N.N. Opór w stalinizmie Widerstand im Stalinismus

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "N.N. Opór w stalinizmie Widerstand im Stalinismus"

Transkrypt

1 Opór nie by³ jawny, nie rozjaœni³ mroków epoki, ale têtni³ przecie i têtni³ w niewidocznych y³kach. Ka de czynne przeciwstawienie siê w³adzy wymaga³o mêstwa niewspó³miernego ze znaczeniem takiego uczynku. atwiej by³o za czasów cara Aleksandra II przechowywaæ dynamit ni za czasów Stalina daæ przytu³ek sierocie, dziecku wroga ludu. Mimo to, ile takich dzieci znalaz³o schronienie i ratunek! Aleksandr So³ enicyn w Archipelagu GU ag Der Widerstand trat nicht offen zutage, er hinterließ keinen Farbton im Grau des allgemeinen Verfalls, doch in unsichtbaren Äderchen pulsierte er fort und fort. Sich der Staatsgewalt auch nur im geringsten zu widersetzen, erforderte einen unverhältnismäßig hohen Grad von Mut. Es war ungefährlicher, unter Zar Alexander II. Dynamit aufzubewahren, als unter Stalin das verwaiste Kind eines Volksfeindes zu beherbergen. Und dennoch wie viele solcher Kinder wurden aufgenommen und gerettet. Alexander Solschenizyn in Archipel GULag N.N. Opór w stalinizmie Widerstand im Stalinismus Komunizm wkraczaj¹cy po 1944 roku do Europy Œrodkowo- -Wschodniej d¹ y³ do ca³kowitego podboju. Uczestników podziemia niepodleg³oœciowego pacyfikowano. Samodzielnie myœl¹cym odbierano g³os. Ludzie nie akceptuj¹cy tego systemu byli bezsilni - mogli tylko tworzyæ w³asne odizolowane wyspy. Dla wielu, szczególnie w Polsce, duchow¹ podpor¹ by³ katolicyzm. Aktem heroizmu stawa³o siê samo nieuczestniczenie w zideologizowanym yciu publicznym. Nach 1944 dringt der Kommunismus in die ostmitteleuropäischen Länder ein und strebt nach deren vollständiger Unterjochung. Gruppen, die für die nationale Unabhängigkeit kämpfen, werden zerschlagen, selbständig Denkende zum Schweigen gebracht. Menschen, die das System nicht akzeptieren, sind machtlos - sie können nur kleine, voneinander isolierte Inseln schaffen. Für viele, besonders in Polen, bildet der Katholizismus einen geistigen Rückhalt. Die bloße Weigerung, am ideologisierten öffentlichen Leben teilzunehmen, ist ein Akt des Heroismus. Z archiwum organów bezpieczeñstwa. Aus Archiven der Staatssicherheit. Ka dy prywatny zapis móg³ wpaœæ w niepowo³ane rêce i staæ siê dowodem winy. Komunizm to dla mnie pomy³ka i zbrodnia. Przegra³em wszystkie bitwy, ten dziennik to ostatnia reduta i bêdê siê spoza niego broni³ tak d³ugo, jak d³ugo bêdzie mo na. Czy zawsze tak bêdzie? Leopold Tyrmand w Dzienniku 1954 Jede private Notiz kann in unberufene Hände geraten und zum Schuldbeweis werden. Der Kommunismus ist für mich ein Irrtum und ein Verbrechen. Ich habe alle Schlachten verloren, dieses Tagebuch ist der letzte Schutzwall, und dahinter werde ich mich verteidigen, solange es geht. Wird das immer so bleiben? Leopold Tyrmand in Tagebuch 1954

2 W³adys³aw Bartoszewski (1922) Jan Józef Lipski ( ) W pokoleniu, do którego nale ê, które widzia³o mury i zapory z drutu kolczastego dziel¹ce ludzi mury getta w Warszawie, mur dziel¹cy przez lata Jerozolimê i mur dziel¹cy dziœ Berlin najwa niejsze wydaje siê popieranie wszystkiego, co ludzi ³¹czy i przeciwstawianie siê wszystkiemu, co ludzi, wbrew ich woli, dzieli. W³adys³aw Bartoszewski w przemówieniu Nie ma pokoju bez wolnoœci, Frankfurt nad Menem, 1986 Die Generation, der ich angehöre, hat mit eigenen Augen die Mauern und Drahtverhaue gesehen, welche die Menschen trennten: Die Mauern des Gettos von Warschau, die Mauer, die jahrelang quer durch Jerusalem lief, und die Mauer, die bis heute Berlin teilt. Es scheint das Wichtigste zu sein, all das zu unterstützen, was die Menschen verbindet, und sich all dem zu widersetzen, was die Menschen gegen ihren Willen trennt. W³adys³aw Bartoszewski, Kein Frieden ohne Freiheit, Ansprache in Frankfurt a.m., 1986 W³adys³aw Bartoszewski i Jan Józef Lipski byli w czasie II wojny o³nierzami Armii Krajowej, walczyli w Powstaniu Warszawskim. Bartoszewski by³ w latach wiêÿniem Oœwiêcimia, a od 1946 do 1954 wiêÿniem w³adz komunistycznych. Obaj konsekwentnie odrzucali totalitaryzm i nacjonalizm. Dzia³ali w opozycji demokratycznej. ¹czy³a ich wieloletnia przyjaÿñ. W³adys³aw Bartoszewski und Jan Józef Lipski sind während des Zweiten Weltkrieges Soldaten der Landesarmee und kämpfen im Warschauer Aufstand. Bartoszewski ist in Auschwitz, von 1946 bis 1954 in Gefängnissen des kommunistischen Staates in Haft. Beide lehnen Totalitarismus und Nationalismus konsequent ab. Sie sind in der demokratischen Opposition aktiv und durch eine jahrelange Freundschaft miteinander verbunden. Ojczyzna istnieje tylko wtedy, gdy istnieje te obczyzna; nie ma swoich, gdy nie ma obcych. Od stosunku do obcych bardziej ni od stosunku do swoich zale y kszta³t patriotyzmu. Jan Józef Lipski, Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy, 1980 Das Vaterland existiert nur, wenn es auch ein fremdes Land gibt; es gibt keine eigenen Landsleute, wenn es keine Fremden gibt. Vom Verhältnis zu den Fremden mehr als zu den eigenen Landsleuten hängt die Gestalt des Patriotismus ab. Jan Józef Lipski, Zwei Vaterländer zwei Patriotismen, 1980

3 Petro Hryhorenko /Piotr Grigorenko/ ( ) Lekarz psychiatra spyta³a mnie: Piotrze Grigoriewiczu, otrzymywaliœcie w Akademii 800 rubli pensji. Co was sk³oni³o do antysowieckiej dzia³alnoœci?. Odpowiedzia³em krótko: Pani tego nie zrozumie. Nie mia- ³em czym oddychaæ. Genera³ Hryhorenko, bohater II wojny, szef Akademii Wojskowej ZSRR, za ostr¹ krytykê polityki partii i jej pierwszego sekretarza, Nikity Chruszczowa, zosta³ poddany w 1964 roku przymusowemu leczeniu w szpitalu psychiatrycznym. Chruszczow twierdzi³, e w sowieckim spo³eczeñstwie nie mo e byæ inaczej myœl¹cych, to s¹ tylko wariaci. Die Psychiatrieärztin fragte mich: Piotr Grigoriewitsch, in der Akademie hatten Sie ein Gehalt von 800 Rubeln. Was hat Sie dazu verleitet, eine antisowjetische Tätigkeit aufzunehmen? Meine Antwort war kurz: Sie werden das nicht begreifen. Mir fehlte die Luft zum Atmen. Nachdem General Hryhorenko, Held des Zweiten Weltkrieges und Chef der Militärakademie der UdSSR, die Politik der Partei und ihres Ersten Sekretärs scharf kritisiert hatte, wird er 1964 zur Zwangsbehandlung in eine psychiatrische Anstalt eingewiesen. Chruschtschow hatte behauptet, in der sowjetischen Gesellschaft könne es keine Andersdenkenden geben - höchstens Verrückte. Po uwolnieniu, zdegradowany Hryhorenko podejmuje jawn¹ dzia³alnoœæ w obronie praw cz³owieka. Niebawem znów, jak wielu innych dysydentów, zostaje skazany na zamkniêcie w szpitalu psychiatrycznym. Wypuszczony po piêciu latach, jest jednym z za³o ycieli Moskiewskiej Grupy Helsiñskiej, a potem podobnej grupy na Ukrainie. Ci, którzy nami rz¹dz¹, najbardziej boj¹ siê, e wyjdzie na jaw ich k³amstwo. Nie obchodzi ich, co myœlimy. Chc¹ tylko, byœmy nie mówili prawdy. Nach der Entlassung tritt der degradierte Hryhorenko offen für die Verteidigung der Menschenrechte ein. Schon bald wird er - wie viele andere Dissidenten - erneut für fünf Jahre in einer psychiatrischen Anstalt isoliert. Wieder auf freiem Fuß, gründet er gemeinsam mit anderen die Moskauer Helsinki-Gruppe und eine ähnliche Gruppe in der Ukraine. Am meisten fürchten die Regierenden, daß ihre Lüge ans Licht kommt. Was wir denken, ist ihnen egal. Sie wollen nur, daß wir die Wahrheit nicht aussprechen.

4 Tatiana Wielikanowa jest jedn¹ z osób, które w moich oczach uosabiaj¹ ruch w obronie praw cz³owieka w ZSRR, jego czystoœæ i si³ê. Przez wszystkie decyduj¹ce dla tego ruchu lata znajdowa³a siê w jego epicentrum. Andriej Sacharow In meinen Augen gehört Tatiana Wielikanowa zu denen, die die Menschenrechtsbewegung in der UdSSR verkörpern, ihre Reinheit und Kraft. In den entscheidenden Jahren befand sie sich im Epizentrum dieser Bewegung. Andrej Sacharow Tatiana Wielikanowa ( ) Od 1969 roku dzia³a³a w Grupie Inicjatywnej Obrony Praw Cz³owieka w ZSRR, a od 1972 roku by³a redaktorem podziemnego pisma Kronika Wydarzeñ Bie ¹cych. Do jej mieszkania sp³ywa³y z ca³ego kraju informacje o represjach. Jej najbli szy wspó³pracownik, Siergiej Kowaliow, wspomina: Pewien zachodni sowietolog powiedzia³ o Kronice : To bardzo solidna robota. Myœlê, e istnieje tam niewielki podziemny instytut zajmuj¹cy siê zbieraniem i analiz¹ informacji. Zobaczy³by ten instytut! Seit 1969 wirkt sie in der Initiativgruppe zur Verteidigung der Menschenrechte in der UdSSR mit, seit 1972 ist sie Redakteurin der Untergrund-Zeitschrift Chronik der laufenden Ereignisse. In ihrer Wohnung laufen aus dem ganzen Land Informationen über Repressionen zusammen. Sergej Kowaljow, ihr engster Mitarbeiter, erinnert sich: Ein westlicher Sowjetologe sagte einmal über die Chronik : Das ist äußerst solide Arbeit. Ich denke, da gibt es im Untergrund ein kleines Institut, das sich mit der Sammlung und Auswertung von Informationen befaßt. Wenn er das Institut bloß sehen würde! Zagro ona aresztowaniem, Wielikanowa nie zgadza³a siê na emigracjê: A kto zostanie tutaj? Jesteœmy odpowiedzialni za wszystko, co dzieje siê w naszym kraju i nie chcê uchylaæ siê od tej odpowiedzialnoœci. Aresztowana w 1979 roku, odmówi³a jakichkolwiek rozmów w trakcie przes³uchañ, a tak e udzia³u we w³asnym procesie. Skazano j¹ na cztery lata ³agrów i piêæ lat zes³ania. Wyrok odby³a do koñca, odrzuci³a mo liwoœæ przedterminowego zwolnienia. Selbst von Verhaftung bedroht, lehnt Wielikanowa die Emigration ab: Und wer bleibt dann noch hier? Wir sind für alles verantwortlich, was in unserem Land geschieht, und ich will mich aus dieser Verantwortung nicht davonstehlen verhaftet, verweigert sie in den Vernehmungen sämtliche Aussagen. Am eigenen Prozeß nimmt sie nicht teil. Das Urteil lautet auf vier Jahre Lager und fünf Jahre Verbannung. Sie verweigert auch eine mögliche vorzeitige Entlassung und sitzt die Strafe bis zum Schluß ab.

5 Ks. Jan Zieja ( ) Z prawd¹ siê bêdê tylko liczy³, a prawda to to samo, co Bóg; uroczyœcie mówiê: Bóg, a na co dzieñ: prawda. Dawniej mówi³o siê, e nic nie jest tak cenne jak prawda, a dzisiaj siê mówi: nieprawda, ka de k³amstwo mo na prawd¹ nazwaæ. Strasznie jest dzisiaj prawda zniewa ana. Marzec 1952 Tak w œrodku stalinizmu mówi³ z ambony ksi¹dz Jan Zieja. By³ kapelanem wojskowym podczas wojny polsko-sowieckiej w 1920 roku i podczas II wojny. Po wojnie za³o y³ na Pomorzu dom dla samotnych matek z dzieæmi Polek i Niemek. Od 1976 roku dzia³a³ jako cz³onek-za³o yciel w opozycyjnym Komitecie Obrony Robotników. Pomaga³ ludziom czyni¹c prawdê w mi³oœci. Nazywano go ywym dowodem na istnienie Boga. Nur auf die Wahrheit werde ich zählen, und die Wahrheit ist dasselbe wie Gott. Wenn ich mich feierlich ausdrücke, sage ich: Gott, und in der Alltagssprache sage ich: die Wahrheit. Früher hieß es, nichts sei so kostbar wie die Wahrheit, und heute heißt es: jede Lüge kann man als Wahrheit ausgeben. Die Wahrheit wird heutzutage schrecklich geschändet. März 1952 So predigt Pfarrer Jan Zieja auf dem Höhepunkt des Stalinismus. Im polnisch-sowjetischen Krieg 1920 und während des Zweiten Weltkrieges ist er Militärgeistlicher. Nach dem Krieg gründet er in Pommern ein Haus für alleinerziehende Mütter - Polinnen und Deutsche. Seit 1976 ist er im oppositionellen Komitee zur Verteidigung der Arbeiter tätig. Er hilft den Menschen zum Tun der Wahrheit in der Liebe. Man sagt über ihn, er sei der lebende Beweis für die Existenz Gottes. Spotykaj¹c ludzi zajmuj¹cych siê polityk¹, czu³em siê zawsze duszpasterzem. Towarzyszy³em im i czeka³em. Z Ewangeli¹ zwraca³em siê do moich kolegów z KOR-u, ale do prokuratorów te. Ró nie to przyjmowano. Czasem wyœmiewano, nazywano mnie utopist¹. Mo e Bei Begegnungen mit Menschen des politischen Lebens fühlte ich mich immer als Seelsorger. Ich begleitete sie und wartete, wandte mich mit dem Evangelium an die Kollegen aus dem KOR, aber auch an die Staatsanwälte. Es wurde verschieden aufgenommen. Zuweilen lachte man mich aus und nannte mich einen Utopisten. Vielleicht stimmt das

6 Przyj¹³em jako zasadê, której do dziœ chcê byæ wierny, e nie wolno w imiê adnej wielkiej, abstrakcyjnej idei, czyniæ z³a konkretnemu cz³owiekowi. Z tekstu Z³o, które czyniê, 1975 Ich versuche bis heute dem Grundsatz zu folgen, daß man im Namen irgendeiner großen, abstrakten Idee keinem konkreten Menschen Böses zufügen darf. Aus dem Text Das Böse, das ich tue, 1975 Jacek Kuroñ ( ) Jacek Kuroñ spêdzi³ w peerelowskich wiêzieniach w sumie dziewiêæ lat. Po raz pierwszy trafi³ tam w 1965 roku za napisany z Karolem Modzelewskim list otwarty do partii, bêd¹cy marksistowsk¹ krytyk¹ realnego socjalizmu. W marcu 1968, za inspirowanie studenckich rozruchów, ponownie znalaz³ siê w wiêzieniu. By³ to dla niego czas duchowych poszukiwañ, w którym odszed³ od marksizmu. W swojej autobiografii pisa³: Jeœli droga do Boga wiedzie przez cz³owieka i tyle jest dróg, ilu ludzi, to wolno mi zbli aæ siê do niego przez mi³oœæ do cz³owieka. Jacek Kuroñ verbringt insgesamt neun Jahre in den Gefängnissen der Volksrepublik Polen. Das erste Mal wird er 1965 verurteilt. Gemeinsam mit Karol Modzelewski hatte er einen offenen Brief an die Partei geschrieben, eine marxistische Kritik des real existierenden Sozialismus. Im Jahre 1968 gilt er als Inspirator der Studentenunruhen des polnischen März und wird erneut inhaftiert. Der Aufenthalt im Gefängnis ist für ihn eine Zeit der geistigen Suche, in der er sich vom Marxismus verabschiedet. In seiner Autobiographie schreibt er: Wenn der Weg zu Gott über den Menschen führt und es so viele Wege wie Menschen gibt, dann darf ich mich ihm durch die Liebe zum Menschen nähern. Jacek Kuroñ by³ przez lata si³¹ napêdow¹ polskiej opozycji demokratycznej. Jego mieszkanie sta³o siê central¹ KOR-u, pod nieustann¹ obserwacj¹ milicji. Dziêki onie Gai mog³o byæ jednoczeœnie oaz¹ normalnoœci, gdzie ludzie czuli siê bezpiecznie i dobrze, jak wspomina jeden z KOR-owców. Dzia³alnoœæ opozycyjna oznacza³a dla Kuronia przede wszystkim animowanie ruchu spo³ecznego. Sam uwa a³ siebie zawsze za wychowawcê. Jacek Kuroñ ist über viele Jahre die treibende Kraft in der demokratischen Opposition Polens. Seine Wohnung wird als Zentrale des KOR rund um die Uhr von der Polizei überwacht. Wie sich ein Mitarbeiter des KOR erinnert, ist sie dank seiner Frau Gaja aber auch eine Oase der Normalität, wo sich die Menschen sicher und gut fühlen können. Oppositionelle Aktivität das heißt für Jacek Kuroñ vor allem, eine gesellschaftliche Bewegung anzuregen. Wie immer sieht er sich selbst als Erzieher.

7 Nijolé Sadunaité (1938) Jestem szczêœliwa, e robi³am, co nale a³o. I jeœli wyjdê nadal bêdê postêpowa³a tak samo. Zamiast podpisu pod protoko³em z przes³uchania Ich bin glücklich, daß ich getan habe, was getan werden mußte. Und falls ich herauskomme, werde ich es wieder tun. Anstelle einer Unterschrift des Vernehmungsprotokolls Nijolé Sadunaité, tajna siostra zakonna, za przepisywanie na maszynie podziemnego pisma Kronika Koœcio³a Katolickiego na Litwie" zosta³a skazana w 1974 roku na trzy lata ³agrów i trzy lata zes³ania. Wróci³a w 1980 roku, a ju dwa lata póÿniej znów próbowano j¹ aresztowaæ. Uda³o jej siê umkn¹æ i odt¹d przez ponad piêæ lat skutecznie siê ukrywa³a. Zawsze nosi³a ze sob¹ peruki, odzie i kosmetyki, by móc zmieniaæ wygl¹d. Nadal wspó³pracowa³a z Kronik¹ i zbiera³a informacje o przeœladowaniach wierz¹cych na Litwie i w innych republikach sowieckich. Nijolé Sadunaité, geheime Ordensschwester, wird 1974 zu drei Jahren Lager und drei Jahren Verbannung verurteilt. Sie hatte die im Untergrund erscheinende Chronik der Katholischen Kirche Litauens abgetippt kommt sie zurück, zwei Jahre später soll sie erneut festgenommen werden. Sie kann jedoch fliehen und mehr als fünf Jahre versteckt leben, ohne aufzufallen. Stets trägt sie Perücken, Kleidung und Kosmetika bei sich, um im Notfall ihr Äußeres ändern zu können. Sie arbeitet weiter mit der Chronik zusammen und sammelt Informationen über die Christenverfolgung in Litauen und in anderen Sowjetrepubliken. Przyjecha³am do znajomych. Widzê, e przed bram¹ spaceruj¹ czekiœci. By³o ju za póÿno, eby siê wycofaæ. Wesz³am na klatkê, nie zatrzyma³am siê jednak pod drzwiami znajomych, wesz³am wy ej po schodach. Po kilku minutach rozleg³o siê g³oœne pukanie do ich drzwi: Proszê otworzyæ! Kontrola paszportów!. Przebra³am siê, zmieni³am perukê i zesz³am na dó³. Minê³am kilku milicjantów, czuj¹c na plecach ich badawcze spojrzenia. Gdy wchodzi³am, by³am staruszk¹ wychodzi³am w stroju i makija u m³odej kobiety. Dziêkuj¹c Panu Bogu za opiekê, uda³am siê na dworzec i wyjecha³am do innego miasta. Als ich bei meinen Bekannten ankam, gingen vor dem Eingang ihres Hauses Tschekisten auf und ab. Zum Umkehren war es zu spät. Ich ging hinein, blieb aber nicht vor ihrer Tür stehen, sondern stieg weiter die Treppe hoch. Nach ein paar Minuten hörte ich lautes Klopfen: Bitte aufmachen, Paßkontrolle! Ich zog mich um und wechselte die Perücke. Dann verließ ich das Haus und ging an den Polizisten vorbei. Im Rücken fühlte ich ihren prüfenden Blick. Als ich in das Haus hineinging, war ich eine Alte, heraus kam ich aufgemacht und geschminkt wie eine junge Frau. Ich dankte Gott für den Beistand, ging zum Bahnhof und fuhr in eine andere Stadt.

8 Wasyl Stus ( ) Ceniê umiejêtnoœæ umierania z godnoœci¹, to wiêcej warte ni wersyfikacyjne wprawki. Z Credo, 1976 Ich schätze die Fähigkeit, in Würde zu sterben. Das ist mehr wert, als Verse zu schmieden. Aus Credo, 1976 W 1972 roku Wasyl Stus, wybitny poeta ukraiñski, trafi³ do ³agru z piêcioletnim wyrokiem za antysowieck¹ agitacjê. Michai³ Hajfec, wspó³wiêzieñ z obozu w Mordowii, wspomina³: Wasyl jest tak stworzony, e nie mo e mówiæ nieprawdy, nawet je eli mog³oby to go uratowaæ. Ta cecha w warunkach obozowych nara a³a go na ciosy i doprowadzi³a go do ca³kowitego wyczerpania. My, jego przyjaciele, marzyliœmy tylko o jednym: nie, eby szed³ na kompromis, ale eby chocia nie tak gwa³townie reagowa³ na wroga, ledwie go dostrzeg³. Ale gdzie tam! 1972 wird Wasyl Stus, einer der besten ukrainischen Dichter, wegen antisowjetischer Agitation und Propaganda zu fünfjähriger Lagerhaft verurteilt. Michael Hajfec, Mithäftling im Lager in Mordwinien, erinnert sich: Wasyl ist so geschaffen, daß er keine Unwahrheiten sagen kann, selbst wenn ihn dies retten könnte. Dieser Charakterzug machte ihn in der Lagerwelt extrem verwundbar und führte zu seiner völligen Erschöpfung. Als seine Freunde wollten wir keineswegs, daß er Kompromisse schließt nur daß er nicht ganz so heftig auf den Feind reagieren möge, kaum daß er diesen bemerkt hatte. Doch davon konnte gar keine Rede sein. Stus twierdzi³, e dopiero obóz zrobi³ z niego naprawdê Ukraiñca; mia³ poczucie odpowiedzialnoœci za swój poddany sowietyzacji naród. W 1979 roku, bêd¹c jeszcze na zes³aniu na Ko³ymie, zg³osi³ akces do Ukraiñskiej Grupy Helsiñskiej, któr¹ w³adze prawie ca³kowicie wyaresztowa³y. Wiedzia³, co oznacza dla niego ta decyzja: Wkrótce wiêzienne bramy znów siê za mn¹ zamkn¹, i to na d³ugo. Wróci³ do Kijowa, a po kilku miesi¹cach zosta³ aresztowany i za dzia³alnoœæ w Grupie skazany na dziesiêæ lat obozu o zaostrzonym rygorze. Zmar³ we wrzeœniu 1985 w karcerze, w trakcie kolejnej g³odówki protestacyjnej. Stus sagt, er sei erst im Lager wirklich Ukrainer geworden, der sich für sein der Sowjetisierung unterworfenes Volk verantwortlich fühlt. Noch am Verbannungsort an der Kolyma gibt er 1979 seinen Beitritt zur ukrainischen Helsinki-Gruppe bekannt, nachdem deren Mitglieder fast vollständig verhaftet worden waren. Er weiß, was diese Entscheidung bedeutet: Bald schon werden sich die Gefängnistore wieder hinter mir schließen, und zwar für lange. Er kehrt nach Kiev zurück, wird aber ein paar Monate später wegen seiner Mitwirkung in der Gruppe zu zehn Jahren verschärfter Lagerhaft verurteilt. Im September 1985 stirbt er im Karzer während eines Hungerstreiks.

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) W czasie pobytu za granicą mieszkasz u znajomych. Z nimi odwiedziłeś/-łaś

Bardziej szczegółowo

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch

Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Die heutige Veranstaltung versteht sich aber auch Einführung durch Berlin wird den Erwartungen seiner polnischen Nachbarn bislang nicht gerecht Ergebnisse des 85. Stadtforums am 5. Oktober 2001 Unter dem

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji języka niemieckiego

Scenariusz lekcji języka niemieckiego Termin realizacji:. Czas trwania : 45 min. Klasa III gim Temat lekcji: Wie feierst du? Scenariusz lekcji języka niemieckiego Cele językowe: Uczeń zna słownictwo ze świętami Bożego Narodzenia Rozumie tekst

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI

PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 2013 JĘZYK NIEMIECKI PRZYKŁADOWY ARKUSZ CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO 201 JĘZYK NIEMIECKI KWIECIEŃ 201 ZESTAW ISN_0 1 minuty (Wersja dla zdającego) Wybierasz się ze znajomymi na pieszą wycieczkę po okolicy. Porozmawiaj

Bardziej szczegółowo

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung

Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja. Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Digitalizacja szlaku konnego w Borach Dolnośląskich i jego promocja Digitalisierung Reitwege in Bory Dolnośląskie und deren Werbung Konferencja organizowana w ramach projektu Digitalizacja szlaku konnego

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I O PISANIU LISTÓW

ROZDZIAŁ I O PISANIU LISTÓW KORESPONDENCJA PRYWATNA Spis treści Wstęp... 7 ROZDZIAŁ I O PISANIU LISTÓW... 8 Epistolografia sztuka przeszłości?... 8 Jak pisać?... 9 Forma i kształt listu... 11 Koperta... 11 Data i miejsce... 13 Formuła

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ ODPOWIEDZI I PUNKTOWANIA ZADAŃ PAŹDZIERNIK 2011 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne

Bardziej szczegółowo

POLSKA OŚWIATA NA UKRAINIE

POLSKA OŚWIATA NA UKRAINIE ROCZNIK LUBUSKI TOM XXX, CZ. I, 2004 Władysław Strutyński POLSKA OŚWIATA NA UKRAINIE Pod koniec lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, w czasach pieriestrojki w ZSRR, okrągłego stołu w Polsce (1989 r.),

Bardziej szczegółowo

1983-2013. 30 lat współpracy 30 Jahre Schüleraustausch

1983-2013. 30 lat współpracy 30 Jahre Schüleraustausch 1983-2013 30 lat współpracy 30 Jahre Schüleraustausch 1983 Poznań 1983 - Posen Wymianę szkolną pomiędzy Bismarckschule z Hanoweru a V Liceum Ogólnokształcącym im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu zapoczątkowali:

Bardziej szczegółowo

CZAS PRZESZŁY PARTIZIP PERFEKT

CZAS PRZESZŁY PARTIZIP PERFEKT CZAS PRZESZŁY PARTIZIP PERFEKT pozwala opowiadać (najczęściej ustnie) o wydarzeniach z przeszłości; jest czasem złożonym; informuje on o tym co było, co się wydarzyło, co ktoś zrobił. Czas przeszły Perfekt

Bardziej szczegółowo

Dorn und Röschen SCENARIUSZ LEKCJI

Dorn und Röschen SCENARIUSZ LEKCJI SCENARIUSZ LEKCJI Temat: Können Bilder sprechen? Das Theaterstück Dorn und Röschen. Poziom: Szkoła Podstawowa, klasa 6 Cele: Uczniowie: n przypominają sobie tytuły znanych bajek i ich autorów, n interpretują

Bardziej szczegółowo

Język niemiecki. Poziom podstawowy Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY

Język niemiecki. Poziom podstawowy Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Poziom podstawowy Język niemiecki Język niemiecki. Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Zadanie 1. Za każde poprawne rozwiązanie przyznajemy 1 punkt. Maksimum 5. R F 1.1. Arthus-Bertrand

Bardziej szczegółowo

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006, dziesiąta czterdzieści. Zostało ci 70 minut i tylko jedna szansa. Musisz się spieszyć. Kto cię śledzi?

COMPUTER: Misja Berlin. 9 listopada 2006, dziesiąta czterdzieści. Zostało ci 70 minut i tylko jedna szansa. Musisz się spieszyć. Kto cię śledzi? ODCINEK 09 Brakujące ogniwa Anna ucieka z Teatru Variete, ale kobieta w czerwieni dogania ją przy sklepie Paula Winklera. Annie udaje się zbiec dzięki pomocy Heidrun Drei. Jednak Anna posiada tylko jeden

Bardziej szczegółowo

ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO. Poziom rozszerzony

ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO. Poziom rozszerzony ZAKRES MATERIAŁU DO MATURY PRÓBNEJ Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Poziom rozszerzony 1. Różnorodne struktury leksykalno-gramatyczne umożliwiające formułowanie wypowiedzi poprawnych pod względem fonetycznym, ortograficznym,

Bardziej szczegółowo

CENTRALNE BIURO ŚLEDCZE KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI

CENTRALNE BIURO ŚLEDCZE KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI CENTRALNE BIURO ŚLEDCZE KOMENDY GŁÓWNEJ POLICJI Działania podejmowane przez CBŚ mają na celu zwalczanie przestępczości zorganizowanej o charakterze transgranicznym, kryminalnym, narkotykowym i ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

Próbny egzamin maturalny z języka niemieckiego

Próbny egzamin maturalny z języka niemieckiego Próbny egzamin maturalny z języka niemieckiego Wersja dla zdającego Zestaw 1 podróżowanie sport jedzenie Zadanie 1 / 3 minuty Jesteś na wakacjach u znajomego/ znajomej w Niemczech. Wspólnie ustalacie plan

Bardziej szczegółowo

1 Hallo, das bin ich!

1 Hallo, das bin ich! 1 1 Marta, Rafał i Patryk mają zaopiekować się dwójką uczniów z Niemiec, Emmą i Janem, którzy przylatują do Poznania w ramach wymiany międzyszkolnej. Właśnie wypatrują ich na lotnisku. Hallo! Hi! Hallo!

Bardziej szczegółowo

Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) das Deutsch-Polnische Jugendwerk (DPJW)

Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) das Deutsch-Polnische Jugendwerk (DPJW) zip zap Sprachanimationen Workshops Animacje językowe warsztaty 2015 Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży (PNWM) już od 2008 roku organizuje warsztaty z animacji językowej Zip-Zap W ubiegłych latach wzięło

Bardziej szczegółowo

KOMPENSATA DLA OFIAR PRZESTĘPSTW AUSTRIA

KOMPENSATA DLA OFIAR PRZESTĘPSTW AUSTRIA Podręcznik 80/2004 AUSTRIA (pl) 1 KOMPENSATA DLA OFIAR PRZESTĘPSTW AUSTRIA 1. Prawo krajowe... 2 1.1. Wykonanie [art. 18]... 2 1.2. Krajowe systemy kompensaty [art. 12 ust. 2]... 2 2. Odpowiedzialne organy

Bardziej szczegółowo

Odzyskanie zapłaconego w Niemczech podatku od usług budowlanych (Bauabzugsteuer)

Odzyskanie zapłaconego w Niemczech podatku od usług budowlanych (Bauabzugsteuer) Odzyskanie zapłaconego w Niemczech podatku od usług budowlanych (Bauabzugsteuer) W przypadku gdy firma / osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonuje w Niemczech usługi budowlane bez zwolnienia z

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Polsce podstawowe fakty. Ehrenamt in Polen -Grundlegende Fakten. Anna Pytlik 30.08.2014, Rydułtowy

Wolontariat w Polsce podstawowe fakty. Ehrenamt in Polen -Grundlegende Fakten. Anna Pytlik 30.08.2014, Rydułtowy Wolontariat w Polsce podstawowe fakty Ehrenamt in Polen -Grundlegende Fakten Anna Pytlik 30.08.2014, Rydułtowy Podstawa prawna Rechtsgrund Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rodzin i Osób Niepełnosprawnych 44-280 Rydułtowy ul. Obywatelska 50/3

Stowarzyszenie Rodzin i Osób Niepełnosprawnych 44-280 Rydułtowy ul. Obywatelska 50/3 Stowarzyszenie Rodzin i Osób Niepełnosprawnych 44-280 Rydułtowy ul. Obywatelska 50/3 Die Familien- und Behindertenverei 44-280 Rydułtowy ul. Obywatelska 50/3 ata utworzenia SRiON - 26.03.1997r. - Gründung

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK NIEMIECKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK NIEMIECKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1.

Bardziej szczegółowo

Erinnerung an die Opfer Pamięci Ofiar

Erinnerung an die Opfer Pamięci Ofiar Erinnerung an die Opfer Pamięci Ofiar Krematorium w Sachsenhausen. Foto: Archiv. Einladung Die Konzentrationslager des Dritten Reiches Erinnerung an die Opfer Ort: Gedenkstätte und Museum Sachsenhausen

Bardziej szczegółowo

WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET?

WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET? WARSZTATY WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET? 7 CZERWCA 2011 r. ////// godz.17 20 NOWY WSPANIAŁY ŚWIAT, UL. NOWY ŚWIAT 63, WARSZAWA WIĘCEJ DEMOKRACJI VIA INTERNET? 7 CZERWCA 2011 r. ////// godz.17 20 NOWY

Bardziej szczegółowo

1. Petra wohnt in: a. Hamburg b. Köln c. München. 3. Petra spielt gern: a. Lego b. Karten c. Schach

1. Petra wohnt in: a. Hamburg b. Köln c. München. 3. Petra spielt gern: a. Lego b. Karten c. Schach KONKURS JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA KLASY V Imię i nazwisko:... Nazwa szkoły i miejscowość:... Witamy Cię na konkursie DaF-Kenner. Na rozwiązanie testu konkursowego masz 60 minut. W tym czasie możesz zdobyć

Bardziej szczegółowo

Niemiecki. Rozmówki w podróży FRAGMENT

Niemiecki. Rozmówki w podróży FRAGMENT Niemiecki Rozmówki w podróży FRAGMENT Autor: Dorota Guzik Tłumaczenie: Marzanna Stanek-Kozłowska, Doris Wilma Głosy: Doris Wilma, Martin Brand, Maybe Theatre Company Nagranie i mastering: Mariusz Zaczkowski

Bardziej szczegółowo

Konversationskurs, Präsentationstechniken mit Coachinggrundlagen. (Kurs konwersacyjny, techniki prezentacji z elementami coachingu.

Konversationskurs, Präsentationstechniken mit Coachinggrundlagen. (Kurs konwersacyjny, techniki prezentacji z elementami coachingu. Konversationskurs, Präsentationstechniken mit Coachinggrundlagen (Kurs konwersacyjny, techniki prezentacji z elementami coachingu.) Poziom: B2+ Czas trwania kursu: 60 godzin (po 30 godzin w semestrze zimowym

Bardziej szczegółowo

Typowe sformułowania stosowane w listach

Typowe sformułowania stosowane w listach JAK PISAĆ LISTY PO NIEMIECKU geehrte/geehrter szanowna/szanowny verehrte/verehrter szanowna/szanowny hochverehrte/hochverehrter wielce szanowna/szanowny gnädige łaskawa (zwrot ten stosuje się jedynie w

Bardziej szczegółowo

Lektion 2. Dialogi. S³ownictwo. Dialog 1

Lektion 2. Dialogi. S³ownictwo. Dialog 1 Lektion 2 Dialogi Dialog 1 Guten Abend, Frau Meier! Hallo? Wer spricht dort? Hier spricht Günther Stadler. Ist meine Freundin da? Guten Abend, Günther! Deine Freundin? Ja, Renate. Ist sie da? Nein, sie

Bardziej szczegółowo

ANNA UND DIE ANDEREN AVATARE: Cześć jestem Marcin. Cześć, tutaj Daniel. Halo jestem Anna, chciałbyś ze mną zagrać? Hmm Anna.

ANNA UND DIE ANDEREN AVATARE: Cześć jestem Marcin. Cześć, tutaj Daniel. Halo jestem Anna, chciałbyś ze mną zagrać? Hmm Anna. ODCINEK 1 Nagłe przebudzenie Misja Anny to uchronienie Niemiec od katastrofy. Anna musi zachować tajemnicę, rozwiązać zagadkę i uważać na mężczyzn na motocyklach. Na wypełnianie misji ma 130 minut. Ale

Bardziej szczegółowo

Z L E C E N I E Nazwa firmy (spółki)..

Z L E C E N I E Nazwa firmy (spółki).. Rejestracja podatkowa w Niemczech spółki kapitałowej z siedzibą w Polsce Rejestracja podatkowa w Niemczech jest obowiązkowa, jeżeli firma z siedzibą w Polsce ma wykonywać w Niemczech usługi, od których

Bardziej szczegółowo

TEMAT: OSTERN WIELKANOC

TEMAT: OSTERN WIELKANOC TEMAT: OSTERN WIELKANOC WORTSCHATZ - SŁOWNICTWO Zadanie 1. Zapoznaj się z podanym niżej materiałem leksykalnym. das Ostern Wielkanoc feiern świętować die Karwoche Wielki Tydzień der Gründonnerstag Wielki

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do podręcznika Profi 1 neu

Rozkład materiału do podręcznika Profi 1 neu Kapitel Ich Profi neu Wydawnictwo Szkolne PWN Rozkład materiału do podręcznika Profi neu Rozdział Temat lekcji Liczba Hallo, wie heißt du? zawieranie znajomości i przedstawianie się rówieśnikom czasowników

Bardziej szczegółowo

Proces rejestracji dostawców na światowej platformie dostawców Koncernu VW

Proces rejestracji dostawców na światowej platformie dostawców Koncernu VW Proces rejestracji dostawców na światowej platformie dostawców Koncernu VW PROCES REJESTRACJI Jednorazowy proces rejestracji dostawcy na światowej platformie dostawców Koncernu VW składa się z trzech kroków:

Bardziej szczegółowo

Centrala Bank PKO BP o/ Choszczno Sąd Rejonowy Szczecin

Centrala Bank PKO BP o/ Choszczno Sąd Rejonowy Szczecin Es ist uns ein Vergnügen, Ihnen das von uns mitentwickelte Montagesystem für PV Module vorstellen zu dürfen. Wir empfehlen vor Beginn der Montage eine kurze Unterweisung bzw. Schulung bei unseren Fachleuten

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 26. Opieka nad osobą starszą die Seniorenbetreuung/die Seniorenpflege. Pytania i zwroty dotyczące samopoczucia i stanu zdrowia:

LEKCJA 26. Opieka nad osobą starszą die Seniorenbetreuung/die Seniorenpflege. Pytania i zwroty dotyczące samopoczucia i stanu zdrowia: LEKCJA 26. Opieka nad osobą starszą die Seniorenbetreuung/die Seniorenpflege Pytania i zwroty dotyczące samopoczucia i stanu zdrowia: Jak się Pani czuje? - Wie geht es Ihnen? Jak się Pani czuje dzisiaj?

Bardziej szczegółowo

Bewerbungsformular für eine Tätigkeit als Seniorenbetreuer/in Podanie o pracę jako opiekun/ka osób starszych

Bewerbungsformular für eine Tätigkeit als Seniorenbetreuer/in Podanie o pracę jako opiekun/ka osób starszych Bewerbungsformular für eine Tätigkeit als Seniorenbetreuer/in Podanie o pracę jako opiekun/ka osób starszych 1.Persönliche Angaben der Bewerber/in Dane osobowe opiekunki/opiekuna Name / Nazwisko Vorname

Bardziej szczegółowo

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY entralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 JĘZYK NIEMIEKI POZIOM ROZSZERZONY KLUZ ODPOWIEDZI I PUNKTOWANIA ZADAŃ GRUDZIEŃ 2011 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II.

Bardziej szczegółowo

Vorstellungsgespräch, czy Job Interview

Vorstellungsgespräch, czy Job Interview Vorstellungsgespräch, czy Job Interview Webinarium Worldwide School Prowadzenie Anna Bąk 19 listopada 2013 r. Plan webinarium: - Wortschatz: Deutsche Hochschulen, Einstiegs- und Aufstiegschancen für Berufsanfänger,

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE I W NIEMCZECH - WPROWADZENIE Erneuerbare Energiequellen in Polen und in Deutschland eine Einführung

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE I W NIEMCZECH - WPROWADZENIE Erneuerbare Energiequellen in Polen und in Deutschland eine Einführung ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE I W NIEMCZECH - WPROWADZENIE Erneuerbare Energiequellen in Polen und in Deutschland eine Einführung BMUB, 9 Dezember 2014 Zainstalowana moc - Energia wiatrowa Installierte

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Germanistycznego 2014/15

Regulamin Konkursu Germanistycznego 2014/15 Regulamin Konkursu Germanistycznego 2014/15 I. Zasady ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. 2. Niniejszy regulamin jest jedynym źródłem zasad

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KWIECIEŃ 2011. miejsce na naklejkę z kodem KOD UCZNIA PESEL

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KWIECIEŃ 2011. miejsce na naklejkę z kodem KOD UCZNIA PESEL Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Zakładanie działalności własnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Niemczech i w Polsce. aspekty podatkowe, pułapki

Zakładanie działalności własnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Niemczech i w Polsce. aspekty podatkowe, pułapki Rechtsanwalt Wirtschaftsprüfer Steuerberater Partnerschaftsgesellschaft Zakładanie działalności własnej i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Niemczech i w Polsce aspekty podatkowe, pułapki Jolanta

Bardziej szczegółowo

Treści nauczania wymagania szczegółowe. Guter Start!

Treści nauczania wymagania szczegółowe. Guter Start! Hallo! Wie geht s? Treści nauczania szczegółowe Guter Start! Środki językowe Człowiek; I 1.1 IX U. ( = Uczeń) reaguje na polecenia; U. wyraża swoje uczucia; III 4.5 U. nawiązuje kontakty towarzyskie (wita

Bardziej szczegółowo

POLSKO-NIEMIECKIE SZKOLNICTWO MIESZANE REFLEKSJE ABSOLWENTA

POLSKO-NIEMIECKIE SZKOLNICTWO MIESZANE REFLEKSJE ABSOLWENTA ROCZNIK LUBUSKI TOM XXX, CZ. I, 2004 Piotr Krycki POLSKO-NIEMIECKIE SZKOLNICTWO MIESZANE REFLEKSJE ABSOLWENTA Wstęp Historia polsko-niemieckiego szkolnictwa mieszanego rozpoczęła się w roku 1992, kiedy

Bardziej szczegółowo

ZWROT PODATKU - NIEMCY

ZWROT PODATKU - NIEMCY ZWROT PODATKU - NIEMCY W CELU REALIZACJI ZWROTU PODATKU Z NIEMIEC NALEŻY SKOMPLETOWAĆ NASTEPUJĄCE DOKUMENTY: 1. LOHNSTEUERBESCHEINIGUNG wszystkie LOHNSTEUERBESCHEINIGUNG za dany rok podatkowy lub OSTATNI

Bardziej szczegółowo

NIEMCY. Oficjalna nazwa: Republika Federalna Niemiec Ustrój: Republika Federalna Stolica: Berlin Język: niemiecki Waluta: Euro

NIEMCY. Oficjalna nazwa: Republika Federalna Niemiec Ustrój: Republika Federalna Stolica: Berlin Język: niemiecki Waluta: Euro PODRÓŻE Reisen NIEMCY Oficjalna nazwa: Republika Federalna Niemiec Ustrój: Republika Federalna Stolica: Berlin Język: niemiecki Waluta: Euro InterCityExpress- szybki pociąg na terenie Niemiec, luksusowo

Bardziej szczegółowo

BRAK POŁĄCZEŃ TRANSGRANICZNYCH HAMULCEM ROZWOJU GOSPODARCZEGO REGIONU NA PRZYKŁADZIE KOSTRZYNA NAD ODRĄ

BRAK POŁĄCZEŃ TRANSGRANICZNYCH HAMULCEM ROZWOJU GOSPODARCZEGO REGIONU NA PRZYKŁADZIE KOSTRZYNA NAD ODRĄ BRAK POŁĄCZEŃ TRANSGRANICZNYCH HAMULCEM ROZWOJU GOSPODARCZEGO REGIONU NA PRZYKŁADZIE KOSTRZYNA NAD ODRĄ MANGELNDE GRENZÜBERGÄNGE ALS DIE BREMSE DER WIRTSCHAFTLICHEN ENTWICKLUNG DER REGION AUF BEISPIEL

Bardziej szczegółowo

KOMMUNIKATION/ POROZUMIEWANIE SIĘ

KOMMUNIKATION/ POROZUMIEWANIE SIĘ KOMMUNIKATION/ POROZUMIEWANIE SIĘ Guten Morgen! Guten Tag! Wie geht's dir?/ Wie geht's Ihnen? Danke, sehr gut / super / gut / schlecht. Und dir / Ihnen? Entschuldigen sie bitte. / Hallo. Ich hätte eine

Bardziej szczegółowo

Radio D Teil 1. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Lekcja 23 - Nurek z płetwą rekina

Radio D Teil 1. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Lekcja 23 - Nurek z płetwą rekina Lekcja 23 - Nurek z płetwą rekina i Filip rozwiązują zagadkę rekina i odkrywają kolejne oszustwo. Motywy tej inscenizacji pozostają dla nich początkowo niejasne. Nieoczekiwaną pomocą służy im sowa. Podczas

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę dysleksja MJN-P1_1P-091 PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO STYCZEŃ ROK 2009 POZIOM PODSTAWOWY

Bardziej szczegółowo

Schiffsausflüge. Wycieczki statkiem. ab Swinemünde. ze Świnoujścia. Bansin Heringsdorf Ahlbeck Zinnowitz Rügen

Schiffsausflüge. Wycieczki statkiem. ab Swinemünde. ze Świnoujścia. Bansin Heringsdorf Ahlbeck Zinnowitz Rügen www.adler-schiffe.de Schiffsausflüge ab Swinemünde Wycieczki statkiem ze Świnoujścia Bansin Heringsdorf Ahlbeck Zinnowitz Rügen 01.04. - 31.10.2015 Papierlos an Bord! Tel. 00 48 91-32 24 288 swinoujscie@adler-schiffe.de

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) EGZMIN MTUNY OD OKU SZKONEGO 2014/2015 JĘZYK NIEMIECKI POZIOM OZSZEZONY OZWIĄZNI ZDŃ I SCHEMTY PUNKTOWNI (1) GUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 3) II. ozumienie wypowiedzi. Zdający rozumie wypowiedzi ustne [ ]

Bardziej szczegółowo

die Umgebung [di Umgebung] Okolica: die Ausdrücke [di Ałsdruke] Wyrażenia:

die Umgebung [di Umgebung] Okolica: die Ausdrücke [di Ałsdruke] Wyrażenia: die Umgebung [di Umgebung] Okolica: die Ausdrücke [di Ałsdruke] Wyrażenia: das Zentrum [das centrum] centrum spazieren gehen [szpaciren gejen] iść na spacer in den Bus einsteigen [in den Bus ajnsztajgen]

Bardziej szczegółowo

Radio D Teil 1. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Lekcja 25 - Pozdrowienie statków

Radio D Teil 1. Deutsch lernen und unterrichten Arbeitsmaterialien. Lekcja 25 - Pozdrowienie statków Lekcja 25 - Pozdrowienie statków Redaktorzy usiłują wyjaśnić pochodzenie słowa "getürkt". W tym celu wybierają się do specjalnego portu, gdzie każdy statek jest pozdrawiany w szczególny sposób W porcie

Bardziej szczegółowo

!!" # $ %! & ' $ (! () *! ) +,--./0 $ 1 ) 2 + $ ! " # $% &$ ' ( )* % $ & +, -&. & & ///

!! # $ %! & ' $ (! () *! ) +,--./0 $ 1 ) 2 + $ !  # $% &$ ' ( )* % $ & +, -&. & & /// !!"# $ %! &' $(!()*!)+,--./0 $1) 2+$!"# $%&$'()*%$&+,-&.& &/// 0(&1&&!# "&%+&+&2 &. 3-& $%&$'( 3))2# &11%04(15%2 &. 3-& $%&$'( 3)))456789:# 6.1&& (&7+3$&(.3&7 (&(.3 $%&$ '(&7 :;)11# 6.1&&8$-&89:6.1&&$.3$+&7$-3

Bardziej szczegółowo

MP3. w samochodzie w podróży w domu. Nowość! Langenscheidt Słuchasz, rozumiesz, mówisz! Język niemiecki. Kurs mówienia dla początkujących

MP3. w samochodzie w podróży w domu. Nowość! Langenscheidt Słuchasz, rozumiesz, mówisz! Język niemiecki. Kurs mówienia dla początkujących MP3 Langenscheidt Słuchasz, rozumiesz, mówisz! Język niemiecki Kurs mówienia dla początkujących w samochodzie w podróży w domu Nowość! Langenscheidt Słuchasz, rozumiesz, mówisz! Język niemiecki Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Nowi przyjaciele i partnerzy z Polski!

Nowi przyjaciele i partnerzy z Polski! Nowi przyjaciele i partnerzy z Polski! 7-go i 8-go września 2006 gościliśmy u siebie rodzinę Mielimaka (/Mielimaków? trudno to odmienić) z Polski. Chcieli obejrzeć Instytut Kyborg oraz oryginalne piramidy

Bardziej szczegółowo

Dane osobowe PERSÖNLICHE ANGABEN

Dane osobowe PERSÖNLICHE ANGABEN Nazwisko Familienname: Imię I Vorname: Obywatelstwo Staatsangehörigkeit: Data urodzenia Geburtsdatum: Miejsce zamieszkania Adresse: Kod pocztowy/ miejscowosc Postleitzahl/Ort: Telefon domowy (+ nr kierunkowy)

Bardziej szczegółowo

DEUTSCHFAN REGULAMIN II KONKURSU JĘZYKA NIEMIECKIGO Z ELEMENTAMI REALIOZNAWSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2014/2015

DEUTSCHFAN REGULAMIN II KONKURSU JĘZYKA NIEMIECKIGO Z ELEMENTAMI REALIOZNAWSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2014/2015 REGULAMIN II KONKURSU JĘZYKA NIEMIECKIGO Z ELEMENTAMI REALIOZNAWSTWA DEUTSCHFAN DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2014/2015 1. Organizator 1. Za organizację Konkursu Deutschfan dla uczniów szkół podstawowych

Bardziej szczegółowo

Załącznik zagranica do wniosku o niemiecki zasiłek rodzinny z dnia.. Anlage Ausland zum Antrag auf deutsches Kindergeld vom

Załącznik zagranica do wniosku o niemiecki zasiłek rodzinny z dnia.. Anlage Ausland zum Antrag auf deutsches Kindergeld vom Nazwisko i imię osoby składającej wniosek Name und Vorname der antragstellenden Person Nr zasiłku rodzinnego F K Kindergeld-Nr. Załącznik zagranica do wniosku o niemiecki zasiłek rodzinny z dnia.. Anlage

Bardziej szczegółowo

Scenariusze lekcji języka niemieckiego

Scenariusze lekcji języka niemieckiego Scenariusze lekcji języka niemieckiego Przedmiot: język niemiecki 1. Die Geburtstagsparty (Przyjęcie urodzinowe) klasa druga gimnazjum 2. Das Problem des Rauchens unter Jugendlichen (Problem palenia wśród

Bardziej szczegółowo

Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne

Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne Pro Libris nr 1-2(34-35) 2011 Prace plastyczne wykorzystane w numerze Aga Migdałek Copyright by Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna

Bardziej szczegółowo

Z DZIEJÓW REGIONU LUBUSKIEGO AUS DER GESCHICHTE DES LEBUSER LANDES

Z DZIEJÓW REGIONU LUBUSKIEGO AUS DER GESCHICHTE DES LEBUSER LANDES Z DZIEJÓW REGIONU LUBUSKIEGO AUS DER GESCHICHTE DES LEBUSER LANDES Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gorzowie Wielkopolskim Gorzów Wielkopolski 2008 Copyright: Wojewódzka i Miejska Biblioteka

Bardziej szczegółowo

Tryb przypuszczający - der Konjunktiv

Tryb przypuszczający - der Konjunktiv Porównując tryb przypuszczający jakiego używamy w języku polskim usłyszymy właściwie te same formy: W ubiegłym roku kupiłbym dom, ale nie miałem pieniędzy. (płaszczyzna przeszła) Dziś kupiłbym ten dom,

Bardziej szczegółowo

CZTERY LINIE PRODUKTÓW Już od lat po drogach 6-ciu kontynentów poruszają się auta pod maską których "zielonej mocy" dostarczają 4 linie produktów: EXCLUSIVE Line COMFORT Line EXCLUSIVEline - to linia produktów

Bardziej szczegółowo

WIZYTA STUDYJNA WE FRANKFURCIE N. ODRĄ / SŁUBICACH STUDIENBESUCH IN FRANKFURT (O) / SLUBICE 12-14 LUTY / FEBRUAR 2014

WIZYTA STUDYJNA WE FRANKFURCIE N. ODRĄ / SŁUBICACH STUDIENBESUCH IN FRANKFURT (O) / SLUBICE 12-14 LUTY / FEBRUAR 2014 PRACTPLANT WIZYTA STUDYJNA WE FRANKFURCIE N. ODRĄ / SŁUBICACH STUDIENBESUCH IN FRANKFURT (O) / SLUBICE 12-14 LUTY / FEBRUAR 2014 Projekt PRACTPLANT (nr projektu 0855.01.J2.2.280813.1.10) jest dofinansowany

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY LISTOPAD 2013 Czas pracy: 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Ich und meine Schule

Rozdział 1 Ich und meine Schule Plan wynikowy nauczania języka niemieckiego dla klasy czwartej szkoły podstawowej z wykorzystaniem podręcznika ich und du 4. Nowa edycja Marty Kozubskiej, Ewy Krawczyk i Lucyny Zastąpiło Nauczyciel: Klasa:

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY ZJĘZYKA NIEMIECKIEGO

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY ZJĘZYKA NIEMIECKIEGO Miejsce na nalepkę z kodem szkoły PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY ZJĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA OSÓB NIESŁYSZĄCYCH Arkusz I Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Proszę sprawdzić, czy arkusz egzaminacyjny

Bardziej szczegółowo

2. Blok tematyczny: Wir machen Einkäufe (Robimy zakupy) Budowanie krótkich dialogów oraz odgrywanie scenek W sklepie :

2. Blok tematyczny: Wir machen Einkäufe (Robimy zakupy) Budowanie krótkich dialogów oraz odgrywanie scenek W sklepie : 1. Blok tematyczny: Wir besuchen den Spielplatz (Odwiedzamy plac zabaw) Poznanie nazw wyposażenia placu zabaw: der Spielplatz plac zabaw, die Rutsche zjeżdżalnia, der Sandkasten piaskownica, das Karussell

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Liczby uczniów na egzaminie gimnazjalnym z języka niemieckiego. standardowe. Ogółem

Tabela 1. Liczby uczniów na egzaminie gimnazjalnym z języka niemieckiego. standardowe. Ogółem Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu EGZAMIN GIMNAZJALNY 2013 na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie Sprawozdanie okręgowe Małgorzata Jezierska-Wiejak JĘZYK NIEMIECKI LICZBA ZDAJĄCYCH Do egzaminu z języka

Bardziej szczegółowo

KS. DIETER EMEIS, MÜNSTER ROLA RODZICÓW W PRZEKAZIE WIARY DZIECIOM

KS. DIETER EMEIS, MÜNSTER ROLA RODZICÓW W PRZEKAZIE WIARY DZIECIOM Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne XIII (1980) KS. DIETER EMEIS, MÜNSTER rodzice jako katecheci* ROLA RODZICÓW W PRZEKAZIE WIARY DZIECIOM Należy sobie zadać pytanie, w jakim sensie rodzice pełnią rolę

Bardziej szczegółowo

Współdziałanie z zakładową organizacją związkową. Rozdział II. Umowa o pracę. Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę

Współdziałanie z zakładową organizacją związkową. Rozdział II. Umowa o pracę. Oddział 1. Zawarcie umowy o pracę 23 2 25 1 Art. 23 2. Art. 24. 2. Przepisy art. 9 1 1 4 stosuje się odpowiednio. Dział drugi. Stosunek pracy Współdziałanie z zakładową organizacją związkową Jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie

Bardziej szczegółowo

Informator o egzaminie eksternistycznym. od 2007 roku JĘZYK NIEMIECKI. Liceum ogólnokształcące

Informator o egzaminie eksternistycznym. od 2007 roku JĘZYK NIEMIECKI. Liceum ogólnokształcące Informator o egzaminie eksternistycznym od 2007 roku JĘZYK NIEMIECKI Liceum ogólnokształcące Warszawa 2007 Opracowano w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej we współpracy z Okręgową Komisją Egzaminacyjną

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU..Pilanie dbaj¹ o zasady i zawsze segreguj¹ odpady"

REGULAMIN KONKURSU..Pilanie dbaj¹ o zasady i zawsze segreguj¹ odpady REGULAMIN KONKURSU..Pilanie dbaj¹ o zasady i zawsze segreguj¹ odpady" 1 Postanowienia ogólne ORGANIZATORZY Organizatorem konkursu jest Miejski Zak³ad Oczyszczania Wysypisko z siedzib¹ w Pile, ul. Kusociñskiego

Bardziej szczegółowo

Część REFERENCYJNA. Część TEMATYCZNA. Człowiek. Dom. Szkoła. Praca. Życie rodzinne i towarzyskie. Żywienie. Zakupy i usługi. Podróżowanie i turystyka

Część REFERENCYJNA. Część TEMATYCZNA. Człowiek. Dom. Szkoła. Praca. Życie rodzinne i towarzyskie. Żywienie. Zakupy i usługi. Podróżowanie i turystyka SPIS TREŚCI WSTĘP 6 Część REFERENCYJNA CZęść PISEMNA Rozumienie ze słuchu Wskazówki 8 Typy zadań 9 Rozumienie tekstów pisanych Wskazówki 11 Typy zadań 12 Znajomość środków językowych Wskazówki 16 Typy

Bardziej szczegółowo

Zehnder ComfoCool. Karta katalogowa - informacje techniczne. Ogrzewanie Chłodzenie Świeże powietrze Czyste powietrze

Zehnder ComfoCool. Karta katalogowa - informacje techniczne. Ogrzewanie Chłodzenie Świeże powietrze Czyste powietrze ComfoCool Karta katalogowa - informacje techniczne Ogrzewanie Chłodzenie Świeże powietrze Czyste powietrze Opis Jednostka chłodząca ComfoCool zaprojektowana w celu zapewnienia schładzania oraz osuszania

Bardziej szczegółowo

Demographischer Wandel in Polen, Deutschland und Europa. Przemiany demograficzne w Polsce, Niemczech i Europie. Interdisciplinary Polish Studies 2

Demographischer Wandel in Polen, Deutschland und Europa. Przemiany demograficzne w Polsce, Niemczech i Europie. Interdisciplinary Polish Studies 2 Demographischer Wandel in Polen, Deutschland und Europa Przemiany demograficzne w Polsce, Niemczech i Europie Interdisciplinary Polish Studies 2 Tim Buchen, Dagmara Jajeśniak-Quast, Mark Keck-Szajbel,

Bardziej szczegółowo

2. Informacja o koncie bankowym - należy podpisać dokument w miejscu do tego przeznaczonym w polu podpis

2. Informacja o koncie bankowym - należy podpisać dokument w miejscu do tego przeznaczonym w polu podpis NIEMCY ROZLICZENIE INDYWIDUALNE PŁATNOŚĆ Z GÓRY INSTRUKCJA PROSZĘ PRZECZYTAĆ UWAŻNIE Dokumenty które należy poświadczyć: 1. Zaświadczenie/ kraje UE/EOG (EU/EWR) poświadczone przez Urząd Skarbowy (jeżeli

Bardziej szczegółowo

K L U C Z. ZADANIE I (6pkt) 1 2 3 4 5 6 R R R F F F. ZADANIE II (5pkt. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 a a c c a c c b b a. ZADANIE III (5pkt)

K L U C Z. ZADANIE I (6pkt) 1 2 3 4 5 6 R R R F F F. ZADANIE II (5pkt. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 a a c c a c c b b a. ZADANIE III (5pkt) K L U C Z ZADANIE I (6pkt) 1 2 3 4 5 6 R R R F F F ZADANIE II (5pkt 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 a a c c a c c b b a ZADANIE III (5pkt) Za prawidłowe uzupełnie każdej konstrukcji należy przyznać 1 punkt. 1. anstatt...zu

Bardziej szczegółowo

Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne OBSZARY. Nr 4(41) Zielona Góra 2012 ISSN 1642-5995 Nr indeksu 370754. Eseje Wiersze Proza Szkice krytyczne Sztuka

Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne OBSZARY. Nr 4(41) Zielona Góra 2012 ISSN 1642-5995 Nr indeksu 370754. Eseje Wiersze Proza Szkice krytyczne Sztuka Lubuskie Pismo Literacko-Kulturalne OBSZARY Nr 4(41) Zielona Góra 2012 ISSN 1642-5995 Nr indeksu 370754 Eseje Wiersze Proza Szkice krytyczne Sztuka Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Zrealizowano

Bardziej szczegółowo

Fruchthof Hensen Erdbeerkulturen GmbH & Co.KG

Fruchthof Hensen Erdbeerkulturen GmbH & Co.KG Fruchthof Hensen Erdbeerkulturen GmbH & Co.KG Dr.-Josef-Ströder-Str. 25, 53913 Swisttal-Mömerzheim, Telefon: 02255-8219, Telefax: 02255-95 30 99 Erdbeerkulturen Ulotka informacyjna dla pracowników sezonowych

Bardziej szczegółowo

2015 WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

2015 WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE Język niemiecki 1 Sprawozdanie z egzaminu maturalnego 215 WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE Język niemiecki 2 Sprawozdanie z egzaminu maturalnego 215 Opracowanie: Marek Spławiński (Centralna Komisja Egzaminacyjna)

Bardziej szczegółowo

od maja 2007 roku JĘZYK NIEMIECKI

od maja 2007 roku JĘZYK NIEMIECKI Aneks do informatora maturalnego od maja 2007 roku JĘZYK NIEMIECKI Warszawa 2006 Opracowano w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej we współpracy z okręgowymi komisjami egzaminacyjnymi IV. STRUKTURA I FORMA

Bardziej szczegółowo

Black is Black is Black is Black. Black is Black is Black is Black. Rozmowę przeprowadził Michael Kurzwelly. Ein Gespräch von Michael Kurzwelly

Black is Black is Black is Black. Black is Black is Black is Black. Rozmowę przeprowadził Michael Kurzwelly. Ein Gespräch von Michael Kurzwelly Jan Poppenhagen Black is Black is Black is Black Ein Gespräch von Michael Kurzwelly Jan Poppenhagen Black is Black is Black is Black Rozmowę przeprowadził Michael Kurzwelly 2003 hast du für mich den Film

Bardziej szczegółowo

Gewerbe und Beschäftigung deutscher Bürger in Polen

Gewerbe und Beschäftigung deutscher Bürger in Polen Gewerbe und Beschäftigung deutscher Bürger in Polen Doradca Podatkowy Steuerberater Albert Kokoszka ul. Srebrna Góra 2a, 66-600 Krosno Odrzańskie tel. 068 383 8967 Podstawowe obowiązki Grundlegende Pflichten

Bardziej szczegółowo

Beata Pawlikowska. Niemiecki. NIEMIECKI.indb 3 2010-09-10 15:10:27

Beata Pawlikowska. Niemiecki. NIEMIECKI.indb 3 2010-09-10 15:10:27 Beata Pawlikowska Niemiecki NIEMIECKI.indb 3 2010-09-10 15:10:27 Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa Copyright

Bardziej szczegółowo

FILM 1 Przedstawianie si

FILM 1 Przedstawianie si FILM 1 Przedstawianie si Lekcja przewidziana jest dla uczniów, którzy opanowali materia 1. rozdzia u z podr cznika Das ist Deutsch! 1 wydawnictwa Nowa Era i potrafià przedstawiç si w kilku zdaniach oraz

Bardziej szczegółowo

Zbliżenia Interkulturowe POLSKA NIEMCY EUROPA

Zbliżenia Interkulturowe POLSKA NIEMCY EUROPA Zbliżenia Interkulturowe POLSKA NIEMCY EUROPA Interkulturelle Annäherungen POLEN DEUTSCHLAND EUROPA POLITYKA KULTURA SPOŁECZEŃSTWO 7/ 2010 PISMO WYŻSZEJ SZKOŁY STUDIÓW MIĘDZYNARODOWYCH W ŁODZI Kolegium

Bardziej szczegółowo

GRAFISCHE ARBEITEN. Arielle Kohlschmidt Blendwerck PRINT

GRAFISCHE ARBEITEN. Arielle Kohlschmidt Blendwerck PRINT GRAFISCHE ARBEITEN Arielle Kohlschmidt Blendwerck PRINT UNESCO WELTERBE Stiftung Fürst-Pückler-Park Bad Muskau Ausstellunskatalog Der Freistaat Sachsen betraute im Jahr 1993 die Stiftung Fürst-Pückler-Park

Bardziej szczegółowo

SPOTKANIE O DUCHU ŚWIĘTYM

SPOTKANIE O DUCHU ŚWIĘTYM SPOTKANIE O DUCHU ŚWIĘTYM Duch Święty jest Bogiem. Nie jest On jakąś bezosobową mocą, energią Bożą, nie jest tylko działaniem Bożym, ale jest Osobą Boską, jedną z Trzech Osób we wspólnocie Trójcy Świętej.

Bardziej szczegółowo

Chance Pharmaceutical Company

Chance Pharmaceutical Company Chance Pharmaceutical Company General description EN Chance Pharmaceutical General Partnership was established in 1989. It is a small, independent business with the participation of exclusively Polish

Bardziej szczegółowo

GMO. Wystarczy iskra! Teraz Polska Breslau wird Europas Kulturstadt 2016 Sympozjum brzegowe W Hołdzie Skłodowskiej-Curie

GMO. Wystarczy iskra! Teraz Polska Breslau wird Europas Kulturstadt 2016 Sympozjum brzegowe W Hołdzie Skłodowskiej-Curie Vol. 138 (2012) GMO Wystarczy iskra! 1. Internationales KORCZAK-Festival Berlin 12 Teraz Polska Breslau wird Europas Kulturstadt 2016 Sympozjum brzegowe W Hołdzie Skłodowskiej-Curie Slawa Ratajczak Korczak,

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia niemiecki-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia niemiecki-polski Życzenia : Ślub Herzlichen Glückwunsch! Für Euren gemeinsamen Lebensweg wünschen wir Euch alle Liebe und alles Glück dieser Welt. Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Die allerbesten

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-niemiecki

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-niemiecki Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Herzlichen Glückwunsch! Für Euren gemeinsamen Lebensweg wünschen wir Euch alle Liebe und alles Glück dieser Welt. młodej parze Gratulacje

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK NIEMIECKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK NIEMIECKI

Bardziej szczegółowo

Zbliżenia Interkulturowe POLSKA NIEMCY EUROPA

Zbliżenia Interkulturowe POLSKA NIEMCY EUROPA Zbliżenia Interkulturowe POLSKA NIEMCY EUROPA Interkulturelle Annäherungen POLEN DEUTSCHLAND EUROPA POLITYKA KULTURA SPOŁECZEŃSTWO 4 / 2008 PISMO WYŻSZEJ SZKOŁY STUDIÓW MIĘDZYNARODOWYCH W ŁODZI Kolegium

Bardziej szczegółowo

GOETHE-INSTITUT W KRAKOWIE 1992-2012. Kraków 2012 GOETHE-INSTITUT KRAKAU

GOETHE-INSTITUT W KRAKOWIE 1992-2012. Kraków 2012 GOETHE-INSTITUT KRAKAU GOETHE-INSTITUT W KRAKOWIE 1992-2012 GOETHE-INSTITUT KRAKAU Kraków 2012 2 SPIS TREŚCI INHALT 6 8 14 24 27 31 Słowo wstępne Daniel Göpfert, dyrektor Goethe-Institut w Krakowie Gratulacje: Klaus-Dieter Lehmann

Bardziej szczegółowo