Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym"

Transkrypt

1 Wydział Geograficzno-Biologiczny kierunek GEOGRAFIA specjalność Zarządzanie środowiskiem geograficznym Opracowanie: Dr hab. inż. Wanda Wilczyńska-Michalik, prof. UP Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

2 Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność na studiach I i II stopnia uruchomiono, gdyż uznano, że poznanie mechanizmów ekonomicznych, prawnych i administracyjnych w uzupełnieniu do przyrodniczych podstaw nauk o środowisku otwiera przed absolwentami nowe perspektywy na rynku pracy: w jednostkach administracji państwowej, w jednostkach Inspekcji Ochrony Środowiska, w samorządzie terytorialnym, w jednostkach ochrony środowiska zakładów przemysłowych, w firmach wykonujących ekspertyzy i opracowania z zakresu ochrony środowiska. Zdobyta wiedza może też ułatwić prowadzenie własnej działalności gospodarczej.

3 Ochrona środowiska Zarządzanie środowiskiem

4 Jak rozwiązać ten problem? Ekologia Jakie podjąć działania? Polityka Zarządzanie Ochrona środowiska Sozologia Jakie procedury ustawodawcze są niezbędne? Ekonomia Jakie są potrzeby finansowe?

5 Czym jest zarządzanie środowiskiem? Zarządzanie środowiskiem, to zarządzanie działaniami (np. firm, zakładów przemysłowych), które mają, miały lub mogą mieć wpływ na środowisko. Jaki jest cel zarządzania środowiskiem? Celem zarządzania środowiskiem jest zachowanie surowców naturalnych (odpowiedniej jakości i ilości) w długiej (nieograniczonej?) perspektywie czasowej, ograniczenie emisji zanieczyszczeń i zagrożeń środowiskowych oraz ochrona zdrowia ludzi.

6 Jaki jest cel zarządzania środowiskiem? poszukiwanie możliwości minimalizacji oddziaływania prowadzonej działalności na środowisko oraz podnoszenia efektywności tej działalności

7 STUDIA STACJONARNE I STOPNIA

8 Lp. Nazwa przedmiotu 1 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem 2 Podstawy prawne ochrony środowiska 3 Zarządzanie obszarami chronionymi 4 Zarządzanie zasobami wodnymi 5 Instrumenty zarządzania środowiskiem Ćwiczenia terenowe z ochrony i kształtowania 6 środowiska 7 Ekologiczne podstawy kształtowania krajobrazu 8 Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza 9 Audyt środowiskowy 10 Zarządzanie zasobami energetycznymi 11 Rewitalizacja, rewaloryzacja i rekultywacja 12 Podstawy gospodarki surowcami mineralnymi

9 STUDIA STACJONARNE II STOPNIA

10 Lp. Nazwa przedmiotu 1 Zrównoważony rozwój 2 Podstawy systemu zarządzania środowiskiem 3 Środki zarządzania środowiskiem 4 Monitoring środowiska 5 Zarządzanie gospodarką odpadami Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem 6 ekologicznym

11 Krótka informacja o treści przedmiotów

12 Lp. STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Nazwa przedmiotu 1 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem Wiedza: - treść omawianych kartograficznych opracowań tematycznych (map i atlasów) - Instrukcja wykonania omawianych typów map Umiejętności: - samodzielne opracowanie map w wersji cyfrowej - umiejętność wykorzystania treści map dla potrzeb waloryzacji środowiska geograficznego wybranego terenu - umiejętność wykorzystania treści map do sporządzania lub aktualizacji planów zagospodarowania przestrzennego

13 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem Mapa geologiczna Zachodnie Karpaty Fliszowe PIG, 1989; Różne wydzielenia litostratygraficzne Inne opracowania: atlasy geochemiczne mapy geologiczne mapy hydrogeologiczne mapy hydrograficzne mapy i atlasy geobotaniczne

14 Mapy tematyczne w zarządzaniu środowiskiem MAPA GEOSOZOLOGICZNA (1:50 000) (pierwsze arkusze opracowań geośrodowiskowych według Instrukcji z 1998 roku, obecnie mapy pod takim tytułem już nie są wykonywane) 1. MAPA GEOLOGICZNO-GOSPODARCZA POLSKI (1:50 000) (według Instrukcji z 2002 roku, PIG) 2. MAPA GEOŚRODOWISKOWA POLSKI (1:50 000) (według Instrukcji z 2005 roku, PIG) 3. MAPA TERENÓW ZDEGRADOWANYCH I PODWYŻSZONEGO ZAGROŻENIA NATURALNEGO (1:10 000) (według Instrukcji z 2007 roku, PIG) MAPA SOZOLOGICZNA (1:50 000) (Główny Geodeta Kraju)

15 Kartografia geośrodowiskowa Mapa geologicznogospodarcza Polski 1: Instrukcja Opracowania i Aktualizacji Mapy Geologiczno- Gospodarczej Polski w skali 1:50 000, PIG, Warszawa, 2002

16 Mapa Geośrodowiskowa Polski (MGP) wykonywana jest od roku 2002

17 Lp. Nazwa przedmiotu 2 Podstawy prawne ochrony środowiska Wiedza: - Prawo ochrony środowiska - aktualne zmiany prawne - stawki opłat za gospodarcze wykorzystanie środowiska Umiejętności: - zawsze na bieżąco z przepisami ochrony środowiska - zastosowanie prawa ochrony środowiska w praktyce

18 Prawo ochrony środowiska Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Z: Nowelizacja ustawy prawo ochrony środowiska Jakie są aktualne przepisy o ochronie środowiska? Jak w praktyce stosować niejasne przepisy o ochronie środowiska?

19 Lp. Nazwa przedmiotu 3 Zarządzanie obszarami chronionymi Wiedza: - Ustawa o ochronie przyrody (stan aktualny; obecnie ) - system ochrony przyrody w Polsce - kryteria wyznaczania prawnych form ochrony przyrody w Polsce Umiejętności: - waloryzacja środowiska przyrodniczego dla potrzeb wyznaczania lokalizacji i zasięgu obszarów chronionych

20 Lp. Nazwa przedmiotu 4 Zarządzanie zasobami wodnymi Wiedza - globalne problemy gospodarki wodnej - funkcje gospodarcze wód - zasady Zintegrowanego Zarządzania Zasobami Wodnymi - Ramowa Dyrektywa Wodna podstawowe założenia i ich realizacja w gospodarce wodnej Polski - bilans wodny, kryteria oceny zasobów wodnych - ochrona przeciwpowodziowa Umiejętności: - ocena przydatności wód powierzchniowych i podziemnych dla wybranych działów gospodarki

21 Priorytety Gospodarka wodnościekowa Cel wyposażenie (do końca 2015 r.) aglomeracji powyżej 15 tys. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków zgodnie z wymogami akcesyjnymi nałożonymi na Polskę przez UE

22 Gospodarka wodami podziemnymi Zasoby wód podziemnych będą miały coraz większe znaczenie dla gospodarki Jednym z najważniejszych zadań jest znajomość (opracowanych przez hydrogeologów) bilansów zasobów wód podziemnych, ocena czynników wpływających na ich kształtowanie oraz opracowanie sposobów ochrony Dlaczego powstała nowa Dyrektywa dotycząca wód podziemnych? Dyrektywa 2000/60/WE, OJ L327 z

23 Gospodarka wodami podziemnymi gospodarowanie wodami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, kształtowanie i ochrona zasobów wodnych, korzystanie z wód zarządzanie zasobami wodnymi krótkoterminowe i długoterminowe Gospodarowanie wodami uwzględnia zasadę wspólnych interesów i jest realizowane przez współpracę administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności, tak aby uzyskać maksymalne korzyści społeczne (Prawo wodne,

24 Lp. Nazwa przedmiotu 5 Instrumenty zarządzania środowiskiem Wiedza: - instrumenty zarządzania środowiskiem definicje i funkcje - instrumenty prawne, finansowe i społeczne w zarządzaniu środowiskiem - strategiczne oceny oddziaływania na środowisko (strategiczne oceny programów ochrony środowiska) Umiejętności: - przeprowadzenie postępowania w sprawie stanu faktycznego ochrony środowiska w wybranym przedsiębiorstwie

25 Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

26 Lp. 6 Nazwa przedmiotu Ćwiczenia terenowe z ochrony i kształtowania środowiska Kształcenie umiejętności w zakresie dokonywania - inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej: rozpoznanie budowy geologicznej, analiza warunków hydrogeologicznych, analiza antropogenicznych przeobrażeń rzeźby, charakterystyka sieci hydrologicznej i koryta rzecznego, przepustowość koryta, wpływ rzeki na tereny przyległe, naturalność wód powierzchniowych, charakterystyka i ocena gleby jako elementu biotopu w warunkach agrosystemu i środowiska naturalnego, charakterystyka i ocena chemiczna siedliska wodnego, ocena stabilności fragmentu krajobrazu według kryterium sieci połączeń

27 W ubiegłych latach dla studentów specjalizacji Ochrona i kształtowanie środowiska prowadzono ćwiczenia terenowe przedmiotowe. Odbywały się one w Stacji Morskiej UG w Helu Fokarium trening i karmienie fok (Fot. W. Wilczyńska-Michalik, kwiecień, 2008) Studenci III roku po zajęciach w Obserwatorium Geofizyki w Helu (obserwacje geomagnetyczne) (kwiecień, 2008)

28 Lp. Nazwa przedmiotu 7 Ekologiczne podstawy kształtowania krajobrazu Więcej informacji: Dr Piotr Lewik Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

29 Lp. Nazwa przedmiotu 8 Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza Wiedza: - kryteria oceny przyrodniczych uwarunkowań działalności człowieka - wybrane metody i techniki waloryzacji środowiska przyrodniczego - bonitacja i kwalifikacja jako elementy oceny właściwej - skale pomiarowe stosowane w bonitacji Umiejętności: - Sporządzenie projektu: Ocena przydatności środowiska przyrodniczego dla realizowania działań o charakterze gospodarczym (np. turystyka i wypoczynek dla osób starszych i niepełnosprawnych i in.) - Sporządzenie projektu Ocena przydatności środowiska przyrodniczego dla realizowania działań o charakterze inwestycyjnym (np. dla potrzeb budownictwa i in.

30 Lp. Nazwa przedmiotu 9 Audyt środowiskowy Audyt środowiskowy narzędzie zarządzania obejmujące systematyczną, udokumentowaną, okresową i obiektywną ocenę efektów działalności organizacji, systemu zarządzania i procesów służących ochronie środowiska Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

31 Lp. Nazwa przedmiotu 10 Zarządzanie zasobami energetycznymi Wiedza: - Polityka Energetyczna Polski i jej uwarunkowania - Strategiczna Ocena Polityki Energetycznej Polski - Odnawialne źródła energii potencjał w Polsce - wpływ na środowisko spalania paliw stałych - wpływ na środowisko odnawialnych źródeł energii Umiejętności - Umiejętności oceny potencjału środowiska przyrodniczego dla potrzeb rozwoju energetyki odnawialnej

32 Polityka energetyczna Polski do 2030 roku (PEP)

33 Lp. Nazwa przedmiotu 11 Rewitalizacja, rewaloryzacja i rekultywacja Wiedza: - podstawowa terminologia - rekultywacja: rodzaje i metody - ocena stanu i metody ochrony wybranych elementów środowiska kulturowego - rewitalizacja obszarów miejskich - tereny pogórnicze szansą rozwoju dla regionu Umiejętności: - umiejętność wykonania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wybranych programów rekultywacji i rewitalizacji

34 W ostatnich latach w wielu polskich miastach jest realizowany program rewitalizacji (odnawiania starych dzielnic przemysłowych czy wojskowych, starych centrów śródmiejskich, ich ożywianie architektoniczne, urbanistyczne, gospodarcze i społeczne). Gniezno. Budynki powojskowe przeznaczone do rewitalizacji Programu Rewitalizacji Obszarów Miejskich w Czeladzi spółdzielnie mieszkaniowe mogą się ubiegać się o wsparcie finansowe pochodzące z funduszy europejskich w realizacji między innymi prowadzonych przez siebie remontów. Autor: Adam Gawron Czeladź: kopalnia Saturn

35 Rewitalizacja, rewaloryzacja i rekultywacja Katowice os. Giszowiec stare zabudowania Fot. Łukasz Rutka (praca magisterska)

36 Rekultywacja składowiska odpadów Maślice (woj. dolnośląskie) Zwałowisko wewnętrzne O/Bełchatów, widok zrekultywowanego zbocza wschodniego Rekultywacja zbiornika odpadów niebezpiecznych i szkodliwych po ZSO Górka" w Trzebini Na zdjęciach powyżej wybrane przykłady rekultywacji

37 Na zdjęciach dokumentacja fotograficzna do pracy magisterskiej nt. Rekultywacja terenu po zlikwidowanych Zakładach Chemicznych Tarnowskie Góry w Tarnowskich Górach. Na zdjęciu po prawej autorka pracy, P. M. Marszałek w terenie

38 Lp. Nazwa przedmiotu 12 Podstawy gospodarki surowcami mineralnymi Wiedza: - występowanie złóż surowców mineralnych (Polska, świat) - zarys historii geologii gospodarczej w Polsce - uwarunkowania ekonomiczne działalności geologicznej wydobycia kopalin - wystarczalność zasobów złóż kopalin - rynki zasobów mineralnych - bezpieczeństwo surowcowe Więcej informacji: Dr hab. inż. Grzegorz Haczewski, prof. UP Zakład Geologii

39 Podstawy gospodarki surowcami mineralnymi ocena perspektyw surowcowych ocena wartości ekonomicznej zasobów surowców kopalnych na podstawie danych geologicznych waloryzacja złóż

40 Studia II-stopnia Lp. Nazwa przedmiotu 1 Zrównoważony rozwój 2 Podstawy systemu zarządzania środowiskiem 3 Środki zarządzania środowiskiem 4 Monitoring środowiska 5 Zarządzanie gospodarką odpadami Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem 6 ekologicznym

41 Lp. Nazwa przedmiotu 1 Zrównoważony rozwój Wiedza: - ewolucja sposobu myślenia - od ekologii do ekorozwoju - Szczyty Ziemi 1992; 2002, 2012 dokumenty, postanowienia - zasady i prawa rozwoju zrównoważonego - działania WWF na rzecz rozwoju zrównoważonego - raporty międzynarodowe: Living Planet Report, State of the World, - wskaźniki rozwoju zrównoważonego - zielone zamówienia publiczne Umiejętności: umiejętność sporządzania i weryfikacji planów i programów wybranych działań gospodarczych z uwzględnieniem zasad rozwoju zrównoważonego (rozwój transportu, zamieszkiwanie, gospodarka odpadami i in.)

42

43 Konflikty i problemy społeczne a rozwój zrównoważony

44 Lp. Nazwa przedmiotu 2 Podstawy systemu zarządzania środowiskiem Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

45 LCA jest narzędziem wspomagania decyzji w przemyśle, organizacjach rządowych i pozarządowych. Może służyć do tworzenia strategii w zakresie logistyki wyrobów i ich opakowań, do projektowania wyrobów lub procesów

46

47 Analiza Cyklu Życia Produktu

48 Life Cycle Assessment of natural and artificial Christmas trees as a tool for the formation of manufacturers and consumers ecological awareness Wanda Wilczyńska-Michalik Sebastian Warzecha Pedagogical University of Kraków Institute of Geography Kraków, ul. Podchorążych 2

49 Waloryzacja krajobrazu

50 Lp. Nazwa przedmiotu 3 Środki zarządzania środowiskiem Więcej informacji: Dr Michał Kasina Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

51 Lp. Nazwa przedmiotu 4 Monitoring środowiska Wiedza: - Państwowy monitoring Środowiska historia, struktura organizacyjna, cele i zadania - PMŚ a wymagania Unii Europejskiej - Programy Państwowego Monitoringu Środowiska - Podsystemy PMŚ - metodyka i zakres dokonywania pomiarów i ocen w ramach podsystemów PMŚ w świetle aktów prawnych Umiejętności: - projektowanie sieci pomiarowych (m. powietrza, m. gleby) - analiza i synteza wyników uzyskiwanych w ramach PMŚ pod kątem oceny potencjalnych zagrożeń i podejmowania działań naprawczych

52 Struktura funkcjonalna PMŚ podsystemy Jakość środowiska Emisja 1. Monitoring jakości powietrza 1. Emisje do powietrza 2. Monitoring jakości śródlądowych wód powierzchniowych 3. Monitoring jakości śródlądowych wód podziemnych 4. Monitoring jakości Morza Bałtyckiego 5. Monitoring jakości gleby i ziemi 6. Monitoring hałasu 7. Monitoring pól elektromagnetycznych 8. Monitoring promieniowania jonizującego 9. Monitoring lasów 10. Monitoring przyrody w tym zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego 2. Emisje do wód 3. Odpady

53 Lp. Nazwa przedmiotu 5 Zarządzanie gospodarką odpadami Zarządzanie bezpieczeństwem i ryzykiem 6 ekologicznym Przepraszamy treści zostaną uzupełnione w późniejszym terminie

54

55

56 Zachęcamy i zapraszamy wszystkich studentów do wyboru specjalności Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zakład Ekorozwoju i Kształtowania Środowiska Geograficznego

Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym

Wydział Geograficzno-Biologiczny GEOGRAFIA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym Wydział Geograficzno-Biologiczny kierunek GEOGRAFIA specjalność Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność na studiach I i II stopnia uruchomiono, gdyż

Bardziej szczegółowo

Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie OCHRONA ŚRODOWISKA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym. kierunek

Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie OCHRONA ŚRODOWISKA. Zarządzanie środowiskiem geograficznym. kierunek Studia międzywydziałowe pierwszego stopnia inżynierskie kierunek OCHRONA ŚRODOWISKA specjalność Instytutu Geografii Zarządzanie środowiskiem geograficznym Zarządzanie środowiskiem geograficznym jako specjalność

Bardziej szczegółowo

Specjalności do wyboru na kierunku geografia

Specjalności do wyboru na kierunku geografia Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Specjalności do wyboru na kierunku geografia I rok geografii stacjonarnej, studia I stopnia (licencjackie) 2009/2010 Specjalności realizowane

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Zespół dydaktyczny

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Zespół dydaktyczny Ochrona środowiska, studia I stopnia studia stacjonarne KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Kartografia środowiskowa Environmental Cartography Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. inż. Wanda Wilczyńska

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB

Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB Cyfrowe dane geologiczne PIG-PIB Wojciech Paciura, Olimpia Kozłowska Państwowa Służba Hydrologiczna Państwowa Służba Geologiczna PSG+PSH+PIB=Instytut 1919 2014 Geologia nie jedną ma twarz Geologia podstawowa,

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚRODOWISKU

INFORMACJA O ŚRODOWISKU INFORMACJA O ŚRODOWISKU Prawo ochrony środowiska dr Tomasz Poskrobko PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA PAŃSTWOWY MONITORING ŚRODOWISKA Podstawy prawne PMŚ tworzą: ustawa Prawo ochrony środowiska zawiera

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GOSPODARKA PRZESTRZENNA STUDIA STACJONARNE 1. STOPNIA Minimalna

Bardziej szczegółowo

Kierunek: ochrona środowiska

Kierunek: ochrona środowiska rok studiów: I studia stacjonarne pierwszego stopnia rok akademicki 2014/2015 w ćw kon lab EC zal egz w ćw kon lab EC zal egz 1 Bezpieczeństwo pracy i ergonomia 2 Ochrona własności intelektualnej 3 Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia stacjonarne Geografia, wszystkie specjalizacje

Studia I stopnia stacjonarne Geografia, wszystkie specjalizacje Studia I stopnia stacjonarne Geografia, wszystkie specjalizacje L.p. Nazwa przedmiotu Forma zaliczenia Semestr 1 2 3 4 5 6 Kursy podstawowe 1 Wstęp do geografii 2 Astronomiczne podstawy geografii 3 Systemy

Bardziej szczegółowo

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia

8. Informatyka 9. Flora i fauna Polski 10. Geodezja i kartografia 11. Planowanie przestrzenne 12. Meteorologia i klimatologia PLAN 3,5-LETNICH STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA (INŻYNIERSKICH) STACJONARNYCH (DZIENNYCH) I NIESTACJONARNYCH (ZAOCZNYCH) NA KIERUNKU OCHRONA ŚRODOWISKA PRZEDMIOTY KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO, PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

WF-ST1-GI--12/13Z-MONI

WF-ST1-GI--12/13Z-MONI Karta przedmiotu Wydział: Wydział Finansów Kierunek: Gospodarka przestrzenna I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Monitoring środowiska Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia przedmiotu Kod/Specjalność

Bardziej szczegółowo

Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska

Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska Konferencja Środowisko informacji Warszawa, 7-8.10.2015 r. Mapa sozologiczna, jako źródło informacji o stanie środowiska Mieczysław Kunz Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Nauk o Ziemi Katedra Geomatyki

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA OBSZARÓW POGÓRNICZYCH POŁOŻONYCH W OBRĘBIE MIAST

REWITALIZACJA OBSZARÓW POGÓRNICZYCH POŁOŻONYCH W OBRĘBIE MIAST INSTYTUT GOSPODARKI SUROWCAMI MINERALNYMI I ENERGIĄ PAN Pracownia Badań Strategicznych Dr hab. inż. Elżbieta Pietrzyk-Sokulska prof. ndzw. REWITALIZACJA OBSZARÓW POGÓRNICZYCH POŁOŻONYCH W OBRĘBIE MIAST

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI

Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI Dr hab. Mariusz Szubert, prof. UP Projektowanie własnej ścieżki edukacji i kariery zawodowej SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH STACJONARNYCH 1. STOPNIA Minimalna liczebność

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego na lata 2005-2012

Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego na lata 2005-2012 Program Ochrony Środowiska Województwa Małopolskiego Punktem odniesienia dla planowania polityki ekologicznej Województwa Małopolskiego była ocena: - aktualnego stanu środowiska, - realizacji opracowanego

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku Wsparcie przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej oraz gospodarki odpadami w Projekcie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Posiedzenie Konwentu Burmistrzów

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Podstawy do opracowania Programu Podstawa prawna: ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska: Prezydent

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ Projekt Aglomeracja konińska współpraca JST kluczem do nowoczesnego rozwoju gospodarczego jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska. Ochrona środowiska

Ochrona środowiska.  Ochrona środowiska www.pgi.gov.pl ZAGROŻENIA NATURALNE Ekspertyzy stopnia zagrożenia osuwiskami, obrywami, osypiskami, krasem, podtopieniami, powodzią, erozją morską Mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi Karty

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników System Informacji Geograficznej (GIS: ang. Geographic Information System) system informacyjny służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych. Najbardziej oczywistą

Bardziej szczegółowo

Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce

Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce Potencjał przyszłego rozwoju Morza Bałtyckiego z uwzględnieniem wsparcia unijnego dla inwestycji środowiskowych w Polsce Warszawa, 28 października 2013r. Jan Mikołaj Dzięciołowski, DG REGIO 1. Wnioski

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ

WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ WPROWADZENIE DO ZAGADNIEŃ OCHRONY KLIMATU I GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Bytom, 23 grudnia 2014 r. Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (2011 rok) cel główny rozwój gospodarki niskoemisyjnej

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych

Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych Nazwa studiów podyplomowych: Działalność geologiczna na obszarach zurbanizowanych i uprzemysłowionych Studia podyplomowe przeznaczone są dla wszystkich absolwentów wyższych uczelni zainteresowanych nowoczesnymi

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

2. DOTYCHCZASOWA REALIZACJA ZADAŃ W DZIEDZINIE GEOLOGII INŻYNIERSKIEJ

2. DOTYCHCZASOWA REALIZACJA ZADAŃ W DZIEDZINIE GEOLOGII INŻYNIERSKIEJ Spis treści 1. Wstęp 3 2. Dotychczasowa realizacja zadań w dziedzinie geologii inżynierskiej 4 3. Główne kierunki działań na lata 2008-2015 4 3.1. Oceny oraz prognozy zmian warunków geologiczno-inżynierskich

Bardziej szczegółowo

Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF)

Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF) Studia stacjonarne I stopnia (3-letnie licencjackie) Specjalność Geografia fizyczna (GF) Zakład Gleboznawstwa i Geografii Gleb Zakład Hydrologii Zakład Geomorfologii Zakład Klimatologii Zakład Geografii

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Konferencja Innowacje w przemyśle a zmiany klimatu Warszawa, dn. 28 maja 2009 r. 1 Warszawa, dn.28 maja 2009 r. Plan prezentacji: Regionalna Strategia Innowacji

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

Geografia studia 1. stopnia SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH 1. STOPNIA

Geografia studia 1. stopnia SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH 1. STOPNIA SPECJALNOŚCI OFEROWANE W PLANIE STUDIÓW NA KIERUNKU GEOGRAFIA STUDIACH 1. STOPNIA Ważne informacje: Każdy student musi wybrać specjalność jest to integralna część studiów (zgodnie z programem studiów wynikającym

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA POLITYKI SUROWCOWEJ W KONTEKŚCIE OCHRONY ZLÓŻ KOPALIN

WYZWANIA POLITYKI SUROWCOWEJ W KONTEKŚCIE OCHRONY ZLÓŻ KOPALIN WYZWANIA POLITYKI SUROWCOWEJ W KONTEKŚCIE OCHRONY ZLÓŻ KOPALIN Sławomir Marek Brodziński Główny Geolog Kraju Ministerstwo Środowiska Warszawa, 11 marca 2015 r. Racjonalne i efektywne gospodarowanie zasobami

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje

Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje Studia niestacjonarne II stopnia geografia, wszystkie specjalizacje Lp. Nazwa przedmiotu Forma zaliczenia 1 Metodologia nauk geograficznych Egzamin 2 Filozofia 3 Biogeografia 4 Geografia rolnictwa Egzamin

Bardziej szczegółowo

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego, w myśl art. 17 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska opracowany został zgodnie z Polityką ekologiczną

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań realizowanych w komponencie. (2014 r.) OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI. ISO 9001:2009 WFOŚiGW w Zielonej Górze

Dofinansowanie zadań realizowanych w komponencie. (2014 r.) OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI. ISO 9001:2009 WFOŚiGW w Zielonej Górze ISO 9001:2009 Dofinansowanie zadań realizowanych w komponencie OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI I GOSPODARKA ODPADAMI (2014 r.) Zielona Góra, marzec 2014 r. Podstawy udzielania pomocy O dofinansowanie ze środków

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków

Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków Środowiskowo-przestrzenne aspekty eksploatacji gazu z łupków dr inż. Andrzej Tyszecki Poznań, 21 listopada 2012 Aspekty prawne Obszary: lądowe i morskie Prawo: krajowe, UE i międzynarodowe Problemy: zmienność

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA GEOGRAFIA

PROGRAM KSZTAŁCENIA GEOGRAFIA AKADEMIA POMORSKA W SŁUPSKU INSTYTUT GEOGRAFII I STUDIÓW REGIONALNYCH ul. Partyzantów 27, 76 200 Słupsk, tel. /59/ 84 00 50, fax. /59/ 84 01 50, e-mail: igeo@apsl.edu.pl PROGRAM KSZTAŁCENIA dla kierunku

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata

Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla miasta Tczewa na lata załącznik Nr 2 do uchwały Nr XXV/198/2012 Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 25 października 2012 r. w sprawie przyjęcia Aktualizacji Programu ochrony środowiska dla miasta Tczewa na lata 2012-2015 z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

1. Ochrona wód przed zanieczyszczeniem

1. Ochrona wód przed zanieczyszczeniem Uchwała nr 152/05 RN z dnia 19.12.2005r. Lista priorytetowych programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planowanych do finansowania w roku 2006 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW GMINA PRZECISZÓW STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW Część I WPROWADZENIE Załącznik nr 1 do uchwały Nr V/39/15 Rady Gminy Przeciszów z dnia 26 marca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury na lata Szansą dla zrównoważonego rozwoju regionu

Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury na lata Szansą dla zrównoważonego rozwoju regionu Regionalny Program Operacyjny Warmia i Mazury na lata 2014-2020 Szansą dla zrównoważonego rozwoju regionu poziom krajowy System rozwoju Polski: nowe dokumenty strategiczne KPZK+ DSRK+ +ŚSRK+ 9 strategii

Bardziej szczegółowo

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Zagadnienia kluczowe dla zrównoważonego rozwoju w perspektywie wdrażania RPO dla województwa lubelskiego na lata 2014-2020 analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA PO IiŚ 2014-2020 stan prac Joanna Miniewicz WFOŚiGW w Gdańsku Fundusze polityki spójności 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko 27 513,90 Inteligentny Rozwój 8 614,10 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Główne kierunki finansowania ochrony środowiska w ofercie na lata 2015-2020

Główne kierunki finansowania ochrony środowiska w ofercie na lata 2015-2020 Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Główne kierunki finansowania ochrony środowiska w ofercie na lata 2015-2020 Małgorzata Skucha

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu :: III Konferencja o Jeziorach :: Wolsztyn :: 12 września 2013r. :: Finansowanie gospodarki wodno-ściekowej i gospodarki wodnej w Wielkopolsce Dotychczasowe działania i nowe inicjatywy WFOŚiGW w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Problematyka seminariów magisterskich

Problematyka seminariów magisterskich Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie Problematyka seminariów magisterskich I rok geografii, studia stacjonarne magisterskie 2-letnie - seminaria w r. ak. 2011/2012 Problematyka

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW KIERUNEK INŻYNIERIA ŚRODOWISKA STUDIA II STOPNIA ROK AKADEMICKI 2015/2016

PLAN STUDIÓW KIERUNEK INŻYNIERIA ŚRODOWISKA STUDIA II STOPNIA ROK AKADEMICKI 2015/2016 UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, ARCHITEKTURY I INŻYNIERII ŚRODOWISKA PLAN STUDIÓW KIERUNEK INŻYNIERIA ŚRODOWISKA STUDIA II STOPNIA ROK AKADEMICKI 05/0 Program przyjęto Uchwałą Rady Wydziału

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa GOSPODARKA ODPADAMI Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa WFOŚiGW we Wrocławiu Zasady gospodarowania odpadami Projektowane zmiany prawne w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Badanie poziomu

Bardziej szczegółowo

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów.

A. Zawartość planu ochrony dla parku narodowego i obszaru Natura Porównanie zawartości obu planów. Zawartość, tryb sporządzania i zakres prac koniecznych dla sporządzenia projektu planu ochrony dla parku narodowego, uwzględniającego zakres planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Zgodnie z art. 20 ust.

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami na poziomie regionalnym

Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami na poziomie regionalnym Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami na poziomie regionalnym Hanna Grunt Prezes Zarządu WFOŚiGW 1 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest instytucją, powołaną na mocy ustawy

Bardziej szczegółowo

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA

12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekologia i ochrona środowiska 2. KIERUNEK: Mechanika i Budowa Maszyn 3. POZIOM STUDIÓW: I 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II/IV. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3 6. LICZBA GODZIN: 30

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH Joanna Borówka Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach Katowice 8 grudnia 2014r 1 Zagospodarowanie przestrzenne a ochrona

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej a problemy zachowania ładu przestrzennego oraz wartości przyrodniczych i kulturowych w województwie kujawsko-pomorskim

Rozwój energetyki wiatrowej a problemy zachowania ładu przestrzennego oraz wartości przyrodniczych i kulturowych w województwie kujawsko-pomorskim Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu Departament Planowania Strategicznego i Gospodarczego Rozwój energetyki wiatrowej a problemy zachowania ładu przestrzennego oraz wartości

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

7 - GOSPODARKA KOMUNALNA, MIESZKANIOWA, LOKALOWA, PRZESTRZENNA, BUDOWNICTWO, URBANISTYKA, ARCHITEKTURA, GEOLOGIA, OCHRONA ŚRODOWISKA

7 - GOSPODARKA KOMUNALNA, MIESZKANIOWA, LOKALOWA, PRZESTRZENNA, BUDOWNICTWO, URBANISTYKA, ARCHITEKTURA, GEOLOGIA, OCHRONA ŚRODOWISKA 7 - GOSPODARKA KOMUNALNA, MIESZKANIOWA, LOKALOWA, PRZESTRZENNA, BUDOWNICTWO, URBANISTYKA, ARCHITEKTURA, GEOLOGIA, OCHRONA ŚRODOWISKA II stopnia Symbole klasyfikacyjne III stopnia IV stopnia V stopnia Hasła

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

OŚ PRIORYTETOWA V RPO WO 2014-2020 OCHRONA ŚRODOWISKA, DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I NATURALNEGO KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE

OŚ PRIORYTETOWA V RPO WO 2014-2020 OCHRONA ŚRODOWISKA, DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I NATURALNEGO KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE OŚ PRIORYTETOWA V RPO WO 2014-2020 OCHRONA ŚRODOWISKA, DZIEDZICTWA KULTUROWEGO I NATURALNEGO KRYTERIA MERYTORYCZNE SZCZEGÓŁOWE Oś priorytetowa Działanie V Ochrona środowiska, dziedzictwa kulturowego i

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW. Semestr. Forma zal./ punkty ECTS. Liczba godz. w sem. Wykłady obowiązkowe

PLAN STUDIÓW. Semestr. Forma zal./ punkty ECTS. Liczba godz. w sem. Wykłady obowiązkowe BEZPIECZEŃSTWO EKOLOGICZNE profil ogólnoakademicki, studia stacjonarne I stopnia, 7 semestrów, 210 pkt. (cykl kształcenia rozpoczynający się w 2014 r.) ROK I - ROK AKADEMICKI 2014/15 Lp. Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

25 lat działalności NFOŚiGW

25 lat działalności NFOŚiGW 25 lat działalności NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 25 lat doświadczenia w finansowaniu projektów z obszaru ochrony środowiska powołany w okresie zmian ustrojowych w 1989

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII PROGRAM PRAKTYK

WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII PROGRAM PRAKTYK praktyki Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytet Gdański WYDZIAŁ OCEANOGRAFII I GEOGRAFII PROGRAM PRAKTYK GEOGRAFIA I GOSPODARKA GEOGRAFIA PRZESTRZENNA Praktyki zawodowe realizowane są w wymiarze

Bardziej szczegółowo

Nowa oferta programowa na lata 2015 2020

Nowa oferta programowa na lata 2015 2020 Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Oferta programowa dla JST na lata 2015-2020 Krystian Szczepański Zastępca Prezesa Nowa oferta programowa na lata 2015 2020 Nowa oferta zawiera 17

Bardziej szczegółowo

Tabela 2.1. Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych. Wydział Nauk o Środowisku

Tabela 2.1. Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych. Wydział Nauk o Środowisku Tabela 2.1. Przedmioty przyporządkowane do efektów kierunkowych - obszarowych Objaśnienie oznaczeń: K kierunkowe efekty kształcenia 1 studia pierwszego stopnia A profil ogólnoakademicki W kategoria wiedzy

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BAZY DANYCH W OBSZARZE WSPARCIA. 13.03.2013 Wrocław

WSTĘPNE ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BAZY DANYCH W OBSZARZE WSPARCIA. 13.03.2013 Wrocław WSTĘPNE ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BAZY DANYCH W OBSZARZE WSPARCIA dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas, dr Iwona Lejcuś, dr Iwona Zdralewicz mgr inż. Marzenna Strońska 13.03.2013 Wrocław Celem projektu SANAERO

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE

INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE INFORMACJE ZAWARTE W PREZENTACJI SĄ PRZEDMIOTEM NEGOCJACJI Z KOMISJĄ EUROPEJSKĄ I MOGĄ ULEC ZMIANIE MOŻLIWOŚCI FINANSOWANIA INWESTYCJI KOMUNALNYCH ZE ŚRODKÓW PO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO 2014-2020 2

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACYJNY PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BIAŁOGARD NA LATA 2014-2017 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY NA LATA 2018-2022

PLAN REALIZACYJNY PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BIAŁOGARD NA LATA 2014-2017 Z UWZGLĘDNIENIEM PERSPEKTYWY NA LATA 2018-2022 ZAŁĄCZNIK 1 do Programu ochrony środowiska Miasta Białogard na lata 2014-2017, z uwzględnieniem perspektywy na lata 2018-2022 PLAN REALIZACYJNY PROGRAMU OCHRONY ŚRODOWISKA DLA MIASTA BIAŁOGARD NA LATA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Dziennik Ustaw Nr 64 5546 Poz. 401 401 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu ochrony dla obszaru Natura 2000 Na podstawie art. 29 ust. 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne

Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne Regionalne dokumentacje hydrogeologiczne Prawo geologiczne i górnicze Art.42 Dokumentacja hydrogeologiczna 1. Dokumentację hydrogeologiczną sporządza się w celu: 1) ustalenia zasobów wód podziemnych; 2)

Bardziej szczegółowo

Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim

Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim Proces informowania przedstawicieli pracowników i przeprowadzania z nimi konsultacji w zakresie efektywnego wykorzystania zasobów w europejskim przemyśle stalowym Wnioski i zalecenia Kwiecień 2015 1 Przypomnienie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie obejmuje analizę uwarunkowań sozologicznych (ochrony środowiska) w oparciu o mapę sozologiczną

Ćwiczenie obejmuje analizę uwarunkowań sozologicznych (ochrony środowiska) w oparciu o mapę sozologiczną Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej [PUGP] Ćwiczenie 5 analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty i obszary

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo