaktywnymi w wieku od 15 do 24 lat, jednak różnica ta stale wrastała na początku lat 90. XX w. wynosiła ok. 2,7 mln osób a w 2011 r. wyniosła już 5,4 mln osób; w tym czasie liczba osób nieaktywnych zawodowo w wieku lata była względnie stabilna (spadek o ok. 200 osób), a liczba nieaktywnych w najstarszej analizowanej grupie wiekowej wrosła o ok. 2,5 mln osób (rys. 3). w tys. osób Rysunek 1. Liczba aktywnych i biernych zawodowo (tys. osób) we Francji metropolitarnej w latach Aktywni zawodowo Bierni zawodowo Dane: badanie Emploi , zbiorowość gospodarstw domowych, ludność w wieku 15 lat i więcej Źródło: oprac. własne na podst.: Répartition de la population selon la situation sur le marché du travail en 2011 (Série longue depuis 1975), INSEE, septembre 2012, ( ). 3 Badanie Emploi (Zatrudnienie) jest realizowane przez INSEE od 1950 r. Od 2003 r. ma ono charakter kwartalny, a gromadzenie danych na próbie gospodarstw domowych jest prowadzone w sposób ciągły w każdym tygodniu danego kwartału. Podkreśla się, że umożliwia ono pomiar bezrobocia zgodnie z podejściem MOP. Por. definicja Emploi (Enquête), INSEE, ( ). 2

3 Rysunek 2. Liczba pracujących (zatrudnionych), bezrobotnych i biernych zawodowo (tys. osób) we Francji metropolitarnej w latach w tys. osób Dane: jak rys. 1. Źródło: jak rys Pracujący Bezrobotni Bierni zawodowo Rysunek Liczba biernych zawodowo (BZ) (tys. osób) w wybranych grupach wieku we Francji metropolitarnej w latach w tys. osób Dane: jak rys. 1. Źródło: jak rys BZ w wieku <15,24> lata BZ: 65 lat i więcej Do zmierzenia stopnia zaangażowania ludności na rynku pracy we Francji metropolitarnej odwołuję się następnie do miar względnych natężenia rozpatrywanych zjawisk. Interpretacja wartości współczynnika aktywności zawodowej musi być odniesiona do odpowiedniej populacji. Dla przykładu, na rys. 4 zestawiono wartości tej zmiennej w latach obliczone w dwojaki sposób: w odniesieniu do ludności 15 lat i więcej (a) oraz ludności w przedziale wiekowym <15 64> lata. Z porównania uzyskanych wartości wynika, że współczynnik osiąga wyższe wartości, gdy jest odnoszony do populacji w wieku produkcyjnym lat. Tak rozumiany współczynnik charakteryzuje się łagodnym trendem wzrostowym w ciągu ostatnich 20 lat z poziomu 67% w 1991 r. do 70,4% w 2011 r. W analogicznym okresie ten sam współczynnik liczony w oparciu o ludność w wieku 15+ systematycznie wykazywał niższe wartości na stosunkowo stałym poziomie, tj. nieznacznie powyżej 55%. 3

4 Rysunek 4. Współczynnik aktywności zawodowej ludności (średnioroczny, %) we Francji metropolitarnej w latach w ujęciu MOP w proc współczynnik aktywności zawodowej ludności w ujęciu MOP (średnioroczny) (a) ludność w wieku 15 lat i więcej (b) ludność w wieku <15,64> lat Źródło: oprac. własne na podst.: Banque de données macro économiques (BDM), INSEE, ( ). Rysunek 5 zestawia jednocześnie trzy miary obrazujące sytuację na francuskim rynku pracy w latach Punktem referencyjnym jest populacja Francji metropolitarnej w wieku od 15 do 64 lat włącznie, a uzyskane wyniki odpowiadają podejściu Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Każda miara jest liczona zgodnie z właściwym jej schematem. Na podstawie rysunku można stwierdzić, że na przestrzeni dwóch ostatnich dekad zarówno współczynnik aktywności zawodowej (AZ /L ), jak i wskaźnik zatrudnienia (P /L ), charakteryzowały się nieznacznym trendem wzrostowym. Wartość pierwszej miary zwiększyła się w badanym okresie o 3,4 p.p. z 67 do 70,4%, podczas gdy druga wzrosła o 2,4 p.p. z 61,5 do 63,9%. W prezentowanym podejściu stopa bezrobocia (B /AZ ) w rozumieniu MOP wahała się wokół 10%, przy czym w latach przekroczyła ten próg, a w latach osiągała wartości między 9,2 a 9,4%. Rysunek 5. Współczynnik aktywności zawodowej (%), wskaźnik zatrudnienia (%) i stopa bezrobocia (%) we Francji metropolitarnej w latach w odniesieniu do ludności w wieku <15,64> lat w proc Źródło: jak rys Współczynnik aktywności zawodowej Wskaźnik zatrudnienia Stopa bezrobocia Tabela 1 przedstawia rozkład pracujących we Francji metropolitarnej w wybranych latach ostatnich dwóch dekad według formy zatrudnienia. Na początku lat 90. XX w. najwięcej pracujących ponad ¾ posiadało umowę o pracę na czas nieokreślony. Sytuacja ta nie zmieniła się w kolejnych analizowanych latach: 1996, 2001, 2006 i W 1991 r. około 6% osób było zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę na czas określony i umowy okresowe/sezonowe (sektor

5 publiczny i prywatny), a 16,2% pracujących wpisywało się w pozostałe formy zatrudnienia non-salariés 4. Umowy na zastępstwo i praktykanci stanowili ułamek po 0,7%. Dekadę później proporcje uległy niewielkim korektom: liczba non-salariés spadła o 4,4 p.p., a udział umów o pracę na czas określony i umów sezonowych wzrósł o 2,8 p.p. Odsetek pracujących na zastępstwo również zwiększył się z 0,7% w 1991 r. do 2% w 2001 r. W zakresie umów na czas nieokreślony sytuacja była ustabilizowana. W 2011 r. rozkład pracujących przypominał ten sprzed 10 lat. Największą dodatnią zmianę odnotowano w obszarze praktyk, z 0,9% w 2001 r. do 1,4% w 2011 r. Analogiczny co do wartości spadek (-0,5 p.p.) zaobserwowano w przypadku umów na czas nieokreślony. Reasumując, zmiany między 1991 a 2011 r. wskazują na względnie zbliżony poziom pewności zatrudnienia, wynikający ze zdecydowanej przewagi pracujących na czas nieokreślony (ponad 75%). W dwie dekady podwoił się odsetek pracujących w ramach praktyk, a także wzrósł prawie o 3 p.p. udział umów o pracę na czas określony i umów sezonowych. Jednocześnie trwałym trendem wydaje się redukcja innych form zatrudnienia. Tabela 1. Rozkład pracujących (%) w wieku 15 lat i więcej we Francji metropolitarnej w latach 1991, 1996, 2001, 2006, 2011 według formy zatrudnienia Forma zatrudnienia Umowy o pracę na czas określony i umowy okresowe/sezonowe (sektor publiczny i prywatny) 5,7 7,9 8,5 8,2 8,4 Umowy o pracę na zastępstwo 0,7 0,9 2,0 2,1 2,1 Apprentis (praktykanci) 0,7 0,8 0,9 1,3 1,4 Umowy o pracę na czas nieokreślony 76,8 76,4 76, ,4 Non-salariés (pozostałe formy) 16, ,8 11,4 11,6 Dane: pracujący w rozumieniu MOP, dane średnioroczne Odsetki dla poszczególnych lat sumują się do 100 przy założeniu zapisu bez części dziesiętnych. Źródło: oprac. własne na podst.: Banque de données macro-économiques (BDM), INSEE, ( ). W analogicznym okresie, w latach , systematycznie, lecz łagodnie zwiększał się udział osób pracujących w trzecim sektorze francuskiej gospodarki, tj. w usługach, z 68,4 do 78,1% (rys. 6). Zatrudnienie w rolnictwie i przemyśle charakteryzował trend spadkowy, choć silniejszy w sektorze drugim. W przypadku budownictwa, które zostało w prezentowanym ujęciu INSEE wydzielone z przemysłu, trend nie był jednoznaczny. Między 1991 a 2001 r. zaobserwowano spadek o 1,2 p.p., a w kolejnej dekadzie wzrost z 5,9% w 2001 r. do poziomu 6,5% w 2011 r. Łączna analiza przemysłu i budownictwa jako jeden sektor pozwala zauważyć, że na początku lat 90. tak rozumiany sektor drugi zatrudniał około 30% wszystkich pracujących, w 2001 r. odpowiedni odsetek wyniósł już znacznie mniej, tj. 22,4%, a na koniec analizowanego okresu spadł poniżej 20%. 4 W języku francuskim emploi salarié lub salariés oznacza osoby pracujące na rzecz pracodawcy na podstawie umowy, które w zamian za wykonywaną pracę otrzymują stałą płacę (salaire) lub wynagrodzenie w innej formie. Kategoria non-salariés obejmuje osoby, które pracują, lecz są wynagradzane w inny sposób niż na podstawie stałej płacy lub jej odpowiednika. Źrodło: definicja emploi salarié, INSEE, ( ). 5

6 Rysunek 6. Rozkład pracujących ogółem (%) we Francji metropolitarnej w latach 1991, 1996, 2001, 2006, 2011 według sektora ekonomicznego; stan na dzień 31 grudnia 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Źródło: jak rys ,4 72,3 74,4 76,3 78,1 7,1 6,0 5,9 6,5 6,5 19,8 17,8 16,5 14,4 12,9 4,7 3,8 3,2 2,8 2, (23 206) 1996 (23 142) 2001 (25 378) 2006 (26 130) 2011 (26 336) rok (ogółem pracujących w danym roku w tys. osób) Rolnictwo Przemysł Budownictwo Sektor trzeci (usługi) Wykształcenie a sytuacja absolwentów na rynku pracy Mówiąc o problemach, których francuski rynek pracy doświadcza w ostatnich latach, zarówno opracowania naukowe, raporty instytucji administracji publicznej, jak i prasa codzienna, zwracają uwagę na rosnące bezrobocie młodzieży i jej niestabilną sytuację zawodową po wyjściu z systemu edukacji. Jednym z głównych celów procesu kształcenia dzieci i młodzieży w ramach krajowych systemów edukacji jest przygotowywanie ich do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i gospodarczym. Edukacja formalna z założenia powinna wyposażać młodych ludzi w takie umiejętności i umożliwiać zdobycie takiej wiedzy, dzięki którym będą oni mogli w jak najkrótszym czasie nie tylko wejść na rynek pracy, ale i stać się integralną częścią ludności aktywnej zawodowo, zwłaszcza pracującej. Jednak w XXI w. sytuacja młodzieży w Europie w tym obszarze jest coraz trudniejsza. Najczęstsze problemy dotyczą znalezienia pierwszej pracy (w tym takiej, która odpowiada kompetencjom kandydatów), trwałości i warunków zatrudnienia (forma i czas zatrudnienia, wynagrodzenie) oraz rosnącego bezrobocia. Wszystkie te elementy powodują, że proces edukacji i szkolenia nabiera w ostatnich latach kluczowego znaczenia dla przyszłości tej grupy społecznej. Zdaniem M. Gaini, A. Leduc i A. Vicard (INSEE) zła koniunktura gospodarcza ma szczególnie negatywny wpływ na sytuację młodzieży na rynku pracy. Stopa bezrobocia wśród młodych ludzi (tu: poniżej 25 r. życia) reaguje silniej na cykl gospodarczy niż w przypadku starszych pracowników. Niekorzystne warunki ekonomiczne przyczyniają się do redukcji ich zatrudnienia, wydłużają czas oczekiwania na pierwszą pracę i wpływają na poziom wynagrodzeń. We Francji w 2010 r. wskaźnik bezrobocia w zbiorowości osób poniżej 25 roku życia osiągnął 22,9% wobec 8,4% dla osób w wieku lat. Jako pewną naturalną prawidłowość próbuje się postrzegać fakt wyższego bezrobocia wśród młodzieży niż wśród dorosłych (tu: w wieku lat), ponieważ osoby kończące studia częściej szukają pracy niż dorośli, którzy w większości są już zatrudnieni. Ponadto, w grupie aktywnych zawodowo poniżej 25 roku życia nadreprezentowane są osoby o najniższym poziomie wykształcenia rezygnując z kontynuowania nauki, wchodzą one wcześniej na rynek pracy, a ich dostęp do zatrudnienia jest znaczenia trudniejszy 5. Jak pokazują zbiorcze wyniki badania ECMOSS i ankiet ACEMO 6 opublikowane w grudniu 2012 r. przez Dyrekcję Badań, Studiów i Statystyk (Direction de l Animation de la Recherche, des Études et des Statistiques, DARES) 7, w 2010 r. 5 M. Gaini, A. Leduc, A. Vicard, Finir ses études en période de mauvaise conjoncture: un désavantage qui perdure?, Insee Analyses, février 2013, n 8, s. 1, ( ). 6 Dwa badania Activité et conditions d emploi de la main-d oeuvre (ACEMO, Aktywność i warunki zatrudnienia siły roboczej) zostały zrealizowane przez DARES, w tym ankieta kwartalna ACEMO dotyczyła przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 pracowników, a ankieta coroczna ACEMO objęła bardzo małe firmy o liczbie pracowników nie przekraczającej 9 osób. Z kolei badanie Enquête sur le coût de la main-d oeuvre et sur la structure des salaires (ECMOSS, Badanie kosztów pracy i struktury wynagrodzeń) jest prowadzone przez INSEE we współpracy z DARES. Dotyczy ono takich zagadnień jak wynagrodzenie, koszt pracy i czas pracy, które to konstytutywne elementy zostały zdefiniowane w sposób zharmonizowany na poziomie europejskim w 1999 i 2005 r. Badanie obejmuje określone podmioty sektora prywatnego z wyłączeniem osób prawnych i innych organizacji podlegających prawu administracyjnemu oraz pozostałych 6

7 tylko 6,7% pracowników tzw. salariés pozarolniczego sektora prywatnego (z wyłączeniem praktykantów apprentis oraz stażystów) we Francji metropolitarnej miało mniej niż 25 lat; przeważali natomiast najstarsi pracownicy, tj. w wieku 40 lat i więcej (52,6%). Ogółem, 29,6% osób poniżej 25 roku życia zatrudnionych w omawianym sektorze było wynagradzanych na podstawie SMIC 8, w tym 26,4% mężczyzn wobec 33,5% kobiet. W przypadku osób w wieku lat sytuacja ta dotyczyła już tylko 13,1% pracowników łącznie, natomiast w grupie wiekowej lat oraz w grupie 40 lat i więcej płacę opartą na SMIC otrzymywało odpowiednio jedynie 8,4% i 8,6% osób. W każdej z czterech wyróżnionych grup odsetek kobiet o podstawie wynagrodzenia odpowiadającej SMIC był wyższy niż mężczyzn, co jednoznacznie wskazuje na ich mniej korzystną sytuację. W końcu, 39,3% najmłodszych pracowników (<25 roku życia) pozarolniczego sektora prywatnego było zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy 9. Ważnym źródłem danych na temat relacji między systemem edukacji i późniejszym zatrudnieniem młodzieży we Francji jest Bilans Wykształcenie Zatrudnienie (Bilan Formation Emploi) udostępniany przez INSEE, który prezentuje dane opracowane we współpracy z Centrum Studiów i Badań nad Kwalifikacjami (Centre d Études et de Recherches sur les Qualifications, CEREQ), resortem edukacji i ministerstwem pracy. Jednym z najczęściej przywoływanych wskaźników makroekonomicznych w celu zobrazowania sytuacji młodzieży na rynku pracy jest stopa bezrobocia. Rysunek 7 przedstawia kształtowanie się kolejnych wartości tej miary począwszy od lat 90. XX w. w odniesieniu do zbiorowości młodych ludzi we Francji metropolitarnej, którzy wyszli z systemu edukacji w ciągu ostatnich 1 4 lat. W Bilansie stosuje się w tym kontekście francuski termin sortie de formation initiale, który można dosłownie tłumaczyć jako wyjście/opuszczenie systemu edukacji lub zakończenie kształcenia wstępnego/ edukacji wstępnej, przy czym initiale nie oznacza edukacji ograniczonej do poziomu szkolnictwa I stopnia, lecz odnosi się do ścieżki edukacji formalnej rozpoczętej na etapie przedszkola/szkoły podstawowej w ramach obowiązku szkolnego 10. Jak podaje francuskie Ministerstwo Edukacji Narodowej, zakończenie kształcenia wstępnego dotyczy sytuacji, w której następuje pierwsze przerwanie nauki na okres dłuższy niż rok na dowolnym etapie kształcenia, tj. na poziomie szkoły podstawowej, gimnazjum, centrum kształcenia praktycznego (zawodowego), liceum, uniwersytetu lub szkoły wyższej 11. W ostatnich dwóch dekadach skala bezrobocia w zbiorowości młodych ludzi we Francji w 1 4 lata po zakończeniu szkoły jest silnie uzależniona od ich poziomu wykształcenia. Jak wynika z rys. 7, do 1992 r. stopa bezrobocia młodzieży ogółem nie przekraczała 20%. W latach utrzymywała się powyżej tej wartości, osiągając nawet 26,6% w 1997 r. W latach zjawisko osłabło i wskaźnik obniżył się do poziomu między 16,6 a 18,9%. W 2003 r. nastąpiła zmiana metody wykorzystywanej w obliczeniach stopy bezrobocia, która od tej pory była zgodna z podejściem Eurostatu. W latach najniższą wartość wskaźnika zaobserwowano w 2008 r. (14,5%), jednak w dwóch kolejnych latach wzrosła ona gwałtownie powyżej 20%. W 2011 r. 19,1% młodych ludzi aktywnych zawodowo spośród tych, którzy stosunkowo niedawno zakończyli edukację, pozostawało bez pracy. Niezależnie od roku, zarówno w latach 90., jak i na początku XXI w., bezrobocie było przede wszystkim problemem osób o najniższych kwalifikacjach, które ukończyły co najwyżej gimnazjum niższy poziom szkolnictwa II stopnia. Bezrobocie w tej grupie zbliżało się dwukrotnie do bardzo wysokiej wartości 50% w latach 1997 i W przypadku osób posiadających wykształcenie średnie przebieg wartości stopy bezrobocia był bardzo zbliżony do tego dla młodzieży ogółem. Najkorzystniej przedstawiała się natomiast sytuacja osób z instytucji publicznych. Badane przedsiębiorstwa muszą zatrudniać co najmniej 10 pracowników i być usytuowane we Francji metropolitarnej. Por. A. Chambki, D. D ly, Les emplois rémunérés sur la base du SMIC en 2010: souvent faiblement qualifiés, à temps partiel et à durée déterminée, Dares Analyses, décembre 2012, n 095, s. 12, ECMOSS: Enquête annuelle sur le coût de la main d oeuvre et la structure des salaires, INSEE, ACEMO: Aide à la réponse à l enquête trimestrielle sur l activité et les conditions d emploi de la main-d oeuvre (Acemo), Ministère du Travail, de l Emploi, de la Formation Professionnelle et du Dialogue Social, e-acemo,711/etudes-recherches-statistiques-de,76/statistiques,78/salaires-et-epargne-salariale,86/aide-a-la-reponse-a-l-enqu ete,654/ ( ). 7 Jednostka administracji publicznej szczebla centralnego, powiązana z Ministerstwem Pracy, Zatrudnienia, Kształcenia Zawodowego i Dialogu Społecznego. 8 SMIC oznacza salaire minimum interprofessionnel de croissance, czyli międzyzawodową wzrostową płacę minimalną, która jest ustawową płacą minimalną we Francji metropolitarnej, w departamentach zamorskich i w zbiorowości terytorialnej Saint-Pierre-et-Miquelon. Została ustanowiona na mocy ustawy z dnia 2 stycznia 1970 r. i zastąpiła SMIG (salaire minimum interprofessionnel garanti) międzyzawodową gwarantowaną płacę minimalną wprowadzoną w 1950 r. Por. definicja Salaire minimum de croissance/ SMIC, INSEE, ( ). 9 A. Chambki, D. D ly, op.cit. 10 We Francji obowiązek szkolny, który trwa 10 lat, obejmuje dzieci i młodzież w wieku 6 16 lat. Z kolei sam proces kształcenia może dotyczyć już dwulatków, a zgodnie z modelowym ujęciem kończyć się w 23 roku życia, przy czym górna granica wieku w rzeczywistości nie istnieje. 11 L insertion des jeunes sur le marché du travail, Note d information N mai 2012, MEN, ( ). 7

8 wyższym wykształceniem. W latach wskaźnik bezrobocia w tej zbiorowości oscylował wokół 10%, spadając nawet do 6,3% w 2008 r. Należy dodać, iż wskaźnik bezrobocia w analogicznym okresie ( ) przyjmował odpowiednio niższe wartości w przypadku młodzieży, która zakończyła edukację wstępną w ciągu ostatnich 5 10 lat, przy czym przedstawione dotychczas prawidłowości były spełnione również w tej zbiorowości. Rysunek 7. Stopa bezrobocia w latach we Francji metropolitarnej w 1 4 lata od momentu zakończenia kształcenia wstępnego według poziomu wykształcenia % Wyższe wykształcenie * Ukończony drugi cykl szkolnictwa II stopnia (liceum) - wykształcenie średnie Ukończone co najwyżej gimnazjum (posiadacze co najwyżej brevet) Ogółem * Zmiana szeregu czasowego z podejścia Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) na podejście Eurostatu. Źródło: Opracowanie własne na podstawie: T06. Chômage en phase d insertion professionnelle, Tableaux sur l insertion des jeunes (T06 à T17), w: Bilan Formation-Emploi, INSEE, ( ). Pracująca młodzież aktywna zawodowo, która skończyła naukę w ciągu ostatnich 4 lat, jest zróżnicowana pod względem kategorii społeczno-zawodowych (CSP). Podobnie jak w przypadku stopy bezrobocia, również przynależność do danej kategorii CSP wiąże się z poziomem wykształcenia (tab. 2). Ogólnie rzecz ujmując, niezależnie od posiadanych kwalifikacji, w 2011 r. prawie jedna trzecia badanej młodzieży Francji metropolitarnej (29,2%) wykonywała zawody pośrednie; wyższe kadry kierownicze i wyżsi pracownicy umysłowi reprezentowali 18% tej zbiorowości, a pracownicy wykwalifikowani stanowili nieznacznie mniejszy odsetek (16,2%). Udział robotników z kwalifikacjami i bez był porównywalny (ok. 10%), z niewielką przewagą tych pierwszych. Najmniejszym zainteresowaniem cieszyła się kategoria ujęta jako rzemieślnicy, handlowcy (kupcy), szefowie firm (przedsiębiorcy). Absolwenci cyklu długiego studiów wyższych zajmowali w większości wysokie stanowiska kierownicze i byli pracownikami naukowymi (46,9%) lub wybierali zawody pośrednie (35,7%). W tej ostatniej profesji dominowały jednak osoby, które ukończyły cykl krótki szkolnictwa wyższego (60%). Młodzież ze średnim wykształceniem (maturalnym lub równorzędnym) rozkładała się względnie równomiernie między zawody pośrednie, pracowników niewykwalifikowanych i wykwalifikowanych, z przewagą na rzecz tej trzeciej kategorii CSP. Młodzi ludzie o najniższych kwalifikacjach (DNB 12, CEP 13 lub brak dyplomu) najczęściej pracowali jako robotnicy niewykwalifikowani (27,1%) lub pracownicy niewykwalifikowani (25,8%). Tabela 2. Kategorie społeczno-zawodowe (CSP) osób aktywnych zawodowo pracujących według poziomu wykształcenia i czasu od zakończenia kształcenia wstępnego (w %) w 2011 r. we Francji metropolitarnej 12 DNB (diplôme national du brevet) nauka w gimnazjum (collège) kończy się egzaminem i przyznaniem państwowego świadectwa brevet. Jest to zarazem pierwszy państwowy egzaminem, do którego przystępują uczniowie we Francji. Otrzymanie świadectwa brevet nie stanowi warunku dostępu do kolejnych poziomów edukacji. 13 CEP (certificat d études primaires) to certyfikat ukończenia szkoły podstawowej/szkolnictwa I stopnia. 8

9 Studia wyższe cykl długi (1) Studia wyższe cykl krótki (2) 9 Matura i dyplomy równorzędne CAP (3), BEP (4) i dyplomy równorzędne Brevet, CEP (5) i brak dyplomu 1 4 lat po wyjściu z systemu kształcenia wstępnego Rzemieślnicy, 1,6 2,3 3,4 2,2 2,0 2,3 handlowcy (kupcy), szefowie firm (przedsiębiorcy) Wyższe kadry kierownicze i wyżsi pracownicy umysłowi 46,9 2,0 4,3 0,6 1,2 18,0 Zawody pośrednie 35,7 57,3 20,2 7,6 8,4 29,2 Pracownicy 9,5 22,0 22,6 14,3 16,0 16,2 wykwalifikowani Pracownicy 4,2 7,6 20,3 24,4 25,8 13,5 niewykwalifikowani Robotnicy 1,1 5,1 15,2 28,6 19,5 10,8 wykwalifikowani Robotnicy 0,9 3,7 14,1 22,3 27,1 10,0 niewykwalifikowani Ogółem 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 (1) Dotyczy uzyskania dyplomów: licencjat, maîtrise (dyplom pośredni po ukończeniu pierwszego roku dwuletnich studiów magisterskich w trójstopniowym systemie studiów licencjat-magister-doktor, LMD, lub dyplom uzyskiwany po ukończeniu magisterskich studiów wyższych we francuskim systemie szkolnictwa wyższego przed reformą LMD), magister, DEA (diplôme d études approfondies, dyplom studiów zaawansowanych lub dyplom studiów pogłębionych przygotowujących do pracy badawczej; obowiązywał przed wprowadzaniem systemu LMD, w którym został zastąpiony przez dyplom master de recherche dla osób zainteresowanych pracą naukowo-badawczą), DESS (diplôme d études supérieures spécialisées, dyplom wyższych studiów specjalistycznych, który w systemie LMD został zastąpiony przez master professionnel magistra zawodowego ), doktorat, szkoła wyższa na poziomie licence, itp. (2) Dotyczy uzyskania dyplomów: DEUG (diplôme d études universitaires générales, dyplom ukończenia studiów wyższych/uniwersyteckich; w starym systemie francuskiego szkolnictwa wyższego wyróżniano trzy cykle, z których pierwszy cykl dwuletnie studia podstawowe i orientacyjne, dostępne dla posiadaczy matury, baccalauréat, potwierdzano dyplomem DEUG; obecnie nie jest oddzielnym dyplomem na poziomie matura+2 lata, lecz stanowi dyplom potwierdzający kwalifikacje pośrednie studenta po ukończeniu dwóch pierwszych lat studiów licencjackich w systemie LMD), DUT (diplôme universitaire de technologie, dyplom uniwersytecki w dziedzinie technologii uzyskiwany po dwóch latach studiów pomaturalnych w uniwersyteckich instytutach technologicznych), BTS (brevet de technicien supérieur, tytuł dyplomowanego technika), dyplom dla specjalistów ds. zdrowia (np. pielęgniarstwo) i pomocy społecznej (np. pracownik socjalny), itp. (3) CAP (certificat d aptitude professionnelle) certyfikat umiejętności zawodowych, świadectwo zawodowe w określonej specjalizacji. (4) BEP (brevet d études professionnelles) certyfikat zawodowy, świadectwo zawodowe w zakresie specjalizacji ogólnej. (5) CEP (certificat d études primaires) certyfikat ukończenia szkoły podstawowej/szkolnictwa I stopnia m Ogółe Źródło: T10. Catégories socioprofessionnelles, Tableaux sur l insertion des jeunes (T06 à T17), w: Bilan Formation Emploi, INSEE, ( ). W latach we Francji metropolitarnej wśród młodych ludzi, którzy mieli zatrudnienie po ukończeniu nauki oraz z perspektywy danego roku opuścili system edukacji w ciągu ostatnich czterech lat, osoby z wyższym wykształceniem pracowały w większości w sektorze usług (nie wliczając handlu). W 2003 r. dotyczyło to 39,3% spośród nich, a w 2011 r. już 43,4%. Ponad 30% osób w tej grupie było związanych w każdym badanym roku z sektorem ujętym jako nauczanie, zdrowie sprawy socjalne, administracja publiczna. Branża przemysłowa zatrudniała w zależności od roku między 10,6 a 13,2% osób z wyższym wykształceniem. Najmniejszym zainteresowaniem cieszyło się budownictwo (nie więcej niż 3,6%) i rolnictwo (nie więcej niż 1%, z wyjątkiem 1,1% w 2006 r.). Młodzież z wykształceniem średnim maturalnym lub na poziomie CAP BEP również w większości (średnio 30% w latach ) zajmowała się usługami (bez handlu). Zainteresowanie pracą w handlu i w sektorze nauczanie, zdrowie sprawy socjalne, administracja publiczna było na porównywalnym średnim poziomie w analizowanym okresie odpowiednio 21,1% i 20,5%. Zatrudnienie w przemyśle wahało się, stopniowo obniżając z 17,8% w 2003 r. do 13,9% w 2010 r., a w 2011 r. wzrosło do 14,4%. W końcu osoby o niskich kwalifikacjach lub bez wykształcenia najczęściej pracowały w usługach. W 2003 r. dotyczyło to 31,3%, z kolei

10 20,1% było zatrudnionych w handlu, 18,6% w przemyśle i 17,9% w sektorze nauczanie. Na początku drugiej dekady XXI w. rozkład między sektorami uległ zmianie na pierwszym miejscu z udziałem 34% znalazły się usługi, drugie miejsce zajął sektor nauczanie... (20,3%), a trzecie handel (17,3%). Spadło natomiast zainteresowanie branżą przemysłową do 13,3% i wzrosło zatrudnienie w rolnictwie z 2,4% w 2003 r. do 4,1% w 2011 r. 14. Z analizy sytuacji młodzieży pracującej w 2011 r. we Francji metropolitarnej jednoznacznie wynika, że im posiada ona wyższy poziom wykształcenia, tym wyższa jest mediana miesięcznego wynagrodzenia netto w euro. Dotyczy to zarówno osób, które zakończyły edukację stosunkowo niedawno (od 1 roku do 4 lat temu), jak i wcześniej (5 10 lat temu). W przypadku pierwszej grupy uzyskanie co najwyżej brevet oznaczało płacę w wysokości euro, podczas gdy osoby, które ukończyły cykl długi studiów wyższych mogły liczyć na wynagrodzenie równe euro. Należy zauważyć, że różnica w wynagrodzeniu osób legitymujących się tzw. niższym wykształceniem wyższym (cykl krótki) i średnim wykształceniem wynosiła w 2011 r. tylko 210 euro na korzyść tych pierwszych, a różnica w płacy osób po cyklu długim i krótkim kształtowała się na poziomie 340 euro. Biorąc pod uwagę płeć, obserwuje się wyższe wynagrodzenie w przypadku mężczyzn na każdym poziomie wykształcenia z wyjątkiem cyklu krótkiego studiów wyższych wówczas kobiety zarabiają euro, czyli o 40 euro więcej od mężczyzn. Badając natomiast sytuację w zbiorowości młodych ludzi, którzy zakończyli edukację 5 10 lat temu, odnotowuje się analogiczny związek między posiadanym dyplomem/ świadectwem a medianą miesięcznego wynagrodzenia netto w euro w 2011 r. jak w poprzedniej grupie, przy czym ich wynagrodzenie ogółem (niezależnie od płci) jest odpowiednio wyższe niż dla osób od 1 roku do 4 lat po wyjściu z systemu kształcenia. Przykładowo płaca dla osób o najniższych kwalifikacjach wynosi euro w grupie tych, którzy ukończyli edukację wstępną w ciągu ostatnich 5 10 lat i euro w drugiej grupie. Różnica równa się zatem 160 euro na rzecz młodzieży dłużej pozostającej na rynku pracy. Na poziomie wykształcenia średniego różnica ta kształtuje się na poziomie 200 euro, a w przypadku ukończenia cyklu długiego studiów wyższych osiąga wartość 250 euro. Wniosek, który wypływa z tej analizy, jest prosty: im wyższy poziom wykształcenia i im dłuższy okres upłynął od momentu zakończenia edukacji przez młodych ludzi, tym wyższa jest mediana miesięcznego wynagrodzenia netto w euro 15. Warto przywołać również wyniki badań prowadzonych przez CEREQ, które dotyczą wybranych pokoleń młodzieży we Francji metropolitarnej kończących edukacją wstępną w określonym roku szkolnym (akademickim) i ich sytuacji zawodowej w 3 lata od tego momentu. W ten sposób dotychczas opublikowano rezultaty z czterech edycji badania Génération (Pokolenie): Pokolenie 1998, 2001, 2004 i Ostatnia edycja, zgodnie z przyjętą logiką projektu, była realizowana w 2010 r., a wyniki ogłoszono w 2011 r. 16. W 2010 r. około 739 tys. młodych ludzi skończyło kształcenie wstępne w roku szkolnym Wśród nich 18% nie posiadało żadnego dyplomu, 17% uzyskało dyplom na poziomie CAP BEP, a 23% otrzymało świadectwo dojrzałości. Tym samym absolwenci szkół wyższych reprezentowali 42% ogółu, co było równoznaczne z liczbą 192 tys. osób na poziomie co najmniej licencjata. Średni wiek wyjścia z systemu edukacji wynosił 21 lat, w tym dla osób nie mających formalnego wykształcenia (non diplômés) wynosił 18 lat, w przypadku absolwentów szkolnictwa II stopnia wynosił 20 lat i 23,5 roku dla absolwentów studiów wyższych. Utrzymuje się tendencja, zgodnie z którą młode kobiety kształcą się dłużej niż mężczyźni, a tym samym ich przeciętny wiek w momencie wejścia na rynek pracy jest wyższy. 63% młodych mężczyzn, którzy ukończyli edukację w roku , ma co najwyżej wykształcenie na poziomie maturalnym. Odpowiedni wskaźnik dla kobiet wynosi tylko 53%. Sześć na dziesięć osób bez wykształcenia reprezentują mężczyźni 17. Tabela 3. Sytuacja absolwentów we Francji metropolitarnej w 2010 r. w 3 lata po ukończeniu nauki (2007) według posiadanego dyplomu Sytuacja zawodowa (%) Stopa Liczba 14 T12. Secteurs d activité économique, Tableaux sur l insertion des jeunes (T06 à T17), Bilan Formation-Emploi, INSEE, ( ). 15 T11. Salaires, Tableaux sur l insertion des jeunes (T06 à T17), Bilan Formation-Emploi, INSEE, ( ). 16 Génération 2007: Enquête 2010 sur l insertion des jeunes sortis de formation initiale en , CEREQ, ( ). Wiosną 2010 r. CEREQ zbadał reprezentatywną próbę obejmującą 25 tys. młodych ludzi, którzy po raz pierwszy wyszli z systemu edukacji wstępnej w trakcie lub pod koniec roku szkolnego W ramach badania Pokolenie 2007 analizowano ich sytuację zawodową po 3 latach od wskazanej cezury. 17 Présentation des premiers résultats de l enquête Génération : Premiers pas dans la vie active: Le diplôme: un atout gagnant pour les jeunes face à la crise, Conférence de Presse, Ministère de l Éducation Nationale, Paris, 7 avril 2011, s. 2 4, ( ). 10

11 Aktywni zawodowo Pracujący Bezrobotni bierni zawodowo Ponowne podjęcie nauki lub szkolenia Ogółem bezrobocia (%) młodych ludzi w tys. Bez dyplomu CAP BEP MC Matura Matura+2 (w tym DEUG) Licencjat Master 1 (po 1 roku studiów magisterskich) Master 2 (po 2 roku studiów magisterskich) Doktorat Ogółem Źródło: T14. Mobilités et situation trois ans après la fin des études, Tableaux sur l insertion des jeunes (T06 à T17), w: Bilan Formation-Emploi, op.cit. Jak wynika z tab. 3, w 2010 r. w grupie młodzieży aktywnej zawodowo pracowała zdecydowana większość doktorów (91%), magistrów po drugim roku studiów (87%) i licencjatów (86%). Bezrobotni byli najliczniejsi wśród osób bez formalnego wykształcenia (33%) i w grupie osób o kwalifikacjach na poziomie dyplomu CAP BEP MC 18 (22%). Na ponowne podjęcie nauki lub dalsze szkolenie się w 2010 r. zdecydowało się najwięcej młodych ludzi z wykształceniem maturalnym (14%) i bez dyplomu (10%). W obrębie żadnej z kategorii młodzieży wyróżnionych w oparciu o kryterium posiadanego poziomu wykształcenia udział biernych zawodowo nie przekraczał niskiego pułapu 3%, z wyjątkiem osób bez dyplomu (9% kategorii ogółem). Najwyższe wartości stopy bezrobocia w 2010 r. dotyczyły osób z dwóch grup o najniższych kwalifikacjach w 2007 r. 41% dla osób bez wykształcenia i 24% dla posiadaczy CAP BEP MC, przy czym wskaźnik dla ogółu młodzieży (739 tys. osób) wyniósł 19%. Podsumowanie Na przestrzeni ostatnich dwóch dekad sytuacja ludności na francuskim rynku pracy podlegała zmianom, które były uwarunkowane czynnikami o zróżnicowanym charakterze ekonomicznym, instytucjonalnym czy społecznym. Jednocześnie w XXI w. stopniowo rośnie i będzie nadal wzrastało znaczenie procesów ludnościowych. W tym kontekście warto zwrócić uwagę, że Francja podobnie jak inne państwa europejskie doświadcza istotnych przemian demograficznych. Dotyczy to nie tylko zmian w strukturze ludności według wieku, zwłaszcza problemu starzenia się populacji, ale także wiążę się ze skalą i charakterem imigracji oraz cechami społeczno-demograficznymi imigrantów osiedlających się na dłuższy pobyt na terytorium państwa. Aktualna sytuacja demograficzna Francji na tle innych wysoko rozwiniętych państw europejskich jest stosunkowo bardziej korzystna, ponieważ liczba jej ludności rośnie, a proces starzenia się populacji postępuje zdecydowanie wolniej, co ma duże znaczenie dla przyszłego kształtu rynku pracy. Nie zmienia to jednak faktu, że od lat 90. XX w. spada udział liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym, co oznacza, że w kolejnych latach na rynek pracy wchodzi i będzie wchodziła coraz mniej liczna część ludności ogółem. Równocześnie wzrasta udział ludności w wieku poprodukcyjnym. Oba procesy wpływają na zakres obciążenia demograficznego ludności Francji w wieku produkcyjnym tymi właśnie zbiorowościami rozpatrywanymi oddzielnie lub ujmowanymi łącznie jako ludność w wieku nieprodukcyjnym. W analizie w tym zakresie ważny jest właściwy dobór przedziałów wiekowych. W związku ze starzeniem się społeczeństw europejskich, w tym francuskiego, warto postulować korektę granic wieku produkcyjnego, w szczególności podwyższenie górnej granicy, nawet do 65 lub 70 roku życia. W referacie dużo miejsca poświęcono sytuacji młodych ludzi absolwentów systemu edukacji na różnych szczeblach procesu kształcenia na francuskim rynku pracy. Problem bezrobocia młodzieży i jej niestabilnej sytuacji zawodowej po wyjściu z systemu edukacji jest szeroko dyskutowany przez badaczy, polityków i opinię publiczną. Należy mieć jednak świadomość, że wyższe stopy bezrobocia charakteryzują także inne niż francuska młodzież grupy społeczne zwłaszcza osoby starsze i imigrantów. Szczególnie problem rosnącego bezrobocia wśród najstarszej grupy społecznej będzie nabierał 18 MC (mention complémentaire) oznacza dodatkowy rok specjalizacji, kończący się uzyskaniem państwowego dyplomu zawodowego. Kształcenie może być realizowane w liceum zawodowym, poprzez praktykę zawodową (apprentissage) lub kształcenie ustawiczne. Nauka obejmuje część teoretyczną i praktyczną w przedsiębiorstwie. 11

12 coraz większego znaczenia w najbliższych latach w związku ze starzeniem się ludności państwa i wzrostem odsetka osób w tym przedziale wiekowym. Literatura ACEMO: Aide à la réponse à l enquête trimestrielle sur l activité et les conditions d emploi de la main-d oeuvre (Acemo), Ministère du Travail, de l Emploi, de la Formation Professionnelle et du Dialogue Social, ielle-acemo,711/etudes-recherches-statistiques-de,76/statistiques,78/salaires-et-epargne-salariale,86/aide-a-la-reponse-al-enquete,654/. Bilan Formation-Emploi, INSEE, Chambki A., D ly D., Les emplois rémunérés sur la base du SMIC en 2010: souvent faiblement qualifiés, à temps partiel et à durée déterminée, Dares Analyses, décembre 2012, n 095, ECMOSS: Enquête annuelle sur le coût de la main d oeuvre et la structure des salaires, INSEE, Emploi (Enquête), INSEE, Emploi salarié, INSEE, Gaini M., Leduc A., Vicard A., Finir ses études en période de mauvaise conjoncture: un désavantage qui perdure?, Insee Analyses, février 2013, n 8, Génération 2007: Enquête 2010 sur l insertion des jeunes sortis de formation initiale en , CEREQ, Kordos J., Statystyczne badanie zjawisk społecznych, w: Statystyka społeczna, red. nauk. T. Panek, PWE, Warszawa 2007, s Kotowska I. E., Matysiak A., Rynek pracy, w: Statystyka społeczna, red. nauk. T. Panek, PWE, Warszawa 2007, s L insertion des jeunes sur le marché du travail, Note d information N mai 2012, MEN, Présentation des premiers résultats de l enquête Génération : Premiers pas dans la vie active: Le diplôme: un atout gagnant pour les jeunes face à la crise, Conférence de Presse, Ministère de l Éducation Nationale, Paris, 7 avril 2011, Salaire minimum de croissance/ SMIC, INSEE, 12

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności

Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności Materiał na konferencję prasową w dniu 23 września r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy MONITORING RYNKU PRACY Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. ***

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. *** URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania kwiecień 2016 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/ Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie zmian w zakresie edukacji osób dorosłych w województwie kujawsko-pomorskim w latach szkolnych 2004/05-2013/14. Dane dotyczące edukacji osób dorosłych (liczby

Bardziej szczegółowo

Pracujący wynagrodzenia). osoby, które. botne. (ogółem lub

Pracujący wynagrodzenia). osoby, które. botne. (ogółem lub URZĄ D STATT YSTYC ZNY W BIAŁ Y MSTOKU Opracowania sygnalne Kontakt: e-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl tel. 85 749 77 00 fax 85 749 77 79 Białystok, marzec 2012 r. r Internet: www.stat..gov.pl/urzedy/bialystok

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

Ludność według ekonomicznych grup wieku: Współczynnik feminizacji

Ludność według ekonomicznych grup wieku: Współczynnik feminizacji Źródłem informacji opracowania z zakresu sytuacji kobiet na rynku pracy w województwie kujawsko pomorskim są dane pochodzące z badań i zasobów danych Głównego Urzędu Statystycznego, tj. z Badania Aktywności

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Lublin, wrzesień 2011 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa, tel. +48 22 529 06 00,fax +48 22 529 06 02 wuw.mpips.gov.pl; www.niepeinosprawni.gov.pl;

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W I KWARTALE 2014 R.

AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W I KWARTALE 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.wroclaw.stat.gov.pl AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W I KWARTALE 2014 R. Wrocław, czerwiec 2014

Bardziej szczegółowo

Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego

Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego Pierwszy raport cząstkowy Autorzy: Joanna Krupowicz, Dorota Kwiatkowska-Ciotucha,

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ

Małżeństwa i rozwody. Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa i rozwody Materiały dydaktyczne Zakład Demografii i Gerontologii Społecznej UŁ Małżeństwa podstawowe pojęcia Zawarcie małżeństwa akt zawarcia związku między dwiema osobami płci odmiennej, pociągającego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa, 27.01.2016 r. Pracujący w nietypowych formach zatrudnienia Informacja została opracowana na podstawie wyników badania modułowego Nietypowe formy

Bardziej szczegółowo

podpisana w Warszawie dnia 28 maja 2008 r. (M.P. z dnia 16 kwietnia 2009 r.)

podpisana w Warszawie dnia 28 maja 2008 r. (M.P. z dnia 16 kwietnia 2009 r.) M.P.09.23.299 UMOWA między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Francuskiej o wzajemnym uznawaniu dokumentów uprawniających do wstępu na studia wyższe, okresów studiów, dyplomów, tytułów

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 04.07.2014 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ABSOLWENTÓW SZKÓŁ WYŻSZYCH NA RYNKU PRACY URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU

SYTUACJA ABSOLWENTÓW SZKÓŁ WYŻSZYCH NA RYNKU PRACY URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU SYTUACJA ABSOLWENTÓW SZKÓŁ WYŻSZYCH NA RYNKU PRACY URZĄD STATYSTYCZNY W GDAŃSKU AGENDA I. Sytuacja zawodowa osób z wykształceniem wyższym II. III. Bezrobocie wśród absolwentów szkół wyższych województwa

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY

SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Statystyka i demografia Struktury ludności według cech demograficznych społeczno zawodowych Mieczysław Kowerski PROJEKT DOFINANSOWANY ZE

Bardziej szczegółowo

Udział w rynku, wielkość i struktura audytorium programów radiowych w IV kwartale 2009 roku

Udział w rynku, wielkość i struktura audytorium programów radiowych w IV kwartale 2009 roku Biuro Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji KRAJOWA RADA RADIOFONII I TELEWIZJI Departament Programowy Udział w rynku, wielkość i struktura audytorium programów radiowych w IV kwartale 2009 roku ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Analiza skuteczności i efektywności szkoleń zrealizowanych w 2014 r. Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku Maj 2015 r.

Analiza skuteczności i efektywności szkoleń zrealizowanych w 2014 r. Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku Maj 2015 r. Powiatowy Urząd Pracy 44-200 Rybnik ul. Jankowicka 1 tel. 32/4226095, 4260036, fax.4223962 e-mail: kancelaria@pup-rybnik.pl www.pup-rybnik.pl Analiza skuteczności i efektywności szkoleń zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce.

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. Mimo, że pozycja kobiet na rynku pracy w Polsce stale się poprawia, to wciąż widoczne

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 06.07.2015 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ANALIZA WYNIKÓW BADANIA OKRESÓW POBIERANIA EMERYTUR Warszawa 2012 Opracował: Akceptowała: Andrzej Kania Specjalista Izabela

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 30.06.2011 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

Nauczyciele języków obcych w roku szkolnym 2010/2011

Nauczyciele języków obcych w roku szkolnym 2010/2011 Nauczyciele języków obcych w roku szkolnym 2010/2011 Dane statystyczne zebrała Jadwiga Zarębska Opracowanie raportu: Zespół Wydziału Informacji i Promocji ORE SPIS TREŚCI UWAGI OGÓLNE... 3 ROZDZIAŁ 1.

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec październiku 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) Nadal spada

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011 W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, sytuacja kobiet na rynku pracy różni się od sytuacji zawodowej mężczyzn. Płeć jest więc jedną z najważniejszych cech uwzględnianych w statystyce rynku

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 2014 ROK

POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 2014 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W LEGNICY Z FILIĄ W CHOJNOWIE ANALIZA EFEKTYWNOŚCI I SKUTECZNOŚCI SZKOLEŃ ZA 214 ROK KWIECIEŃ 215 Zgodnie z 84 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 214

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku pracy w Polsce Raport kwartalny I/2008

Sytuacja na rynku pracy w Polsce Raport kwartalny I/2008 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT ANALIZ EKONOMICZNYCH I PROGNOZ Sytuacja na rynku pracy w Polsce Raport kwartalny I/ W III kwartale roku Produkt Krajowy Brutto zwiększył się realnie

Bardziej szczegółowo

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE

Dagmara Walada. Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Dagmara Walada Bezrobocie w UE na przykładzie Polski i wybranego kraju UE Plan prezentacji 1. Pojęcie bezrobocia 2. Stopa Bezrobocia i bezrobotni 3. Przyczyny bezrobocia 4. Bezrobocie w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 Łódź Kwiecień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Ruch naturalny Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r.

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie Bezrobocie rejestrowane w województwie zachodniopomorskim w 2012 r. OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, marzec 2013 Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach

Bardziej szczegółowo

475 tys. absolwentów szkół wyższych

475 tys. absolwentów szkół wyższych 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 475 tys. absolwentów szkół wyższych Studia wyższe przestały byd przywilejem. Obecnie dostęp do wykształcenia wyższego ma niemal każdy. Powszechne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja demograficzna a szkolnictwo wyższe w Polsce

Sytuacja demograficzna a szkolnictwo wyższe w Polsce Sytuacja demograficzna a szkolnictwo wyższe w Polsce Od 1990 roku polskie szkolnictwo wyższe było w okresie stałego i dynamicznego wzrostu. W ciągu 15 lat liczba studentów osiągnęła rekordowy poziom 1,9

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych Struktura wysokości emerytur i rent wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2015 roku. Warszawa 2015 Opracowała: Ewa Karczewicz

Bardziej szczegółowo

Informacja o sytuacji osób niepełnosprawnych na lokalnym rynku pracy oraz zrealizowanych w 2011 roku programach aktywizacji zawodowej.

Informacja o sytuacji osób niepełnosprawnych na lokalnym rynku pracy oraz zrealizowanych w 2011 roku programach aktywizacji zawodowej. POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGORZELCU CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ 59-900 Zgorzelec, ul. Pułaskiego 14 Telefon/fax 75 77 55 605; 75 77 55 606 e-mail: wrzg@praca.gov.pl; http://pup.zgorzelec.ibip.pl Informacja

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju edukacji i rynku pracy na obszarze funkcjonalnym Blisko Krakowa. - analiza statystyczna

Strategia rozwoju edukacji i rynku pracy na obszarze funkcjonalnym Blisko Krakowa. - analiza statystyczna Strategia rozwoju edukacji i rynku pracy na obszarze funkcjonalnym Blisko Krakowa - analiza statystyczna 2014 Prognoza ludności OF Blisko Krakowa do roku 2030 w podziale na funkcjonalne grupy wieku 15072;

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM

PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM PODAś NA RYNKU PRACY ORAZ POZIOM BEZROBOCIA W POWIECIE CHRZANOWSKIM I. Osoby pracujące Prognoza rozwoju rynku pracy powiatu chrzanowskiego od strony podaŝowej musi uwzględniać generalne tendencje, dotyczące

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Pracy i Polityki Spo ecznej Departament Rynku Pracy

Ministerstwo Pracy i Polityki Spo ecznej Departament Rynku Pracy Ministerstwo Pracy i Polityki Spo ecznej Departament Rynku Pracy INFORMACJA O STANIE I STRUKTURZE ZATRUDNIENIA W WOJEWÓDZKICH I POWIATOWYCH URZ DACH PRACY W 2014 ROKU Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec czerwca 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W czerwcu nadal

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 8 ROKU ( II część raportu za 8 rok oparta o dane o uczniach szkół ponadgimnazjalnych z SIO MEN) CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r.

Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim. Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Monitoring Rynku Pracy Bezrobocie rejestrowane w Powiecie Tczewskim Marzec 2015 Data wydania Informacja miesięczna MARZEC 2015 r. Tczew, marzec 2015 Marzec 2015 Str. 2 Uwagi metodyczne Podstawę prawną

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA (2)

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA (2) prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Katedra Ubezpieczenia Społecznego POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA (2) Polityka zatrudnienia (akcent - tworzenie miejsc pracy) Polityki rynków pracy (akcent - dostosowanie

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 23 grudnia 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy M O N I T O R I N G R Y N K U P R A C Y Kwartalna informacja o aktywności ekonomicznej ludności Informacja

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec stycznia 2014r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) Po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

2,3% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

2,3% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Ostatni kwartał 2013 roku nie przyniósł większych zmian na metropolitalnym rynku pracy. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych

Bardziej szczegółowo

Struktura społeczno-ekonomiczna gospodarstw domowych uczniów klasy III Technikum 1

Struktura społeczno-ekonomiczna gospodarstw domowych uczniów klasy III Technikum 1 Prace Studenckich Kół Naukowych Nr 14/2011 Struktura społeczno-ekonomiczna gospodarstw domowych uczniów klasy III Technikum 1 Renata Gromadzka, Krzysztof Dobek, Daniel Soboń Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 123/2014 OPINIE O MINIMALNEJ GODZINOWEJ STAWCE WYNAGRODZENIA

Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 123/2014 OPINIE O MINIMALNEJ GODZINOWEJ STAWCE WYNAGRODZENIA Warszawa, wrzesień 2014 ISSN 2353-5822 NR 123/2014 OPINIE O MINIMALNEJ GODZINOWEJ STAWCE WYNAGRODZENIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI I POŁOWA 2015 R. Łódź grudzień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

I RAPORT CZĄSTKOWY RAPORT WSTĘPNY PRZYGOTOWANY W RAMACH PROJEKTU OBSERWATOR RYNKU PRACY REGIONU WAŁBRZYSKIEGO

I RAPORT CZĄSTKOWY RAPORT WSTĘPNY PRZYGOTOWANY W RAMACH PROJEKTU OBSERWATOR RYNKU PRACY REGIONU WAŁBRZYSKIEGO Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego I RAPORT CZĄSTKOWY RAPORT WSTĘPNY PRZYGOTOWANY W RAMACH PROJEKTU OBSERWATOR RYNKU PRACY REGIONU WAŁBRZYSKIEGO

Bardziej szczegółowo

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia

stanu na koniec okresu Bezrobotni według Osoby do 12 miesięcy nauki ogółem od dnia ukończenia INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE NAUCZYCIEL JĘZYKA NIEMIECKIEGO (KOD 233011) ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY Zawód Nauczyciel języka niemieckiego to jeden z 2360 zawodów ujętych w obowiązującej od 1 lipca

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. - Lublin, wrzesień 2013 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku

Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Polski rynek pracy w 2013 roku przewidywane trendy w zakresie zatrudnienia, dynamiki wynagrodzeń, struktury rynku Rok 2012 czas stopniowego i umiarkowanego pogorszenia sytuacji na rynku pracy Warunki na

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia a poziom wykształcenia

Wynagrodzenia a poziom wykształcenia Wynagrodzenia a poziom wykształcenia Artykuł powstał w oparciu o wyniki Internetowego Badania Wynagrodzeń przeprowadzonego przez portal wynagrodzenia.pl wraz z wp.pl, interia.pl, bankier.pl, pracuj.pl,

Bardziej szczegółowo

Kobiety na małopolskim rynku pracy

Kobiety na małopolskim rynku pracy 2014 Kobiety na małopolskim rynku pracy Aktywność zawodowa Zgodnie z definicją stosowaną przez Główny Urząd Statystyczny osoby aktywne zawodowo to osoby w wieku 15 lat i więcej należące do grupy pracujących

Bardziej szczegółowo

Struktura demograficzna powiatu

Struktura demograficzna powiatu Struktura demograficzna powiatu Gminą o największej ilości mieszkańców w Powiecie Lubelskim są Niemce posiadająca według stanu na dzień 31.12.29 r. ponad 17 tysięcy mieszkańców, co stanowi 12% populacji

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, sierpień 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU POZNAŃ 2013

URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU POZNAŃ 2013 URZĄD MIEJSKI W KONINIE KONIN 213 PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU POZNAŃ 213 OPRACOWANIE: WIELKOPOLSKI OŚRODEK BADAŃ REGIONALNYCH DZIAŁ ANALIZ Magdalena Bryza, Wanda Nowara,

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Główne tendencje bezrobocia obserwowane w powiatach objętych działaniem Filii WUP w Bielsku-Białej. Lata 2011-2012

Główne tendencje bezrobocia obserwowane w powiatach objętych działaniem Filii WUP w Bielsku-Białej. Lata 2011-2012 Główne tendencje bezrobocia obserwowane w powiatach objętych działaniem Filii WUP w Bielsku-Białej. Lata 2011-2012 Wyszczególnienie Wskaźnik stopy bezrobocia w poszczególnych powiatach subregionu południowego

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

Radom 1 września 2012 roku

Radom 1 września 2012 roku Radom 1 września 2012 roku Liceum ogólnokształcące Szkoła podstawowa Technikum/Liceum zawodowe Zasadnicza Szkoła Zawodowa Technikum uzupełniające Liceum uzupełniające Źrodło. Opracowanie autora Liceum

Bardziej szczegółowo

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu

Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy. dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś w kontekście przemian rynku pracy dr Anna Wawrzonek Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza W Poznaniu Polska wieś 2009 obszary wiejskie zajmują ponad 93% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Departament Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym ANALIZA SYTUACJI SPOŁECZNO- GOSPODARCZEJ W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Warszawa, czerwiec 2011 r. Opracowanie: Beata

Bardziej szczegółowo

Regionalne Badanie Rynku Pracy

Regionalne Badanie Rynku Pracy PRIORYTET 2 WZMOCNIENIE ROZWOJU ZASOBÓW LUDZKICH W REGIONACH DZIAŁANIE 2.1 ROZWÓJ UMIEJĘTNOŚCI POWIĄZANY Z POTRZEBAMI REGIONALNEGO RYNKU PRACY I MOŻLIWOŚCI KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO W REGIONIE Regionalne

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny

Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Kobiety w zachodniopomorskim - aspekt demograficzny Szczecin 2012 Obserwatorium Integracji Społecznej, Projekt

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku pracy w sektorze rolno-spożywczym w województwie łódzkim - analizy i prognozy w perspektywie do roku 2035

Sytuacja na rynku pracy w sektorze rolno-spożywczym w województwie łódzkim - analizy i prognozy w perspektywie do roku 2035 Sytuacja na rynku pracy w sektorze rolno-spożywczym w województwie łódzkim - analizy i prognozy w perspektywie do roku 2035 Krzysztof Kwaśniewski Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych kwiecień 2013 1 Plan

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R.

Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R. Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej?

Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Luka płacowa, czyli co zrobić żeby kobiety nie zarabiały mniej? Jak mierzyć lukę płacową? Warszawa, 26 marca 2014 r. Obowiązujące prawo - Konstytucja Artykuł 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje

Bardziej szczegółowo

Stan i struktura bezrobocia na koniec I kwartału 2016roku

Stan i struktura bezrobocia na koniec I kwartału 2016roku Stan i struktura bezrobocia na koniec I kwartału 2016roku Liczba bezrobotnych stan na koniec marca w latach 2013-2016 2013 2014 2015 2016 9495 9356 7795 6828 kobiety mężczyźni kobiety mężczyźni kobiety

Bardziej szczegółowo

Lokalny. rynek pracy. Bezrobocie rejestrowane w gminach powiatu gorlickiego. Powiatowy Urząd Pracy w Gorlicach. Gorlice, marzec 2015

Lokalny. rynek pracy. Bezrobocie rejestrowane w gminach powiatu gorlickiego. Powiatowy Urząd Pracy w Gorlicach. Gorlice, marzec 2015 Lokalny 2014 rynek pracy Bezrobocie rejestrowane w gminach powiatu gorlickiego Powiatowy Urząd Pracy w Gorlicach Gorlice, marzec 2015 Spis treści I. Skala bezrobocia rejestrowanego w gminach powiatu gorlickiego...

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczący usług psychologicznych w szkołach i placówkach oświatowych za rok 2014-2015

Raport dotyczący usług psychologicznych w szkołach i placówkach oświatowych za rok 2014-2015 Raport dotyczący usług psychologicznych w szkołach i placówkach oświatowych za rok 2014-2015 Przygotował: Tomasz Bednarowicz Spis treści Ogólna liczba zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych

Bardziej szczegółowo