VADEMECUM. DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Innowacyjne rozwiązania technologiczne. Doświadczenia Partnerstwa Budujmy Razem. Cieczowe systemy słoneczne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VADEMECUM. DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Innowacyjne rozwiązania technologiczne. Doświadczenia Partnerstwa Budujmy Razem. Cieczowe systemy słoneczne"

Transkrypt

1 Maciej Wesołowski Cieczowe systemy słoneczne A. VADEMECUM DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Innowacyjne rozwiązania technologiczne. Doświadczenia Partnerstwa Budujmy Razem A. Cieczowe systemy słoneczne Maciej Wesołowski B. Alternatywna kanalizacja Ziemowit Suligowski, Agnieszka Tuszyńska C. Alternatywne zagospodarowanie wód opadowych Katarzyna Gudelis-Taraszkiewicz, Ziemowit Suligowski D. Dokumentacja projektowa Zbigniew Kononowicz

2 Niniejsza publikacja została przygotowana przez projekt Budujmy Razem finansowany w ramach Inicjatywy Wspólnotowej Equal ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego i budżetu państwa. Wyrażone tu poglądy są wyłącznie poglądami autorów publikacji i w żadnym przypadku nie mogą być utożsamiane z oficjalnym stanowiskiem Unii Europejskiej.

3 Maciej Wesołowski Cieczowe systemy słoneczne A. VADEMECUM DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Innowacyjne rozwiązania technologiczne. Doświadczenia Partnerstwa Budujmy Razem Praca napisana pod redakcją prof. Ziemowita Suligowskiego

4

5 Spis treści WSTĘP A. CIECZOWE SYSTEMY SŁONECZNE A.1. ENERGIA PROMIENIOWANIA SŁONECZNEGO A.2. URZĄDZENIA PRZETWARZAJĄCE ENERGIĘ PROMIENIOWANIA SŁONECZNEGO W CIEPŁO A.2.1. Typy i rodzaje cieczowych kolektorów absorbujących A.2.2. Budowa płaskich kolektorów cieczowych A.2.3. Budowa płaskiego próżniowego kolektora cieczowego A.3. A.3.1. MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA KOLEKTORÓW SŁONECZNYCH DO PRZYGOTOWANIA CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ Możliwości zagospodarowania wody podgrzewanej przez instalacje słoneczne A.3.2. Rodzaje systemów słonecznych instalacji do podgrzewania wody A.3.3. Schematy hydrauliczne kolektorowych systemów ogrzewania ciepłej wody A.4. ZASADY PROJEKTOWANIA INSTALACJI SŁONECZNYCH A.5. Przykład montażu cieczowej instalacji słonecznej w Marwałdzie LITERATURA

6

7 Wstęp Oddajemy w Państwa ręce opracowanie zawierające doświadczenia wyniesione z Partnerstwa Budujmy Razem. Publikacja prezentuje innowacyjne rozwiązania technologiczne z zakresu ochrony środowiska, opisuje w skondensowany sposób konkretne rozwiązania techniczne aparatury i instalacji cieplnych, kanalizacyjnych i zagospodarowania wód opadowych. Skierowana jest zarówno do projektantów, wykonawców, jak i potencjalnych użytkowników. Zaproponowane rozwiązania przynoszą konkretne oszczędności ekonomiczne, tak ważne w procesie inwestowania. Ze względu na wszechstronność i prostotę publikacji będzie ona przydatna dla wszystkich praktyków zajmujących się szeroko rozumianym wykorzystaniem energii odnawialnej, wód opadowych i ścieków gospodarczych. Wierzymy, że pokazane przez nas rozwiązania posłużą lepszemu wykorzystaniu środków i technologii w celu przywracania, utrzymania i chronienia środowiska, w którym żyjemy. Władysław Bielski Prezes Olsztyńskiej Izby Budowlanej

8

9 A. Cieczowe systemy słoneczne Słońce wypromieniowuje w przestrzeń kosmiczną w każdej sekundzie energię wynoszącą 3, J. W kierunku Ziemi wysyłany jest strumień promieniowania cieplnego o gęstości 1, W. Szacunkowo jedna trzecia tej energii zostaje odbita od atmosfery i powierzchni Ziemi w przestrzeń kosmiczną. Pozostała część energii promieniowania tzn. około 1, J w każdej sekundzie zasila powierzchnię Ziemi oraz jej atmosferę (Wołkow i Strumiłło 2000). Promieniowanie słoneczne docierające każdego roku do powierzchni Ziemi niesie ze sobą 10 razy więcej energii, niż zawierają jej w sumie wszystkie znane zasoby węgla, ropy naftowej, gazu ziemnego i uranu. Jej wartość razy przekracza roczne potrzeby całej ludzkości (Hoagland 1995; Ciok 2001). Ziemia otrzymuje darmową energię promieniowania Słońca będącą pierwotnym źródłem wszystkich kopalnych zasobów paliw oraz odnawialnych energii, przemieszczających się mas powietrza, wody oraz ciepłych prądów morskich. Ze względu na kurczące się zasoby kopalnych źródeł energii coraz większe zainteresowanie budzą możliwości wykorzystania energii promieniowania słonecznego na potrzeby ogrzewnictwa. W związku z tym pogłębiana jest wiedza na temat procesu fototermicznej konwersji i doskonalone są konstrukcje urządzeń służących do zamiany energii promieniowania słonecznego na ciepło. Technologie te są na tyle rozwinięte, że stają się konkurencyjne wobec tradycyjnych sposobów ogrzewania wody. W krajach Europy Południowej z ogrzewania ciepłej wody użytkowej praktycznie wyeliminowano energię elektryczną. Wzrost wykorzystania energii słonecznej obserwuje się także w Europie Zachodniej i Środkowej (Lewandowski 2002). Przyczyną tego wzrostu jest osiągalność systemów słonecznych o zadowalającej jakości oraz zainteresowanie tym rodzajem energii z przyczyn ekologicznych i ekonomicznych (Wach i Mikielewicz 1999). Przy termorenowacji budynków wymierne korzyści ekonomiczne i ekologiczne przynosi zamiana starego poszycia dachowego na kolektory dachowe (Berner 2003). Również pionowe ściany budynków wykorzystywane są coraz częściej do montażu kolektorów słonecznych (Meyer 2003b). Potencjalni użytkownicy kolektorów, rozważając możliwość ich instalacji, stawiają najczęściej pytanie o to jak szybko się ta inwestycja zwróci. Wymierne zyski materialne są jedną z korzyści, jakie daje wykorzystywanie kolektorów. Najważniejsze są jednak korzyści ekologiczne. Stosowanie systemów słonecznych przyczynia się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Obliczono, że kolektor słoneczny o powierzchni 1 m 2, zainstalowany w krajach śródziemnomorskich, obniża roczną emisję CO 2 o 440 kg, jeżeli zastąpionym źródłem energii jest olej opałowy, 195 kg w przypadku gazu ziemnego oraz 380 kg przy zastąpieniu energii elektrycznej z 50 % udziałem elektrowni jądrowych (Radović 2002). Analizy emisji substancji szkodliwych, w wyniku rocznej pracy niskotemperaturowego gazowego urządzenia grzewczego (pracującego na cele ogrzewania pomieszczeń i wody użytkowej domu jednorodzinnego o powierzchni 200 m 2, zamieszkiwanego przez 4 osoby w klimacie umiarkowanym) wykazały, że zastosowanie wspomagającej instalacji cieczowych płaskich kolektorów słonecznych o powierzchni absorberów 5 m 2, umożliwia obniżenie rocznej emisji CO 2 o około 420 kg, NO x o około 90 kg oraz obniżenie o połowę emisji CO, tj. o 15 kg (Viessmann 1997). Stosowanie systemów słonecznych ma też pewne mankamenty. Pamiętać należy, że są to urządzenia materiałochłonne. Problemy mogą wystąpić przy utylizacji płynów roboczych. W większości przypadków stosowane są środki przeciwzamrożeniowe i antykorozyjne. 7

10 A.1. Energia promieniowania słonecznego Energię promieniowania słonecznego opisują różnorodne parametry. Poniżej przedstawione zostaną tylko te spośród nich, które są ważne z punktu widzenia wykorzystania energii jako źródła ciepła. Znajomość bilansu energetycznego, różnych zakresów długości fal widma promieniowania słonecznego, umożliwia ocenę stopnia skuteczności różnych materiałów stosowanych do budowy kolektorów słonecznych. Najważniejszą jednak informacją, z punktu widzenia wykorzystania energii promieniowania słonecznego do wytwarzania ciepła, są jej zasoby. Porównanie zasobów energii promieniowania słonecznego w różnych miejscach Europy i świata daje obraz potencjalnych możliwości ich wykorzystania. Główne parametry opisujące energię promieniowania Słońca w atmosferze Ziemi Promieniowanie słoneczne przechodząc przez atmosferę ziemską ulega złożonym procesom rozpraszania, pochłaniania i odbijania. Na skutek tego następuje rozkład części promieniowania bezpośredniego na dwie składowe: promieniowanie rozproszone i promieniowanie odbite. Atmosfera odbija i pochłania od 55 do 62% dochodzącego do niej promieniowania. W wyniku tego północne krańce Polski otrzymują średnio 45% promieniowania docierającego do górnej granicy atmosfery, centralne tereny około 40%, a południowe 38%. Możliwość zmian powyższych wartości w skali jednego roku nie przekracza 5% (Gogół 1993; Ciok 2001). Wśród parametrów opisujących promieniowanie słoneczne na powierzchni Ziemi, z punktu widzenia określenia potencjału procesu konwersji fototermicznej, najistotniejsze znaczenie mają: całkowite natężenie promieniowania słonecznego wyrażane w [W/m 2 ], napromieniowanie wyrażane w [kw h/m 2 rok], usłonecznienie wyrażane w [h]. Całkowite natężenie promieniowania słonecznego, wyrażane w [W/m 2 ], to gęstość strumienia promieniowania słonecznego dochodzącego z całej półkuli niebieskiej (2 ϖ) do płaskiej, poziomej powierzchni Ziemi. Stanowi ono sumę promieniowania bezpośredniego, rozproszonego oraz promieniowania odbitego. Najczęściej notowane na terenie Polski wartości bezpośredniego natężenia promieniowania zawierają się w przedziale W/m 2. Wartości te występują w godzinach przy bezchmurnym niebie na powierzchniach prostopadłych do kierunku promieni. Zdarza się jednak, że wartości chwilowe całkowitego natężenia promieniowania słonecznego mogą dochodzić w Polsce aż do 1250 W/m 2 (Gogół 1993). Napromieniowanie Napromieniowanie, wyrażane w [kw h/m 2 ], stanowi sumę energii promieniowania bezpośredniego (zwanego również nasłonecznieniem), rozproszonego i odbitego, padającej na jednostkę powierzchni w ciągu określonego czasu (roku, miesiąca, dnia, godziny). Parametr ten określany jest również mianem insolacji lub sumą usłonecznienia. Jako normę dla Polski można przyjąć wartość napromieniowania całkowitego w ciągu roku w wysokości 1000 kw h/m 2 ± 10% (Gogół 1993). Około 80% tej wartości przypada na okres od kwietnia do września. Fakt ten ogranicza możliwość wykorzystywania energii do ogrzewania pomieszczeń. Usłonecznienie n, wyrażane w [h], rozumiane jest jako czas dopływu promieniowania bezpośredniego do powierzchni Ziemi przy bezchmurnym niebie. Pomiarów usłonecznienia, z dokładnością do 0,1 godziny, dokonuje około 100 stacji meteorologicznych w Polsce. Mierzy się też długość dnia N [h] od wschodu do zachodu Słońca. Usłonecznienie zależy od zachmurzenia i przezroczystości atmosfery. W Polsce usłonecznienie wynosi średnio 1580 godzin w skali roku, a różnice tej wielkości na poszczególnych terenach nie przekraczają 450 godzin. Wieloletnie badania zmian wartości usłonecznienia w Polsce wykazują naprzemienne tendencje malejące i rosnące (Gogół 1993). Wyznacza się również wskaźnik usłonecznienia, będący stosunkiem usłonecznienia n [h] do długości dnia N [h] liczonego od wschodu do zachodu Słońca. Przykładowo w Brwinowie koło Warszawy średni wskaźnik usłonecznienia z okresu wynosi 0,37, a w lecie 0,47 (Kowalik 1995).

11 Charakterystyki promieniowania słonecznego w punktach położonych na północnych i południowych krańcach Polski oraz w Polsce centralnej przedstawiono w tabeli A.1. Tabela A.1 Charakterystyka promieniowania słonecznego w wybranych miastach Polski (dane z lat ) Stacja aktynometryczna Miesiące Półrocze Lato Rok III VI IX XII IV-IX X III VI-VIII I-XII liczba godzin dziennych N [h] Kołobrzeg Warszawa Zakopane usłonecznienie średnie n [h] Kołobrzeg Warszawa Zakopane wskaźnik usłonecznienia n/n Kołobrzeg 0,29 0,42 0,37 0,15 0,44 0,24 0,45 0,36 Warszawa 0,29 0,46 0,38 0,12 0,44 0,22 0,47 0,35 Zakopane 0,32 0,32 0,37 0,20 0,35 0,29 0,36 0,33 napromieniowanie na granicy atmosfery [kw h/m 2 ] Kołobrzeg Warszawa Zakopane napromieniowanie całkowite maksymalne na pow. płaskiej Ziemi [kw h/m 2 ] Kołobrzeg Warszawa Zakopane napromieniowanie całkowite średnie na pow. płaskiej Ziemi [kw h/m 2 ] Kołobrzeg Warszawa Zakopane Stacja aktynometryczna Miesiące Półrocze Lato Rok napromieniowanie całkowite minimalne na pow. płaskiej Ziemi [kw h/m 2 ] Kołobrzeg Warszawa Zakopane (Podogrodzki 1993) Bilans energii promieniowania Słońca Widmo promieniowania słonecznego dzieli się na krótko- i długofalowe. Wartość 4 μm przyjmuje się w meteorologii jako górną granicę długości fali zaliczanej do widma promieniowania słonecznego. Fale o długości od 4 do 120 μm zalicza się do długofalowego promieniowania Ziemi i atmosfery. Stanowią one promieniowanie wtórne (odbite). Największe możliwości pozyskiwania energii cieplnej stwarza promieniowanie o długości fali z zakresów podczerwonego i widzialnego. Podczerwone promieniowanie Słońca, o długości fali z zakresu 0,75 4,00 μm, zawiera 47% energii. Promieniowanie widzialne, o długości fali z zakresu 0,40 0,75 μm, zawiera 45% energii. Natomiast najmniej energii (7%) niesie promieniowanie ultrafioletowe, o długości fali z zakresu 0,15 0,40 μm (Gogół 1993). W skład promieniowania słonecznego wchodzi także promieniowanie naelektryzowanych cząstek elementarnych wyrzucanych przez Słońce. Jego udział jest o 10 7 razy mniejszy od energii promieniowania termicznego i z tego względu nie bierze się go pod uwagę. Ma ono natomiast wpływ na górne warstwy atmosfery Ziemi i pośrednio na klimat i pogodę. Zasoby helioenergetyczne wybranych miast w Polsce i innych państwach Ilość energii cieplnej, jaką można potencjalnie uzyskać z promieniowania słonecznego, można wstępnie szacować na podstawie wyników wieloletnich badań aktynometrycznych. Wyniki tych badań uzyskane w latach w wybranych miastach Polski i innych krajów zamieszczono w tabeli A.2 oraz na rysunku A.1. 9

12 Tabela A.2 Średnie sumy roczne całkowitego promieniowania słonecznego na płaską powierzchnię Ziemi w różnych regionach świata (dane z lat ) Miasto Szerokość geograficzna północna Wysokość n.p.m. [m] Śr. suma roczna pr. całkowitego [kw h/m 2 ] Helsinki Londyn Sztokholm Kowno Kołobrzeg Suwałki Hamburg Poczdam Warszawa Legnica Zamość Kijów Zakopane Paryż Wiedeń Freiburg Budapeszt Rzym Kair (Gogół 1993, Podogrodzki 1993) W roku 1995 w Unii Europejskiej produkcja energii cieplnej z łącznej powierzchni kolektorów słonecznych wynoszącej 6,5 km 2, wynosiła 3, kw h, co odpowiada spaleniu 303,8 milionów dm 3 oleju opałowego. Obserwowane tempo wzrostu tej powierzchni pozwala przewidywać, że w roku 2010 powierzchnia kolektorów w krajach Unii Europejskiej osiągnie 100 km 2 (Lewandowski 2002). Podsumowując, z punktu widzenia realizacji założonych celów badawczych, najważniejsza jest znajomość wielkości i zmienności natężenia promieniowania słonecznego w miejscu prowadzenia badań, co pozwala wyznaczyć całkowitą energię napromieniowaną. Dane meteorologiczne z okresu dla miejscowości położonych najbliżej badanej instalacji pozwalają spodziewać się wielkości całkowitego napromieniowania na płaskiej powierzchni Ziemi z przedziału od 874 do 1105 kw h/m 2 w ciągu roku. Wielkość zasobów helioenergetycznych danej miejscowości związana jest z jej szerokością geograficzną, wysokością n.p.m. oraz stopniem zanieczyszczenia powietrza. Polska, podobnie jak Niemcy, Francja i Dania, położona jest pomiędzy 49 a 55 stopniem szerokości geograficznej północnej. Oznacza to, że warunki nasłonecznienia w Polsce są dość atrakcyjne (Mikielewicz i Gumkowski, 1994). 2 ] Helsinki Londyn Sztokholm Kowno Hamburg Rys. A.1 Porównanie zasobów helioenergetycznych różnych obszarów Ziemi w latach Poczdam Warszawa Legnica Kijów Zakopane Freiburg Budapeszt Rzym Kair

13 A.2. Urządzenia przetwarzające energię promieniowania słonecznego w ciepło Rynek cieczowych kolektorów słonecznych w Europie rozwija się bardzo dynamicznie już od kilkunastu lat. W Polsce prace konstrukcyjne, obliczenia analityczne i badania eksperymentalne kolektorów słonecznych prowadzone były m.in. na Politechnice Gdańskiej, w Instytucie Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku, na Akademii Górniczo- Hutniczej w Krakowie, w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Współcześnie, na naszym rynku obok urządzeń firm zachodnich takich jak: Paradigma (Trzaskowska 2003), Viessmann (Jeleń 2003b), Vaillant (Siedlaczek 2003), Stiebel Eltron (Maciejewski 2003), ThermoSolar (Kopryna 2003), Solahart (Skorut 2003), Makroterm (Wąchała 2003) z powodzeniem konkurują rodzimi producenci. Wśród nich wymienić należy: Gastrometal (Stachowiak 2003), Sunex (Kalyciok 2003), Aparel (Durys 2003), KM Solar Plast (Duraj 2003), Polska Ekologia (Zawadzki 2003), Bachus (Jabłoński 2003) i inne. Kolektory słoneczne wykorzystywane są najczęściej do podgrzewania wody użytkowej. Jak wskazują wyniki badań porównawczych jedenastu instalacji słonecznych do przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz wspomagania ogrzewania pomieszczeń, czołowych producentów w Niemczech, zastosowanie tych urządzeń pozwala, w okresie roku, zmniejszyć zużycie paliw o 30% w stosunku do eksploatacji urządzeń grzewczych bez zastosowania kolektorów (Meyer i Wieser 2003). Oszczędności te mogą się jeszcze zwiększyć dzięki magazynowaniu energii, uzyskanej w okresach najwyższego nasłonecznienia, w zbiornikach z parafiną o czterokrotnie większej pojemności cieplnej i ośmiokrotnie dłuższym okresie utrzymywania ciepła w stosunku do obecnie stosowanych zbiorników wodnych (Meyer 2003a). A.2.1. Typy i rodzaje cieczowych kolektorów absorbujących Kolektor jest podstawowym elementem słonecznej instalacji grzewczej, w którym zachodzi zamiana energii promieniowania słonecznego w ciepło. Kolektory dzieli się na różne rodzaje ze względu na różne kryteria. Ze względu na sposób odbioru energii promieniowania słonecznego kolektory dzieli się na skupiające oraz absorbujące. W kolektorach skupiających, energia promieniowania słonecznego odbijana jest od zwierciadeł hiperbolicznych o bardzo dużej powierzchni, a następnie jest skupiana w miejscu jej zamiany na energię cieplną. Temperatura w punkcie skupienia może osiągać nawet 3000 C. Dzięki uzyskiwaniu tak wysokich temperatur urządzenia te mogą wytwarzać wysokoparametrową parę wodną zasilającą turbiny generatorów prądu (Kaiser 1995). W odróżnieniu od kolektorów skupiających, kolektory absorbujące pochłaniają bezpośrednio docierające do nich fale promieniowania słonecznego. Ze względu na niewielkie natężenia promieniowania słonecznego, temperatura jaką osiągają kolektory absorbujące nie przekracza 100 C (Wiśniewski, Gołębiowski i Gryciuk, 2001). Produkowane są również kolektory skupiająco-absorbujące, w których absorber w kształcie rury, umieszczony na zwierciadle, pochłania zarówno promieniowanie bezpośrednie, jak i odbite (Paradigma 2001). W zależności od temperatury ogrzewanego czynnika kolektory słoneczne dzielą się na niskotemperaturowe i wysokotemperaturowe. Niskotemperaturowe kolektory osiągają temperatury do około 100 C i są to najczęściej kolektory absorbujące. Stosuje się je do ogrzewania wody użytkowej, a także wody basenowej. Niektóre konstrukcje tych kolektorów umożliwiają wspomaganie centralnego ogrzewania oraz podgrzewanie wody na potrzeby technologiczne. Kolektory wysokotemperaturowe są na ogół kolektorami skupiającymi. Kolejnym kryterium podziału kolektorów jest zastosowany rodzaj nośnika ciepła. Nośnikiem takim może być powietrze lub ciecz (Waliłko 2001). W kolektorach powietrznych energia pochłonięta przez absorber oddawana jest strumieniowi powietrza przepływającemu w odpowiednio ukształtowanym kanale (Wiśniewski, Gołębiowski i Gryciuk, 2001). Przepływ powietrza wymuszany bywa przez wentylator. Kolektory tego typu z powodzeniem wykorzystywane są w rolnictwie do celów suszenia płodów rolnych, ziół, zielonek, drewna, ziarna zbóż i owoców (Sołowiej 1999, Wiśniewski1998). Okresy zapotrzebowania na energię na ten cel pokrywają się z okresami największego nasłonecznienia. 11

14 Kolektory powietrzne mają wiele zalet. W porównaniu z kolektorami cieczowymi są znacznie tańsze, nie sprawiają problemów związanych z wrzeniem i zamarzaniem płynu oraz nie występują w ich przypadku problemy z korozją części metalowych. Największą wadą kolektorów powietrznych (oprócz hałasu wytwarzanego przez wentylatory) jest ich niska sprawność wynikająca z niskiego współczynnika wnikania ciepła z absorbera do powietrza. Powoduje to wyższe temperatury absorbera i wyższe straty wypromieniowania ciepła do otoczenia. Znacznie wyższą sprawnością charakteryzują się kolektory cieczowe. Kolektory cieczowe posiadają wbudowane przewody umożliwiające przepływ czynnika grzewczego. Ze względu na uniwersalność zastosowań i prostotę budowy zyskują one coraz większą popularność. Można wyróżnić następujące rodzaje kolektorów cieczowych: kolektory płaskie, kolektory płaskie próżniowe, rurowe kolektory próżniowe (przepływowe), rurowe kolektory próżniowe (rura cieplna), rurowe kolektory z dewarowską izolacją próżniową, kolektory magazynujące. Do nowych konstrukcji słonecznych kolektorów cieczowych należą: kolektory z czynnikiem dwufazowym (ciecz niskowrząca), kolektory płaskie absorpcyjne (z płynem bezpośrednio absorbującym). Najbardziej rozpowszechnionym spośród wyżej wymienionych jest kolektor cieczowy płaski. Kolektor tego typu był także przedmiotem badań własnych przedstawionych w dalszej części pracy. Z tego względu poniżej zostanie przestawiona bardziej szczegółowo jego charakterystyka. A.2.2. Budowa płaskich kolektorów cieczowych Głównym elementem kolektora płaskiego jest płyta absorbera zintegrowana z systemem rur, w których płynie czynnik grzewczy. Płyta absorbera powleczona jest powłoką z materiałów minimalizujących straty wypromieniowania, zaizolowana termicznie i umieszczona w obudowie z przezroczystym przykryciem. Właściwości absorbera, powłoki oraz pokrywy w istotny sposób wpływają na sprawność kolektora. Poniżej przedstawione zostaną właściwości tych elementów pod kątem maksymalizacji sprawności. Płyta absorbera W przypadku płaskiego kolektora cieczowego do płyty absorbera przytwierdzone są rury. Płyty absorbera o grubości od 0,5 do 2,0 mm wykonywane z jednego arkusza lub równolegle położonych pasów z różnych materiałów o różnych współczynnikach przewodzenia ciepła przedstawiono w tabeli A.3. Im wyższa przewodność cieplna materiału absorbera tym większa intensywność przewodzenia energii cieplnej do cieczy. Tabela A.3 Współczynniki przewodzenia ciepła różnych materiałów używanych w konstrukcjach płyt absorbera Materiał Współczynnik przewodzenia ciepła λ [W/(m K)] miedź 376 aluminium 206 cynk 112 żeliwo 52 stal 50 polietylen 0,35 0,46 akryl 0,2 (Chochowski i Czekalski 1999, s. 40) Najlepsze właściwości przewodzenia energii ma miedź. Na miedzianym absorberze następuje szybsze wyrównanie temperatur, co pozwala na zwiększenie odstępów pomiędzy przewodami z cieczą odbierającą ciepło. W tworzywach sztucznych gęstość strumienia energii jest o kilkaset razy mniejsza niż w metalach, dlatego absorbery wykonane z polietylenu czy akrylu muszą mieć postać cienkowarstwowego użebrowanego zbiornika z wymuszonym przepływem. Bardzo ważne jest przewodzenie cieplne połączenia rury z płytą absorbera. Przewód

15 rurowy o średnicy mm mocowany jest do blachy płaskiej lub profilowanej na styk poprzez lutowanie, spawanie lub klejenie. W najnowszych technologiach stosuje się spawanie ultradźwiękowe na zimno lub spawanie pulsacyjnym laserem (Wieser 2003). Rurki mogą być również dołączone do profilowanej blachy absorbera poprzez docisk, konieczne jest wówczas wprowadzenie odpowiedniego wypełnienia w celu zminimalizowania cieplnego oporu kontaktowego. Tabela A.4 przedstawia opory cieplne różnych wypełnień kontaktowych i ich wpływ na obniżenie sprawności kolektora. Absorbery mogą być również wykonane poprzez walcowanie dwóch blach profilowanych, przy czym na obszarze, gdzie powstać mają kanały, blachy nie są walcowane. Tabela A.4 Opory cieplne różnych wypełnień kontaktowych i ich wpływ na obniżenie sprawności kolektora Wypełnienie kontaktowe Opór przewodzenia ciepła kontaktu w [(m K)/W] Spadek sprawności kolektora wywołany oporem cieplnym kontaktu rura blacha w [%] smar silikonowy z tlenkiem cynku 0,021 2,2 kauczuk silikonowy (RTV) 0,022 2,3 żywica epoksydowa 0,034 3,5 smar silikonowy 0,04 4 smar o wysokiej temperaturze kroplenia 0,049 4,9 brak wypełnienia kontakt cieplny rura blacha poprzez sam docisk 0, (Smolec 2000, s. 58) Sposób ułożenia rur pod absorberem wpływa znacząco na odbiór energii cieplnej z płaszczyzny kolektora w przypadku połączenia kilku kolektorów. Na zdjęciu wykonanym kamerą termowizyjną przedstawiono stopień nagrzania płyt absorberów podczas pompowania gorącej cieczy do połączonych kilku kolektorów w układzie harfowym i meandrycznym (rys. A.3). Górna fotografia przedstawia kolektory o układzie meandrycznym zasilane jednostronnie gorącą cieczą. Stopień nagrzania poszczególnych płyt absorberów jest bardzo zbliżony, co świadczy Rys. A.2. Sposoby ułożenia przewodów na płycie absorbera powrót zasilanie zasilanie powrót Fotografia przedstawia rozkład temperatur w sześciu kolektorach z meandrycznym układem rur zasilanych gorącą cieczą z jednej strony Fotografia przedstawia rozkład temperatur w sześciu kolektorach z harfowym układem rur zasilanych gorącą cieczą z jednej strony Wyróżnia się dwa sposoby prowadzenia przewodów rurowych, najczęściej wykonywanych z miedzi: meandryczny i równoległy (harfowy). Sposoby te przedstawia rysunek A.2. zasilanie zasilanie powrót Fotografia przedstawia rozkład temperatur w sześciu kolektorach z harfowym układem rur zasilanych gorącą cieczą z dwóch stron Rys. A.3 Fotografie termowizyjne obrazujące transport ciepła w różnych połączeniach kolektorów z układem harfowym i meandrycznym (Jeleń 2000) 13

16 o wyrównanym strumieniu przepływu we wszystkich rurach poza końcową powierzchnią najdalszego kolektora. Środkowa fotografia przedstawia połączenie sześciu kolektorów z harfowym układem rur jednostronnie zasilanych gorącą cieczą. Efektem takiego eksperymentu było silne nagrzanie dwóch pierwszych płaszczyzn, natomiast kolejne płaszczyzny pozostały zimne. Dolne zdjęcie przedstawia połączenie sześciu kolektorów z układem harfowym rur lecz zasilanych gorącą cieszą z dwóch stron. Rezultat tego wariantu zasilania okazał się lepszy, choć środkowe płyty kolektorów nie zostały dobrze nagrzane. Powłoki absorberów Zwiększenie zdolności pochłaniania energii słonecznej przez płytę absorbera uzyskuje się dzięki zastosowaniu specjalnego pokrycia selektywnego, nazywanego powierzchnią selektywną (ang. selective coating, selective surface). Pod pojęciem selektywność powłoki rozumie się właściwości powierzchni odpowiadające wysokiej zdolności absorbowania fal z zakresu długości od 0,2 0,35 μm do 2 4 μm, odpowiadających promieniowaniu słonecznemu i jednocześnie charakteryzujące się małą emisyjnością z zakresu fal o długości od 2 4 μm do μm, odpowiadających promieniowaniu cieplnemu. Do powłok nieselektywnych można zaliczyć pokrycia z użyciem czarnych lakierów i matowych farb na bazie poliestrów oraz żywic epoksydowych z pigmentami zawierającymi: węgiel, tlenek żelaza, czarny popiół, asfalt. Współczynnik absorpcji takich powłok jest wysoki i wynosi %. Jednocześnie wysoki jest współczynnik emisyjności wynoszący 85 90%. Sprawia to, że wykorzystanie tych powłok do celów intensywnej zamiany energii promieniowania słonecznego na ciepło jest nieefektywne. Współczynnik selektywności powłoki wyraża się jako stosunek współczynnika absorpcji do emisyjności (α/ε). Powłoki absorberów o wysokiej selektywności osiągają ten współczynnik powyżej 10, natomiast spadek wartości współczynnika selektywności do 1, oznacza bardzo niską efektywność takiego kolektora (Pluta 2000, Brinkworth 1979, Smolec 2000). Najczęściej spotykanym typem powłoki selektywnej jest pokrycie tandemowe. Jego selektywność uzyskuje się poprzez pokrywanie płyty absorbera jedną lub dwoma cienkimi warstwami materiału o odpowiednio dobranych właściwościach optycznych. Najczęściej stosownymi metodami pokrywania płyt absorbera są: metody chemiczne, polegające na zanurzaniu absorbera w kąpielach zawierających wodne roztwory związków chemicznych o ściśle określonych stężeniach, metody elektrochemiczne polegają na procesie przejścia określonych pierwiastków z elektrolitu na zanurzoną płytę absorbera, będącą katodą pod wpływem różnicy potencjałów, metody utleniania termicznego, polegające na wygrzewaniu płyty absorbera w wysokich temperaturach w powietrzu (Smolec 2000). Powyższe metody mają zastosowanie w pokrywaniu absorberów wykonanych z miedzi, aluminium lub stali nierdzewnej następującymi powłokami: czarnym chromem, czarną miedzią, czarnym molibdenem, czarnym kobaltem, niklem lub tlenkami żelaza. Ma to na celu zmniejszenie strat wypromieniowania energii (Boeker i Grondele 2002; Wackelgard i Tesfamichael 2000). Ze względu na znaczne obciążenia środowiska przy zastosowaniu metod chemicznych i elektrochemicznych oraz wysokie koszty utylizacji toksycznych ścieków, zaczyna je wypierać opracowana w ostatnich latach metoda suchego pokrywania tlenkami i azotkami tytanu. Nowość zaprezentowaną w 2003 roku na Targach ISH we Frankfurcie nad Menem stanowiła powłoka absorbera wykonana z nitowanych pasków blachy miedzianej z ultradźwiękowo dospawanymi rurami, pokryta selektywną powłoką Epsilon o współczynniku absorpcji 95% i współczynniku emisji 4% (Meyer 2003a). Na rysunku A.4 przedstawiono mikroskopowe powiększenie struktury powłoki wykonanej z tlenków tytanu o nazwie TitanSol. Wartości współczynników absorpcji i emisji dla różnych powłok selektywnych przedstawione zostały w Tabeli A.5. Rys. A.4 Struktura selektywnej powłoki absorbera z tlenków tytanu TitanSol (Jeleń 2000)

17 Bardzo ważnym zagadnieniem z eksploatacyjnego punktu widzenia jest zachowanie parametrów technicznych powłoki absorbera przez możliwie najdłuższy okres czasu. Negatywne procesy starzenia się powłok absorberów wywołane są przez skomplikowane reakcje utleniania powłok. Z analizy zjawisk wynikających z dłuższych okresów eksploatacji kolektorów płaskich wynika, że absorbery stalowe malowane czarnymi farbami, pomimo swojej atrakcyjnej ceny, nie powinny być stosowane z uwagi na szybką utratę wydajności cieplnej. Dłuższy okres eksploatacyjny zapewniają absorbery miedziane z powłoką pokrywaną galwanicznie lub próżniowo. Największą zmianę współczynnika absorpcji (1 2%) obserwuje się w pierwszym i drugim roku eksploatacji, a w późniejszym okresie obserwuje się już niewielki jego spadek. Stopień zmniejszania się współczynnika absorpcji uzależniony jest od temperatury nagrzewania absorbera. Im wyższa temperatura pracy tym szybszy proces degradacji powłoki. Należy unikać temperatur absorbera wyższych od 70 C. Z tego powodu bardzo ważne jest właściwe dobranie powierzchni kolektorów oraz ich montaż w miejscu zapewniającym nieprzerwany odbiór ciepła w okresie występowania najwyższych natężeń promieniowania słonecznego. Emisyjność selektywnych powłok absorbera ulega zwiększeniu w każdym roku. Tempo wzrostu nie zostało jednoznacznie określone, choć wiadomo, że zmiany absorbera związane z utlenianiem i różnymi rodzajami korozji przyspieszają proces zwiększenia właściwości emisyjnych powłoki. Najnowsze metody wytwarzania powłok selektywnych na potrzeby kolektorów próżniowych i skupiających (koncentrujących) wykazują niezmienność parametrów nawet przy wzroście temperatury absorbera do C. Badania trwałości właściwości selektywnych absorberów powlekanych najlepszymi metodami wykazują, że w okresie 25 lat eksploatacji nie zachodzi znaczące ich obniżenie. Tabela A.5 Właściwości powłok metalicznych absorberów kolektorów cieczowych Rodzaj powłoki Płyta absorbera Współczynnik absorpcji α [%] Współczynnik emisyjności ε [%] czarny lakier matowy stal czarny chrom miedź czarny chrom stal Rodzaj powłoki Płyta absorbera Współczynnik absorpcji α [%] Współczynnik emisyjności ε [%] czarny nikiel stal czarna miedź miedź czarna miedź aluminium tlenek żelaza stal 85 8 folia niklowa wszystkie metale tlenki tytanu miedź 95 5 (Chochowski i Czekalski, 1999, s. 42; Wiśniewski, Gołębiowski i Gryciuk, 2001, s.41) Osłony przezroczyste kolektorów Osłona przezroczysta kolektora (nazywana również pokryciem) to płyta, względnie folia, którą osłonięty jest on od góry w celu ochrony przed wpływami zewnętrznymi oraz w celu potęgowania efektu cieplarnianego wewnątrz kolektora. Płaskie kolektory cieczowe o najprostszych konstrukcjach nie posiadają żadnego przykrycia absorbera. Uzyskują one najwyższe sprawności przy jednakowej temperaturze powietrza i płyty absorbera. Najlepiej zdają egzamin na obszarach o wysokich temperaturach powietrza w okresie letnim, np. na południu Europy. Na szerokościach geograficznych odpowiadających Polsce występują znacznie niższe temperatury powietrza w okresie letnim. Straty energii związane z zastosowaniem przezroczystego przykrycia absorbera (absorbcyjności i refleksyjności pokrywy) są znacznie niższe od strat ciepła do otoczenia. Przykrycie przezroczyste zabezpiecza również powierzchnię absorbera przed bezpośrednim kontaktem z padającym deszczem, śniegiem czy gradem. Profil uszczelniający pokrywę przezroczystą z obudową kolektora powstrzymuje przenikanie zanieczyszczeń i wody do płyty absorbera. Promieniowanie słoneczne docierające do przezroczystego przykrycia absorbera ulega: częściowemu odbiciu, który określa współczynnik odbicia nazywany refleksyjnością, częściowemu pochłonięciu przez pokrywę, co wywołuje wzrost temperatury powierzchni przykrywającej i określane jest współczynnikiem pochłaniania zwanym absorbcyjnością, 15

18 przejściu przez powłokę w kierunku powierzchni absorbera, opisanemu współczynnikiem przepuszczania, zwanym transmisyjnością dla krótkofalowego promieniowania słonecznego. Przykładowe właściwości optyczne pokryw wykonanych ze szkła, akrylu i poliwęglanu przedstawiono w tabeli A.6. Tabela A.6 Właściwości optyczne pokryw przezroczystych dla prostopadłego (normalnego) do powierzchni przykrywy kierunku bezpośredniej składowej promieniowania słonecznego Materiał Grubość [mm] Krótkofalowe promieniowanie słoneczne Transmisyjność [%] Refleksyjność [%] Absorbcyjność [%] Długofalowe promieniowanie cieplne Transmisyjność [%] Refleksyjność [%] Absorbcyjność [%] szkło akryl poliwęglan (Krawczyk 2001, s. 146) Ze wzrostem grubości pokrywy szklanej zmniejsza się współczynnik transmisyjności promieniowania słonecznego, dlatego stosowane są przykrycia o grubości nie przekraczającej 6,5 mm. Zmniejszanie grubości przykrycia powoduje znaczne obniżenie jego wytrzymałości mechanicznej, dlatego stosowane są pokrywy szklane o grubości nie mniejszej od 3 mm. Transmisyjność pokrycia zależy również od kąta padania promieniowania słonecznego, największa jest przy kącie 90 (kierunek normalny prostopadle do płaszczyzny) i nie ulega znacznemu zmniejszeniu przy zmianie kąta do 30, natomiast poniżej 30 bardzo silnie spada (Chochowski, Czekalski 1999). Prawo Lamberta przedstawia zależność natężenia emisji promieniowania w dowolnym kierunku w funkcji natężenia promieniowania w kierunku normalnym do płaszczyzny oraz kąta odchylenia od kierunku normalnego α. Zależność tę opisuje poniższy wzór: Iα = I N cos α (1) gdzie: I N natężenie promieniowania w kierunku normalnym [W/m 2 ], Iα natężenie promieniowania odchylonego pod kątem α do kierunku normalnego [W/m 2 ]. Po analizie danych eksperymentalnych okazało się, że wyniki odbiegają od powyższego wzoru i wykazują zgodność z zależnością 2 (Lewandowski 2002): Iα = I N cos 2 α (2) W celu zwiększenia mocy absorpcji zaproponowano specjalną konstrukcję pokrywy szklanej o zwiększającej się w kierunku do powierzchni absorbera gęstości, na której zostają załamywane promienie słoneczne tak, że stają się bardziej prostopadłe do powierzchni absorbera. Zmniejszenie współczynnika transmisyjności pokryw szklanych wywołują domieszki tlenków żelaza nadające im odcień zielony, dlatego stosuje się specjalny gatunek szkła pozbawiony tych domieszek. W celu obniżenia współczynnika refleksyjności dla promieniowania słonecznego, powleka się pokrywę szklaną po stronie zewnętrznej specjalnymi warstwami antyrefleksyjnymi. Natomiast aby zwiększyć refleksyjność powłoki dla długofalowego promieniowania cieplnego, wytarza się na pokryciu szklanym od strony absorbera nieregularne załamania powierzchni, często o zaostrzonych krawędziach kryształków. Stosowane są niekiedy dwie lub trzy pokrywy umieszczone nad sobą w celu zmiejszenia strat cieplnych i umożliwienia uzyskania wyższych temperatur cieczy grzewczej. Zewnętrzna szyba jest zwykle grubsza od wewnętrznej. Takie rozwiązanie powoduje zmniejszenie przepuszczalności energii słonecznej przez wieloelementowe przykrycie. Zastosowanie przykryć szklanych w większości produkowanych modeli kolektorów płaskich powoduje fakt dużej trwałości szkła. Właściwości mechaniczne przykryć szklanych nie zmieniają się pod wpływem wysokich temperatur jak również oddziaływania czynników atmosferycznych. Również właściwości optyczne ulegają bardzo niewielkim zmianom z upływem czasu. Jedynym ograniczeniem rozmiarów stosowania powłok szklanych jest duży ciężar właściwy (ok kg/m 3 ) oraz

19 rozszerzalność cieplna. Pokrywy szklane najbardziej narażone są na zarysowania i zabrudzenia, wynikające z osadzania się zanieczyszczeń powietrza. Podatność na osadzanie się zanieczyszczeń jest większa przy zalecanym kącie nachylenia płaszczyzn kolektorów ok. 30º. Zanieczyszczenia powłoki mogą znacznie obniżać efektywność pracy kolektorów w miesiącach letnich i zaleca się okresowe ich mycie szczególnie tam, gdzie występuje silne zapylenie powietrza. Pokrywy przezroczyste z tworzyw sztucznych choć mają niższy ciężar właściwy od pokryw szklanych, to ich właściwości mechaniczne ulegają szybkiemu pogorszeniu w podwyższonych temperaturach (akryle powyżej 90 ºC, poliwęglany powyżej 130 ºC). Transmisyjność pokryw z tworzyw sztucznych zmniejsza się w wyniku zażółcenia wywoływanego wrażliwością na promieniowanie ultrafioletowe (w największym stopniu podatne są poliwęglany). Duża podatność tworzyw sztucznych na ścieranie i zarysowania przez pyły zawarte w powietrzu powoduje powstawanie mikropęknięć, w których osadzają się trudne do usunięcia zabrudzenia zmniejszające transmisyjność powłoki. Powyższe czynniki zmniejszają transmisyjność powłok z tworzyw sztucznych szacunkowo o 10% w okresie kilkunastu lat eksploatacji. Izolacja cieplna i obudowa kolektora płaskiego W celu zmniejszenia odpływu ciepła do otoczenia przez dolną oraz boczne części kolektora stosuje się specjalne warstwy izolacyjne. Dobre materiały izolacyjne powinny cechować się niskim współczynnikiem przewodzenia ciepła, odpornością na wilgoć oraz wysokie temperatury. Dobrze zaizolowane kolektory płaskie mogą osiągać temperatury nawet do 250 ºC. Stosowana jest często kombinacja dwóch materiałów np. wełny mineralnej od strony absorbera i sztywnej pianki poliuretanowej PU od strony obudowy. Wełna mineralna jest odporna na działanie wysokich temperatur, natomiast pianka poliuretanowa wykazuje wyższą odporność na pochłanianie wilgoci oraz działanie czynników chemicznych. Polistyren (styropian) nie nadaje się do izolowania płaskich kolektorów słonecznych, ponieważ w temperaturze 75 ºC zaczyna się topić. Dodatkowo okrywa się warstwę wełny mineralnej od strony absorbera folią metalową odbijającą promieniowanie. W tabeli A.7 przedstawiono właściwości przykładowych materiałów izolacyjnych. Obudowa kolektora płaskiego wykonywana jest zazwyczaj z tłoczonych profili aluminiowych lub stali nierdzewnej w kształcie głębokich wanien, często powlekanych czarną lub brązową powłoką. Jest ona jednocześnie konstrukcją nośną dla pozostałych jego elementów. Spotyka się niekiedy obudowy wykonane z tworzyw sztucznych, które są mniej trwałe, a nawet mogą stanowić zagrożenie pożarowe (Purkarthofer i Fechner 1998). Tabela A.7 Właściwości materiałów izolacyjnych Materiał Gęstość [kg/m 3 ] Współczynnik przewodzenia ciepła [W/(m K)] Dopuszczalna temperatura [ºC] włókno szklane ,032 0, wełna mineralna ,036 0, poliuretan ,023 0, polistyren ,03 0,05 75 (Chochowski i Czekalski 1999, s. 45) Ważnym elementem decydującym o trwałości kolektora płaskiego jest jakość uszczelnienia obudowy z pokrywą przezroczystą. Stosowane materiały uszczelniające muszą być odporne na zmiany temperatury w zakresie od 40 ºC (ekstremalna temperatura zimowa) do +60 ºC (temperatura pokrywy w stanie stagnacji kolektora przy maksymalnym natężeniu promieniowania słonecznego). Najlepsze właściwości posiadają silikony, natomiast często stosowane połączenia gumowe ulegają szybszej degradacji. Najbardziej rozpowszechnione spośród wszystkich innych typów omawianych tutaj urządzeń są standardowe kolektory płaskie. Schemat przekrój takiego kolektora przedstawia rysunek A.5. Rys. A.5 Przekrój kolektora płaskiego (Körner, Kirchoff i Schabbach 1997) 17

20 O popularności kolektorów płaskich decyduje ich najniższa cena. W porównaniu z innymi kolektorami wykazują one jednak większe straty ciepła przy wysokich temperaturach absorbera. Posiadają więc podobną efektywność w przypadku ogrzewania obiektów niskotemperaturowych jakimi są baseny. Natomiast przy potrzebie przekazywania wyższych temperatur konieczne staje się dobranie większej powierzchni standardowych kolektorów płaskich w stosunku do innych typów. W celu zmniejszenia strat cieplnych kolektora, związanych z konwekcyjnym transportem ciepła, zastosowano podciśnienie w przestrzeni wewnętrznej kolektorów, jak również zamianę pozostałej części gazu z powietrza na krypton, posiadający niższy współczynnik przewodności cieplnej. Izolowane w ten sposób kolektory zostały nazwane próżniowymi. A.2.3. Budowa płaskiego próżniowego kolektora cieczowego Rys. A.6 Przekrój płaskiego kolektora próżniowego (Kopryna 2003) W skład płaskiego kolektora próżniowego wchodzą podobne elementy jak w przypadku wykonania standardowego: selektywny absorber połączony z układem rur i przezroczysta pokrywa szczelnie połączona z obudową w kształcie wanny. Przekrój tego urządzenia przedstawia rysunek A.6. Najważniejszą różnicą jest hermetyczne uszczelnienie konstrukcji zewnętrznej kolektora oraz wykonanie wsporników wewnętrznych, przechodzących przez otwory płyty absorbera, umożliwiających usztywnienie konstrukcji i jej ochronę przed zgnieceniem podczas wytworzenia podciśnienia. Aby zmniejszyć straty ciepła, kolektor wypełniany jest gazem szlachetnym (najczęściej kryptonem), a następnie jego część odsysana jest z wewnętrznej części kolektora. Norma dopuszcza ciśnienie absolutne we wnętrzu kolektora nie mniejsze niż 300 hpa. Dodatkową zaletą płaskich kolektorów próżniowych jest doskonałe zabezpieczenie elementów absorbera przed degradującym wpływem wilgoci oraz tlenu. Jednak szczelność konstrukcji kolektora wymaga częstych kontroli, polegających na wykonaniu pomiarów ciśnienia wewnątrz kolektora. W przypadku stwierdzenia nadmiernego dopływu powietrza, należy je odessać. Zwiększenie strat ciepła w płaskich kolektorach próżniowych może powodować przewodność cieplną wsporników. Koszt tych kolektorów przewyższa cenę standardowych kolektorów płaskich, natomiast jest nieco niższy od ceny próżniowych kolektorów rurowych. Zaletą tych ostatnich jest trwałe uszczelnienie rur, zapewniające długotrwałe utrzymywanie się podciśnienia. Podsumowując informacje na temat płaskich kolektorów cieczowych, warto podkreślić, różnorodność rozwiązań technicznych w ich konstrukcji. Przyczyną czego jest poszukiwanie urządzeń o najwyższej sprawności i trwałości, a jednocześnie przystępnej cenie. O sprawności płaskich kolektorów cieczowych decydują następujące parametry: selektywność powłoki absorbera, współczynnik przewodzenia ciepła materiału absorbera, transmisyjność pokrywy przezroczystej i skuteczność izolacji termicznej. Parametry techniczne badanego kolektora zawarto w dalszym rozdziale. Wcześniej zostaną przedstawione różne sposoby wykorzystywania kolektorów słonecznych do przygotowywania ciepłej wody użytkowej.

Instalacje z kolektorami pozyskującymi energię promieniowania słonecznego (instalacje słoneczne)

Instalacje z kolektorami pozyskującymi energię promieniowania słonecznego (instalacje słoneczne) Czyste powietrze - odnawialne źródła energii (OZE) w Wyszkowie 80% dofinansowania na kolektory słoneczne do podgrzewania ciepłej wody użytkowej dla istniejących budynków jednorodzinnych Instalacje z kolektorami

Bardziej szczegółowo

całkowite rozproszone

całkowite rozproszone Kierunek: Elektrotechnika, II stopień, semestr 1 Technika świetlna i elektrotermia Laboratorium Ćwiczenie nr 14 Temat: BADANIE KOLEKTORÓW SŁONECZNYCH 1. Wiadomości podstawowe W wyniku przemian jądrowych

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Kolektor słoneczny

Laboratorium z Konwersji Energii. Kolektor słoneczny Laboratorium z Konwersji Energii Kolektor słoneczny 1.0 WSTĘP Kolektor słoneczny to urządzenie służące do bezpośredniej konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło użytkowe. Podział urządzeń

Bardziej szczegółowo

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski Źródła Źródła energii energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski bitumiczne, pierwiastki promieniotwórcze (uran,

Bardziej szczegółowo

Zestaw Solarny SFCY-01-300-40

Zestaw Solarny SFCY-01-300-40 Zestaw Solarny SFCY-01-300-40 Zestaw solarny do ogrzewania wody c.w.u SFCY-01-300-40, przeznaczony jest do użytkowania w domach jednorodzinnych i pozwala na całoroczne podgrzewanie wody użytkowej dla rodziny

Bardziej szczegółowo

Jaką moc cieplną uzyskuje kolektor słoneczny?

Jaką moc cieplną uzyskuje kolektor słoneczny? Jaką moc cieplną uzyskuje kolektor słoneczny? Jaka może być największa moc cieplna kolektora słonecznego Jaka jest różnica pomiędzy mocą kolektora płaskiego, a próżniowego? Jakie czynniki zwiększają moc

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA TECHNICZNA

KONCEPCJA TECHNICZNA KONCEPCJA TECHNICZNA ZASTOSOWANIE KOLEKTORÓW SŁONECZNYCH DO WSPOMAGANIA OGRZEWANIA WODY UŻYTKOWEJ W BUDYNKACH PRYWATNYCH I UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ W GMINIE NOWY DWÓR MAZOWIECKI Wstęp: Planowana modernizacja

Bardziej szczegółowo

Skojarzone układy Hewalex do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania budynku

Skojarzone układy Hewalex do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania budynku Skojarzone układy Hewalex do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania budynku Układy grzewcze, gdzie konwencjonalne źródło ciepła jest wspomagane przez urządzenia korzystające z energii odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne - dodatkowe źródło ciepła

Kolektory słoneczne - dodatkowe źródło ciepła Kolektory słoneczne - dodatkowe źródło ciepła Dzięki spadającym kosztom inwestycji związanych z zastosowaniem instalacji solarnych oraz rosnącemu zainteresowaniu odnawialnymi źródłami energii kolektory

Bardziej szczegółowo

Obliczenia wstępne i etapy projektowania instalacji solarnych

Obliczenia wstępne i etapy projektowania instalacji solarnych Obliczenia wstępne i etapy projektowania instalacji solarnych Projektowanie instalacji solarnych I. S t o s o w a n i e k o l e k t o r ó w w b u d o w n i c t w i e 1. r o d z a j e s y s

Bardziej szczegółowo

Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne?

Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne? Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne? Podgrzewanie wody basenowej wymaga starannego doboru systemu dla uzyskania jak najwyższego komfortu cieplnego oczekiwanego przez

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych Program autorski obejmujący 16 godzin dydaktycznych (2 dni- 1 dzień teoria, 1 dzień praktyka) Grupy tematyczne Zagadnienia Liczba godzin Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne z 45% dotacją

Kolektory słoneczne z 45% dotacją Kolektory słoneczne z 45% dotacją Co to jest kolektor słoneczny? Kolektor słoneczny urządzenie, które wykorzystuje energię promieniowania słonecznego, które w postaci fal elektromagnetycznych dociera do

Bardziej szczegółowo

Informacja o pracy dyplomowej

Informacja o pracy dyplomowej Informacja o pracy dyplomowej 1. Nazwisko i Imię: Duda Dawid adres e-mail: Duda.Dawid1@wp.pl 2. Kierunek studiów: Mechanika I Budowa Maszyn 3. Rodzaj studiów: inżynierskie 4. Specjalnośd: Systemy, Maszyny

Bardziej szczegółowo

Energia Słońca. Andrzej Jurkiewicz. Energia za darmo

Energia Słońca. Andrzej Jurkiewicz. Energia za darmo Energia Słońca Andrzej Jurkiewicz Czy wiecie, Ŝe: Energia za darmo 46% energii słońca to fale o długości 0,35-0,75 ηm a więc światła widzialnego 47% energii to emisja w zakresie światła ciepłego czyli

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne. Katalog

Kolektory słoneczne. Katalog Kolektory słoneczne Katalog KOLEKTORY SŁONECZNE PŁASKIE Kolektory płaskie to prosta i atrakcyjna pod względem finansowym metoda pozyskiwania ciepłej wody użytkowej. Kolektory On posiadają unikalny sposób

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII OZE ŹRÓDŁA ENERGII CIEPLNEJ. Instalacje Pomp Ciepła Instalacje Solarne

PRZEGLĄD NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII OZE ŹRÓDŁA ENERGII CIEPLNEJ. Instalacje Pomp Ciepła Instalacje Solarne PRZEGLĄD NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII OZE ŹRÓDŁA ENERGII CIEPLNEJ Instalacje Pomp Ciepła Instalacje Solarne INSTALACJE POMP CIEPŁA powietrznych pomp ciepła Pompy Ciepła w Polsce - STATYSTYKI RYNKU Polski rynek

Bardziej szczegółowo

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1.

Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1. Szczegóły budowy kolektora próżniowego typu HeatPipe. Część 1. Popularność kolektorów próżniowych w Polsce jest na tle Europy zjawiskiem dość wyjątkowym w zasadzie wiele przemawia za wyborem kolektora

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne. Kolektory płaskie to prosta i atrakcyjna pod względem finansowym metoda pozyskiwania ciepłej wody użytkowej.

Kolektory słoneczne. Kolektory płaskie to prosta i atrakcyjna pod względem finansowym metoda pozyskiwania ciepłej wody użytkowej. Kolektory słoneczne KOLEKTORY SŁONECZNE PŁASKIE Kolektory płaskie to prosta i atrakcyjna pod względem finansowym metoda pozyskiwania ciepłej wody użytkowej. Kolektory On posiadają unikalny sposób łączenia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zestawu solarnego Heliosin

Instrukcja zestawu solarnego Heliosin Instrukcja zestawu solarnego Heliosin www.heliosin.pl 1 ) Charakterystyka możliwych konfiguracji zestawów solarnych Heliosin W zależności od uwarunkowań technicznych i wymagań użytkownika zestawy solarne

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne w Polsce - rynek i technologia

Kolektory słoneczne w Polsce - rynek i technologia Kolektory słoneczne w Polsce - rynek i technologia dr inŝ. Krystian Kurowski 1 Zagadnienia Energia słoneczna w Polsce Kolektory płaskie Kolektory próŝniowe Rynek kolektorów słonecznych 2 Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Spotkanie informacyjne Instalacje solarne Pompy ciepła Fotowoltaika

Spotkanie informacyjne Instalacje solarne Pompy ciepła Fotowoltaika Spotkanie informacyjne Instalacje solarne Pompy ciepła Fotowoltaika Instalacje solarne Kolektory słoneczne są przeznaczone do wytwarzania ciepła dla potrzeb podgrzewania ciepłej wody użytkowej (CWU). Zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

Die Kompetenzmarke für Energiesparsysteme. Technika Solarna TopSon F3/F3-Q

Die Kompetenzmarke für Energiesparsysteme. Technika Solarna TopSon F3/F3-Q Technika Solarna TopSon F3/F3-Q 1 ILOŚĆ ENERGII DOSTARCZANEJ PRZEZ SŁOŃCE CZYSTE NIEBO LEKKIE ZACHMURZENIE SŁOŃCE ZA BIAŁĄ WARSTWĄ CHMUR ZIMA 1000 W/m² 600 W/m² 300 W/m² 100 W/m² KOLEKTORY SŁONECZNE MOGĄ

Bardziej szczegółowo

KOLEKTORY SŁONECZNE DO PODGRZEWANIA WODY UŻYTKOWEJ - EFEKTYWNOŚĆ I OPŁACALNOŚĆ INSTALACJI

KOLEKTORY SŁONECZNE DO PODGRZEWANIA WODY UŻYTKOWEJ - EFEKTYWNOŚĆ I OPŁACALNOŚĆ INSTALACJI KOLEKTORY SŁONECZNE DO PODGRZEWANIA WODY UŻYTKOWEJ - EFEKTYWNOŚĆ I OPŁACALNOŚĆ INSTALACJI Streszczenie W pracy podjęto problematykę wykorzystywania instalacji słonecznej w jednym z typowych wiejskich domów

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. 1. Przedmiot opracowania. 2. Podstawa opracowania. 3. Opis instalacji solarnej

OPIS TECHNICZNY. 1. Przedmiot opracowania. 2. Podstawa opracowania. 3. Opis instalacji solarnej OPIS TECHNICZNY 1. Przedmiot opracowania Przedmiotem opracowania jest projekt budowlany instalacji solarnej do przygotowywania ciepłej wody użytkowej w budynku Domu Dziecka. 2. Podstawa opracowania - uzgodnienia

Bardziej szczegółowo

Dobór kolektorów słonecznych na basenie w Białej k/prudnika

Dobór kolektorów słonecznych na basenie w Białej k/prudnika Dobór kolektorów słonecznych na basenie w Białej k/prudnika Wykonał: Arkadiusz Okruta www.enis.pl Czerwiec 2010 1 1. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA Celem niniejszego opracowania jest poprawa jakości powietrza

Bardziej szczegółowo

Czym jest H-Block H-Block H-Block plus Właściwości izolacyjnej płyty konstrukcyjnej H-Block Kontakt

Czym jest H-Block H-Block H-Block plus Właściwości izolacyjnej płyty konstrukcyjnej H-Block Kontakt Czym jest H-Block H-Block H-Block plus Właściwości izolacyjnej płyty konstrukcyjnej H-Block Kontakt Czym jest H-Block to: chroniona prawem patentowym izolacyjna płyta konstrukcyjna zbudowana z pianki poliuretanowej,

Bardziej szczegółowo

Zestawy solarne z kolektorami płaskimi :

Zestawy solarne z kolektorami płaskimi : OFERTA HURTOWA minimalne zamówienie kontener 20 Zestawy solarne z kolektorami płaskimi : Zestaw 200-II-4M Zestaw 300-II-6M Składa się z : 2 kolektorów płaskich o powierzchni absorpcji 3,52 m 2 zbiornika

Bardziej szczegółowo

Budowa kolektora Kolektor słoneczny jest urządzeniem wysokowydajnym, stosowanym, by przetworzyd energię słoneczną w niskopotencjalne ciepło, czyli na

Budowa kolektora Kolektor słoneczny jest urządzeniem wysokowydajnym, stosowanym, by przetworzyd energię słoneczną w niskopotencjalne ciepło, czyli na Instalacje Solarne Budowa kolektora Kolektor słoneczny jest urządzeniem wysokowydajnym, stosowanym, by przetworzyd energię słoneczną w niskopotencjalne ciepło, czyli na energię, ta może byd wprost wykorzystana

Bardziej szczegółowo

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła)

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła) Czy pod względem ekonomicznym uzasadnione jest stosowanie w systemach grzewczych w Polsce sprężarkowej pompy ciepła w systemie monowalentnym czy biwalentnym? Andrzej Domian, Michał Zakrzewski Pompy ciepła,

Bardziej szczegółowo

Zasobniki typu SB

Zasobniki typu SB Zasobniki typu SB220-500 Podgrzewacze typu SB220-500 przeznaczone są do podgrzewania i przechowywania ciepłej wody użytkowej na potrzeby mieszkań, domów jedno- i wielorodzinnych oraz innych obiektów wyposażonych

Bardziej szczegółowo

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia.

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia. Pompy ciepła Zasada działania pompy ciepła polega na pozyskiwaniu ciepła ze środowiska ( wody, gruntu i powietrza) i przekazywaniu go do odbiorcy jako ciepło grzewcze. Ciepło pobrane z otoczenia sprężane

Bardziej szczegółowo

Przy montażu należy uwzględnić wszystkie elementy krajobrazu które mogą powodować zacienienie instalacji

Przy montażu należy uwzględnić wszystkie elementy krajobrazu które mogą powodować zacienienie instalacji Czy kolektorami słonecznymi można ogrzewać dom? Sama instalacja solarna nie jest w stanie samodzielnie zapewnić ogrzewania budynku. Kolektory słoneczne, w naszej szerokości geograficznej, głównie wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

AquaSystemy - układy solar wykorzystujące wodę jako nośnik ciepła

AquaSystemy - układy solar wykorzystujące wodę jako nośnik ciepła AquaSystemy - układy solar wykorzystujące wodę jako nośnik ciepła Aqua Systemy mają na celu oferowanie produktu dającego maksimum korzyści użytkownikowi przy założeniu optymalnej oszczędności energii oraz

Bardziej szczegółowo

KS-HEW-KSR0-000100 152100 4380,00 HW KSR10 KS-HEW-KSR0-000200 151100 2190,00 HW

KS-HEW-KSR0-000100 152100 4380,00 HW KSR10 KS-HEW-KSR0-000200 151100 2190,00 HW Systemy solarne - HEWALEX KOLEKTORY SŁONECZNE PŁASKIE Płaskie kolektory słoneczne serii KS2000 przeznaczone są do podgrzewania wody użytkowej, wspomagania centralnego ogrzewania oraz podgrzewania wody

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795 m 2

ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795 m 2 Budownictwo o zoptymalizowanym potencjale energetycznym Jacek NAWROT Politechnika Częstochowska ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795

Bardziej szczegółowo

Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych

Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych Badania charakterystyki sprawności cieplnej kolektorów słonecznych płaskich o zmniejszonej średnicy kanałów roboczych Jednym z parametrów istotnie wpływających na proces odprowadzania ciepła z kolektora

Bardziej szczegółowo

PANELE FOTOWOLTAICZNE KOLEKTORY SŁONECZNE

PANELE FOTOWOLTAICZNE KOLEKTORY SŁONECZNE PANELE FOTOWOLTAICZNE KOLEKTORY SŁONECZNE SYSTEMY FOTOWOLTAICZNE SYSTEMY FOTOWOLTAICZNE POZWALAJĄ NA PRZETWARZANIE ENERGII SŁONECZNEJ NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ. ENERGIA POZYSKIWANA JEST ZE ŹRÓDŁA DARMOWEGO,

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne. Viessmann Sp. Z o.o

Kolektory słoneczne. Viessmann Sp. Z o.o PROMIENIOWANIE BEZPOŚREDNIE PROMIENIOWANIE ROZPROSZONE NapromieniowanieNPR, Wh/(m 2 x d) Program produkcji Kolektory słoneczne płaskie ( 2013 ) Vitosol 200-F SVK ( pakiet 2 szt. ) 2,01 m 2 / 1 szt. Vitosol

Bardziej szczegółowo

Solar. Rurowe kolektory próżniowe ENERGIA SŁONECZNA DLA KOMFORTU CIEPŁA. Ciepło, które polubisz

Solar. Rurowe kolektory próżniowe ENERGIA SŁONECZNA DLA KOMFORTU CIEPŁA. Ciepło, które polubisz Rurowe kolektory próżniowe ENERGIA SŁONECZNA DLA KOMFORTU CIEPŁA Ciepło, które polubisz Solar Rurowe kolektory próżniowe: wysoka jakość, trwałość, estetyka Nowy lśniący element na Twoim dachu: rurowe kolektory

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku dr inż. Adrian Trząski MURATOR 2015, JAKOŚĆ BUDYNKU: ENERGIA * KLIMAT * KOMFORT Warszawa 4-5 Listopada 2015 Charakterystyka energetyczna budynku

Bardziej szczegółowo

Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię?

Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię? Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię? Budynki o ujemnym potencjale energetycznym są szczytem w dążeniu do oszczędności energetycznych w budownictwie.

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu i ciepła

Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu i ciepła Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu i ciepła Fotowoltaika, technologia umożliwiająca przemianę światła słonecznego bezpośrednio na energię elektryczną, jest jednym z najszybciej

Bardziej szczegółowo

12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA

12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA 12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA 266 www.immergas.com.pl FOTOWOLTAIKA IMMERGAS NOWOCZESNE SYSTEMY GRZEWCZE 12. Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu

Bardziej szczegółowo

Słońce do wykorzystania. Wpisany przez Administrator niedziela, 09 maja :50

Słońce do wykorzystania. Wpisany przez Administrator niedziela, 09 maja :50 KOLEKTORY SŁONECZNE Słońce codziennie dostarcza na Ziemię ogromne ilości energii w postaci promieniowania słonecznego. Jednak im więcej dni pochmurnych, im dalej od równika, im bliżej centrów wielkich

Bardziej szczegółowo

Kolektor słoneczny KM SOLAR PLAST

Kolektor słoneczny KM SOLAR PLAST Kolektor słoneczny KM SOLAR PLAST Pojedyncze poduszkowe segmenty wykonane w całości ze specjalnego czarnego plastiku łączy się ze sobą tworząc kolektor słoneczny o dowolnej wielkości powierzchni czynnej.

Bardziej szczegółowo

Przegląd oferty Próżniowe kolektory słoneczne

Przegląd oferty Próżniowe kolektory słoneczne Przegląd oferty Próżniowe kolektory słoneczne Prezentacja techniczno-handlowa ver.03.2013 1 Przegląd oferty Próżniowe kolektory słoneczne 2 2 1. Próżniowe kolektory słoneczne Pozycja rynkowa kolektorów

Bardziej szczegółowo

Systemy solarne Stiebel Eltron. Korzystaj z energii każdego dnia!

Systemy solarne Stiebel Eltron. Korzystaj z energii każdego dnia! KOLEKTORY SŁONECZNE Systemy solarne Stiebel Eltron. Korzystaj z energii każdego dnia! SOL 27 premium SOL 27 basic SOL 23 premium Najwyższa jakość Wysoka sprawność Więcej możliwości montażu 07 2012 Systemy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii słonecznej

Wykorzystanie energii słonecznej Wykorzystanie energii słonecznej Instalacje słonecznego ogrzewania Część 3a Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska GOTOWE ZESTAWY SŁONECZNEGO OGRZEWANIA WODY Zestaw solarny HEWALEX 2/250 GOTOWE ZESTAWY SŁONECZNEGO

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne dla każdego

Kolektory słoneczne dla każdego Kolektory słoneczne dla każdego Kolektory słoneczne podlegają szczególnym wymaganiom, głównie co do efektywności, niezawodności i długiej bezawaryjnej eksploatacji. Są również ważnym elementem kształtowania

Bardziej szczegółowo

KORZYSTNY WSPÓŁCZYNNIK PRZY MNIEJSZEJ GRUBOŚCI

KORZYSTNY WSPÓŁCZYNNIK PRZY MNIEJSZEJ GRUBOŚCI IZOLACJA NATRYSKOWA BUDYNKÓW PRZEMYSŁOWYCH KORZYSTNY WSPÓŁCZYNNIK PRZY MNIEJSZEJ GRUBOŚCI Produkcja przemysłowa generuje wysokie koszty, dlatego właściciele firm, stawiając na oszczędności, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. Wyznaczanie parametrów eksploatacyjnych kolektora słonecznego

Ćwiczenie 6. Wyznaczanie parametrów eksploatacyjnych kolektora słonecznego Ćwiczenie 6 Wyznaczanie parametrów eksploatacyjnych kolektora słonecznego Wstęp Kolektor słoneczny jest urządzeniem do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło. Energia docierająca do kolektora

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła - układy hybrydowe

Pompy ciepła - układy hybrydowe Pompy ciepła - układy hybrydowe dr hab. inż. Brunon J. Grochal, prof. IMP PAN / prof. WSG Bydgoszczy Instytut Maszyn Przepływowych PAN Prezes Polskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła mgr inż. Tomasz Mania

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA TECHNICZNA INSTALACJI SOLARNEJ *

DOKUMENTACJA TECHNICZNA INSTALACJI SOLARNEJ * DOKUMENTACJA TECHNICZNA INSTALACJI SOLARNEJ * Zawartość projektu: Schemat instalacji solarnej Certyfikat SolarKeymark Dane techniczne kolektora słonecznego Kosztorys Dane inwestora:............ Producent/Dystrybutor:

Bardziej szczegółowo

Symulacja działania instalacji z pompą ciepła za pomocą WP-OPT Program komputerowy firmy WPsoft GbR, Web: www.wp-opt.pl, e-mail: info@wp-opt.

Symulacja działania instalacji z pompą ciepła za pomocą WP-OPT Program komputerowy firmy WPsoft GbR, Web: www.wp-opt.pl, e-mail: info@wp-opt. Symulacja działania instalacji z pompą ciepła za pomocą WP-OPT Program komputerowy firmy WPsoft GbR, Web: www.wp-opt.pl, e-mail: info@wp-opt.pl Utworzone przez: Jan Kowalski w dniu: 2011-01-01 Projekt:

Bardziej szczegółowo

H-Block. Copyright Solcraft sp. z o.o. All Rights Reserved www.solcraft.pl

H-Block. Copyright Solcraft sp. z o.o. All Rights Reserved www.solcraft.pl H-Block Czym jest H-Block H-Block H-Block plus Właściwości Izolacyjnej Płyty Konstrukcyjnej H-Block Kontakt Czym jest H-Block H-Block to: chroniona prawem patentowym izolacyjna płyta konstrukcyjna zbudowana

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii

Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii -Panele fotowoltaiczne -Kolektory słoneczne -Pompy ciepła Gmina Nieborów 21-22 kwietnia 2016r. PANEL FOTOWOLTAICZNY JAK TO DZIAŁA?

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi I Regionalne Forum Energetyki Słonecznej 11.05.2012 1 I. Rodzaje energii odnawialnych II. Rodzaje kolektorów słonecznych III. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii

Alternatywne źródła energii Eco-Schubert Sp. z o.o. o ul. Lipowa 3 PL-30 30-702 Kraków T +48 (0) 12 257 13 13 F +48 (0) 12 257 13 10 E biuro@eco eco-schubert.pl Alternatywne źródła energii - Kolektory słonecznes - Pompy ciepła wrzesień

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii słonecznej

Wykorzystanie energii słonecznej Wykorzystanie energii słonecznej Instalacje słonecznego ogrzewania Część 1 Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska ŚWIAT -- MAPA ROCZNEGO NASŁONECZNIENIA CAŁKOWITEGO -- energia pierwotna (surowa) Polska: Średnie

Bardziej szczegółowo

Projekt instalacji kolektorów słonecznych do przygotowania CWU

Projekt instalacji kolektorów słonecznych do przygotowania CWU Projekt instalacji kolektorów słonecznych do przygotowania CWU Inwestor: Babiogórski Park Narodowy z siedziba w Zawoi Adres inwestycji: Os. na Rybnej. Temat opracowania; Montaż zestawu solarnego 2 * 5,20

Bardziej szczegółowo

Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU Dane techniczne

Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU Dane techniczne Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU Dane techniczne Zastosowanie: Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU pośredniczy w zaopatrywaniu pojedynczych mieszkań w ciepło oraz ciepłą i zimną wodę użytkową.

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Z wyrazami szacunku. Zespół Vanstar

Szanowni Państwo, Z wyrazami szacunku. Zespół Vanstar Szanowni Państwo, firma Vanstar, znany od wielu lat na rynku europejskim, polski producent oryginalnych elementów układów wydechowych do pojazdów użytkowych wprowadza do oferty nowy rodzaj izolacji termicznej.

Bardziej szczegółowo

Przykładowe schematy instalacji solarnych

Przykładowe schematy instalacji solarnych W skład wyposażenia instalacji solarnej wchodzą: - zestaw kolektorów płaskich lub rurowych, Przykładowe schematy instalacji solarnych - zasobnik ciepłej wody wyposażony w dwie wężownice, grzałkę elektryczną,

Bardziej szczegółowo

Miedź. wybór profesjonalistów.... dla instalacji ogrzewania solarnego

Miedź. wybór profesjonalistów.... dla instalacji ogrzewania solarnego Miedź wybór profesjonalistów... dla instalacji ogrzewania solarnego Miedź idealny materiał na solarne instalacje cieplne SŁONECZNA ENERGIA CIEPLNA Podstawowe pojęcia w zakresie solarnych instalacji cieplnych

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI Odnawialne Źródła Energii () PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI CO TO JEST? Energia odnawialna to taka, której źródła są niewyczerpalne i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne płaskie - montaż na połaci dachu SOL 27 premium S/W

Kolektory słoneczne płaskie - montaż na połaci dachu SOL 27 premium S/W Najnowszy kolektor płaski SOL 27 premium jest urządzeniem o najwyższej sprawności dzięki zastosowaniu nowoczesnej technologii wykonania. Dostępny jest w wersji do montażu pionowego (S) lub poziomego (W).

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POSTĘPU TECHNICZNEGO NA WYDAJNOŚĆ SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH ML SYSTEM S.A.

WPŁYW POSTĘPU TECHNICZNEGO NA WYDAJNOŚĆ SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH ML SYSTEM S.A. WPŁYW POSTĘPU TECHNICZNEGO NA WYDAJNOŚĆ SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH ML SYSTEM S.A. Anna Warzybok Z-ca Dyrektora ds. Badań i Rozwoju ML SYSTEM S. A. Rzeszów, 25.04.2017 ML SYSTEM S.A. ML SYSTEM S.A. ZAPOTRZEBOWANIE

Bardziej szczegółowo

KOLEKTORY SŁONECZNE SŁOŃCE NIE WYSTAWIA FAKTUR

KOLEKTORY SŁONECZNE SŁOŃCE NIE WYSTAWIA FAKTUR KOLEKTORY SŁONECZNE 33-300 Nowy Sącz ul. Zielona 45 tel. 018 443 84 21 fax 018 442 15 62 e-mail: hejan@hejan.pl www.hejan.pl SŁOŃCE NIE WYSTAWIA FAKTUR PODARUNEK OD SŁOŃCA Przy przechodzeniu promieniowania

Bardziej szczegółowo

Systemy solarne na co warto zwrócić uwagę przy wyborze produktu

Systemy solarne na co warto zwrócić uwagę przy wyborze produktu Systemy solarne na co warto zwrócić uwagę przy wyborze produktu SPIS TREŚCI 1. Systemy solarne elementy zestawu i schemat instalacji 2. Położenie / usytuowanie kolektorów 3. Uzysk energetyczny a kąt nachylenia

Bardziej szczegółowo

Mapa usłonecznienia w Polsce

Mapa usłonecznienia w Polsce Akademia Pomorska w Słupsku Paulina Śmierzchalska, Maciej Chmielowiec Mapa usłonecznienia w Polsce Projekt CZYSTA ENERGIA 2015 1 Promieniowanie słoneczne To strumień fal elektromagnetycznych i cząstek

Bardziej szczegółowo

kolektory słoneczne w zestawach oferta Lajt

kolektory słoneczne w zestawach oferta Lajt kolektory słoneczne w ach oferta Lajt print: LA/2012/01 Nowa jakość. Nowa cena. Nowe rozwiązania Lajt. Zgodnie z własną wizją rozwoju, firma Watt dąży do doskonalenia swoich produktów, dostosowanych do

Bardziej szczegółowo

Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu

Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu Coraz częściej decydujemy się na budowę domu w standardzie energooszczędnym wyróżniający się odpowiednią izolacją ścian, przegród zewnętrznych,

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii- kolektory słoneczne we współpracy z pompami ciepła

Odnawialne źródła energii- kolektory słoneczne we współpracy z pompami ciepła Odnawialne źródła energii- kolektory słoneczne we współpracy z pompami ciepła Tomasz Sumera (+48) 722 835 531 tomasz.sumera@op.pl www.eco-doradztwo.eu Kolektory słoneczne Niewyczerpalnym i czystym ekologicznie

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020.

Bardziej szczegółowo

podgrzewacze i zasobniki c.w.u. solter

podgrzewacze i zasobniki c.w.u. solter podgrzewacze i zasobniki c.w.u. solter innowacyjna konstrukcja dodatkowe króćce przyłączeniowe duża powierzchnia wężownicy większa wydajność c.w.u. większa sprawność kotła kondensacyjnego ceramiczna emalia

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gminnych systemów grzewczych z wykorzystaniem OŹE Przygotował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Mszczonów Miasto Mszczonów leży w województwie mazowieckim, 60 km na południowy- zachód od Warszawy.

Bardziej szczegółowo

seria Iryd INSTALUJEMY JAKOŚĆ

seria Iryd INSTALUJEMY JAKOŚĆ INSTALUJEMY JAKOŚĆ Altech nowa marka dla instalatora to przede wszystkim dobra jakość, łatwość montażu i bezpieczeństwo użytkowania. Połączenie tych cech z nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi docenią

Bardziej szczegółowo

W kręgu naszych zainteresowań jest:

W kręgu naszych zainteresowań jest: DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA W kręgu naszych zainteresowań jest: pozyskiwanie ciepła z gruntu, pozyskiwanie ciepła z powietrza zewnętrznego, pozyskiwanie ciepła z wód podziemnych, pozyskiwanie ciepła z wód powierzchniowych.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zestawu solarnego HELIOSIN z zestawem pompowym SOLARMASTER-I

Instrukcja zestawu solarnego HELIOSIN z zestawem pompowym SOLARMASTER-I Instrukcja zestawu solarnego HELIOSIN z zestawem pompowym SOLARMASTER-I www.heliosin.pl 1 ) Charakterystyka kilku możliwych konfiguracji zestawów solarnych Heliosin W zależności od uwarunkowań technicznych

Bardziej szczegółowo

HEWALEX ul. Witosa 14a; Bestwinka tel.: 32/ fax.: 32/

HEWALEX ul. Witosa 14a; Bestwinka tel.: 32/ fax.: 32/ HEWALEX ul. Witosa 14a; 43-512 Bestwinka tel.: 32/ 214 17 10 fax.: 32/ 214 50 04 www.hewalex.pl NatęŜenie promieniowania słonecznego Rozkład napromieniowania słonecznego w ciągu roku w kwh/m 2 powierzchni

Bardziej szczegółowo

Czym w ogóle jest energia geotermalna?

Czym w ogóle jest energia geotermalna? Energia geotermalna Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres istnienia

Bardziej szczegółowo

1. Obliczenie zapotrzebowania na moc i ciepło na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej

1. Obliczenie zapotrzebowania na moc i ciepło na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej 1. Obliczenie zapotrzebowania na moc i ciepło na potrzeby przygotowania ciepłej wody użytkowej Jednostkowe zużycie ciepłej wody użytkowej dla obiektu Szpitala * Lp. dm 3 /j. o. x dobę m 3 /j.o. x miesiąc

Bardziej szczegółowo

STIEBEL ELTRON: Co to jest i jak działa pompa ciepła?

STIEBEL ELTRON: Co to jest i jak działa pompa ciepła? STIEBEL ELTRON: Co to jest i jak działa pompa ciepła? Pompa ciepła jest urządzeniem grzewczym, niskotemperaturowym, którego zasada działania opiera się na znanych zjawiskach i przemianach fizycznych. W

Bardziej szczegółowo

Kompetentna Marka w Systemach Oszczędzania Energii. Technika Solarna TopSon F3/F3-Q

Kompetentna Marka w Systemach Oszczędzania Energii. Technika Solarna TopSon F3/F3-Q Technika Solarna TopSon F3/F3-Q Szkolenie Witam serdecznie Człuchów 16 VII 2009 Firma Wolf 1.307 Pracowników w firmie Wolf 1.120 pracowników Wolf GmbH w Mainburgu 87 praktykantów 350 osób pracujących na

Bardziej szczegółowo

ZABEZPIECZENIE INSTALACJI C.O.

ZABEZPIECZENIE INSTALACJI C.O. POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA ZAKŁAD KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWA mgr inż. Zenon Spik ZABEZPIECZENIE INSTALACJI C.O. Warszawa, kwiecień 2009 r. Kontakt: zenon_spik@is.pw.edu.pl www.is.pw.edu.pl/~zenon_spik

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie Wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii

Zwiększenie Wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii Zwiększenie Wykorzystania Odnawialnych Źródeł Energii Poddziałanie 4.1.1: Rozwój Infrastruktury Produkcji Energii ze Źródeł Odnawialnych Przeznaczone środki: 35 000 000 EUR Tryb konkursowy : Podmiot odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zestawu solarnego HELIOSIN

Instrukcja zestawu solarnego HELIOSIN Instrukcja zestawu solarnego HELIOSIN z grupą pompową SOLARMASTER - II www.heliosin.pl 1 ) Charakterystyka zestawów solarnych Heliosin W zależności od uwarunkowań technicznych i wymagań użytkownika zestawy

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska. Anna Woroszyńska

Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska. Anna Woroszyńska Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska Anna Woroszyńska Dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków 2010/31/UE CEL: zmniejszenie energochłonności mieszkalnictwa i obiektów budowlanych

Bardziej szczegółowo

Sposób na ocieplenie od wewnątrz

Sposób na ocieplenie od wewnątrz Sposób na ocieplenie od wewnątrz Piotr Harassek Xella Polska sp. z o.o. 25.10.2011 Budynki użytkowane stale 1 Wyższa temperatura powierzchni ściany = mniejsza wilgotność powietrza Wnętrze (ciepło) Rozkład

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii cieplnej

Alternatywne źródła energii cieplnej Alternatywne źródła energii cieplnej Dostarczenie do budynku ciepła jest jedną z najważniejszych konieczności, szczególnie w naszej strefie klimatycznej. Tym bardziej, że energia cieplna stanowi zwykle

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne - montaż instalacji solarnej

Kolektory słoneczne - montaż instalacji solarnej Kolektory słoneczne - montaż instalacji solarnej Kolektory słoneczne stosowane są coraz częściej w budownictwie jedno- i wielorodzinnych, na dachach bloków i budynków użyteczności publicznej wykorzystując

Bardziej szczegółowo

OCENA OCHRONY CIEPLNEJ

OCENA OCHRONY CIEPLNEJ OCENA OCHRONY CIEPLNEJ 26. W jakich jednostkach oblicza się opór R? a) (m 2 *K) / W b) kwh/m 2 c) kw/m 2 27. Jaka jest zależność pomiędzy współczynnikiem przewodzenia ciepła λ, grubością warstwy materiału

Bardziej szczegółowo

Kolektor słoneczny Heliostar 200

Kolektor słoneczny Heliostar 200 str.1/1 Kolektor słoneczny Heliostar Numer katalogowy S-15 Płaski cieczowy kolektor z wężownicą bez rur zbiorczych przeznaczony do montażu w pozycji pionowej do mniejszych systemów solarnych z pompą obiegową.

Bardziej szczegółowo

APV Hybrydowe Spawane Płytowe Wymienniki Ciepła

APV Hybrydowe Spawane Płytowe Wymienniki Ciepła APV Hybrydowe Spawane Płytowe Wymienniki Ciepła Technologia Hybrydowe Wymienniki Ciepła APV są szeroko wykorzystywane w przemyśle od 98 roku. Szeroki zakres możliwych tworzonych konstrukcji w systemach

Bardziej szczegółowo

Ogrzewanie: Peletami i słońcem

Ogrzewanie: Peletami i słońcem Ogrzewanie: Peletami i słońcem Autor: prof. zw. dr hab. inŝ. Włodzimierz Kotowski ( Energia Gigawat marzec 2008) Ogrzewanie drewnem nie oznacza w dzisiejszych warunkach stałego, ręcznego jego dokładania

Bardziej szczegółowo

Opracowanie metody programowania i modelowania systemów wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach nieprzemysłowych...

Opracowanie metody programowania i modelowania systemów wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach nieprzemysłowych... 3.3. Energia słoneczna Najważniejszymi parametrami określającymi potencjał teoretyczny wykorzystania energii słonecznej na danym terenie jest ilość energii słonecznej docierającej do powierzchni ziemi

Bardziej szczegółowo