Zasady organizacji i prowadzenia wycieczek turystycznych z udziałem osób niepełnosprawnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zasady organizacji i prowadzenia wycieczek turystycznych z udziałem osób niepełnosprawnych"

Transkrypt

1 Zasady organizacji i prowadzenia wycieczek turystycznych z udziałem osób niepełnosprawnych Definicja osoby niepełnosprawnej oraz jej prawa zawarte są w Karcie Praw Osób Niepełnosprawnych. Jest to Ustawa Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia r. Zawarte w niej prawa wynikają z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka wydanej w roku 1948 przez ONZ, Konwencji Praw Dziecka, Standardowych Zasad Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych oraz innych aktów prawa międzynarodowego i krajowego. W myśl Karty osoba niepełnosprawna to taka, której sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi. Osoby te mają prawo do niezależnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji. Wśród praw osób niepełnosprawnych zawartych w Karcie, między innymi, znajdują się prawo do pełnego uczestnictwa w życiu publicznym, społecznym, kulturalnym, artystycznym, sportowym oraz w rekreacji i turystyce odpowiednio do swych zainteresowań i potrzeb. Problem osób niepełnosprawnych, według danych statystycznych i szacunkowych, dotyczy około 450 milionów ludzi na świecie i około 5,5 miliona ludzi w Polsce, co stanowi około 15% ludności Polski. Liczby te sukcesywnie zwiększają się. Jest więc o czym mówić także i w dziedzinie organizowania turystyki. W rzeczywistości mówi się o tym w różnych wydawnictwach typu poradników, przewodników, licznych opracowań naukowych oraz w czasopismach takich jak: Gościniec, Ogólnopolski Informator Osoby(NIE)Pełnosprawnej,Turystyka Osób Niepełnosprawnych Corocznie odbywa się wiele konferencji krajowych i międzynarodowych poświęconych tej tematyce. Wiele jest też instytucji rządowych i pozarządowych zajmujących się problemami osób niepełnosprawnych. Wśród tych instytucji ważne miejsce zajmuje również PTTK, a ściślej Rada ds. Turystyki Osób Niepełnosprawnych działająca przy Zarządzie Głównym PTTK. Z inspiracji Rady ds. TON wielu przewodników w Polsce zajmuje się tą problematyką organizując samodzielnie lub wspólnie z innymi instytucjami imprezy turystyczne z udziałem osób niepełnosprawnych. Ze względu na ograniczenia, jakie miewają te osoby należy stosować odpowiednią formę imprezy oraz metody prowadzenia wycieczek. Tu zajmiemy się głównie wycieczkami. Na wstępie zastanówmy się nad tym, jaki jest cel brania udziału w wycieczce, imprezie turystycznej i czy taki sam cel stawiają sobie tzw. pełnosprawni i niepełnosprawni. Słowem po co jedziemy na wycieczkę? Po to aby poznać coś nowego, czego nie widzimy na co dzień, przebywać przez pewien czas w środowisku ciekawym przyrodniczo, poznać życie i kulturę nieznanych ludzi. Wszystkie te i inne cele mogą sobie stawiać zarówno ludzie zdrowi jak też niepełnosprawni. Dlaczego więc mamy zastanawiać się nad tym jak organizować turystykę dla niepełnosprawnych? Zasadniczą przyczyną tych różnic jest kwestia barier, na jakie napotykają osoby niepełnosprawne. Do nich zaliczamy bariery: architektoniczne, komunikacyjne, finansowe, społeczne, a także psychiczne. Bariera to inaczej przeszkoda w osiągnięci stawianego sobie celu. Różne są rodzaje niepełnosprawności i różne z tym mają ludzie problemy. Niepełnosprawni ruchowo mają problem w dotarciu do celu, gdy droga jest nierówna, wejście do obiektu prowadzi schodami, a tramwaj lub samochód jest niedostosowany do wprowadzania wózków inwalidzkich. O tych barierach mówi się najczęściej, ponieważ około 70% wszystkich niepełnosprawnych stanowią osoby z dysfunkcją narządu ruchu. Niewidomi i niedowidzący napotykają na bariery takie jak trudności w orientowaniu się, gdzie znajdują się, jaki kierunek należy obrać w drodze oraz bariery komunikacyjne polegające na 1

2 tym, że nie zawsze wiedza kogo mogą prosić o pomoc czy spotkają się z życzliwym.odzewem innych osób. Niesłyszący i niedosłyszący mają ogromną trudność w porozumiewaniu się między ludźmi, są narażeni na niebezpieczeństwo najechania na nich środków lokomocji. Chociaż doskonale widzą pokazywane przez przewodnika obiekty nie rozumieją udzielanych wyjaśnień. Specjaliści z tego zakresu stwierdzają, że trudności w porozumiewaniu się pomiędzy osobami słyszącymi i niesłyszącymi można porównać do kontaktów werbalnych osób nie znających obcego języka. Niepełnosprawni psychicznie i umysłowo maja również trudności w nawiązywaniu logicznych kontaktów z otoczeniem, są często nieporadni, a ich działanie jest nieprzewidywalne. Oprócz tych podstawowych barier u niepełnosprawnych wszystkich grup występują jeszcze bariery psychologiczne i psychiczne. Wyrażają się one w postaci lęków, niepewności, skrępowania swoją sytuacją, niewiary w swoje możliwości. Te stany prowadza do izolacji, niechęci uczestniczenia w wycieczkach lub innych kontaktach z otoczeniem Do tych barier należy też dodać stany zmęczenia i wyczerpania rodzin opiekujących się nieustannie osobami niepełnosprawnymi, co powoduje również niechęć do podejmowania trudu choćby dotarcia na zbiórkę przy braku środków komunikacyjnych własnych lub publicznych niedostosowanych. Każdy kto styka się z osobami niepełnosprawnymi musi choć ogólnie poznać charakterystykę tych dolegliwości. Dotyczy to również przewodników i pilotów wycieczek turystycznych. Zajmijmy się więc sprawami organizowania i prowadzenia wycieczek z udziałem tych osób. Dużą część wycieczek turystycznych z udziałem osób niepełnosprawnych stanowią wycieczki dziecięce i młodzieżowe, które ogólnie nazywamy wycieczkami szkolnymi, ponieważ organizują je szkoły i ośrodki szkolno wychowawcze. Wówczas przygotowaniem tych wycieczek zajmuje się zwykle szkoła lub ośrodek szkolno wychowawczy. Przewodnik więc powinien wiedzieć jakie tu obowiązują zasady zawarte w odpowiednich przepisach.. Wymienię dwa podstawowe akty prawne regulujące zasady organizowania wycieczek szkolnych. Są nimi: Ustawa z dnia roku o kulturze fizycznej, na podstawie której zostało wydane Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki(dzi. U.Nr 135,poz1516).Rozporządzenie Ministra Edukacji i Sportu z dnia r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach.(dz.u.z 2003 r. Nr6,poz.69) Rozporządzenie z 2001 roku podaje dopuszczalne formy wycieczek i imprez turystycznych oraz określa osobę, która wydaje zgodę na wycieczkę szkolną. Tą osobą jest zawsze dyrektor szkoły. Ponadto w rozporządzeniu mowa jest o tym, kto może być kierownikiem wycieczki, a kto opiekunem, pilotem, przewodnikiem, jakie kompetencje posiadają te osoby i za co odpowiadają. W myśl tych zasad na wycieczce szkolnej obowiązuje Karta wycieczki podpisana przez dyrektora szkoły, kierownika wycieczki i opiekunów. Do karty powinien być dołączony regulamin wycieczki, program wycieczki zawierający cel, trasę oraz czas rozpoczęcia i zakończenia wycieczki. Jeśli organizacją wycieczki zajmuje się sam przewodnik lub inna osoba, a uczestnikami wycieczki są osoby rekrutujące się z różnych środowisk to na barki tych osób spada cały ciężar zapewnienia bezpieczeństwa na wycieczce, potrzebnych środków finansowych, obsady opiekunów, wybrania odpowiedniej trasy i załatwienie innych ważnych spraw. Pierwszy etap przygotowania wycieczki to poznanie celu i trasy wycieczki lub gdy sami przygotowujemy wycieczkę określenie tego celu, trasy i uzgodnienie z kierownikiem wycieczki.. Drugim etapem jest sprawdzenie trasy, najlepiej osobiście (obejście trasy i ocena jej pod względem dostępności dla uczestników wycieczki o określonych niepełnosprawnościach). Jest to trudne zadanie wówczas, gdy trasa wycieczki wiedzie z dala od siedziby przewodnika. Trzeba sobie radzić znajomościami z przewodnikami z innych terenów. Jazda w nieznane jest bowiem w tym przypadku bardzo ryzykowna ze względu na bezpieczeństwo uczestników i realizację 2

3 programu. Nie jest aż tak źle, ponieważ przewodnicy mają uprawnienia na określone tereny lub miasta. Tak więc przewodnik nie powinien wybierać się na teren, na który nie posiada uprawnień. Może w tym przypadku pełnić funkcję pilota wycieczki, natomiast oprowadzaniem powinien zająć się przewodnik posiadający uprawnienia na dany teren. Dobrze jest, gdy wycieczka poprzedzona jest gawędą lub spotkaniem przewodnika z potencjalnymi wycieczkowiczami w szkole lub ośrodku, W każdym przypadku musi być brana pod uwagę grupa, której członkowie należą do określonych rodzajów niepełnosprawności. My we Wrocławiu praktykujemy organizowanie wycieczek z udziałem osób z różnymi problemami zdrowotnymi, ale są to osoby dorosłe.. Bywają to małe grupy, przy czym uczestnicy rozumieją siebie nawzajem i są tolerancyjni. Prowadzenie wycieczki zależy od kwalifikacji i stopnia niepełnosprawności jej uczestników. Jednakże zasadą ogólną powinno być organizowanie małych grup. Na wycieczki autokarowe jedzie zwykle tylu uczestników ile autobus ma miejsc. Wówczas wskazane jest, aby było dwóch przewodników. Tępo prowadzeniu wszystkich grup (sprawnych i sprawnych inaczej) musi być dostosowane do możliwości najsłabszego uczestnika wycieczki. Na każdej wycieczce przewodnik odpowiada za bezpieczeństwo uczestników i za realizację programu. Za bezpieczeństwo odpowiadają również opiekunowie i kierownik wycieczki. Sam przewodnik musi mieć świadomość, że sądownie będzie odpowiadał, gdy naprowadzi grupę na niebezpieczeństwo. Uwagi praktyczne i metodyczne dotyczące prowadzeniu wycieczek: - dla osób z trudnościami w poruszaniu się: Osoby takie poruszają się na wózkach, o kulach lub o własnych siłach. Obecnie w szkołach dla tej grupy uczniów organizuje się klasy integracyjne, w których wraz z niepełnosprawnymi są również uczniowie nie mający ograniczeń. Może to pomagać w organizacji wycieczki, bowiem osoby zdrowe istotnie starają się pomóc wózkowiczom. Nie jest to jednak w pełni korzystne rozwiązanie. Wiem to z własnego doświadczenia. Lepiej mieć wolontariuszy. Ci jednak nie zawsze są przeszkoleni i zwyczajnie nie potrafią pomóc. Doświadczyłam skrajnie różnych sytuacji. W jednym przypadku młodzież z brzeskiego gimnazjum doskonale radziła sobie z wózkowiczami, działając w towarzystwie wychowawców. Ponadto w ciągu tej wycieczki nawiązały się przyjaźnie i żal było się żegnać. Natomiast na innej wycieczce, gdzie wolontariuszami byli dorośli chłopcy z Technikum Leśnego nie zaistniała żadna więź. Wolontariusze bezradnie stali obok autokaru, a wnoszeniem wózkowiczów do autokaru zajął się ksiądz opiekun młodzieży. Bywa więc różnie. Najlepiej jest korzystać z przeszkolonych wolontariuszy. Tyle, że trudno ich pozyskać w roku szkolnym. Ludzie (dzieci, młodzież i dorośli) z dysfunkcją ruchu są na ogół sprawni umysłowo. Można więc i należy przygotować dla nich taki program tematyczny jak dla ludzi przeciętnie zdrowych. Trzeba jednak ograniczyć długości tras, prawie całkowicie wykluczyć nierówności terenu i podejścia, przewidzieć częste odpoczynki, podczas których osoby te będą mogły sobie usiąść. Tępo musi być wolniejsze. Wśród tej grupy bywają jednak osoby ze schorzeniami neurologicznymi oraz z porażeniem mózgowym. W tym przypadku sytuacja jest trudniejsza, ponieważ niektóre z tych osób mają dodatkowe trudności w pojmowaniu informacji. Dla tej grupy program musi być jeszcze bardziej zawężony merytorycznie, a poszerzony o elementy zabawowe. Tu należy wykorzystywać legendy, które będą opowiadane barwnie i zabawnie lub będą trzymały w napięciu spowodowanym dramatyzmem wydarzeń. W tych grupach pamiętajmy też o zapewnieniu wygody. Duże znaczenie ma tu dostęp do odpowiednich sanitariatów. Bez tego napotykamy czasem na takie trudności, że nie jesteśmy w stanie poradzić sobie z tym problemem. Nie można tu bowiem wydać komendy chłopcy na lewo, dziewczynki na prawo. 3

4 - niewidomych i niedowidzących: Według niektórych danych w Polsce jest przewaga osób niedowidzących nad niewidomymi (około 80%.stanowią osoby niedowidzące) Stwarza to szansę na lepszą jakość życia tych osób. Jednak 20% z tych ludzi nie widzi. Przewodnik mający prowadzić taką grupę musi czuwać w sposób szczególny nad bezpieczeństwem, mieć pewność, że wszyscy wycieczkowicze mają opiekunów umiejących prowadzić niewidomych. Bardzo często przewodnik oprowadzający niewidomych doznaje radosnego uczucia spowodowanego dobrą komunikacją z grupą, dużego zainteresowania uczestników wycieczki zwiedzanymi obiektami, słowem są to osoby zwykle inteligentne, łatwo zapamiętujące informacje. Osobom tym należy opisywać przedmiot zwiedzania w sposób dość szczegółowy. Jedna z doświadczonych wychowawczyń powiedziała mi, że trzeba opowiadać malowniczo i fotograficznie co ma oznaczać, że opowiadanie ma być dokładne i ciekawe. Niewidomi komunikują się ze światem zewnętrznym poprzez dotyk. Na wycieczce należy im pozwolić na dotykanie przedmiotów, mierzenie objętości kolumn lub drzew. Nie wszystkie muzea jednak pozwalają na dotykanie eksponatów, w dodatku niektóre z eksponatów znajdują się za szklanymi szybami lub są umieszczone tak wysoko, że nikt tego nie dosięgnie. Trzeba więc opowiedzieć o tym co chcielibyśmy pokazać. Wysokość poszczególnych obiektów można uświadamiać krokami, tak jakbyśmy tę wieżę lub komin położyli w poziomie. Ja jednak zraziłam się do tej metody i stosuję inną. Mówię ile w przybliżeniu ma metrów omawiana budowla, a dzieci informuje, że jest tak wysoka jakby stanęła piramida z przeciętnej wysokości ludzi o liczbie na przykład 50 lub niesłyszących i słabosłyszących: Ta grupa osób jest dosyć trudna do oprowadzania, jeśli przewodnik nie zna języka migowego. Musi więc być tłumach zwykle jest nim nauczyciel umiejący migać. Najlepiej byłoby, aby to właśnie przewodnicy potrafili migać. Uważam, że ta sprawa powinna być przedmiotem przemyśleń jak to zrobić, aby niektórzy przewodnicy posiedli taką umiejętność. Na takie wycieczki należy przygotować kartki tabliczki z określonymi zwrotami lub słowami, które w danej chwili pokazujemy uczestnikom Trzeba pamiętać, że osoby niesłyszące uczą się czytać z ust rozmówcy. Przewodnik więc powinien stać zawsze przodem do grupy, najlepiej w odległości od1 do 1,5 metra, mówić wyraźnie (nie trzeba głośno) i wolno. W wypowiedziach trzeba stosować słowa i zwroty popularne, bez neologizmów, wyrazów obcych. Łatwiej prowadzi się naturalnie grupy niedosłyszących, choć i tu potrzebny jest tłumacz. - głuchoniewidomych: Są to ludzie znajdujący się w najtrudniejszej sytuacji komunikacyjnej. Można się z nimi porozumieć tylko przez dotyk. Tu potrzebny jest wysokiej klasy nauczyciel - specjalista. Poradniki dla przewodników radzą, aby te osoby prowadzić w miejsca, gdzie kwitną kwiaty, których zapach będzie mógł być odebrany przez taką osobę zmysłami powonienia. - niepełnosprawnych psychicznie i umysłowo: Ludzie ci maja ograniczone zdolności logicznego myślenia lub też są niezrównoważeni emocjonalnie. Wyróżnia się trzy stopnie tych ograniczeń: lekki, średni i ciężki. Planowanie programu wycieczek musi więc odpowiadać stopniowi upośledzenia. Nie należy łączyć na jednej wycieczce osób. o różnym stopniu niepełnosprawności intelektualnej. Dla tych osób należy przygotować program lekki, łatwy i przyjemny. Informacje merytoryczne ograniczać na rzecz opowiadania legend i to krótkich, opisywania wyglądu księżnych, ich sukien, wysokich wież, w których lekko straszy. Osoby te są lękliwe. Należy ograniczać zbliżanie się do burt na statkach. Mają też często lęk wysokości, łatwo tracą równowagę, boją się więc samotnych spacerów należy im podać rękę, sprowadzać ze schodów. Lubią natomiast biesiadować, oglądać świecidełka, bawić 4

5 się w sklep, lubią też dotykać oglądane przedmioty i z tym czasem są problemy. Należy przewidzieć dłuższą przerwę w zwiedzaniu poświęconą na odpoczynek, biesiadę, rozmowę, zabawę na leśnej polanie. - osób starszych, w podeszły wieku oraz sędziwych: Te osoby również wymagają szczególnego traktowania na wycieczce. Grupy te są zwykle mocno zróżnicowane pod względem sił i możliwości fizycznych i intelektualnych. Program wycieczki musi zapewnić im zarówno zaspokojenie ciekawości poznawczych, jak też wygody. Nie wolno robić wyścigów, ale starać się dotrzeć do celu postawionego sobie w założeniach programowych. Podsumowując powyższe informacje należy stwierdzić, że każde ograniczenie fizyczne lub psychiczne, również umysłowe musi być choć w ogólnym zarysie poznane przez przewodnika. Na bazie tego poznania należy pisać program wycieczki i dobierać metody prowadzenia jej. Wycieczki z takimi osobami przyniosą nam wiele satysfakcji, jeśli okażemy tym ludziom dużo ciepła, uśmiechu, wyrozumiałości. Każda z tych osób czeka na nasz przyjazny gest, nawet wówczas, gdy wygląda, że nie chce mieć z nami kontaktu. Nie bójmy się tych grup, nie mówmy. że sobie nie poradzimy. Przysłowie mówi, że nie święci garnki lepią. Poradzimy sobie, jeśli możliwie najlepiej jak nam na to warunki pozwolą przygotujemy się do takiej wycieczki i uwierzymy w siebie. Należy myśleć, że jesteśmy na takiej wycieczce osobą wyjątkową, posłaną tylko do tej grupy, serdeczną, ciepłą i przyjazną. 5

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2014-2016 1 OPIS PROBLEMU Niepełnosprawność, zgodnie z treścią ustawy o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ JAKO KWESTIA SPOŁECZNA. Paulina Łajdanowicz

NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ JAKO KWESTIA SPOŁECZNA. Paulina Łajdanowicz NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ JAKO KWESTIA SPOŁECZNA Paulina Łajdanowicz DEFINICJA Długotrwały stan występowania pewnych ograniczeń w prawidłowym funkcjonowaniu człowieka. Ograniczenia te spowodowane są na skutek

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Samorządowe Przedszkole Nr 55

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Samorządowe Przedszkole Nr 55 REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Pozytywnie zaopiniowany i wdrożony do stosowania Uchwałą Rady Pedagogicznej Samorządowego Przedszkola Nr 55 nr 05/27/08/13 z dnia

Bardziej szczegółowo

ZASADY ORGANIZOWANIA WYCIECZEK SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NR 19 im. ZBIGNIEWA HERBERTA WE WROCŁAWIU

ZASADY ORGANIZOWANIA WYCIECZEK SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NR 19 im. ZBIGNIEWA HERBERTA WE WROCŁAWIU ZASADY ORGANIZOWANIA WYCIECZEK SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NR 19 im. ZBIGNIEWA HERBERTA WE WROCŁAWIU Przepisy regulujące bezpieczeństwo wyjazdów i wycieczek szkolnych Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

organizowanych wycieczek i imprez

organizowanych wycieczek i imprez Regulamin organizowanych wycieczek i imprez w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym Dzieci Niewidomych we Wrocławiu Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Samorządowego Przedszkola Nr 33 w Krakowie

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Samorządowego Przedszkola Nr 33 w Krakowie REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Samorządowego Przedszkola Nr 33 w Krakowie Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Przedszkoli. Fundacji Familijny Poznań

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Przedszkoli. Fundacji Familijny Poznań REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK Przedszkoli Fundacji Familijny Poznań Załącznik do Statutu Przedszkola Fundacji Familijny Poznań Regulamin został opracowany w oparciu o: - Rozporządzenie Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacji Wycieczek i Imprez Szkolnych w II Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie

Regulamin Organizacji Wycieczek i Imprez Szkolnych w II Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie Regulamin Organizacji Wycieczek i Imprez Szkolnych w II Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie Na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada

Bardziej szczegółowo

Dokument wewnątrzszkolny Załącznik do Statutu Szkoły

Dokument wewnątrzszkolny Załącznik do Statutu Szkoły Dokument wewnątrzszkolny Załącznik do Statutu Szkoły ZASADY ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH, KRAJOZNAWSTWA I TURYSTYKI obowiązujące w Publicznej Szkole Podstawowej im. J. Korczaka w Kowali /opracowane

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 sierpnia 2015 r. Poz. 1113 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,

Bardziej szczegółowo

Procedura organizowania wycieczek krajoznawczych/imprez turystycznych w Przedszkolu Nr 140 w Łodzi.

Procedura organizowania wycieczek krajoznawczych/imprez turystycznych w Przedszkolu Nr 140 w Łodzi. Załącznik do Zarządzenia Dyrektora Przedszkola Miejskiego Nr 140 w Łodzi z dnia Procedura organizowania wycieczek krajoznawczych/imprez turystycznych w Przedszkolu Nr 140 w Łodzi. 1. Cele procedury 1.1.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI WYCIECZEK I SPACERÓW OBOWIAZUJACA W PRZEDSZKOLU NR 71 CHATKA MAŁEGO SKRZATKA WE WROCŁAWIU

PROCEDURA ORGANIZACJI WYCIECZEK I SPACERÓW OBOWIAZUJACA W PRZEDSZKOLU NR 71 CHATKA MAŁEGO SKRZATKA WE WROCŁAWIU PROCEDURA ORGANIZACJI WYCIECZEK I SPACERÓW OBOWIAZUJACA W PRZEDSZKOLU NR 71 CHATKA MAŁEGO SKRZATKA WE WROCŁAWIU Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i sportu z dnia 8 listopada

Bardziej szczegółowo

Podstawowym aktem prawnym normującym sprawę wycieczek szkolnych jest wydane na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NR 56 W POZNANIU

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NR 56 W POZNANIU REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NR 56 W POZNANIU Rozdział I Postanowienia ogólne Podstawę prawną niniejszego regulaminu stanowią: 1. Rozporządzenie Rady Ministrów z 6 maja

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA. Opr. Monika Wajda-Mazur

INTEGRACJA. Opr. Monika Wajda-Mazur INTEGRACJA Opr. Monika Wajda-Mazur 1 W świetle przepisów uczeń niepełnosprawny to: uczeń, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający publicznej poradni

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r.

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK ORGANIZOWANYCH PRZEZ PRZEDSZKOLE Nr 97 LEŚNA POLANKA w WARSZAWIE Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK PRZEDSZKOLA

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK PRZEDSZKOLA REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK PRZEDSZKOLA PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK OBOWIĄZUJĄCY W OŚRODKU REHABILITACYJNO EDUKACYJNO WYCHOWAWCZEGO W SIELINKU

REGULAMIN WYCIECZEK OBOWIĄZUJĄCY W OŚRODKU REHABILITACYJNO EDUKACYJNO WYCHOWAWCZEGO W SIELINKU REGULAMIN WYCIECZEK OBOWIĄZUJĄCY W OŚRODKU REHABILITACYJNO EDUKACYJNO WYCHOWAWCZEGO W SIELINKU PODSTAWA PRAWNA: - Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 02 czerwca 2015 r. DZSE-WSPE.054.17.2015.JK. Radosław Sikorski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa, 02 czerwca 2015 r. DZSE-WSPE.054.17.2015.JK. Radosław Sikorski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej DZSE-WSPE.054.17.2015.JK Warszawa, 02 czerwca 2015 r. Radosław Sikorski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając na interpelację 1 Pani Iwony Kozłowskiej, Posłanki

Bardziej szczegółowo

niepełnosprawnych oraz (DzU nr 19, poz. 167), 6 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

niepełnosprawnych oraz (DzU nr 19, poz. 167), 6 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie sposobu dostosowania warunków i formy przeprowadzania sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego do potrzeb uczniów (słuchaczy)

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA WYCIECZEK W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SŁAWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA WYCIECZEK W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SŁAWIE 1. Cele procedury. PROCEDURA ORGANIZOWANIA WYCIECZEK W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SŁAWIE 1.1. Ustalenie zasad organizowania wycieczek w Szkole Podstawowej w Sławie. 1.2. Ustalenie zasad współdziałania osób organizujących

Bardziej szczegółowo

11 SZKOŁA PODSTAWOWA NR 15 IM. POLSKICH OLIMPIJCZYKÓW W KONINIE

11 SZKOŁA PODSTAWOWA NR 15 IM. POLSKICH OLIMPIJCZYKÓW W KONINIE Załącznik nr 11 SZKOŁA PODSTAWOWA NR 15 IM. POLSKICH OLIMPIJCZYKÓW W KONINIE REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia nr 1/ 2007-08. Dyrektora Przedszkola nr 34. im. Najświętszej Rodziny. w Krakowie

Załącznik do zarządzenia nr 1/ 2007-08. Dyrektora Przedszkola nr 34. im. Najświętszej Rodziny. w Krakowie 1 Załącznik do zarządzenia nr 1/ 2007-08 Dyrektora Przedszkola nr 34 im. Najświętszej Rodziny w Krakowie REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK W PRZEDSZKOLU NR 34 IM. NAJŚWIĘTSZEJ RODZINY W KRAKOWIE 2 Opracowano

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK Wycieczką określa się każde wyjście poza teren ośrodka. I. Organizacja wycieczek ma na celu: 1) poszerzanie wiedzy z różnych dziedzin życia społecznego, gospodarczego i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARKA PRAWEGO W JEMIELNICY

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARKA PRAWEGO W JEMIELNICY REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARKA PRAWEGO W JEMIELNICY 1 1. Działalność szkoły w zakresie organizacji wycieczek, krajoznawstwa i turystyki obejmuje: a) wycieczki przedmiotowe

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE Zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego

Bardziej szczegółowo

Program zajęć językowych

Program zajęć językowych Załącznik nr 6 Program zajęć językowych I. Wstęp A. Ogólna charakterystyka programu Nauczanie języka angielskiego jest ściśle związane z edukacyjnymi zadaniami szkoły w każdym zakresie, tj. w zakresie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK I SPACERÓW W PRYWATNYM PRZEDSZKOLU MAGDALENA JAKUBIAK

REGULAMIN WYCIECZEK I SPACERÓW W PRYWATNYM PRZEDSZKOLU MAGDALENA JAKUBIAK PODSTAWA PRAWNA: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2003r. nr 6,

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE

INDYWIDUALNE OBOWIĄZKOWE ROCZNE PRZYGOTOWANIE PRZEDSZKOLNE LUB INDYWIDUALNE NAUCZANIE Procedury ubiegania się o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego oraz indywidualnego nauczania lub kształcenia specjalnego dla uczniów szkół położonych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej nr 1 ZAPOZNANIE Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ CO ROZUMIEMY PRZEZ INTEGRACJĘ?

Scenariusz lekcji wychowawczej nr 1 ZAPOZNANIE Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ CO ROZUMIEMY PRZEZ INTEGRACJĘ? Scenariusz lekcji wychowawczej nr 1 ZAPOZNANIE Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ CO ROZUMIEMY PRZEZ INTEGRACJĘ? CELE DYDAKTYCZNO-WYCHOWAWCZE: Po przeprowadzonej lekcji uczniowie i uczennice: umieją określić pojęcie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK Punkt Przedszkolny Wojszycka Akademia Talentów

REGULAMIN WYCIECZEK Punkt Przedszkolny Wojszycka Akademia Talentów REGULAMIN WYCIECZEK Punkt Przedszkolny Wojszycka Akademia Talentów Na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu dnia 8 listopada 2001 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania

Bardziej szczegółowo

Tekst pierwotny: Dz. U. z 2001 r. Nr 135, poz Zmiany: Dz. U. z 2014 r., poz. 1150

Tekst pierwotny: Dz. U. z 2001 r. Nr 135, poz Zmiany: Dz. U. z 2014 r., poz. 1150 Materiał powstał w projekcie Przywództwo i zarządzanie w oświacie opracowanie i wdrożenie systemu kształcenia i doskonalenia dyrektorów szkół/placówek współfinansowanym ze środków EFS Tekst pierwotny:

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA WYCIECZEK SZKOLNYCH

ORGANIZACJA WYCIECZEK SZKOLNYCH ORGANIZACJA WYCIECZEK SZKOLNYCH W GIMNAZJUM NIEPUBLICZNYM NR 1 IM. IRENY SENDLEROWEJ W WARSZAWIE Na podstawie: (Dz. U. Nr 25, poz. 113 z 1996 r.), (Dz. U. Nr 119, poz. 562 z 1996 r.), (Dz. U. MEN Nr 9,

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli. Regulamin wycieczek

Załącznik Nr 1 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli. Regulamin wycieczek Załącznik Nr 1 do Statutu Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli Regulamin wycieczek Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Stalowej Woli

Bardziej szczegółowo

Radomsko, wrzesień 2007r.

Radomsko, wrzesień 2007r. Regulamin organizacji wycieczek szkolnych oraz opieki i bezpieczeństwa nad młodzieżą uczestniczącą w wycieczkach i imprezach krajoznawczo turystycznych. Podstawa prawna: Rozporządzenie MENiS z dnia 08.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Krajoznawstwo i turystyka w procesie kształcenia i wychowania str. 15

Rozdział 1. Krajoznawstwo i turystyka w procesie kształcenia i wychowania str. 15 Wykaz skrótów str. 11 Od autora str. 13 Rozdział 1. Krajoznawstwo i turystyka w procesie kształcenia i wychowania str. 15 1. Pojęcie krajoznawstwa i turystyki str. 15 1.1. Turystyka str. 15 1.2. Krajoznawstwo

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH 1. ZASADY OGÓLNE

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH 1. ZASADY OGÓLNE Załącznik nr 7 REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH 1. ZASADY OGÓLNE 1. Wycieczki i inne formy turystyki są integralną formą działalności wychowawczej szkoły. 2. Organizowane przez szkołę krajoznawstwa i turystyki

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 68 WE WROCŁAWIU

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 68 WE WROCŁAWIU REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 68 WE WROCŁAWIU 1 Wycieczka szkolna jest jedną z form organizacyjnych procesu dydaktyczno wychowawczego, realizowanego w szkole. 2 Organizowanie przez

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH OBOWIĄZUJĄCY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 5 W USTRONIU

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH OBOWIĄZUJĄCY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 5 W USTRONIU REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH OBOWIĄZUJĄCY W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 5 W USTRONIU Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

Procedura organizowania wycieczek krajoznawczo - turystycznych w Punkcie Przedszkolnym Nasze Dzieci nr 139 w Warszawie

Procedura organizowania wycieczek krajoznawczo - turystycznych w Punkcie Przedszkolnym Nasze Dzieci nr 139 w Warszawie Procedura organizowania wycieczek krajoznawczo - turystycznych w Punkcie Przedszkolnym Nasze Dzieci nr 139 w Warszawie 1.Cele procedury 1) Ustalenie zasad organizowania wycieczek wyjazdowych w Punkcie

Bardziej szczegółowo

3 grudnia 2014 r. - Światowy Dzień Osób Niepełnosprawnych

3 grudnia 2014 r. - Światowy Dzień Osób Niepełnosprawnych Szkoła Podstawowa nr 3 im. Pamięci Kolejarzy Chojnickich w Chojnicach Przykłady działań i przedsięwzięć podejmowanych w trakcie realizacji programu Szkoła przyjazna uczniom z dysleksją (informacje o wszystkich

Bardziej szczegółowo

Nasza współpraca z uczelniami- praktyki studenckie

Nasza współpraca z uczelniami- praktyki studenckie Nasza współpraca z uczelniami- praktyki studenckie Celem jest współpraca przedszkola z instytucjami i organizacjami działającymi w środowisku lokalnym dla obopólnej korzyści. 1 Początki Od bardzo dawna

Bardziej szczegółowo

Wypoczynek dzieci i młodzieży. Cecylia Radzikowska

Wypoczynek dzieci i młodzieży. Cecylia Radzikowska Wypoczynek dzieci i młodzieży Cecylia Radzikowska Przepisy prawne Zgodnie z art. 92a. ust. 1 ustawą z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), w czasie

Bardziej szczegółowo

Bariery w dostępie do informacji i bibliotek osób z niepełnosprawnościami

Bariery w dostępie do informacji i bibliotek osób z niepełnosprawnościami Bariery w dostępie do informacji i bibliotek osób z niepełnosprawnościami Każdy człowiek zdrowy, głuchy, niewidomy, słabo widzący, niedostosowany społecznie, inwalida ruchu ma prawo do: opieki, wychowania,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I SPACERÓW W BAJKOWYM PRZEDSZKOLU W DAWIDACH

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I SPACERÓW W BAJKOWYM PRZEDSZKOLU W DAWIDACH REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I SPACERÓW W BAJKOWYM PRZEDSZKOLU W DAWIDACH Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie MEN z dnia 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku

Bardziej szczegółowo

2) wycieczki krajoznawczo-turystyczne, w których udział nie wymaga od uczestników przygotowania kondycyjnego i umiejętności specjalistycznych - zwane

2) wycieczki krajoznawczo-turystyczne, w których udział nie wymaga od uczestników przygotowania kondycyjnego i umiejętności specjalistycznych - zwane Obowiązujące rozporządzenia ministra właściwego ds. oświaty dot. organizacji wycieczek wraz z wzorem (załączniki ) Karty Wycieczki oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze wzorem Formularza

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH Zespołu Szkół Nr 3 im. Hugona Kołłątaja w Szamotułach

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH Zespołu Szkół Nr 3 im. Hugona Kołłątaja w Szamotułach Załącznik nr 6 REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH Zespołu Szkół Nr 3 im. Hugona Kołłątaja w Szamotułach 1 1. Wycieczki i inne formy turystyki są integralną formą działalności wychowawczej szkoły. Powinny być

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU. z dnia 8 listopada 2001 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU. z dnia 8 listopada 2001 r. Dz.U.2001.135.1516 2014.09.01 zm. Dz.U.2014.1150 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola,

Bardziej szczegółowo

Regulamin wycieczek i spacerów Przedszkola Samorządowego nr 43 w Białymstoku.

Regulamin wycieczek i spacerów Przedszkola Samorządowego nr 43 w Białymstoku. Regulamin wycieczek i spacerów Przedszkola Samorządowego nr 43 w Białymstoku. Podstawa prawna: Ustawa o systemie oświaty (ostatnie zmiany: Dz. U. z 2007 r. Nr 80, poz. 542, weszły w życie z dniem 24 maja

Bardziej szczegółowo

7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków

7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 29 sierpnia 2014 r. w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej. Agnieszka Wołowicz - Ruszkowska

Podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej. Agnieszka Wołowicz - Ruszkowska Podstawowe zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej Agnieszka Wołowicz - Ruszkowska Rewalidacja oznacza przywrócenie człowiekowi pełnej sprawności (możliwie pełnej) Jest procesem

Bardziej szczegółowo

Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach

Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach Organizowanie kształcenia specjalnego dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i placówkach 1 Rozporządzenie MEN z dnia 24 lipca 2015r w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki

Bardziej szczegółowo

Regulamin przebywania uczniów poza budynkiem szkoły w Gimnazjum nr 4 w Świdnicy.

Regulamin przebywania uczniów poza budynkiem szkoły w Gimnazjum nr 4 w Świdnicy. Regulamin przebywania uczniów poza budynkiem szkoły w Gimnazjum nr 4 w Świdnicy. Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 roku w sprawie warunków

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH Podstawę działalności krajoznawczo - turystycznej w szkole stanowi Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 listopada 2001 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca - kierunek polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2013/2014

Edukacja włączająca - kierunek polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2013/2014 Edukacja włączająca - kierunek polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2013/2014 Joanna Wrona Dyrektor Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych w Ministerstwie Edukacji Narodowej Regulacje prawne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH w II LO w Jaworznie

REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH w II LO w Jaworznie Załącznik Nr 5 REGULAMIN WYCIECZEK SZKOLNYCH w II LO w Jaworznie Opracowana na podstawie: 1. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL.

REGULAMIN WYCIECZEK PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL. REGULAMIN WYCIECZEK PRZEDSZKOLA NR 11 w SIEMIANOWICACH ŚL. Na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu dnia 8 listopada 2001 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne

Bardziej szczegółowo

- 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. poz. 188),

- 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. poz. 188), Komunikat Dyrektora CKE w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie do potrzeb i możliwości zdających ze

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ Przedszkola Samorządowego im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Lipnicy Murowanej

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ Przedszkola Samorządowego im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Lipnicy Murowanej REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ Przedszkola Samorządowego im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Lipnicy Murowanej Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie warunków

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji wycieczek szkolnych w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bolesława Prusa w Zielonce

Regulamin organizacji wycieczek szkolnych w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bolesława Prusa w Zielonce Regulamin organizacji wycieczek szkolnych w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bolesława Prusa w Zielonce podstawa prawna: Rozporządzenie MEN i S z dn.8.xi.2001 w sprawie warunków i sposobu organizowania przez

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK PRZEDSZKOLA nr 39 W RYBNIKU

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK PRZEDSZKOLA nr 39 W RYBNIKU REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK PRZEDSZKOLA nr 39 W RYBNIKU Opracowano na podstawie: 1. Rozporządzenie MENiS z dnia 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola,

Bardziej szczegółowo

Opracowanie : Rada Pedagogiczna Przedszkola Nr 1 w Świerklanach

Opracowanie : Rada Pedagogiczna Przedszkola Nr 1 w Świerklanach Regulamin spacerów i wycieczek Przedszkola Nr 1 w Świerklanach 1 Opracowanie : Rada Pedagogiczna Przedszkola Nr 1 w Świerklanach REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK I. ZAŁOśENIA OGÓLNE 1. Organizatorem spacerów

Bardziej szczegółowo

Organizacja rekreacji i turystyki szkolnej. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Organizacja rekreacji i turystyki szkolnej. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Organizacja rekreacji i turystyki szkolnej dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Podstawy prawne Ustawa o kulturze fizycznej z 18 stycznia 1996 r. (Dz. U. z 2001 r.

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji wycieczek szkolnych w Publicznym Gimnazjum w Cmolasie 1

Regulamin organizacji wycieczek szkolnych w Publicznym Gimnazjum w Cmolasie 1 Załącznik nr 1do UCHWAŁA Nr 18 2003/2004 Rady Pedagogicznej Publicznego Gimnazjum, w Cmolasie z dnia 11-03-2004r Regulamin organizacji wycieczek szkolnych w Publicznym Gimnazjum w Cmolasie 1 1. Działalność

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Dz.U.2015.1113 z dnia 2015.08.07 Wersja od: 7 sierpnia 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH Szkoła Podstawowa nr 77 im. 15. Pułku Ułanów Poznańskich w Poznaniu

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH Szkoła Podstawowa nr 77 im. 15. Pułku Ułanów Poznańskich w Poznaniu REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH Szkoła Podstawowa nr 77 im. 15. Pułku Ułanów Poznańskich w Poznaniu Poznań, wrzesień 2011 r. SPIS TREŚCI I. Wstęp.......... II. Postanowienia ogólne........ III.

Bardziej szczegółowo

Regulamin wycieczek obowiązujący w Przedszkolu Miejskim nr 3 im. Marii Montessori w Kołobrzegu

Regulamin wycieczek obowiązujący w Przedszkolu Miejskim nr 3 im. Marii Montessori w Kołobrzegu Regulamin wycieczek obowiązujący w Przedszkolu Miejskim nr 3 im. Marii Montessori w Kołobrzegu Podstawa prawna: - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Teresa Szefs psycholog PPP w Piasecznie

Teresa Szefs psycholog PPP w Piasecznie Teresa Szefs psycholog PPP w Piasecznie Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) Rozporządzenia MEN: w sprawie szczegółowych zasad działania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ KRAJOZNAWCZO-TURYSTYCZNYCH XXII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI.

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ KRAJOZNAWCZO-TURYSTYCZNYCH XXII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI. REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK I IMPREZ KRAJOZNAWCZO-TURYSTYCZNYCH XXII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO Z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI IM. JOSÉ MARTÍ W WARSZAWIE Podstawy prawne Rozporządzenie Ministra Edukacji

Bardziej szczegółowo

SZTUKA DOSTĘPNA SPOTKANIA ZE SZTUKĄ WSPÓŁCZESNĄ DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ WZROKU Zachęta Narodowa Galeria Sztuki

SZTUKA DOSTĘPNA SPOTKANIA ZE SZTUKĄ WSPÓŁCZESNĄ DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ WZROKU Zachęta Narodowa Galeria Sztuki SZTUKA DOSTĘPNA SPOTKANIA ZE SZTUKĄ WSPÓŁCZESNĄ DLA OSÓB Z DYSFUNKCJĄ WZROKU Zachęta Narodowa Galeria Sztuki Od roku 2012 Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie prowadzi spotkania i warsztaty pod

Bardziej szczegółowo

Procedura wycieczek pieszych i spacerów

Procedura wycieczek pieszych i spacerów Procedura wycieczek pieszych i spacerów PROCEDURA WYCIECZEK PIESZYCH I SPACERÓW OBOWIĄZUJĄCY W PRZEDSZKOLU DO-RE-MI W CHROŚLI PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2000 Nr 2 poz. 20 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Dz.U. 2000 Nr 2 poz. 20 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ Kancelaria Sejmu s. 1/10 Dz.U. 2000 Nr 2 poz. 20 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 10 grudnia 1999 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowego statutu publicznej sześcioletniej szkoły

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZO WA NIA WY C IECZEK SZKOLNYCH

PROCEDURA ORGANIZO WA NIA WY C IECZEK SZKOLNYCH PROCEDURA ORGANIZO WA NIA WY C IECZEK SZKOLNYCH SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 W LUBLIŃCU ORGANIZACJA WYCIECZEK SZKOLNYCH PODSTAWA PRAWNA: Rozporządzeni MENiS z 8 listopada 2001 r. w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI SPACERÓW I WYCIECZEK w Przedszkolu Samorządowym w Zabierzowie

REGULAMIN ORGANIZACJI SPACERÓW I WYCIECZEK w Przedszkolu Samorządowym w Zabierzowie REGULAMIN ORGANIZACJI SPACERÓW I WYCIECZEK w Przedszkolu Samorządowym w Zabierzowie 1 1. Organizatorem spacerów i wycieczek jest Przedszkole Samorządowe w Zabierzowie, przy współpracy Rady Rodziców. 2.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do regulaminu Przedszkola. Organizacja wycieczek i spacerów w Przedszkolu Samorządowym w Chodczu

Załącznik nr 4 do regulaminu Przedszkola. Organizacja wycieczek i spacerów w Przedszkolu Samorządowym w Chodczu Organizacja wycieczek i spacerów w Przedszkolu Samorządowym w Chodczu Na podstawie art.22 ust.2 pkt. 12 Ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (DZ.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W OSOLINIE

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W OSOLINIE REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W OSOLINIE REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ W OSOLINIE 1 1. Działalność szkoły w zakresie organizacji wycieczek

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK Zespołu Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu

REGULAMIN WYCIECZEK Zespołu Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu REGULAMIN WYCIECZEK Zespołu Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu I. Cele organizowanej działalności krajoznawczo-turystycznej 1. Wycieczki i inne formy turystyki są integralną formą działalności

Bardziej szczegółowo

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut.

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut. Scenariusz zajęć Temat: Spotkanie z Innym. Tolerancja Cele: uświadomienie uczniom obecności w społeczeństwie osób z problemami komunikacyjnymi, nabycie umiejętności posługiwania się metodami komunikacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYCIECZEK,,,ZIELONEJ SZKOŁY ORAZ INNYCH IMPREZ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 W BIERUNIU

REGULAMIN WYCIECZEK,,,ZIELONEJ SZKOŁY ORAZ INNYCH IMPREZ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 W BIERUNIU REGULAMIN WYCIECZEK,,,ZIELONEJ SZKOŁY ORAZ INNYCH IMPREZ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 W BIERUNIU Regulamin został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną w dniu I. PODSTAWA PRAWNA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi im. Mieszka I w Świnoujściu PROGRAM PROFILAKTYKI ROK SZKOLNY 2010 2015 Tworzenie programu profilaktyki, to nic innego, jak planowanie pewnego specyficznego

Bardziej szczegółowo

Typ i rodzaj placówki

Typ i rodzaj placówki Miesięczne stawki dotacji obowiązujące w roku 0 dla jednego ucznia lub wychowanka szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez inne niż Gmina Grodzisk mazowiecki osoby prawne i fizyczne (skorygowane

Bardziej szczegółowo

Ramowy regulamin wycieczek i imprez krajoznawczo-turystycznych w Zespole Szkół nr 1 im. Kazimierza Wielkiego w Mińsku Mazowieckim

Ramowy regulamin wycieczek i imprez krajoznawczo-turystycznych w Zespole Szkół nr 1 im. Kazimierza Wielkiego w Mińsku Mazowieckim Ramowy regulamin wycieczek i imprez krajoznawczo-turystycznych w Zespole Szkół nr 1 im. Kazimierza Wielkiego w Mińsku Mazowieckim 1 1. Organizatorem wycieczek i imprez krajoznawczo-turystycznych jest wychowawca

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji wycieczek 2011. Regulamin organizacji wycieczek w Szkole Podstawowej nr 93 im Lucjana Rydla w Krakowie

Regulamin organizacji wycieczek 2011. Regulamin organizacji wycieczek w Szkole Podstawowej nr 93 im Lucjana Rydla w Krakowie ZASADY ORGANIZACJI WYCIECZEK SZKOLNYCH Postanowienia ogólne: Regulamin organizacji wycieczek w Szkole Podstawowej nr 93 im Lucjana Rydla w Krakowie Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt. 12 Ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków

6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 31 sierpnia 2012 r. w sprawie sposobu dostosowania warunków i form przeprowadzania w roku szkolnym 2012/2013 sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego

Bardziej szczegółowo

Psycholog szkolny Kamila Budzyńska

Psycholog szkolny Kamila Budzyńska Psycholog szkolny Kamila Budzyńska Podjęcie przez dziecko obowiązku szkolnego wiąże się z początkiem nowego, bardzo ważnego etapu w jego życiu. Przechodząc z wieku przedszkolnego w wiek wczesnoszkolny

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK, W TYM INNYCH IMPREZ WYJAZDOWYCH W ZESPOLE SZKÓŁ W TRZĘSÓWCE

REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK, W TYM INNYCH IMPREZ WYJAZDOWYCH W ZESPOLE SZKÓŁ W TRZĘSÓWCE REGULAMIN ORGANIZACJI WYCIECZEK, W TYM INNYCH IMPREZ WYJAZDOWYCH W ZESPOLE SZKÓŁ W TRZĘSÓWCE Podstawa prawna: 1) Rozporządzenie MENiS z 8.11.2001 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N Wycieczki zespołów klasowych

R E G U L A M I N Wycieczki zespołów klasowych Załącznik nr 1 R E G U L A M I N wycieczek i obozów szkolnych 1. Zorganizowane formy zajęć terenowych i wycieczek grupowych młodzieży stanowią część procesu dydaktyczno-wychowawczego i są zaplanowane oraz

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W STAREJ WSI

REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W STAREJ WSI REGULAMIN SPACERÓW I WYCIECZEK W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W STAREJ WSI 1 1. Organizatorem spacerów i wycieczek jest Przedszkole Samorządowe w Starej Wsi przy współpracy z Radą Rodziców. 2. W zorganizowaniu

Bardziej szczegółowo

do rodzaju ich niepełnosprawności na podstawie orzeczenia o potrzebie

do rodzaju ich niepełnosprawności na podstawie orzeczenia o potrzebie Komunikat w sprawie szczegółowej informacji o sposobach dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe od roku szkolnego 2012/2013 Komunikat dyrektora CKE w sprawie

Bardziej szczegółowo