Tytuł oryginału: Investing with Volume Analysis: Identify, Follow, and Profit from Trends

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tytuł oryginału: Investing with Volume Analysis: Identify, Follow, and Profit from Trends"

Transkrypt

1

2 Tytuł oryginału: Investing with Volume Analysis: Identify, Follow, and Profit from Trends Tłumaczenie: Przemysław Janicki Projekt okładki: Studio Gravite / Olsztyn Obarek, Pokoński, Pazdrijowski, Zaprucki ISBN: Authorized translation from the English language edition, entitled: Investing with Volume Analysis: Identify, Follow, and Profit from Trends, ISBN , by Buff Pelz Dormeier, published by Pearson Education, Inc, publishing as Financial Times Prentice Hall, Copyright 2011 by Pearson Education, Inc. All rights reserved. No part of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or by any information storage retrieval system, without permission from Pearson Education Inc. Polish language edition published by Helion S.A. Copyright Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Autor oraz Wydawnictwo HELION dołożyli wszelkich starań, by zawarte w tej książce informacje były kompletne i rzetelne. Nie biorą jednak żadnej odpowiedzialności ani za ich wykorzystanie, ani za związane z tym ewentualne naruszenie praw patentowych lub autorskich. Autor oraz Wydawnictwo HELION nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe z wykorzystania informacji zawartych w książce. Materiały graficzne na okładce zostały wykorzystane za zgodą Shutterstock Images LLC. Drogi Czytelniku! Jeżeli chcesz ocenić tę książkę, zajrzyj pod adres Możesz tam wpisać swoje uwagi, spostrzeżenia, recenzję. Wydawnictwo HELION ul. Kościuszki 1c, GLIWICE tel , WWW: (księgarnia internetowa, katalog książek) Printed in Poland. Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność

3 Spis tre ci S owo wst pne Podzi kowania O autorze Wprowadzenie Rozdzia 1: Dwa spojrzenia na analiz rynku Budujemy solidne fundamenty...23 Dwa uprawnione podej cia...24 Podej cie fundamentalne...26 Podej cie techniczne...27 Porównanie analizy fundamentalnej i analizy technicznej...28 Rozdzia 2: Historia analizy technicznej Pierwsze w historii zlecenie zrealizuj (w ca o ci) b d anuluj...31 Wykresy babilo skie...32 Pierwsze rynki europejskie...33 Techniki samurajskie...33 Pierwsze wzmianki o analizie rynku w Ameryce...34 Korzenie Charles H. Dow...34 P dy William Peter Hamilton i pozostali zwolennicy teorii Dowa...35 P czkuj cy praktycy...35 Wzrost fundamentów...37 Badania na wspó czesnych rynkach efektywnych...39 Porównanie epok...41 Chc by dobrze zrozumiany teoria Dowa znów na czasie...42 Rozdzia 3: Analiza cenowa Rynek wyznacza odpowiedni cen...46 Podstawowy element sk adowy wykresu...46 Analiza wolumenu: znacz cy krok naprzód...48 Rozdzia 4: Analiza wolumenu Wolumen...51 Terminologia zwi zana z analiz wolumenu...52 Wolumen jako element analizy rynku...52 Wolumen weryfikuje (potwierdza) ceny...53 Wolumen zapewnia p ynno...53 Wolumen wa y informacje posiadane przez rynek...54 Wolumen ujawnia rzeczywiste przekonania uczestników rynku...54

4 6 INWESTOWANIE W OPARCIU O ANALIZ WOLUMENU Wolumen wyra a zainteresowanie i entuzjazm rynku...55 Wolumen wiadczy o ró norodno ci opinii...55 Wolumen jest paliwem nap dzaj cym rynek...55 Wolumen odkrywa tajemnice rynku...56 Wolumen jako przyczyna...56 Wolumen daje pocz tek dynamice cen...56 Rozdzia 5: Wolumen si a rynku Wolumen jako si a rynku...57 Wolumen jako wska nik wyprzedzaj cy ceny...57 Wolumen jako wyk adnik ceny...58 B = S = T...59 Analiza wolumenu wykorzystaj dost pn Ci moc...61 Opór i wsparcie...61 Trend i linie trendu...61 Obiekt wprawiony w ruch porusza si tym ruchem, chyba e zostanie z niego wytr cony...64 Si a = masa przyspieszenie...64 Ka da akcja wywo uje przeciwnie skierowan reakcj...67 Zastosowanie zasad dynamiki Newtona w analizie wolumenu...68 Rozdzia 6: Jak czyta rynek niczym ksi k Czytanie z ta my...70 Jak odczytywa litery alfabetu rynkowego...70 Oto rynek pozwól, e Ci go przedstawi...71 Strach i chciwo...72 Wolumen: narz dzie do rozszyfrowywania rynku...73 Analizujemy ceny i wolumen s upek po s upku...74 Cztery przypadki w analizie cen zamkni cia w powi zaniu z wolumenem...74 S upek cenowy stanowi DNA rynku...75 Wolumen jako RNA rynku...76 Analiza VSA (badanie relacji mi dzy wolumenem a zakresem zmienno ci ceny)...77 Deprecjacja waloru przy wysokim wolumenie...80 Ruchy cen przy niskim wolumenie obrotów...82 Rozdzia 7: Wolumen w analizie trendów Identyfikacja trendów...89 Trendy: zdania wypowiadane przez rynek...90 Wykre lamy linie trendu...90 Ocena fazy trendu g ównego przy wykorzystaniu analizy wolumenu...93 Cztery przypadki w analizie trendu...94 Regu y i prawa wolumenu: amiemy kod zaprzeczaj cy...99 Trendy sezonowe na wykresie wolumenu...106

5 SPIS TRE CI 7 Rozdzia 8: Wolumen w analizie formacji Formacje: instrumenty opisu wydarze na rynku Formacje podstawowe: interakcja dwóch trendów g ównych Flagi i chor giewki typowe dla rynku byka Rozdzia 9: Ró ne miary wolumenu Siedem klas wska ników cenowych Optymalizacja: ostrze enie Rozdzia 10: Czyste wska niki wolumenu Wolumen rednie krocz ce w analizie wolumenu Oscylatory wolumenu Wst gi wolumenowe Wska nik akumulacji wolumenu Wolumen na wykresie cenowym Wykresy cenowo-wolumenowe Crockera Rozdzia 11: Wska niki akumulacji wolumenu oparte na mi dzysesyjnej zmianie ceny Równowaga wolumenu (OBV) Cenowy trend wolumenu Oscylatory wolumenu dla danych interday Rozdzia 12: Wska niki akumulacji wolumenu oparte na jednosesyjnych zmianach ceny Jednosesyjny indeks intensywno ci (wska nik akumulacji/dystrybucji) Wska nik zmian akumulacji/dystrybucji Williamsa Wska nik akumulacji/dystrybucji Williamsa Oscylatory wolumenu dla danych intraday Rozdzia 13: Wska niki wolumenu wsparte analiz zakresu cenowego Indeks urynkowienia Wykresy ekwiwolumenowe Swoboda ruchu Rozdzia 14: Akumulacja cen oparta na danych na temat wolumenu obrotów Dodatnie i ujemne indeksy wolumenu Rozdzia 15: Wska niki wolumenu dla danych szybkozmiennych rednia cena wa ona wolumenem Indeks przep ywów/wolumen kroku notowania...168

6 8 INWESTOWANIE W OPARCIU O ANALIZ WOLUMENU Rozdzia 16: Wska niki cenowe wa one wolumenem Indeks przep ywów pieni nych rednie krocz ce wa one wolumenem Wa ony wolumenem wska nik MACD Wska nik natarcia trendu Rozdzia 17: Wska nik potwierdzaj cy cena wolumen Obliczenia Jak stosowa wska nik VPCI Praktyczne zastosowanie VPCI Badanie empiryczne Pozosta e zastosowania wska nika: porównanie VPCI z innymi wska nikami wykorzystywanymi w analizie wolumenu Pozosta e zastosowania Wykaz wska ników wolumenu Rozdzia 18: Kompendium wska ników szeroko ci rynku Statystyki rynkowe (szeroko ci rynku) Statystyki szeroko ci rynku: ród o informacji rynkowych Uwaga, roboty drogowe! Pu apki miar szeroko ci rynku Wska niki oparte na miarach szeroko ci rynku Dodatni i ujemny indeks wolumenu Indeks Armsa/TRIN Oscylator McClellanów Rozdzia 19: Wprowadzamy wolumen wa ony kapitalizacj Czas, by zwi kszy warto miary wolumenu Tradycyjny wolumen: zerwanie relacji mi dzy cen a wolumenem Co si dzieje w czasach kryzysów Alternatywne metody analizowania wolumenu indeksu Wolumen wa ony kapitalizacj Porównanie miar zwyk ego wolumenu oraz wolumenu wa onego kapitalizacj B yskawiczny kryzys: wolumen wa ony kapitalizacj w akcji Wolumen wa ony kapitalizacj : nowe spojrzenie na wska niki szeroko ci rynku Rozdzia 20: Ryzykowny biznes Najlepszym atakiem jest obrona Najlepsze i najgorsze dni Strategia kupuj i miej nadziej Dynamiczna alokacja aktywów Zarz dzanie ryzykiem System AVSL Najlepsze b dy to te, których do wiadczyli my...269

7 SPIS TRE CI 9 Rozdzia 21: Zbieramy wszystko w ca o : strategie dyktowane wolumenem Stosowanie strategii opartych na wolumenie Rozumienie rynku: popyt i poda Budujemy system pozycjonowania dla poszczególnych akcji Cztery fazy analizy wolumenu Rozdzia 22: Wspó czesne wyzwania analizy wolumenu Jak zmienia si wolumen obrotów Porównanie ró nych epok w rozwoju rynków Wp yw zmian w strukturze rynku na analiz wolumenu Wiarygodno danych na temat wolumenu Bibliografia Skorowidz

8 50 INWESTOWANIE W OPARCIU O ANALIZ WOLUMENU

9 4 Analiza wolumenu Wolumen jest jak para w kotle, dzi ki której parowóz mo e dowie poci g do miejsca przeznaczenia. Joseph Granville Wolumen Ka dy inwestor wie, która informacja ma najbardziej kluczowe znaczenie, je li chodzi o akcje ich cena. Ju w pierwszych dniach swojej przygody z gie d jest on uczony, by kupowa tanio i sprzedawa drogo. Wieczorne skróty wiadomo ci podaj warto ci g ównych indeksów niczym wyniki jakich wa nych gonitw czy zawodów sportowych, tak e wielu ludzi niejako naturalnie, bez chwili g bszej refleksji wierzy w to, e zamkni cie sesji powy ej ceny otwarcia jest zawsze informacj pozytywn, podczas gdy zako czenie sesji na minusie oznacza zawsze co z ego. Nie zmienia to jednak faktu, e znajomo dziennych wyników sesji nie czyni Ci w praktyce ani troch m drzejszym w zakresie podejmowania decyzji inwestycyjnych. Oczywi cie cena ma znaczenie. Jest to fakt, który trudno by oby podwa y. Nie mo emy jednak zapomina, e ca y czas mamy do czynienia z rynkiem. Znajomo ko cowego efektu transakcji zawartych w ci gu danego dnia czy tygodnia gie dowego pozwoli Ci si zorientowa, co w tym czasie zasz o na parkiecie, ale niekoniecznie dlaczego lub te co mo e bardziej istotne w jaki sposób do tego dosz o. Wyobra sobie parking przed jakim centrum handlowym. Czy wszystkie miejsca parkingowe s zaj te, czy mo e po owa z nich jest wolna? Czy dzi jest sobota, czy dzie roboczy? Ilu ludzi odwiedza sklepy czy spo ywa obiad w znajduj cej si w obiekcie restauracji? Pomijaj c ju to, co te ci wszyscy ludzie kupuj oraz jak wiele pieni dzy na to wydaj, tym, co ma najwi ksze znaczenie dla inwestorów, którzy sfinansowali budow tego centrum handlowego, jest samo to, e klienci ci po prostu do niego zagl daj i korzystaj z jego oferty. To jest w a nie co, co mo na by okre li w sposób naturalny jako wolumen. Obserwacja wolumenu dla dowolnego waloru czy indeksu znajduje si w zasi gu mo liwo ci ka dego inwestora. Jednak e w a ciwe zrozumienie i interpretacja jego wskaza jest ju pewn sztuk umiej tno ci, któr nie ka dy inwestor w dostatecznym stopniu posiad. Dlatego te w tej ksi ce staram si przedstawi w sposób klarowny i przyst pny najwa niejsze koncepcje sk adaj ce si na analiz wolumenu oraz omawiam narz dzia, które pozwol Ci lepiej zrozumie, czym jest wolumen i w jaki sposób mo esz wykorzysta ró ne jego wska niki do podejmowania lepszych, bardziej przemy lanych i wiadomych decyzji.

10 52 INWESTOWANIE W OPARCIU O ANALIZ WOLUMENU Terminologia zwi zana z analiz wolumenu Zacznijmy od wprowadzenia i zdefiniowania kilku podstawowych poj. Wolumen (ang. volume) to ogólne s owo-klucz okre laj ce ilo okre lonego waloru (np. akcji danej spó ki, kontraktów towarowych, opcji itd.), jaka zosta a wymieniona pomi dzy kupuj cymi i sprzedaj cymi. Du a warto wolumenu oznacza, e znaczna liczba instrumentów, którymi obrót odbywa si na danym rynku, zmieni a w a ciciela. Je li za wolumen jest niski, nowego nabywc znalaz o mniej instrumentów okre lonego rodzaju. Na wolumen mo emy spojrze z kilku punktów widzenia, dlatego te zdefiniujemy kilka jego rodzajów (odmian): Wolumen rynkowy (zwany równie wolumenem obrotu) (ang. market volume, trading volume) liczba walorów b d cych przedmiotem wymiany (mi dzy kupuj cymi i sprzedaj cymi) w okre lonym przedziale czasu, zwykle w ci gu jednego dnia. Wolumen ca kowity (lub wolumen gie dowy) (ang. total volume, exchange volume) odnosi si do ca kowitej liczby papierów warto ciowych (akcji), które by y przedmiotem handlu na parkiecie (np. na gie dzie New York Stock Exchange). Wolumen indeksu (ang. index volume) skumulowana warto (suma) wolumenu wszystkich papierów warto ciowych spó ek wchodz cych w sk ad indeksu gie dowego, takiego jak Dow Jones, S&P 500 czy WIG20. Ca kowita liczba transakcji (ang. total trades) liczba wszystkich transakcji, które zosta y zawarte na danej sesji. Warto obrotu (ang. dollar volume) warto w dolarach wszystkich akcji, które zmieni y w a ciciela na danej sesji 1. Wolumen akcji w wolnym obrocie (ang. free float) liczba akcji znajduj ca si w posiadaniu uczestników rynku, która mo e by przedmiotem wolnej wymiany. Przeci tny wolumen (zwany tak e typowym wolumenem) (ang. average volume, typical volume) wyznaczany jest jako rednia ruchoma wolumenów zarejestrowanych w ró nych momentach czasu w celu wyg adzenia cie ki zmian wolumenu w wybranym okresie. Pozwala uzyska bardziej reprezentatywny obraz typowego wolumenu w danym czasie. Dzi ki niemu analitycy techniczni mog szybko zorientowa si, czy bie cy wolumen si zmniejszy, czy zwi kszy w porównaniu do przesz o ci. Wracaj c na chwil do analogii z centrum handlowym pozwoli on znale odpowied na pytanie, czy w ten weekend jest ono cz ciej odwiedzane przez klientów w porównaniu ze wszystkimi weekendami na przestrzeni ostatniego roku, czy mo e jednak rzadziej. Wolumen jako element analizy rynku Obserwacja handlu gie dowego dostarcza tylko dwóch rodzajów informacji o cenie oraz jej niedocenianym kuzynie wolumenie. Wolumen, by mo e najbardziej niedoceniany element ca ej uk adanki, tworzy najbardziej chyba podatny grunt dla analizy technicznej. Bieg o w anali- 1 Na rynkach lokalnych stosowane s odpowiedniki w walucie lokalnej, np. wolumen z otowy przyp. t um.

11 ROZDZIA 4. ANALIZA WOLUMENU 53 zie wolumenu to w ród uczestników rynków cecha raczej rzadka. Jednak e solidne jej opanowanie i w a ciwe zrozumienie pozwala praktykom rynkowym znacznie g biej wnikn w mechanik rynku. Benjamin Graham, ojciec strategii inwestowania na podstawie warto ci i mentor Warrena Buffetta, porównywa cz sto rynek do maszynki do g osowania. Je li zgodzimy si z t analogi, wówczas wolumen mogliby my przyrówna do urny, do której trafiaj g osy. Stanowi on bowiem najbardziej autentyczn ilustracj mocy, jaka tkwi w si ach poda y i popytu na rynku. Wolumen mo na postrzega jako narz dzie weryfikacji (potwierdzania) cen rynkowych, ród o p ynno ci, miernik wagi (znaczenia) informacji posiadanych przez rynek, ród o informacji o rzeczywistych intencjach uczestników rynku, dowód na ró norodno opinii panuj cych w ród inwestorów, paliwo nap dzaj ce rynek, sposób na odkrycie tajemnic rynku czy te pierwotne ród o dynamiki cen. Je li zgadzasz si z opini, e ka da z tego rodzaju informacji mo e mie istotne znaczenie dla trafno ci decyzji inwestycyjnych, analiza wolumenu b dzie tym, czemu powiniene po wi ci znacznie wi cej uwagi, ni zwyk e to robi do tej pory. Wolumen weryfikuje (potwierdza) ceny Wolumen odgrywa kluczow rol w analizie papierów warto ciowych. Pozwala odpowiedzie na pozornie proste pytanie: Jak du o?. Jak ju wiemy, wolumen mówi nam o tym, jak wiele sztuk danego waloru by o przedmiotem obrotu (wymiany) w okre lonym czasie. Kluczowe jest tu jednak zrozumienie pewnego faktu im wi cej papierów zmienia swojego w a ciciela po okre- lonej cenie, tym wi ksze oparcie w wolumenie znajduje ów poziom ceny. W j zyku Grahama, znacznie wi cej inwestorów g osuje za t cen w danym momencie czasu. Na zasadzie analogii powinni my zak ada, e ni szy wolumen jest wyrazem dok adnie odwrotnej sytuacji. Je li znacznie mniejsza rzesza inwestorów decyduje si przeprowadzi transakcj przy danym poziomie ceny, w znacznie mniejszym stopniu mo emy mie pewno co do jego zasadno ci. Za ó my na chwil, e wszed e na portal aukcyjny z zamiarem kupna okre lonej rzeczy. Szybko przekona e si, e oferuje j tylko jeden sprzedawca. Jak bardzo b dziesz ufa w to, e dana przez niego cena jest miarodajna czy te uczciwa? Najprawdopodobniej nie bardzo. Je li jednak ten sam towar znalaz by w ofercie znacznie wi kszej liczby sprzedawców, którzy w przesz o ci sprzedali ju dziesi tki tysi cy sztuk tego towaru po bardzo zbli onej do bie cej cenie, najprawdopodobniej bez wi kszych oporów b dziesz sk onny uzna, e cena ta stanowi dobre przybli enie rzeczywistej warto ci poszukiwanej przez Ciebie rzeczy. Dok adnie ta sama zasada znajduje zastosowanie w przypadku wolumenu obrotu. Im wi cej osób uczestniczy w kszta towaniu bie cej ceny rynkowej waloru, tym bardziej wydaje si ona uzasadniona. Mo na wi c powiedzie, e z punktu widzenia analityka technicznego wolumen jest narz dziem s u cym do potwierdzenia jako ci procesów cenotwórczych na rynku. Wolumen zapewnia p ynno Przywo any wy ej przyk ad aukcji pozwala nam poczyni jeszcze jedn do istotn obserwacj. Za ó my na chwil, e swoj ofert na portalu aukcyjnym umie ci tylko jeden sprzedawca, przy czym nie spotyka si ona z zainteresowaniem kupuj cych. Popyt na dany towar zamar. Zadajmy sobie w tej sytuacji pytanie, jakie jest prawdopodobie stwo tego, e w stosunkowo krótkim czasie

12 54 INWESTOWANIE W OPARCIU O ANALIZ WOLUMENU uda mu si up ynni oferowany towar (czyli sprzeda go za gotówk ) po cenie nieodbiegaj cej znacznie od danej obecnie? W swojej ksi ce zatytu owanej Mind over Market Eric Jones oraz James i Robert Daltonowie odpowiadaj na to pytanie w ten oto sposób: Wolumen jest najprawdziwszym i najbardziej wiarygodnym indykatorem zdolno ci rynku do u atwiania i zwi kszania efektywno ci obrotu Rynek, który nie ma wbudowanych mechanizmów usprawniaj cych obrót, nie ma szans na przetrwanie. Kiedy wolumen jest niski, szanse na to, e w stosunkowo krótkim czasie uda si sprzeda okre- lon ilo waloru po danej cenie s raczej niewielkie. Odwrotnie ma si sytuacja wówczas, gdy wolumen jest wysoki, kiedy to znaczna liczba transakcji zawierana jest przy stosunkowo w skim przedziale waha ceny. Wysoce prawdopodobne staje si wówczas szybkie up ynnienie du ej liczby papierów po cenie nieró ni cej si znacz co od tej, po której zosta y zakupione. Wysoki wolumen pozwala wnioskowa o du ej p ynno ci, kiedy to wymiana papieru na gotówk po cenie rynkowej jest atwa. Wolumen wa y informacje posiadane przez rynek Wolumen nie tylko uwiarygadnia ceny, ale stanowi równie istotny element procesu ich formowania. Z chwil opublikowania nowych informacji wolumen staje si swego rodzaju indykatorem szybko ci ich przyswajania przez uczestników rynku. Poprzez obserwowanie zmian w wolumenie w chwil po opublikowaniu danych analityk techniczny jest w stanie oszacowa tempo, z jakim nowe informacje docieraj do inwestorów. W ten oto sposób wolumen staje si swoist miar istotno ci informacji dopiero co podanych do wiadomo ci publicznej. Zwi kszone zainteresowanie tymi informacjami przek ada si na wzrost wolumenu. Je eli za informacje te nie maj du ego znaczenia dla uczestników rynku, nie wp yn na widoczne zwi kszenie wolumenu. Wolumen ujawnia rzeczywiste przekonania uczestników rynku Informacje o liczbie (wolumenie) walorów, które by y przedmiotem wymiany w okre lonym czasie, odkrywaj rzeczywiste przekonania i intencje uczestników rynku. Za ó my na przyk ad, e dosz y Ci s uchy, i pewien dobrze znany inwestor dokona zakupu znacznej liczby akcji pewnej spó ki. Jaka b dzie Twoja reakcja na tak informacj? Najprawdopodobniej pójdziesz w jego lady i zakupisz dajmy na to tysi c sztuk tego samego waloru. Za ó my teraz, e po pewnym czasie dowiedzia e si, i inwestor ten zakupi jedynie 100 sztuk akcji tej e spó ki. Zapewne zgodzisz si ze mn, e ta dodatkowa informacja do istotnie zmieni aby Twoje przekonanie co do sensowno ci inwestowania w te w a nie walory. Oczekiwa e raczej, e tak bogaty i uznany inwestor zakupi co najmniej milion akcji oczywi cie gdyby dzia a on w pe ni przekonany o s uszno ci swej decyzji.

13 ROZDZIA 4. ANALIZA WOLUMENU 55 Wolumen wyra a zainteresowanie i entuzjazm rynku Wolumen rynkowy mo na interpretowa w kategoriach pewnej sumy kapita u, która szuka swojego miejsca na rynku. Na dobr spraw istniej tylko dwa powody, dla których posiadacze wolnych rodków decyduj si je zainwestowa. Jednym z nich jest ch wykorzystania nadarzaj cej si wyj tkowej okazji do zysku. Drugim z tych powodów jest d enie do redukcji ryzyka, jakie wi e si z zaj ciem potencjalnie niew a ciwej pozycji. Rosn cy wolumen jest po rednim dowodem na to, e inwestorzy, reprezentuj cy b d to stron popytow, b d poda ow rynku, widz sens w ulokowaniu swoich rodków na okre lonym rynku czy w jego segmencie (a tak e w konkretnym walorze). Malej cy wolumen ka e s dzi, e znacznie mniej inwestorów postrzega okre lon inwestycj jako dobr lokat kapita u. Ich mniejszy entuzjazm przek ada si na decyzje zamiast inwestowa, wol poczeka na dalszy rozwój sytuacji, pozostaj c poza rynkiem. Wolumen wiadczy o ró norodno ci opinii Wolumen mo e stanowi dodatkowe kryterium decyzyjne dla uwa nego obserwatora, w sytuacji gdy na rynku dominuj skrajnie ró ne, a nierzadko sprzeczne opinie. Bardzo cz sto informacje i komentarze w mediach czy te plotki przekazywane tzw. poczt pantoflow sk aniaj inwestorów do zaj cia okre lonej pozycji, nawet je li s one tylko lu no zwi zane z faktami (a nawet gdy w ogóle nie znajduj one potwierdzenia w faktach). Zwi kszona aktywno inwestorów, znajduj ca swoje odzwierciedlenie w rosn cym wolumenie, stanowi empiryczny dowód na to, e tego rodzaju cz sto rozbie ne opinie s obecne na rynku, przy czym ka da ze stron okopuje si na w asnej pozycji. Im wi ksza jest owa rozbie no opinii, tym wi kszy zysk ka da ze stron ma zamiar zrealizowa na zajmowanej przez siebie pozycji. Znaczna rozbie no opinii znajduje swoje odzwierciedlenie w rosn cym wolumenie pokazuje on, e zarówno byki, jak i nied wiedzie zajmuj swoje pozycje w oczekiwaniu na zysk. To samo rozumowanie prowadzi nas do wniosku, e niski wolumen mo e z kolei oznacza osi gni cie konsensusu mi dzy stron poda ow i popytow rynku bie ca cena rynkowa staje si istotnie cen równowagi ( w a ciw cen w danej chwili). Wolumen jest paliwem nap dzaj cym rynek Ka dy silnik, je li ma wykona okre lon prac, musi zosta zasilony w odpowiednie paliwo. Takiego w a nie paliwa dla rynków finansowych dostarczaj inwestorzy zg aszaj cy popyt na notowane na rynku instrumenty b d oferuj cy ich poda. Wolumen jak ju wiemy stanowi za miar ca kowitej poda y albo popytu, jaki w okre lonym czasie zg aszaj uczestnicy rynku. Wolumen mo na wi c postrzega jako paliwo, które nadaje rynkom dynamik i wprawia je w ruch. Znany inwestor Billy Williams wyrazi t my l nast puj cymi s owami: Wolumen jest w rzeczy samej motorem wprawiaj cym w ruch rynki akcji. Kiedy statek kosmiczny wyrusza w swoj podró w przestrze kosmiczn, wi ksza cz paliwa znajduj cego si w jego zbiornikach zu ywana jest na pokonanie si y grawitacji Ziemi. Jest to konieczne do wyzwolenia tej wybuchowej energii, która ma wynie statek w przestrze kosmiczn. Ale gdy cel ten zostanie ju osi gni ty i statek oderwie si od Ziemi, niewielka cz paliwa pozosta a w zbiornikach wystarcza do tego, by móg on kontynuowa swoj misj. Wolumen jest dla akcji tym, czym paliwo rakietowe dla statku kosmicznego.

14

15 56 INWESTOWANIE W OPARCIU O ANALIZ WOLUMENU Wolumen odkrywa tajemnice rynku Je li cena stanowi form prawdy, wolumen jest tym, co nadaje jej klauzul bycia godnym zaufania. Du e instytucje pragn przeprowadza swoje transakcje kupna czy sprzeda y papierów warto ciowych w ciszy, bez wzbudzania zainteresowania ze strony pozosta ych uczestników rynku. Jednak e w praktyce jest to prawie niemo liwe. Musz wi c ostro nie wybiera papiery warto ciowe do swoich portfeli inwestycyjnych, unikaj c inwestowania w te walory, których ceny s wra liwe na wolumen obrotu (jak w przypadku akcji ma o p ynnych spó ek). Decyduj c si na kupno b d sprzeda takich papierów, du a instytucja musi zachowa szczególn ostro no. Je li bowiem nieopatrznie zdradzi swe zamiary, pozostali inwestorzy mog wykona manewr wyprzedzaj cy, tzn. przeprowadzi wcze niej transakcj kupna lub sprzeda y, próbuj c wykorzysta wiedz o znacznej transakcji, jaka za chwil ma by przeprowadzona i mo e wp yn na cen ( p yn c na fali ). Jednym ze sposobów na ukrycie tego rodzaju transakcji jest kupno po cenie natychmiastowego zakupu (ang. bid) b d sprzeda po cenie natychmiastowej sprzeda y (ang. offer). Jednak w ramach analizy wolumenu potrafimy radzi sobie i z tego rodzaju unikiem. Ka da transakcja znajduje swoje odzwierciedlenie w oficjalnych statystykach gie dowych. Znaczny wzrost wolumenu jest czytelnym sygna em tego, e jaka du a instytucja wesz a do gry nawet je li poziom ceny niekoniecznie na to wskazuje (nie zmieni si istotnie). Wolumen jako przyczyna Richard Wyckoff, guru gie dowy z pierwszej po owy XX w., zdefiniowa w asne prawa inwestowania. Jednym z owych praw, które maj szczególne znaczenie z naszego punktu widzenia, by o to o przyczynie i skutku (ang. law of cause and effect). Prawo to stanowi, e zakres ruchu cenowego jest wprost proporcjonalny do skali przyczyn, jakie leg y u jego podstaw. Dla osób zajmuj cych si analiz wolumenu wyp ywa st d wniosek, e przyczyn zmian ceny danego waloru stanowi ró nica mi dzy liczb jego sztuk oferowanych do sprzeda y a liczb sztuk, na które zg aszany jest aktualnie popyt. Wolumen daje pocz tek dynamice cen Wolumen rynkowy to miara, której wzrost prowadzi zwykle do przyspieszenia ruchu kierunkowego cen. Charles Dow, za o yciel The Wall Street Journal i twórca s ynnych indeksów nazwanych jego imieniem, wierzy, e wysoki wolumen jest indykatorem bardziej prawid owych cen, a w efekcie sam staje si czym, co wyznacza ceny. Mówi c w skrócie, Dow przeczuwa, e znacz cy wzrost wolumenu poprzedza cz sto równie istotne co do warto ci bezwzgl dnej ruchy cen. Od momentu sformu owania tej hipotezy ponad sto lat temu znalaz a ona swoje potwierdzenie w olbrzymiej liczbie bada empirycznych.

16

17

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną,

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki oparte na wolumenie

Wskaźniki oparte na wolumenie Wskaźniki oparte na wolumenie Łukasz Bąk Wrocław 2006 1 Wolumen Wolumen reprezentuje aktywność inwestorów krótko- i długoterminowych na rynku. Każda jednostka wolumenu jest wynikiem działania dwóch osób

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Tytuł oryginału: The LEGO MINDSTORMS EV3 Idea Book Tłumaczenie: Dorota Konowrocka-Sawa ISBN: 978-83-283-1246-3 Copyright 2015 by Yoshihito Isogawa. Title of English-language original: The LEGO MINDSTORMS

Bardziej szczegółowo

Eksperyment,,efekt przełomu roku

Eksperyment,,efekt przełomu roku Eksperyment,,efekt przełomu roku Zapowiedź Kluczowe pytanie: czy średnia procentowa zmiana kursów akcji wybranych 11 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (i umieszczonych już

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Statystyka finansowa

Statystyka finansowa Statystyka finansowa Rynki finansowe Rynek finansowy rynek na którym zawierane są transakcje finansowe polegające na zakupie i sprzedaży instrumentów finansowych Instrument finansowy kontrakt pomiędzy

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows.

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Zadaniem modułu jest wspomaganie zarządzania magazynem wg. algorytmu just in time, czyli planowanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY TRANSAKCYJNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXII

SYSTEMY TRANSAKCYJNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXII SYSTEMY TRANSAKCYJNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXII Systemy oparte na wska nikach technicznych cz.2 Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

SIŁA RELATYWNA (MOMENTUM)

SIŁA RELATYWNA (MOMENTUM) SIŁA RELATYWNA (MOMENTUM) MAPA INWESTYCJI Jeśli będziesz miał zamiar pojechać samochodem z Warszawy do Paryża, z pewnością skorzystałbyś z mapy lub bardziej nowocześnie z nawigacji GPS. Z pewnością nie

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Akcje na giełdzie dr Adam Zaremba Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 28 kwietnia 2016 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL PLAN WYKŁADU I.

Bardziej szczegółowo

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1

Temat: Funkcje. Własności ogólne. A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Temat: Funkcje. Własności ogólne A n n a R a j f u r a, M a t e m a t y k a s e m e s t r 1, W S Z i M w S o c h a c z e w i e 1 Kody kolorów: pojęcie zwraca uwagę * materiał nieobowiązkowy A n n a R a

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja XXIII Systemy transakcyjne cz.1 Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji

Bardziej szczegółowo

14.Rozwiązywanie zadań tekstowych wykorzystujących równania i nierówności kwadratowe.

14.Rozwiązywanie zadań tekstowych wykorzystujących równania i nierówności kwadratowe. Matematyka 4/ 4.Rozwiązywanie zadań tekstowych wykorzystujących równania i nierówności kwadratowe. I. Przypomnij sobie:. Wiadomości z poprzedniej lekcji... Że przy rozwiązywaniu zadań tekstowych wykorzystujących

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy Spis treści Przedmowa O Autorach Wstęp Część I. Finanse i system finansowy Rozdział 1. Co to są finanse? 1.1. Definicja pojęcia finanse 1.2. Dlaczego należy studiować finanse? 1.3. Decyzje finansowe gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

CASE CPI może być wczesnym wskaźnikiem tendencji zmian cen w gospodarce

CASE CPI może być wczesnym wskaźnikiem tendencji zmian cen w gospodarce 23.11.2015 CASE CPI może być wczesnym wskaźnikiem tendencji zmian cen w gospodarce Autor: Wieczorna Image not found http://wieczorna.pl/uploads/photos/middle_ (Źródło: http://www.case-research.eu/en/node/59021)

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2012 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

AUTOR MAGDALENA LACH

AUTOR MAGDALENA LACH PRZEMYSŁY KREATYWNE W POLSCE ANALIZA LICZEBNOŚCI AUTOR MAGDALENA LACH WARSZAWA, 2014 Wstęp Celem raportu jest przedstawienie zmian liczby podmiotów sektora kreatywnego na obszarze Polski w latach 2009

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Artur Samojluk Zostań inwestorem

Artur Samojluk Zostań inwestorem Artur Samojluk Zostań inwestorem 1 e-bookowo ZOSTAŃ INWESTOREM Artur Samojluk ZOSTAŃ INWESTOREM Czyli sztuka podejmowania dobrych decyzji finansowych Sekrety praktyków. Poznaj kompletną strategię dochodowych

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

System wielokryterialnej optymalizacji systemu traderskiego na rynku kontraktów terminowych

System wielokryterialnej optymalizacji systemu traderskiego na rynku kontraktów terminowych System wielokryterialnej optymalizacji systemu traderskiego na rynku kontraktów terminowych Bartłomiej Wietrak 1 1 Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki Kierunek informatyka, Rok IV Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych?

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne i optymalizacyjne Strategie fundamentalne Portfel losowy 2 Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ZARZ DZANIA NA RYNKACH FINANSOWYCH CZYLI MANAGER NA GIE DZIE

ELEMENTY ZARZ DZANIA NA RYNKACH FINANSOWYCH CZYLI MANAGER NA GIE DZIE ELEMENTY ZARZ DZANIA NA RYNKACH FINANSOWYCH CZYLI MANAGER NA GIE DZIE (ISBN: 978-83-62429-03-5) (Autor: Rafa Jaworski, Wydawca: Trader Team Sp. z o.o.) Spis tre ci: 1. Wst p 2. Zarz dzaj cy na rynku 3.

Bardziej szczegółowo

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG

PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG PRÓG RENTOWNOŚCI i PRÓG WYPŁACALNOŚCI (MB) Próg rentowności (BP) i margines bezpieczeństwa Przychody Przychody Koszty Koszty całkowite Koszty stałe Koszty zmienne BP Q MB Produkcja gdzie: BP próg rentowności

Bardziej szczegółowo

Korekta jako formacja cenowa

Korekta jako formacja cenowa Korekta jako formacja cenowa Agenda Co to jest korekta i jej cechy Korekta a klasyczne formacje cenowe Korekta w teorii fal Geometria Czas - jako narzędzie Przykłady Korekta To ruch ceny na danym instrumencie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

Niniejszy ebook jest własnością prywatną.

Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejszy ebook jest własnością prywatną. Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana, ani odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia:

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia: Załącznik nr Raportu bieżącego nr 78/2014 z 10.10.2014 r. UCHWAŁA NR /X/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WIKANA Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka ) z dnia 31 października 2014

Bardziej szczegółowo

Maria Kościelna, Wroclaw University of Economics

Maria Kościelna, Wroclaw University of Economics Maria Kościelna, Wroclaw University of Economics Working paper Prognoza przychodów ze sprzedaży na podstawie przedsiębiorstwa z gastronomi. Słowa kluczowe: Przychody ze sprzedaży, koszt kapitału pracującego,

Bardziej szczegółowo

Przedstawiamy raport z badań, jakie były przeprowadzane podczas spotkań w szkołach, w związku z realizacją projektu Szkoła na TAK.

Przedstawiamy raport z badań, jakie były przeprowadzane podczas spotkań w szkołach, w związku z realizacją projektu Szkoła na TAK. Przedstawiamy raport z badań, jakie były przeprowadzane podczas spotkań w szkołach, w związku z realizacją projektu Szkoła na TAK. 1. Jakie były Twoje oczekiwania przed rozpoczęciem realizacji Projektu

Bardziej szczegółowo

JAK INWESTOWAĆ W ZŁOTO?

JAK INWESTOWAĆ W ZŁOTO? JAK INWESTOWAĆ W ZŁOTO? W złoto można inwestować na wiele różnych sposobów. W złoto można inwestować po prostu w fizyczny sposób zakupując monety i sztabki. Największym problemem w tego typu inwestycji

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji otwartej

Konspekt lekcji otwartej Konspekt lekcji otwartej Przedmiot: Temat lekcji: informatyka Modelowanie i symulacja komputerowa prawidłowości w świecie liczb losowych Klasa: 2 g Data zajęć: 21.12.2004. Nauczyciel: Roman Wyrwas Czas

Bardziej szczegółowo

Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia prostopadłościennego za pomocą arkusza kalkulacyjngo.

Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia prostopadłościennego za pomocą arkusza kalkulacyjngo. Konspekt lekcji Przedmiot: Informatyka Typ szkoły: Gimnazjum Klasa: II Nr programu nauczania: DKW-4014-87/99 Czas trwania zajęć: 90min Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH We współczesnych samochodach osobowych są stosowane wyłącznie rozruszniki elektryczne składające się z trzech zasadniczych podzespołów: silnika elektrycznego; mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania...

Instalacja. Zawartość. Wyszukiwarka. Instalacja... 1. Konfiguracja... 2. Uruchomienie i praca z raportem... 4. Metody wyszukiwania... Zawartość Instalacja... 1 Konfiguracja... 2 Uruchomienie i praca z raportem... 4 Metody wyszukiwania... 6 Prezentacja wyników... 7 Wycenianie... 9 Wstęp Narzędzie ściśle współpracujące z raportem: Moduł

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK

INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK INFORMACJE O INSTRUMENTACH FINANSOWYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZARZADZANYCH PRZEZ BIURO MAKLERSKIE PORTFELI Z UWZGLĘDNIENIEM ZWIĄZANYCH Z NIMI RYZYK Akcje Akcje są papierem wartościowym reprezentującym odpowiedni

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi. nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi. nie ponoszą również żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikłe Autorstwo: Paulina Mechło (rozdziały 1-4), Jolanta Grzelka (rozdziały 1-4). Wszelkie Autorstwo: prawa Paulina zastrzeżone. Mechło (rozdziały Nieautoryzowane 1-4), Jolanta rozpowszechnianie Grzelka (rozdziały

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ PRACA ZAROBKOWA EMERYTÓW I RENCISTÓW A PROBLEM BEZROBOCIA BS/80/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MAJ 2002 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE HETAN TECHNOLOGIES SPÓŁKA AKCYJNA W DNIU 25 MAJA 2016 ROKU

PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE HETAN TECHNOLOGIES SPÓŁKA AKCYJNA W DNIU 25 MAJA 2016 ROKU PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE HETAN TECHNOLOGIES SPÓŁKA AKCYJNA W DNIU 25 MAJA 2016 ROKU w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną,

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Egzamin na tłumacza przysięgłego: kryteria oceny

Egzamin na tłumacza przysięgłego: kryteria oceny Egzamin na tłumacza przysięgłego: kryteria oceny Każdy z czterech tekstów na egzaminie oceniany jest w oparciu o następujące kryteria: 1) wierność tłumaczenia (10 punktów) 2) terminologia i frazeologia

Bardziej szczegółowo

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole.

Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji. Numer dla telefonów tekstowych. boroughofpoole. Informacje na temat dodatku na podatek lokalny (Council Tax Support), które mogą mieć znaczenie dla PAŃSTWA Możemy zapewnić pomoc z przeczytaniem lub zrozumieniem tych informacji 01202 265212 Numer dla

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu

BADANIE RYNKU. Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski. Katedra Innowacji i Marketingu BADANIE RYNKU Prof. dr hab. Andrzej Pomykalski Katedra Innowacji i Marketingu LUDZIE MUSZĄ KUPOWAĆ. ale mogą wybierać Fazy procesu zarządzania marketingowego zawierają: Badanie rynku Analiza rynku docelowego

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Organizacja rynku dr Olga Kiuila LEKCJA 12

Uniwersytet Warszawski Organizacja rynku dr Olga Kiuila LEKCJA 12 LEKCJA 12 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Inwestując w kapitał trwały zwiększamy pojemność produkcyjną (czyli maksymalną wielkość produkcji) i tym samym możemy próbować wpływać na decyzje konkurencyjnych firm.

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

HTA (Health Technology Assessment)

HTA (Health Technology Assessment) Krzysztof Łanda 1 z 5 HTA (Health Technology Assessment) Ocena leków stosowanych w okre lonych wskazaniach podlega tym samym generalnym regu om, co inne technologie terapeutyczne, jednak specyfika interwencji

Bardziej szczegółowo

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V

DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V DANE MAKROEKONOMICZNE (TraderTeam.pl: Rafa Jaworski, Marek Matuszek) Lekcja V Inflacja (CPI, PPI) Wszelkie prawa zastrze one. Kopiowanie i rozpowszechnianie ca ci lub fragmentu niniejszej publikacji w

Bardziej szczegółowo

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku.

2) Drugim Roku Programu rozumie się przez to okres od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2017 roku. REGULAMIN PROGRAMU OPCJI MENEDŻERSKICH W SPÓŁCE POD FIRMĄ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE W LATACH 2016-2018 1. Ilekroć w niniejszym Regulaminie mowa o: 1) Akcjach rozumie się przez to

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Podstawy matematyki a mechanika kwantowa

Podstawy matematyki a mechanika kwantowa Podstawy matematyki a mechanika kwantowa Paweł Klimasara Uniwersytet Śląski 9 maja 2015 Paweł Klimasara (Uniwersytet Śląski) Podstawy matematyki a mechanika kwantowa 9 maja 2015 1 / 12 PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE. W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE

GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE. W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE GIEŁDOWE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE Wiodące na świecie giełdy prowadzą obrót nie tylko akcjami,

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A.

Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego. z inwestowaniem w instrumenty finansowe. w PGE Domu Maklerskim S.A. PGE Dom Maklerski S.A. Informacja dotycząca instrumentów finansowych oraz ryzyka związanego z inwestowaniem w instrumenty finansowe w PGE Domu Maklerskim S.A. I. Informacje ogólne Inwestycje w instrumenty

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI CZERWIEC 2012 POZIOM PODSTAWOWY. Czas pracy: 170 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI CZERWIEC 2012 POZIOM PODSTAWOWY. Czas pracy: 170 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Czasu nie ma nigdy chyba że się go wykorzysta. Zarządzanie czasem i priorytetami. Metody: Cele szkolenia: Wybrane zagadnienia: Uczestnicy nauczą się:

Czasu nie ma nigdy chyba że się go wykorzysta. Zarządzanie czasem i priorytetami. Metody: Cele szkolenia: Wybrane zagadnienia: Uczestnicy nauczą się: 1 Czasu nie ma nigdy chyba że się go wykorzysta. ~ P. Rosegger Zarządzanie czasem i priorytetami > > Nauka ergonomicznego wykorzystania czasu > > Planowanie pracy w odniesieniu do ustalonych celów > >

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 29/2 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej Katedra Informatyki Ekonomicznej Streszczenie rozprawy doktorskiej Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk

Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Marzena Kococik Olga Kuśmierczyk Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Krzemieniewicach Regulamin szkolnego konkursu matematycznego dla uczniów klasy II i III: Mały Matematyk Konkursy wyzwalają aktywność

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Rada Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Eurogalicja, zwana dalej Radą, działa na podstawie: Ustawy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III I TREŚCI NAUCZANIA KLASA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Język obcy nowożytny. Wspomaganie dzieci w porozumiewaniu się z osobami,

Bardziej szczegółowo

GPW: Program Wspierania Płynności

GPW: Program Wspierania Płynności 2012-06-12 19:43 GPW: Program Wspierania Płynności Program Wspierania Płynności Uchwała Nr 550/2012 z dnia 12 czerwca 2012 r. w sprawie zmiany Uchwały Nr 502/2008 Zarządu Giełdy z dnia 23 czerwca 2008

Bardziej szczegółowo

Twierdzenie Bayesa. Indukowane Reguły Decyzyjne Jakub Kuliński Nr albumu: 53623

Twierdzenie Bayesa. Indukowane Reguły Decyzyjne Jakub Kuliński Nr albumu: 53623 Twierdzenie Bayesa Indukowane Reguły Decyzyjne Jakub Kuliński Nr albumu: 53623 Niniejszy skrypt ma na celu usystematyzowanie i uporządkowanie podstawowej wiedzy na temat twierdzenia Bayesa i jego zastosowaniu

Bardziej szczegółowo

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: ***

*** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: *** *** Przeczytaj najpierw, ponieważ to WAŻNE: Niniejszy materiał możesz dowolnie wykorzystywać. Możesz rozdawać go na swoim blogu, liście adresowej, gdzie tylko chcesz za darmo lub możesz go dołączyć, jako

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia

biuro@cloudtechnologies.pl www.cloudtechnologies.pl Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Warszawa, 11 kwietnia 2016 roku Projekty uchwał dla Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia w sprawie przyjęcia porządku obrad Zwyczajne Walne Zgromadzenie przyjmuje następujący porządek obrad: 1. Otwarcie Zgromadzenia,

Bardziej szczegółowo

E-serwis Dyrektora Placówki Oświatowej

E-serwis Dyrektora Placówki Oświatowej From: Redakcja GW Oświata [mailto:oswiata@elettery.pl] Sent: Saturday, December 22, 2012 10:** AM To: ********** Subject: Już w styczniu kilkanaście tysięcy złotych do wzięcia! Wersja e-lettera online

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. b) art. 1 pkt 8 w dotychczasowym brzmieniu: ---------------------------------------------------------

PROTOKÓŁ. b) art. 1 pkt 8 w dotychczasowym brzmieniu: --------------------------------------------------------- PROTOKÓŁ. 1. Stawający oświadczają, że: -------------------------------------------------------------------- 1) reprezentowane przez nich Towarzystwo zarządza m.in. funduszem inwestycyjnym pod nazwą SECUS

Bardziej szczegółowo

JAK INWESTOWAĆ W ROPĘ?

JAK INWESTOWAĆ W ROPĘ? JAK INWESTOWAĆ W ROPĘ? Za pośrednictwem platformy inwestycyjnej DIF Freedom istnieje wiele sposobów inwestowania w ropę naftową. Zacznijmy od instrumentu, który jest związany z najmniejszym ryzykiem inwestycyjnym

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Program Google AdSense w Smaker.pl

Program Google AdSense w Smaker.pl Smaker.pl Program Google AdSense w Smaker.pl Pytania i odpowiedzi dotyczące programu Google AdSense Spis treści Czym jest AdSense... 2 Zasady działania AdSense?... 2 Jak AdSense działa w Smakerze?... 3

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: BEZ-1-109-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: BEZ-1-109-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Podstawy ekonomi i zarządzania - ekonomiczny 1 Rok akademicki: 2014/2015 Kod: BEZ-1-109-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Kierunek: Ekologiczne Źródła Energii

Bardziej szczegółowo

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli.

Wszystkie znaki występujące w tekście są zastrzeżonymi znakami firmowymi bądź towarowymi ich właścicieli. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną,

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Analiza CVP koszty wolumen - zysk

Analiza CVP koszty wolumen - zysk Analiza CVP koszty wolumen - zysk Na podstawie: W.F. Samuelson, S.G. Marks, Ekonomia Menedżerska, PWE, Warszawa 2009 1 Próg rentowności model w ujęciu księgowym 2 Analiza koszty wolumen zysk- CVP Cost

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania Język polski

Przedmiotowy System Oceniania Język polski Przedmiotowy System Oceniania Język polski II etap edukacyjny PSO jest spójny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania opracowanym na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Andrzej Batko. Sztuka perswazji. czyli. jêzyk wp³ywu i manipulacji w praktyce ebook

Andrzej Batko. Sztuka perswazji. czyli. jêzyk wp³ywu i manipulacji w praktyce ebook Andrzej Batko Sztuka perswazji czyli jêzyk wp³ywu i manipulacji w praktyce ebook Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Procedura odwoławcza wraz ze wzorem protestu

Procedura odwoławcza wraz ze wzorem protestu Załącznik nr 7 do Regulaminu konkursu nr RPMP.02.01.01-IZ.00-12-022/15 Procedura odwoławcza wraz ze wzorem protestu Dział I Zasady ogólne 1) Podstawa prawna Zasady dotyczące procedury odwoławczej w ramach

Bardziej szczegółowo