Gdańsk University of Technology FACULTY OF OCEAN ENGINEERING & SHIP TECHNOLOGY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gdańsk University of Technology FACULTY OF OCEAN ENGINEERING & SHIP TECHNOLOGY"

Transkrypt

1 Gdańsk University of Technology FACULTY OF OCEAN ENGINEERING & SHIP TECHNOLOGY ul. Gabriela Narutowicza 11/12, Gdańsk Ph. (48 58) ; fax: (48 58) ; e-ail: PROJEKT EUREKA BALTECOLOGICALSHIP Przyjazne środowiskowo statki dla Morza Bałtyckiego Prace badawcze nr 53/SPB.Eureka/2003 dr hab. inŝ. Czesław Dyarski prof. nadzw. P.G. rozdziały I i III dr inŝ. Leonard Wieliczko rozdział II gr inŝ. Andrzej Nalewajski rozdział II Analiza techniczna i statystyczna rozwiązań konstrukcyjnych i układów sterowania oraz określenie załoŝeń projektowych sterów struieniowych W raach teatu 4: Opracowanie załoŝeń do projektowania 4-ch statków w zakresie wyposaŝenia Główny koordynator projektu prof. dr hab. inŝ. Krzysztof Rosochowicz Kierownik projektu dr inŝ. Wojciech Chądzyński Kierownik teatu dr hab. inŝ. Czesław Dyarski prof.nadzw P.G. Gdańsk, 2003

2 Spis treści str. I. ANALIZA ROZWIĄZAŃ KONSTRUKCYJNYCH I UKŁADÓW STEROWANIA 3 1. WSTĘP 3 2. ODMIANY KONSTRUKCYJNE STERÓW STRUMIENIOWYCH STERY STRUMIENIOWE ZE ŚRUBĄ STAŁĄ Napęd elektryczny Napęd hydrauliczny Napęd tłokowy silnikie spalinowy STERY STRUMIENIOWE ZE ŚRUBĄ NASTAWNĄ PRZEKŁADNIE RODZAJ UZĘBIENIA RODZAJ ŁOśYSK SPOSÓB ŁOśYSKOWANIA I USZCZENIENIA WAŁÓW UKŁADY STEROWANIA HYDRAULICZNEGO UKŁAD STEROWANIA FIRMY ZAMECH UKŁAD STEROWANIA FIRMY KAMEWA 28 II. ANALIZA STATYCZNA STERÓW STRUMIENIOWYCH 30 III. WNIOSKI ANALIZY I ZAŁOśENIA PROJEKTOWE 42 LITERATURA 47 2

3 I. ANALIZA ROZWIĄZAŃ KONSTRUKCYJNYCH I UKŁADÓW STEROWANIA 1. WSTĘP Za wynalazcę sterów struieniowych uwaŝa się Roberta Foulertona, który w drugiej połowie XIX w. zastosował w części rufowej statku Stocton Collier ster struieniowy napędzany ręcznie. Istotny rozwój sterów struieniowych rozpoczął się dopiero w połowie lat 50-tych i był związany z rozwoje napędów hydraulicznych oraz nowych technologii i ateriałów, zwłaszcza odpornych na korozję wody orskiej. Od tego czasu liczba sterów ciągle rośnie i obecnie większość nowobudowanych statków orskich wyposaŝa się w tego typu urządzenia. Największe stery struieniowe np. firy KaMeWa osiągają oc 3.7 MW, przy czy średnica śruby wynosi 3.5. Dynaiczny wzrost zastosowań sterów spowodowany jest ich korzystny wpływe na zwiększenie anewrowości statku, zwłaszcza przy ałych jego prędkościach. Stery struieniowe stosuje się przede wszystki jako uzupełnienie steru biernego. Uieszcza się je zwykle w przedniej podwodnej części kadłuba w tunelu poprzeczny do płaszczyzny syetrii statku tak, jak to pokazano na rys. 1. Rys. 1. Miejsce zabudowy steru struieniowego na statku. W przypadku wysokich wyagań co do anewrowości lub potrzeby pozycjonowania dynaicznego statku stosuje się, co najniej dwa stery uieszczone na dziobie i rufie tak, by raię wytworzonej pary sił było jak największe. Poprzeczny tunel ze stere uieszczony w części dziobowej statku powoduje zwiększenie oporu kadłuba o 1 3 %, co jest istotną wadą. Poza ty wpływa niekorzystnie na efektywność działania steru przy większych prędkościach statku, co pokazano na rys. 2. 3

4 V [knots] Rys. 2. Efektywność dziobowego steru struieniowego w funkcji prędkości statku o długości 150. Główną przyczyną tego jest występowanie obszarów pod- i nadciśnienia w pobliŝu tunelu podczas ruchu postępowego statku i jednoczesnego działania steru struieniowego, co z ilustrowano na rys. 3a). Pola ciśnień przed tunele są niejsze i dają korzystny efekt zgodny z działanie steru, zaś pola ciśnień za kanałe są większe i dają efekt przeciwny do działania steru. I większa prędkość steru ty ten doinujący, niekorzystny efekt jest większy. Dla zniejszenia jego wpływu na efektywność działania steru często stosuje się za tunele ze stere, a więc w strefie niekorzystnych pól ciśnień, dodatkowy, bierny tunel wyrównawczy o średnicy około 0.35 średnicy tunelu głównego tak, jak to pokazano na rys. 3 b). a) b) P 2 P 1 V V p Rys. 3. Pola ciśnień wody wokół części dziobowej kadłuba płynącego statku podczas działania steru struieniowego: a) bez kanału wyrównawczego, b) - z kanałe wyrównawczy. 4

5 Tunel ten uoŝliwia przepływ wody i ty say zniejszenie róŝnicy ciśnień po obu stronach kadłuba, co zwiększa efektywność działania steru struieniowego podczas płynięcia statku o około 10%, ale koszte nieznacznego pogorszenia jego efektywności przy postoju statku. Przykład zabudowy steru struieniowego z widoczny tunele wyrównawczy przedstawiono na rys.4. Rys. 4. Fragent kadłuba statku z widoczny tunele ze stere i tunele wyrównawczy Jedny ze sposobów znacznego zwiększenia skuteczności działania steru struieniowego jest uieszczenie go w specjalnie ukształtowany kanale w kształcie litery Y lub T z wlote uieszczony na dziobie w płaszczyźnie syetrii statku i dwoa wylotai na burtach tak jak to pokazano na rys. 5. Przedstawione stery zwiększają własności anewrowe statku, a ianowicie: - wzrost efektywności steru ze zwiększenie prędkości statku - otwarcie jednej z klap uoŝliwia uzyskanie efektu sterowania, takŝe bez uruchoienia śruby steru, - otwarcie obu klap wywołuje efekt haowania, - zaknięcie obu klap zapobiega strato ocy wynikający ze wzrostu oporu przepływu wody przez tunel, - uruchoienie śruby steru na unieruchoiony statku uoŝliwi jego ruch, w ty takŝe prostoliniowy. NaleŜy jednak wyraźnie zaznaczyć, Ŝe wyienione korzyści okupione zostały znaczną rozbudową części dziobowej kadłuba oraz zwiększoną liczbą urządzeń, a przez to większą złoŝonością konstrukcji, zawodnością działania i ceną. 5

6 Rys. 5. Stery struieniowe: a) z tunele w kształcie litery Y (francuskiej firy Techniques Industrielles), b) z tunele w kształcie litery T oraz zaleŝność efektywności steru z tunele T od prędkości statku. Oznaczenia: 1 śruba steru, 2 silnik napędowy steru, 3 i 4 wylotowe klapy sterujące Jeszcze inne ukształtowanie tunelu ze stere przedstawiono na rys. 6 Zarówno jego wlot jak i wylot znajdują się w dnie statku. W części wylotowej tunelu uieszczona jest dysza, którą tworzy zespół łopatek kierujących wypływ wody w jedny kierunku zbliŝony do pozioego. Poprzez obrót pionowego wału, do którego zaocowana jest dysza oŝna uzyskać dowolny kierunek siły ciągu w cały zakresie kąta

7 Rys. 6. Stery struieniowe, angielskiej firy Elliot, z tunele w kształcie litery U : a) z pozioy wałe śrubowy; b) z pionowy wałe śrubowy. Oznaczenia: 1 silnik napędowy,2 przekładnia walcowa, 3 przekładnia kątowa, 4 sprzęgło, 5 - śruba steru, 6 silnik echanizu obrotu dyszy, 7 wał pionowy z dyszą, 8 siatka ochronna na wlocie do tunelu, 9 tunel. Nieco podobne, bardzo zwarte rozwiązanie pędnika, ogącego pełnić takŝe funkcje steru struieniowego przedstawiono na rys. 7. Zastosowana w ni popa diagonalna, uieszczona pionowo w dnie statku zasysa wodę centralnie zlokalizowany otwore i tłoczy ją do obrotowo zaocowanego dyfuzora zakończonego dyszą. UoŜliwia to sterowanie kierunkie wypływu struienia wody z dyszy w cały zakresie kąta pełnego. Tego typu stery dobrze nadają się do statków pływających po płytkich wodach, a więc rzecznych lub rzeczno orskich. 7

8 a) b) c) Rys. 7. Pędnik Pup-Jet, firy Schottel, ogący pełnić funkcje steru struieniowego: a) przedstawiony poglądowo z pokazanie zasady działania, b) przedstawiony w przekroju osiowy dla ukazania konstrukcji, c) przestawiony na tle statku dla pokazania iejsca i sposobu jego zabudowy Powstało wiele odian konstrukcyjnych sterów struieniowych, róŝniących się głównie rodzaje pędnika, silnika napędowego, rozwiązanie poszczególnych węzłów konstrukcyjnych lub układe sterowania. NaleŜy jednak zaznaczyć, Ŝe obecnie ta róŝnorodność rozwiązań aleje, a produkowane przez powaŝniejsze firy stery struieniowe stają się coraz bardziej podobne do siebie. Jest to spowodowane z jednej strony istnienie konkurencji, co eliinuje z rynku rozwiązania słabsze lub zbyt drogie, a z drugiej strony ciągły procese udoskonalania zarówno konstrukcji jak i napędu oraz sterowania tych urządzeń. PoniŜej przedstawione zostaną podstawowe, obecnie stosowane, odiany sterów struieniowych z uwzględnienie rodzaju pędnika i silnika napędowego oraz zespołów przenoszących napęd i układów sterowania hydraulicznego, a takŝe kształtu tunelu. 8

9 2. ODMIANY KONSTRUKCYJNE STERÓW STRUMIENIOWYCH Rozwiązanie konstrukcyjne steru struieniowego w istotny sposób zaleŝy od rodzaju pędnika, który oŝe być: śruba okrętowa o skoku stały; śruba okrętowa o skoku nastawny; pędnik cykloidalny, TakŜe rodzaj napędu, w ty głównie silnika oraz jego typ i lokalizacja ają duŝy wpływ na konstrukcję steru. Zwykle są to silniki: elektryczne; hydrauliczne; spalinowe tłokowe, Inne rodzaje silników napędowych sterów struieniowych jak np. turbiny parowe czy gazowe stosowane są bardzo rzadko i to raczej nie na statkach handlowych. Z tego względu zostaną poinięte w ty opracowaniu STERY STRUMIENIOWE ZE ŚRUBĄ STAŁĄ Zastosowanie, jako pędnika, śruby okrętowej o skoku stały w znaczny sposób upraszcza konstrukcję saej śruby oraz zespołu olejowego, ale niesie ze sobą pewne trudne probley związane z zapewnienie odpowiedniego sterowania wielkością i kierunkie wytwarzanej siły naporu oraz zabezpieczenie silnika przed przeciąŝenie, zwłaszcza podczas uruchaiania steru. Sposób rozwiązania wyienionych probleów zaleŝy zasadniczo od rodzaju zastosowanego napędu steru, który obecnie oŝe być: elektryczny, hydrauliczny, tłokowy silnikie spalinowy. Przykład nowoczesnego, typowego rozwiązania konstrukcyjnego steru struieniowego pokazano na rys. 8. 9

10 Wał napędowy Śruba stała Koło zębate duŝe Kołpak piasty Wał śrubowy Uszczelnienie wału Rys. 8. Ster struieniowy ze śrubą stałą firy KaMeWa Napęd elektryczny Napęd elektryczny jest najpowszechniej stosowany napęde sterów struieniowych. Wynika do z dostępności energii elektrycznej na statku. NaleŜy równieŝ podkreślić łatwość przekazywania tego rodzaju energii na duŝe odległości, z poijalnyi stratai. Elektryczne silniki napędowe sterów struieniowych zasilane są najczęściej napięcie 380 V, 50 Hz lub 440 V, 60 Hz, ale obecnie w związku ze wzroste ocy instalowanych sterów, stosowane są coraz częściej napięcia wyŝsze 3,3 kv i 6 kv. Instalowanie na statkach sterów duŝej ocy 10

11 powoduje konieczność stosowania do ich zasilania drogich kabli o duŝych przekrojach. W związku, z ty koszty saych kabli oraz ich połoŝenia zaczynają stanowić znaczną 0 część ogólnych kosztów instalacji steru, zwłaszcza przy duŝej odległości iędzy rozdzielnicą główna elektrowni okrętowej, a silnikie napędowy. Dlatego teŝ w pewnych przypadkach oŝe okazać się ekonoicznie uzasadnione zastosowanie wyŝszych napięć do zasilania silników. W takich przypadkach transforator podwyŝszający napięcie uieszczony jest w pobliŝu rozdzielnicy głównej. Jest to rozwiązanie droŝsze, ale korzystne, gdyŝ układ rozruchowy reaguje na stronę pierwotna transforatora podwyŝszającego napięcie, a nie bezpośrednio na uzwojenie silnika. Ipedancja transforatora wywiera, więc korzystny wpływ na przebieg rozruchu silnika, tłuiąc wysokie prądy rozruchowe. W zaleŝności, od przeznaczenia i przewidywanych warunków eksploatacyjnych silniki elektryczne sterów struieniowych dobierane są do pracy dorywczej lub ciągłej. Tak, więc dla sterów instalowanych na większości statków handlowych, na których urządzenia wykorzystywane są przez stosunkowo krótki okres w trakcie anewrów, dobiera się silniki, do pracy dorywczej na czas 30 lub 60 in. Natoiast dla jednostek specjalnych, takich jak pogłębiarki, statki wiertnicze, ratownicze, rybackie itp., silniki dobierane są z reguły do pracy ciągłej. Rys. 9. Ster struieniowy z elektryczny silnikie napędowy uieszczony pionowo bezpośrednio nad tunele Do napędu sterów struieniowych ze śrubą stałą zachodzi zate konieczność zastosowania silnika nawrotnego, najlepiej, ze sterowaną prędkością obrotową oraz zwykle jeszcze haulca zabezpieczającego go przed turbinową pracą śruby. MoŜe to być silnik: - prądu stałego (nie stosowany juŝ w nowych rozwiązaniach) zasilany z układu Ward Leonarda albo z układu tyrystorowego lub tranzystorowego, uoŝliwiający zianę kierunku obrotów i płynną zianę prędkości obrotowej; - asynchroniczny pierścieniowy z łagodny rozruche i przełączany kierunkie obrotów; 11

12 - asynchroniczny klatkowy wielobiegowy ze skokową zianą prędkości obrotowej za poocą ziany liczby par biegunów i przełącznikie kierunku obrotów; - asynchroniczny klatkowy zasilany z falownika tranzystorowego, z oŝliwością płynnej ziany prędkości obrotowej za poocą ziany częstotliwości pracy falownika obecnie coraz popularniejszy ze względu na łatwość sterowania oraz szybki rozwój falowników, ich wysoką sprawność i niezawodność, a przy ty uiarkowany koszt; Napęd hydrauliczny Zastosowanie silnika hydraulicznego do napędu steru struieniowego daje duŝe oŝliwości płynnego sterowania prędkością i kierunkie obrotów śruby, oraz dobrego zabezpieczenia całego układu napędowego przed przeciąŝenie. Silniki hydrauliczne są znacznie niejszych wyiarów niŝ porównywalne silniki elektryczne, co w przypadku uieszczenia silnika hydraulicznego w tunelu wewnątrz gondoli, prowadzi do znacznego uproszczenia konstrukcji. Pozwala bowie na bezpośrednie sprzęgnięcie wału silnika ze śrubą, a ty say, zrezygnować z kątowej przekładni zębatej, która jest trudny, wraŝliwy i kosztowny węzłe konstrukcyjny tego typu sterów. Silnik z układe zasilania hydraulicznego, znajdujący się w kadłubie statku połączony jest jedynie przewodai, które łatwo poprowadzić w złączach poiędzy gondolą a tunele. NaleŜy jednak podkreślić, Ŝe takie rozwiązanie, ające niewątpliwie wiele zalet, nie doczekało się, jak dotąd, szerszego zastosowania. Przyczyn tego jest kilka. NajwaŜniejsze z nich to: - probley z uzyskanie pełnej szczelności gondoli i silnika hydraulicznego, - duŝa złoŝoność konstrukcji, a przez to i zawodność silników hydraulicznych, - bardzo trudny dostęp do silnika, zwłaszcza na duŝych statkach, co radykalnie zwiększa koszty przeglądów i ewentualnych napraw, a takŝe podnosi ryzyko nieplanowych przestojów. Z tych względów oawiane rozwiązanie spotkać oŝna sporadycznie na ałych jednostkach z popai olejowyi napędzanyi z wału głównego lub z centralnyi, albo grupowyi układai zasilania hydraulicznego urządzeń. Część z wyienionych wad oŝna wyeliinować przez zastosowanie tunelu w kształcie litery S, dzięki czeu oŝliwe jest uniknięcie konieczności stosowania przekładni, a ponadto uieszczenie silnika hydraulicznego nad tunele w łatwo dostępny iejscu. Rozwiązanie takie, norweskiej firy Brunvoll, przedstawiono na rys.10a. Stery te, jak dotąd, stosowane są raczej rzadko i to na ałych statkach. 12

13 a) b) Rys.10. Przykłady rozwiązań sterów struieniowych napędzanych silnikai hydraulicznyi: a) bez przekładni echanicznej z tunele w kształcie litery S, b) z przekładnią kątową typu L i prosty tunele. W najczęściej spotykanych dotychczas rozwiązaniach sterów struieniowych z silnikie hydrauliczny stosuje się kanał prosty, a silnik uieszczony w połoŝeniu pionowy tuŝ nad kanałe, napędza śrubę stałą poprzez przekładnię kątową. Przykład takiego rozwiązania pokazany jest na rys. 10b. Widać tutaj wyraźnie, jak stosunkowo ały i lekki jest silnik hydrauliczny w stosunku do odpowiedniego silnika elektrycznego w przedstawiony na rys. 9, a bardzo podobny, pod względe kineatyczny, sterze struieniowy z napęde elektryczny. Wynika to głównie z tego, Ŝe stosowane obecnie silniki hydrauliczne pracują zazwyczaj przy wysokich ciśnieniach roboczych oleju, rzędu MPa. Trzeba jednak zaznaczyć, Ŝe generalnie, stery struieniowe z napęde hydrauliczny, z uwagi na znaczną złoŝoność i koszt tego rodzaju napędu, nie są szeroko rozpowszechnione i stosowane są jedynie na ałych jednostkach Napęd tłokowy silnikie spalinowy Zastosowanie silnika spalinowego z nawrotną przekładnią zębatą oŝe być niekiedy wygodny rozwiązanie. UoŜliwia bowie uniezaleŝnienie pracy steru od okrętowego systeu energetycznego oraz 0 stosunkowo łatwe zrealizowanie układu zdalnego sterowania. Napęd taki spotyka się jednak rzadko i to tylko w układach ałej ocy. Wynika to z faktu, Ŝe zajuje on znacznie więcej iejsca wewnątrz kadłuba w porównaniu z napęde elektryczny i wyaga zainstalowania pop poocniczych i innego niezbędnego wyposaŝenia dodatkowego. Ponadto, w celu zabezpieczenia przed przeciąŝenie 13

14 połączonego ze śrubą stałą silnika podczas rozruchu steru, zachodzi konieczność przewyiarowania silnika, co pogarsza jeszcze sytuację. Dodatkową wadą oawianego napędu jest wyóg pracy silnika tylko w połoŝeniu zbliŝony do pozioego, co zwykle pociąga za sobą konieczność stosowania podwójnej przekładni zębatej kątowej typu Z. a) b) Rys. 11. Stery struieniowe z pędnikie napędzany tłokowyi silnikie spalinowy: a) poprzez przekładnię kątową typu L, b) poprzez podwójną przekładnię kątową typu Z STERY STRUMIENIOWE ZE ŚRUBĄ NASTAWNĄ Podstawową zaletą sterów struieniowych ze śrubą nastawną jest oŝliwość płynnej ziany wartości i kierunku wytwarzanej siły naporu przy utrzyywanej stałej prędkości obrotowej wału silnika napędowego. Dzięki teu stery takie ogą być i z reguły są napędzane bardzo prostyi, a przez to tanii i niezawodnyi silnikai asynchronicznyi klatkowyi. Silniki te ogą pracować w pozycji pionowej i tak teŝ są instalowane bezpośrednio nad tunele ze stere struieniowy, co widoczne jest na rys. 12, ukazujący rozieszczenie takŝe innych zespołów oawianego urządzenia. Wsponiane usytuowanie silnika jest korzystne, poniewaŝ pozwala zastosować tylko jednostopniową przekładnię zębatą kątową w układzie napędowy steru. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe tego typu rozwiązanie jest obecnie najbardziej rozpowszechnione i do niedawna takŝe najczęściej stosowane na nowych statkach. Z tego względu zostanie tutaj szerzej oówione. Napęd wyienionyi silnikai elektrycznyi sterów struieniowych jest stosunkowo tani i wygodny takŝe z uwagi na łatwość układania kabli elektrycznych oraz wysoką sprawność i niewielkie wyiary silników. 14

15 Powstało wiele rozwiązań konstrukcyjnych tego rodzaju sterów, róŝniących się przede wszystki iejsce usytuowania siłownika hydraulicznego echanizu ziany skoku śruby nastawnej, sposobe łoŝyskowania wałów, a takŝe wyprowadzenie sygnału rzeczywistego połoŝenia skoku, doprowadzenie oleju sterującego do wnętrza wału śrubowego, sposobe uszczelnienia wału oraz układe sterowania. Analizując te róŝnorodne rozwiązania konstrukcyjne sterów oŝna dostrzec wyraźne kierunki ich rozwoju, które wyznaczane są postępe w określonych dziedzinach techniki wykorzystanych w oawianych urządzeniach. Przykłade tego oŝe być siłownik hydrauliczny do ziany skoku śruby nastawnej. Jego rozwiązanie konstrukcyjne zaleŝy w zasadniczy sposób od wysokości ciśnienia roboczego oleju. Z kolei wartość wyienionego ciśnienia liitowana była od góry jakością i skutecznością działania uszczelnień stosowanych na wprowadzaniu oleju regulacyjnego z układu stacjonarnego do wnętrza obracającego się wału śrubowego. Niedoskonałość działania tych uszczelnień ograniczała wysokość ciśnienia roboczego oleju do kilku MPa. Pociągało to za sobą konieczność stosowania siłowników hydraulicznych o znacznych średnicach. Znaczne wyiary siłownika iały wpływ na jego lokalizację. Uieszczano go w gondoli Rys. 12. Uproszczony scheat zabudowy i instalacji typowego steru struieniowego ze śrubą nastawną. Oznaczenia: 1 pulpit sterowniczy na ostku, 2 centralny zespół sterowania, 3 przekaźnik sygnału sprzęŝenia zwrotnego, 4 zespół steru struieniowego z tunele, 5 sprzęgło podatne, 6 silnik napędowy, 7 urządzenie rozruchowe silnika z zabezpieczenie przeciąŝeniowy, 8 zbiornik grawitacyjny oleju, 9 zespół napędu i sterowania hydraulicznego echanizu ziany skoku śruby, przewody elektryczne, rurociągi hydrauliczne. tuŝ przy kole talerzowy przekładni (rozwiązanie firy Liaaen i Zaech pokazane na zaieszczony w następny rozdziale rys.15), bądź w przedniej części piasty śruby nastawnej (stery firy Kawasaki), albo teŝ w tylnej części piasty, najczęściej w kołpaku. To 15

16 ostatnie rozwiązanie, widoczne na rys. 13, ze względu na uproszczenie konstrukcji i łatwy dostęp do siłownika było do niedawna powszechnie stosowane, a nawet obecnie stosowane przez niektórych producentów sterów struieniowych np. firy ULSTEIN. Rys. 13 Ster struieniowy ze śruba nastawną Firy KaMeWa. Oznaczenia: 1 pionowy wał napędowy, 2 układ echanicznego sprzęŝenia zwrotnego, 3 rury doprowadzające olej do siłownika, 4 przekładnia kątowa (stoŝkowa), 5 wał śrubowy, 6 tarcza korbowa skrzydła, 7 jarzo z kaienie ślizgowy echanizu obrotu skrzydeł, 8 - siłownik hydrauliczny ziany skoku śruby, 9 skrzydło śruby wraz z uszczelnienie. Udoskonalenie wyienionych wyŝej uszczelnień pozwoliło podnieść wartości ciśnienia roboczego oleju na tyle, by radykalnie zniejszyć średnicę siłownika. Dzięki teu ógł on być juŝ uieszczony w piaście śruby w płaszczyźnie osi skrzydeł, co znacznie uprościło 16

17 konstrukcję echanizu ziany skoku oraz zniejszyło liczbę jego eleentów, a takŝe wyiary i cięŝar piasty. Rozwiązanie takie, przedstawione na rys.15 i rys. 17, jest obecnie stosowane przez większość producentów sterów struieniowych, w ty przez takie firy jak: Lips, Kaewa, Zaech. Na wyienionych rysunkach widoczny jest takŝe echaniz obrotu skrzydeł śruby. NaleŜy podkreślić, Ŝe w sterach struieniowych, z uwagi na syetryczny i stosunkowo niewielki kąt obrotu skrzydeł, powszechnie stosowany jest obecnie jeden typ echanizu ziany skoku. Jest to echaniz kulisowy z czope korbowy w stopie skrzydła. Mechaniz ten jest prosty, zwarty i posiada tę zaletę, Ŝe uoŝliwia uzyskanie relatywnie duŝego proienia wykorbienia, dzięki czeu siły przestawcze i ciśnienie robocze oleju ogą być odpowiednio niejsze. Inny, istotny węzłe konstrukcyjny jest echaniz wyprowadzenia sygnału rzeczywistego skoku śruby nastawnej z gondoli steru do wnętrza kadłuba statku. Sygnał ten, niezbędny dla zapewnienia sprzęŝenia zwrotnego serwoechanizu śruby jest, jak dotychczas, wyprowadzany jest w sposób echaniczny w postaci przesunięcia liniowego (patrz rys.13 i rys. 16) lub obrotu drąŝka (rys. 15 i rys.17) STERY STRUMIENIOWE Z PĘDNIKIEM CYKLOIDALNYM Pędniki cykloidalne, podobnie jak śruby nastawne, pozwalają płynnie zieniać kierunek i wartość siły naporu, dzięki czeu ogą być równieŝ napędzane silnikai nienawrotnyi o stałej prędkości obrotowej. Pędniki te jednak z uwagi na znaczną złoŝoność konstrukcji, a przez to większą zawodność i koszt oraz specjalne wyagania co do kształtu kanału w iejscu osadzenia pędnika nie są obecnie stosowane w nowych sterach struieniowych. Z tego względu będą poinięte w dalszych rozwaŝaniach. Rys. 14. Ster struieniowy z pędnikie cykloidalny Voith-Schneidera 17

18 3. PRZEKŁADNIE W sterach struieniowych, oent obrotowy z wału silnika przenoszony jest na wał pędnika z reguły przez przekładnię zębatą kątową. Jest to przekładnia redukcyjna, o przełoŝeniu około 1: 4, uieszczona w gondoli wypełnionej oleje. Ten typ przekładni nie jest korzystny do przenoszenia duŝych, ziennych obciąŝeń. Jest ona jedny z najwaŝniejszych i najbardziej obciąŝonych zespołów. MoŜna powiedzieć, Ŝe jakość pracy tej przekładni deterinuje działanie i trwałość całego urządzenia, przy czy zaleŝy ona, dla określonego sposobu sarowania, od następujących czynników: - rodzaju uzębienia; - rodzaju łoŝysk uŝytych do łoŝyskowania wałów; - sposobu łoŝyskowania i sztywności wałów RODZAJ UZĘBIENIA Najczęściej stosowane są zęby łukowe o zarysie epicykloidalny, o stałej wysokości i ziennej grubości zęba po jego długości, przy czy największa grubość występuje pośrodku długości. Ten typ uzębienia charakteryzuje się stosunkowo najniejszą wraŝliwością na zianę geoetrii wzajenego połoŝenia kół zębatych wywołaną bądź to luzai w łoŝyskach, bądź teŝ deforacjai spręŝystyi wałów lub błędai ontaŝowyi RODZAJ ŁOśYSK Rodzaj łoŝysk uŝytych do łoŝyskowania wałów przekładni a bardzo istotny wpływ na jakość jej pracy. We wcześniejszych rozwiązaniach sterów struieniowych niektórych fir np. LIAAEN, czy jego licencjobiorcy, firy ZAMECH, wał pozioy przekładni ułoŝyskowany był ślizgowo na dwóch łoŝyskach poprzecznych i dwóch wzdłuŝnych. ŁoŜyska poprzeczne pełniły przy ty takŝe rolę uszczelnień proieniowych uoŝliwiających wprowadzanie oleju pod ciśnienie do wnętrza obracającego się wału. Zastosowanie tego typu łoŝysk wiązało się z koniecznością występowania znacznych luzów zarówno w kierunku proieniowy jak i osiowy, co niewątpliwie odbijało się niekorzystnie na pracy przekładni. MoŜna sądzić, Ŝe było to jedną z zasadniczych przyczyn zastąpienia tego rozwiązania nowszy, pokazany na rys. 15, w który oba wały łoŝyskowane są tocznie. Jest to obecnie powszechnie stosowany sposób łoŝyskowania, korzystny zarówno ze względu na pracę przekładni jak i uszczelnienia wału śrubowego. 18

19 Rys. 15. Rozwiązanie konstrukcyjne steru struieniowego Zakładów Mechanicznych ZAMECH w Elblągu. Oznaczenia: 1- piasta śruby; 2- skrzydło; 3- wał napędowy; 4- koło zębate większe; 5wał śruby; 6- łoŝyska poprzeczne wału śruby; 7- łoŝyska wzdłuŝne wału śruby; 8- łoŝyska poprzeczne wału napędowego.; 9- łoŝyska wzdłuŝne wału napędowego; 10- gondola (korpus przekładni); 11 i 12- pierścienie dystansowe; 13- wpust; 14- nakrętka ocująca piastę śruby; 15- tarcza korbowa skrzydła; 16- kołek ustalający; 17- kaień ślizgowy, 18- prowadnik; 19tłok siłownika; 20- tulejki prowadzące; 21- uszczelnienie na wprowadzaniu oleju do tłoczyska; 22- uszczelnienie oleju wprowadzanego do tłoczyska siłownika 23- kanały olejowe w tłoczysku; 24- pierścień i kaień sprzęŝenia zwrotnego; 25- wałek skrętny sprzęŝenia zwrot.: 26- korek spustowy; 27- pierścienie uszczelniające wał śruby; 28- pierścień uszczelniający wał napędowy; 29- pierścień typu O ; 30- kanał rurociągu K opróŝniającego korpus z oleju; 31kołpak korpusu; 32- kołpak piasty śruby; A,B,C,F,R,K- króćce rurociągów: oleju siłowego (A,B), odpowietrzającego (C), sarowania i kontroli uszczelnień (F), powrotnego (R), opróŝniającego korpus z oleju SPOSÓB ŁOśYSKOWANIA I USZCZENIENIA WAŁÓW Pod sposobe łoŝyskowania naleŝy tu rozuieć iejsca osadzenia poszczególnych łoŝysk, co dla określonych wyiarów poprzecznych wałów i związanej z ty sztywności deterinuje wielkość ich deforacji spręŝystych. Wpływ sposobu łoŝyskowania na pracę przekładni oŝna dobrze ukazać na podstawie krótkiej analizy rozwiązań konstrukcyjnych sterów struieniowych ze śrubą nastawną dwóch fir, a ianowicie: firy ZAMECH, pokazanego na rys. 15 oraz holenderskiej firy LIPS, przedstawionego na rys

20 Rys. 16. Rozwiązanie konstrukcyjne steru struieniowego firy LIPS. W pierwszy z tych rozwiązań, wał pozioy ułoŝyskowany jest na dwóch łoŝyskach baryłkowych poprzecznych i dwóch baryłkowych wzdłuŝnych. ObciąŜenia przenoszone przez te łoŝyska pochodzą głównie od sił iędzyzębnych oraz naporu, a takŝe, w znacznie niejszy stopniu, od sił cięŝkości. Rozpatrując siłę iędzyzębną w postaci jej składowych w układzie prostokątny oŝna powiedzieć, Ŝe obciąŝenie poprzeczne wywołane jest suą geoetryczną obwodowej i proieniowej składowej tej siły oraz siły cięŝkości i jest ono w przybliŝeniu stałe co do kierunku. ObciąŜenie osiowe jest natoiast suą algebraiczną stałej co do kierunku i zwrotu składowej osiowej siły iędzyzębnej oraz siły naporu o zienny zwrocie działania. I tak wypadkowe obciąŝenie osiowe, działające w stronę śruby będzie róŝnicą, zaś w stronę przeciwną suą obu wyienionych sił. ŁoŜyska poprzeczne o róŝnej wielkości uieszczono po obu stronach koła zębatego, przy czy większe bliŝej koła. ŁoŜyska wzdłuŝne zastosowano tu jednakowej wielkości, co ogło być uzasadnione jedynie względai konstrukcyjnyi. Wał pionowy osadzony jest równieŝ na dwóch róŝnych łoŝyskach baryłkowych poprzecznych i dwóch jednakowych łoŝyskach baryłkowych wzdłuŝnych. ObciąŜenie poprzeczne przenoszone przez łoŝyska jest geoetryczną suą składowych: obwodowej i 20

21 proieniowej siły iędzyzębnej, zaś obciąŝenie wzdłuŝne suą algebraiczną osiowej składowej siły iędzyzębnej skierowanej w górę i siły cięŝkości skierowanej w dół. Koło zębate jest na wolny końcu wału, a oba łoŝyska poprzeczne znajdują się powyŝej niego. Takie podparcie wału jest niekorzystne, gdyŝ dla porównywalnej przekładni, deforacje spręŝyste wału w iejscu osadzenia koła są kilkakrotnie większe niŝ przy podparciu dwustronny. W rozwiązaniu firy LIPS, wał pozioy ułoŝyskowany jest na trzech róŝnych łoŝyskach tocznych, ianowicie: baryłkowy poprzeczny uieszczony z prawej strony oraz baryłkowy wzdłuŝny i stoŝkowy uieszczonyi po drugiej stronie koła zębatego. ŁoŜysko stoŝkowe pełni tu jednocześnie funkcje łoŝyska poprzecznego i wzdłuŝnego, przenoszącego poza poprzeczny takŝe nieznaczne obciąŝenie osiowe, będące róŝnicą siły naporu i osiowej składowej siły iędzyzębnej. ŁoŜysko baryłkowe wzdłuŝne przenosi znaczne obciąŝenie, będące suą obu wyienionych sił. Wał pionowy ułoŝyskowany jest na czterech łoŝyskach baryłkowych: dwóch poprzecznych i dwóch wzdłuŝnych. W odróŝnieniu od rozwiązania firy ZAMECH, łoŝyska poprzeczne są tu uieszczone jednak po obu stronach koła zębatego, a łoŝyska wzdłuŝne są zróŝnicowanej wielkości. Większe z nich przenosi duŝe obciąŝenia od składowej osiowej siły iędzyzębnej, zaś niejsze od nieznacznych sił cięŝkości. Porównując oba przedstawione rozwiązania naleŝy stwierdzić, Ŝe to drugie, choć prostsze i z niejszą liczbą łoŝysk, zapewnia niejsze deforacje spręŝyste wałów, a przez to lepszą pracę przekładni zębatej. To korzystne, dwustronne podparcie koła zębatego wału napędowego wyaga jednak bardziej skoplikowanej konstrukcji pewnych eleentów przekładni, zwłaszcza korpusu, który jest odlewe, co niewątpliwie wpływa na utrudnienie technologii wykonania i wzrost kosztów urządzenia. Ty oŝna chyba wytłuaczyć fakt stosowania w dalszy ciągu, przez innych producentów sterów struieniowych, jednostronnego łoŝyskowania wału napędowego, co oŝna zaobserwować takŝe w najnowszy rozwiązani steru firy KaMeWa przedstawiony na rys. 17. Bardzo waŝny zagadnienie techniczny występujący w sterach struieniowych jest proble uszczelnienia wału śrubowego. Konieczność zapewnienia wysokiej jakości i niezawodności działania urządzenia oraz zabezpieczenia przed zanieczyszczenie środowiska wyciekai oleju wyaga zapewnienia praktycznie pełnej szczelności stosowanych tu uszczelnień. Podobny proble występuje w uszczelnieniach pochwy wału 21

Wyznaczanie charakterystyk przepływu cieczy przez przelewy

Wyznaczanie charakterystyk przepływu cieczy przez przelewy Ć w i c z e n i e 1 Wyznaczanie charakterystyk przepływu cieczy przez przelewy 1. Wprowadzenie Cele ćwiczenia jest eksperyentalne wyznaczenie charakterystyk przelewu. Przelew ierniczy, czyli przegroda

Bardziej szczegółowo

Ćw. 4. BADANIE I OCENA WPŁYWU ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH CZYNNIKÓW NA ROZKŁAD CIŚNIEŃ W ŁOśYSKU HYDRODYNAMICZNYMM

Ćw. 4. BADANIE I OCENA WPŁYWU ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH CZYNNIKÓW NA ROZKŁAD CIŚNIEŃ W ŁOśYSKU HYDRODYNAMICZNYMM Ćw. 4 BADANIE I OCENA WPŁYWU ODDZIAŁYWANIA WYBRANYCH CZYNNIKÓW NA ROZKŁAD CIŚNIEŃ W ŁOśYSKU HYDRODYNAMICZNYMM WYBRANA METODA BADAŃ. Badania hydrodynamicznego łoŝyska ślizgowego, realizowane na stanowisku

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 13 Przekładnie zębate

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 13 Przekładnie zębate Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład nr. 13 Przekładnie zębate 1. Podział PZ ze względu na kształt bryły na której wykonano zęby A. walcowe B. stożkowe i inne 2. Podział PZ ze względu na kształt linii zębów

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego.

Wprowadzenie. Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. Napędy hydrauliczne Wprowadzenie Napędy hydrauliczne są to urządzenia służące do przekazywania energii mechanicznej z miejsca jej wytwarzania do urządzenia napędzanego. W napędach tych czynnikiem przenoszącym

Bardziej szczegółowo

Ćw. 5 BADANIE I OCENA DZIAŁANIA PIERŚCIENI TYPU SIMMERING STOSOWANYCH DO USZCZELNIEŃ WAŁÓW W OBUDOWIE

Ćw. 5 BADANIE I OCENA DZIAŁANIA PIERŚCIENI TYPU SIMMERING STOSOWANYCH DO USZCZELNIEŃ WAŁÓW W OBUDOWIE Ćw. 5 BADANIE I OCENA DZIAŁANIA PIERŚCIENI TYPU SIMMERING STOSOWANYCH DO USZCZELNIEŃ WAŁÓW W OBUDOWIE OPIS STANOWISKA BADAWCZEGO Na rysunku 5.8 przedstawiono schemat stanowiska do badania i oceny szczelności

Bardziej szczegółowo

Normowe pompy blokowe

Normowe pompy blokowe PRZEZNACZENIE Normowe pompy blokowe w wykonaniu standardowym przeznaczone są do pompowania wody czystej rzadkiej o temperaturze nie przekraczającej 140 C. Stosowane do cieczy nieagresywnych, które mie

Bardziej szczegółowo

6. Wymienniki ciepła... 9

6. Wymienniki ciepła... 9 SPIS TREŚCI 6. Wymienniki ciepła............................... 9 str.: 6.1. Podział okrętowych wymienników ciepła.............. 9 6.2. Podstawy wymiany ciepła....................... 12 6.2.1. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Struktura manipulatorów

Struktura manipulatorów Temat: Struktura manipulatorów Warianty struktury manipulatorów otrzymamy tworząc łańcuch kinematyczny o kolejnych osiach par kinematycznych usytuowanych pod kątem prostym. W ten sposób w zależności od

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA I NAPRAWA ELEMENTÓW UKŁADU NAPĘDOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA I NAPRAWA ELEMENTÓW UKŁADU NAPĘDOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA I NAPRAWA ELEMENTÓW UKŁADU NAPĘDOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia: Dokonać weryfikacji elementów przeniesienia napędu oraz pojazdu. W wyniku opanowania treści ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

ANALIZA URZĄDZEŃ NAPĘDU GŁÓWNEGO I STREROWANIA

ANALIZA URZĄDZEŃ NAPĘDU GŁÓWNEGO I STREROWANIA ANALIZA URZĄDZEŃ NAPĘDU GŁÓWNEGO I STREROWANIA I. WSTĘP Rodzaj systemu napędowego i sterowania jest jednym z najistotniejszych czynników decydujących o sprawności i niezawodności statku, a tym samym o

Bardziej szczegółowo

OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY ELEMENTÓW I UKŁADÓW PNEUMATYKI Sp. z o.o.

OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY ELEMENTÓW I UKŁADÓW PNEUMATYKI Sp. z o.o. OŚRODEK BADAWCZO-ROZWOJOWY ELEMENTÓW I UKŁADÓW PNEUMATYKI Sp. z o.o. 25-217 Kielce tel. (0-41)361-50-15; 361-91-01 ul. Hauke Bosaka 15 fax (0-41)361-17-51 www.obreiup.com.pl e-mail: obreiup@neostrada.pl

Bardziej szczegółowo

Elektoniczne monoblokowe pompy liniowe

Elektoniczne monoblokowe pompy liniowe PRZEZNACZENIE Pompy służą do pompowania cieczy czystej i lekko zanieczyszczonej o temperaturze nie przekraczającej 120 C. Pompy przeznaczone są do utrzymywania ciśnienia lub różnicy ciśnień oraz wymuszania

Bardziej szczegółowo

OPIS PATENTOWY (19) PL

OPIS PATENTOWY (19) PL RZECZPOSPOLITA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 182625 POLSKA (13) B1 (21 ) Numer zgłoszenia: 319119 Urząd Patentowy Data zgłoszenia: 21.03.1997 Rzeczypospolitej Polskiej (51) Int.Cl.7 F15B 15/00 (54)

Bardziej szczegółowo

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne

Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne Copyright by: Krzysztof Serafin. Brzesko 2007 Na podstawie skryptu 1220 AGH Temat: Układy pneumatyczno - hydrauliczne 1. Siłownik z zabudowanym blokiem sterującym Ten ruch wahadłowy tłoka siłownika jest

Bardziej szczegółowo

400-BQ0 LEKKIE POMPY DIAGONALNE Lekkie pompy diagonalne 400-BQ0

400-BQ0 LEKKIE POMPY DIAGONALNE Lekkie pompy diagonalne 400-BQ0 LEKKIE POMPY DIAGONALNE 400-BQ0 426 2.98 11.94 SIGMA PUMPY HRANICE, s.r.o. Tovární 605, 753 01 Hranice tel.: 581 661 111, fax: 581 602 587 Email: sigmahra@sigmagra.cz Zastosowanie Pompy 400-BQ0 reprezentują

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ

ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ ĆWICZENIE WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ 1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest opanowanie umiejętności dokonywania pomiarów parametrów roboczych układu pompowego. Zapoznanie z budową

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne

Wprowadzenie. - Napęd pneumatyczny. - Sterowanie pneumatyczne Wprowadzenie Pneumatyka - dziedzina nauki i techniki zajmująca się prawami rządzącymi przepływem sprężonego powietrza; w powszechnym rozumieniu także technika napędu i sterowania pneumatycznego. Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Przenośniki Układy napędowe

Przenośniki Układy napędowe Przenośniki układy napędowe Katedra Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Transportowych AGH Przenośniki Układy napędowe Dr inż. Piotr Kulinowski pk@imir.agh.edu.pl tel. (12617) 30 74 B-2 parter p.6 konsultacje:

Bardziej szczegółowo

B. Rozruch silnika przy obniŝonym napięciu

B. Rozruch silnika przy obniŝonym napięciu B. Rozruch silnika przy obniŝonym napięciu Mimo, Ŝe nagłe obniŝenie napięcia często powoduje róŝne problemy, to sterowane obniŝenie napięcia na zaciskach silnika moŝe być korzystne wtedy, gdy stosowane

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów

Ćwiczenie Nr 2. Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów Ćwiczenie Nr 2 Temat: Zaprojektowanie i praktyczna realizacja prostych hydraulicznych układów sterujących i napędów 1. Wprowadzenie Sterowanie prędkością tłoczyska siłownika lub wału silnika hydraulicznego

Bardziej szczegółowo

9.Tylko jedna odpowiedź jest poprawna. 10. Wybierz właściwą odpowiedź i zamaluj kratkę z odpowiadającą jej literą np., gdy wybrałeś odpowiedź A :

9.Tylko jedna odpowiedź jest poprawna. 10. Wybierz właściwą odpowiedź i zamaluj kratkę z odpowiadającą jej literą np., gdy wybrałeś odpowiedź A : 6.Czytaj uważnie wszystkie zadania. 7. Rozwiązania zaznaczaj na KARCIE ODPOWIEDZI długopisem lub piórem z czarnym tuszem/atramentem. 8. Do każdego zadania podane są cztery możliwe odpowiedzi: A, B, C,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn Część 2 Łożyska wałów okrętowych

Podstawy Konstrukcji Maszyn Część 2 Łożyska wałów okrętowych Podstawy Konstrukcji Maszyn Część 2 Łożyska wałów okrętowych Porównanie trzech rozwiązań konstrukcyjnych Rodzaj systemu napędu statku z pędnikiem w postaci śruby okrętowej Klasyczny układ napędowy (pędnik

Bardziej szczegółowo

Szkolenie techniczne PGP(M)500

Szkolenie techniczne PGP(M)500 Szkolenie techniczne PGP(M)500 1 1 Jednostki zębate Serii 500 PGP / PGM 503 Objętość geometryczna 0,8-7,9 cm³/obr. PGP / PGM 505 Objętość geometryczna 2 13 cm³/obr. PGP / PGM 511 Objętość geometryczna

Bardziej szczegółowo

Opis serii: Wilo-Drain STS 40

Opis serii: Wilo-Drain STS 40 Opis serii: Wilo-Drain STS 4 H[m] Wilo-Drain STS 4 1 8 6 4 2 2 4 6 8 1 12 14 16 Q[m³/h] Budowa Pompa zatapialna do ścieków Zastosowanie Tłoczenie mediów zawierających duże zanieczyszczenia w następujących

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: OKRĘTOWA HYDRAULIKA SIŁOWA 2. Kod przedmiotu: Sh 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Mechanika i budowa maszyn 5. Specjalność: Eksploatacja

Bardziej szczegółowo

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. Fig. 1 F16H 1/22 B63H 3/02 F01D 7/02. (73) Uprawniony z patentu:

(13) B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) PL B1. Fig. 1 F16H 1/22 B63H 3/02 F01D 7/02. (73) Uprawniony z patentu: RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 184780 (13) B1 (2 1) Numer zgłoszenia: 323265 (22) Data zgłoszenia: 19.11.1997 (51) IntCl7 F16H 1/22 B63H

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA

Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA GOLD wielkości 04-80 1. Informacje ogólne Jeżeli centrala GOLD zawiera nagrzewnicę wodną bez zabezpieczenia przeciwzamrożeniowego, obieg wodny nagrzewnicy

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie OB-7

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie OB-7 POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie OB-7 Temat: BADANIE UKŁADU NAPĘDU I STEROWANIA JEDNOSTKI OBRÓBCZEJ WIERTARSKIEJ Opracował: mgr inż. St. Sucharzewski Zatwierdzał:

Bardziej szczegółowo

Pompy monoblokowe liniowe

Pompy monoblokowe liniowe Pompy monoblokowe liniowe mpml, PML PRZEZNACZENIE Pompy PML służą do pompowania cieczy czystej i lekko zanieczyszczonej o temperaturze nie przekraczającej 120 C oraz wymuszania obiegu wody w instalacjach

Bardziej szczegółowo

Silniki indukcyjne. Ze względu na budowę wirnika maszyny indukcyjne dzieli się na: -Maszyny indukcyjne pierścieniowe. -Maszyny indukcyjne klatkowe.

Silniki indukcyjne. Ze względu na budowę wirnika maszyny indukcyjne dzieli się na: -Maszyny indukcyjne pierścieniowe. -Maszyny indukcyjne klatkowe. Silniki indukcyjne Ze względu na budowę wirnika maszyny indukcyjne dzieli się na: -Maszyny indukcyjne pierścieniowe. -Maszyny indukcyjne klatkowe. Silniki pierścieniowe to takie silniki indukcyjne, w których

Bardziej szczegółowo

Pompy jednostopniowe, wielostopniowe Zestawy hydroforowe ZAOPATRZENIE W WODĘ. www.lfp.com.pl

Pompy jednostopniowe, wielostopniowe Zestawy hydroforowe ZAOPATRZENIE W WODĘ. www.lfp.com.pl Popy jednostopniowe, wielostopniowe ZAOPATRZENIE W WODĘ www.lfp.co.pl Popy jednostopniowe, wielostopniowe, zestawy hydroforowe Leszczyńska Fabryka Pop Sp. z o.o. oferuje Państwu szeroką gaę pop i zestawów

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE ZAWÓD TECHNIK MECHANIK

PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE ZAWÓD TECHNIK MECHANIK DZIAŁ WAŁY, OSIE, ŁOśYSKA WYMAGANIA EDUKACYJNE PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN KLASA IV TECHNIKUM ZAWODOWE scharakteryzować sztywność giętą i skrętną osi i wałów; obliczać osie i wały dwupodporowe; obliczać

Bardziej szczegółowo

Dla poprawnej oceny stanu technicznego maszyny konieczny jest wybór odpowiednich parametrów jej stanu (symptomów stanu)

Dla poprawnej oceny stanu technicznego maszyny konieczny jest wybór odpowiednich parametrów jej stanu (symptomów stanu) 74 Dla poprawnej oceny stanu technicznego maszyny konieczny jest wybór odpowiednich parametrów jej stanu (symptomów stanu) Symptomy powinny jak najwierniej oddawać stan maszyny NaleŜy podjąć następujące

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Układy rewersyjne Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Układy rewersyjne Wstęp Celem ćwiczenia jest budowa różnych układów hydraulicznych pełniących zróżnicowane funkcje. Studenci po odbyciu ćwiczenia powinni umieć porównać

Bardziej szczegółowo

PRZEKŁADNIE CIERNE PRZEKŁADNIE MECHANICZNE ZĘBATE CIĘGNOWE CIERNE ŁAŃCUCHOWE. a) o przełożeniu stałym. b) o przełożeniu zmiennym

PRZEKŁADNIE CIERNE PRZEKŁADNIE MECHANICZNE ZĘBATE CIĘGNOWE CIERNE ŁAŃCUCHOWE. a) o przełożeniu stałym. b) o przełożeniu zmiennym PRZEKŁADNIE CIERNE PRZEKŁADNIE MECHANICZNE ZĘBATE CIĘGNOWE CIERNE PASOWE LINOWE ŁAŃCUCHOWE a) o przełożeniu stałym a) z pasem płaskim a) łańcych pierścieniowy b) o przełożeniu zmiennym b) z pasem okrągłym

Bardziej szczegółowo

PL B1. PRZEDSIĘBIORSTWO HAK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Wrocław, PL BUP 20/14. JACEK RADOMSKI, Wrocław, PL

PL B1. PRZEDSIĘBIORSTWO HAK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Wrocław, PL BUP 20/14. JACEK RADOMSKI, Wrocław, PL PL 224252 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224252 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 403166 (51) Int.Cl. B66C 13/08 (2006.01) H02K 7/14 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY

SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY SILNIK INDUKCYJNY KLATKOWY 1. Budowa i zasada działania silników indukcyjnych Zasadniczymi częściami składowymi silnika indukcyjnego są nieruchomy stojan i obracający się wirnik. Wewnętrzną stronę stojana

Bardziej szczegółowo

Technologia Godna Zaufania

Technologia Godna Zaufania SPRĘŻARKI ŚRUBOWE ZE ZMIENNĄ PRĘDKOŚCIĄ OBROTOWĄ IVR OD 7,5 DO 75kW Technologia Godna Zaufania IVR przyjazne dla środowiska Nasze rozległe doświadczenie w dziedzinie sprężonego powietrza nauczyło nas że

Bardziej szczegółowo

Badanie przebiegu czasowego prądu magnesującego transformatora. Wprowadzenie

Badanie przebiegu czasowego prądu magnesującego transformatora. Wprowadzenie Badanie przebiegu czasowego prądu agnesującego transforatora Wprowadzenie Transforator jest statyczny przetwornikie energii, w który, bez ruchu obrotowego, za pośrednictwe pola elektroagnetycznego następuje,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium Ćwiczenie 1 Badanie aktuatora elektrohydraulicznego Instrukcja laboratoryjna Opracował : mgr inż. Arkadiusz Winnicki Warszawa 2010 Badanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Budowa pompy

Wprowadzenie. Budowa pompy 1 Spis treści: 1. Wprowadzenie...str.3 2. Budowa pompy...str.3 3. Budowa oznaczenie pomp zębatych PZ2...str.4 4. Dane techniczne...str.5 5. Pozostałe dane techniczne...str.6 6. Karty katalogowe PZ2-K-6,3;

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 2. Rozdzielacze hydrauliczne. 3. Przegląd rozwiązań konstrukcyjnych. 4. Obliczenia hydrauliczne przyjętego rozwiązania.

1. Wstęp. 2. Rozdzielacze hydrauliczne. 3. Przegląd rozwiązań konstrukcyjnych. 4. Obliczenia hydrauliczne przyjętego rozwiązania. 1. Wstęp. 2. Rozdzielacze hydrauliczne. 3. Przegląd rozwiązań konstrukcyjnych. 4. Obliczenia hydrauliczne przyjętego rozwiązania. 5. Rysunki konstrukcyjne, zestawienie całości. 6. Warunki techniczne odbioru.

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

1. Maszyna do wiercenia tuneli - ogólnie... II Maszyna do wiercenia tuneli... II Tunel... II Tubingi...

1. Maszyna do wiercenia tuneli - ogólnie... II Maszyna do wiercenia tuneli... II Tunel... II Tubingi... Spis treści II. 1. Maszyna do wiercenia tuneli - ogólnie.................... II - 3 1.1 Maszyna do wiercenia tuneli................................... II - 3 1.2 Tunel.....................................................

Bardziej szczegółowo

Pompy liniowe PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE KONCEPCJA BUDOWY OBSZAR UŻYTKOWANIA ZALETY

Pompy liniowe PRZEZNACZENIE ZASTOSOWANIE KONCEPCJA BUDOWY OBSZAR UŻYTKOWANIA ZALETY PRZEZNACZENIE Pompy liniowe typu przeznaczone są do pompowania nieagresywnej, niewybuchowej cieczy czystej i lekko zanieczyszczonej o temperaturze nie przekraczającej 140 C oraz wymuszania obiegu wody

Bardziej szczegółowo

Pompy odśrodkowe wielostopniowe z uszczelnieniem wału Typ HZ / HZA / HZAR

Pompy odśrodkowe wielostopniowe z uszczelnieniem wału Typ HZ / HZA / HZAR Pompy odśrodkowe wielostopniowe z uszczelnieniem wału Typ HZ / HZA / HZAR Ogólnie Pompy DICKOW typu HZ/HZA są jedno lub wielostopniowymi pompami odśrodkowymi z uszczelnieniem wału. Zastosowanie Pompy typu

Bardziej szczegółowo

KOMPAKTOWE AGREGATY HYDRAULICZNE

KOMPAKTOWE AGREGATY HYDRAULICZNE KOMPAKTOWE AGREGATY HYDRAULICZNE MINIAGREGAT SPALINOWY KAH-2.8HP-R-Z8 MINIAGREGAT Z SILNIKIEM PRĄDU STAŁEGO 12 LUB 24 VDC KAH-12VDC-A-Z10 KAH-24VDC-D-Z8 MINIAGREGAT Z SILNIKIEM TRÓJFAZOWYM LUB JEDNOFAZOWYM

Bardziej szczegółowo

Podstawy urządzeń okrętowych

Podstawy urządzeń okrętowych Podstawy urządzeń okrętowych - wykład URZĄDZENIA STEROWE Literatura: Perepeczko Andrzej; Okrętowe urządzenia sterowe, Wyd. Morskie, Gdańsk 1983 (sygnatura II 181564, II 181565) Orszulok Wojciech, Wewiórski

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIE DO SEPARACJI GLONÓW ZA POMOCĄ SIŁY ODŚRDKOWEJ PROTOTYP

URZĄDZENIE DO SEPARACJI GLONÓW ZA POMOCĄ SIŁY ODŚRDKOWEJ PROTOTYP FIRMA INNOWACYJNO -WDROśENIOWA ul. Krzyska 15 33-100 Tarnów tel.: 0146210029, 0146360117, 608465631 faks: 0146210029, 0146360117 mail: elbit@resnet.pl www.elbit.resnet.pl URZĄDZENIE DO SEPARACJI GLONÓW

Bardziej szczegółowo

PL B1. Marco Systemanalyse und Entwicklung GmbH, Dachau, DE , DE, BUP 12/08. MARTIN REUTER, Dachau, DE

PL B1. Marco Systemanalyse und Entwicklung GmbH, Dachau, DE , DE, BUP 12/08. MARTIN REUTER, Dachau, DE PL 212995 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 212995 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383948 (51) Int.Cl. E21D 23/16 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

dr inż. Gerard Kałuża Konstrukcja i badania zatapialnych pomp wirowych przeznaczonych do pracy w przestrzeni zagrożonej wybuchem.

dr inż. Gerard Kałuża Konstrukcja i badania zatapialnych pomp wirowych przeznaczonych do pracy w przestrzeni zagrożonej wybuchem. dr inż. Gerard Kałuża Konstrukcja i badania zatapialnych pomp wirowych przeznaczonych do pracy w przestrzeni zagrożonej wybuchem. I. Wstęp II. III. Pompa zatapialna jest urządzeniem elektryczno-mechanicznym.

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

dr inż. Piotr Pawełko / Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia patrz punkt 6!!!

dr inż. Piotr Pawełko / Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia patrz punkt 6!!! Laboratorium nr2 Temat: Sterowanie pośrednie siłownikami jednostronnego i dwustronnego działania. 1. Wstęp Sterowanie pośrednie stosuje się do sterowania elementami wykonawczymi (siłownikami, silnikami)

Bardziej szczegółowo

SILNIKI I URZĄDZENIA NAPĘDOWE

SILNIKI I URZĄDZENIA NAPĘDOWE SILNIKI I URZĄDZENIA NAPĘDOWE Instruktor motorowodny PZMWiNW Ryszard Miaśkiewicz SILNIK Silnik jest maszyną energetyczną słuŝącą do zamiany jakiegokolwiek innego rodzaju energii na pracę mechaniczną. W

Bardziej szczegółowo

W zależności od kierunku przepływu cieczy przez wirnik dzielimy pompy na:

W zależności od kierunku przepływu cieczy przez wirnik dzielimy pompy na: Pompy wirowe Pompy wirowe należą do grupy maszyn wirnikowych. Ich zasada działania polega więc na zwiększaniu krętu cieczy w wirniku (tj. organie roboczym) zaopatrzonym w łopatki i obracającym się ze stałą

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH

P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH P O L I T E C H N I K A Ł Ó D Z K A INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH Badanie siłowników INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA LABORATORYJNEGO ŁÓDŹ 2011

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi.

Wykład 1. Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 1 iotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Wprowadzenie Serwonapęd - układ, którego zadaniem jest pozycjonowanie osi. roces pozycjonowania osi - sposób

Bardziej szczegółowo

Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne

Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne Wykład 2 Silniki indukcyjne asynchroniczne Katedra Sterowania i InŜynierii Systemów 1 Budowa silnika inukcyjnego Katedra Sterowania i InŜynierii Systemów 2 Budowa silnika inukcyjnego Tabliczka znamionowa

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium Materiały dydaktyczne Napędy hydrauliczne Semestr IV Laboratorium 1 1. Zagadnienia realizowane na zajęciach laboratoryjnych Zagadnienia według treści zajęć dydaktycznych: Podstawowe rodzaje napędowych

Bardziej szczegółowo

Karty katalogowe. Mieszadła śmigłowe 400 MS MEPROZET MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG

Karty katalogowe. Mieszadła śmigłowe 400 MS MEPROZET MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG MEPROZET BRZEG Sp. z o.o. Brzeg MIESZADŁA Karty katalogowe Mieszadła śmigłowe 400 MS edycja: 2011 r. ZASTOSOWANIE Mieszadła stosowane są przede wszystkim w gospodarce komunalnej - np. oczyszczalniach ścieków oraz przemyśle

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻARKI TŁOKOWE. Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Sp. z o. o.

SPRĘŻARKI TŁOKOWE. Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Sp. z o. o. SPRĘŻARKI TŁOKOWE Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Sp. z o. o. w w w. a i r p o l. c o m. p l KILKA SŁÓW O NAS Przedsiębiorstwo Produkcji Sprężarek Airpol Sp. z o.o. powstało w 1991 roku przez połączenie

Bardziej szczegółowo

Opis działania. 1. Opis działania. 1.1.1 Uwagi ogólne

Opis działania. 1. Opis działania. 1.1.1 Uwagi ogólne 1. Opis działania 1.1.1 Uwagi ogólne Zawory elektromagnetyczne odcinają przepływ medium przy użyciu membrany lub uszczelki gniazda. Zawory elektromagnetyczne zamykają się szczelnie tylko w kierunku przepływu

Bardziej szczegółowo

Opis serii: Wilo-Drain TP 50/TP 65

Opis serii: Wilo-Drain TP 50/TP 65 Opis serii: Wilo-Drain TP 50/TP 65 0H/m 20 16 12 8 4 0 10 20 30 40 50 Wilo-Drain TP 50/TP 65 Q/m³/h Budowa Pompa zatapialna do ścieków Zastosowanie Tłoczenie mediów zawierających duże cząstki zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

LEKKIE POMPY DIAGONALNE DE 11.91. Lekkie pompy diagonalne DE

LEKKIE POMPY DIAGONALNE DE 11.91. Lekkie pompy diagonalne DE LEKKIE POMPY DIAGONALNE DE 426 2.98 11.91 SIGMA PUMPY HRANICE, s.r.o. Tovární 605, 753 01 Hranice tel.: 581 661 111, fax: 581 602 587 Email: sigmahra@sigmagra.cz Zastosowanie Z pomp DE można skorzystać

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja systemów rozrządu silników spalinowych. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

Klasyfikacja systemów rozrządu silników spalinowych. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Klasyfikacja systemów rozrządu silników spalinowych Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Zadania układu rozrządu Układ rozrządu służy do sterowania wymianą ładunku w silniku spalinowym.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Napęd hydrauliczny Sterowanie układem hydraulicznym z proporcjonalnym zaworem przelewowym Opracowanie: Z. Kudźma, P. Osiński, M. Stosiak 1 Proporcjonalne elementy

Bardziej szczegółowo

GUDEPOL katalog produktów strona 3

GUDEPOL katalog produktów strona 3 GUDEPOL katalog produktów strona 3 1 sprężarki tłokowe sprężarki tłokowe z napędem bezpośrednim sprężarki tłokowe z napędem bezpośrednim Te urządzenia mogą być używane jako źródło sprężonego powietrza

Bardziej szczegółowo

PL B1. HIKISZ BARTOSZ, Łódź, PL BUP 05/07. BARTOSZ HIKISZ, Łódź, PL WUP 01/16. rzecz. pat.

PL B1. HIKISZ BARTOSZ, Łódź, PL BUP 05/07. BARTOSZ HIKISZ, Łódź, PL WUP 01/16. rzecz. pat. PL 220905 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 220905 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 376878 (51) Int.Cl. F16H 7/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

LINOWE URZĄDZENIA PRZETOKOWE LTV PV

LINOWE URZĄDZENIA PRZETOKOWE LTV PV LINOWE URZĄDZENIA PRZETOKOWE LTV PV M Soft Sp. z o. o. Siedziba firmy: ul. Grota Roweckiego 42 43-100 Tychy Tel./fax: (32) 449 14 32 E-mail: msoft@op.pl OPIS URZĄDZENIA I ZASADA JEGO DZIAŁANIA Linowe urządzenie

Bardziej szczegółowo

Podstawy skrzyni biegów

Podstawy skrzyni biegów Układ napędowy - podzespoły Podstawy skrzyni biegów opracowanie mgr inż. Ireneusz Kulczyk aktualizacja 02.2011 07.2011 2015 Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy Wykład Linia ciągła skrzynka z biegiem

Bardziej szczegółowo

KARTA KATALOGOWA POMP ŚRUBOWYCH

KARTA KATALOGOWA POMP ŚRUBOWYCH HYDROSTER Sp. z o.o. ul. Na Ostrowiu 1 80-958 Gdańsk Tel. (58) 307 12 90, fax (58) 307 12 92, e-mail: market@hydroster.com.pl KARTA KATALOGOWA OM ŚRUBOWYCH ACG KK-11131/01.99 ompa śrubowa ACG KK-11131/01.99

Bardziej szczegółowo

Zwiększa moment siły o 50% lub więcej Zwarta budowa Niezawodność Bez zasilania zewnętrznego Dynamiczna reakcja Interfejs Namur

Zwiększa moment siły o 50% lub więcej Zwarta budowa Niezawodność Bez zasilania zewnętrznego Dynamiczna reakcja Interfejs Namur 1 Zwiększa moment siły o 50% lub więcej Zwarta budowa Niezawodność Bez zasilania zewnętrznego Dynamiczna reakcja Interfejs Namur 2 Zasada działania siłownika IMPACT Siłownik Impact wspomagany sprężyną

Bardziej szczegółowo

PL B1. RZADKOSZ KAZIMIERZ, Gliczarów Górny, PL BUP 06/12. KAZIMIERZ RZADKOSZ, Gliczarów Górny, PL

PL B1. RZADKOSZ KAZIMIERZ, Gliczarów Górny, PL BUP 06/12. KAZIMIERZ RZADKOSZ, Gliczarów Górny, PL PL 220771 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 220771 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 392247 (51) Int.Cl. F02B 55/04 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

POLSKA (13) B1. (54) Urządzenie do topienia i natrysku asfaltu lanego

POLSKA (13) B1. (54) Urządzenie do topienia i natrysku asfaltu lanego RZECZPOSPOLITA (19) PL (11) 162158 POLSKA (13) B1 (21) Num er zgłoszenia: 280989 (51) IntCl5: E01C 19/08 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 08.08.1989 Rzeczypospolitej Polskiej (54) Urządzenie do topienia

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (13) B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 177338 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (2 1) Numer zgłoszenia: 310370 (22) Data zgłoszenia: 08.09.1995 (51) IntCl6: E21C 31/02 F16H

Bardziej szczegółowo

Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. 2. Budowa siatki spiętrzającej.

Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. 2. Budowa siatki spiętrzającej. Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. Zasada działania siatki spiętrzającej oparta jest na teorii Bernoulliego, mówiącej że podczas przepływów płynów

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA

Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA PL.TBPA.9 Instrukcja instalacji pompy cyrkulacyjnej TBPA GOLD wielkości /, 8,, /, /, /, /, /8 COMPACT wielkości: / Informacje ogólne Jeżeli centrala GOLD zawiera nagrzewnicę wodną bez zabezpieczenia przeciwzamrożeniowego,

Bardziej szczegółowo

SWISS MADE. - wtryskarki z napędem elektrycznym

SWISS MADE. - wtryskarki z napędem elektrycznym - wtryskarki z napędem elektrycznym Pod nazwą E-LION, firma Netstal oferuje najlepszej jakości wtryskarki z napędem elektrycznym ogólnego zastosowania. Swoją budową i wielkością róŝnią się od wtryskarek

Bardziej szczegółowo

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K

I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K I N S T Y T U T M A S Z Y N P R Z E P Ł Y W O W Y C H i m. R o b e r t a S z e w a l s k i e g o P O L S K I E J A K A D E M I N A U K skrytka pocztowa 621 80-952 Gdańsk ulica J.Fiszera 14 Projekt NCN

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH. Nr 2 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 2 POMIAR I KASOWANIE LUZU W STOLE OBROTOWYM NC Poznań 2008 1. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY

POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY AUTOMATYKA CHŁODNICZA TEMAT: Racje techniczne wykorzystania rurki kapilarnej lub dyszy w małych urządzeniach chłodniczych i sprężarkowych pompach ciepła Mateusz

Bardziej szczegółowo

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji

Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji Parametry pracy pompy i zjawisko kawitacji 1. Parametry pracy pompy 1.1. Wysokości podnoszenia 1.2. Wydajności 1.3. Moce 1.4. Sprawności 2. Kawitacja 2.1. Zjawisko kawitacji 2.2. Wpływ kawitacji na pracę

Bardziej szczegółowo

Urządzenia nastawcze

Urządzenia nastawcze POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Urządzenia nastawcze Laboratorium automatyki (A-V) Opracował: dr inż. Leszek Remiorz Sprawdził:

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Tabliczka znamionowa zawiera: Moc znamionową P N, Napięcie znamionowe uzwojenia stojana U 1N, oraz układ

Wykład 2. Tabliczka znamionowa zawiera: Moc znamionową P N, Napięcie znamionowe uzwojenia stojana U 1N, oraz układ Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 2 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Silnik indukcyjny 3-fazowy tabliczka znam. Tabliczka znamionowa zawiera: Moc znamionową P, apięcie znamionowe

Bardziej szczegółowo

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego

1. Klasyfi kacja i zasady działania pomp i innych przenośników cieczy 2. Parametry pracy pompy i układu pompowego Spis treści Przedmowa................................................................... 11 Wykaz ważniejszych oznaczeń................................................... 13 1. Klasyfikacja i zasady działania

Bardziej szczegółowo

Miniskrypt do ćw. nr 4

Miniskrypt do ćw. nr 4 granicach ekonomicznych) a punktami P - I (obszar inwersji) występuje przyspieszenie wzrostu spadku ciśnienia na wypełnieniu. Faza gazowa wnika w fazę ciekłą, jej spływ jest przyhamowany. Między punktami

Bardziej szczegółowo

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 SPIS TREŚCI 1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 1. ZARYS DYNAMIKI MASZYN 13 1.1. Charakterystyka ogólna 13 1.2. Drgania mechaniczne 17 1.2.1. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

SERIA MP POMPY WIELOSTOPNIOWE WIELKOŚCI DN 40 - DN 125

SERIA MP POMPY WIELOSTOPNIOWE WIELKOŚCI DN 40 - DN 125 POMPY WIELOSTOPNIOWE WIELKOŚCI DN 40 - DN 125 Wielostopniowe pompy VOGEL wykorzystują ideę budowy modułowej,która maksymalizuje wymienność komponentów. System budowy modułowej pozwala na techniczne dopasowanie

Bardziej szczegółowo

SILNIK SATELITOWY Z WIRUJĄCYM KORPUSEM typu SWK-6/8-1,5/50

SILNIK SATELITOWY Z WIRUJĄCYM KORPUSEM typu SWK-6/8-1,5/50 SILNIK SATELITOWY Z WIRUJĄCYM KORPUSEM typu SWK-6/8-1,5/50 SILNIK SATELITOWY Z WIRUJĄCYM KORPUSEM SWK-6/8-1,5/50 Nowatorski silnik przeznaczony jest do szerokiego zastosowania między innymi w napędach

Bardziej szczegółowo

3 OPIS OCHRONNY PL 58733

3 OPIS OCHRONNY PL 58733 RZECZPOSPOLITA POLSKA 3 OPIS OCHRONNY PL 58733 WZORU UŻYTKOWEGO 13) Y1 (2?) Numer zgłoszenia: 104191 Tl) Intel7: Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej Data zgłoszenia: 15.02.1996 F04C 2/08 Pompa zębata

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja techniczno-ruchowa Seria DF

Dokumentacja techniczno-ruchowa Seria DF Przekładnie, Motoreduktory, Silniki Elektryczne Dokumentacja techniczno-ruchowa Seria DF Przekładnie walcowe o osiach równoległych 19 Schemat przekładni 22 1. Korpus 2. Pierścień zabezpieczający 3. Łożysko

Bardziej szczegółowo

Metody eliminacji zakłóceń w układach. Wykład Podstawy projektowania A.Korcala

Metody eliminacji zakłóceń w układach. Wykład Podstawy projektowania A.Korcala Metody eliminacji zakłóceń w układach Wykład Podstawy projektowania A.Korcala Ogólne zasady zwalczania zakłóceń Wszystkie metody eliminacji zakłóceń polegają w zasadzie na maksymalnym zwiększaniu stosunku

Bardziej szczegółowo

Elektroniczne pompy obiegowe do c.o.

Elektroniczne pompy obiegowe do c.o. POe Elektroniczne pompy obiegowe do c.o. PRZEZNACZENIE Pompy typoszeregu POe zostały przewidziane do tłoczenia czystej wody grzewczej. Pompowana ciecz powinna być wolna od zanieczyszczeń, niewybuchowa,

Bardziej szczegółowo

OZNACZENIA NA SCHEMATACH RYSUNKOWYCH. Opracował: Robert Urbanik

OZNACZENIA NA SCHEMATACH RYSUNKOWYCH. Opracował: Robert Urbanik OZNACZENIA NA SCHEMATACH RYSUNKOWYCH Opracował: Robert Urbanik Oznaczenia na schematach kinematycznych- symbole ruchu Tor ruchu prostoliniowego Chwilowe zatrzymanie w położeniu pośrednim Koniec ruchu prostoliniowego

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY SPRĘŻARKOWE DO ZASTOSOWAŃ PRZEMYSŁOWYCH I KOMERCYJNYCH BERLING REFRIGERATION GROUP KZBT-2/10-PL

ZESPOŁY SPRĘŻARKOWE DO ZASTOSOWAŃ PRZEMYSŁOWYCH I KOMERCYJNYCH BERLING REFRIGERATION GROUP KZBT-2/10-PL ZESPOŁY SPRĘŻARKOWE DO ZASTOSOWAŃ PRZEMYSŁOWYCH I KOMERCYJNYCH BERLING REFRIGERATION GROUP KZBT-2/10-PL Spis treści 1. Standardowy zakres dostawy... 2. Opcje... 3. Moduły dodatkowe... 4. Wydajność chłodnicza

Bardziej szczegółowo

Przepływomierz zębaty VCL 0,1

Przepływomierz zębaty VCL 0,1 Przepływomierz zębaty VCL 0, dla technologii lakierniczych Wymiary Przepływomierz zębaty VCL 0, - dla technologii lakierniczych VCL 0, P RS /25 Spis treści Tytuł Strona Spis treści Opis Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONCEPCJA BUDOWY OBSZAR UŻYTKOWANIA

ZASTOSOWANIE KONCEPCJA BUDOWY OBSZAR UŻYTKOWANIA DRENA PRO EKO Pompy zatapialne ZASTOSOWANIE Tłoczenie wody czystej, spienionej, zaszlamionej, wolnej od zanieczyszczeń włóknistych pochodzenia roślinnego, zawierającej części stałe i ścierające o małych

Bardziej szczegółowo