NEARLY HUMAN 8 maja 5 lipca 2015 Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańsk / Polska 19 września 31 października 2015 Kunsthall Grenland in

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NEARLY HUMAN 8 maja 5 lipca 2015 Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańsk / Polska 19 września 31 października 2015 Kunsthall Grenland in"

Transkrypt

1

2

3 NEARLY HUMAN 8 maja 5 lipca 2015 Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańsk / Polska 19 września 31 października 2015 Kunsthall Grenland in Porsgrunn, Porsgrunn / Norwegia

4 NEARLY HUMAN Zespół Londyn kurator: Jasia REICHARDT przygotowanie wydruków: Nick WADLEY asystent kuratora: Sue BOLSOM Zespół Gdańsk dyrektor: Jadwiga CHARZYŃSKA dyrektor artystyczny projektu ART+SCIENCE Meeting: Ryszard W. KLUSZCZYŃSKI koordynacja projektu ART+SCIENCE Meeting: Anna SZYNWELSKA koordynacja wystawy NEARLY HUMAN: Tymoteusz SKIBA projekt wystawy: Marek ZYGMUNT Zespół Norwegia dyrektor: Andreas RISHOVD Pierwsza i wewnętrzna strona okładki: Denis Diderot & Jean le Rond d'alembert, Dessin Developemens du Mannequin, [w:] Éncyclopédie, ou Dictionnaire des sciences, des arts et des métiers,

5

6 Publikacja towarzyszy wystawie zorganizowanej przez Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku w ramach cyklu ART+SCIENCE Meeting w dniach 8 maja 5 lipca 2015 Publikacja jest częścią projektu ART+SCIENCE Meeting dyrektor artystyczny projektu Ryszard W. KLUSZCZYŃSKI Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA ul. Jaskółcza Gdańsk tel koordynacja działań promocyjnych Helena SZCZEPAŃSKA Olga JANKOWSKA redakcja językowa: Dagmara ZAWISTOWSKA TOCZEK przekład: Aleksandra SZKUDŁAPSKA projekt graficzny katalogu: Joanna REMUS DUDA ISBN druk: Introligatornia MIREX Leszek Chmielewski, Mirotki 69, Mirotki Maszyna Opowiadanie Russella Edsona ze zbioru THE VERY THING THAT HAPPENS, copyright 1964 New DirectionsPublishing Corp. Przedrukowane za zgodą New Directions Publishing Corp.

7 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE Jadwiga Charzyńska 7 O CZYM JEST TA WYSTAWA? 9 ARTYŚCI Pierre Bastien 10 Daisuke Furuike 12 Theo Jansen 14 Chico MacMurtrie 16 Richard Kriesche 18 Tim Lewis 20 Tony Oursler 22 Studio Azzurro 26 Jim Whiting 28 Christiaan Zwanikken 30 LISTA PRAC PREZENTOWANYCH NA WYSTAWIE 33 PARADOKSY MECHANICZNEGO ŻYCIA Jasia Reichardt 45 MASZYNA Russell Edson 61 PODZIĘKOWANIA 62

8 Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, Gdańsk

9 WPROWADZENIE Jadwiga Charzyńska Tegoroczna edycja Art+Science Meeting sięga do historii robotyki. Przygotowywana przez Jasię Reichardt wystawa zatytułowana Nearly Human opowiada o ludzkiej fantazji i poszukiwaniu coraz doskonalszych narzędzi, które mają stać się sprawniejsze od człowieka. Czy jest to możliwe? Do tej pory uważano, że nie można zrekonstruować połączeń neuronowych w mózgu, ale Amerykanie tego dokonali. Co prawda rekonstrukcja została przeprowadzona na mózgu morskiego ślimaka, ale eksperyment się powiódł. Ludzie puszczali wodze fantazji, gdy nie posiadaliśmy ani super szybkich komputerów, ani teleskopów, które zaglądają do miejsc do niedawana niewyobrażalnych, oraz mikroskopów, które pokazują niewidoczne. Teraz hiperrealizm, który pojawił się wraz z coraz doskonalszymi narzędziami, przekracza Rubikon. Komputery tworzą nam obrazy miejsc nieskończenie odległych i niewyobrażalnie małych. Zatem to, co wyświetla się na ekranach, jest także fantazją, naszym wyobrażeniem informacji dostarczonych przez maszyny. Autorka wystawy zaprasza nas do świata fantazji, który ma swój początek wśród automatów i robotów. W swej opowieści odwołuje się do artystów i pisarzy czerpiących z tej formy ekspresji. Jasia Reichardt, która w Polsce jest kojarzona z twórczością ciotki i wuja, Franciszki i Stefana Themersonów uprawiających malarstwo, piszących książki i realizujących filmy, którzy założyli Gaberbocchus Press od lat śledzi i opisuje wspólne zmagania artystów i naukowców. Swoje zainteresowanie owym zagadnieniem zawdzięcza temu, co działo się w domu Themersonów. Podczas spotkań organizowanych w powstałym w 1950 roku klubie Common Room dyskutowano właśnie o powiązaniach sztuki i nauki, o ich wpływie na współczesną kulturę i rozwój cywilizacji. Po raz pierwszy spotkałam Jasię Reichardt w 1993 roku, gdy wpadłam na pomysł festiwalu dedykowanego Themersonom. Gdy w 2011 roku zorganizowaliśmy pierwszą edycję Art+Science Meeting, ważnym punktem programu, który ukierunkował nasze poszukiwania, była konferencja naukowa W stronę trzeciej kultury. Wówczas Jasia Reichardt nakreśliła obraz lat 50. w Paryżu, Londynie i Tokio w kontekście twórczości łączącej w sobie sztukę i naukę. Dla wielu gości konferencja była szansą spotkania legendy, jak mówili o Jasi. Pracując nad programem na kolejne lata, wspólnie z profesorem Ryszardem W. Kluszczyńskim, dyrektorem artystycznym całego przedsięwzięcia, zwróciliśmy się do Jasi Reichardt z zaproszeniem do przygotowania projektu sięgającego po zagadnienia z historii robotyki. Wystawa ma premierę w Gdańsku, ale jeszcze w tym roku będzie pokazana w Norwegii, w Kunsthall Grenland w Porsgrunn. Projekt Nearly Human jest bowiem przygotowywany dzięki środkom przeznaczonym na dwa komplementarne przedsięwzięcia: festiwal Dźwiękowiska, wsparty programem Promowanie różnorodności kulturowej i artystycznej w ramach europejskiego dziedzictwa kulturowego (współfinansowany ze środków MF EOG), oraz dzięki dofinansowaniu tegorocznej edycji projektu Art+Science Meeting ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 7

10 Jean-Ignace Grandville, Le Doigt de Dieu, [w:] Le Louvre des Marionettes, Un Autre Monde, H. Fournier, Paryż, 1844

11 O CZYM JEST TA WYSTAWA? Tematem tej wystawy jest ludzka wyobraźnia i jej pragnienie stworzenia równoległego świata maszyn, kukiełek, lalek, automatów i robotów, które są prawie takie jak my, ale nie do końca. Te wyimaginowane byty i maszyny mają dziś własne miejsce w sztuce, literaturze, filmie i w wielu innych dziedzinach naszego życia. Chociaż weszliśmy w drugą erę maszyn, w której roboty są w stanie zrobić niemal wszystko, przynajmniej na razie udało nam się utrzymać uprzywilejowaną pozycję w stosunku do owych wytworów naszej wyobraźni. Wciąż jesteśmy panami własnych myśli, a więc w dalszym ciągu wyobrażamy sobie maszyny, które są prawie takie jak my, mogą się z nami zaprzyjaźnić, służyć nam i nas zabawiać mając jedynie mglistą świadomość tego, że może kiedyś to one nas zastąpią. Cóż bowiem pozostaje nam w ostatecznym rozrachunku, czego maszyny nigdy nie będą w stanie zastąpić? Być może właśnie ta cecha, dzięki której ich historia mogła w ogóle powstać ludzka wyobraźnia.... Wystawa prezentująca prace ponad siedemdziesięciu osób, podzielona została na trzy części. Część pierwsza, w której znalazła się większość eksponatów, obejmuje wydruki przedstawiające historię idei tworzenia obiektów na wzór człowieka. Przybliżą nam one zagadnienie, dlaczego chcemy tworzyć rzeczy, które wyglądają albo funkcjonują tak jak my. Druga część obejmuje oryginalne prace pokazywane w formie projekcji wideo. Prezentowani tu artyści to Pierre Bastien, Daisuke Furuike, Theo Jansen i Chico MacMurtrie. Trzecia część obejmuje sześć prac kinetycznych. Ich autorami są Richard Kriesche, Tim Lewis, Tony Oursler, Studio Azzurro, Jim Whiting, Christiaan Zwanikken. Wystawa ta mogłaby być pięć razy większa albo pięć razy mniejsza. Jej celem jest zwrócenie naszej uwagi na to niezmącone, głębokie pragnienie czy nawet potrzebę skopiowania lub wymyślenia na nowo jakiejś części nas samych.... 9

12 Pierre Bastien (ur. 1953, Paryż, Francja) to muzyk i twórca mechanicznych orkiestr. W 1977 roku ukończył literaturę francuską na Sorbonie i w tym samym roku rozpoczął konstruowanie maszyn grających. Sam grał w różnych grupach i komponował muzykę dla zespołów tańca. W 1986 roku założył własną orkiestrę mechaniczną Mecanium. Na koncertach zawsze występuje w towarzystwie swoich mechanicznych instrumentów. Jego główne instalacje, poza Mecanium, to: Phonologie Portative (1996), Mécanologie (1997), Paper Organs (Papierowe organy, 2000), we współpracy z Robertem Wyattem Musique des Emanglons (2001), Paper Drums (Papierowe bębny, 2002), Rotary Organ (Obrotowe organy, 2006), Paper Snakes (Papierowe węże, 2007), z Robertem Wyattem Somewhere in the Dark (Gdzieś w ciemności, 2008, w kolekcji Stedelijk Museum, Amsterdam), Soul (2009) i Paper Orchestra (Papierowa orkiestra, 2012). Wiele nagrań Pierre a Bastiena ukazało się na CD, m.in. Mecanoid, Pop i Machinations, nakładem wytwórni Rephlex. W trakcie swojej kariery Bastien współpracował m.in. z artystą wideo Pierrickiem Sorinem, reżyserem Karelem Doingiem, firmą projektanta mody Isseya Miyakego, wynalazcą instrumentów Janem Weinfeldem. Z grupami tanecznymi Dominique Bagouet i Enclave, trupami cyrkowymi Trottola i Jerome Thomas oraz z muzykami, takimi jak Jac Berrocal, Pascal Comelade, Lukas Simonis, Alexei Aigi i Steve Arguelles. Mieszka w Rotterdamie. PAPER ORCHESTRA (PAPIEROWA ORKIESTRA, 2012) wideo, 6 min 30 s Jak sugeruje sama nazwa pracy, głównym budulcem tej automatycznej orkiestry jest papier, którego szelesty, trzaski, stukanie i swoisty taniec słyszymy dzięki zastosowaniu wzmacniacza. Powstanie Papierowej orkiestry było możliwe dzięki najnowszym osiągnięciom technologicznym. Oprócz cyfrowego sekwensera wykorzystano tu różne rodzaje wiatraczków, stosowanych do chłodzenia procesorów komputerowych i innych elementów elektronicznych. Praca nie mogłaby jednak powstać bez technik starożytnych, które narodziły się tuż po erze papirusu. Poruszane przez powietrze kawałki papieru trzaskają, łopoczą, stukają, szeleszczą i rezonują w sześciominutowej kompozycji. Następujące elementy składają się na Papierową orkiestrę: Cztery papierowe bębny irlandzki bodhrán, marokańskie bendiry, indyjski dappla i tamburyn, które do membran mają przyczepione paski papieru. Pięć wiatraków porusza papier, którego łopotanie tworzy bogaty polirytm. Papierowe węże zrobione z długiego kawałka papieru pociętego na kilka pasków, których szybkie falowanie i wybijany na podpiętej do wzmacniacza drewnianej desce rytm tworzą chaotyczną partię solową. Papierowe flety wyposażone w różnej wielkości papierowe śrubki wygrywają melodię, obracając się wokół wentylatora. Papierowy deszcz paski papieru delikatnie trzaskające w strumieniu powietrza poruszanego przez wiatrak. 10

13

14 Daisuke Furuike (ur. 1973, prefektura Shizuoka, Japonia) jest artystą medialnym. Kształcił się w Szkole Sztuki i Projektowania Uniwersytetu Sztuki w Nagoi. Ukończył również podyplomowy kurs sztuk pięknych w 1999 roku. Na co dzień jest urzędnikiem rządowym i pracuje w szkole specjalnej, ale mimo to znajduje czas na sztukę. W latach tworzył przede wszystkim filmy i instalacje. Obecnie jego główne medium stanowi fotografia. Jego prace były wielokrotnie pokazywane, m.in. na ARTEC 97 w Nagoi, Electronically Yours, w tokijskim Muzeum Metropolitalnym (1998), The Visual Extensions of Photographic Image (Wizualne przedłużenia obrazu fotograficznego, 1998) w seulskim Narodowym Muzeum Sztuki Współczesnej, Time Migration Techno-Art for the New Millenium (Migracje czasu Techno-sztuka na nowe tysiąclecie, 1999) w Taipei Gallery w Nowym Jorku, New Media New Face 02 (Nowe Media Nowa Twarz 02, 2002), NTT Inter Communication Center w Tokio, Very, Very Human (Bardzo, bardzo ludzkie, 2005) w Miejskim Muzeum Sztuki w Toyocie, Dual Realities (Podwójne rzeczywistości, 2006) w seulskim Muzeum Sztuki. Daisuke Furuike mieszka i pracuje w Shizuoka. DISSOLUTION (ROZPAD, 1997) wideo, bez dźwięku, 1 min 28 s To jedna z najwcześniejszych prac w twórczości Daisuke Furuike. Artysta wybrał siedemnaście czarnobiałych reprodukcji obrazów Chrystusa z okresu wczesnego renesansu i zapętlił je w trzyminutową sekwencję, której część jest na wystawie prezentowana. Pierwotnie owa transformacja puszczana była raz w jedną, raz w drugą stronę. Praca otrzymała drugą nagrodę w otwartym konkursie ARTEC 97 w Nagoi. Artysta o swej pracy mówi: Łącząc obrazy Chrystusa, osiągnąłem paradoks sekwencję obrazów obejmującą jednocześnie sacrum (pierwotne obrazy) i profanum (przejście między jednym obrazem a drugim). Starałem się stworzyć coś, co można by nazwać współczesną ikoną. Praca oprawiony obraz Chrystusa umieszczony na pustym stole przedstawia konwencjonalny obraz religijny. Dzięki temu zabiegowi mamy szansę dostrzec brutalność współczesnej technologii. 12

15

16 Theo Jansen (ur. 1948, Scheveningen, Holandia) studiował fizykę na politechnice w Delft. Jeszcze jako student zaczął malować, a w 1979 roku stworzył UFO z rur PCW wypełnionych helem powstał czterometrowy latający spodek, którzy przeleciał nad Delft i Paryżem. W latach powstała maszyna do malowania, która rozpryskiwała farbę wokół przedmiotów i osób, tworząc ich białe zarysy na rozmaitych tłach. Jansen jest felietonistą i autorem książek. W 1990 roku rozpoczął pracę nad Animari, które przeobraziły się w Strandbeest napędzane siłą wiatru wielonożne maszyny łączące sztukę z inżynierią. Początkowo stanowiły eksperymentalne konstrukcje kinetyczne (niewielkie pudełka z odnóżami) z czasem jednak prace Jansena stawały się coraz bardziej skomplikowane, by ostatecznie posiąść umiejętność bezpośredniej reakcji na otoczenie. Jansen uważa, że to dopiero początki w jego pracy nad maszynami, które będą doskonalić się zarówno fizycznie, jak również w reakcjach na świat zewnętrzny. Celem ostatecznym jest stworzenie mechanizmu o własnym życiu. Prace Jansena były wystawiane na całym świecie i zdobyły wiele nagród, m.in. nagrodę Sandberga w Amsterdamie, nagrodę Maxa Renemana, Witteveen + Bos Techniek Prijs, nagrodę specjalną jury na Ars Electronica w 2005 roku oraz doktorat honoris causa Uniwersytetu Concordia w Montrealu. ANIMARIS PLAUDEN VELA (ŁOPOCZĄCE ŻAGLE, 2013), wideo 4 min 25 s jeden ze Strandbeest na Plaży Ciszy w Scheveningen Muzyka Aram Chaczaturian, Spartakus Fot. Marco Zwinkels Istnieje kilka rodzajów Strandbeest. Theo Jansen nazywa je nowymi formami życia i posługuje się ich nazwą rodzajową Animari. Początkowo zaprojektowane przez Jansena na komputerze, od 1990 roku konstruowane są przez artystę metodą prób i błędów. Niektóre ze Strandbeest osiągają duże bądź bardzo duże rozmiary, większość ma szkielet i skomplikowaną budowę niektóre powstały aż z czterystu wymiennych żółtych plastikowych rurek i butelek po napojach gazowanych. Niektóre mają żagle, a wszystkie mają nogi. Napędzane siłą wiatru chodzą i ścigają się po piasku, gdy zabraknie wiatru, mogą wciąż się poruszać dzięki ciśnieniu nagromadzonemu w butelkach. Umieją przetrwać burze i przypływy, okopując się w piasku. Jansen uważa je za stado plażowych stworzeń. Obecnie pracuje nad siódmą wersją Strandbeest, które ostatecznie zamierza zostawić samym sobie. Do tego czasu istoty rozwiną w sobie ewolucyjną sztuczną inteligencję. Zwierzęta to też maszyny stwierdza Jansen. Tworzyłem zwierzęta z rurek, bo był to tani materiał, ale później okazało się, że są bardzo elastyczne i wielofunkcyjne. Postrzegam je teraz jako swego rodzaju białko, można z nich stworzyć pazury, włosy, skórę i kości. Można bardzo wiele zrobić, wykorzystując jeden materiał i do tego także dążę. 14

17

18 Chico MacMurtrie (ur. 1961, Nowy Meksyk, USA) jest rzeźbiarzem-inżynierem. Uczęszczał na Uniwersytet w Arizonie, w 1987 roku ukończył UCLA na kierunku Nowe formy i pojęcia. W 1991 roku założył kolektyw Amorphic Robot Works (ARW), skupiający artystów i inżynierów, którzy wspólnie tworzą performanse odgrywane przez maszyny oraz wizualne i akustyczne środowiska, w których odbiorca może się zanurzyć. Ich elementem od zawsze były antropomorficzne, organiczne i abstrakcyjne robotyczne formy. MacMurtrie jest dyrektorem artystycznym ARW. Prace ARW były wystawiane w najważniejszych muzeach i instytucjach na całym świecie, m.in. w: Museo de la Reina Sofia, Madryt, NAMOC, Pekin, MUAC, Mexico City, Beall Center for Art and Technology, Irvine (Kalifornia), ARTEC, Nagoja, Biennale w Szanghaju, Pioneer Works, Brooklyn (Nowy Jork), SESC SP, Sao Paulo, Cité des Sciences, Paryż. MacMurtrie otrzymał więcej grantów i nagród, niż zmieściłoby się w tym tekście najważniejsze z nich to: Fundacji Rockefellera, Fundacji Langlois, Narodowego Funduszu na rzecz Sztuki, San Francisco Bay Guardian Goldie Award i Fundación Electronica. MacMurtrie i Anthropic Robot Works aktualnie działają w Red Hook na nowojorskim Brooklynie. THE ROBOTIC CHURCH (ROBOTYCZNY KOŚCIÓŁ, 2013) wideo, dźwięk, 7 min Robotyczny kościół to instalacja i performans autorstwa Chico MacMurtriego i Amorphic Robot Works. Instalacja powstała w 2013 roku w dawnym Kościele Marynarzy Norweskich na Brooklynie w Nowym Jorku. W czterdziestopięciominutowym performansie występuje zaś nawet pięćdziesiąt robotycznych rzeźb. Głównym założeniem tego otoczenia, tak jak wszystkich prac MacMurtriego, jest stworzenie alegorii kondycji ludzkiej, ewolucji i przyrody. Mimo iż głównym zastosowanym materiałem jest metal, a prace reagują na instrukcje (wstępnie zaprogramowane albo przekazywane na żywo przez komputer), roboty MacMurtriego są antropopatyczne i organiczne. Roboty-performerzy, mierzące od dwunastu cali do piętnastu stóp, zaskakują widzów perkusyjnymi odgłosami i gestami, które przywodzą na myśl początki komunikacji za pomocą rytmu. Ich wyjątkowa ekspresja daje nam możliwość zanurzenia się w tym wizualno-akustycznym, wyrazistym i poruszającym doświadczeniu. 16

19

20 Richard Kriesche (ur. 1940, Wiedeń, Austria) ukończył wiedeńską Akademię Sztuk Pięknych oraz Uniwersytet Wiedeński. Jest artystą medialnym i teoretykiem, w swoich eksperymentalnych pracach wykorzystuje film, cyfrowe produkcje wideo oraz maszyny. Od wczesnych lat 70. uczestniczy w międzynarodowych wystawach. Prace Krieschego mierzą się z rozmaitymi tematami związanymi z procesami społecznymi i estetycznymi, w tym inwigilacją, giełdą i jej oddziaływaniem, transmisją telewizyjną, polityką, kulturą, kodem i kapitałem. Kriesche spędził lata na stypendium w Slade School w Londynie, w latach był również stypendystą DAAD w Berlinie, a w roku 1984 otrzymał grant WPA (Washington Project for the Arts Waszyngtoński Program na rzecz Sztuki). W latach był rezydentem Media Laboratory w Cambridge w stanie Massachusetts. Później wykładał na Politechnice Wiedeńskiej (1988/89), Hochschule für Gestaltung, Offenbach ( ), École Nationale Superiéure des Beaux Arts, Paryż (1995/96). Od 2004 roku jest dyrektorem Kulturdata. Artysta pokazywał swe prace m.in. w ramach Documenta 6 i 8, Ars Electronica w Linzu (1989, 1994, 2003, 2009), Artsat Spacestation Mir (1991) oraz na weneckim Biennale w latach 1970, 1986 i w 1995 roku, kiedy zdobył nagrodę za pierwszą instalację Biennale. Mieszka oraz tworzy w Grazu i w Wiedniu. Ein Weltmodell (MODEL ŚWIATA, 1986) dwa roboty przemysłowe wyposażone w specjalny system sterowania, każdy robot ma wymiary 60 x 20 x 69 cm Ze zbiorów: Hess Art Collection, Berno Oba roboty są identyczne i wykonują identyczne czynności: obracania się i rozciągania oraz dziobania podłogi. Ten ciąg czynności nie ma żadnego praktycznego zastosowania. Gdy jeden robot zakończy sekwencję, wyłącza się, wtedy włącza się drugi, a w tym czasie pierwszy bez ruchu czeka na swoją kolej. Cały cykl trwa pięć minut. Zagadkowe w tej pracy jest to, że odbiorcy oba roboty nie wydają się identyczne, ma on wrażenie, że istnieją między nimi niewielkie różnice. Maszyny zawodzą jednak nasze oczekiwania: kontinuum ich ruchów to pozbawiona jakiegokolwiek sensu syzyfowa praca, choć w tym przypadku wydaje się jednocześnie elegancka i zagadkowa. Ein Weltmodell po raz pierwszy pokazano na Biennale w Wenecji w 1986 roku. 18

21

22 Tim Lewis (ur. 1961, Kingston-on-Thames, Wielka Brytania) studiował na Politechnice w Middlesex w latach , a następnie na Królewskiej Akademii Sztuki w Londynie ( ). Jest artystą-inżynierem, twórcą maszyn artystycznych i przedmiotów bardziej przypominających wynalazki czy konstrukcje aniżeli rzeźby, gdyż potrafią się one poruszać i działać. W jego twórczości rozpoznajemy obrazy zmodyfikowanych ptaków, królików, owadów czy też prezentowanego na wystawie muła, a także różnych mebli (krzeseł, schodów, półek, stołów, klatek i kowadła). Pojawiają się przedmioty z małymi ludzikami, które zdają się biegać w kółko w stroboskopowym świetle; ptak na kole obleczonym białą siatką, elegancki struś, Kucyk z głową z czarnej rękawiczki, który ciągnie fotel na kółkach. Jest też Sarenka na kółkach i ręce, z których każda trzyma długopis i pisze lub rysuje na podwieszonym zeszycie. Tim Lewis bawi się zarówno tytułami prac, jak i pomysłami. Rysującą rękę nazwał Ręką, która wypisze wszystko, co spamięta... Jego prace pokazywano wielokrotnie w Anglii i Ameryce. Tim Lewis mieszka i tworzy w Londynie. Reprezentuje go Flowers Gallery. Mule make mule (MUŁ Z muła, 2012) techniki mieszane, instalacja, 127 x 58 x 53 cm Muł tworzy swój własny portret ten dokładny rysunek powstaje dzieki kręceniu korbką zamontowaną przy stole, na którym zwierzę siedzi. Jak pisze Tim Lewis: muły to bezpłodne skrzyżowane potomstwo osła i klaczy. Jako niezdolne do rozmnażania muły są ostatnimi członkami swoich rodzin, kresem swojej linii genetycznej. W pracy Muł z muła zwierzę przezwycięża tę niemoc, tworząc i zostawiając po sobie podobizny samego siebie. Niewielki udział w przyszłości, który istnieć będzie, gdy zwierzęcia już zabraknie. Miałem poczucie, że artysta ma właściwie podobny problem. Każda jednostka jest ostatnim ogniwem swojej kreatywności. Być może zazdroszcząc przy tym naukowcom pewności, że stanowimy część nieprzerwanego ciągu postępu. Sąsiednia strona: Tim Lewis, Mule make mule, Flowers Gallery, Londyn 20

23

24 Tony Oursler (ur. 1957, Nowy Jork, USA) w 1979 roku ukończył studia na Kalifornijskim Uniwersytecie Sztuki w Valencia. Jest artystą transmedialnym, tworzy też instalacje. Wykorzystuje w nich projekcje filmów lub nagrań wideo, aby tchnąć życie w obiekty często za pomocą monologów lub dialogów, dzięki którym neutralne lub pozbawione charakteru kształty zmieniają się w zaburzone, cierpiące lub zagadkowe postacie. Czasem wyświetlane są ciało i twarz, sporadycznie mamy do czynienia z dwoma głowami, pozostającymi ze sobą w jakimś związku lub pogrążonymi w rozmowie, a niekiedy praca może przedstawiać jedynie oko lub kilkoro oczu. Niepokój wywołują w odbiorcach projekcje przedstawiające mówiącą twarz na poduszce wciśniętej pod fotel, pod materac lub do walizki. Monolog jest ledwo słyszalny, a widz nie ma pojęcia, co jest jego tematem. Prace Ourslera stanowią zaprzeczenie antropomorfizmu, w którym to obiekty ewidentnie niebędące ludźmi wykazują ludzkie cechy. W większości jego instalacji, a szczególnie w przypadku manekinów, mamy bez wątpienia do czynienia z ludźmi oglądanymi w nie-ludzkich sytuacjach. Prace Ourslera były wystawiane na całym świecie. Artysta mieszka i pracuje w Nowym Jorku. REUPTAKE (WYCHWYT ZWROTNY, 2008) projekcja wideo, dźwięk, żywica, emalia, obiekt znaleziony; odlew z żywicy o wymiarach 122 x 150 x 87,6 cm, 10 min 3 s Tekst Tony Oursler, czyta Constance Dejong W fizjologii wychwyt zwrotny oznacza ponowne wchłonięcie neuroprzekaźnika przez neuron presynaptyczny, który go uwolnił. Praca Tony ego Ourslera nadaje jednak tej definicji poetyckie znaczenia. Na czarnym tle struktury przypominającej kaktus widać dziewięć par oczu i usta. Oczy mrugają, a z ust dobiega głos kobiety. Nie wiadomo, do której pary oczu należą usta i głos być może do żadnej. Wychwyt zwrotny przywodzi na myśl dylemat dziewięciu postaci, na przemian ostrych i nieostrych, zawieszonych gdzieś w przestrzeni. W monologu pobrzmiewa nuta niepokoju, wynikająca z ich dziwnego położenia i trudności w komunikacji. Głos zarazem dodaje otuchy i jest pełen obaw (...przedrukowano w niniejszym tomie na stronie 24 i 25). Jak mówi sam artysta: Wychwyt zwrotny zainspirowany jest wypaczonym mechanizmem»walcz lub uciekaj«. To częsty skutek uboczny występujący we współczesnym świecie, szczątkowe zjawisko psychosomatyczne. Powiedzmy, że czegoś się wystraszyłeś, na przykład dzikiego zwierzęcia. To tak zwany wyzwalacz, który sprawia, że chcesz uciekać. Pomaga ci w tym ciało, zalewając twój mózg hormonami, na przykład adrenaliną, i biegniesz bardzo szybko. Tak to przynajmniej działa w dżungli, ale we współczesnym świecie zwierzę jest jednocześnie w dużym stopniu doświadczeniem zbiorowym i kształtującym osobowość. Wyzwalacze są oznakowane, środowiskowe i zinternalizowane, aż wreszcie nie ma dokąd uciec. Nie można uciec przed wszechobecnym. 22

25

26 Tony Oursler Teksy wypowiedzi będącej częścią pracy Tony'ego Ourslera Reuptake, 2008 Zgubiłeś się, chłopczyku? Zgubiłaś się, dziewczynko? Mam rację? Popatrz, do środka siebie, na zewnątrz. Substancje chemiczne, substancje chemiczne. Substancje chemiczne, wszystko nie tak. Głośny dialog. Nie jesteś zbiorem dziwnych myśli, fo fo fo icz icz foto icz Wracaj, wracaj, wylecz się z fobii. Podpowiedzi, potrzebuję podpowiedzi. Recepcja, recepcja, recepcja. Zgubiłaś się, dziewczynko? Bodziec, bezpieczne miejsce, wracaj, na górę, wracaj na górę, wracaj, żeby się dowiedzieć, jak to się wszystko zaczęło, zaczęło, zaczęło. Strach, ha, ha, ha. Nie rozśmieszaj mnie, tu chodzi o coś więcej niż strach. Zabierz to z powrotem do środka, do środka, do środka. Wychwyt zwrotny, wychwyt zwrotny, wychwyt zwrotny. Jaki jest twój wyzwalacz? Jak działa ten mechanizm? Znowu jesteś mała, jestem malutka, dobre miejsce, bardzo małe. Oceniana przez innych, wyczerpująco oceniana przez innych. Zbyt normalnie, u mnie słychać, u mnie słychać, czemu? Wychwyt zwrotny, dobrze, wychwyt zwrotny, teraz lepiej. Zgubiłeś się? Zwykła cząsteczka w złym miejscu, zwykła cząsteczka w złym miejscu, w złym miejscu. W złym czasie, złym, złym czasie, złym. Co tam się dzieje? Nokaut so so so somatyczny. Nic nie jest naprawdę, rozwinięta nicość. 24

27 Nie jesteś zbiorem dziwnych myśli. Jak długo trwa ten sygnał? Nikt tego nie chce, prawda? Możemy zgodzić się chociaż co do tego? Dobrze? Nie, w porządku, nic w tym stylu? Połóż to na zewnątrz. Ciemno, zimno, sama, znowu złe wiadomości. Nie, wszystko jest w porządku, porządku. Wszystko jest w porządku, porządku. Zwoduj mnie. Wychwyt zwrotny z powrotem. Cofnij to, co powiedziałeś, powtarzając ciągle w mojej głowie, ciągle, w te i we w te, niech to zniknie w pudełku, w śmieciach, na zewnątrz, wychwyt zwrotny. Ciemność jest dobra, klucze są dobre, tajemnica jest dobra, nieznane jest dobre, zjedz mnie, wypij mnie. Zgubiłaś się? Trochę się zgubiłam Impuls, neuroprzekaźnik. Nie mogę przegrać, nie ma mowy. Nie mogę przegrać, nie ma mowy. OK, OK, zrób to, nawet jeśli emocjonalnie ucierpisz. Ty, ciągły nieudacznik, szybko, na zawsze, ha, ha, ha. Zgubiłaś się, dziewczynko? Rozwiązana przez drugą stronę. Nie jesteś zbiorem dziwnych myśli. Jak działa ten mechanizm? Coś się dzieje z innymi? Przytul się teraz, dobrze ci zrobi, zbyt ciemno na strach, tajemnicę, impuls, problemy z neuroprzekaźnikami. Bliski przyjaciel ma problem z inhibitorami zwrotnego wychwytu. Coś się porusza, a nie powinno. Zgubiłaś się, zgubiłaś

28 Studio Azzurro to kolektyw artystów wideo tworzących performanse teatralne i filmy. Założyli go w 1982 roku w Mediolanie Paolo Rosa (sztuka, film), Fabio Cirifino (fotografia) i Leonardo Sangiorgi (grafika i animacja). W 1995 roku do grupy doszedł Stefano Roveda (systemy interaktywne). Odtąd artyści zaczęli tworzyć środowiska interaktywne zwane przez nich ambienti sensibili wykorzystując dźwięk i projekcje obrazów. Tavoli (perché queste mani mi toccano?) to przykład takiej realizacji. Przez ponad trzydzieści lat członkowie Studio Azzurro prowadzili eksperymenty z projekcjami, nagraniami wideo, wrażliwymi i interaktywnymi środowiskami, performansami teatralnymi i filmami. Poza eksperymentowaniem grupa ma na swoim koncie także całkiem poważne doświadczenia, jak np. projektowanie aranżacji muzeów czy wystaw. We wszystkich przypadkach artyści Studio Azzurro starali się jednak tworzyć środowiska wymagające aktywnego uczestnictwa widza, który staje się częścią narracji. W każdej z ich prac widz/uczestnik uświadamia sobie, że granica między tym, co wirtualne, a tym, co realne ciągle się przesuwa. Prace Studio Azzurro były pokazywane w teatrach, muzeach i na festiwalach na całym świecie. Studio Azzurro mieści się w Mediolanie. TAVOLI (WHY ARE THESE HANDS TOUCHING ME?) (TAVOLI [DLACZEGO TE RĘCE MNIE DOTYKAJĄ?] 1995) trzy drewniane stoły z interaktywnymi projekcjami, każdy o wymiarach 180 x 120 cm W słabo oświetlonej przestrzeni znajduje się kilka przechylonych stołów. Na każdym z nich wyświetlana jest projekcja: śpiąca kobieta w halce, paląca się świeczka, miska pełna wody, zastawiony stół. Dotykając powierzchni jednego ze stołów, widz uruchamia zmianę w projekcji: kobieta budzi się i stara się pozbyć irytującego zakłócenia jej odpoczynku, świeczka spada, blat zaczyna się palić, woda wylewa się z miski, a obrus jest ściągany ze stołu przy akompaniamencie spadających naczyń. Istotą instalacji jest dotyk. Dotknięcie stołów zaburza jej harmonię, a nawet bezpowrotnie niszczy. Obrazy nabierają życia, jak choćby postać pogrążona w spokojnym śnie, czy naczynia na stole, które zaczynają szaleć. Na koniec stoły jakby za sprawą cudu powracają do stanu wyjściowego. 26

29

30 Jim Whiting (ur. 1951, Paryż, Francja) już jako pięcioletni chłopiec budował ze znalezionych materiałów proste maszyny, mające reprezentować to, co ujrzał. Studiował inżynierię elektroniczną i kontrolę systemów na Queen Mary College w Londynie, a następnie rzeźbę na St Martins School of Art, gdzie stworzył swoje pierwsze dojrzałe prace, odszedł jednak z uczelni, sfrustrowany programem studiów. W latach pracował jako asystent w pracowni Szkoły Stowarzyszenia Architektów i rozpoczął konstruowanie mechanicznych figur oraz chodzących nóg. Od 1979 roku Whiting stworzył szereg dużych, skomplikowanych, poruszających się prac figuratywnych. Praca Business Machine (Maszyna biznesowa, 1979), prezentowana na dorocznej wystawie w londyńskiej Hayward Gallery, składała się z dużej klatki i rusztowania z kablami i bloczkami, która to struktura czyniąc wiele hałasu poruszała na zmianę w górę i w dół manekiny w wieczorowych strojach. Niedługo później artysta ruszył w trasę z pokazem zatytułowanym Purgatory (Czyściec, 1978), w którym uczestniczyły chodzące nogi, wykorzystane później w teledysku do utworu Herbiego Hancocka Rockit. W 1987 roku Whiting skonstruował dużą, alegoryczną pracę na festiwal Luna Luna, zorganizowany przez André Hellera, po czym opuścił Wielką Brytanię, udając się w trasę z kolekcją Unnatural Bodies (Nienaturalne ciała) z bazylejską Galerie Littmann. W 1994 roku przeprowadził się do Lipska, gdzie udało mu się połączyć wszystkie swoje prace na scenie teatru rewiowego BimboTown, który miesięcznie przyciągał ponad ośmiuset widzów. Mieszka i pracuje w Lipsku. LILITH (2002) stal, drewno, silnik elektryczny, 196 x 109 x 109 cm Kunstfonds, Staatliche Kunstsammlungen Dresden (Förderankauf der Kulturstiftung des Freistaates Sachsen 2012) Fot. Herbert Boswank W mitologii mezopotamskiej, do której odwołuje się Jim Whiting, Lilith była demonem. W instalacji Whitinga to rzeźba o ptasich stopach, która w milczeniu, naturalnym krokiem porusza się po okręgu. Jej mechanizm został wyeksponowany. Okręg to symbol wieczności, a obraz jest jak ze snu. Jim Whiting pierwszy raz stworzył pracę tego typu podczas studiów na Saint Martins School of Art w 1973 roku, wykorzystał wówczas części lalki. W późniejszym okresie powiększona do naturalnych rozmiarów rzeźba stała się częścią jego figuratywnego pokazu Czyściec. Artysta wykorzystał wysięgnik, który podpiera postać poruszającą się po okręgu, używając trakcji jej szponiastych stóp jedynego elementu, dzięki któremu szkielet postaci nabiera odrobiny realizmu. Whiting traktuje tę pracę jako szkic w metalu, który za pomocą minimalnych środków oddaje pełne gracji ruchy Lilith. 28

ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY

ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE DLA GIMNAZJUM SZKOLNA PRACOWNIA ARTYSTYCZNA -OBLICZA PLASTYKI PLAN WYNIKOWY PODSTAWA PROGRAMOWA- ROZPORZADZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Z DNIA 23 GRUDNIA 2008R. W SPRAWIE PODSTAWY

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Dnia 7.02.2011 udaliśmy się na wycieczkę do średniowiecznego, a zarazem nowoczesnego miasta Jawor. Wiąże się z nim bardzo wiele średniowiecznych

Dnia 7.02.2011 udaliśmy się na wycieczkę do średniowiecznego, a zarazem nowoczesnego miasta Jawor. Wiąże się z nim bardzo wiele średniowiecznych Dnia 7.02.2011 udaliśmy się na wycieczkę do średniowiecznego, a zarazem nowoczesnego miasta Jawor. Wiąże się z nim bardzo wiele średniowiecznych historii i podań, lecz nas interesowała teraźniejszość,

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

Niezwykłe chmury. Animowany świat. Błysk i lśnienie. Instrukcję, jak ze zdjęć zrobić film, oraz dodatkowe wskazówki znajdziesz na kolejnych stronach

Niezwykłe chmury. Animowany świat. Błysk i lśnienie. Instrukcję, jak ze zdjęć zrobić film, oraz dodatkowe wskazówki znajdziesz na kolejnych stronach Niezwykłe chmury 1. Opisz swoimi słowami obieg wody w przyrodzie. Wykorzystaj do tego rysunek, który znajdziesz w listopadowym numerze National Geographic Odkrywca i informacje z tekstu. (7 Gwiazdek Odkrywcy)

Bardziej szczegółowo

TEMAT :Animacja Komputerowa. Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TEMAT :Animacja Komputerowa. Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TEMAT :Animacja Komputerowa Projekt współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Animacja komputerowa: Animacja komputerowa jest generalnie rzecz biorąc cyfrowym spadkobiercą sztuki animacji

Bardziej szczegółowo

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH PORTRETY i SYTUACJE PAPIEROSY. ZMĘCZONE TWARZE akryl na płótnie, 150 x 120 cm WAŻNIEJSZE WYSTAWY INDYWIDUALNE: 2012 Figuracja malarstwo. Galeria Ether, Warszawa. 2010

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo Janusz Przybylski Grafika i malarstwo wrzesień-październik 2014 W stałej ekspozycji jednej z najważniejszych galerii sztuki współczesnej na świecie, w Tate Gallery w Londynie, niewiele dzieł pochodzi z

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK

ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK PEJZAŻ HORYZONTALNY ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK 1. Marzena Ślusarczyk Bez tytułu, 2014 akryl, płótno, 130 97 cm PEJZAŻ HORYZONTALNY ŚLUSARCZYK/KOŁODZIEJCZYK WYSTAWA POŁĄCZONA ZE SPRZEDAŻĄ 9 30 LIPCA 2015

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012

Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012 Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012 ROMAN KIRILENKO Tytuł wystawy Ziarna i Żarna można odnieść

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum

Program zajęć artystycznych. klasa II gimnazjum Program zajęć artystycznych klasa II gimnazjum Moduł I. Zajęcia teatralne i literackie. Moduł II. Zajęcia muzyczno - ruchowe. Moduł III. Zajęcia plastyczne. Opracowała : Beata Sikora Sztuka jest wieczną

Bardziej szczegółowo

Autor programu: mgr Krystyna Podlacha PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE Liczba godzin 60 (4 warianty cztery okresy

Autor programu: mgr Krystyna Podlacha PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE Liczba godzin 60 (4 warianty cztery okresy Autor programu: mgr Krystyna Podlacha PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE Liczba godzin 60 (4 warianty cztery okresy klasyfikacyjne: I5, 30, 45, 60godzin) W 1983 roku ukończyła

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych z edukacji teatralnej. realizowanych w klasach I a i I c w roku szkolnym 2011/2012

Program zajęć artystycznych z edukacji teatralnej. realizowanych w klasach I a i I c w roku szkolnym 2011/2012 Program zajęć artystycznych z edukacji teatralnej realizowanych w klasach I a i I c w roku szkolnym 2011/2012 "Teatr pojmowany jako dzieło sztuki teatralnej powinien rozszerzać horyzont umysłowy dziecka,

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE ZIEMI PRZEMYSKIEJ W PRZEMYŚLU Plac płk Berka Joselewicza 1

MUZEUM NARODOWE ZIEMI PRZEMYSKIEJ W PRZEMYŚLU Plac płk Berka Joselewicza 1 OTWARCIE 17 PAŹDZIERNIKA (PIĄTEK) 2014, GODZINA 17:00 * MUZEUM NARODOWE ZIEMI PRZEMYSKIEJ W PRZEMYŚLU Plac płk Berka Joselewicza 1 WPROWADZENIE DR GRAŻYNA STOJAK * wystawa czynna do 17 listopada 2014 Janusz

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

Zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów szczególnie uzdolnionych plastycznie

Zajęcia rozwijające zainteresowania uczniów szczególnie uzdolnionych plastycznie Program indywidualizacji nauczania i wychowania uczniów klas I III szkół podstawowych Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI 6 PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI Zabawki jako pomoce dydaktyczne Proponowane ćwiczenia Budowanie MATEMATYKA: podstawowe pojęcia matematyczne odkrywanie podstawowych cech przedmiotów kolor rozpoznawanie liczby

Bardziej szczegółowo

"Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych

Obrazy, które mnie hipnotyzują - rozmowa z Anną Wypych "Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych JUSTYNA NAPIÓRKOWSKA Więcej zdjęć (2) Przedstawiam Państwu młodą malarkę, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych w pracowni profesora Świeszewskiego.

Bardziej szczegółowo

Metody badawcze Marta Więckowska

Metody badawcze Marta Więckowska Metody badawcze Marta Więckowska Badania wizualne pozwalają zrozumieć proces postrzegania oraz obserwować jakie czynniki wpływają na postrzeganie obrazu. Czynniki wpływające na postrzeganie obrazu to:

Bardziej szczegółowo

INTERAKTYWNA KOMUNIKACJA WIZUALNA ANIMACJA

INTERAKTYWNA KOMUNIKACJA WIZUALNA ANIMACJA INTERAKTYWNA KOMUNIKACJA WIZUALNA ANIMACJA LITERATURA: R. Reinhardt, S. Dowd, Adobe Flash Professional. Biblia. D. Hirmes, JD Hooge, K. Jokol, FLASH. AKADEMIA MATEMATYCZNYCH SZTUCZEK ZASTOSOWANIA ANIMACJI

Bardziej szczegółowo

Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną

Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE KLASA II GRUPA I I PÓŁROCZE Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną przedstawia - potrafi w praktyce zastosować

Bardziej szczegółowo

Manggha jest miejscem szczególnym dla Rafała Pytla, mało który polski artysta tak bardzo wpisuje się w tradycyjną estetyką japońską, gdzie nacisk położony jest bardziej na sugestię i nieokreśloność niż

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Miechowie

Szkoła Podstawowa nr 1 w Miechowie Wymagania edukacyjne na oceny w klasie 1 Szkoła Podstawowa nr 1 w Miechowie ZNAK GRAFICZNY OCENA WYRAŻONA PUNKTAMI KRYTERIA OCENIANIA Edukacja polonistyczna 6 p. - wypowiada myśli w formie wielozdaniowej,

Bardziej szczegółowo

28 IX 2 X 2015 r. Tygodnia Miłośników Czytelnictwa

28 IX 2 X 2015 r. Tygodnia Miłośników Czytelnictwa 28 IX 2 X 2015 r. Już po raz 8. zapraszamy Was do wspólnego świętowania Tygodnia Miłośników Czytelnictwa. Każdy znajdzie coś dla siebie. Przygotowaliśmy liczne konkursy, zabawy i spotkania. Do zobaczenia!

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla klas ponadgimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla klas ponadgimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014 Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski dla klas ponadgimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014 Działania warsztatowe w CSW są nie tylko pretekstem do poznawania różnych dyscyplin

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014 Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski dla szkół podstawowych na rok szkolny 2013/2014 Działania warsztatowe w CSW są nie tylko pretekstem do poznawania różnych dyscyplin

Bardziej szczegółowo

Andrzej Siemi ń ski. malarstwo. 27 V 2011-24 VII 2011 - Galeria J

Andrzej Siemi ń ski. malarstwo. 27 V 2011-24 VII 2011 - Galeria J Andrzej Siemi ń ski malarstwo 90-408, ul. Próchnika 3 tel. +48 42 632 67 07 e-mail: galeria.j@interia.pl www.galeriaj.pl Organizacja wystawy: Anna Niedzielska Julia Sowińska-Heim 27 V 2011-24 VII 2011

Bardziej szczegółowo

MARZENA JAGIEŁŁO. hermeneutyka chleba powszedniego

MARZENA JAGIEŁŁO. hermeneutyka chleba powszedniego MARZENA JAGIEŁŁO hermeneutyka chleba powszedniego 1 MARZENA JAGIEŁŁO kom. 728 881 188 mjawa@o2.pl www.behance.net/mjawa Urodzona w Starachowicach. Ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych im. J. Szermentowskiego

Bardziej szczegółowo

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel

Arteterapia. Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Arteterapia Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Formy terapii przez sztukę wspomagające biblioterapię W działaniach biblioterapeutycznych przydatne są również inne formy terapii, wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III (4, 5 latki) Prowadząca: Aleksandra Sysło Opis metody Metoda projektów badawczych - polega na doświadczaniu, eksperymentowaniu, zadawaniu pytań o otaczającym

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6. I okres roku szkolnego 2015/2016

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6. I okres roku szkolnego 2015/2016 Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6 Zakres materiału realizowany w danym okresie może ulec zmianie w zależności od tempa pracy uczniów i innych czynników niezależnych. O zmianach uczniowie będą

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia

WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia Warszawa da się lubić, Tutaj szczęście można znaleźć, Tutaj serce można zgubić Dnia 18.10.2011 r. uczniowie Gimnazjum nr 6 w Czerwionce-Leszczynach wzięli udział

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla grup gimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014

Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski. dla grup gimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014 Warsztaty Programu Edukacji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski dla grup gimnazjalnych na rok szkolny 2013/2014 Działania warsztatowe w CSW są nie tylko pretekstem do poznawania różnych dyscyplin

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz WANTED!

Wolontariusz WANTED! Wolontariusz WANTED! Kogo szukamy: Asystenta Prowadzącego warsztaty dla dzieci i rodzin 7 dzień tworzenia Opis programu: 7 DZIEŃ TWORZENIA to cykl warsztatów artystycznych, którego uczestnicy zwiedzają

Bardziej szczegółowo

CONCEPT ARTYSTY PRZY GRACH WIDEO

CONCEPT ARTYSTY PRZY GRACH WIDEO POTĘGA OBRAZU KURS PRZYGOTOWUJĄCY DO PRACY CONCEPT ARTYSTY PRZY GRACH WIDEO Chcesz projektować postaci, potwory i ciekawe krainy? Marzysz o pracy przy grach komputerowych? Nasz kurs jest właśnie dla Ciebie!

Bardziej szczegółowo

KOLOROWA IMPREZA BALONOWA

KOLOROWA IMPREZA BALONOWA KOLOROWA IMPREZA BALONOWA Dokument ten nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu prawa, a jedynie wstęp do negocjacji. Treść niniejszego dokumentu jest własnością intelektualną firmy Sigma Event i jako

Bardziej szczegółowo

Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r

Konferencja Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym Warszawa, 23.10.2013r Konferencja "Nowa jakość w kształceniu zawodowym i ustawicznym" Warszawa, 23.10.2013r E W A K O S U N I W E R S Y T E T Ł Ó D Z K I K W E S T I O N A R I U S Z P R E D Y S P O Z Y C J I Z A W O D O W Y

Bardziej szczegółowo

Świat pozbawiony piękna ogrodów byłby uboższy

Świat pozbawiony piękna ogrodów byłby uboższy Szkoła pisania - rozprawka 1. W poniższej rozprawce wskaż wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Świat pozbawiony piękna ogrodów byłby uboższy Na bogactwo świata składają się między innymi dziedzictwo kulturowe

Bardziej szczegółowo

Miłosz Łuczyński. Miejsca Miłosza. instalacja immersive

Miłosz Łuczyński. Miejsca Miłosza. instalacja immersive Miłosz Łuczyński Miejsca Miłosza instalacja immersive Plac Szczepański Kraków, 9-25 maja 2011 Miejsca Miłosza to intermedialny projekt artystyczny łączący literaturę, sztuki wizualne, muzykę i nowe media.

Bardziej szczegółowo

TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA

TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA TABELA ROZWOJU WIDZENIA MOJEGO DZIECKA Tabela służy gromadzeniu obserwacji rozwoju widzenia dziecka w czasie codziennych zabaw wzrokowych i domowych ćwiczeń rehabilitacyjnych. Najlepiej sprawdza się system

Bardziej szczegółowo

Misja #1 Poznajemy Prophio.

Misja #1 Poznajemy Prophio. Po dzisiejszym spotkaniu będziesz: bezpiecznie pracować z urządzeniami zasilanymi prądem elektrycznym, organizować stanowisko pracy w sposób zgodny z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, stosować

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN Agnieszka Janielak 1 PROJEKT EDUKACYJNY Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN CELE OGÓLNE: 1. Rozwijanie wrażliwości muzycznej. 2. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Baltie 2010 etap szkolny, zadania dla kategorie A, B

Baltie 2010 etap szkolny, zadania dla kategorie A, B Baltie 2010 etap szkolny, zadania dla kategorie A, B W tym roku konkurs w szkolnym kółku będzie zawierał 2 zadania dla kategorii A i B (Baltie 3) oraz 2 zadania dla kategorii C i D (Baltie 4 C#). Zadanie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS STOPIEŃ WOJEWÓDZKI GIMNAZJUM

WOJEWÓDZKI KONKURS STOPIEŃ WOJEWÓDZKI GIMNAZJUM WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI cz. I STOPIEŃ WOJEWÓDZKI GIMNAZJUM CZĘŚĆ I Rozpoznawanie dzieł prezentowanych na slajdach, prawidłowe umieszczenie odpowiedzi w przygotowanym teście. Część I max. 70 punktów

Bardziej szczegółowo

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot

Opowieści nocy reż. Michel Ocelot Opowieści nocy reż. Michel Ocelot 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Jak powstaje film? 2. Karta pracy. (str. 5) MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI SCENARIUSZ LEKCJI Opracowała: Paulina

Bardziej szczegółowo

Z tego rozdziału dowiesz się:

Z tego rozdziału dowiesz się: Rozdział 2 Jak powstaje głos? Z tego rozdziału dowiesz się: które partie ciała biorą udział w tworzeniu głosu, jak przebiega proces wzbudzania dźwięku w krtani, w jaki sposób dźwięk staje się głoską, na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Wprowadzenie... 13. Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19

Spis treści. Rozdział I. Wprowadzenie... 13. Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19 Spis treści Wprowadzenie... 13 Rozdział I Biblioteka miejsce prezentacji i realizacji tekstu artystycznego... 19 1.1. Biblioteka jako audytorium... 22 1.1.1. Biblioteka publiczna... 23 1.1.1.1. Typy czytelników...

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET ARTYSTYCZNY W POZNANIU 20 KWIETNIA 2016 *R Rezerwacja miejsc: pracowniawarsztatow@o2.pl Wydział Animacji PREZENTACJE SYSTEM MOTION CAPTURE W PROCESIE TWORZENIA FILMU ANIMOWANEGO I GIER KOMPUTEROWYCH

Bardziej szczegółowo

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją CZĘŚĆ A CZŁOWIEK Pytania badawcze: Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją Czy obraz świata jaki rejestrujemy naszym okiem jest zgodny z rzeczywistością? Jaki obraz otoczenia

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Rola głosu w narracji filmowej- niezbędnik młodego adepta sztuki filmowej. Prowadzący: Michał Swarlik

Tytuł: Rola głosu w narracji filmowej- niezbędnik młodego adepta sztuki filmowej. Prowadzący: Michał Swarlik Tytuł: Rola głosu w narracji filmowej- niezbędnik młodego adepta sztuki filmowej. Prowadzący: Michał Swarlik (Polski lektor młodego pokolenia. Najczęściej można usłyszeć go w reklamach telewizyjnych, radiowych,

Bardziej szczegółowo

SZTUKA UCZENIA SIĘ-PORADY. Jak działa nasz umysł? Jaki mamy typ inteligencji? Jaki styl uczenia preferujemy?

SZTUKA UCZENIA SIĘ-PORADY. Jak działa nasz umysł? Jaki mamy typ inteligencji? Jaki styl uczenia preferujemy? SZTUKA UCZENIA SIĘ-PORADY Jak działa nasz umysł? Jaki mamy typ inteligencji? Jaki styl uczenia preferujemy? Jak działa nasz umysł? Lewa półkula odpowiada za: Czytanie Pisanie Uczenie Podział czasu Rozumowanie

Bardziej szczegółowo

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY

Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY Z JASKINI DO GWIAZD! WSPOMNIENIA Z WYJAZDÓW NA WYSTAWY Tak rozpoczynaliśmy każdą wyprawę na spotkanie ze sztuką! WYJAZD I MUZEUM ARCHEOLOGICZNE Wspomnienie Pan Zdzisław: Pani przewodniczka bardzo ciekawie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. JP II w Samsonowie

Szkoła Podstawowa im. JP II w Samsonowie Alicja Lisowska Szkoła Podstawowa im. JP II w Samsonowie Samsonów, 20.12.2012r. Sprawozdanie z pracy Koła Teatralnego w ramach projektu Szkoła bez kompleksów realizowanego w Szkole Podstawowej im. JP II

Bardziej szczegółowo

Kursy pozalekcyjne z budowy i programowania robotów dla dzieci i młodzieży

Kursy pozalekcyjne z budowy i programowania robotów dla dzieci i młodzieży Kursy pozalekcyjne z budowy i programowania robotów dla dzieci i młodzieży Budowanie robotów + Nauka Programowania + Dobra zabawa i konkursy Warsztaty TwojRobot.pl to nauka budowy i programowania robotów

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH)

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH) WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z PLASTYKI I ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH (PLASTYCZNYCH) Ocena niedostateczna Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna nie zdobył podstawowych wiadomości i umiejętności;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI Kryteria oceny semestralnej i oceny rocznej podsumowującej pracę ucznia na lekcjach plastyki w kl.

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI Kryteria oceny semestralnej i oceny rocznej podsumowującej pracę ucznia na lekcjach plastyki w kl. WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI Kryteria oceny semestralnej i oceny rocznej podsumowującej pracę ucznia na lekcjach plastyki w kl.5 1)Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który: nie opanował zakresu wiadomości

Bardziej szczegółowo

Temat: Obcy, który trafia na Północ, płacze dwa razy (scenariusz lekcji na podstawie filmu Jeszcze dalej niż Północ )

Temat: Obcy, który trafia na Północ, płacze dwa razy (scenariusz lekcji na podstawie filmu Jeszcze dalej niż Północ ) Temat: Obcy, który trafia na Północ, płacze dwa razy (scenariusz lekcji na podstawie filmu Jeszcze dalej niż Północ ) 1. Komedia Jeszcze dalej niż północ przebiła swoją popularnością taki nieśmiertelny

Bardziej szczegółowo

Patyk się żeni reż. Martin Lund

Patyk się żeni reż. Martin Lund Patyk się żeni reż. Martin Lund MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI SPIS TREŚCI 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Co to jest scenografia i czego się dzięki niej dowiadujemy? stowarzyszenie nowe horyzonty

Bardziej szczegółowo

Tekst literacki jako przestrzeń zabawy i rozwoju językowego dziecka.

Tekst literacki jako przestrzeń zabawy i rozwoju językowego dziecka. Tekst literacki jako przestrzeń zabawy i rozwoju językowego dziecka. Prezentacja wybranych technik systemu Edukacja przez ruch. DOROTA DZIAMSKA Konferencja nauczycielska 10 12 lipca 2015, University of

Bardziej szczegółowo

N-LA N-l mówi: -Dziś powitamy się piosenka: Witam Cię, jak się masz, machnij prawą ręką, miło mi widzieć Cię, witam Cię piosenką x 2

N-LA N-l mówi: -Dziś powitamy się piosenka: Witam Cię, jak się masz, machnij prawą ręką, miło mi widzieć Cię, witam Cię piosenką x 2 I Część wstępna TOK ZAJĘĆ 1. Zabawa powitalna pt. Witam Cię CZYNNOŚCI N-LA N-l mówi: -Dziś powitamy się piosenka: Witam Cię, jak się masz, machnij prawą ręką, miło mi widzieć Cię, witam Cię piosenką x

Bardziej szczegółowo

Dni Otwarte 2012. program. 12 13 grudnia 2012, godz: 10:00 17:00. w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach

Dni Otwarte 2012. program. 12 13 grudnia 2012, godz: 10:00 17:00. w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach Dni Otwarte 2012 w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach Zapraszamy na wykłady, wystawy, spotkania, prezentacje pracowni i konsultacje prac kandydatów we wszystkich pracowniach ASP w Katowicach 2012, godz:

Bardziej szczegółowo

Piotr Smolnicki. Grafika

Piotr Smolnicki. Grafika Piotr Smolnicki Grafika czerwiec-lipiec 2014 Przed za, przed po, przede mną za mną, przed chwilą za chwilę, przedtem potem. W pracach Piotra Smolnickiego jedną z najważniejszych kategorii jest czas, a

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Robotów Mobilnych

Zastosowania Robotów Mobilnych Zastosowania Robotów Mobilnych Temat: Zapoznanie ze środowiskiem Microsoft Robotics Developer Studio na przykładzie prostych problemów nawigacji. 1) Wstęp: Microsoft Robotics Developer Studio jest popularnym

Bardziej szczegółowo

Projekt Mały muzyk. Opracowała: Ewa Karcz

Projekt Mały muzyk. Opracowała: Ewa Karcz Projekt Mały muzyk Opracowała: Ewa Karcz Wstęp Muzyka jest ważnym czynnikiem wpływającym na rozwój dziecka. Przeżycia związane z odbiorem muzyki mają duży wpływ na rozwój emocjonalny i estetyczny. Słuchanie

Bardziej szczegółowo

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Seminarium dla nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej ZCDN, 4 października 2014 r. Maria Twardowska Czy

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA. Plan dydaktyczny

PLASTYKA. Plan dydaktyczny PLASTYKA Plan dydaktyczny Temat lekcji Piękno sztuka i kultura. 1. Architektura czyli sztuka kształtowania przestrzeni. 2. Techniki w malarstwie na przestrzeni wieków. 3. Rysunek, grafika użytkowa, grafika

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wpływ mediów masowych na odbiorców dr Anna Adamus-Matuszyńska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 października 2015 r. O Czym będziemy mówić? Czym są i jaką pełnią rolę?

Bardziej szczegółowo

PROJEKT METODYCZNY. Kompozycja plastyczna Rytm z wykorzystaniem programu Paint. Autorzy : Eulalia Kalkowska Ewa Doering

PROJEKT METODYCZNY. Kompozycja plastyczna Rytm z wykorzystaniem programu Paint. Autorzy : Eulalia Kalkowska Ewa Doering PROJEKT METODYCZNY Kompozycja plastyczna Rytm z wykorzystaniem programu Paint Autorzy : Eulalia Kalkowska Ewa Doering PLAN METODYCZNY Lekcja nr... Dział programu: EDYTOR GRAFIKI PAINT TEMAT: Kompozycja

Bardziej szczegółowo

TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL

TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL TRENING UMYSŁU ALEKSANDER DYDEL ZBIÓR ZADAŃ I ŁAMIGŁÓWEK ROZWIJAJĄCYCH UMYSŁ I WYOBRAŹNIĘ PODSTAWY WIEDZY PRAKTYCZNEJ NA TEMAT SPRAWNEGO FUNKCJONOWANIA MÓZGU TRENING UMYSŁU Zbiór zadań i łamigłówek rozwijających

Bardziej szczegółowo

Bialskie MULTICENTRUM, ul. Warszawska 12 c. zaprasza na WAKACJE W MULTICENTRUM. 2.07.2012r.

Bialskie MULTICENTRUM, ul. Warszawska 12 c. zaprasza na WAKACJE W MULTICENTRUM. 2.07.2012r. Bialskie MULTICENTRUM, ul. Warszawska 12 c zaprasza na WAKACJE W MULTICENTRUM 2.07.2012r. POZYTYWNA ENERGIA - ENERGIA SŁONECZNA (wiek 9+) 12.30-15.00 9.00 15.00 - Multikid SPEKTAKULARNE KSZTAŁTY (wiek

Bardziej szczegółowo

Skuteczna prezentacja PowerPoint. Opracowanie: Anna Walkowiak

Skuteczna prezentacja PowerPoint. Opracowanie: Anna Walkowiak Skuteczna prezentacja PowerPoint Opracowanie: Anna Walkowiak Pomoce wizualne Pomoc wizualna jest dobra gdy: treść i obraz pomocy wizualnej są łatwo zrozumiałe, jest ona czytelna, przekazuje pojedynczą

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec

Wstęp. Historia Fizyki. dr Ewa Pawelec Wstęp Historia Fizyki dr Ewa Pawelec 1 Co to jest historia, a co fizyka? Po czym odróżnić fizykę od reszty nauk przyrodniczych, nauki przyrodnicze od humanistycznych a to wszystko od magii? Szkolne przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Internauci a kultura obrazków. Warszawa, 24. lipca 2008

Internauci a kultura obrazków. Warszawa, 24. lipca 2008 Internauci a kultura obrazków Warszawa, 24. lipca 2008 źródło: http://en.wikipedia.org/wiki/the_medium_is_the_message Nie możemy rozpatrywać komunikacji w oderwaniu od medium, które ją przekazuje. Medium

Bardziej szczegółowo

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel Artystyczne wakacje w Operze Leśnej Kreatywne zajęcia dla rodzin Artystyczne wakacje w Operze Leśnej Artystyczne wakacje w Operze leśnej to specjalnie przygotowany program teatralny dla dzieci, rodzin,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY Ćwiczenie 1. - Stajemy w rozkroku na szerokości bioder. Stopy skierowane lekko na zewnątrz, mocno przywierają do podłoża. - Unosimy prawą rękę ciągnąc ją jak najdalej

Bardziej szczegółowo

instytucji edukacyjnych

instytucji edukacyjnych Turnieje z wykorzystaniem elektronicznych symulatorów dla WINDOWS i ANDROID jako marketingowe narzędzia instytucji edukacyjnych Michel Muszynski Management Business Applied Francja Wprowadzenie Reklamowanie

Bardziej szczegółowo

Fotoreportaż z zajęć unijnych Rozwój przez nowoczesną edukację w szkołach Gminy Jaworze. Drugi etap zajęć

Fotoreportaż z zajęć unijnych Rozwój przez nowoczesną edukację w szkołach Gminy Jaworze. Drugi etap zajęć Fotoreportaż z zajęć unijnych Rozwój przez nowoczesną edukację w szkołach Gminy Jaworze Drugi etap zajęć Język polski grupa 1 Język polski grupa 2 W programie Koło pasjonatów języka niemieckiego założono,

Bardziej szczegółowo

RATOWNICTWO I EWAKUACJA SZKOLENIA I EDUKACJA. Szkolenia i edukacja. 22 313 09 39 22 313 09 59 www.paramedica-milsys.pl

RATOWNICTWO I EWAKUACJA SZKOLENIA I EDUKACJA. Szkolenia i edukacja. 22 313 09 39 22 313 09 59 www.paramedica-milsys.pl RATOWNICTWO I EWAKUACJA SZKOLENIA I EDUKACJA Szkolenia i edukacja 22 313 09 39 22 313 09 59 www.paramedica-milsys.pl Zestawy pozoracyjne Techline Trauma Zestawy pozoracyjne zostały stworzone przez byłych

Bardziej szczegółowo

zapraszają na Film Cezarego Ibera

zapraszają na Film Cezarego Ibera Page1 zapraszają na Film Cezarego Ibera Od 14 stycznia 2011 Page2 Od piątku, 14 stycznia 2011 DIALOG będzie wyświetlany na regularnych pokazach w KinoLAB w Warszawie. W ten sposób zostanie zainaugurowany

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE MALARSTWO I RZEŹBA

WYMAGANIA EDUKACYJNE - ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE MALARSTWO I RZEŹBA WYMAGANIA EDUKACYJNE - ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE MALARSTWO I RZEŹBA Temat lekcji Światło i cień. 1. Światłocień w malarstwie ćwiczenie rysunkowe. 2. Budowa bryły światłem i cieniem. Wymagania programowe podstawowe

Bardziej szczegółowo

Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać. Aleksander Kumor polski aforysta

Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać. Aleksander Kumor polski aforysta Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać Aleksander Kumor polski aforysta P R O G R A M Z A J Ę Ć D L A U C Z N I Ó W G I M N A Z J U M 2 S P O T K A N I E CO NALEŻY WZIĄĆ POD UWAGĘ PLANUJĄC

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: W świecie książki. Temat ośrodka dziennego: Zanim kupisz książkę.

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ. Temat ośrodka tygodniowego: W świecie książki. Temat ośrodka dziennego: Zanim kupisz książkę. PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI W ZAKRESIE PERCEPCJI SŁUCHOWEJ Temat ośrodka tygodniowego: W świecie książki. Temat ośrodka dziennego: Zanim kupisz książkę. Kształtowane umiejętności ucznia w zakresie poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Zespół Kierownik Katedry - prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Czyżewski historia: 1968 początek historii budowy specjalności 1997 - Katedra Inżynierii Dźwięku 2000

Bardziej szczegółowo

ORIGAMI Z opornym papierem zmierz się i TY!

ORIGAMI Z opornym papierem zmierz się i TY! Najłatwiej przemawia do nas to co możemy zobaczyć, dotknąć, spróbować samodzielnie wykonać. Każdy sukces cieszy bardziej jak można się nim pochwalić. ORIGAMI Z opornym papierem zmierz się i TY! 1 Co to

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PLASTYKA. Wymagania edukacyjne

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PLASTYKA. Wymagania edukacyjne PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA PLASTYKA Wymagania edukacyjne Klasa IV Ocena ucznia w zakresie przedmiotu plastyka jest osobliwie złożona i trudna. Nauczyciel plastyki oceniając osiągnięcia edukacyjne ucznia

Bardziej szczegółowo

Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli

Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli Program nauczania zajęcia artystyczne (muzyka) klasy II gimnazjum w Końskowoli Paweł Pytlak Końskowola 2010 Spis treści; I Ogólna charakterystyka programu II Cel zajęć artystycznych Cele główne Cele szczegółowe

Bardziej szczegółowo