Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym"

Transkrypt

1 Wydział Geograficzno-Biologiczny kierunek GEOGRAFIA specjalność Zarządzanie środowiskiem geograficznym Opracowanie: Dr hab. inż. Wanda Wilczyńska-Michalik, prof. UP Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

2 Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność na studiach I i II stopnia uruchomiono, gdyż uznano, że poznanie mechanizmów ekonomicznych, prawnych i administracyjnych w uzupełnieniu do przyrodniczych podstaw nauk o środowisku otwiera przed absolwentami nowe perspektywy na rynku pracy: w jednostkach administracji państwowej, w jednostkach Inspekcji Ochrony Środowiska, w samorządzie terytorialnym, w jednostkach ochrony środowiska zakładów przemysłowych, w firmach wykonujących ekspertyzy i opracowania z zakresu ochrony środowiska. Zdobyta wiedza może też ułatwić prowadzenie własnej działalności gospodarczej.

3 Ochrona środowiska Zarządzanie środowiskiem

4 Jak rozwiązać ten problem? Ekologia Jakie podjąć działania? Polityka Zarządzanie Ochrona środowiska Sozologia Jakie procedury ustawodawcze są niezbędne? Ekonomia Jakie są potrzeby finansowe?

5 Czym jest zarządzanie środowiskiem? Zarządzanie środowiskiem, to zarządzanie działaniami (np. firm, zakładów przemysłowych), które mają, miały lub mogą mieć wpływ na środowisko. Jaki jest cel zarządzania środowiskiem? Celem zarządzania środowiskiem jest zachowanie surowców naturalnych (odpowiedniej jakości i ilości) w długiej (nieograniczonej?) perspektywie czasowej, ograniczenie emisji zanieczyszczeń i zagrożeń środowiskowych oraz ochrona zdrowia ludzi.

6 Jaki jest cel zarządzania środowiskiem? poszukiwanie możliwości minimalizacji oddziaływania prowadzonej działalności na środowisko oraz podnoszenia efektywności tej działalności

7 STUDIA STACJONARNE I STOPNIA

8 Lp. Nazwa przedmiotu 1 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem 2 Podstawy prawne ochrony środowiska 3 Zarządzanie obszarami chronionymi 4 Zarządzanie zasobami wodnymi 5 Instrumenty zarządzania środowiskiem Ćwiczenia terenowe z ochrony i kształtowania 6 środowiska 7 Ekologiczne podstawy kształtowania krajobrazu 8 Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza 9 Audyt środowiskowy 10 Zarządzanie zasobami energetycznymi 11 Rewitalizacja, rewaloryzacja i rekultywacja 12 Podstawy gospodarki surowcami mineralnymi

9 STUDIA STACJONARNE II STOPNIA

10 Lp. Nazwa przedmiotu 1 Zrównoważony rozwój 2 Podstawy systemu zarządzania środowiskiem 3 Środki zarządzania środowiskiem 4 Monitoring środowiska 5 Zarządzanie gospodarką odpadami Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem 6 ekologicznym

11 Krótka informacja o treści przedmiotów

12 Lp. STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Nazwa przedmiotu 1 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem Wiedza: - treść omawianych kartograficznych opracowań tematycznych (map i atlasów) - Instrukcja wykonania omawianych typów map Umiejętności: - samodzielne opracowanie map w wersji cyfrowej - umiejętność wykorzystania treści map dla potrzeb waloryzacji środowiska geograficznego wybranego terenu - umiejętność wykorzystania treści map do sporządzania lub aktualizacji planów zagospodarowania przestrzennego

13 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem Mapa geologiczna Zachodnie Karpaty Fliszowe PIG, 1989; Różne wydzielenia litostratygraficzne Inne opracowania: atlasy geochemiczne mapy geologiczne mapy hydrogeologiczne mapy hydrograficzne mapy i atlasy geobotaniczne

14 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem MAPA GEOSOZOLOGICZNA (1:50 000) (pierwsze arkusze opracowań geośrodowiskowych według Instrukcji z 1998 roku, obecnie mapy pod takim tytułem już nie są wykonywane) 1. MAPA GEOLOGICZNO-GOSPODARCZA POLSKI (1:50 000) (według Instrukcji z 2002 roku, PIG) 2. MAPA GEOŚRODOWISKOWA POLSKI (1:50 000) (według Instrukcji z 2005 roku, PIG) 3. MAPA TERENÓW ZDEGRADOWANYCH I PODWYŻSZONEGO ZAGROŻENIA NATURALNEGO (1:10 000) (według Instrukcji z 2007 roku, PIG) MAPA SOZOLOGICZNA (1:50 000) (Główny Geodeta Kraju)

15 Kartografia geośrodowiskowa Mapa geologicznogospodarcza Polski 1: Instrukcja Opracowania i Aktualizacji Mapy Geologiczno- Gospodarczej Polski w skali 1:50 000, PIG, Warszawa, 2002

16 Mapa Geośrodowiskowa Polski (MGP) wykonywana jest od roku 2002

17 Lp. Nazwa przedmiotu 2 Podstawy prawne ochrony środowiska Wiedza: - Prawo ochrony środowiska - aktualne zmiany prawne - stawki opłat za gospodarcze wykorzystanie środowiska Umiejętności: - zawsze na bieżąco z przepisami ochrony środowiska - zastosowanie prawa ochrony środowiska w praktyce

18 Prawo ochrony środowiska Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Z: Nowelizacja ustawy prawo ochrony środowiska Jakie są aktualne przepisy o ochronie środowiska? Jak w praktyce stosować niejasne przepisy o ochronie środowiska?

19 Lp. Nazwa przedmiotu 3 Zarządzanie obszarami chronionymi Wiedza: - Ustawa o ochronie przyrody (stan aktualny; obecnie ) - system ochrony przyrody w Polsce - kryteria wyznaczania prawnych form ochrony przyrody w Polsce Umiejętności: - waloryzacja środowiska przyrodniczego dla potrzeb wyznaczania lokalizacji i zasięgu obszarów chronionych

20 Lp. Nazwa przedmiotu 4 Zarządzanie zasobami wodnymi Wiedza - globalne problemy gospodarki wodnej - funkcje gospodarcze wód - zasady Zintegrowanego Zarządzania Zasobami Wodnymi - Ramowa Dyrektywa Wodna podstawowe założenia i ich realizacja w gospodarce wodnej Polski - bilans wodny, kryteria oceny zasobów wodnych - ochrona przeciwpowodziowa Umiejętności: - ocena przydatności wód powierzchniowych i podziemnych dla wybranych działów gospodarki

21 Priorytety Gospodarka wodnościekowa Cel wyposażenie (do końca 2015 r.) aglomeracji powyżej 15 tys. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków zgodnie z wymogami akcesyjnymi nałożonymi na Polskę przez UE

22 Gospodarka wodami podziemnymi Zasoby wód podziemnych będą miały coraz większe znaczenie dla gospodarki Jednym z najważniejszych zadań jest znajomość (opracowanych przez hydrogeologów) bilansów zasobów wód podziemnych, ocena czynników wpływających na ich kształtowanie oraz opracowanie sposobów ochrony Dlaczego powstała nowa Dyrektywa dotycząca wód podziemnych? Dyrektywa 2000/60/WE, OJ L327 z

23 Gospodarka wodami podziemnymi gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, kształtowanie i ochrona zasobów wodnych, korzystanie z wód zarządzanie zasobami wodnymi krótkoterminowe i długoterminowe Gospodarowanie wodami uwzględnia zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności, tak aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne (Prawo wodne,

24 Lp. Nazwa przedmiotu 5 Instrumenty zarządzania środowiskiem Wiedza: - instrumenty zarządzania środowiskiem definicje i funkcje - instrumenty prawne, finansowe i społeczne w zarządzaniu środowiskiem - strategiczne oceny oddziaływania na środowisko (strategiczne oceny programów ochrony środowiska) Umiejętności: - przeprowadzenie postępowania w sprawie stanu faktycznego ochrony środowiska w wybranym przedsiębiorstwie

25 Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

26 Lp. 6 Nazwa przedmiotu Ćwiczenia terenowe z ochrony i kształtowania środowiska Kształcenie umiejętności w zakresie dokonywania - inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej: rozpoznanie budowy geologicznej, analiza warunków hydrogeologicznych, analiza antropogenicznych przeobrażeń rzeźby, charakterystyka sieci hydrologicznej i koryta rzecznego, przepustowość koryta, wpływ rzeki na tereny przyległe, naturalność wód powierzchniowych, charakterystyka i ocena gleby jako elementu biotopu w warunkach agrosystemu i środowiska naturalnego, charakterystyka i ocena chemiczna siedliska wodnego, ocena stabilności fragmentu krajobrazu według kryterium sieci połączeń

27 W ubiegłych latach dla studentów specjalizacji Ochrona i kształtowanie środowiska prowadzono ćwiczenia terenowe przedmiotowe. Odbywały się one w Stacji Morskiej UG w Helu Fokarium trening i karmienie fok (Fot. W. Wilczyńska-Michalik, kwiecień, 2008) Studenci III roku po zajęciach w Obserwatorium Geofizyki w Helu (obserwacje geomagnetyczne) (kwiecień, 2008)

28 Lp. Nazwa przedmiotu 7 Ekologiczne podstawy kształtowania krajobrazu Więcej informacji: Dr Piotr Lewik Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

29 Lp. Nazwa przedmiotu 8 Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza Wiedza: - kryteria oceny przyrodniczych uwarunkowań działalności człowieka - wybrane metody i techniki waloryzacji środowiska przyrodniczego - bonitacja i kwalifikacja jako elementy oceny właściwej - skale pomiarowe stosowane w bonitacji Umiejętności: - Sporządzenie projektu: Ocena przydatności środowiska przyrodniczego dla realizowania działań o charakterze gospodarczym (np. turystyka i wypoczynek dla osób starszych i niepełnosprawnych i in.) - Sporządzenie projektu Ocena przydatności środowiska przyrodniczego dla realizowania działań o charakterze inwestycyjnym (np. dla potrzeb budownictwa i in.

30 Lp. Nazwa przedmiotu 9 Audyt środowiskowy Audyt środowiskowy narzędzie zarządzania obejmujące systematyczną, udokumentowaną, okresową i obiektywną ocenę efektów działalności organizacji, systemu zarządzania i procesów służących ochronie środowiska Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

31 Lp. Nazwa przedmiotu 10 Zarządzanie zasobami energetycznymi Wiedza: - Polityka Energetyczna Polski i jej uwarunkowania - Strategiczna Ocena Polityki Energetycznej Polski - Odnawialne źródła energii potencjał w Polsce - wpływ na środowisko spalania paliw stałych - wpływ na środowisko odnawialnych źródeł energii Umiejętności - Umiejętności oceny potencjału środowiska przyrodniczego dla potrzeb rozwoju energetyki odnawialnej

32 Polityka energetyczna Polski do 2030 roku (PEP)

33 Lp. Nazwa przedmiotu 11 Rewitalizacja, rewaloryzacja i rekultywacja Wiedza: - podstawowa terminologia - rekultywacja: rodzaje i metody - ocena stanu i metody ochrony wybranych elementów środowiska kulturowego - rewitalizacja obszarów miejskich - tereny pogórnicze szansą rozwoju dla regionu Umiejętności: - umiejętność wykonania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wybranych programów rekultywacji i rewitalizacji

34 W ostatnich latach w wielu polskich miastach jest realizowany program rewitalizacji (odnawiania starych dzielnic przemysłowych czy wojskowych, starych centrów śródmiejskich, ich ożywianie architektoniczne, urbanistyczne, gospodarcze i społeczne). Gniezno. Budynki powojskowe przeznaczone do rewitalizacji Programu Rewitalizacji Obszarów Miejskich w Czeladzi spółdzielnie mieszkaniowe mogą się ubiegać się o wsparcie finansowe pochodzące z funduszy europejskich w realizacji między innymi prowadzonych przez siebie remontów. Autor: Adam Gawron Czeladź: kopalnia Saturn

35 Rewitalizacja, rewaloryzacja i rekultywacja Katowice os. Giszowiec stare zabudowania Fot. Łukasz Rutka (praca magisterska)

36 Rekultywacja składowiska odpadów Maślice (woj. dolnośląskie) Zwałowisko wewnętrzne O/Bełchatów, widok zrekultywowanego zbocza wschodniego Rekultywacja zbiornika odpadów niebezpiecznych i szkodliwych po ZSO Górka" w Trzebini Na zdjęciach powyżej wybrane przykłady rekultywacji

37 Na zdjęciach dokumentacja fotograficzna do pracy magisterskiej nt. Rekultywacja terenu po zlikwidowanych Zakładach Chemicznych Tarnowskie Góry w Tarnowskich Górach. Na zdjęciu po prawej autorka pracy, P. M. Marszałek w terenie

38 Lp. Nazwa przedmiotu 12 Podstawy gospodarki surowcami mineralnymi Wiedza: - występowanie złóż surowców mineralnych (Polska, świat) - zarys historii geologii gospodarczej w Polsce - uwarunkowania ekonomiczne działalności geologicznej wydobycia kopalin - wystarczalność zasobów złóż kopalin - rynki zasobów mineralnych - bezpieczeństwo surowcowe Więcej informacji: Dr hab. inż. Grzegorz Haczewski, prof. UP Zakład Geologii

39 Podstawy gospodarki surowcami mineralnymi ocena perspektyw surowcowych ocena wartości ekonomicznej zasobów surowców kopalnych na podstawie danych geologicznych waloryzacja złóż

40 Studia II-stopnia Lp. Nazwa przedmiotu 1 Zrównoważony rozwój 2 Podstawy systemu zarządzania środowiskiem 3 Środki zarządzania środowiskiem 4 Monitoring środowiska 5 Zarządzanie gospodarką odpadami Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem 6 ekologicznym

41 Lp. Nazwa przedmiotu 1 Zrównoważony rozwój Wiedza: - ewolucja sposobu myślenia - od ekologii do ekorozwoju - Szczyty Ziemi 1992; 2002, 2012 dokumenty, postanowienia - zasady i prawa rozwoju zrównoważonego - działania WWF na rzecz rozwoju zrównoważonego - raporty międzynarodowe: Living Planet Report, State of the World, - wskaźniki rozwoju zrównoważonego - zielone zamówienia publiczne Umiejętności: umiejętność sporządzania i weryfikacji planów i programów wybranych działań gospodarczych z uwzględnieniem zasad rozwoju zrównoważonego (rozwój transportu, zamieszkiwanie, gospodarka odpadami i in.)

42

43 Konflikty i problemy społeczne a rozwój zrównoważony

44 Lp. Nazwa przedmiotu 2 Podstawy systemu zarządzania środowiskiem Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

45 LCA jest narzędziem wspomagania decyzji w przemyśle, organizacjach rządowych i pozarządowych. Może służyć do tworzenia strategii w zakresie logistyki wyrobów i ich opakowań, do projektowania wyrobów lub procesów

46

47 Analiza Cyklu Życia Produktu

48 Life Cycle Assessment of natural and artificial Christmas trees as a tool for the formation of manufacturers and consumers ecological awareness Wanda Wilczyńska-Michalik Sebastian Warzecha Pedagogical University of Kraków Institute of Geography Kraków, ul. Podchorążych 2

49 Waloryzacja krajobrazu

50 Lp. Nazwa przedmiotu 3 Środki zarządzania środowiskiem Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

51 Lp. Nazwa przedmiotu 4 Monitoring środowiska Wiedza: - Państwowy monitoring Środowiska historia, struktura organizacyjna, cele i zadania - PMŚ a wymagania Unii Europejskiej - Programy Państwowego Monitoringu Środowiska - Podsystemy PMŚ - metodyka i zakres dokonywania pomiarów i ocen w ramach podsystemów PMŚ w świetle aktów prawnych Umiejętności: - projektowanie sieci pomiarowych (m. powietrza, m. gleby) - analiza i synteza wyników uzyskiwanych w ramach PMŚ pod kątem oceny potencjalnych zagrożeń i podejmowania działań naprawczych

52 Struktura funkcjonalna PMŚ podsystemy Jakość środowiska Emisja 1. Monitoring jakości powietrza 1. Emisje do powietrza 2. Monitoring jakości śródlądowych wód powierzchniowych 3. Monitoring jakości śródlądowych wód podziemnych 4. Monitoring jakości Morza Bałtyckiego 5. Monitoring jakości gleby i ziemi 6. Monitoring hałasu 7. Monitoring pól elektromagnetycznych 8. Monitoring promieniowania jonizującego 9. Monitoring lasów 10. Monitoring przyrody w tym zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego 2. Emisje do wód 3. Odpady

53 Lp. Nazwa przedmiotu 5 Zarządzanie gospodarką odpadami Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem 6 ekologicznym Przepraszamy treści zostaną uzupełnione w późniejszym terminie

54

55

56 Zachęcamy i zapraszamy wszystkich studentów do wyboru specjalności Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym

Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym Wydział Geograficzno-Biologiczny kierunek GEOGRAFIA specjalność Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność na studiach I i II stopnia uruchomiono, gdyż

Bardziej szczegółowo

Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym

Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym Wydział Geograficzno-Biologiczny kierunek GEOGRAFIA specjalność Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność na studiach I i II stopnia uruchomiono, gdyż

Bardziej szczegółowo

Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie OCHRONA ŚRODOWISKA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym. kierunek

Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie OCHRONA ŚRODOWISKA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym. kierunek Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie kierunek OCHRONA ŚRODOWISKA specjalność Instytutu Geografii Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność

Bardziej szczegółowo

Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie OCHRONA ŚRODOWISKA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym. kierunek

Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie OCHRONA ŚRODOWISKA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym. kierunek Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie kierunek OCHRONA ŚRODOWISKA specjalność Instytutu Geografii Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Specjalności do wyboru na kierunku geografia

Specjalności do wyboru na kierunku geografia Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Specjalności do wyboru na kierunku geografia I rok geografii stacjonarnej, studia I stopnia (licencjackie) 2009/2010 Specjalności realizowane

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Zespół dydaktyczny Ochrona środowiska, studia I stopnia studia stacjonarne KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Kartografia środowiskowa Environmental Cartography Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. inż. Wanda Wilczyńska

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB

Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB Wojciech Paciura, Olimpia Kozłowska Państwowa Służba Hydrologiczna Państwowa Służba Geologiczna PSG+PSH+PIB=Instytut 1919 2014 Geologia nie jedną ma twarz Geologia podstawowa,

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata 10. Dane źródłowe - Informacja o stanie środowiska w roku 2014 i działalności kontrolnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w powiecie poznańskim ziemskim w roku 2014, WIOŚ, Poznań,

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały nr 56/2017, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 10 lipca 2017 r.

Załącznik do uchwały nr 56/2017, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 10 lipca 2017 r. Załącznik do uchwały nr 56/2017, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 10 lipca 2017 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie przewidzianych

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały nr 72/2014, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 27 czerwca 2014 r.

Załącznik do uchwały nr 72/2014, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 27 czerwca 2014 r. Załącznik do uchwały nr 72/2014, Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Lublinie z dnia 27 czerwca 2014 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Lódzki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Srodowiska PROGRAM PANSTWOWEGO MONITORINGU,, SRODOWISKA WOJEWODZTW A LÓDZKIEGO na lata

Lódzki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Srodowiska PROGRAM PANSTWOWEGO MONITORINGU,, SRODOWISKA WOJEWODZTW A LÓDZKIEGO na lata Lódzki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Srodowiska PROGRAM PANSTWOWEGO MONITORINGU,, SRODOWISKA WOJEWODZTW A LÓDZKIEGO na lata 2010-2012 Przedkladam Piotr MaKS Wojewódzki Inspektor Ochrony Srodowiska :guslewlcz

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Ochrona Środowiska studia I st. inżynierskie

Kierunek: Ochrona Środowiska studia I st. inżynierskie Kierunek: Ochrona Środowiska studia I st. inżynierskie PRZEDMIOTY KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO Moduł 1: Przedmioty kształcenia ogólnego 1. Wychowanie fizyczne 2. Język obcy PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Moduł 2: Nauki

Bardziej szczegółowo

GEOZAGROŻENIA geozagrożenia naturalne i antropogeniczne, monitoring modelowanie i prognozowanie geozagrożeń

GEOZAGROŻENIA geozagrożenia naturalne i antropogeniczne, monitoring modelowanie i prognozowanie geozagrożeń Nazwa kierunku Geografia Tryb studiów stacjonarny Profil studiów ogólnoakademicki Wydział Wydział Nauk o Ziemi Opis kierunku Studia drugiego stopnia na kierunku Geografia, trwają 4 semestry i kończą się

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia Kierunek Gospodarka Przestrzenna

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia Kierunek Gospodarka Przestrzenna Studia II stopnia Kierunek Gospodarka Przestrzenna Przedmioty kierunkowe prowadzą pracownicy Katedr: Katedry Gospodarki Przestrzennej i Administracji Samorządowej Katedry Gospodarki Regionalnej Katedry

Bardziej szczegółowo

MASTER-PLAN rekultywacja zbiorników pogórniczych

MASTER-PLAN rekultywacja zbiorników pogórniczych INSTYTUT GOSPODARKI SUROWCAMI MINERALNYMI I ENERGIĄ PAN Pracownia Badań Strategicznych Dr hab. inż. Elżbieta Pietrzyk-Sokulska prof. ndzw. MASTER-PLAN rekultywacja zbiorników pogórniczych Definicje pojęć

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

3. Omów pokrótce poszczególne etapy tworzenia wizualizacji obiektu inżynierskiego

3. Omów pokrótce poszczególne etapy tworzenia wizualizacji obiektu inżynierskiego Lista zagadnień na egzamin magisterski na kierunku Gospodarka przestrzenna od roku akademickiego 2016/2017 Ogólne 1. Charakterystyka danych teledetekcyjnych jako źródeł danych przestrzennych 2. Metody

Bardziej szczegółowo

Przedmiot Wykłady Ćwicz. Konw. Przedmioty obowiązkowe

Przedmiot Wykłady Ćwicz. Konw. Przedmioty obowiązkowe Minimum programowe dla studentów MISH rozpoczynających studia w roku 2016/2017 zamierzających uzyskać licencjat na kierunku Geografia WGSR w zakresie specjalności: Geografia fizyczna stosowana Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie Załącznik Nr 1 Wykaz najważniejszych aktów prawnych Prawodawstwo polskie Ustawy i Rozporządzenia o charakterze ogólnym Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA STUDIA STACJONARNE 1. STOPNIA Minimalna

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI DLA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA Ekonomika miast i regionów 1. Pojęcie warunków bytowych. 2.

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI DLA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA Ekonomika miast i regionów 1. Pojęcie warunków bytowych. 2. ZAGADNIENIA NA EGZAMIN LICENCJACKI DLA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA Ekonomika miast i regionów 1. Pojęcie warunków bytowych. 2. Jakość życia i ocena warunków bytowych. 3. Istota efektów zewnętrznych.

Bardziej szczegółowo

Wymiar godzin zajęć. wykłady. Obowiązkowe ZAL Przyrodnicze postawy gospodarowania E przestrzenią

Wymiar godzin zajęć. wykłady. Obowiązkowe ZAL Przyrodnicze postawy gospodarowania E przestrzenią Kierunek studiów: GOSPODARKA PRZESTRZENNA Załącznik nr do Uchwały Nr /07 Rady WIŚiG z dnia.07.07 r. Profil kształcenia: ogólnoakademicki Kod formy studiów i poziomu kształcenia: SI Wychowanie fizyczne

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚRODOWISKU

INFORMACJA O ŚRODOWISKU INFORMACJA O ŚRODOWISKU Prawo ochrony środowiska dr Tomasz Poskrobko PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA Podstawy prawne PMŚ tworzą: ustawa Prawo ochrony środowiska zawiera

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Gospodarka Przestrzenna Specjalność Planowanie rozwoju przestrzeni zurbanizowanych

Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Gospodarka Przestrzenna Specjalność Planowanie rozwoju przestrzeni zurbanizowanych Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Gospodarka Przestrzenna Specjalność Planowanie rozwoju przestrzeni zurbanizowanych Profil Absolwenta Absolwent uzyskuje wiedzę, umiejętności i kompetencje

Bardziej szczegółowo

Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska

Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska Konferencja Środowisko informacji Warszawa, 7-8.10.2015 r. Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska Mieczysław Kunz Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Nauk o Ziemi Katedra Geomatyki

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ochrona środowiska

Kierunek: ochrona środowiska rok studiów: I studia stacjonarne pierwszego stopnia rok akademicki 2014/2015 w ćw kon lab EC zal egz w ćw kon lab EC zal egz 1 Bezpieczeństwo pracy i ergonomia 2 Ochrona własności intelektualnej 3 Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA STUDIA INŻYNIERSKIE (1. STOPNIA)

SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA STUDIA INŻYNIERSKIE (1. STOPNIA) SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA STUDIA INŻYNIERSKIE (1. STOPNIA) Ważne informacje: Każdy student musi wybrać specjalność jest to integralna część studiów (zgodnie

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego

Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA F/PSZ-2/1/2 1/6 Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Ustawy Ustawa

Bardziej szczegółowo

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia PLAN 3,5-LETNICH STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (INŻYNIERSKICH) STACJONARNYCH (DZIENNYCH) I NIESTACJONARNYCH (ZAOCZNYCH) NA KIERUNKU OCHRONA ŚRODOWISKA PRZEDMIOTY KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO, PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników System Informacji Geograficznej (GIS: ang. Geographic Information System) system informacyjny służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych. Najbardziej oczywistą

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: GOSPODARKA WODNA

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: GOSPODARKA WODNA OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW: GOSPODARKA WODNA Nazwa kierunku studiów Nazwa jednostki Poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji Poziom kształcenia Profil kształcenia Tytuł zawodowy

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia stacjonarne Geografia, wszystkie specjalizacje

Studia I stopnia stacjonarne Geografia, wszystkie specjalizacje Studia I stopnia stacjonarne Geografia, wszystkie specjalizacje L.p. Nazwa przedmiotu Forma zaliczenia Semestr 1 2 3 4 5 6 Kursy podstawowe 1 Wstęp do geografii 2 Astronomiczne podstawy geografii 3 Systemy

Bardziej szczegółowo

WÓJT GMINY ŁAZISKA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ŁAZISKA

WÓJT GMINY ŁAZISKA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ŁAZISKA WÓJT GMINY ŁAZISKA PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA DLA GMINY ŁAZISKA (2004-2015) Łaziska 2004 Autorzy opracowania: dr Witold Wołoszyn mgr Tomasz Furtak Ważniejsze skróty użyte w tekście ARiMR - Agencja Restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

System planowania. Rola opracowania ekofizjograficznego w planowaniu przestrzennym

System planowania. Rola opracowania ekofizjograficznego w planowaniu przestrzennym System planowania Rola opracowania ekofizjograficznego w planowaniu przestrzennym Opracowania środowiskowe w systemie planowania przestrzennego w Polsce Obowiązek wykonywania opracowania ekofizjograficznego

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce. Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce. Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku Narzędzia polityki ekologicznej państwa: instrumenty prawne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r.

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r. Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na 11.10.2003 r. Regulacje ogólne dotyczące ochrony środowiska - Konstytucja Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

WF-ST1-GI--12/13Z-MONI

WF-ST1-GI--12/13Z-MONI Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Gospodarka przestrzenna I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Monitoring środowiska Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu Kod/Specjalność

Bardziej szczegółowo

POZWOLENIE ZINTEGROWANE

POZWOLENIE ZINTEGROWANE POZWOLENIE ZINTEGROWANE : art. 184 ust.2, art. 208 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.); art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 27 ust.

Bardziej szczegółowo

VIII. Zarządzanie Programem ochrony środowiska

VIII. Zarządzanie Programem ochrony środowiska VIII. Zarządzanie Programem ochrony środowiska Ustawa Prawo ochrony środowiska wymaga określenia w programie środków niezbędnych do osiągnięcia celów, w tym mechanizmów prawno-ekonomicznych i środków finansowania.

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA OBSZARÓW POGÓRNICZYCH POŁOŻONYCH W OBRĘBIE MIAST

REWITALIZACJA OBSZARÓW POGÓRNICZYCH POŁOŻONYCH W OBRĘBIE MIAST INSTYTUT GOSPODARKI SUROWCAMI MINERALNYMI I ENERGIĄ PAN Pracownia Badań Strategicznych Dr hab. inż. Elżbieta Pietrzyk-Sokulska prof. ndzw. REWITALIZACJA OBSZARÓW POGÓRNICZYCH POŁOŻONYCH W OBRĘBIE MIAST

Bardziej szczegółowo

Plan studiów stacjonarnych (obowiązujących od roku akad. 2016/2017) studia I stopnia - kierunek gospodarka przestrzenna. semestr I

Plan studiów stacjonarnych (obowiązujących od roku akad. 2016/2017) studia I stopnia - kierunek gospodarka przestrzenna. semestr I Ilość 1 BHP i ergonomia 1 z 6 6 0 2 Ochrona własności intelektualnej 1 z 4 4 0 3 Rysunek techniczny i planistyczny 4 z 46 16 30 4 5 6 7 Społeczno-kulturowe uwarunkowania gospodarki Prawne podstawy gospodarki

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku Wsparcie przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej oraz gospodarki odpadami w Projekcie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Posiedzenie Konwentu Burmistrzów

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Polityka surowcowa a konieczność ochrony zasobów złóż

Polityka surowcowa a konieczność ochrony zasobów złóż Dr Michał Wilczyński Polityka surowcowa a konieczność ochrony zasobów złóż Konferencja Górnictwo jako branża strategiczna bariery i szanse rozwoju w gospodarce globalnej Warszawa 19 XI 2014 1 Polityka

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Podstawy do opracowania Programu Podstawa prawna: ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska: Prezydent

Bardziej szczegółowo

analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień

analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 3 analiza form geomorfologicznych; zagadnienia zagrożeń - osuwisk, powodzi i podtopień zasoby środowiska Zasoby odnawialne Zasoby nieodnawialne

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego na lata 2005-2012

Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego na lata 2005-2012 Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego Punktem odniesienia dla planowania polityki ekologicznej Województwa Małopolskiego była ocena: - aktualnego stanu środowiska, - realizacji opracowanego

Bardziej szczegółowo

Moduły i wybrane przedmioty na poszczególnych specjalnościach. Przedmioty

Moduły i wybrane przedmioty na poszczególnych specjalnościach. Przedmioty y i wybrane przedmioty na poszczególnych specjalnościach GEOLOGIA INŻYNIERSKA GEOLOGIA INŻYNIERSKA GEOINŻ GRT GEOMECH GEOF INFO geologia inżynierska*, mechanika gruntów, projektowanie geotechniczne, metodologia

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

System kontrolny w zakresie dotrzymania jakości wody oraz warunków zapewnienia odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych

System kontrolny w zakresie dotrzymania jakości wody oraz warunków zapewnienia odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych System kontrolny w zakresie dotrzymania jakości wody oraz warunków zapewnienia odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych mgr inŝ. Hanna GRUNT Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Gospodarka Przestrzenna Specjalność Planowanie rozwoju przestrzeni zurbanizowanych

Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Gospodarka Przestrzenna Specjalność Planowanie rozwoju przestrzeni zurbanizowanych Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Gospodarka Przestrzenna Specjalność Planowanie rozwoju przestrzeni zurbanizowanych Profil Absolwenta Absolwent uzyskuje wiedzę, umiejętności i kompetencje

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA

RAMOWA DYREKTYWA WODNA RAMOWA DYREKTYWA WODNA Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) wyznaczyła w 2000 r. cele dotyczące ochrony i przywracania ekosystemów wodnych będące podstawą zapewnienia długoterminowego zrównoważonego korzystania

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAWARTE W ZMIANIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO

INFORMACJE ZAWARTE W ZMIANIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO INFORMACJE ZAWARTE W ZMIANIE PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Głównym celem polityki przestrzennej, zapisanej w Planie, jest przywrócenie i utrwalenie ładu przestrzennego województwa

Bardziej szczegółowo

Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce

Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce Warszawa, 28 października 2013r. Jan Mikołaj Dzięciołowski, DG REGIO 1. Wnioski

Bardziej szczegółowo

I. PRZEDMIOT I ZAKRES OPRACOWANIA

I. PRZEDMIOT I ZAKRES OPRACOWANIA I. PRZEDMIOT I ZAKRES OPRACOWANIA 1. Przedmiot opracowania Wprowadzenie do zmiany Studium. Pierwsza edycja studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Łubniany opracowana została

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska. Ochrona środowiska

Ochrona środowiska.  Ochrona środowiska www.pgi.gov.pl ZAGROŻENIA NATURALNE Ekspertyzy stopnia zagrożenia osuwiskami, obrywami, osypiskami, krasem, podtopieniami, powodzią, erozją morską Mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi Karty

Bardziej szczegółowo

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ Projekt Aglomeracja konińska współpraca JST kluczem do nowoczesnego rozwoju gospodarczego jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA UNIWERSYTET ŁÓDZKI WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK OCHRONA ŚRODOWISKA PROGRAM STACJONARNYCH STUDIÓW JEDNOLITYCH MAGISTERSKICH rok IV-V (bloki magisterskie) z uwzględnieniem rodzaju prowadzonych

Bardziej szczegółowo

WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI. Dr Michał Wilczyński

WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI. Dr Michał Wilczyński WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI Dr Michał Wilczyński ZAKRES PUBLIKACJI O WĘGLU BRUNATNYM 1. Opis stanu górnictwa i energetyki węgla brunatnego w Polsce 2. Problemy środowiskowe, społeczne i gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Konferencja Innowacje w przemyśle a zmiany klimatu Warszawa, dn. 28 maja 2009 r. 1 Warszawa, dn.28 maja 2009 r. Plan prezentacji: Regionalna Strategia Innowacji

Bardziej szczegółowo

POLSKA AKADEMIA NAUK Rejestr instytutów naukowych Nr rejestru: RIN-VII-7/98 DZIAŁ I OZNACZENIE INSTYTUTU

POLSKA AKADEMIA NAUK Rejestr instytutów naukowych Nr rejestru: RIN-VII-7/98 DZIAŁ I OZNACZENIE INSTYTUTU DZIAŁ I OZNACZENIE INSTYTUTU 1 2 3 5 Pełna i skrócona nazwa instytutu, siedziba instytutu i adres, REGON, NIP Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk IGSMiE PAN 31-261

Bardziej szczegółowo

Ochrona wód SYLABUS A. Informacje ogólne

Ochrona wód SYLABUS A. Informacje ogólne Ochrona wód A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów/semestr Wymagania

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXV/198/2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 25 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Aktualizacji Programu ochrony środowiska dla miasta Tczewa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF)

Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF) Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF) Zakład Gleboznawstwa i Geografii Gleb Zakład Hydrologii Zakład Geomorfologii Zakład Klimatologii Zakład Geografii

Bardziej szczegółowo

Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska

Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska ZAŁĄCZNIK NR 1 Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. (tekst jednolity z dnia 23 stycznia 2008r., Dz. U. z 2008r. Nr

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Kierunek: GOSPODARKA PRZESTRZENNA Studia niestacjonarne pierwszego stopnia Plan obowiązuje studentów I i II roku.

Kierunek: GOSPODARKA PRZESTRZENNA Studia niestacjonarne pierwszego stopnia Plan obowiązuje studentów I i II roku. Lp. Kierunek: GOSPODARKA PRZESTRZENNA Studia niestacjonarne pierwszego stopnia Plan obowiązuje studentów I i II roku. Przedmiot Pun- Liczba kty po 1 2 3 ECTS sem. w c w c w c 1 Historia gospodarcza 4 z

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Bytom, 23 grudnia 2014 r. Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (2011 rok) cel główny rozwój gospodarki niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

Geografia studia 1. stopnia stacjonarne SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH STACJONARNYCH 1.

Geografia studia 1. stopnia stacjonarne SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH STACJONARNYCH 1. SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH STACJONARNYCH 1. STOPNIA specjalność nauczycielska geografia z przyrodą (studia nauczycielskie) specjalności nienauczycielskie: geografia

Bardziej szczegółowo

Minimum programowe dla studentów MISMaP i MISH od roku 2015/2016

Minimum programowe dla studentów MISMaP i MISH od roku 2015/2016 specjalność: GEOEKOLOGIA I KSZTAŁTOWANIE KRAJOBRAZU Krajobrazowe jednostki przestrzenne 15 z 2 Metody badań rzeźby i podłoża 15 30 e 4 Pozyskiwanie i analiza danych 15 15 z 3 Laboratoryjne metody badań

Bardziej szczegółowo

Witamy w Collegium Geographicum Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM

Witamy w Collegium Geographicum Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM Koncepcja Kierunków Rozwoju Przestrzennego Metropolii Poznań Witamy w Collegium Geographicum Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM CENTRUM BADAŃ METROPOLITALNYCH Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje

Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje Lp. Nazwa przedmiotu Forma zaliczenia 1 Metodologia nauk geograficznych Egzamin 2 Filozofia 3 Biogeografia 4 Geografia rolnictwa Egzamin

Bardziej szczegółowo

kierunek Ochrona Środowiska Kierunek zamawiany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

kierunek Ochrona Środowiska Kierunek zamawiany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego kierunek Ochrona Środowiska Kierunek zamawiany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Studia inżynierskie I stopnia trwają: - stacjonarne (dzienne) 3,5 roku - niestacjonarne (zaoczne) 4 lata Studia

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH STACJONARNYCH 1. STOPNIA Minimalna liczebność

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp. CZĘŚĆ PIERWSZA Zagadnienia ogólne prawa ochrony środowiska

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp. CZĘŚĆ PIERWSZA Zagadnienia ogólne prawa ochrony środowiska Spis treści Wykaz skrótów Wstęp CZĘŚĆ PIERWSZA Zagadnienia ogólne prawa ochrony środowiska ROZDZIAŁ I. Ogólna charakterystyka podstaw prawnych ochrony środowiska w Polsce ROZDZIAŁ II. Zasady ogólne prawa

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE DO PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA POWIATU STAROGARDZKIEGO NA LATA Z PERSPEKTYWĄ NA LATA

PODSUMOWANIE DO PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA POWIATU STAROGARDZKIEGO NA LATA Z PERSPEKTYWĄ NA LATA PODSUMOWANIE DO PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA POWIATU STAROGARDZKIEGO NA LATA 2017-2020 Z PERSPEKTYWĄ NA LATA 2021-2024 Po przyjęciu dokumentu pn. Program ochrony środowiska dla powiatu starogardzkiego

Bardziej szczegółowo

Dziedzictwo kulturowe i zasoby naturalne w programach Interreg

Dziedzictwo kulturowe i zasoby naturalne w programach Interreg Dziedzictwo kulturowe i zasoby naturalne w programach Interreg Wydział Europejskiej Współpracy Terytorialnej Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Wspólne zasady programów Interreg dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych

Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych Nazwa studiów podyplomowych: Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych Studia podyplomowe przeznaczone są dla wszystkich absolwentów wyższych uczelni zainteresowanych nowoczesnymi

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA PO IiŚ 2014-2020 stan prac Joanna Miniewicz WFOŚiGW w Gdańsku Fundusze polityki spójności 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko 27 513,90 Inteligentny Rozwój 8 614,10 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

Spotkanie konsultacyjne na temat Listy przedsięwzięć priorytetowych planowanych do dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach na 2017 rok

Spotkanie konsultacyjne na temat Listy przedsięwzięć priorytetowych planowanych do dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach na 2017 rok Spotkanie konsultacyjne na temat Listy przedsięwzięć priorytetowych planowanych do dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach na 2017 rok Katowice, 7 marca 2016 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Rok studiów I, semestr 1

Rok studiów I, semestr 1 Plan studiów zatwierdzony przez Radę Wydziału dnia 15 grudnia 2015 roku Załacznik nr 1a do Uchwały Nr 281 z dnia 15 grudnia 2015 roku Plan studiów obowiązujący od roku akademickiego 2016/2017 na kierunku:

Bardziej szczegółowo

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków dr inż. Andrzej Tyszecki Poznań, 21 listopada 2012 Aspekty prawne Obszary: lądowe i morskie Prawo: krajowe, UE i międzynarodowe Problemy: zmienność

Bardziej szczegółowo