Projekt wprowadzenia w wyborach do Sejmu i do Senatu instytucji pełnomocnika Wstęp

Podobne dokumenty
WYBORY DO SEJMU I SENATU RP 2011 R.

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI KADENCJA SPRAWOZDANIE

PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

Głosowanie przez pełnomocnika przeprowadzane jest wyłącznie w kraju. Prawo do głosowania za pośrednictwem pełnomocnika mają wyborcy którzy:

PEŁNOMOCNICTWO DO GŁOSOWANIA Wyborca, który najpóźniej w dniu wyborów kończy 75 lat oraz wyborca posiadający orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 10 maja 2015 r.

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 10 maja 2015 r.

INFORMACJE DLA BYTOMSKICH WYBORCÓW:

PRAWO DO GŁOSOWANIA PRZEZ PEŁNOMOCNIKA

PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

WYBORCY NIEPEŁNOSPRAWNI

I. Prawo do uzyskiwania informacji o wyborach

WYBORCY NIEPEŁNOSPRAWNI

do dnia 15 maja 2014 r.

Prawo do głosowania przez pełnomocnika

PRAWO DO GŁOSOWANIA PRZEZ PEŁNOMOCNIKA

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 10 maja 2015 r.

PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

INFORMACJA O UPRAWNIENIACH WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

GŁOSOWANIE PRZEZ PEŁNOMOCNIKA

INFORMACJE DLA WYBORCÓW W SPRAWIE WYBORÓW UZUPEŁNIAJĄCYCH DO RADY MIEJSKIEJ W BRWINOWIE

Informacja o głosowaniu przez pełnomocnika, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 20 czerwca 2010r.

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach do organów samorządu terytorialnego, zarządzonych na dzień 16 listopada 2014 r.

Rozdział 6a Głosowanie korespondencyjne Art. 53a. 1. Wyborca może głosować korespondencyjnie. 2. Głosowanie korespondencyjne jest wyłączone w

Głosowanie przez pełnomocnika

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego, zarządzonych na dzień 25 maja 2014 r.

INFORMACJE O UPRAWNIENIACH WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Warszawa, dnia 13 sierpnia 2018 r. PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA ZPOW

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych

INFORMACJA Wójta Gminy Sieroszewice o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych wpisanych do rejestru wyborców Gminy Sieroszewice

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach do organów samorządu terytorialnego, zarządzonych na dzień 16 listopada 2014 r.

Informacja dla wyborców na nadchodzące wybory do Sejmu i Senatu 25 października b.r.

I N F O R M A C J A. o uprawnieniach przysługujących wyborcom niepełnosprawnym w głosowaniu w wyborach w toku kadencji

Informacja O UPRAWNIENIACH WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Warszawa, dnia 9 sierpnia 2011 r. PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

INFORMACJE DLA WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

INFORMACJA O UPRAWNIENIACH WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH w wyborach Parlamentu Europejskiego, zarządzonych na dzień 25 maja 2014 r.

Informacje o wyborach samorządowych

UPRAWNIENIA WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

PRZEWODNIK DLA WYBORCY NIEPEŁNOSPRAWNEGO W BYDGOSZCZY

Wyborca, nie później niż 7 dni przed dniem wyborów, otrzyma z urzędu gminy pakiet wyborczy wyłącznie do rąk własnych W skład pakietu wyborczego

Informacja dla wyborców niepełnosprawnych o ich uprawnieniach w wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, zarządzonych na dzień 9 października 2011 r.

Informacje dla wyborców niepełnosprawnych

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach do organów samorządu terytorialnego, zarządzonych na dzień 16 listopada 2014 r.

INFORMACJA O UPRAWNIENIACH WYBORCÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Wniosek składa się w urzędzie gminy najpóźniej

Informacja Komisarza Wyborczego w Krakowie z dnia 22 marca 2012 r.

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach do organów samorządu terytorialnego zarządzonych na dzień 16 listopada 2014 r.

Informacja z dnia 14 grudnia 2016 r.

WYBORY DO SEJMU I SENATU RP 2011 R.

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach do organów samorządu terytorialnego, zarządzonych na dzień 16 listopada 2014 r.

Informacja Komisarza Wyborczego w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2013 roku

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych

PEŁNOMOCNICTWO DO GŁOSOWANIA W WYBORACH SAMORZĄDOWYCH

INFORMACJE DLA WYBORÓW O SPOSOBIE I MOŻLIWOŚCI GŁOSOWANIA

WYBORY DO SEJMU I SENATU RP - dopisanie do spisu wyborców

Informacja o uprawnieniach niepełnosprawnych osób uprawnionych do udziału w referendum ogólnokrajowym, zarządzonym na dzień 6 września 2015 r.

Wyborca, nie później niż 7. dnia przed dniem wyborów, otrzyma z Urzędu Gminy w Popielowie pakiet wyborczy.

I N F O R M A C J A. Komisarza Wyborczego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2013 r.

SPRAWOZDANIE KOMISJI NADZWYCZAJNEJ DO ROZPATRZENIA NIEKTÓRYCH PROJEKTÓW USTAW Z ZAKRESU PRAWA WYBORCZEGO

Informacja. Komisarza Wyborczego w Koninie. z dnia 26 września 2016 roku

Wybory do Sejmu i Senatu 2015 Informacja dla wyborców

Osoba niepełnosprawna uprawniona do udziału w referendum wpisana do rejestru wyborców w danej gminie ma prawo do uzyskiwania informacji o:

Wyborcy niepełnosprawni, informację o właściwym dla siebie obwodzie głosowania mogą uzyskać w następujący sposób:

Sieradz, dnia 23 kwietnia 2012 r. DSR-803-1/12

Wyborcy niepełnosprawni

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 1 września 2010 r.

Osobom niepełnosprawnym uprawnionym do udziału w referendum przysługują następujące uprawnienia:

INFORMACJA o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w Wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 25 maja 2014 r.

INFORMACJE DLA WYBORCY

Wybory do Sejmu i Senatu RP -2015

Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zostały zarządzone na dzień 10 maja 2015 r.

Warunki te określone są w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.).

PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

I. Prawo do uzyskiwania informacji o referendum

INFORMACJE DLA WYBORCÓW

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI. z dnia 28 lipca 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

Głosować korespondencyjnie mogą wyborcy posiadający orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 28 lipca 2011 r.

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ. z dnia 20 sierpnia 2018 r. w sprawie wzorów informacji o terminie wyborów, godzinach głosowania, sposobie

Ponowne Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzone na dzień 4 lipca 2010 r.

PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI (1) z dnia 28 lipca 2011 r.

KOMISARZ WYBORCZY W WAŁBRZYCHU

INFORMACJE DLA WYBORCÓW

..,dnia... UPOWAŻNIENIE. Ja niżej podpisany/a (imię/imiona, nazwisko wyborcy) imię ojca nr PESEL zamieszkały/a

Masz głos, masz wybór. Wybory parlamentarne 9 października :00-21:00

Referendum ogólnokrajowe

Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Prawie Wyborczym Wybieram Wybory Wybory Samorządowe. Etap szkolny

PAŃSTWOWA KOMISJA WYBORCZA

Informacja o uprawnieniach wyborców niepełnosprawnych w wyborach do organów samorządu terytorialnego, zarządzonych na dzień 16 listopada 2014 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 21 kwietnia 2010 r.

USTAWA z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy Art Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma: 1) w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w

INFORMACJA PREZYDENTA MIASTA ŁODZI o prawie wyborców niepełnosprawnych do głosowania korespondencyjnego

Transkrypt:

Projekt wprowadzenia w wyborach do Sejmu i do Senatu instytucji pełnomocnika Wstęp Zgodnie z obecnym stanem prawnym, w wyborach do Sejmu i do Senatu obowiązuje zasada osobistego głosowania wyborcy w lokalu wyborczym. Rozwiązanie takie powoduje ogromne trudności dla osób, które z powodu choroby, niepełnosprawności, bądź też wieku, nie są w stanie dotrzeć ze swoich domów do siedziby obwodowej komisji wyborczej. W wielu przypadkach, regulacja ta w praktyce uniemożliwia im oddanie głosu, bowiem transport, o ile w ogóle jest możliwy, stanowi znaczne obciążenie, a nawet zagrożenie dla zdrowia. Osoby niepełnosprawne, starsze i przewlekle chore, przebywające stale w swych domach, zachowując formalnie pełnię praw obywatelskich, są więc w przeważającej większości de facto wyłączone z możliwości uczestniczenia w wyborach. Pogłębia to ich poczucie alienacji w społeczeństwie i rodzi uzasadnioną frustrację, która znajduje jedynie niewielkie odzwierciedlenie w protestach wyborczych i licznych skargach. Absencja tej licznej grupy 1 wyborców ma również swój udział w niskiej frekwencji wyborczej, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Regulacja wprowadzająca alternatywny sposób udziału w głosowaniu dla tej grupy wyborców jest koniecznym uzupełnieniem obecnych zapisów ustawy Ordynacji wyborczej do Sejmu i do Senatu. Ustawa ta, co należy wyraźnie zaznaczyć, przewiduje już pewne udogodnienia dla osób chorych i starszych. Obejmują one jednakże jedynie pacjentów szpitali i pensjonariuszy zakładów pomocy społecznej. Przewidują, iż możliwe jest utworzenie dla nich osobnych obwodów do głosowania, a także zastosowanie urny pomocniczej, z którą członkowie komisji udają się do łóżek wyborców. Osób niepełnosprawnych dotyczą natomiast zapisy o przystosowaniu części lokali wyborczych do ich potrzeb, umożliwienia głosowania w takim lokalu, a także o pomocy, jaką na ich prośbę udzielają inni wyborcy. 1

Wykorzystując niezaprzeczalną intencję prawodawcy do uwzględnienia specyficznego statusu i potrzeb tej części wyborców, konieczne jest przedstawienie instytucji, która stanowi kontynuację i rozwinięcie tych korzystnych rozwiązań. Instytucja pełnomocnika Proponujemy, aby do Ordynacji wyborczej do Sejmu i do Senatu z 2001 r. wprowadzić zapisy umożliwiające zastosowanie w wyborach instytucji pełnomocnika. Możliwość jego ustanawiania przewidywana jest dla ograniczonego kręgu wyborców - osób niepełnosprawnych i starszych. Pełnomocnik działałby zgodnie z aktem pełnomocnictwa i w jego zakresie. W imieniu wyborcy i wyrażając jego wolę, udawałby się do lokalu wyborczego, pobierał kartę (karty) do głosowania i głosował. Wyborcy posiadający prawo ustanowienia pełnomocnika Możliwość ustanawiania pełnomocnika posiadaliby wyborcy niepełnosprawni z orzeczoną przez właściwy organ 2 niepełnosprawnością w stopniu znacznym, bądź umiarkowanym, a także wszyscy wyborcy, którzy najpóźniej w dniu głosowania ukończyliby 75 rok życia. Osoby, które mogą pełnić funkcję pełnomocnika wyborczego Pełnomocnikiem wyborczym może zostać każda osoba wpisana do rejestru wyborczego w tej samej gminie co wyborca udzielający pełnomocnictwa lub posiadająca zaświadczenie o prawie do głosowania 3. Nie mogą być pełnomocnikami osoby wchodzące w skład obwodowej komisji wyborczej właściwej dla obwodu do głosownia wyborcy udzielającego pełnomocnictwa, a także mężowie zaufania zgłaszani przez komitety wyborcze. 1 Szacunkowe liczby w aneksie. 2 Zgodnie z Ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997, nr 123, poz. 776) vide aneks. 3 Wydawane przez urząd gminy, w którym wyborca jest ujęty w rejestrze wyborczym. Umożliwia głosowanie w obwodowej komisji wyborczej w miejscu pobytu. 2

Pełnomocnik może przyjąć pełnomocnictwo tylko od jednego wyborcy. Wyjątek stanowią członkowie rodziny. W takim przypadku mogą oni przyjąć pełnomocnictwo od dwóch wyborców. Udzielenie pełnomocnictwa Wyborca, który spełnia ustawowe przesłanki i pragnie ustanowić swojego pełnomocnika, zgłasza wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do właściwego urzędu gminy. Wniosek powinien zawierać następujące dane: nazwisko, imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania wyborcy i osoby, której chce udzielić pełnomocnictwa. Niezbędne jest również dokładne określenie wyborów jakich dotyczyć ma udzielane pełnomocnictwo, a szczególności czy jego zakres obejmuje wybory do Sejmu, do Senatu, czy też do obu organów. Do wniosku powinny zostać załączone: kopia aktualnego orzeczenia organu orzekającego o ustaleniu stopnia niepełnosprawności wyborcy udzielającego pełnomocnictwa, a także pisemną zgodę osoby mającej pełnomocnictwo przyjąć. Wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa powinien zostać zgłoszony nie później niż w 10 dniu przed dniem wyborów. Pełnomocnictwa udziela się przed urzędnikiem wyborczym, bądź innym urzędnikiem gminy upoważnionym przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z zasady w miejscu zamieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa. Dopuszcza się również, na wniosek wyborcy, udzielenie pełnomocnictwa w innym dogodnym dla niego miejscu na terenie gminy. Po sprawdzeniu danych zawartych we wniosku, urzędnik sporządza akt pełnomocnictwa w trzech egzemplarzach. Po jednym otrzymuje wyborca ustanawiający pełnomocnictwo, pełnomocnik, natomiast trzeci zostaje złożony w urzędzie gminy. Fakt udzielenia pełnomocnictwa odnotowuje się w wykazie sporządzanych aktów pełnomocnictwa prowadzonym w urzędzie gminy. W przypadku, jeżeli wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa nie spełnia wszystkich wymaganych warunków, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wzywa w terminie 3 dni od otrzymania wniosku do uzupełnienia braków. Jeżeli osoba mająca udzielić pełnomocnictwo tego nie uczyni, odmawia się sporządzenia aktu pełnomocnictwa. Decyzja wójta (burmistrz, prezydent miasta) wraz z uzasadnieniem jest dostarczana niezwłocznie wnioskodawcy. 3

Wzór wniosku, wzór aktu pełnomocnictwa, a także szczegółowe tryb postępowania przy jego sporządzaniu, zostanie sporządzony na wniosek Państwowej Komisji Wyborczej w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra do spraw administracji. To samo dotyczy sposobu prowadzenia wykazu sporządzonych aktów pełnomocnictwa. Koszty Wszystkie czynności związane ze sporządzeniem aktu pełnomocnictwa do głosowania są zadaniami zleconymi gminie i przez to wolnymi od opłat. Cofniecie pełnomocnictwa Pełnomocnictwo może być cofnięte poprzez złożenie (przekazanie) oświadczenia osoby, która je udzieliła we właściwym urzędzie gminy (miasta) najpóźniej na dwa dni przed dniem wyborów, a także poprzez doręczenie takiego oświadczenia właściwej obwodowej komisji wyborczej w dniu wyborów. Nieważność pełnomocnictwa Z mocy prawa pełnomocnictwo staje się nieważne w przypadku śmierci lub utraty prawa wybierania przez udzielającego pełnomocnictwo, bądź pełnomocnika, a także jeżeli wcześniej osoba udzielająca pełnomocnictwo głosowała osobiście. Nieważność pełnomocnictwa stwierdza właściwy wójt lub burmistrz (prezydent miasta), a w dniu wyborów właściwa obwodowa komisja wyborcza. Działania pełnomocnika w dniu wyborów W dniu wyborów, pełnomocnik udaje się do lokalu wyborczego właściwego dla wyborcy udzielającego pełnomocnictwa. Przedstawia tam kopię pełnomocnictwa, które jest dołączane do spisu wyborców, a następnie potwierdzając swoim podpisem pobiera w imieniu wyborcy, który udzielił pełnomocnictwo kartę (karty) do głosowania. W spisie wyborców imię i nazwisko pełnomocnika wyborczego umieszcza się w rubryce uwagi, w pozycji odpowiadającej nazwisku osoby udzielającej pełnomocnictwa. Nie przewiduje się żadnej formy kontaktu z wyborcą udzielającym pełnomocnictwo w czasie obecności pełnomocnika w lokalu wyborczym. Swoje 4

preferencję wyborca musi więc przekazać pełnomocnikowi wcześniej w dowolnej formie. Pełnomocnik głosujący w imieniu wyborcy podlega w pozostałych kwestiach tym samym zasadom głosowania w lokalu wyborczym, co inni wyborcy. Podsumowanie Przedstawiana w projekcie instytucja pełnomocnictwa umożliwi wielu osobom starszym i niepełnosprawnym skuteczne uczestnictwo w wyborach. Szczególnie dotyczyć to będzie osób, które nie mogą z przyczyn zdrowotnych dotrzeć ze swoich domów do lokali wyborczych. Przedstawione propozycje stanowią więc konieczne uzupełnienie obecnie obowiązujących przepisów Ordynacji wyborczej do Sejmu i do Senatu, ustanawiając alternatywny sposób głosowania. Instytucja pełnomocnictwa jest obecnie stosowana w systemach wyborczych wielu państw europejskich (m.in. Belgii, Francji, Holandii, Wielkiej Brytanii). W podobnej formie występuje również m. in. w Kanadzie. Model pełnomocnictwa proponowany w projekcie zakłada oddanie głosu przez pełnomocnika w imieniu wyborcy i zgodnie z jego wolą. Jest to odpowiedzialne zadanie, z którego musi się on skrupulatnie i w pełni wywiązać. Podstawą wzajemnej relacji pomiędzy wyborcą, a jego pełnomocnikiem będzie jednak osobiste zaufanie, poparte sporządzonym przez urzędnika aktem pełnomocnictwa. Zakłada się, że pełnomocnikami będą najczęściej członkowie rodziny, bądź opiekunowie społeczni. Proponowany projekt przewiduje możliwie uproszczony tryb sporządzania aktu pełnomocnictwa i związany z tym formalizm. W trosce o wyborcę, przewiduje się sporządzenie go co do zasady w miejscu jego zamieszkania, lub w innym wskazanym i dogodnym miejscu. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż wprowadzenie instytucji pełnomocnika nie spowoduje znaczących nakładów finansowych, a także nie wpłynie na sposób obliczania głosów i czas ustalania wyników wyborów. 5

ANEKS I. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997, nr 123, poz. 776) wyciąg. (...) Art. 4. 1. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnejegzystencji. 2. Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. II. Szacunkowe liczby wyborców, którzy uzyskaliby prawo ustanawiania pełnomocnika. 1. Osoby niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym - 1 426 tys. 4 2. Osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym - 1 064 tys. 5 3. Osoby, które ukończyły 75 rok życia - 1 723 tys. 6 Uwagi : w zbiorach 1 i 2 znajdują się nieustalona (brak danych) liczba osób ze zbioru 3. Nie wszystkie osoby w zbiorach 1, 2 i 3 są wyborcami. 4 Źródło Narodowy Spis Powszechny 5 Źródło Narodowy Spis Powszechny 6 Źródło - GUS 6

osoby niepełnosprawne w stopniu umiarkowanym - 1 426 tys. osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym -1 064 tys. osoby, które ukończyły 75 lat - 1 723 tys. III. Propozycje nowych zapisów w Ustawie z 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu i do Senatu. Głosowanie przez pełnomocnika 7 Art.68a 1. Wyborca, który przez właściwy organ orzekający został zaliczony do osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może udzielić pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu w danych wyborach. 2. Przepis ust. 1 stosuje się również do wyborcy, która najpóźniej w dniu głosowania w danych wyborach kończy 75 lat. Art.68b 1. Pełnomocnictwo obejmuje także ponowne głosowanie, jeżeli zgodnie z przepisami niniejszej ustawy jest ono przeprowadzane 2. W razie zbiegu terminu wyborów do Sejmu i do Senatu z innymi wyborami lub referendum, pełnomocnictwo obejmuje tylko głosowanie do Sejmu i do Senatu, do którego zostało udzielone, chyba że przepisy innych ustaw stanowią inaczej. Art.68c 7 Numeracja artykułów i umiejscowienie podrozdziału w tekście ustawy mogą ulec zmianie. 7

1. Pełnomocnikiem może być tylko osoba wpisana do rejestru wyborców w tej samej gminie, co udzielający pełnomocnictwa lub posiadająca zaświadczenie o prawie do głosowania z zastrzeżeniem ust. 3. 2. Pełnomocnictwo można przyjąć tylko od jednej osoby chyba, że pełnomocnictwo pochodzi od członka rodziny: w takim przypadku można je przyjąć nie więcej niż od dwóch osób. 3. Pełnomocnikiem nie może być osoba wchodząca w skład komisji obwodowej właściwej dla obwodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa, jak również mąż zaufania wyznaczony zgodnie z przepisami niniejszej ustawy. Art.68d 1. Pełnomocnictwa udziela się przed urzędnikiem wyborczym w gminie, ustanowionym w trybie i na warunkach określanych w ustawie Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 95, poz. 602 i Nr 160, poz. 1060) lub przed innym pracownikiem urzędu gminy upoważnionym przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) do sporządzania aktów pełnomocnictwa do głosowania. 2. Akt pełnomocnictwa do głosowania sporządza się na wniosek wyborcy, zgłoszony najpóźniej w 10 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać dane: nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer PESEL oraz adres zamieszkania zarówno wyborcy jak i osoby, której ma być udzielone pełnomocnictwo, a także wyraźne oznaczenie wyborów, których dotyczy pełnomocnictwo. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, załącza się: 1) kopię aktualnego orzeczenia właściwego organu orzekającego o ustaleniu stopnia niepełnosprawności osoby udzielającej pełnomocnictwa: udokumentowanie wieku przez osobę, o której mowa w art. 68a ust. 2, nie jest wymagane; 2) pisemną zgodę osoby mającej być pełnomocnikiem, zawierającą dane, o których mowa w ust. 2; zgoda może być wyrażona również ustnie przed osobą sporządzającą akt pełnomocnictwa. 4. Akt pełnomocnictwa, po sprawdzeniu, na podstawie dostępnych urzędowo dokumentów, danych zawartych we wniosku, niezwłocznie sporządza się w trzech egzemplarzach, z których po jednym otrzymają udzielający pełnomocnictwa i pełnomocnik, a trzeci egzemplarz pozostaje w urzędzie gminy. Fakt sporządzania aktu pełnomocnictwa odnotowuje się w wykazie sporządzonych aktów pełnomocnictw dla danych wyborów, prowadzonym w urzędzie gminy. 8

5. Akt pełnomocnictwa jest sporządzany w miejscu zamieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa wskazanym we wniosku, o którym mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 6. 6. Akt pełnomocnictwa może być sporządzony na obszarze gminy poza miejscem zamieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa, jeżeli wyborca zwróci się o to we wniosku, o którym mowa w ust. 2. Art. 68e Jeżeli wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania nie spełnia ustawowych warunków, o których mowa w art. 68a, art. 68c lub art. 68d ust. 2 i 3, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku wzywa wyborcę do usunięcia wad wniosku w terminie 3 dni. W wypadku nieusunięcia wad w terminie wójt lub burmistrz (prezydent miasta) odmawia sporządzenia aktu pełnomocnictwa. Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) o odmowie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wyborcy; od decyzji tej nie przysługuje środek prawny. Art.68f 1. Wyborca ma prawo do cofnięcia w każdym czasie udzielonego pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu. Cofnięcie pełnomocnictwa następuje przez złożenie najpóźniej na 2 dni przed dniem wyborów stosownego oświadczenia w urzędzie gminy, w którym sporządzono akt pełnomocnictwa lub doręczenie takiego oświadczenia właściwej obwodowej komisji wyborczej w dniu głosowania. 2. Pełnomocnictwo staje się nieważne z mocy prawa w wypadku: 1) śmierci lub utraty prawa wybierania przez udzielającego pełnomocnictwa lub pełnomocnika; 2) wcześniejszego głosowania osobistego przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa. 3. Nieważność pełnomocnictwa z przyczyn wymienionych w ust. 2 pkt. 1 stwierdza właściwy wójt lub burmistrz (prezydent miasta) najpóźniej na 2 dni przed wyborami. W dniu wyborów nieważność pełnomocnictwa z przyczyn wymienionych w ust. 2 stwierdza obwodowa komisja wyborcza właściwa dla obwodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa. Art.68g 1. Do głosowania przez pełnomocnika mają zastosowanie, z zastrzeżeniem ust. 2-4, przepisy art. 65 i art. 67 i 68. 9

2. Obwodowa komisja wyborcza odnotowuje nazwisko i imię pełnomocnika wyborcy w spisie wyborców w rubryce uwagi odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy wraz z oznaczeniem pełnomocnik, a akt pełnomocnictwa załącza się do spisu wyborców. 3. Pełnomocnik potwierdza otrzymane karty do głosowania własnym czytelnym podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania karty do głosowania przez wyborcę udzielającego pełnomocnictwa. 4. Obwodowa komisja wyborcza zatrzymuje akt pełnomocnictwa i odmawia pełnomocnikowi wydania karty do głosowania, jeżeli: 1) otrzyma z urzędu gminy zawiadomienie o cofnięciu pełnomocnictwa; 2) zostało jej bezpośrednio doręczone cofnięcie pełnomocnictwa; 3) otrzyma z urzędu gminy zawiadomienie o stwierdzeniu nieważności pełnomocnictwa z przyczyn wymienionych w art. 68f ust. 2 pkt 1. 4) stwierdzi nieważność pełnomocnictwa z przyczyn wymienionych w art. 68f ust. 2. Art. 68h Czynności związane ze sporządzaniem pełnomocnictwa są zadaniem zleconym gminie i są wolne od opłat. Art.68i Minister właściwy do spraw administracji publicznej na wniosek Państwowej Komisji Wyborczej określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa, wzór wniosku o sporządzenie aktu pełnomocnictwa oraz wzór aktu pełnomocnictwa, a także wzór i sposób prowadzenia wykazu sporządzanych aktów pełnomocnictwa. 10