Gmina Przasnysz. Gmina Przasnysz. Atrakcje turystyczne Bogatego i okolic

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gmina Przasnysz. Gmina Przasnysz. Atrakcje turystyczne Bogatego i okolic"

Transkrypt

1 Gmina Przasnysz Gmina Przasnysz położona jest w północnej części województwa mazowieckiego, w obszarze funkcjonalnym Zielone Płuca Polski. Otaczając miasto Przasnysz graniczy z gminami: Płoniawy Bramura, Krasne, Czernice Borowe, Krzynowłoga Mała i Jednorożec. Znaczna część obszaru gminy położona jest w obrębie Wysoczyzny Ciechanowskiej (80%), graniczącej z Równiną Kurpiowską. Malownicza krajobrazowo jest część północno-zachodnia gminy leżąca w obrębie wzniesień Mławskich zbudowanych z utworów moreny czołowej, gdzie zaznaczają się dwa wały morenowe. Jeden z nich ciągnie się z rejonu wsi Mchowo w kierunku północno-zachodnim do granicy gminy, drugi z rejonu wsi Osówiec Szlachecki w kierunku zbliżonym do poprzedniego, a ze względu na znaczne wysokości nazwany jest Górami Osowieckimi. Gmina zajmuje powierzchnię 184 km 2, z czego 77% to użytki rolne i 16% użytki leśne. Lasy zajmują grunty o niższych klasach bonitacyjnych, głównie w północnej i wschodniej części gminy. Pełnią one ważną rolę w podnoszeniu walorów krajobrazowych, utrzymaniu równowagi innych ekosystemów, regulacji stosunków wodnych i migracji faunistycznych. W północnej i wschodniej części gminy przeważają siedliska borów świeżych, gdzie w drzewostanie dominują sosna (80%) oraz brzoza, dąb, osika i jarzębina. Na obszarach podmokłych i zabagnionych przeważają siedliska lasów olszowych z dominacją olchy z domieszką jesionu, jarzębiny, czeremchy i wierzby.. Lasy stanowiące własność Skarbu Państwa (42%) administrowane są przez Nadleśnictwo Przasnysz. Teren gminy leży z zlewni rzeki Węgierki, która jest prawobrzeżnym dopływem Orzyca należącego do zlewni Narwi. Przez obszar gminy Węgierka płynie z północnego zachodu na południowy wschód odcinkiem 20 km. W rejonie wsi Dobrzankowo do Węgierki wpływa jej największy dopływ rzeka Morawka o całkowitej długości 13,9 km (na terenie gminy ok. 11 km). Na rzece Morawce w miejscowości Karwacz znajduje się sztuczny zbiornik wodny o powierzchni 10,2 ha pełniący funkcję retencyjną i rekreacyjną. Pozostałe dopływy Węgierki są niewielkimi strugami, często włączone w system rowów melioracyjnych. Przez teren gminy przebiegają trzy główne szlaki turystyczne (pieszo-rowerowe) pn.: walory Puszczy Kurpiowskiej, Zielony Szlak Rowerowy, Trakt Królewski. Na terenie gminy funkcjonują gospodarstwa agroturystyczne w miejscowościach Szla, Fijałkowo i Wyrąb Karwacki. Gmina Przasnysz 1

2 Szlak dworkowo szlachecki Przebieg trasy: Przasnysz, Klewki, Obrąb, Mchowo, Bartniki, Polny Młyn, Góry Karwackie, Karwacz, Bogate, Suche, Szczuki, Opinogóra Klewki krzyż kamienny z 1936 r., po prawej stronie drogi, ufundowany przez F.I. Bieńkowskich, postawiony na miejscu starszej figury, uznawany jako domniemane miejsce pochówku konfederata barskiego Józefa Sawy Calińskiego (1771 r.). Na skrzyżowaniu drogi na Mirów krzyż z przed pierwszej wojny światowej postawiony na miejscu wcześniejszego dwuramiennego krzyża morowego. W Obrębie w pobliżu szkoły wybudowanej w 1939 r. stoi kaplica wybudowana z baraku poniemieckiego z Kijewic podarowanego przez Apolinarego i Jadwigę Szelągowskich. Szlak dworkowo szlachecki 2 Na prawym brzegu rzeki Węgierki istnieje pagórek, który był miejscem pogańskiego cmentarza. Jak podaje A.N. Leontiew jeszcze w 1835 r. nocą, można było obserwować na jego powierzchni ogniki w kształcie słupków, które wiejscy ludzie uważali za cudowne widzenia. Ogromne tłumy ludzi, po kilka tysięcy zaczęli przychodzić do tego jak gdyby cudownego miejsca i wielokrotnie wysyłane komisje obywatelskie i duchowne miały trudności z uspokojeniem tłumu i przekonaniem go, że się myli. Obrąb dwór i park z XIX wieku Zespół pałacowy: Pałac murowany, wzniesiony ok. połowy XIX w, neogotycki, murowany z cegły otynkowany, parterowy na planie wydłużonego prostokąta, okna ostrołukowe. Przy dworze zachowane słupy bramy wjazdowej. Wokół dworu resztki parku z I poł. XIX w. z okazami topol i jesionów, szpalerem grabowym oraz z pięknymi starymi lipami. Obwody niektórych drzew dochodzą do 450 cm. Legenda: Zuch parobek. Kiedy dziedziczka na obrębie przez kilka lat nie miała dzieci zaczęła szukać porady u różnych światłych lekarzy bez skutku. Majątek stał dobrze, wybudowano nowy dworek i murowane czworaki, regulowano Węgierkę, trzeba się było postarać o następcę. Dziedzic doszedł do wniosku, że brak następcy to jego wina i poprosił młodego parobka o pomoc obiecując, że jeżeli będzie syn, dostanie najlepszą krowę z obory, jeżeli córka, jałowicę. Po roku parobek wyprowadził z obory najlepszą krowę, jałowicę i jeszcze tłustą cielicę bo urodziły się trojaczki.( Alfred Borkowski) Inna legenda mówi, że na moście we wsi Obrąb ukazywał się pies zawsze o tej samej porze tj. o północy i wbiegał na drogę prowadzącą do Klewk. Przy moście od strony Klewk widoczne pozostałości po dawnym młynie, w sadzawce obok dzisiejszych ruin młyna utopiło się przejeżdżające tamtędy bryczką cygańskie wesele. Przez wiele lat po tym zdarzeniu, jak opowiadają mieszkańcy Obręba, nocą pojawiał się zając i okrążał posiadłość dziedzica. Wiele osób usiłowało go złapać, ale wysiłki były zawsze nadaremne. Według opowieści kobiety, które chodziły doić krowy pasące się nad Węgierką widziały topiącego się w rzece kota i gdy chciały go ratować to ten wskakiwał na wystające słupki i wprowadzał je na coraz głębszą wodę. Był to zły duch.( wg. Marianny Kordek)

3 Kijewice występuje tu kolonijna zabudowa, piękny malowniczy teren aleja kasztanowa. Pozostałości z II wojny światowej: poniemiecka studnia artezyjska, głębinowa, ruiny budynków poniemieckich, bunkry, poniemiecka drogi z płyt betonowych. Po wielkim poligonie wojskowym pozostały jeszcze fundamenty. Figura na rozwidleniu dróg Mirów Kijewice Przasnysz. Inicjatorami budowy byli Państwo Ostrowscy, wspomogli ich mieszkańcy Kijewic, zorganizowano bal, z którego dochód przeznaczono na wybudowanie i ogrodzenie figury. Figura przy drodze Kijewice Olszewiec postawiona na gruntach całowiejskich, gdzie wcześniej stała szkoła, a obecnie istnieje Punkt Skupu Mleka. Z początku XX w., na końcu wsi przy tej samej drodze znajduje się starsza figura kamienna wybudowana przez kamieniarza Jaskulskiego z Dzierzgowa. Murowanka Studnia artezyjska Mchowo w czasie II wojny światowej Niemcy urządzili tu tzw. mały Berlin o czym świadczą pozostałości: drogi asfaltowe prowadzące w lasy i pola, niemieckie murowanki w Trzciance i Kijewicach, poniemiecka aleja Mchowo Kijewice wysadzana drzewami. W czasie wojny był tu obóz pracy gdzie budowano urządzenia i obiekty wojskowe. Do dnia dzisiejszego istnieje światłowód prowadzący od Mchowa do Berlina. We wsi znajduje się budynek szkoły z 1938 roku. Droga z kostki Betonówka Szlak dworkowo szlachecki 3

4 Bartniki charakteryzują się licznymi figurkami 14 szt. i 2 krzyże. Przy drodze od Mchówka do Bartnik figura kamienna z metalowym kutym krzyżem z 1905 r. wybudowana przez rodzinę Jabłońskich. Za wsią znajduje się cmentarz wojenny żołnierzy rosyjskich i niemieckich z okresu I wojny światowej. Po lewej stronie drogi powiatowej na wzgórku porośniętym obecnie trawą stał dwór. Nieopodal nad groblą na rzece Morawce stał na potężnych stemplach Młyn Wodny, rzeczka rozlewała się szeroko tworząc rozlewisko, obecnie miejsce to porośnięte jest trzciną. W czasie IIgiej wojny światowej Niemcy wybudowali w Bartnikach basen kąpielowy. Przy budowie basenu pracowało ok więźniów polskich. Basen był murowany, mierzył Szlak dworkowo szlachecki 4 W środku wsi krzyż dwuramienny, karawana tzw. krzyż choleryczny, krzyż o prostych belkach i dwu jednakowych ramionach odnowiony, postawiony na miejscu starszego XIX- wiecznego, który uległ zniszczeniu, wystawiony przez mieszkańców wsi w celu uchronienia od epidemii cholery. Kamienny krzyż XIX-wieczny znaleziony w lesie i ustawiony w 1993 r., kamienny zwężający się ku górze trzon krzyża stoi na dwuschodkowym cokole, pośrodku wyryte w kamieniu serce, wyżej zaznaczone kamienne sęki, pod sercem słabo widoczny napis. Kapliczka słupowa murowana wzniesiona w XIX w. odnowiona w 1908 r. i 1965, kamienna gzymsowana szeroka kolumna wsparta jest na wysokim czworobocznym cokole, w górnej części znajduje się czworoboczna kapliczka z oszkloną niszą, osłaniającą figurkę Matki Boskiej Niepokalanej. Figurka całowiejska najprawdopodobniej z 1897 r. stojąca przy głównej drodze na kamiennym cokole wznosi się wysoki betonowy słup zwieńczony metalowym okuciem. Nad nim istnieje inskrypcja: O MARYiO NIE POKALANA PADAMY PRZET TOBO NAKOLANA PROSiEMY TWEi PRZYCZYNY ABY NAM BÓG ODPUŚCiŁ WiNY AMEN 1897 R Krzyż morowy Krzyż znaleziony w lesie 50x20 m, prowadził do niego rów, z jednej strony doprowadzający, a z drugiej odprowadzający wodę z kąpieliska do rzeki Morawki. W ten sposób utrzymywano czystość wody w basenie. Wyposażony był w dwie trampoliny i zjeżdżalnię dla dzieci. Obok ustawiony był barak, w którym mieściły się: rozbieralnia, bufet i sala tańca. Niemcy organizowali tu zawody pływackie. Często za zajęcie I miejsca nagrodą były kąpielówki. Na zdjęciu poniżej pozostałości po basenie kąpielowym. We wsi znajdują się domy drewniane z początku XX wieku.

5 Opowieści z Bartnik na podstawie relacji dr Radosława Waleszczaka regionalisty: Na początku XIX wieku właścicielem dóbr Bartniki był Antonii Zieliński ( ) cieszący się opinią oryginała, w opinii rodziny uchodził za dziwaka, który zarządzał obszernym majątkiem w sposób nie przynoszący dochodów, był organizatorem festynów urządzanych dla gości, uświetnianych koncertami w wykonaniu nadwornej orkiestry. Słynne były jego przejażdżki we fraku po Przasnyszu i okolicy karetą zaprzęgnięto w 6 koni ze służbą suto galonowaną. Wydarzenie sprzed 1830 r. odbiło się głośnym echem w okolicy. Oto pewnego dnia Antoni Zieliński wybrał się z Bartnik swoją poszóstną karetą w podróż. Na trasie spotkał się z pędzącym w przeciwną stronę pojazdem, w którym znajdował się sam wielki książę Konstanty Pawłowicz, brat cara Mikołaja I. Ponieważ obie te potęgi, jadąc środkiem drogi, nie chciały się wzajem usunąć, więc zawadziły o siebie, poplątały, z czego wywiązał się spór pomiędzy służbą, do którego się wmieszał W. Książe. Ten wypadek sprowadził smutne następstwa dla Antoniego: za powrotem do domu, porwany przez żandarmów, pieszo pod konwojem przyprowadzony został do Pułtuska, gdzie przez cztery tygodnie aresztem na odwachu ową mniemaną zuchwałość musiał odpokutować. W Polnym Młynie od ponad 300 lat funkcjonuje młyn wodny, obecny znajdujący się w miejscu poprzednich wybudowany przez Zygmunta Przybysza, do 1960 roku napędzany turbiną wodną obecnie silnikiem elektrycznym. Góry Karwackie pierwotna nazwa wsi Pieńki, powstała na bazie wyciętego lasu olchowego, drzewa ścinano wyżej, na pozyskanym w ten sposób gruncie dziedzic Karwacza osiedlał włościan. Figurka z 1906 r. na skrzyżowaniu dróg- metalowy krzyż na postumencie z kamienia polnego, ufundowana przez Felicjana Domańskiego. Karwacz zespół dworski z murowanym dworem z 1916 roku oraz pozostałości parku krajobrazowego z II połowy XIX wieku. Park charakteryzuje się układem krajobrazowym, miał kształt nieregularnego wieloboku i dzielił się na 3 części, północną reprezentacyjną najbardziej zadrzewioną, południową użytkową w sad. W części północnej prowadziła od bramy wjazdowej poprzez aleję wjazdową do elipsowatego wjazdu z klombem. W parku rosną najstarsze drzewa - pomniki przyrody - dęby szypułkowe, lipy drobnolistne jak również jesiony, kasztanowce. Najciekawsza jest altana lipowa, tworzy ją kompleks pięciu lip zrośniętych pniami. 5

6 ufundowana w 1925 r. przez ostatnich właścicieli młyna Kuskowskich w podzięce za narodziny syna w późnym wieku jego rodziców. Część pól od strony wsi Sierakowo w Karwaczu nazywają Zaraza. Znajduje się tam oczko wodne (bagno), w którym to według legend utopiono koniokrada. W lesie przy drodze do leśniczówki znajduje się grób z krzyżem z 1939 r. nieznanego ułana zastrzelonego przez Niemców pod Wyrębem Karwackim. Na skrzyżowaniu dróg Ostrołęka Grabowo znajduje się głaz narzutowy (kamień- gigant) o długości 5,5 m i szerokości 2,5 m. W miejscu dawnej strzelnicy wojskowej założono cmentarz komunalny. W Karwaczu możemy obejrzeć figurkę z 1893 r. na skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej z drogą nad zalew. Fundatorem był Godzieba, późniejszy wójt Gminy Karwacz, w podzięce za żywo urodzone dzieci. 6 Szlak dworkowo szlachecki Druga figurka z 1911 r. (na koloni Karwacza) ufundował ją i sam wykonał ociemniały Jerzy Kluczek, była miejscem granicznym między polami dziedzica, a polami rolników z Karwacza stąd nazwa pól Granice. Po śmierci dziedziczki Zofii Wodzyńskiej ludność Karwacza brodząc w błocie niosła trumnę do tej figurki aby pomodlić się za zmarłą. Trzecia figurka znajduje się przy zalewie w miejscu gdzie dawniej funkcjonował młyn, Bogate - Oficyna dworska z około XVIIIw., pozostałości zespołu dworskiego, wpisana do rejestru zabytków. Murowana, parterowa na planie prostokąta z nieznacznym ryzalitem od frontu, nad którym piętrowa wystawka. Częściowo podpiwniczona ( sklepienia łukowate ). Wysoki dach czterospadowy, kryty dachówką. Pałac, w którym zamieszkiwali Narzymscy, opisany w książce Ojczym przez Józefa Narzymskiego został, według mieszkańców Bogatego, rozprzedany na cegły. Prawdopodobnie z tych cegieł powstał m. in. mur przykościelny. Z dworu Narzymskich pozostały jedynie dwie piwnice murowane z cegły, sklepione kolebkowo, z odcinkowo zamkniętymi wnękami w ścianach oraz fragmenty murów przyziemia ze śladami zewnętrznego boniowania oraz kominka. Legenda mówi, że od pałacu do kościoła i od kościoła aż do Szlas biegły podziemne korytarze.

7 Suche (gmina Płoniawy Bramura ) dwór zbudowany w I połowie XIX wieku dla Krasińskich. Własność Zygmunta Olszewskiego. Szczuki (gmina Płoniawy Bramura), powiat makowski. Murowany dwór z połowy XIX wieku, gdzie przebywała w latach Maria Skłodowska w charakterze nauczycielki dzieci zarządcy majątku Krasińskich Żórawskiego. Przebudowany w 1926 roku. W czasie okupacji gruntownie przebudowany przez Niemców. W tym czasie służył jako domek myśliwski Ericha Kocha (od 1941 r. szef zarządu cywilnego okręgu Białystok i komisarz Rzeszy dla Ukrainy). Drewniany, otynkowany, parterowy, o układzie wnętrz całkowicie przekształconych. Dach czterospadowy przykryty blachą. Uczyła potajemnie także dzieci wiejskie. Tablicę pamiątkową na ścianie dworu odsłonięto w 1967 roku w 100 rocznicę urodzin uczonej. Obecnie dwór jest remontowany. To w tym dworze zaczęła się młodzieńcza miłość Marii Skłodowskiej do Kazimierza Żórawskiego ( przyszłego wybitnego matematyka ). Ona była ubogą guwernantką, on synem właściciela majątku. Być może dzięki tej nieodwzajemnionej miłości możemy się szczycić wielką uczoną i dwiema Nagrodami Nobla dla Marii Curie Skłodowskiej. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która otrzymała tę nagrodę dwukrotnie! Doktor Zygmunt Olszewski,syn Wincentego dziedzica dóbr Sątrzaska, obywatel ziemski, był sędzią w Hadze. Urodził się w 1882 roku w Sątrzasce, gdzie jego rodzice posiadali majątek ziemski. Zmarł w 1964 r. Pochowany razem z żoną Józefą z Kamińskich Olszewską w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Płoniawach. Cukrownia Krasiniec założona w 1866 roku przez hrabiego Ludwika Krasińskiego. W 1947 roku odsłonięto tablicę ku czci pracowników cukrowni pomordowanych przez hitlerowców. Szlak dworkowo szlachecki 7

8 Szlak dworkowo szlachecki 8 Opinogóra ( Gmina Opinogóra, pow. ciechanowski) w odległości 20 km od Przasnysza. Opinogóra leży na trzech pagórkach. Nazwa jej pochodzi rzekomo od nazwiska Opin. Taką wersję podał Zygmunt Krasiński w swoim młodzieńczym opowiadaniu Pan trzech pagórków (1828). Opinogóra nierozerwalnie związana jest z życiem i twórczością Zygmunta Krasińskiego jednego z trzech wieszczów epoki romantyzmu. Neogotycki zameczek (1828), w którym dziś mieści się Muzeum Romantyzmu, był prezentem ślubnym, jaki poeta otrzymał od ojca gen. Wincentego Krasińskiego. Przebudowany w 1884 roku, uszkodzony przez artylerię Niemiecką w 1915 roku. Odbudowany został w latach z przeznaczeniem na placówkę muzealną. Gromadzone są tu pamiątki po poecie Zygmuncie Krasińskim, jego rodzinie oraz eksponaty związane z postacią Napoleona. W XIX -wiecznej oficynie przebudowanej w 1940 przez Niemców i odbudowanej w 1990 r. urządzono drugą część ekspozycji muzealnej. Park krajobrazowy w stylu angielskim o powierzchni 21 ha. Rozciąga się na trzech pagórkach, a jego walory krajobrazowe wzbogaca czterohektarowe lustro wody w stawach. W parku rośnie ponad 1000 starych drzew, głównie klonów, dębów, lip, jesionów, świerków i kasztanowców. W parku przy obecnie odbudowanym dworze Krasińskich można podziwiać pomnik poety i usiąść na marmurowej ławeczce zakochanych, którą dla niego wystawiła Amelia Załuska. Na ławeczce tej znajduje się napis: Niech pamięć moja zawsze ci będzie miła. Według legendy każdy, kto na tej ławeczce siądzie, ten się zakocha. Z innych powiedzeń związanych z Opinogórą znane jest świecisz się jak Opinogóra. Wzięło się stąd, że na wieży zameczku płonęła zawsze lampa, której światło widoczne było nocą z dużej odległości. (...) Nasz mały zameczek to prawdziwy klejnot ( ) Eliza Krasińska, żona Zygmunta Krasińskieg

9 Szlak sakralny Przebieg trasy: Rostkowo, Czernice Borowe, Mchowo, Przasnysz, Dobrzankowo, Bogate, Zielona, Krasne, Helenowo, Wielodróż, Płoniawy, Węgrzynowo, Święte Miejsce, Stara Krępa Rostkowo, gmina czernice Borowe powiat przasnyski siedziba Rodu herbu Dąbrowa, która w XV wieku używała przydomka Kostka. Ów przydomek z upływem czasu stał się nazwiskiem. W XVI wieku wieś była własnością Jana Kostki, kasztelana zakroczymskiego, następnie w posiadaniu rodziny Zielińskich oraz jezuitów. Po roku 1773 Rostkowo wraca do dawnych właścicieli, Zielińskich. W roku 1834 zostaje nabyte drogą licytacji przez Ludwika Lemańskiego. W 1886 roku Rostkowo znalazło się w rękach Grabowskich, a w końcu XIX wieku - Dobrzyńskich. Właścicielami Rostkowa na początku XX wieku byli Kazimierz i Józefa Czarnowscy. Od 1473 Jan Kostka czynił starania o utworzenie parafii w Rostkowie. Drewnianą kaplicę wystawiono w 1488 roku. W 1744 roku zbudowano drewniany kościół, który był obsługiwany przez jezuitów a po roku 1773 przeszedł pod zarząd parafii w Przasnyszu. Obecny kościół budowano w latach z inicjatywy i częściowym nakładem finansowym Agnieszki Helwich, według projektu architekta Adolfa Schimmelpfenniga. Został on ukończony przez Antoniego Wójcickiego budowniczego powiatu przasnyskiego. Parafię erygowano w 1967 roku podczas uro- Głaz z wgłębieniem przypominającym kształtem stopę ludzką. Według miejscowej tradycji ślad stopy Św. St. Kostki Staw z pobudowaną kapliczką, w której umieszczono obraz Św. Stanisława uciszającego żaby, które przeszkadzały mu w modlitwach. Szlak sakralny 9

10 czystości z okazji 400-lecia śmierci Świętego Stanisława Kostki. W uroczystości udział wzięli Prymas Polski Kardynał Stefan Wyszyński oraz Metropolita Krakowski Kardynał Karol Wojtyła. Rostkowo jest znane w Polsce i poza granicami ze względu na kult Świętego Stanisława Kostki. Ludzie którzy przyjeżdżają i pielgrzymują do Rostkowa uważają to miejsce jako święte. Niepowtarzalny klimat i nastroje miejsc tu zwiedzanych a związanych z legendami o świętym wprowadzają ludzi w świat kultu ludowego. Obok kościoła znajdują się murki z płaskorzeźbami, które przedstawiają sceny z życia Św. Stanisława Kostki oraz figurka świętego. Za kościołem znajduje się dwór murowany z poł. XIX wieku, obecnie Szkoła Podstawowa. Wokół dworu resztki parku z pierwszej połowy XIX wieku oraz pomniki: Jana Pawła II oraz ks. Jerzego Popiełuszki. Szlak sakralny 10 Szkoła podstawowa Dom pielgrzyma

11 Park dydaktyczny Następnie kierujemy się w stronę Czernic Borowych gdzie na trzech wzgórzach usytuowanych w linii prostej znajdują się: grodzisko, park podworski i kościół. Kościół Parafialny pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników (Św. Achacjusza i jego Towarzyszy) i Św. Stanisława Biskupa, murowany, późnogotycki zbudowany w 1594 roku. Parafia erygowana w 1398 r., co według legendy związane było z upolowaniem w tym miejscu przez kasztelana ciechanowskiego Jakuba Pocztę jelenia z rogami rozdzielonymi krzyżem. Ołtarz główny kościoła późnorenesansowy z obrazem Matki Boskiej Śnieżnej z XVII wieku. Obok kościoła dzwonnica murowana, późnogotycka z XVI wieku. Park podworski z 1904 roku z pozostałościami XVIII wiecznego dworu. Na cmentarzu pomnik i groby żołnierzy Mazowieckiej Brygady Kawalerii, wchodzącej w skład armii Figura Św. St. Kostki Modlin, poległych we wrześniu 1939 r., mogiły żołnierzy niemieckich i rosyjskich z 1916 r.. pochowany jest tu także Stanisław Chełchowski ( ) zasłużony dla regionu etnograf, badacz kultury ludowej okolic Przasnysza. Liczne domy drewniane wzniesione w końcu XIX wieku. W szkole znajduje się izba pamięci. Szlak sakralny 11

12 Kościół w Pawłowie Kościelnym Szlak sakralny 12 Kościół w Węgrze Plebania w Węgrze z 1900 roku

13 Około 4 km na północ Pawłowo Kościelne. We wsi kościół parafialny pw. Św. Antoniego Padewskiego, murowany z cegły, salowy, gotycki, zbudowany w XVI wieku, zniszczony w czasie I wojny światowej, odbudowany w 1926 roku według projektu Stefana Szyllera. Wyposażenie wnętrza częściowo renesansowe. Zdewastowany nagrobek Baranowskich (lub Dzierzgowskich), renesansowy, piaskowcowy, wykonany w II połowie XVI wieku, piętrowy, z trzeba płaskorzeźbiącymi leżącymi postaciami zmarłych. W Węgrze położonej 4 km na północny wschód od Nowych Czernic, znajduje się Kościół pw. Św. Jana Chrzciciela, drewniany, wzniesiony w 1730 roku. Z konstrukcji Przypowieść: Dawno temu, jeszcze za Carskich czasów, pewnemu rolnikowi ukradli konie w Kijewicach. Zameldowano o kradzieży policmajstrom gminnym. Winowajca się znalazł, konie wróciły do właściciela. Złodziej tłumaczył się, że chciał zaorać swoje zagony, bo nie miał czym, a dzieciom trzeba dać jeść i niech na polu rośnie, a on tylko wypożyczył konie. Żandarmi carscy byli nieustępliwi, chłopa skuli i zamknęli w kościele w Węgrze, z którego było trudno uciec, bo okna wysoko, a masywne, dębowe drzwi zatrzaśnięto i zamknięto na metalowe sztaby. Zaraz po zatrzaśnięciu drzwi bogobojny wieśniak spojrzał na cudowny obraz Matki Bożej, który królował od dawna na ołtarzu, padł na kolana i zaczął się żarliwie modlić. Ja zrębowej, oszalowany z olistwowaniem. Trójnawowy z wyodrębnionym zamkniętym prosto prezbiterium. Od zachodu szeroki ryzalit mieszczący kruchtę i chór muzyczny. Do prezbiterium przylega zakrystia murowana, zapewne z 1535 roku. dach dwuspadowy, kryty blachą. Na kalenicy czworoboczna wieżyczka sygnaturka. Wewnątrz barokowy ołtarz główny. Dzwonnica z XVIII wieku, drewniana, na rzucie kwadratu, dwukondygnacyjna, konstrukcji słupowej, oszalowana z olistwowaniem, nakryta dachem namiotowym. W górnej części dolnej kondygnacji prześwit. W ścianach górnej kondygnacji po dwa okna. Na cmentarzu pomnik i groby żołnierzy polskim poległych we wrześniu 1939 roku. nie ukradłem, o Pani nasza, Orędowniczko nasza, ja nie ukradłem koni, ja tylko je pożyczyłem, bo nikt mi nie chciał pomóc i ulżyć w biedzie. To dla dzieci, tych niewinnych stworzeń, których Ty, Matko, bardziej kochasz niż ja, nie pozwól być im sierotami Za chwilę usłyszał szept jesteś niewinny i kajdany spadły mu z rąk, wrota kościoła dyskretnie uchyliły się, człowiek przeszedł niepostrzeżenie straże i wrócił do domu. Pojednał się z rolnikiem, któremu wziął konie. Musiał się przez jakiś czas ukrywać przed władzami carskimi, które za byle przewinienie wywoziły na Sybir. Stało się tak, ze biedak i właściciel zostali się przyjaciółmi. A ludzie opowiadali sobie biblijną sentencję, że jeśli jesteś głodny i ukradniesz kawałek chleba, to nie masz grzechu( Alfred Borkowski). Następnie udajemy się w stronę Mchowa. We wsi figurka Borkowskich ze śladami kul wystawiona przez Aleksandra Borkowskiego za przeżycie Powstania Styczniowego. Za Mchowem figurka z 1896 roku, przy której odbywają się nabożeństwa majowe. W Mchowie urodził się Aleksander Borkowski (1930r) syn Ludwika i Czesławy z Chodkowskich, lekarz, pisarz regionalista, niestrudzony dokumentalista przeszłości, autor wielu książek o tematyce regionalnej. Mieszka w Ciechanowie, ale sercem i duchem związany jest z Ziemią Przasnyską. Legenda: W stodole straszy Dawno temu w drugą wojnę światową były duchy i wiedźmy. U pewnego mieszkańca Mchowa w stodole duchy upodobały sobie miejsce. Ludzie, którzy tam mieszkali sprzedali zabudowania i wynieśli się jak najdalej wsi. Ludzie kupowali i sprzedawali te budynki, ponieważ nie dało się tam mieszkać. Pewnego dnia przybył nowy ksiądz do parafii w Przasnyszu i podjął się wypędzenia złych mocy. Po odmówieniu modlitwy przez księdza złe moce ustąpiły i już nigdy nie wróciły. (Wojciech Motacki) Szlak sakralny 13

14 Zmora - można zobaczyć ją o północy, wygląda jak biały obłok dymu. Nie ma kości ani ciała, lecz przybiera różne kształty i postacie. Unosi się nad polami jakby płynęła. Zmora upodobała sobie konie. Potrafiła koniom tak zapleść grzywy i ogony, że nikt nie może tego rozwiązać. Pewnego razu gospodarz wszedł do stajni i zobaczył, że jego klacz miała grzywę zaplecioną w warkoczyki. Zdenerwował się i gwoździem przybił warkocz do ściany. Drugiego dnia rano gdy gospodarz wszedł do stajni obok klaczy stała młoda dziewczyna z warkoczem przybitym do ściany. Prosiła go aby ją uwolnił i obiecywała mu, że nie będzie nigdy plotła grzywy. Zmora przybrała postać dziewczyny. Gospodarz uwolnił dziewczynę i już nigdy nie wróciła. (Wojciech Motacki) W mchowskim lesie figura na pamiątkę śmierci 13 letniego Mikołaja Żebrowskiego zabitego przy rozbiciu pocisku armatniego dnia 23 kwietnia 1919r. Kierując się w stronę Przasnysza mijamy miejscowość Mchówko gdzie znajdują się kapliczki kamienne z 1931 r. i 1939 r. Przy pierwszej z nich co roku w czerwcu odbywają się uroczystości związane z poświęceniem pól, ufundowana przez mieszkańców wsi. Przy drodze przez wieś stoi kamienny krzyż ufundowany przez mieszkańców w 1939 r. Obydwie figurki stawiał Pan Chruścik z Żarnowa. Na drodze krajowej Przasnysz Szczytno w okolicach Mchówka zdarzają się często na prostym odcinku drogi wypadki samochodowe, bardzo dużo osób zginęło. Trudno logicznie wytłumaczyć przyczynę licznych zdarzeń. Mieszkańcy Mchówka opowiadają, że w tych okolicach ukazuje się przejeżdżającym Biała Dama i zapatrzeni w nią kierowcy tracą panowanie nad kierownicą. Nieliczni przeżyli spotkania z nieziemską postacią. Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny murowany z lat z dzwonnicą murowaną z końca XV wieku, podwyższaną na przełomie XVI i XVII wieku; Cmentarz żydowski założony w XIX wieku, zachowało się około 30 nagrobków. Na cmentarzu lapidarium zbudowane w 1986 r. z fragmentów macew z tego cmentarza oraz z macew pochodzących z kirkutów w Chorzelach i Makowie Mazowieckim; Kościół klasztorny ss. Kapucynek (do 1864 roku ss. Bernardynek, następnie felicjanek), pw. Św., św. Klary i Józefa. Murowany, wzniesiony jako barokowy w latach ; Przasnysz kościoły Szlak sakralny 14 Kościół klasztorny oo. Pasjonistów (do 1864 r. oo. Bernardynów), pw. Św., św. Jakuba i Anny. Późnogotycki, murowany, wzniesiony w latach , rozbudowany przez dobudowanie kruchty w 1637 rok, wewnątrz

15 cudowny obraz Matki Boskiej Przasnyskiej; późnogotycka dzwonnica; Na końcu Dobrzankowa po prawej stronie znajduje się figurka 1710 roku. W tym miejscu w czasie I wojny chowano żołnierzy rosyjskich i niemieckich. W czasie II wojny światowej Niemcy opasali figurę i wyciągnęli ją czołgiem, przy tym ją uszkodzili. Po wojnie pan Wenda, który był kowalem, zebrał mieszkańców, naprawili uszkodzony kamień, zakładając metalową opaskę i ustawili figurę w tym samym miejscu. Cmentarz rzymsko-katolicki pomnik na grobie dwóch powstańców 1863 roku, w tym Władysława Cieleckiego Orlika, pomnik 21 żołnierzy polskich poległych w wojnie polsko bolszewickiej 1920 roku (pomnik z lat ma formę ażurowej, murowanej kaplicy wspartej na czterech kolumnach, przykrytej dachem w formie hełmu); Klasycystyczny ratusz z końca XVIII w. Kierując się w stronę Bogatego i wybierając trasę przez Dobrzankowo możemy podziwiać piękne kapliczki i przydrożne krzyże z XVIII, XIX i XX wieku. W Dobrzankowie po lewej stronie w środku wsi stoi przy szosie figura przydrożna, murowana z drewnianą rzeźbą Świętego Rocha (fotografia obok). Według legend w tym miejscu grzebano zmarłych na cholerę.

16 Przy drodze do Leszna mijamy zabytkową figurkę z 1890 r. Po powstaniu listopadowym i styczniowym ( XIX w.) przy tej figurce gromadzili się mieszkańcy i wznosili modły za ojczyznę. We wsi gdzie obecnie stoi remiza OSP cmentarzysko ciałopalne kultury przeworskiej z okresu późnolateńskiego i wczesnorzymskiego. (znaleziono m.in. naczynia, miecze, groty,zapinki) Następnie zmierzamy do Bogatego - gniazdo rodowe Bogackich herbu Prawdzic, z których Mikołaj Wąż wojewoda mazowiecki, a pózniej w posiadaniu Narzymskich herbu Dołęga. Właścicielami tych dóbr byli Narzymscy przez trzy wieki. Ród ten wydał wiele osób zasłużonych dla Polski. Z bardziej znanych wspomnieć należy Jakuba Narzymskiegio wojewodę czernihowskiego i pomorskiego, posła na sejmy (zm. w 1759r), Stanisława Narzymskiego ( ) podkomorzego ciechanowskiego, posła na sejmy, syna Jakuba i pradziadka Józefa i wreszcie ostatniego właściciela Bogatego literata Józefa Narzymskiego ( ). Józef Narzymski był gorącym patriotą, uczestnikiem powstania styczniowego, członkiem Rządu Narodowego w czasie powstania. Za udział w zrywie powstańczym car skonfiskował majątek Bogate z przyległościami, a sam literat chcąc uniknąć aresztowania wyjechał do zaboru austriackiego do Krakowa, gdzie spoczywa na cmentarzu rakowickim. Innym, synem Jakuba Narzymskiego, który położył zasługi dla kościoła w Bogatem był Antoni Tadeusz Norbert Narzymski ( ) biskup ewarieński, sufragan i prepozyt kolegiaty pułtuskiej. Odnowił gruntownie i przekształcił kościół. Zabytkowy kościół gotycki z XVI w., kilkakrotnie przebudowywany oraz dzwonnica klasycystyczna z XVIII w. Na skrzyżowaniu dróg Dobrzankowo Fijałkowo, znajduje się figurka z 1896 roku Szlak sakralny 15

17 Jakub Narzymski Stanisław Narzymski Józef Narzymski Parafia w Bogatem erygowana w końcu XIV w. staraniem Sasina, podkomorzego wyszogrodzkiego, chorążego zakroczymskiego, kasztelana ciechanowskiego. Kościół Wnętrze kościoła wzmiankowany w 1448r.Obecny wzniesiony przed 1481r z fundacji Mikołaja Węża z Dobrzankowa przez Jana Zawiszę muratora z Bogatego ( ten sam wybudował kościół w Drobinie). W 1517 roku budowa pierwszej dzwonnicy. Późnogotycki, orientowany. Murowany z cegły. W ołtarzu, wykonanym po 1920 r wg. projektu arch. Strojka z Krakowa XVIII obraz Św. Anny Samotrzeć, chrzcielnica rokokowa z III ćw. XVIIIw. W formie muszli, monstrancja 1 I połowy XVIII w. w stylu regencji z fundacji Jakuba Narzymskiego wojewody pomorskiego. Na zewnątrz kościoła, wmurowana we wschodnią elewację tablica herbowa z czerwonego marmuru z poł. XVII w. z inicjałami Krzysztofa Narzymskiego podkomorzego ciechanowskiego. Dzwonnica klasycystyczna, murowana z cegły z XVIII w., czworoboczna, trzykondygnacjowa. Szlak sakralny 17

18 Kierując się z Bogatego w stronę Krasnego i Zielonej przejeżdżamy przez Lisiogórę i Gostkowo. Przy okazji możemy zobaczyć kapliczki, w tym dwie charakterystyczne dla dóbr Narzymskich, znajdujące się w Gostkowie. Przy kościele kopiec i płyta Tadeusza Kościuszki odsłonięte w 1917 r. w setną rocznicę śmierci Naczelnika przez miejscowych działaczy z Polskiej Organizacji Wojskowej Naprzeciwko kościoła, na skwerku przy szosie pomnik upamiętniający poległych i zamordowanych w latach , odsłonięty 11 listopada 2007r. w miejscu tablicy pamiątkowej z roku Murowana kapliczka z drewnianą rzeźbą Św. Rocha z XIX wieku. Ufundowana jako wotum wdzięczności po opanowaniu zarazy cholery, która dziesiątkowała ludzi. Co roku w tym miejscu mieszkańcy Bogatego przygotowują ołtarz na Boże Ciało Szlak sakralny 18 Krzyż przydrożny na posesji Państwa Przybysławskich w Bogatem. (ufundowany przez Antoniego Małowidzkiego)

19 Mijając gminę Przasnysz kierujemy się do Zielonej (gmina Krasne). Tam na uwagę zasługuje kościół Parafialny pw. Św. Mateusza Apostoła, drewniany, wzniesiony w latach w miejscu wcześniejszego, też drewnianego, zbudowanego w XV wieku, konstrukcji zrębowej, oszalowany z olistwowaniem. Trójnawowy z węższym, zamkniętym prosto prezbiterium. Dach dwuspadowy, kryty blachą. Na kalenicy czworoboczna wieżyczka sygnaturka. Wewnątrz późnobarokowe ołtarze: główny i dwa boczne z około 1777r.. Na belce tęczowej barokowy krucyfiks z końca XVIII wieku. Dzwonnica drewniana z końca XVIII wieku, jednokondygnacyjna na planie kwadratu, konstrukcji słupowej, oszalowana. W górnych częściach ścian po dwa otwory dzwonowe zakryte żaluzjami. Dach namiotowy. Atrakcje turystyczne Bogatego i okolic Kierując się w stronę Bogatego, przejeżdżamy przez Krasne, siedzibę władz gminy. Miejscowość ta stanowiła jeden z nielicznych ośrodków wielkiej własności ziemskiej na północnym Mazowszu. Wieś istniała już w 1372 roku. W 1421 roku książe mazowiecki Janusz I nadał osadzie prawo chełmińskie. Nazwisko Krasińskich jako właścicieli Krasnego utrwaliło się z początkiem XVI wieku. W 1550 roku urodził się tu Jan Krasiński, późniejszy kanonik i sekretarz królewski. Na początku XX wieku Krasne przeszło w ręce Czartoryskich. W okresie okupacji hitlerowskiej było rezydencją gauleitera Prus Wschodnich Ericha Kocha. Hitlerowcy zburzyli dawny pałac i wybudowali na jego miejscu luksusową willę, którą wysadził w powietrze podczas ucieczki. Kościół parafialny p.w. Podwyższenia Krzyża, ufundowany w 1570 roku, rozbudowany przez Biskupa Franciszka Krasińskiego: Renesansowa tablica nagrobna Jana i Katarzyny (ok. 1575r.) oraz Andrzeja i Katarzyny (ok.1580r); Polichromia Podwyższenie Krzyża Świętego (1747r.) oraz sceny drogi krzyżowej; Marmurowa chrzcielnica barokowa (z ok. XVIII w.) oraz kropielnica (I poł. XIX w.); Podziemia z katakumbami i grobowcami Krasińskich. Wieża przy bramie parkowej zbudowana w stylu eogotyckim w XIX wieku. Obecnie siedziba Gminnego Ośrodka Kultury w Krasnem Szlak sakralny 19

20 Z Bogatego możemy wybrać się na zwiedzanie Gminy Płoniawy, zwiedzając przy okazji Wielodróż, Helenowo Stare, Helenowo Nowe. W Helenowie Starym na polu Przemysława Karwackiego stoi krzyż drewniany z 1908 roku oraz figurka matki Boskiej z 1911 roku ufundowana przez Janinę i Henryka Chylińskich. Zaś w Helenowie Nowym: Szlak sakralny 20 Helenowo Nowe, krzyż z 1895 r. Ufundowany przez Antoniego i Ewę Tarczeńskich na okoliczność śmierci syna. W zabudowaniach Tarczeńskich wybuchł pożar, który objął wszystkie budynki. Kilkunastoletni syn wybiegł na drogę wyciągnął ręce ku górze krzycząc O Boże i padł martwy. Helenowo Nowe, Krzyż z 1890 r. Ufundowana przez Samuela i Mariannę Wenda. Postawiona jako podziękowanie za narodziny syna. Niegdyś w Helenowie mieszkało wiele rodzin Wendów i stąd wzięło się przysłowie Chodzisz jak Wenda po Helenowie W tym miejscu co roku odprawiane jest nabożeństwo czerwcowe Kierując się w stronę gminy Płoniawy proponujemy zatrzymać się na chwilę w miejscowości Wielodróż, aby zobaczyć kapliczkę Św. Rocha i przydrożny krzyż. Wieś o skupionej zabudowie z zadbanymi posesjami. Wielodróż, kapliczka słupowa z figurą Św. Rocha z XIX wieku. Helenowo Nowe, figurka z 1894 r. Ufundowana przez T. Gadomskiego dziadka Adama Strzębosza, prezesa sądu najwyższego. W czasie II wojny światowej obok figurki znajdowała się zbiorowa mogiła żołnierzy radzieckich.

21 W Płoniawach zabytkowy murowany kościół, wzniesiony przez Józefa Młodzianowskiego w 1828 roku. Rozbudowany 1876 roku (budowa zakrystii i skarbczyka). Klasycystyczny jednonawowy kościół z prostokątnym prezbiterium. Dzwonnica murowana z około 1828 roku, wzniesiona na planie kwadratu oraz kapliczka murowana z 1846 roku. Jadąc w kierunku Płoniaw po lewej stronie szosy znajduje się pomnik przyrody dąb czarny. Na cmentarzu grzebalnym znajduje się grób nieznanego żołnierza. Pochowani są tam uczestnicy powstania styczniowego w 1863 roku. W Podosiu Starym - kościół filialny pw. Krzyża Świętego, wybudowany w 1848 r., rozbudowany w latach staraniem księdza prob. Edwarda Pilarskiego. Szlak sakralny 21

22 Odwiedzając gminę Płoniawy Bramura proponujemy zajrzeć do Węgrzynowa gdzie znajduje się kościół parafialny pw. Świętego Ducha, wystawiony w 1694 roku, przerabiany w XVIII i XIX wieku. Drewniany, trójnawowy, dach dwuspadowy kryty blachą. Na kalenicy wieżyczka na sygnaturkę. Jest również dzwonnica drewniana z XVII wieku. W Węgrzynowie jest dąb z kapliczką przy drodze wiodącej na Gliniak. Według legendy za tym dębem na polanie stał kościół. Pewnego dnia kościół zapadł się pod Przerażony Kobyliński powiesił krzyżyk na dąbku, który rósł nieopodal bagna a później zapłacił za to drzewko, by go pozostawiono. Drzewo dąb stoi do tej pory, a na nim wisi krzyż. Omijały go nawet władze za czasów komunizmu gdy poszerzały drogę. Nikt przez 200 lat nie podniósł na dąb siekiery. (Ryszard Kujawski) W Węgrzynowie w lesie za rzeką Węgierką znajduje się stary cmentarz grzebalny, porośnięty lasem, z zabytkowymi grobami z dawnych wieków. Bardzo zaniedbany, otoczony wałem ziemnym. Okoliczni mieszkańcy opowiadają że, 2 lub 3 września 1939 r, przyjechało do Węgrzynowa dwóch ułanów, którym ludzie dawali cywilne ubrania, aby się przebrali i uciekli. Jeden z nich powiedział, że gdyby wszyscy żołnierze przebierali się za cywili i uciekali to byśmy nigdy nie mieli wolnej Polski. Potem wyszedł na spotkanie z Niemcami do Krasińca na Chodup zniszczył granatami 4 samochody, 2 wozy pancerne i kiedy się wycofywał, przeskakując przez parkan byłego folwarku w Węgrzynowie, zginął ostrzelany z karabinu maszynowego przez Niemców. Niemcy pochowali go w miejscu śmierci, ale po dwóch dniach nakazali odkopać ciało, Szlak sakralny 22 ziemię i w tym miejscu powstało bagno. Inna legenda głosi, że dziedziczka tych dóbr budowała nową drogę i w tym celu wycinano las. Niejaki Albin Kobyliński w owym czasie szedł na rezurekcje do kościoła w Węgrzynowie. Przechodząc przy Gliniaku usłyszał dzwony kościelne. Grób nieznanego żołnierza - Na cmentarzu grzebalnym znajduje się Pomnik Nieznanego Żołnierza z II wojny światowej zrobić trumnę i z honorami pochowali ułana na cmentarzu w Węgrzynowie. Mieszkańcy otoczyli opieką grób jako grób nieznanego żołnierza. W latach 70-tych XX w. przyjechała z Częstochowy siostra ułana, która po wielu latach odnalazła grób dzięki informacjom kolegi ułana, który przeżył. Długie poszukiwania spowodowane były pomyłką w nazwie miejscowości: zamiast Węgrzynowo - ułan podał nazwę Węgrów. (Urszula Burska)

23 Kolejnym etapem szlaku sakralnego jest Święte Miejsce. Wieś usytuowana w bardzo malowniczej okolicy: zielone lasy, rozległe łąki i uprawne pola. Pierwotna nazwa wsi Bartny Borek, znajdowały się tu liczne barcie z pszczołami. Około 1700 roku w koronie rosnącej tu lipy objawiła się Matka Boska. W tym miejscu znajdowała się studnia, w której woda miała być cudowną. Według legendy woda ta utraciła cudotwórczą moc z chwilą utopienia się dziecka. Wówczas studnię zasypano. Na jej miejscu, w wieku XVIII ustawiono murowaną kapliczkę. Zabytki: kościół drewniany, z około 1900 roku (rozbudowany w 1950r.) szczególnie cenny jest obraz Matki Boskiej Częstochowskiej umieszczony w ołtarzu głównym, pochodzący z XVIII wieku, usytuowany na miejscu świętej lipy; Kościół w Świętym Miejscu jest miejscem kultu Najświętszej Maryi Panny. Odpusty: w dzień Zesłania Ducha Świętego, Narodzenia Najświętszej Marii Panny i w Dzień Świętego Stanisława Biskupa. dzwonnica drewniana (z przełomu XVIII / XIX); organy z II poł. XIX wieku; zabytkowa kapliczka rotunda XVIII wieku; stacje drogi krzyżowej z kamienia polnego wybudowane przez poszczególne wioski; cmentarz parafialny otoczony murem z kamienia polnego. Tu znajdują się groby żołnierzy niemieckich z okresu I wojny światowej, oraz grób najstarszego człowieka Leona Woźniaka który żył 118 lat (zmarł w 1938 roku); pomnik Kardynała Aleksandra Kakowskiego prymasa, członka Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego (1862- Dębiny-1938 Warszawa). Wykonany z szarego kamienia polnego z napisem mieć nadzieję w działaniu ; popiersie Ojca Świętego Jana Pawła II; drewniany krzyż misyjny. Barwne odpusty w Świętym Miejscu. Ostatni prymas Królestwa Polskiego arcybiskup metropolita warszawski Aleksander Kakowski urodził się w Dębinach ( gm. Przasnysz). Był synem Franciszka Kakowskiego, powstańca styczniowego i Pauliny z Osowskich. Członek Rady Regencyjnej( ),założyciel Akcji Katolickiej i Caritasu, inicjator utworzenia Muzeum Archidiecezjalnego, kawaler Orderu Orła Białego i orderu Honoru i Dewocji w Zakonie Maltańskim, przy jego współudziale zawarto konkordat z Watykanem. W 1920 r. w czasie najazdu bolszewickiego na Polskę wykazał się niebywałą odwagą nie dość, że był jednym z trzech dyplomatów, którzy nie opuścili zagrożonej Warszawy, to jeszcze znalazł się wśród żołnierzy pierwszej linii w okopach obronnych wokół miasta Radzymin, gdzie wydarzył się cud nad Wisłą w wojnie polsko bolszewickiej r. odsłonięto w Świętym Miejscu pomnik wielkiego rodaka, autorstwa Wojciecha Henrykowskiego. Na pomniku widnieje dewiza kardynała Aleksandra Kakowskiego Operari sperare Mieć nadzieję w działaniu. Stara Krępa metalowy krzyż osadzony w kamieniu polnym z 1913 roku, postawiony jako podziękowanie za opiekę przed zarazą. Szlak sakralny 23

24 Kolejka wąskotorowa Mława Czernice Borowe Przasnysz Krasne Maków Mazowiecki zajmuje odcinek torów długości ok. 70 km. Już w II połowie XIX w. wybudowano pierwszy odcinek kolejki co Wiązało się z uprzemysłowieniem majątku Krasne. Atrakcje turystyczne Bogatego i okolic Szlak kolejki wąskotorowej Szlak kolejki wąskotorowej 24 Ludwik Krasiński wprowadził uprawy buraków cukrowych i zbudował w pobliżu Krasnego cukrownię, którą nazwał Krasińcem. W rozbudowę sieci kolejki po okolicznych wsiach zaangażował się finansowo właściciel Krasnego. Kolejka połączyła Krasne z Ciechanowem, Gruduskiem i Przasnyszem. Następnie kolejkę rozbudowaną na potrzeby frontu I wojny światowej. Dnia 7 lipca 1915 r. wytyczono trasę Mława Przasnysz, a 30 lipca 1915 r, kolej była już wybudowana. Sukcesy wojsk niemieckich spowodowały potrzebę wydłużenia linii torów. 8 sierpnia 1915 r. oddano odcinek do Młodzianowa, a do roku 1918 wydłużono linię torów przez Maków Mazowiecki, Różan do miejscowości Pasieki. Tu kolej wąskotorowa połączyła się z koleją szerokotorową. Wiele lat kolejka prowadziła przewozy pasażerskie i towarowe, a transport Park jest wspaniałym miejscem wypoczynku samochodowy nie stanowił dla niej konkurencji. Jednak w miarę zwiększania się taboru samochodowego oraz poprawy stanu dróg częściej zaczęto korzystać z tego środka komunikacji. Zawieszano kolejne połączenia ciuchci, a ostatecznie zakończono jej działalność decyzją administracyjną w 2001 roku. W 2002 r. kolejkę otrzymała w użyczenie Gmina Krasne, zaś przewozy obsługiwane były przez Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych w Kaliszu. Dla grup turystycznych ponownie uruchomiono przewozy w 2006 roku. Planując wycieczkę dla większej grupy należy skontaktować się z biurem Lokalnej Organizacji Turystycznej w Przasnyszu (tel ). Na trasie kolejki proponujemy zwiedzić Leszno największą miejscowość Gminy Przasnysz, wioski kwietnej, ponieważ to mieszkanki Leszna stanowią znaczną grupę pośród corocznie organizowanych konkursów na Najładniejszy ogródek przydomowy. W tej miejscowości warto zwiedzić zabytkowy XIX-wieczny park z malowniczymi alejami grabowymi, skupinami jesionów, kasztanowców i klonów oraz placem zabaw. Niektóre drzewa mają ponad 200 lat. W parku rośnie jesion Henryka Sienkiewicza (upamiętniony tablicą). Pod tym jesionem siadywał przebywając podczas wakacji u kolegi ze szkoły Antoniego Ostrowskiego autor trylogii. To dzięki tej znajomości Przasnysz znalazł się na kartach Krzyżaków.

25 Przy drodze do Przasnysza przed wsią Leszno (przy torach kolejki) stoi krzyż kuty żelazny na wysokim cokole kamiennym tzw. krzyż grzebalny z 1885 r.. Do tego krzyża odprowadzano zwłoki wszystkich zmarłych. Postać Pana Jezusa na tym krzyżu ma urwaną lewą rękę. Starzy mieszkańcy wsi opowiadają, że w 1945 r. po wkroczeniu wojsk radzieckich, jeden z żołnierzy Armii Czerwonej, przechodząc obok krzyża odstrzelił lewą rękę Pana Jezusa. Sam poszedł w kierunku Przasnysza, jednak po przejściu kilkuset metrów został trafiony jedną kulą i zginął. Przy torach kolejki stoi również kapliczka Świętego Jana Nepomucena z końca XVIII w. z drewnianą postacią świętego. Św. Jan strzeże jak przed wiekami podróżnych. W Annopolu zaś przy lasku, stoi według tradycji, figurka Figura Matki Boskiej Jesion Sienkiewicza Kasztanowa aleja Przy parku biegnie w stronę Sierakowa brukowana droga obsadzona starymi kasztanowcami. W pobliżu parku warta jest obejrzenia kaplica postawiona w końcu XX wieku. Nieopodal znajduje się wykonana z piaskowca piękna XIX-wieczna figura Matki Boskiej. Figurka ta pierwotnie stała na dziedzińcu dworu w Lesznie, gdzie obecnie znajduje się plac zabaw dla dzieci. Przy niej odbywały się nabożeństwa Majowe, odprawiano Mszę Świętą w Poświęcenie Pól. To spod niej wyruszali mieszkańcy Leszna na wojnę. Po wkroczeniu Niemców ówczesny właściciel Pan Zygmunt Rakowiecki wraz z rodziną (ojciec Zygmunta Rakowieckiego, Prezesa Ziemiaństwa Polskiego i honorowego obywatela Gminy) zmuszony został do opuszczenia majątku, pozwolono zabrać mu tylko garść ziemi z miejsca przy figurce. Niemiec Wywjanko zarządca majątku nakazał zniszczyć figurkę, jednak na prośbę Pani Korneli Cieślak zmienił zdanie i pozwolił ją zabrać i ustawić na prywatnej posesji. Odbyło się zebranie wiejskie i mieszkańcy zadecydowali, aby przenieść figurkę do ogrodu Pani Cieślak. Cokół wykonał Pan Jan Kubiszewski. Na skrzyżowaniu z drogą do Przasnysza stoi krzyż dwuramienny w miejscu gdzie wcześniej stały cztery figury drewniane m.in. Św. Floriana, Św. Teresy i Biskupa Stanisława. Krzyż ten został wybudowany w czasach gdy w okolicy panowała zaraza cholery, zbierając śmiertelne żniwo, krzyż miał strzec mieszkańców przed nieszczęściem zarazy. Kaplica w Lesznie z 1988 r. z XV w. W tym właśnie miejscu była w XV w. cegielnia, w której wyrabiano cegły, z tej cegły wybudowano kościół Farny w Przasnyszu. W lesie Grabówiec nieopodal Leszna znajduje się cmentarz wojenny żołnierzy rosyjskich z okresu I wojny światowej. Następną miejscowością na trasie kolejki jest Gostkowo, w którym można zobaczyć kilkanaście różnego rodzaju krzyży i kapliczek począwszy od XVIII-wiecznych Szlak kolejki wąskotorowej 25

26 znajdujących się przy trasie ciuchci, charakterystycznych dla dóbr Narzymskich. Jedna z nich Św. Rocha znajduje się na początku wsi, a druga przy drodze na Lisiogórę (opisane w szlaku sakralnym). Według miejscowej tradycji niegdyś figura Św. Rocha była bardzo zaniedbana. W tym czasie w Gostkowie zmarło wielu mężczyzn. Aby ten stan zmienić gostkowiacy postanowili odnowić kapliczkę. Było to może w 1815 r. taka data widnieje na metalowej chorągiewce nad daszkiem. Po wspólnej renowacji obiektu, mężczyźni przestali umierać. Krasne Stadnina koni, w parku ruiny pałacu Krasińskich rezydencji Ericha Kocha, zabytkowy park i stawy. Park z XVII XIX wieku o powierzchni 20 ha. Zachowały się tu aleje i szpalery drzew, w tym grabowe o długości 1600m i wysokości 8m,które otaczają stawy. Drzewostan stanowią rodzime gatunki drzew, takie jak dąb szypułkowy, jesion wyniosły, świerk pospolity, lipa drobnolistna, grab pospolity, klon zwyczajny. Budzą zachwyt również pięknie zachowane stawy. Szlak kolejki wąskotorowej 26 Stadnina koni Krasne ( należy do najstarszych stadnin koni pełnej krwi angielskiej, założył ją w 1857 r. Ludwik hr. Krasiński. Hodowlę rozpoczęto na bazie importowanych klaczy z Anglii. W czasie II wojny światowej konie z Krasnego wywieziono do Niemiec, a po wojnie powołano PGR. Dopiero w 1987 r. reaktywowano stadninę. Obecnie stadnina liczy około 120 koni. Może poszczycić się ogierem Rullerem, który w ciągu 2 letniej kariery wyścigowej zajął osiem razy I miejsce.inne konie zajmują również czołowe miejsca w wyścigach. W Krasnem znajdują się również ruiny pałacu Krasińskich, w czasie II wojny światowej gauleiter Erich Koch do majątku Krasne przyłączył grunty 150 gospodarstw chłopskich paląc doszczętnie zabudowania i zwiększając obszar do ha i tworząc Fundację Ericha Kocha. Pod koniec wojny wysadzono pałac w powietrze. Obecnie można obejrzeć ruiny piwnic i umocowań.

27 Dolinami rzek Wędrując doliną rzeki Węgierki można spotkać niezwykłe miejsca, urokliwe meandry i brzegi. Węgierka jest największym, prawym dopływem Orzyca. Rzeka bierze swój początek u podnóża góry Czubak (211 m n.p.m.) w południowej części wsi Zawady. Przez Kosmowo, Pawłowo i Węgrę rzeka płynie jako struga. Jako spora rzeka przepływa przez Olszewie, Grójec, Obrąb i Klewki. W Przasnyszu rozwidla się, oblewając kępę w parku miejskim im. T. Kościuszki. Dalej płynie przez Sierakowo do Dobrzankowa, gdzie zasila ją Morawka. Następniej przez Bogate, Szczuki i Węgrzynowo dopływa do Młodzianowa i tam kończy swój bieg wpadając do Orzyca. Góra Czubak Nazwa rzeki pochodzi prawdopodobnie od nazwy wsi Węgra, przez którą przepływała kiedyś rzeka Węgra, dziś zwana Węgierką. Rzeka płynie w kierunku południowo wschodnim, wpada do Orzyca między Młodzianowem a Makowem Mazowieckim. W początkowym swym biegu, od mostu w miejscowości Węgra, dolina rzeki zbudowana jest z piasków i gliny morenowej a w dalszym odcinku, aż do ujścia do Orzyca dno jest podmokłe. Od miejscowości Węgra do Przasnysza dolina rzeki jest wąska. Powyżej 22 km płynie w stanie dzikim, gdzie brzegi porastają krzewy i rzadkie kępy drzew. W Dobrzankowie pod mostem wiodącym do Fijałkowa, Węgierka przyjmuje lewy dopływ Morawkę. Młyn wodny w Bogatem na rzece Węgierka Amatorom wędkarstwa proponujemy rzekę Węgierkę w rejonie Bogatego i Dobrzankowa zasobną w ryby. Kto nie łowi ryb może spotkać tu siedliska ptactwa dzikiego czy bobrów. Żurawie Okolicę czystą ekologicznie, pomiędzy Sierakowem a Dobrzankowem upodobały sobie bociany. Ich gniazd na tym terenie jest najwięcej w całym powiecie przasnyskim (ponad 100). Miejsce to nazywane jest bocianowem. Można tu spotkać czaple oraz żurawie. Dolinami rzek 27

Serwis Internetowy Gminy Lutomiersk

Serwis Internetowy Gminy Lutomiersk Zabytki Zabytki na terenie Gminy Lutomiersk: Parki zabytkowe: Na terenie gminy znajduje się kilka parków zabytkowych i wiejskich. Parki te są bowiem dziełem natury oraz twórczej i artystycznej działalności

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Gmina Polanka Wielka

Gmina Polanka Wielka Gmina Polanka Wielka 1 Stawy położenie: N49 59 20.8 E19 21 01.1 2 Kapliczka przydrożna położenie: N49 59 22.9 E19 20 35.0 3 Cmentarz Polanka Wielka położenie: N49 59 21.3 E19 19 58.4 4 PARAFIA RZYMSKOKATOLICKA

Bardziej szczegółowo

Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS. Gmina Gorzków

Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS. Gmina Gorzków Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS Gmina Gorzków KARTA OBIEKTU nazwa: Kościół rzymskokatolicki p. w. św. Stanisława lokalizacja: Miejscowość ul. Rynkowa 25 Gorzków Osada

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego

Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego Figura znajduje się na małej wysepce, na stawie niedaleko drogi z Mikorzyna do Tokarzewa. Kamienna Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego wysokości 150 cm, pomalowana

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu.

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu. Lubasz W kościele katolickim sanktuaria to miejsca święte, gdzie w sposób szczególny Bóg udziela swojej łaski. Takim miejscem, które pragniemy Państwu przedstawić jest Sanktuarium Matki Bożej Królowej

Bardziej szczegółowo

zabytki gminy Jasieniec

zabytki gminy Jasieniec zabytki gminy Jasieniec Wykaz Gminnej Ewidencji Zabytków w Jasieńcu aktualny na dzień 15.10.2010; ilość kart w ewidencji gminnej: 67. Wykaz zabytków realizowany jest przez Urząd Gminy Jasieniec. Materiały

Bardziej szczegółowo

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych OBIEKTY ZAREJESTROWANE W GMINNNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW NIEWPISANE DO WOJEWÓDZKIEGO REJESTRU ZABYTKÓW, KTÓRYCH ZACHOWANIE LEŻY W INTERESIE SPOŁECZNYM ZE WZGLĘDU NA POSIADANĄ (W SKALI GMINY) WARTOŚĆ HISTORYCZNĄ,

Bardziej szczegółowo

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW LP. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT/ ZESPÓŁ OBIEKTÓW ADRES 1 Bogucice budynek mieszkalny Bogucice nr 41 2 Bogucice kapliczka Bogucice przy nr 8, Dz. nr 306/3 3 Bogucice

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 7 marca 2014 r. Poz. 657 UCHWAŁA NR XXIX/249/2014 RADY GMINY W ŚWIERCZOWIE. z dnia 27 lutego 2014 r.

Opole, dnia 7 marca 2014 r. Poz. 657 UCHWAŁA NR XXIX/249/2014 RADY GMINY W ŚWIERCZOWIE. z dnia 27 lutego 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 7 marca 2014 r. Poz. 657 UCHWAŁA NR XXIX/249/2014 RADY GMINY W ŚWIERCZOWIE z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XVII/130/2012 Rady Gminy

Bardziej szczegółowo

Rowerem Wokół Słońca

Rowerem Wokół Słońca Rowerem Wokół Słońca Nowy Folwark to miejscowość położona zaledwie pięć kilometrów od Buska-Zdroju. Łączy je trasa rowerowa, przeprowadzona przez Wełecz i Kameduły. Powstała ona przy dofinansowaniu w ramach

Bardziej szczegółowo

KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO

KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO A-1 ZESPÓŁ KOŚCIÓŁA PARAFIALNEGO p.w. św. Ap. Piotra i Pawła w Żyrzynie 1804 1892 r. Żyrzyn wschodnia część wsi pomiędzy ulicą Tysiąclecia, a płaską doliną rzeki Duży Pioter działka ewidencyjna Nr 529/1

Bardziej szczegółowo

1. OBIEKT: CMENATRZ KOMUNALNY (MIEJSKI) OBIEKT: CMENATRZ PRZYKOŚCIELNY OBIEKT: CMENATRZ PRZYKOŚCIELNY...8

1. OBIEKT: CMENATRZ KOMUNALNY (MIEJSKI) OBIEKT: CMENATRZ PRZYKOŚCIELNY OBIEKT: CMENATRZ PRZYKOŚCIELNY...8 GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW CMENTARZE Gmina Nowe Miasteczko 2011 rok Zatwierdził: Spis treści: KARTA 1 CMENTARZ W NOWYM MIASTECZKU...3 1. OBIEKT: CMENATRZ KOMUNALNY (MIEJSKI)...3 KARTA 2 CMENTARZ we wsi

Bardziej szczegółowo

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Temat pracy: Historia i stan aktualny zabytków architektonicznych na terenie mojej miejscowości. Wykonanie: Ewelina Aftańska i Aleksandra Ambroziak Uczennice klasy

Bardziej szczegółowo

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Lp. Gmina Miejscowość Nazwa zabytku zdjęcie obiektu 1 Miasto i Gmina Łosice Chotycze Zespół Dworsko parkowy:

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DWORSKI W NEKLI

ZESPÓŁ DWORSKI W NEKLI Sebastian Mazurkiewicz ZESPÓŁ DWORSKI W NEKLI Zespół dworski w Nekli znajduje się w zachodniej części Nekli (starej części miasta), po wschodnim, lewym brzegu rzeki Moskawy (Maskawy) zwanej dawniej Źrenicą,

Bardziej szczegółowo

KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz.

KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz. KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz. Na końcu Cetyni znajduje się kapliczka z figurą Serca BoŜego. Za Cetynią jest stara

Bardziej szczegółowo

KLESZCZELE Dasze Dobrowoda Saki KLUKOWO Gródek Kostry, Lubowicz-Byzie Kuczyn Wyszynki Kościelne KNYSZYN

KLESZCZELE Dasze Dobrowoda Saki KLUKOWO Gródek Kostry, Lubowicz-Byzie Kuczyn Wyszynki Kościelne KNYSZYN K KLESZCZELE układ przestrzenny z XVI w., murowana cerkiew p.w. Zaśnięcia NMP z około 1870 r., drewniana dzwonnica obecnie cerkiew p.w. św. Mikołaja z 1709 r., murowany kościół p.w. św. Zygmunta Burgundzkiego

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Parki w Rejowcu

Parki w Rejowcu Parki w Rejowcu 1910-1939. Copyright 2017 Zdzisław Kalinowski Park przy pałacu Wszystkie poniżej prezentowane fotografie są opisane i zawierają dokładne daty ich powstania (dzień miesiąc i rok). Wykonane

Bardziej szczegółowo

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II Krężnica Jara, jak tysiące innych miejscowości, ma swoje dowody tragicznej historii. Do nich należą krzyże, pomniki i groby poległych w walce o wolność Ojczyzny.

Bardziej szczegółowo

1889 1987. 11. 4 A/1483

1889 1987. 11. 4 A/1483 WYKAZ ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BRZEŚĆ KUJAWSKI Lp. Miejscowość Obiekt Czas powstania Rejestr zabytków 1 Brzezie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Józefa 1930-1936 2 Brzezie

Bardziej szczegółowo

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II INSTYTUCJE, ORGANIZACJE SPOŁECZNE INSTYTUCJE: 1. Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzyworzece w roku szkolnym 2007/2008-6 oddziałów, 60 uczniów. 2. Publiczne Przedszkole

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Jabłonna 2015/2016 Jabłonna - Obelisk poświęcony pamięci Jana Pawła II i 25-lecia Solidarności (znajduje się naprzeciwko Gminnego Centrum Kultury

Bardziej szczegółowo

Misja Przygoda. Przebieg trasy Questing-u. Cudze chwalicie, swego nie znacie Skołyszyn. Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej

Misja Przygoda. Przebieg trasy Questing-u. Cudze chwalicie, swego nie znacie Skołyszyn. Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej Misja Przygoda Cudze chwalicie, swego nie znacie Skołyszyn Przebieg trasy Questing-u 1. Start (szkoła) : godz. 16:30 2. Park : - Stary dąb godz. 16:37 ; kroki: 545 - Miłorząb godz. 16:41 ; kroki: 775 3.

Bardziej szczegółowo

Wieża Trynitarska jest najwyższym punktem zabudowy staromiejskiej Lublina. Została wzniesiona w 1693 roku w miejscu dawnej furty miejskiej jako

Wieża Trynitarska jest najwyższym punktem zabudowy staromiejskiej Lublina. Została wzniesiona w 1693 roku w miejscu dawnej furty miejskiej jako WIEŻA TRYNITARSKA Wieża Trynitarska jest najwyższym punktem zabudowy staromiejskiej Lublina. Została wzniesiona w 1693 roku w miejscu dawnej furty miejskiej jako dzwonnica. Dzisiejszy wygląd zawdzięcza

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytkowe nekropolie Łomży. czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytkowe nekropolie Łomży. czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytkowe nekropolie Łomży czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki W Łomży znajdują się trzy zabytkowe cmentarze, jeden wielowyznaniowy

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - małe mazurskie miasteczko czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to małe miasteczko w powiecie piskim. Gdybyście byli

Bardziej szczegółowo

Radomsko. ikonografia w radomszczańskiej kolegiacie

Radomsko. ikonografia w radomszczańskiej kolegiacie Radomsko ikonografia w radomszczańskiej kolegiacie Kościół par. pw. św. Lamberta zbudowany został w latach 1869-76 staraniem ks. Wincentego Gajewskiego, na miejscu zrujnowanej fary według projektu Konstantego

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki IDENTYF. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT ULICA NR. LOKALIZACJA DATA 1 Mikołajki Kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Św. Antoniego Kościelna

Bardziej szczegółowo

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Leonardo da Vinci 1 Tabaszowa - miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej Kościół w Lubiechni Małej położony jest w niewielkiej wsi odległej o 7 km na północ od Rzepina. Jest to niewielki kościółek wzniesiony w konstrukcji ryglowej w drugiej połowie XVII wieku z drewnianą wieżą

Bardziej szczegółowo

Przedbórz. kościół pw. św. Aleksego

Przedbórz. kościół pw. św. Aleksego Przedbórz kościół pw. św. Aleksego Kościołów pw. św. Aleksego jest w Polsce tylko kilka; początki budowy kościoła z Przedborza sięgają 2. poł. XIII wieku. Wieża z czerwonego piaskowca z detalami ciosu

Bardziej szczegółowo

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka MAPA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Tu mieszkamy - Raszowa ZABUDOWANIA DOMY MIESZKALNE-57 ZABUDOWANIA GOSPODARCZE-42 NAJSTARSZA OSOBA URODZONA W RASZOWEJ ROZALIA

Bardziej szczegółowo

Wykaz zabytków znajdujących się na terenie Miasta i Gminy Dobrzyo nad Wisłą

Wykaz zabytków znajdujących się na terenie Miasta i Gminy Dobrzyo nad Wisłą Załącznik do Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami na lata 2017-2020 Wykaz zabytków znajdujących się na terenie Miasta i Gminy Dobrzyo nad Wisłą Lp. Miejscowośd Obiekt Czas powstania Rejestr zabytków

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY SOCHACZEWSKIEJ EDK. Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Ciebie trasy.

OPIS TRASY SOCHACZEWSKIEJ EDK. Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Ciebie trasy. OPIS TRASY SOCHACZEWSKIEJ EDK Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Ciebie trasy. Miejsca w których należy zachować szczególną czujność zostały w opisie podkreślone. Prosimy aby na tych odcinkach

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY KROKOWA

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY KROKOWA Załącznik do Zarządzenia SOI.KR.317.VII.2016 Lp Gmina Miejscowość Ulica Obiekt Daty WEZ* rejestru KW 1 Krokowa Białogóra Morska 5a budynek mieszkalny pocz. XX 1 196/3 GD2W/00037177/3 2 Krokowa Białogóra

Bardziej szczegółowo

Przebieg szlaku niebieskiego W Krainie Wiatraków : Kisielice Trupel, wytyczony 26,2 km

Przebieg szlaku niebieskiego W Krainie Wiatraków : Kisielice Trupel, wytyczony 26,2 km Przebieg szlaku niebieskiego W Krainie Wiatraków : Kisielice Trupel, wytyczony 26,2 km Kisielice Krzywka Wałdowo Goryń - Trupel Odcinek Opis Km Km Nawierzchnia Uwagi 0 Kisielice - skrzyżowanie ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja Kapliczek i KrzyŜy w Dąbkowie

Lokalizacja Kapliczek i KrzyŜy w Dąbkowie Lokalizacja Kapliczek i KrzyŜy w Dąbkowie 1.KrzyŜ na placu kościelnym w Dąbkowie Według opowiadań mieszkanki Dąbkowa Stanisławy Tkacza krzyŝ postawiono w 1920 roku ku czci poległej młodzieŝy w walkach

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Tułowice. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1.

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Tułowice. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Tułowice. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Tułowice budynek mieszkalny ul. 1 Maja 2 2. Tułowice

Bardziej szczegółowo

Zator. Graboszyce. Laskowa. Zator

Zator. Graboszyce. Laskowa. Zator Zator Graboszyce Laskowa Zator 1 Kocioł parafialny pw. Św. Andrzeja Apostoła w Graboszycach położenie N49 56 41.9 E19 26 45.3 Kontakt: Tel. 84 12 593 Msze Święte w niedziele i święta 8:00, 10;30 Msze Święte

Bardziej szczegółowo

********************************************************************* 1929r. OSP w Węgrzynowie powstała 20 sierpnia 1929roku.

********************************************************************* 1929r. OSP w Węgrzynowie powstała 20 sierpnia 1929roku. ********************************************************************* 1929r. OSP w Węgrzynowie powstała 20 sierpnia 1929roku. Na zebraniu wiejskim mieszkańców wsi Węgrzynowo zapadła decyzja o utworzeniu

Bardziej szczegółowo

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Zamieszkaliśmy przez kilka dni U Magdy w Bodzentynie, stamtąd wyruszaliśmy na krajoznawcze wyprawy po okolicy, stąd i tytuł tego zeszytu, niby żartobliwy, ale

Bardziej szczegółowo

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice

EDK Przeginia. Trasa via Salvator. Opis trasy EDK via Salvator. Przeginia Imbramowice Opis trasy EDK via Salvator Przeginia Imbramowice EDK Przeginia Trasa via Salvator CAŁA TRASA: PRZEGINIA Sanktuarium Najświętszego Zbawiciela ZADOLE KOSMOLOWSKIE KOSMOLÓW OLEWIN TROKS BRACIEJÓWKA SUŁOSZOWA

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach

Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach Aktualności Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach 07/10/2009, dodał: Maciej Liberda Gimnazjum im. Jana Pawła II w Rabie Niżnej realizuje projekt Jan Paweł

Bardziej szczegółowo

EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA WIEJSKA ZAKRZEWO KARTY ADRESOWE ZABYTKÓW POWIAT ALEKSANDROWSKI WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE

EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA WIEJSKA ZAKRZEWO KARTY ADRESOWE ZABYTKÓW POWIAT ALEKSANDROWSKI WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE EWIDENCJA ZABYTKÓW KARTY ADRESOWE ZABYTKÓW GMINA WIEJSKA ZAKRZEWO POWIAT ALEKSANDROWSKI WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE WSIE: GĘSIN, KOBIELICE, KOLONIA BODZANOWSKA, KOLONIA ZAKRZEWO STARE, LEPSZE, SEROCZKI,

Bardziej szczegółowo

Artykuł pochodzi ze strony: Miastecki Portal Internetowy. Zabytki

Artykuł pochodzi ze strony: Miastecki Portal Internetowy. Zabytki Artykuł pochodzi ze strony: Miastecki Portal Internetowy Zabytki Zniszczenia będące skutkiem pożarów, które trzykrotnie strawiły prawie cale miasto oraz działań wojennych spowodowały, że nie ma w Miastku

Bardziej szczegółowo

Historie Mariańskich. Kapliczek

Historie Mariańskich. Kapliczek Historie Mariańskich Kapliczek Spotkanie z panią Kazimierą Kalis Kazimiera Danuta Kalis -fundatorka kapliczki urodziła się 25.11.1964r. w Chocianowie (woj. dolnośląskie). Ukończyła studia pielęgniarskie

Bardziej szczegółowo

I FESTIWAL HISTORYCZNY,,WYPRAWA MARCINA ZE SŁAWSKA POD GRUNWALD

I FESTIWAL HISTORYCZNY,,WYPRAWA MARCINA ZE SŁAWSKA POD GRUNWALD Historia GMINY RZGÓW Gmina Rzgów istnieje od 1837 r. Najstarsze znaleziska archeologiczne świadczące o pobycie człowieka w tym rejonie sięgają schyłku starszej epoki kamienia paleolitu. Znalezione na wydmach

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Kapliczka przy ulicy Zielonej Powstała w 1949 r.

Kapliczka przy ulicy Zielonej Powstała w 1949 r. Krągola Krągola Kapliczka przy ulicy Zielonej Powstała w 1949 r. Krzyż przy ulicy Strażackiej Zbawicielowi Świata Roku Kongresu Eucharystycznego i Roku Maryjnego w darze mieszkańcy wsi Krągoli 22 lipca

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY ŚWIĘTEGO DOMINIKA

OPIS TRASY ŚWIĘTEGO DOMINIKA OPIS TRASY ŚWIĘTEGO DOMINIKA Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Państwa trasy. Miejsca, w których szczególnie należy uważać, aby nie zgubić wyznaczonej trasy, zostały w opisie poprzedzone

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BRZEŚĆ KUJAWSKI (STAN NA KWIECIEŃ 2008 ROKU)

WYKAZ ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BRZEŚĆ KUJAWSKI (STAN NA KWIECIEŃ 2008 ROKU) WYKAZ ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BRZEŚĆ KUJAWSKI (STAN NA KWIECIEŃ 2008 ROKU) Lp. Gmina Miejscowość Obiekt Czas powstania 1 Brześć Kujawski Brzezie kościół filialny rzymskokatolicki murowany

Bardziej szczegółowo

Turystyka w Powiecie Działdowskim.

Turystyka w Powiecie Działdowskim. w Powiecie Działdowskim Atrakcyjność powiatu to nie tylko wspaniałe walory przyrodnicze, rzeki, jeziora o wysokiej klasie czystości wód, dobrze rozbudowana infrastruktura techniczna, ale również zabytki

Bardziej szczegółowo

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY

KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY KATOLICKI CMENTARZ PARAFIALNY przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse ) na Księżu Małym ( Klein Tschansch ) we Wrocławiu Widok na aleję główną Cmentarza Parafialnego przy ul. Opolskiej ( Oppelner Strasse

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. OBIEKT BUDYNEK MIESZKALNY KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 2. OBECNA FUNKCJA MIESZKALNA 3. MATERIAŁ DREWNO, KAMIEŃ, BLACHA 4. DATOWANIE 1929 R 5. MIEJSCOWOŚĆ 22. FOTOGRAFIE 6. GMINA 7. POWIAT 8.WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Józef Wybicki Krobów, aleja lipowa

Józef Wybicki Krobów, aleja lipowa 12 V 2012 12 maja odbyły się terenowe zajęcia edukacyjne o tematyce ekologiczno-historycznej. Zorganizowała je pani Edyta Kasica, zaś głównym koordynatorem był pan Marek Kulig, szef Lokalnego Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Małdytach

Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Małdytach Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Małdytach Na terenie objętym obwodem szkoły uczniowie zlokalizowali 14 miejsc pochówku. Cmentarz zlikwidowany, brak widocznych śladów pochówku Cmentarz zniszczony

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY ŚWIĘTEGO JACKA

OPIS TRASY ŚWIĘTEGO JACKA OPIS TRASY ŚWIĘTEGO JACKA Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Państwa trasy. Miejsca, w których szczególnie należy uważać, aby nie zgubić wyznaczonej trasy, zostały w opisie poprzedzone

Bardziej szczegółowo

Ołtarz polowy w Niepokalanowie. Autorzy: Andrzej Janota i Marek Kurc

Ołtarz polowy w Niepokalanowie. Autorzy: Andrzej Janota i Marek Kurc Ołtarz polowy w Niepokalanowie Autorzy: Andrzej Janota i Marek Kurc Ołtarz polowy Ołtarz polowy został wybudowany na osi bazyliki aby gromadzić liczne rzesze pielgrzymów podczas szczególnych uroczystości

Bardziej szczegółowo

Wykaz pomników przyrody w Mazowieckim Parku Krajobrazowym im. Czesława Łaszka. Lokalizacja. Lasek, na gruncie rolnym p.

Wykaz pomników przyrody w Mazowieckim Parku Krajobrazowym im. Czesława Łaszka. Lokalizacja. Lasek, na gruncie rolnym p. Wykaz pomników przyrody w Mazowieckim Parku Krajobrazowym im. Czesława Łaszka Lp. nr rej. woj. (rok)* Obiekt Lokalizacja Bliższa ogólna Wymiary początkowe obw. [m] Wymiary obw. [m] 1. 115 grusza pospolita

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY MIASTO SOCHACZEW SOCHACZEW 2016

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY MIASTO SOCHACZEW SOCHACZEW 2016 GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINY MIASTO SOCHACZEW SOCHACZEW 2016 Podstawa prawna Ochrona zabytków, które znajdują się na terenie gminy należy do obowiązków samorządu lokalnego. Zadania stojące przed organami

Bardziej szczegółowo

Wycieczki Benedyktyńskie Opactwo Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu Przewodnik: Wanda Koziarz Kraków (8 czerwca 2017 roku)

Wycieczki Benedyktyńskie Opactwo Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu Przewodnik: Wanda Koziarz Kraków (8 czerwca 2017 roku) Wycieczki S@S Benedyktyńskie Opactwo Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyńcu Przewodnik: Wanda Koziarz Kraków (8 czerwca 2017 roku) 8 czerwca 2017 roku Sekcja Krajoznawcza Szkoły @ktywnego Seniora zorganizowała

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS. Gmina Siennica Różana

Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS. Gmina Siennica Różana Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS Gmina Siennica Różana KARTA OBIEKTU nazwa: kościół rzymskokatolicki p. w. Wniebowzięcia NMP wraz z wyposażeniem i cmentarzem przykościelnym

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW NIERUCHOMYCH GMINY CZERWIEŃSK POW. ZIELONOGÓRSKI, WOJ. LUBUSKIE

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW NIERUCHOMYCH GMINY CZERWIEŃSK POW. ZIELONOGÓRSKI, WOJ. LUBUSKIE GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW NIERUCHOMYCH GMINY CZERWIEŃSK POW. ZIELONOGÓRSKI, WOJ. LUBUSKIE CZERWIEŃSK 2015 BĘDÓW ZESPÓŁ KOŚCIOŁA FIL. P.W. TRÓJCY ŚWIĘTEJ: Rejestr zabytków nr 3291 z dnia 21.02.1994 r. a.

Bardziej szczegółowo

Wyjdź z kościoła, dojdź do głównej drogi, skręć w prawo, idź prosto ul Dworcową do mostu.

Wyjdź z kościoła, dojdź do głównej drogi, skręć w prawo, idź prosto ul Dworcową do mostu. EKSTREMALNA DROGA KRZYŻOWA ŻYWIEC-ZABŁOCIE TRASA św. STANISŁAWA 38km, 850m przewyższenia Żywiec Zabłocie kościół pw. św. Floriana Wyjdź z kościoła, dojdź do głównej drogi, skręć w prawo, idź prosto ul

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi 1. Brzeziny kościół filialny pw. św. Marcina 61 2. Brzeziny

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. ul. Lompy

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. ul. Lompy Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. Uwaga: tabela nie obejmuje stanowisk archeologicznych Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi

Bardziej szczegółowo

Bazylika Świętogórska - Stankowo

Bazylika Świętogórska - Stankowo OPIS TRASY EDK GOSTYŃ - OSIECZNA Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Państwa trasy. Dzięki niemu, w ramach każdego wyodrębnionego odcinka (np. Święta Góra Stankowo), dysponują Państwo szczegółowymi

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki cz.i. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki cz.i. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki cz.i czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zwiedzanie tego malowniczego powiatu proponuję

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Bernacice kościół filialny pw. św. Trójcy 2. Bernacice

Bardziej szczegółowo

KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO

KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO ZESPÓŁ BUDYNKÓW SZKOLNYCH SZKOŁA NISKA SZKOŁA WYSOKA Budynek gospodarczy 1860 r. 1904 r. 1904 r. 8. Fotografia z opisem wskazującym orientację albo mapa z zaznaczonym stanowiskiem archeologicznym Tzw.

Bardziej szczegółowo

Droga Krzyżowa na wzór EDK

Droga Krzyżowa na wzór EDK EKSTREMALNA DROGA KRZYŻOWA to pokonanie wybranej trasy w nocy, medytowanie i zmaganie się z własnymi słabościami. W trakcie długiej, ponad 40-kilometrowej wyprawy uczestnicy mają czas na refleksję i spotkanie

Bardziej szczegółowo

Użytki rolne zabudowane, grunty orne, pastwiska, grunty zakrzewione i zadrzewione. Plan miejscowy - Tereny koncentracji usług.

Użytki rolne zabudowane, grunty orne, pastwiska, grunty zakrzewione i zadrzewione. Plan miejscowy - Tereny koncentracji usług. Zespół pałacowy z folwarkiem i parkiem: 1. Dwór ob. oficyna mieszkalna nr 3, koniec XVI (1591), rozbudowany 1790, odnowiony po pożarze w 1789, przebudowany do obecnej formy po pożarze w 1951, kartusz herbowy

Bardziej szczegółowo

Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS. Gmina Rudnik

Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS. Gmina Rudnik Ewidencja zabytków z obszaru Lokalnej Grupy Działania Krasnystaw PLUS Gmina Rudnik KARTA OBIEKTU nazwa: Zespół dworski lokalizacja: miejscowość Maszów Górny gm. Rudnik nr działki współrzędne geograficzne

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Leszno po królewsku. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Leszno po królewsku. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: po królewsku czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki po królewsku, czyli śladami króla Stanisława Leszczyńskiego. Trasa,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ NIERUCHOMYCH ZABYTKÓW ARCHTEKTONICZNYCH WŁĄCZONYCH DO GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW GMINY MICHÓW

WYKAZ NIERUCHOMYCH ZABYTKÓW ARCHTEKTONICZNYCH WŁĄCZONYCH DO GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW GMINY MICHÓW WYKAZ NIERUCHOMYCH ZABYTKÓW ARCHTEKTONICZNYCH WŁĄCZONYCH DO GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW GMINY MICHÓW Lp. (nr karty) Nazwa zabytku Miejscowość (obręb) Adres / numer działki Forma ochrony Funkcja / czas powstania

Bardziej szczegółowo

2. Biskupice kaplica pogrzebowa przy kościele parafialnym 3. Biskupice pałac 49a

2. Biskupice kaplica pogrzebowa przy kościele parafialnym 3. Biskupice pałac 49a Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Byczyna. Lp Miejscowość Obiekt Adres Uwagi Biskupice kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela Biskupice

Bardziej szczegółowo

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Utworzenie rzymskokatolickiej parafii w Jazowsku należy datować w przybliżeniu na drugą połowę XIII wieku. Zapewne w tym samym okresie wybudowano

Bardziej szczegółowo

Gmina Sokołów Podlaski

Gmina Sokołów Podlaski Gmina Sokołów Podlaski Gmina Sokołów Podlaski położona jest we wschodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie sokołowskim, w odległości 100 km od Warszawy i 30 km od rzeki Bug. Teren gminy wchodzi

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 17 lutego 2017 r. Poz. 982 UCHWAŁA NR 273/XXIX/2017 RADY MIEJSKIEJ W KŁOBUCKU z dnia 7 lutego 2017 r. w sprawie zmiany Gminnego Programu Opieki nad

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Rzeszów 2015 I. Trasa 1: Rzeszów (Park im. W. Szafera) CTiR w Kielnarowej Rysunek

Bardziej szczegółowo

na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r.

na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. Historia Gminę Lipie utworzono 1 stycznia 1973r. na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. Gmina skupia miejscowości o bogatej i pięknej przeszłości, które od dawna

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY BIAŁEJ ŚW. ANTONIEGO tzw. Szlak Trzech Sanktuariów

OPIS TRASY BIAŁEJ ŚW. ANTONIEGO tzw. Szlak Trzech Sanktuariów OPIS TRASY BIAŁEJ ŚW. ANTONIEGO tzw. Szlak Trzech Sanktuariów Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Państwa trasy. Miejsca, w których szczególnie należy uważać, aby nie zgubić wyznaczonej

Bardziej szczegółowo

Opis trasy EDK Głogówek

Opis trasy EDK Głogówek Opis trasy EDK Głogówek Etap I Sprzed kościoła parafialnego św. Bartłomieja Apostoła wchodzimy na Rynek i od razu skręcamy w prawo. Idziemy wzdłuż kamienic w kierunku ulicy Wodnej (około 100 m). Skręcamy

Bardziej szczegółowo

OPIS TRASY SOCHACZEWSKIEJ EDK. Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Ciebie trasy.

OPIS TRASY SOCHACZEWSKIEJ EDK. Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Ciebie trasy. OPIS TRASY SOCHACZEWSKIEJ EDK Poniższy opis to wskazówki przebiegu wybranej przez Ciebie trasy. Miejsca w których należy zachować szczególną czujność zostały w opisie podkreślone. Prosimy aby na tych odcinkach

Bardziej szczegółowo

L.p. Miejscowość Obiekt Adres Forma ochrony Czas powstania Uwagi. Białęgi. XIII/XIV w., 1840 r., folwarcznym, ob. nieużytkowany.

L.p. Miejscowość Obiekt Adres Forma ochrony Czas powstania Uwagi. Białęgi. XIII/XIV w., 1840 r., folwarcznym, ob. nieużytkowany. ANEKS 1. Rejestr zabytków nieruchomych wykaz L.p. Miejscowość Obiekt Adres Forma ochrony Czas powstania Uwagi 1. Białęgi kościół spichlerz w zespole Białęgi XIII/XIV w., 1840 r., folwarcznym, ob. nieużytkowany

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW MIASTA ZŁOTOWA

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW MIASTA ZŁOTOWA GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW MIASTA ZŁOTOWA (Obiekty podkreślone wpisane są do rejestru zabytków ) 1. Układ Urbanistyczny Miasta Złotowa 2. Zespół kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia NMP, ul. Panny Marii

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 4 zestawienie obiektów w GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW GMINY STRYSZÓW

ZAŁĄCZNIK NR 4 zestawienie obiektów w GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW GMINY STRYSZÓW ZAŁĄCZNIK NR 4 zestawienie obiektów w GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW GMINY STRYSZÓW 1. DĄBRÓWKA 1/42 Kaplica mszalna, dworska, p.w. Chrystusa Nazareńskiego 2/42 Rzeźba kamienna Pieta przy kaplicy mszalnej

Bardziej szczegółowo

Dane podstawowe: Liczba mieszkańców: 6,7 tys Powierzchnia: 265 km2

Dane podstawowe: Liczba mieszkańców: 6,7 tys Powierzchnia: 265 km2 Gmina Suwałki Dane podstawowe: Liczba mieszkańców: 6,7 tys Powierzchnia: 265 km2 Adres urzędu: Urząd Gminy Suwałki ul. T. Kościuszki 71 16-400 Suwałki tel. (087) 566 21 36, 566 35 69 fax. (087) 566 21

Bardziej szczegółowo