Test sprawdzający 1 Człowiek w społeczeństwie. Życie społeczne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Test sprawdzający 1 Człowiek w społeczeństwie. Życie społeczne"

Transkrypt

1 Test sprawdzający 1 Człowiek w społeczeństwie. Życie społeczne Grupa I Imię i nazwisko... Klasa... Data (1 pkt) Do zamieszczonych w tabeli opisów przyporządkuj właściwe pojęcie. A. Opis Kierunek w psychologii, który uznaje, że zachowanie człowieka wynika z nieświadomych instynktów i popędów. Pojęcie B. Jedna z dziedzin filozofii, w której przedmiotem dociekań są wartości. C. Kierunek w psychologii uznający, że przedmiotem badań mogą być tylko widoczne zachowania człowieka. Pojęcia: 1. behawioryzm, 2. psychoanaliza, 3. socjologia, 4. aksjologia. 2. (1 pkt) Podkreśl właściwą odpowiedź. System zasad oparty na założeniach normatywnych, którymi jednostka kieruje się w życiu społecznym, to a) mentalność, b) temperament, c) zdolność, d) inteligencja. 3. (3 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy opisanych koncepcji zachowania się człowieka. Opis koncepcji Nazwa koncepcji A. Ludzie mogą podejmować niezależne decyzje. Czynnikiem determinującym zachowanie człowieka jest doświadczenie. Celem życia człowieka jest samorealizacja. B. Ludzie są sterowani popędami zakorzenionymi w podświadomości. Od początku życia popędy te dążą do osiągnięcia jakiejkolwiek formy zaspokojenia jednak na skutek oddziaływań środowiska zostają zepchnięte do podświadomości. C. Człowiek widziany jest jako istota aktywna, która informacje przetwarza, porządkuje i kształtuje, to znaczy nadaje im sens, przypisuje im znaczenie. 4. (1 pkt) Wyjaśnij, czy człowiek jest istotą społeczną. Odpowiedź uzasadnij. 43

2 5. (1 pkt) Uzupełnij piramidę potrzeb Abrahama Maslowa. 1.. wiedzy i rozumienia. 2. przynależności i miłości 3.. fizjologiczne 6. (4 pkt) Wymienione etapy powstawania więzi społecznej przyporządkuj do przedstawionego w tabeli przykładowego opisu sytuacji. Wpisz odpowiednią cyfrę do tabeli. Etapy kształtowania więzi społecznej: 1. styczność społeczna, 2. styczność przestrzenna, 3. wzajemne oddziaływanie, 4. działanie społeczne, 5. stosunki społeczne. Przykładowy opis sytuacji A. Podczas podróży pomiędzy dwiema osobami następuje wymiana informacji o celu podróży. B. Pasażerowie postanawiają zasięgnąć informacji dotyczących przyczyn opóźnienia pociągu. C. Grupa pasażerów podróżująca pociągiem do Warszawy zgromadzona w jednym przedziale. D. Jeden z pasażerów zwrócił uwagę na naganne zachowanie siedzącego obok młodzieńca, zmuszając go do zmiany zachowania. 7. (3 pkt) Do podanego typu więzi społecznej przyporządkuj właściwy opis. Typ więzi społecznej Opis A. Więzi naturalne 1) Związek zawodowy, do którego należą nauczyciele. B. Więzi zrzeszeniowe 2) Grupa osób zamieszkująca w jednym domu i będąca rodziną. C. Więzi stanowione 3) Ludzie zgromadzeni na przystanku autobusowym. 4) Studenci mieszkający w akademiku. A.... B.... C.... Etapy 44

3 8. (3 pkt) Uzupełnij poniższe zdania, wpisując właściwe informacje w wykropkowane miejsca. Najprostszą formą zbiorowości społecznej jest.... Zbiorowość powstająca w wyniku styczności społecznej lub wspólnych zainteresowań to..., który może przekształcić się w silniej zintegrowaną zbiorowość, czyli (4 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli prawda (zdanie prawdziwe) lub fałsz (zdanie fałszywe). Socjalizacja to Dokończenie zdania Prawda lub fałsz A. uczenie się norm i zasad obowiązujących w danej zbiorowości. B. przekazywanie wzorców zachowań przez grupę społeczną. C. proces rozwoju społecznego człowieka wpływający na jego osobowość. D. proces rozwoju fizycznego i psychicznego człowieka. 10. (3 pkt) Na podstawie zamieszczonych w tabeli opisów zidentyfikuj normę społeczną. Opis A. Zasady zachowania się grup oparte na ocenach i wartościach. Często są to normy uznawane, ale nie przestrzegane. B. Zasady zachowania zawarte w przepisach, ustanowione i uznane za obowiązujące przez państwo. C. Umowne zachowania w konkretnych sytuacjach życiowych, np. nawyki, rytuały uznawane w danej zbiorowości. Norma społeczna 11. (3 pkt) Na podstawie danych z wykresu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia. Które z podanych na tej liście wartości są dla Pana(i) najważniejsze w życiu? Proszę wybrać maksymalnie trzy odpowiedzi. szczęście rodzinne zachowanie dobrego zdrowia uczciwe życie spokój praca zawodowa wiara religijna szacunek innych ludzi wykształcenie grono przyjaciół pomyślność ojczyzny dobrobyt, bogactwo wolność głoszenia własnych poglądów życie pełne przygód i wrażeń kontakt z kulturą 23% 23% 20% 20% 23% 18% 19% 17% 11% 13% 13% 10% 7% 10% 8% 7% 11% 5% 3% 4% 3% 2% 1% 1% 84% 84% 69% 74% CBOS

4 a) Wskaż wartość, której znaczenie w przedstawionym okresie najbardziej wzrosło. b) Wyjaśnij dwie przyczyny tego zjawiska. 12. (1 pkt) Zachowanie sprzeczne z obowiązującymi normami to: a) interakcja, b) patologia, c) anomia, d) dewiacja. 13. (2 pkt) Do podanych funkcji przyporządkuj właściwe instytucje społeczne. Do tabeli wpisz cyfry, którymi oznaczono instytucje. Funkcja regulacyjna Funkcja integracyjna 1. policja, 2. przedszkola, 3. prokuratura, 4. szkoły, 5. izby skarbowe, 6. samorząd. 14. (3 pkt) Wymień trzy czynniki wpływające na skuteczność funkcjonowania instytucji społecznych. 15. (2 pkt) Na podstawie danych z wykresu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia. Poziom zaufania do instytucji publicznych w Polsce w latach I 2002 I 2004 I 2006 I 2008 Policja 62% 56% 59% 75% Unia Europejska 49% 46% 62% 73% Władze lokalne Pana(i) miasta/gminy 43% 53% 56% 68% Sądy 40% 31% 39% 59% Rząd 42% 21% 47% 56% a) Wskaż instytucję, która w 2006 roku miała największe zaufanie społeczne. CBOS

5 b) Wyjaśnij przyczynę tego zjawiska. 16. (3 pkt) Określ rodzaj instytucji społecznej na podstawie zamieszczonych w tabeli opisów. Opis Rodzaj instytucji społecznej A. Podstawowym celem jest zaspokajanie potrzeb zbiorowości, np. placówki oświatowe. B. Zajmują się produkcją i dystrybucją dóbr i usług oraz obrotem pieniężnym. C. Podstawowym celem jest zdobywanie, utrzymanie i sprawowanie władzy. 17. (1 pkt) Podkreśl zdanie, wyjaśniające na czym polega metoda arbitrażu stosowana podczas rozwiązywania konfliktów społecznych. a) Dobrowolne rozmowy podjęte przez strony konfliktu, by go rozwiązać. b) Pośredniczenie osoby trzeciej w rozmowach między stronami konfliktu. c) Zwrócenie się do osoby trzeciej, która ma ustalić rozwiązanie sporu. 18. (3 pkt) Do zamieszczonych w tabeli opisów przyporządkuj rodzaj grupy. Właściwą cyfrę wpisz obok litery. Opis Rodzaj grupy A. Grupy te charakteryzuje ograniczona ilość członków wobec kandydatów stosuje się ściśle określone kryteria doboru. 1. formalne B. Grupy te posiadają prawnie określoną strukturę, cel oraz normy. 2. ekskluzywne C. Przynależność do tych grup nie jest warunkowana pozycją społeczną czy też posiadanym majątkiem, lecz są one otwarte dla wszystkich. 3. pierwotne 4. inkluzywne A.... B.... C (1 pkt) Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie. Większość grup, z którymi się stykamy, jest dla nas emocjonalnie neutralna. Ale są takie, którymi się brzydzimy, którymi gardzimy, które wyśmiewamy, do których za nic nie chcielibyśmy zostać włączeni. Dla kibiców Wisły taką grupą mogą być kibice Legii czy Polonii. Dla katolików sataniści. Dla wielu mieszkańców miast młodzieńcy o wygolonych, pustych głowach i byczych karkach. Dla starszego pokolenia rozchełstani i wrzeszczący idole zespołów rockowych. Repulsja i wrogość są tym większe, im bardziej grupy takie narzucają nam się, wchodzą w orbitę naszego życia codziennego. [ ] Ale zdarza się i sytuacja odwrotna. Jakieś grupy jawią się nam jako niezwykle atrakcyjne, godne uznania, podziwu, mimo że sami do nich nie należymy. [ ] Mały chłopiec, który chce zostać przyjęty do gangu podwórkowego. Licealista, który podrabia kartę do klubu studenckiego. Opisywani szeroko przez Balzaka czy Prusa nuworysze pragnący akceptacji w środowisku arystokratycznym. Emigrant, który chce w pełni upodobnić się i rozpłynąć wśród członków swojej nowej ojczyzny. P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2007, s Podkreśl poprawną odpowiedź. W tekście opisano grupy: a) sformalizowane, b) ograniczone, c) odniesienia, d) długotrwałe. 47

6 20. (4 pkt) Rozstrzygnij, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli prawda lub fałsz. Zdania A. Przygotowanie dzieci do samodzielnego życia i pełnienia ról społecznych to funkcja socjalizacyjna rodziny. B. Funkcja stratyfikacyjna polega na zaspokajaniu potrzeby odpoczynku, relaksu i rozrywki. C. Zaspokajanie potrzeb materialnych jest podstawowym zadaniem rodziny wynikającym z pełnionej funkcji ekonomicznej. D. Funkcja prokreacyjna dotyczy pozycji społecznej członków danej rodziny. Prawda lub fałsz 21. (1 pkt) Wskaż różnice pomiędzy pokrewieństwem a powinowactwem. 22. (1 pkt) Spośród podanych poniżej teorii wybierz i podkreśl tę, której zwolennikiem był Max Weber. a) Społeczeństwo dzieli się na dwie klasy, które wzajemnie się zwalczają: posiadającą środki produkcji i nieposiadającą. b) Klasy społeczne są wytworem określonych stosunków gospodarczych. Wyróżniał on dwie klasy: produkcyjną (przedsiębiorców, robotników i rolników) oraz nieprodukcyjną (żyjącą z cudzej pracy). c) Stworzył trzystopniową teorię stratyfikacji, w której oprócz czynnika ekonomicznego wskazał układ polityczny i społeczny. d) Podział społeczny konieczny jest do funkcjonowania społeczeństwa, natomiast różnice pomiędzy klasami wynikają z korzyści materialnych i niematerialnych czerpanych przez zajmujących najwyższą pozycję społeczną. 23. (1 pkt) Porównaj system gospodarczy funkcjonujący w Polsce przed 1989 rokiem i po 1989 roku. 24. (1 pkt) Wymień trzy grupy zagrożone wykluczeniem. 25. (2 pkt) Zapoznaj się z ilustracją i wykonaj polecenia. Podkreśl poprawną odpowiedź. Na fotografii przedstawiono społeczeństwo a) pierwotne, b) feudalne, c) industrialne, d) postindustrialne. Uzasadnij swój wybór

7 26. (1 pkt) Oceń prawdziwość twierdzenia: solidarność międzyludzka w XXI wieku umarła, została zabita przez egocentryczne patrzenia człowieka na świat i jego problemy. Uzasadnij odpowiedź. 27. (3 pkt) Zapoznaj się z fotografią i wykonaj polecenia. a) Zidentyfikuj postać przedstawioną na zdjęciu. Podaj imię i nazwisko. b) Przedstaw zasadę stosowaną w walce politycznej przez człowieka przedstawionego na zdjęciu. c) Oceń skuteczność zastosowanych metod działania. Uzasadnij odpowiedź. 49

8 Test sprawdzający 1 Człowiek w społeczeństwie. Życie społeczne Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data (1 pkt) Do zamieszczonych w tabeli opisów przyporządkuj właściwe pojęcie. Opis Pojęcie A. Jedna z dziedzin filozofii, w której przedmiotem dociekań są wartości. B. C. Kierunek w psychologii uznający, że przedmiotem badań mogą być tylko widoczne zachowania się człowieka. Kierunek w psychologii, który uznaje, że zachowanie człowieka wynika z nieświadomych instynktów i popędów. Pojęcia: 1. behawioryzm, 2. psychoanaliza, 3. socjologia, 4. aksjologia. 2. (1 pkt) Podkreśl właściwą odpowiedź. Wizja własnej osoby jako jednostki odrębnej i niepowtarzalnej to a) zdolność, b) tożsamość, c) mentalność, d) inteligencja. 3. (3 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy opisanych koncepcji zachowania człowieka. Opis koncepcji Nazwa koncepcji Człowiek widziany jest jako istota aktywna, która informacje przetwarza, A. porządkuje i kształtuje, to znaczy nadaje im sens, przypisuje im znaczenie. Ludzie mogą podejmować niezależne decyzje. Czynnikiem determinującym zachowanie człowieka jest doświadczenie. Celem życia człowieka B. jest samorealizacja. Ludzie są sterowani popędami zakorzenionymi w podświadomości. Od początku życia popędy te dążą do osiągnięcia jakiejkolwiek formy zaspokojenia jednak na skutek oddziaływań środowiska zostają zepchnięte do C. podświadomości. 4. (1 pkt) Wymień potrzeby podstawowe, na które zwrócił uwagę Abraham Maslow. 5. (1 pkt) Wyjaśnij, czy człowiek jest istotą społeczną. Odpowiedź uzasadnij. 6. (4 pkt) Wymienione etapy powstawania więzi społecznej przyporządkuj do przedstawionego w tabeli przykładowego opisu sytuacji. Wpisz odpowiednią cyfrę do tabeli. Etapy kształtowania więzi społecznej: 1. styczność społeczna, 2. styczność przestrzenna, 3. wzajemne oddziaływanie, 4. działanie społeczne, 5. stosunki społeczne. 50

9 Przykładowy opis sytuacji A. Jeden z pasażerów zwrócił uwagę na naganne zachowanie siedzącego obok młodzieńca, zmuszając go do zmiany zachowania. B. Pasażerowie postanawiają zasięgnąć informacji dotyczących przyczyn opóźnienia pociągu. C. Grupa pasażerów podróżująca pociągiem do Warszawy zgromadzona w jednym przedziale. D. Podczas podróży pomiędzy dwiema osobami następuje wymiana informacji o celu podróży. Etapy 7. (3 pkt) Do podanego typu więzi społecznej przyporządkuj właściwy opis. Typ więzi społecznej Opis A. Więzi zrzeszeniowe 1) Związek zawodowy, do którego należą nauczyciele. B. Więzi stanowione 2) Grupa osób zamieszkująca w jednym domu i będąca rodziną. C. Więzi naturalne 3) Ludzie zgromadzeni na przystanku autobusowym. 4) Studenci mieszkający w akademiku. A.... B.... C (3 pkt) Uzupełnij poniższe zdania, wpisując właściwe informacje w wykropkowane miejsca. Zbiorowość ludzi zamieszkująca osiedle tworzy społeczność..., która powiązana jest ze sobą wspólnym interesem i problemami. Społecznością... nazywamy ogół ludzi zamieszkujący np. województwo. Natomiast ludzi zamieszkujących świat określamy mianem społeczności..., są oni powiązani ze sobą wspólnymi interesami gospodarczymi. 9. (4 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli prawda (zdanie prawdziwe) lub fałsz (zdanie fałszywe). Socjalizacja wtórna polega na Dokończenie zdania Prawda lub fałsz A. samodzielnym kształtowaniu swojej osobowości. B. naśladowaniu różnych zachowań. C. przekazywaniu przez dorosłych norm i wartości. D. świadomym uczeniu się norm i zasad zachowania. 10. (3 pkt) Na podstawie zamieszczonych w tabeli opisów zidentyfikuj normę społeczną. Opis Norma społeczna A. Umowne zachowania w konkretnych sytuacjach życiowych, np. nawyki, rytuały uznawane w danej zbiorowości. B. Zasady zachowania zawarte w przepisach, ustanowione i uznane za obowiązujące przez państwo. C. Zasady zachowania się grup oparte na ocenach i wartościach. Często są to normy uznawane, ale nieprzestrzegane. 11. (2 pkt) Do podanych funkcji przyporządkuj właściwe instytucje społeczne. Do tabeli wpisz cyfry, którymi oznaczono instytucje. Funkcja integracyjna Funkcja regulacyjna 1. przedszkola, 2. policja, 3. szkoły, 4. prokuratura, 5. samorząd, 6. izby skarbowe. 51

10 12. (3 pkt) Na podstawie danych z wykresu i własnej wiedzy wykonaj polecenia. Które z podanych na tej liście wartości są dla Pana(i) najważniejsze w życiu? Proszę wybrać maksymalnie trzy odpowiedzi. szczęście rodzinne zachowanie dobrego zdrowia uczciwe życie spokój praca zawodowa wiara religijna szacunek innych ludzi wykształcenie grono przyjaciół pomyślność ojczyzny dobrobyt, bogactwo wolność głoszenia własnych poglądów życie pełne przygód i wrażeń kontakt z kulturą 11% 13% 13% 10% 7% 10% 8% 7% 11% 5% 3% 4% 3% 2% 1% 1% 23% 23% 20% 20% 23% 18% 19% 17% 84% 84% 69% 74% CBOS 2010 a) Wskaż wartość, której znaczenie w przedstawionym okresie najbardziej zmalało. b) Wyjaśnij dwie przyczyny tego zjawiska. 13. (1 pkt) Zachowanie sprzeczne z obowiązującymi normami to: a) patologia, b) anomia, c) dewiacja, d) interakcja. 14. (3 pkt) Wymień trzy czynniki ograniczające sprawne funkcjonowanie instytucji społecznych. 15. (1 pkt) Podkreśl zdanie, wyjaśniające na czym polega metoda mediacji stosowana podczas rozwiązywania konfliktów społecznych. a) Dobrowolne rozmowy podjęte przez strony konfliktu, by go rozwiązać. b) Pośredniczenie osoby trzeciej w rozmowach między stronami konfliktu. c) Zwrócenie się do osoby trzeciej, która ma ustalić rozwiązanie sporu. 52

11 16. (2 pkt) Na podstawie danych z wykresu oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia. Poziom zaufania do instytucji publicznych w Polsce w latach Policja I 2002 I 2004 I 2006 I % 62% 56% 59% a) Wskaż instytucję, która w 2006 roku miała najmniejsze zaufanie społeczne.... b) Wyjaśnij przyczynę tego zjawiska.... Unia Europejska 49% 46% 62% 73% Władze lokalne Pana(i) miasta/gminy 43% 53% 56% 68% Sądy 40% 31% 39% 59% Rząd 42% 21% 47% 56% CBOS (3 pkt) Określ rodzaj instytucji społecznej na podstawie zamieszczonych w tabeli opisów. Opis Rodzaj instytucji społecznej Podstawowym celem są działania o charakterze prospołecznym prowadzone np. przez A. fundację. B. Podstawowym celem jest zdobywanie, utrzymanie i sprawowanie władzy. C. Zajmują się produkcją i dystrybucją dóbr i usług oraz obrotem pieniężnym. 18. (3 pkt) Do zamieszczonych w tabeli opisów przyporządkuj rodzaj grupy. Właściwą cyfrę wpisz obok litery. Opis Rodzaj grupy A. Grupy te charakteryzuje ograniczona ilość członków, wobec kandydatów stosuje się ściśle określone kryteria doboru. 1. pierwotne B. Grupy te posiadają prawnie określoną strukturę, cel oraz normy. 2. inkluzywne C. Przynależność do tych grup nie jest warunkowana pozycją społeczną czy też posiadanym majątkiem, lecz są one otwarte dla wszystkich. 3. ekskluzywne 4. formalne A.... B.... C

12 19. (1 pkt) Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie. Większość grup, z którymi się stykamy, jest dla nas emocjonalnie neutralna. Ale są takie, którymi się brzydzimy, którymi gardzimy, które wyśmiewamy, do których za nic nie chcielibyśmy zostać włączeni. Dla kibiców Wisły taką grupą mogą być kibice Legii czy Polonii. Dla katolików sataniści. Dla wielu mieszkańców miast młodzieńcy o wygolonych, pustych głowach i byczych karkach. Dla starszego pokolenia rozchełstani i wrzeszczący idole zespołów rockowych. Repulsja i wrogość są tym większe, im bardziej grupy takie narzucają nam się, wchodzą w orbitę naszego życia codziennego. [ ] Ale zdarza się i sytuacja odwrotna. Jakieś grupy jawią się nam jako niezwykle atrakcyjne, godne uznania, podziwu, mimo że sami do nich nie należymy. [ ] Mały chłopiec, który chce zostać przyjęty do gangu podwórkowego. Licealista, który podrabia kartę do klubu studenckiego. Opisywani szeroko przez Balzaka czy Prusa nuworysze pragnący akceptacji w środowisku arystokratycznym. Emigrant, który chce w pełni upodobnić się i rozpłynąć wśród członków swojej nowej ojczyzny. P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2007, s Podkreśl poprawną odpowiedź. W tekście opisano grupy: a) odniesienia, b) długotrwałe, c) sformalizowane, d) ograniczone. 20. (4 pkt) Rozstrzygnij, które zdania są prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli prawda lub fałsz. Zdania Prawda lub fałsz A. Funkcja stratyfikacyjna polega na zaspokajaniu potrzeby odpoczynku, relaksu i rozrywki. B. Przygotowanie dzieci do samodzielnego życia i pełnienia ról społecznych to funkcja socjalizacyjna rodziny. C. Funkcja prokreacyjna dotyczy pozycji społecznej członków danej rodziny. D. Zaspokajanie potrzeb materialnych jest podstawowym zadaniem rodziny wynikającym z pełnionej funkcji ekonomicznej. 21. (1 pkt) Wskaż różnice pomiędzy pokrewieństwem a powinowactwem. 22. (1 pkt) Spośród podanych poniżej teorii wybierz i podkreśl tę, której zwolennikiem był Max Weber. a) Podział społeczny konieczny jest do funkcjonowania społeczeństwa, natomiast różnice pomiędzy klasami wynikają z korzyści materialnych i niematerialnych czerpanych przez zajmujących najwyższą pozycję społeczną. b) Stworzył trzystopniową teorię stratyfikacji, w której oprócz czynnika ekonomicznego wskazał układ polityczny i społeczny. c) Klasy społeczne są wytworem określonych stosunków gospodarczych. Wyróżniał on dwie klasy: produkcyjną (przedsiębiorców, robotników i rolników) oraz nieprodukcyjną (żyjącą z cudzej pracy). d) Społeczeństwo dzieli się na dwie klasy, które wzajemnie się zwalczają: posiadającą środki produkcji i nieposiadającą środków produkcji. 23. (1 pkt) Porównaj model własności funkcjonujący w Polsce przed rokiem 1989 i po 1989 roku. 24. (1 pkt) Wymień trzy skutki społecznego i psychicznego wykluczenia. 54

13 25. (2 pkt) Przeanalizuj wykres kołowy i wykonaj polecenia. Podkreśl poprawną odpowiedź. Wykres charakteryzuje strukturę zatrudnienia w społeczeństwie: rolnictwo 12,9% przemysł 30,8% usługi 56,3% a) pierwotnym, b) feudalnym, c) industrialnym, d) postindustrialnym. GUS, 2010r. Uzasadnij swój wybór. 26. (1 pkt) Oceń prawdziwość twierdzenia: solidarność międzyludzka w XXI wieku umarła, została zabita przez egocentryczne patrzenia człowieka na świat i jego problemy. Uzasadnij odpowiedź. 27. (3 pkt) Zapoznaj się z fotografią i wykonaj polecenia. a) Zidentyfikuj postać przedstawioną na zdjęciu. Podaj imię i nazwisko..... b) Przedstaw zasadę stosowaną w walce politycznej przez człowieka przedstawionego na zdjęciu..... c) Oceń skuteczność zastosowanych metod działania. Uzasadnij odpowiedź

14 Test sprawdzający 2 Naród Grupa I Imię i nazwisko... Klasa... Data (1 pkt) Podkreśl właściwą odpowiedź. Naród to: a) grupa ludzi zamieszkująca określone terytorium, b) zbiorowość terytorialna połączona silnymi więziami społecznymi, c) grupa ludzi tworząca krąg społeczny o wspólnych zainteresowaniach, d) Zbiorowość terytorialna o określonym składzie etnicznym, wytworzona w procesie dziejów jako wspólna. 2. (3 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli nazwy opisanych koncepcji narodu. Opis A. Zgodnie z tą koncepcją do wyodrębnienia się wspólnoty etnicznej przyczyniły się następujące czynniki: wspólny język, kultura, świadomość narodowa oraz terytorium. B. Według tej koncepcji naród powstaje w wyniku wspólnego gospodarowania na określonym terytorium, na którym mają miejsce produkcja i dystrybucja dóbr. C. Koncepcja zakłada, ze z narodem mamy do czynienia, jeśli ma on określoną państwowość lub dąży do jej utworzenia. Nazwa 3. (1 pkt) Do poszczególnych charakterystyk dopisz nazwę postawy. Charakterystyka Nazwa postawy A. Poszanowanie i umiłowanie swojej ojczyzny. B. Niechęć i wrogość wobec ludzi obcych rasowo, religijnie lub etnicznie. C. Ojczyzną człowieka jest cały świat, więzi narodowe i historyczne nie mają znaczenia. D. Wartością nadrzędną jest naród dążący do utworzenia i posiadania własnego państwa. 4. (1 pkt) Wyjaśnij, czym różni się szowinizm od rasizmu. 5. (2 pkt) Na podstawie wykresów oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia. Struktura narodowościowa w okresie międzywojennym Struktura narodowościowa w Polsce po 1989 r. Niemcy 2,3% Białorusini 3,1% pozostali 3,2% narodowość nieustalona 4,8% mniejszości narodowe 1,7% Rusini 3,8% Żydzi 8,6% Polacy 93,5% Ukraińcy 10,1% Polacy 68,9% Spis powszechny z 1931 r., [w:] H. Zieliński, Historia Polski , Wrocław, s Narodowy Spis Powszechny 2011r. 56

15 a) Sformułuj wniosek wynikający z porównania struktury narodowościowej Polski okresu międzywojennego ze strukturą narodowościową Polski po 1989 roku. b) Podaj trzy przyczyny tego procesu. 6. (2 pkt) Na podstawie mapy wykonaj polecenia. U U U N U U N N Borowiacy U UU U Ł Ł Ł Kaszubi Krajniacy Poznaniacy N Kociewiacy N N U UU U UU U U U N Warmiacy Warmiacy U U U U U N N N Mazurzy Mazurzy Kurpie L L L B B B B B B T B B B B B B B B B B B B B B Łowiczanie (Księżacy) Poleszucy Poleszucy U U U U U Kaliszacy N U N T Ukraińcy Niemcy Tatarzy N S L Ł N N N N N N N N N N N N N N N Lasowiacy N N N N Krakowiacy Lachy Rzeszowiacy U U Śląscy Górale Pogórzanie Żywieccy S S Ł Ł Ł Ł U Podhalańscy U Słowacy Litwini Łemkowie Ślązacy B Sądeccy Białorusini km a) Wymień mniejszości narodowe zamieszkujące Ziemie Odzyskane. b) Podaj nazwy mniejszości etnicznych zamieszkujących obszar tzw. ściany wschodniej. 7. (4 pkt) Zapoznaj się z tekstem Konstytucji RP i wykonaj polecenie. Konstytucja RP Art Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury. 2. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej. 57

16 Art Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. 5. Wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. 7. Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania. Konstytucja RP, 1997 r. Rozstrzygnij, które zdania zawierają informacje prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli prawda (zdanie prawdziwe) lub fałsz (zdanie fałszywe). Zdania A. Mniejszości narodowe maja prawo do zakładania własnych szkół. Prawda lub fałsz B. C. D. Tylko niektóre mniejszości narodowe (Ukraińcy czy Białorusini) mają prawo wyznawać prawosławie. Mniejszości narodowe mogą rozwijać własną kulturę, jednak pod warunkiem podporządkowania się kulturze polskiej. Mniejszości narodowe mają zagwarantowane prawo do posługiwania się własnym językiem. 8. (2 pkt) Na podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenia. Art Mniejszością narodową, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją; 3) dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji; 4) ma świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę; 5) jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat; 6) utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie. Mniejszością etniczną, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją; 3) dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji; 4) ma świadomość własnej historycznej wspólnoty etnicznej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę; 5) jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat; 6) nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie. Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. z dnia 31 stycznia 2005 r.). a) Napisz, czy Słowacy zamieszkujący na terenie Polski posiadają status mniejszości narodowej, czy etnicznej. b) Wyjaśnij prawną podstawę zakwalifikowania Słowaków do tej mniejszości. 9. (1 pkt) Osoba prześladowana z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub ze względu na przekonania polityczne to: a) repatriant, b) emigrant, c) uchodźca, d) konformista. 58

17 10. (1 pkt) Spośród podanych organizacji międzynarodowych wybierz i podkreśl tę, która podjęła zagadnienie praw i wolności mniejszości narodowych. a) CEFTA, b) EUROATOM, c) SEATO, d) OBWE. 11. (3 pkt) Podaj nazwy trzech dokumentów chroniących prawa mniejszości narodowych. 12. (1 pkt) Zapoznaj się fragmentem tekstu i wykonaj polecenie. W Ameryce imigranci nie palą samochodów na ulicach jak arabscy przybysze z Maghrebu na paryskich przedmieściach i nie mieszkają od pokoleń w etnicznych gettach jak Turcy w Berlinie. Islamscy ekstremiści, inaczej niż w Anglii, są rzadkością wśród muzułmanów w Nowym Jorku albo Detroit. W USA nie ma poczucia, że imigranci to bomba zegarowa, jak w Europie, gdzie rządy nie radzą sobie z ich napływem i gdzie czują się oni obywatelami drugiej kategorii. Lokalni politycy walczący z nielegałami w Arizonie i Georgii to jednak nie to samo co antyimigracyjne partie rosnące w siłę we Francji, Holandii i Finlandii. Imigranci w Ameryce integrują się lepiej i tak samo jak sto lat temu odmładzają ją i nadają jej dynamikę. [...] Ich integracja dokonuje się w sposób, który zdaje się połączeniem modelu multi-kulti (uznanie odmiennej tożsamości, pielęgnacja tradycji etc.) i melting pot (dzieci imigrantów upodabniają się do rodowitych Amerykanów). Jak to się dzieje? W dużej mierze niejako samo przez się. W odróżnieniu od Europejczyków, amerykański rząd federalny i rządy stanowe nie robią wiele na rzecz integracji, gdyż nie muszą. Amerykanie, naród złączony nie wspólnotą krwi, tylko idei wolności i demokracji są otwarci na imigrantów, oceniając ich jako jednostki, a nie jako członków grup etnicznych. [...] Drugi czynnik spontanicznej asymilacji to specyfika amerykańskiej gospodarki. [...] Dziś elastyczny rynek pracy łatwość zatrudniania i zwalniania pracowników, ogromne możliwości edukacji, dokształcania i przekwalifikowania zawodowego w lokalnych college ach sprzyja także cudzoziemskim pracownikom. T. Zalewski, Inne Stany. Czym różnią się od nas Amerykanie, Warszawa 2011, s Porównaj sytuację imigrantów w Stanach Zjednoczonych i Europie, a następnie wyciągnij wniosek dotyczący przyczyn tego zjawiska. 13. (1 pkt) Przeczytaj tekst źródłowy i zaznacz właściwe dokończenie zdania. Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych [fragment artykułu 5] 2. Bez uszczerbku dla środków podejmowanych stosownie do ich generalnej polityki integracyjnej, Strony powstrzymają się od działań lub praktyk mających na celu asymilację osób należących do mniejszości narodowych wbrew ich woli i będą chronić te osoby przed jakimkolwiek działaniem mającym na celu taką asymilację. Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych, 1995 r. Z treści dokumentu wynika, że mniejszości narodowe: a) mają prawo do asymilacji, b) nie mogą podlegać asymilacji, c) obligatoryjnie podlegają częściowej asymilacji, d) mogą się asymilować tylko za zgodą władz państwowych. 14. (2 pkt) Podaj przykład państwa europejskiego prowadzącego restrykcyjną politykę wobec imigrantów i wyjaśnij przyczynę tego zjawiska. 59

18 15. (3 pkt) Na podstawie podanych w tabeli opisów zidentyfikuj rodzaj konfliktu. Nazwę wpisz we właściwe miejsce tabeli. Opis A. Konflikty cywilizacyjne i kulturowe dotyczące rynków zbytu czy ochrony środowiska. Rodzaj konfliktu B. Konflikt o przywództwo w grupie lub o swoje interesy. C. Walka z sobą samym polegająca na dokonaniu wyboru pomiędzy dwiema wartościami sprzecznymi ze sobą i równie atrakcyjnymi. D. Zbrojna walka pomiędzy różnymi państwami. E. F. Zazwyczaj w obronie interesów swojej grupy lub w celu walki o prawa i przywileje dla własnej grupy. Konflikt między dwiema osobami lub większą liczbą osób przyczyną sporu bywa różnica zdań i poglądów. 16. (1 pkt) Do podanych w tabeli charakterystyk przyporządkuj sposób rozwiązania konfliktu. Charakterystyka Sposób rozwiązania konfliktu A. Dojście do porozumienia na drodze obustronnych ustępstw. B. C. Gra na zwłokę, w której jedna ze stron rezygnuje z realizacji własnych celów, zaś konflikt pozostaje nierozstrzygnięty. Polega na osiąganiu swoich celów kosztem innych, przy zastosowaniu różnych metod nacisku. Pojęcia do przyporządkowania: uleganie, walka, unikanie, kompromis 17. (2 pkt) Na podstawie map i własnej wiedzy wykonaj polecenia km LIBIA EGIPT Sudan przed 1955 r. chrześcijaństwo Port Sudan ARABIA SAUDYJSKA islam animizm pozostałe stolica Chartum ERYTREA JEMEN NIGERIA CZAD SUDAN DŻIBUTI KAMERUN REPUBLIKA ŚRODKOWEJ AFRYKI ETIOPIA DEMOKRATYCZNA REPUBLIKA KONGA Dżuba UGANDA KENIA SOMALIA Na podstawie: World Bank, CIA, [z:] 60

19 0 500 km NIGERIA KAMERUN Sudan i Sudan Pd. p r. chrześcijaństwo islam animizm pozostałe pola naftowe stolice ropociągi ropociągi planowane miejsca wydobycia rafinerie LIBIA CZAD REPUBLIKA ŚRODKOWEJ AFRYKI SUDAN DEMOKRATYCZNA REPUBLIKA KONGA EGIPT Chartum SUDAN POŁUDNIOWY Dżuba Port Sudan ERYTREA ETIOPIA ARABIA SAUDYJSKA DŻIBUTI JEMEN SOMALIA UGANDA KENIA Na podstawie: World Bank, Na podstawie: CIA, [z:] World Bank, CIA, [z:] a) Podaj przyczyny konfliktu w Sudanie. b) Określ, jakie były konsekwencje tego konfliktu. 18. (3 pkt) Podaj trzy przykłady zastosowania muru jako metody rozwiązywania konfliktów społecznych. 19. (1 pkt) Wyjaśnij pojęcie intifada. 61

20 Test sprawdzający 2 Naród Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data (1 pkt) Podkreśl właściwą odpowiedź. Naród to: a) grupa ludzi zamieszkująca określone terytorium, b) zbiorowość terytorialna o określonym składzie etnicznym, wytworzona w procesie dziejów jako wspólna, c) zbiorowość terytorialna połączona silnymi więziami społecznymi, d) grupa ludzi tworząca krąg społeczny o wspólnych zainteresowaniach politycznych i poglądach ekonomicznych. 2. (3 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli nazwy opisanych koncepcji narodu. Opis Nazwa A. Koncepcja zakłada, że z narodem mamy do czynienia, jeśli ma on określoną państwowość lub dąży do jej utworzenia. B. C. Według tej koncepcji naród powstaje w wyniku wspólnego gospodarowania na określonym terytorium, na którym ma miejsce produkcja i dystrybucja dóbr. Zgodnie z tą koncepcją do wyodrębnienia się wspólnoty etnicznej przyczyniły się następujące czynniki: wspólny język, kultura, świadomość narodowa oraz terytorium. 3. (1 pkt) Do poszczególnych charakterystyk dopisz nazwę postawy. Charakterystyka Nazwa postawy A. Niechęć i wrogość wobec ludzi obcych rasowo, religijnie lub etnicznie. B. Poszanowanie i umiłowanie swojej ojczyzny. C. D. Wartością nadrzędną jest naród dążący do utworzenia i posiadania własnego państwa. Ojczyzną człowieka jest cały świat, więzi narodowe i historyczne nie mają znaczenia. 4. (1 pkt) Wyjaśnij, czym różni się szowinizm od rasizmu. 62

21 5. (2 pkt) Na podstawie wykresów oraz własnej wiedzy wykonaj polecenia. Niemcy 2,3% Białorusini 3,1% Rusini 3,8% Żydzi 8,6% Struktura narodowościowa w okresie międzywojennym pozostali 3,2% Struktura narodowościowa w Polsce po 1989 r. narodowość nieustalona 4,8% mniejszości narodowe 1,7% Polacy 93,5% Ukraińcy 10,1% Polacy 68,9% Spis powszechny z 1931 r., Narodowy Spis Powszechny 2011r. Spis powszechny z 1931r., [w:] H.Zieliński, Narodowy Spis Powszechny 2011 r. [w:] H. Zieliński, Historia Polski , Wrocław, s Historia Polski , Wrocław, s Wyjaśnij, dlaczego odsetek Polaków w strukturze narodowościowej Polski był mniejszy w okresie międzywojennym niż po 1989 roku. Podaj dwa argumenty. 6. (2 pkt) Na podstawie mapy wykonaj polecenia. U U U N U U N N Borowiacy U UU U Ł Ł Ł Kaszubi Krajniacy Poznaniacy N Kociewiacy N N U UU U UU U U U N Warmiacy Warmiacy U U U U U N N N Mazurzy Mazurzy Kurpie L L L B B B B B B T B B B B B B B B B B B B B B Łowiczanie (Księżacy) Poleszucy Poleszucy U U U U U Kaliszacy N U N T Ukraińcy Niemcy Tatarzy N S L Ł N N N N N N N N N N N N N N N N N N Słowacy Litwini Łemkowie Ślązacy Lasowiacy N Krakowiacy Lachy Rzeszowiacy U U Śląscy Górale Pogórzanie Żywieccy S S Ł Ł Ł Ł U Podhalańscy U B Sądeccy Białorusini km 63

22 a) Wymień mniejszości etniczne zamieszkujące Ziemie Odzyskane. b) Podaj nazwy mniejszości narodowych zamieszkujących obszar tzw. ściany wschodniej. 7. (4 pkt) Zapoznaj się z tekstem Konstytucji RP i wykonaj polecenie. Konstytucja RP [fragment] Art Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury. 2. Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej. Art Każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii. 5. Wolność uzewnętrzniania religii może być ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób. 7. Nikt nie może być obowiązany przez organy władzy publicznej do ujawnienia swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania. Konstytucja RP, 1997 r. Rozstrzygnij, które zdania zawierają informacje prawdziwe, a które fałszywe. Wpisz w odpowiednie miejsca w tabeli prawda (zdanie prawdziwe) lub fałsz (zdanie fałszywe). A. Zdania Tylko niektóre mniejszości narodowe (Ukraińcy czy Białorusini) mają prawo wyznawać prawosławie. B. Mniejszości narodowe maja prawo do zakładania własnych szkół. Prawda lub fałsz C. D. Mniejszości narodowe mają zagwarantowane prawo do posługiwania się własnym językiem. Mniejszości narodowe mogą rozwijać własną kulturę, jednak pod warunkiem podporządkowania się kulturze polskiej. 8. (2 pkt) Na podstawie tekstu źródłowego wykonaj polecenia. Art Mniejszością narodową, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją; 3) dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji; 4) ma świadomość własnej historycznej wspólnoty narodowej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę; 5) jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat; 6) utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie. Mniejszością etniczną, w rozumieniu ustawy, jest grupa obywateli polskich, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) jest mniej liczebna od pozostałej części ludności Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w sposób istotny odróżnia się od pozostałych obywateli językiem, kulturą lub tradycją; 3) dąży do zachowania swojego języka, kultury lub tradycji; 4) ma świadomość własnej historycznej wspólnoty etnicznej i jest ukierunkowana na jej wyrażanie i ochronę; 64

23 5) jej przodkowie zamieszkiwali obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od co najmniej 100 lat; 6) nie utożsamia się z narodem zorganizowanym we własnym państwie. Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz.U. z dnia 31 stycznia 2005 r.) a) Napisz, czy Romowie zamieszkujący na terenie Polski posiadają status mniejszości narodowej, czy etnicznej. b) Wyjaśnij prawną podstawę zakwalifikowania Romów do tej mniejszości. 9. (1 pkt) Osoba prześladowana z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub ze względu na przekonania polityczne to: a) emigrant, b) konformista, c) repatriant, d) uchodźca. 10. (1 pkt) Spośród podanych organizacji międzynarodowych wybierz i podkreśl tę, która podjęła zagadnienie praw i wolności mniejszości narodowych. a) CEFTA, b) OBWE, c) EUROATOM, d) SEATO. 11. (3 pkt) Podaj nazwy trzech państw, których obywatele najczęściej imigrują do Polski. 12. (1 pkt) Zapoznaj się fragmentem tekstu i wykonaj polecenie. W Ameryce imigranci nie palą samochodów na ulicach jak arabscy przybysze z Maghrebu na paryskich przedmieściach i nie mieszkają od pokoleń w etnicznych gettach jak Turcy w Berlinie. Islamscy ekstremiści, inaczej niż w Anglii, są rzadkością wśród muzułmanów w Nowym Jorku albo Detroit. W USA nie ma poczucia, że imigranci to bomba zegarowa, jak w Europie, gdzie rządy nie radzą sobie z ich napływem i gdzie czują się oni obywatelami drugiej kategorii. Lokalni politycy walczący z nielegałami w Arizonie i Georgii to jednak nie to samo co antyimigracyjne partie rosnące w siłę we Francji, Holandii i Finlandii. Imigranci w Ameryce integrują się lepiej i tak samo jak sto lat temu odmładzają ją i nadają jej dynamikę. [...] Ich integracja dokonuje się w sposób, który zdaje się połączeniem modelu multi-kulti (uznanie odmiennej tożsamości, pielęgnacja tradycji etc.) i melting pot (dzieci imigrantów upodabniają się do rodowitych Amerykanów). Jak to się dzieje? W dużej mierze niejako samo przez się. W odróżnieniu od Europejczyków, amerykański rząd federalny i rządy stanowe nie robią wiele na rzecz integracji, gdyż nie muszą. Amerykanie, naród złączony nie wspólnotą krwi, tylko idei wolności i demokracji są otwarci na imigrantów, oceniając ich jako jednostki, a nie jako członków grup etnicznych. [...] Drugi czynnik spontanicznej asymilacji to specyfika amerykańskiej gospodarki. [...] Dziś elastyczny rynek pracy łatwość zatrudniania i zwalniania pracowników, ogromne możliwości edukacji, dokształcania i przekwalifikowania zawodowego w lokalnych college ach sprzyja także cudzoziemskim pracownikom. T. Zalewski, Inne Stany. Czym różnią się od nas Amerykanie, Warszawa 2011, s

24 Wyjaśnij, czym różni się sytuacja imigranta w Stanach Zjednoczonych od sytuacji imigranta w Europie. 13. (1 pkt) Przeczytaj tekst źródłowy i zaznacz właściwe dokończenie zdania. Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych [fragment artykułu 5] Bez uszczerbku dla środków podejmowanych stosownie do ich generalnej polityki integracyjnej, Strony powstrzymają się od działań lub praktyk mających na celu asymilację osób należących do mniejszości narodowych wbrew ich woli i będą chronić te osoby przed jakimkolwiek działaniem mającym na celu taką asymilację. Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych, 1995 r. Z treści dokumentu wynika, że mniejszości narodowe: a) nie mogą podlegać asymilacji, b) mają prawo do asymilacji, c) mogą się asymilować tylko za zgodą władz państwowych, d) obligatoryjnie podlegają częściowej asymilacji. 14. (2 pkt) Podaj przykład państwa europejskiego prowadzącego liberalną politykę wobec imigrantów i wyjaśnij przyczynę tego zjawiska. 15. (3 pkt) Na podstawie podanych w tabeli opisów zidentyfikuj rodzaj konfliktu. Nazwę wpisz we właściwe miejsce tabeli. Opis A. Konflikt między dwiema osobami lub większą liczbą osób przyczyną sporu bywa różnica zdań i poglądów. B. Walka z sobą samym polegająca na dokonaniu wyboru pomiędzy dwiema wartościami, sprzecznymi ze sobą i równie atrakcyjnymi. C. Konflikty cywilizacyjne i kulturowe dotyczące rynków zbytu czy ochrony środowiska. D. Zazwyczaj w obronie interesów swojej grupy lub w celu walki o prawa i przywileje dla własnej grupy. E. Zbrojna walka pomiędzy różnymi państwami. F. Konflikt o przywództwo w grupie lub o swoje interesy. Rodzaj konfliktu 16. (1 pkt) Do podanych w tabeli charakterystyk przyporządkuj sposób rozwiązania konfliktu. A. B. C. Charakterystyka Gra na zwłokę, w której jedna ze stron rezygnuje z realizacji własnych celów, zaś konflikt pozostaje nierozstrzygnięty. Polega na osiąganiu swoich celów kosztem innych, przy zastosowaniu różnych metod nacisku. Wymaga od obu stron zaangażowania emocjonalnego, umiejętności słuchania, wyrozumiałości i kreatywnego myślenia. Sposób rozwiązania konfliktu Pojęcia do przyporządkowania: walka, współpraca, uleganie, unikanie 66

25 W I test sprawdzający 17. (3 pkt) Na podstawie map i własnej wiedzy wykonaj polecenia. AUSTRIA J U G WĘGRY O S BELGRAD RUMUNIA km Jugosławia ARABIA w 1989 r. SAUDYJSKA katolicy protestanci prawosławni Ł A wyznawcy islamu A BUŁGARIA WŁOCHY ALBANIA GRECJA SOMALIA WŁOCHY AUSTRIA Lublana Zagrzeb SŁOWENIA 1991 CHORWACJA 1991 WĘGRY Republika Serbska 1992 FEDERACJA BOŚNI I HERCEGOWINY 1998 Sarajewo Wojwodina Nowy Sad BELGRAD SERBIA 1992 CZARNOGÓRA KOSOWO Podgorica Prisztina km Jugosławia ARABIA w 2011 r. SAUDYJSKA katolicy RUMUNIA protestanci prawosławni wyznawcy islamu BUŁGARIA Skopie MACEDONIA 1991 ALBANIA GRECJA SOMALIA a) Podaj przyczyny konfliktu w byłej Jugosławii. b) Określ, jakie były konsekwencje tego konfliktu. 18. (3 pkt) Podaj trzy przykłady zastosowania muru jako metody rozwiązywania konfliktów społecznych. 19. (1 pkt) Wyjaśnij pojęcie animizm. 67

26 Test sprawdzający 3 Kultura Grupa I Imię i nazwisko... Klasa... Data (1 pkt) Podaj definicję opisową kultury. 2. (3 pkt) Do poszczególnych charakterystyk dopisz rodzaj kultury. Charakterystyka Wytwory człowieka niemające zastosowania praktycznego, np. muzyka, literatura czy A. filozofia. Rodzaj kultury B. Przedmioty będące wytworem człowieka oraz sposoby ich wytwarzania. C. Reguły i sposoby działania człowieka w społeczeństwie. 3. (2 pkt) Zapoznaj się z przykładami kultury symbolicznej i wykonaj polecenia. a) b) Zidentyfikuj typy kultury symbolicznej przedstawione na fotografiach. a).... b) (1 pkt) Podkreśl właściwą odpowiedź. Kultura masowa to: a) zbiór wartości i symboli, z którym jednostkę łączą silne więzy uczuciowe przekazywane następnym pokoleniom. b) kultura adresowana do wielkiej grupy odbiorców za pośrednictwem technicznych środków przekazu. c) suma kultur osobistych jednostek wchodzących w skład zbiorowości. d) kultura wyróżniająca się własną tradycją wyrażaną strojem, rzemiosłem artystycznym, muzyką, obyczajami, obrzędami, wierzeniami oraz językiem. 5. (4 pkt) Określ, jaki był wpływ religii chrześcijańskiej na rozwój kultury polskiej. Odpowiedź uzasadnij, podając trzy przykłady z okresu przedrozbiorowego. 68

27 6. (2 pkt) Uzupełnij zdania. Postawa charakteryzująca się uznaniem wyższości własnej kultur to (A).... Natomiast (B)... to umiejętność dostrzegania różnorodności kultur w kontekście ich własnych wartości i zasad. 7. (1 pkt) Wyjaśnij, czym różni się kultura alternatywna od kontrkultury. 8. (3 pkt) Zidentyfikuj subkultury młodzieżowe, wpisując ich nazwy pod fotografiami. A.... B.... C (2 pkt) Zapoznaj się z fragmentem tekstu i wykonaj polecenia. Dokument utworzony przez Światowe Stowarzyszenie Lekarzy w 1964 roku, a w 1975 r. połączony z Kodeksem Norymberskim. Aktualnie obowiązująca wersja dokumentu została przyjęta w 2008 r. w Seulu. Zawiera międzynarodowe zasady określające sposób prowadzenia badań medycznych z udziałem ludzi. Zasady oparte na humanitarnym podejściu do człowieka respektują dobro człowieka, poszanowanie jego praw i godności oraz oszczędzanie mu cierpień. a) Podaj nazwę dokumentu, o którym mowa w tekście. b) Zidentyfikuj sferę życia społecznego, do której odniesiono się w dokumencie. 69

28 10. (2 pkt) Podaj dwa argumenty zwolenników aborcji. Określ swoje stanowisko w tej kwestii i uzasadnij je własnymi argumentami. 11. (2 pkt) Wyjaśnij, czy polskie prawo dopuszcza eutanazję. W uzasadnieniu przedstaw argumenty prawne i moralne. 12. (3 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy opisanych technologii medycznych. Opis Technika manipulowania genomem bezpośrednio w embrionie lub dorosłym organizmie A. poprzez bezpośrednią modyfikację genów. B. Przeniesienie DNA komórki dawcy do pozbawionej jądra komórki jajowej matki-inkubatorki. Pozyskiwane z krwi pępowinowej lub szpiku kostnego, wykorzystywane do przedłużenia lub C. polepszenia życia. Nazwa 13. (1 pkt) Wyjaśnij, która forma edukacji jest skuteczniejsza: formalna czy nieformalna. 14. (3 pkt) Wymień trzy czynniki determinujące rozwój gospodarki opartej na wiedzy. 15. (1 pkt) Zapoznaj się z wykresem i wykonaj polecenie. Czy obecnie był(a)by Pan(i) gotowy(a) podwyższyć poziom swojego wykształcenia lub uzupełnić swoje kwalifikacje, gdyby miał(a) Pan(i) taką możliwość? trudno powiedzieć 3% raczej tak 21% zdecydowanie nie 27% raczej nie 22% zdecydowanie tak 27% CBOS 2009 Wyjaśnij, czy przedstawiony na wykresie wynik pozwala na wyciągnięcie wniosku, że społeczeństwo polskie nie jest zainteresowane procesem kształcenia ustawicznego. Uzasadnij odpowiedź. 70

29 Test sprawdzający 3 Kultura Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data (1 pkt) Podaj definicję normatywną kultury. 2. (3 pkt) Do poszczególnych charakterystyk dopisz rodzaj kultury. Charakterystyka Rodzaj kultury A. Reguły i sposoby działania człowieka w społeczeństwie. B. Wytwory człowieka niemające zastosowania praktycznego np. muzyka, literatura czy filozofia. C. Przedmioty będące wytworem człowieka oraz sposoby ich wytwarzania. 3. (2 pkt) Zapoznaj się z przykładami kultury symbolicznej i wykonaj polecenia. a) b) Zidentyfikuj typy kultury symbolicznej przedstawione na fotografiach. a).... b) (1 pkt) Podkreśl właściwą odpowiedź. Kultura ludowa to: a) kultura wyróżniająca się własną tradycją wyrażaną strojem, rzemiosłem artystycznym, muzyką, obyczajami, obrzędami, wierzeniami oraz językiem. b) kultura adresowana do wielkiej grupy odbiorców za pośrednictwem technicznych środków przekazu. c) suma kultur osobistych jednostek wchodzących w skład zbiorowości. d) zbiór wartości i symboli, z którym jednostkę łączą silne więzy uczuciowe przekazywane następnym pokoleniom. 5. (4 pkt) Wyjaśnij, dlaczego okres porozbiorowy był trudnym czasem dla rozwoju polskiej kultury. Podaj trzy przykłady patriotycznej działalności księży. 71

30 6. (2 pkt) Uzupełnij zdania. Postawa społeczna polegająca na uznaniu prawa mniejszości do zachowania kulturowych różnic oraz własnej tożsamości to (A).... Natomiast (B)... to ujednolicenie i nadanie kulturze jednakowego charakteru. 7. (1 pkt) Wyjaśnij, czym różni się akceptacja od tolerancji kulturowej. 8. (3 pkt) Zidentyfikuj subkultury młodzieżowe, wpisując ich nazwy pod fotografiami. A.... B.... C (2 pkt) Zapoznaj się z fragmentem tekstu i wykonaj polecenia. Dokument utworzony przez Światowe Stowarzyszenie Lekarzy w 1964 roku, a w 1975 r. połączony z Kodeksem Norymberskim. Aktualnie obowiązująca wersja dokumentu została przyjęta w 2008 r. w Seulu. Zawiera międzynarodowe zasady określające sposób prowadzenia badań medycznych z udziałem ludzi. Zasady oparte na humanitarnym podejściu do człowieka respektują dobro człowieka, poszanowanie jego praw i godności oraz oszczędzanie mu cierpień. a) Zidentyfikuj dokument, którego powstanie opisano w tekście. b) Podaj nazwę nauki, do której nawiązano w dokumencie. 72

31 10. (2 pkt) Podaj dwa argumenty przeciwników aborcji. Określ swoje stanowisko w tej kwestii i uzasadnij je własnymi argumentami. 11. (2 pkt) Wyjaśnij, czy w Polsce dopuszcza się eutanazję. W uzasadnieniu przedstaw argumenty religijne i empiryczne. 12. (3 pkt) Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli nazwy opisanych technologii medycznych. Opis Pozyskiwane z krwi pępowinowej lub szpiku kostnego, wykorzystywane do przedłużenia A. lub polepszenia życia. B. Przeniesienie DNA komórki dawcy do pozbawionej jądra komórki jajowej matki-inkubatorki. Technika manipulowania genomem bezpośrednio w embrionie lub dorosłym organizmie C. poprzez bezpośrednią modyfikację genów. Nazwa 13. (1 pkt) Wyjaśnij, czym różni się edukacja formalna od nieformalnej. 14. (3 pkt) Wymień trzy czynniki determinujące rozwój gospodarki opartej na wiedzy. 15. (1 pkt) Zapoznaj się z wykresem i wykonaj polecenie. Czy ogólnie rzecz biorąc, wykorzystuje/wykorzystywał(a) Pan(i) swoje wykształcenie, swoje kwalifikacje w obecnej/ostatniej pracy zawodowej? nie dotyczy, respondent nigdy trudno powiedzieć 4% nie pracował 7% w pełni 32% w ogóle 28% częściowo 29% CBOS Wyjaśnij, czy przedstawiony na wykresie wynik pozwala na wyciągnięcie wniosku, że wykształcenie i posiadane kwalifikacje są kompatybilne z wykonywaną pracą zawodową. Uzasadnij odpowiedź. 73

Mniejszości narodowe i etniczne na Mazowszu

Mniejszości narodowe i etniczne na Mazowszu Mniejszości narodowe i etniczne na Mazowszu - Działania Pełnomocnika Wojewody Mazowieckiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych. Warszawa, dnia 11 czerwca 2013 r. Przestawione dane dotyczą społeczności

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Grupy społeczne i ich rodzaje

Grupy społeczne i ich rodzaje Grupy społeczne i ich rodzaje Zbiorowość społeczna grupa ludzi, między którymi powstaje i, choćby przez krótki czas, utrzymuje się więź społeczna Więzi społeczne relacje i zależności wiążące jednostkę

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy.

Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Tematy i zagadnienia programu nauczania wiedzy o społeczeństwie w klasie IV TE1, IV TE2, IV TK1, IV TK2, IV TR, IV TI zakres podstawowy. Moduł dział - temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1. -

Bardziej szczegółowo

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla I klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro część 1 - wymagania na poszczególne oceny

Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla I klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro część 1 - wymagania na poszczególne oceny Roczny plan pracy z wiedzy o społeczeństwie dla I klasy gimnazjum zintegrowany z serią Dziś i jutro część 1 - wymagania na poszczególne oceny Temat lekcji Zagadnienia Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do socjologii. Barbara Szacka. Spis treści

Wprowadzenie do socjologii. Barbara Szacka. Spis treści Wprowadzenie do socjologii Barbara Szacka Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA. PROLEGOMENA Rozdział I. CHARAKTER SOCJOLOGII I HISTORYCZNE WARUNKI JEJ POWSTANIA 1. Przedsocjologiczna wiedza o społeczeństwie Przedsocjologiczna

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza II można uzyskać maksymalnie 70 punktów, za rozwiązanie zadań powiązanych

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2016/2017 TEST ELIMINACJE SZKOLNE

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2016/2017 TEST ELIMINACJE SZKOLNE ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2016/2017 TEST ELIMINACJE SZKOLNE Numer identyfikacyjny

Bardziej szczegółowo

Wychowanie patriotyczne. Plan pracy

Wychowanie patriotyczne. Plan pracy Katowice 10.09 2016r. Wychowanie patriotyczne Plan pracy Założeniem programu jest przygotowanie ucznia szkoły podstawowej do obywatelskiej i patriotycznej aktywności w społeczeństwie obywatelskim i wyposażenie

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS semestr trzeci( klasa II) Dział I. Społeczeństwo 1. Życie zbiorowe i jego reguły socjologia formy życia społecznego normy społeczne

Bardziej szczegółowo

Różnice kulturowe: orientacje i wymiary

Różnice kulturowe: orientacje i wymiary Różnice kulturowe: orientacje i wymiary Wartości kulturowe 1. Poglądy podzielane przez daną grupę, określające, co jest dobre, a co złe, co właściwe, a co niewłaściwe, co wskazane, co niewskazane. 2. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy

Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Test sprawdzający 3 Prawo i sądy Grupa II Imię i nazwisko... Klasa... Data... 1. (1 pkt) Podkreśl poprawną odpowiedz. Prawo dziedziczenia dziecko nabywa w chwili: A. narodzin. B. poczęcia. C. uzyskania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla niesłyszących

EGZAMIN MATURALNY WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla niesłyszących Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE dla niesłyszących POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie dla osób niesłyszących

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WOS-u DLA KLAS DRUGICH

ROZKŁAD MATERIAŁU Z WOS-u DLA KLAS DRUGICH ROZKŁAD MATERIAŁU Z WOS-u DLA KLAS DRUGICH Rok szk. 2015/2016 5 godzin tygodniowo SEMESTR I Profil rozszerzony WRZESIEŃ/PAŹDZIERNIK I. SPOŁECZEŃSTWO. /37 godz./ 1. Życie zbiorowe i jego reguły. (Czym jest

Bardziej szczegółowo

Mniejszości narodowe i etniczne w województwie wielkopolskim. Patryk Pawełczak pełnomocnik wojewody ds. mniejszości narodowych i etnicznych

Mniejszości narodowe i etniczne w województwie wielkopolskim. Patryk Pawełczak pełnomocnik wojewody ds. mniejszości narodowych i etnicznych Mniejszości narodowe i etniczne w województwie wielkopolskim Patryk Pawełczak pełnomocnik wojewody ds. mniejszości narodowych i etnicznych Kraj urodzenia Wyniki Spisu z 2011 r. wykazały, że 3413,4 tys.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE

EGZAMIN MATURALNY Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MWO-P1_7P-082 EGZAMIN MATURALNY Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE MAJ ROK 2008 dla osób niesłyszących POZIOM PODSTAWOWY

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II. Semestr I. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II. Semestr I. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II Semestr I Wymienia główne źródła, z których można czerpać informacje na tematy związane z życiem publicznym. Wyjaśnia, co to jest samorząd szkolny.

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg)

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych

GRUPY SPOŁECZNE Rodzaje grup społecznych Rodzaje grup społecznych Grupy małe WIELKOŚCI Grupy duże RODZAJE GRUP SPOŁECZNYCH SFORMALIZOWANIA WIĘZI Grupy formalne Grupy nieformalne Grupy pierwotne Grupy wtórne CZŁONKOSTWA Grupy zamknięte Grupy otwarte

Bardziej szczegółowo

2. Tabela przedstawia najczęściej używane języki świata wg liczby ludności na co dzień posługującej się danym językiem.

2. Tabela przedstawia najczęściej używane języki świata wg liczby ludności na co dzień posługującej się danym językiem. 1. W tabeli zestawiono wybrane państwa, w których zamieszkuje ludność pochodzenia polskiego. Określ dla każdej grupy państw najważniejszą przyczynę istnienia na ich terytoriach znacznych skupisk ludności

Bardziej szczegółowo

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne.

1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. C. powszechna. C. przyrodzone. D. niezbywalne. ID Testu: 53M1LI5 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Prawa, które człowiek nabywa w momencie urodzenia, sa A. nienaruszalne. B. powszechne. C. przyrodzone. D. niezbywalne. 2. Do praw pierwszej generacji

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 FORMUŁA DO 2014 ( STARA MATURA ) WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ MWO-P1 MAJ 2016 Uwaga: Akceptowane są wszystkie

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Ochrona wrażliwych danych osobowych

Ochrona wrażliwych danych osobowych Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Ochrona wrażliwych danych osobowych Daniel Wieszczycki Datasec Consulting Podstawowe akty prawne Konwencja Rady Europy Nr 108 z dnia 28 stycznia

Bardziej szczegółowo

wieku ogółem W miastach Na wsi Ogółem: 100,0 100,0 100,0 W tym: 0-6 lat 7-14 lat lat lat lat lat lat 65 lat i więcej

wieku ogółem W miastach Na wsi Ogółem: 100,0 100,0 100,0 W tym: 0-6 lat 7-14 lat lat lat lat lat lat 65 lat i więcej 1. Tabela przedstawia strukturę ludności Polski według wieku w 1998 roku (w odsetkach) Ludność w Odsetek ludności według Odsetek ludności według wieku wieku wieku ogółem W miastach Na wsi Ogółem: 100,0

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH

DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH DEKLARACJA PRAW OSÓB NALEŻĄCYCH DO MNIEJSZOŚCI NARODOWYCH LUB ETNICZNYCH, RELIGIJNYCH I JĘZYKOWYCH rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 47/135 przyjęta i proklamowana w dniu 10 grudnia 1992 roku Zgromadzenie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

www.cel-matura.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-234-6

www.cel-matura.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-234-6 Autorzy: Szymon Krawczyk, Mariusz Włodarczyk Redaktor serii: Marek Jannasz Redakcja i korekta: Paweł Pokora Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE ks. Artur Aleksiejuk Pojęcie praw człowieka Przez prawa człowieka rozumie się te prawa, które są bezpośrednio związane z naturą człowieka jako istoty rozumnej i wolnej (osoby)

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE WOS KLASA I Dział: CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE nie potrafi sformułować jasnej na tematy poruszane na jego postawa na jest bierna, ale wykazuje chęć do współpracy wymienia rodzaje grup

Bardziej szczegółowo

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Małgorzata Rusiłowicz Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Czas trwania: 2 godziny lekcyjne (90 minut) Cele

Bardziej szczegółowo

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI. Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Dr Jagoda Mrzygłocka- Chojnacka 1 SOCJOLOGIA ORGANIZACJI Współczesne społeczeństwo jest społeczeństwem organizacji formalnych, czyli dużymi grupami wtórnymi utworzonymi z myślą o

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 9 grudnia 2015 r. w wersji do uzgodnień międzyresortowych

Projekt z dnia 9 grudnia 2015 r. w wersji do uzgodnień międzyresortowych Projekt z dnia 9 grudnia 2015 r. w wersji do uzgodnień międzyresortowych Stanowisko Rządu wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z Wiedzy o społeczeństwie zostały opracowane w oparciu o:

Wymagania edukacyjne z Wiedzy o społeczeństwie zostały opracowane w oparciu o: Wymagania edukacyjne z Wiedzy o społeczeństwie zostały opracowane w oparciu o: - program nauczania zgodny z z nową podstawą programową - obowiązujące Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23

Bardziej szczegółowo

EnlargEducation! Europejska walizka na rzecz rozszerzenia UE

EnlargEducation! Europejska walizka na rzecz rozszerzenia UE EnlargEducation! Europejska walizka na rzecz rozszerzenia UE Tło realizacji projektu PRINCE 2010-EU27 Dyrekcja Generalna ds. Rozszerzenia Komisji Europejskiej obsługuje działalnością informacyjną i komunikacyjną

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY Sierpień 2011 Zadania 1 23 (50 pkt)

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY Sierpień 2011 Zadania 1 23 (50 pkt) 1 ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY Sierpień 2011 Zadania 1 23 (50 pkt) Zasady oceniania: za rozwiązanie zadań z arkusza poziomu rozszerzonego można uzyskać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy.

Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Najczęściej mamy do czynienia z mobbingiem i dyskryminacją w miejscu pracy. Mobbing jest rodzajem terroru psychicznego, stosowanym przez jedną lub kilka osób przeciwko przeważnie jednej osobie. Trwa wiele

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące uregulowania prawne nakładają na administrację jednostek

Bardziej szczegółowo

KONTRAKT GRUPOWY USTALMY ZASADY WSPÓŁPRACY, KTÓRE BĘDĄ DOTYCZYŁY NAS WSZYSTKICH PODCZAS DZISIEJSZYCH ZAJĘĆ

KONTRAKT GRUPOWY USTALMY ZASADY WSPÓŁPRACY, KTÓRE BĘDĄ DOTYCZYŁY NAS WSZYSTKICH PODCZAS DZISIEJSZYCH ZAJĘĆ Agenda 10:00 10:10 wprowadzenie do zajęć tematycznych (kontraktowanie grupy) 10:10 11:00 budowanie relacji w grupie w oparciu o warsztaty i cykl Kolba 11:00 11:15 przerwa 11:15 12:40 charakter jednostki

Bardziej szczegółowo

4/14/2015 WSPÓLNOTY A ORGANIZACJE WSPÓLNOTY, INSTYTUCJE I. PORZĄDEK SPOŁECZNY jest kształtowany przez ludzi:

4/14/2015 WSPÓLNOTY A ORGANIZACJE WSPÓLNOTY, INSTYTUCJE I. PORZĄDEK SPOŁECZNY jest kształtowany przez ludzi: WSPÓLNOTY, INSTYTUCJE I ORGANIZACJE dr Agnieszka Kacprzak WSPÓLNOTY A ORGANIZACJE PORZĄDEK SPOŁECZNY jest kształtowany przez ludzi: oddolnie powstające spontanicznie i utrwalane tradycją normy, wartości,

Bardziej szczegółowo

Przedmowa. Część 1 TEORIE POLITYCZNE. 1. Co to jest polityka? 2. Rządy, systemy i ustroje. 3. Ideologie polityczne XIII

Przedmowa. Część 1 TEORIE POLITYCZNE. 1. Co to jest polityka? 2. Rządy, systemy i ustroje. 3. Ideologie polityczne XIII Przedmowa XIII Część 1 TEORIE POLITYCZNE 1. Co to jest polityka? Definiowanie polityki 4 Polityka jako sztuka rządzenia 6 Polityka jako sprawy publiczne 10 Polityka jako kompromis i konsensus 11 Polityka

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z wiedzy o społeczeństwie dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z wiedzy o społeczeństwie dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z wiedzy o społeczeństwie dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: wojewódzki 4 marca 2011 90 minut Informacje

Bardziej szczegółowo

Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Europie

Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Europie Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Europie Dni Europejskie na Uniwersytecie Gdańskim, 6 maja 2014 r. Artur Jabłoński (Kaszëbskô Jednota) Europa nie jest homogeniczna. Oprócz państw narodowych,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW ĆWICZENIA IV WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW POJĘCIE RELIGII I KULTURY RELIGIA to zespół wierzeń dotyczących ludzkości i człowieka, związanych z nim zagadnień oraz form organizacji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI NA OGÓLNOPOLSKI KONGRES BIBLIOTEK: WŁĄCZ RÓŻNORODNOŚĆ!

REGULAMIN REKRUTACJI NA OGÓLNOPOLSKI KONGRES BIBLIOTEK: WŁĄCZ RÓŻNORODNOŚĆ! REGULAMIN REKRUTACJI NA OGÓLNOPOLSKI KONGRES BIBLIOTEK: WŁĄCZ RÓŻNORODNOŚĆ! I. ORGANIZATOR I CEL 1. Ogólnopolski kongres bibliotek: Włącz różnorodność! (dalej zwany Kongresem ) jest organizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

GIMNAZJALNA OLIMPIADA WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE

GIMNAZJALNA OLIMPIADA WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE GIMNAZJALNA OLIMPIADA WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE Edycja I [rok szkolny 2015/2016] 14 stycznia 2016 r. TEST ELIMINACJI SZKOLNYCH z kluczem odpowiedzi Organizator Olimpiady: Fundacja Promocji i Akredytacji

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy 1 ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIANIA POZIOM PODSTAWOWY Wiedza o społeczeństwie Zadania od 1 do 27 (100 pkt) Zasady oceniania: za rozwiązanie zadań z arkusza poziomu podstawowego można uzyskać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2 Rozdział VII. W powojennej Polsce GRUPA A 8 1. Podaj rok, w którym miały miejsce poniższe wydarzenia. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu 2. Zdecyduj, czy poniższe zdania są

Bardziej szczegółowo

Test A: Obszar, ludność i urbanizacja w Europie i Polsce

Test A: Obszar, ludność i urbanizacja w Europie i Polsce Test A: Obszar, ludność i urbanizacja w Europie i Polsce Imię i nazwisko:... Data:..., klasa:... Poniższy test składa się z 11 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA PLANU WYNIKOWEGO OPARTEGO NA PODRĘCZNIKU Lecha M. Nijakowskiego, Podstawy socjologii i psychologii społecznej, Difin, Warszawa 2009.

PROPOZYCJA PLANU WYNIKOWEGO OPARTEGO NA PODRĘCZNIKU Lecha M. Nijakowskiego, Podstawy socjologii i psychologii społecznej, Difin, Warszawa 2009. PROPOZYCJA PLANU WYNIKOWEGO OPARTEGO NA PODRĘCZNIKU Lecha M. Nijakowskiego, Podstawy socjologii i psychologii społecznej, Difin, Warszawa 2009. Uwaga: Plan wynikowy został przygotowany do działów programowych.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne klasa II

Wymagania edukacyjne klasa II Wymagania edukacyjne klasa II I. Człowiek i społeczeństwo 1. Oto jest człowiek człowiek i jego najważniejsze umiejętności sporządza spis swoich uzdolnień i umiejętności, potrafi określić najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/138/2013 WIEŚ POLSKA CHARAKTERYSTYKA LUDNOŚCI ROLNICZEJ

Warszawa, październik 2013 BS/138/2013 WIEŚ POLSKA CHARAKTERYSTYKA LUDNOŚCI ROLNICZEJ Warszawa, październik 2013 BS/138/2013 WIEŚ POLSKA CHARAKTERYSTYKA LUDNOŚCI ROLNICZEJ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

5/12/2015 WŁADZA I POLITYKA WŁADZA I POLITYKA PAŃSTWO

5/12/2015 WŁADZA I POLITYKA WŁADZA I POLITYKA PAŃSTWO WŁADZA I POLITYKA dr Agnieszka Kacprzak WŁADZA I POLITYKA WŁADZA zdolność jednostek lub grup do osiągania własnych celów lub realizowania własnych interesów, nawet wobec sprzeciwu innych POLITYKA środki

Bardziej szczegółowo

MISJA I WIZJA. Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie

MISJA I WIZJA. Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie MISJA I WIZJA Załącznik nr 02 do Statutu Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie Gimnazjum im. Rady Europy w Kostrzynie Kostrzyn 2012 r. 1 S t r o n a MISJA SZKOŁY J WYCHOWUJEMY POLAKA I EUROPEJCZYKA esteśmy

Bardziej szczegółowo

Grupy społeczne. Społeczeństwo. Tomasz A. Winiarczyk

Grupy społeczne. Społeczeństwo. Tomasz A. Winiarczyk Grupy społeczne. Społeczeństwo Tomasz A. Winiarczyk zagadnienia 1) zbiorowość 2) społeczność 3) społeczeństwo 4) grupa społeczna 5) więź społeczna 6) struktura i cechy grupy społecznej 7) klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu. Etyka kompromisu Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.pl 20.IX.2013 Struktura problemu Ład społeczny Konflikt Kompromis Ład

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 27 W BIELSKU-BIAŁEJ Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi. Jan Paweł II SPIS TREŚCI 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu

Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu Program wychowawczy Samorządowego Liceum Ogólnokształcącego im. R. Traugutta w Zgierzu 1 Spis treści: 1. Podstawy prawne 2. Cele wychowania 3. Szczegółowe zadania programu wychowawczego 4. Powinności wychowawcy

Bardziej szczegółowo

Test dla uczniów klas III. Nazywam się. Moją Ojczyzną jest więc jestem... Moim językiem ojczystym jest język

Test dla uczniów klas III. Nazywam się. Moją Ojczyzną jest więc jestem... Moim językiem ojczystym jest język PAŃSTWO, PRAWO, SPOŁECZEŃSTWO, OBYWATEL Test dla uczniów klas III 1. Dokończ zdania: Nazywam się Mieszkam w Moją Ojczyzną jest więc jestem.... Moim językiem ojczystym jest język 2. Pokoloruj flagę naszej

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie postaw. Wychowanie do wartości. dr hab. Anna Szylar

Kształtowanie postaw. Wychowanie do wartości. dr hab. Anna Szylar Kształtowanie postaw Wychowanie do wartości dr hab. Anna Szylar 1 Czymże jest człowiek, jeśli w jego życiu główną wartością i treścią jest tylko sen i trawienie? Zwyczajnym bydlęciem Hamlet Celem naszych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego.

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. Sprawdzian nr 6 Rozdział VI. II wojna światowa GRUPA A 1. Oblicz, ile lat minęło od: odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. 6 zakończenia I wojny światowej

Bardziej szczegółowo

NARÓD Czynniki narodotwórcze

NARÓD Czynniki narodotwórcze Czynniki narodotwórcze Naród jest trwałą, historycznie ukształtowaną wielką zbiorowością społeczną stanowiącą wspólnotę języka, terytorium, kultury, życia gospodarczego i politycznego. Wspólnota ta posiada

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza. Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA

Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza. Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA Szkoła Podstawowa nr 34 w Kielcach im. Adama Mickiewicza Rada szkoleniowa na temat PRAWA DZIECKA 1 Prawa cywilne Prawa socjalne Prawa kulturalne Prawa polityczne Nie przyznano dzieciom praw ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Informacja o treści testu dla kl 3 gimnazjum Test wielokrotnego wyboru, z luką iopisowy zwos Temat: Udział obywateli w życiu publicznym

Informacja o treści testu dla kl 3 gimnazjum Test wielokrotnego wyboru, z luką iopisowy zwos Temat: Udział obywateli w życiu publicznym Druk 1 Opracowała mgr Ewa Konczewska-Kamińska Informacja o treści testu dla kl 3 gimnazjum Test wielokrotnego wyboru, z luką iopisowy zwos Przeczytaj uważnie! Otrzymałeś test, który sprawdzi Twoją wiedze

Bardziej szczegółowo

Historyczne przesłanki kształtowania się kultury organizacyjnej oraz jej współczesne manifestacje w postawach i doznaniach psychicznych

Historyczne przesłanki kształtowania się kultury organizacyjnej oraz jej współczesne manifestacje w postawach i doznaniach psychicznych J. T. Hryniewicz Historyczne przesłanki kształtowania się kultury organizacyjnej oraz jej współczesne manifestacje w postawach i doznaniach psychicznych Geneza współczesnych organizacji gospodarczych powstanie

Bardziej szczegółowo

Adriana Schetz IF US

Adriana Schetz IF US Adriana Schetz IF US Konformizm to: "skłonność ludzi do przejmowania zachowań, postaw i wartości innych członków grupy odniesienia" (Zimbardo). Zmiana zachowania polegająca na upodobnieniu go do działań

Bardziej szczegółowo

Współpraca szkoły z rodzicami. Dla dobra dziecka konieczne staje się budowanie porozumienia: szkoła dom środowisko B. Bartoszewska

Współpraca szkoły z rodzicami. Dla dobra dziecka konieczne staje się budowanie porozumienia: szkoła dom środowisko B. Bartoszewska Współpraca szkoły z rodzicami Dla dobra dziecka konieczne staje się budowanie porozumienia: szkoła dom środowisko B. Bartoszewska Ważne pytania: Po co chcemy współpracować? Co chcemy osiągnąć? Na jakiej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

EGZAMIN MATURALNY 2013 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2013 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM ROZSZERZONY Kryteria oceniania MAJ 2013 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie Część I. Zadanie 1. (0 2) Obszar

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE

Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE Warszawa, lipiec 2009 BS/108/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O POLITYCE STANÓW ZJEDNOCZONYCH I OPERACJI NATO W AFGANISTANIE CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

USTAWA. z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie LexPolonica nr 27335. Stan prawny 2012-11-29 Dz.U.2010.234.1536 (U) Działalność pożytku publicznego i wolontariat zmiany: 2011-07-01 Dz.U.2011.112.654 art. 166 2011-10-30 Dz.U.2011.205.1211 art. 2 2011-11-03

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Zasady działania ONZ na rzecz osób starszych

Zasady działania ONZ na rzecz osób starszych Zasady działania ONZ na rzecz osób starszych Dodać życia do lat, które zostały dodane do życia Zgromadzenie Ogólne ONZ: Doceniając wkład, jaki wnoszą osoby starsze w życie społeczeństw, Uwzględniając fakt,

Bardziej szczegółowo

1. Społeczeństwo polskie w dwudziestoleciu międzywojennym

1. Społeczeństwo polskie w dwudziestoleciu międzywojennym 1. Społeczeństwo polskie w dwudziestoleciu międzywojennym a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń: - wymienia narodowości, które zamieszkiwały II RP, - wymienia największe miasta II RP, - definiuje pojęcie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały:

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały: PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE na rok szkolny: 2015/2016 Program opracowały: mgr Marta Wychowaniec mgr Agnieszka Kaszuba mgr Małgorzata Bekier-Bochenek Podstawa

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA

ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA ELEMENTY DYDAKTYKI DOROSŁYCH DYDAKTYKA TECHNOLOGICZNA DYDAKTYKA HUMANISTYCZNA DYDAKTYKA KRYTYCZNA Warunki uczenia się Słuchacze odczuwają potrzebę uczenia się Zasady nauczania 1. Nauczyciel ujawnia studentom

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

L. Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich. Lidia Dakowicz

L. Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich. Lidia Dakowicz L. Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich Lidia Dakowicz Obywatelskość jako wartość ceniona przez studentów kierunków nauczycielskich Uniwersytetu w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Tożsamość narodowa i postrzeganie praw mniejszości narodowych i etnicznych NR 106/2015 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. Tożsamość narodowa i postrzeganie praw mniejszości narodowych i etnicznych NR 106/2015 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 106/2015 ISSN 2353-5822 Tożsamość narodowa i postrzeganie praw mniejszości narodowych i etnicznych Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedza o społeczeństwie dla klas pierwszych. Poziom podstawowy. XXXV LO im. Bolesława Prusa w Warszawie

Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedza o społeczeństwie dla klas pierwszych. Poziom podstawowy. XXXV LO im. Bolesława Prusa w Warszawie Wymagania edukacyjne z przedmiotu wiedza o społeczeństwie dla klas pierwszych Poziom podstawowy XXXV LO im. Bolesława Prusa w Warszawie Wymagania ogólne I. Wykorzystanie i tworzenie informacji. Uczeń znajduje

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI Program wychowawczy Mlodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy im. Mieczyslawa Kozara- Sobódzkiego Do realizacji w latach 2012-2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI

Warszawa, październik 2009 BS/140/2009 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI Warszawa, październik 00 BS/0/00 ŚWIATOWA OPINIA PUBLICZNA O DEMOKRACJI CBOS, wspólnie z ośrodkami badania opinii społecznej z innych państw, uczestniczy w programie World Public Opinion. Jest to program

Bardziej szczegółowo

omawia zasady komunikowania się i współpracy w grupie, - charakteryzuje rodzinę i grupę rówieśniczą, jako małe grupy społeczne,

omawia zasady komunikowania się i współpracy w grupie, - charakteryzuje rodzinę i grupę rówieśniczą, jako małe grupy społeczne, Dział I. Podstawowe umiejętności obywatelskie. Ocena dopuszczająca - zna pojęcia: społeczeństwo, wspólnota, zbiorowość, więzi i role społeczne, obywatel, obywatelstwo, grupa społeczna, potrzeba, wolontariat,

Bardziej szczegółowo

Współpraca kuratora sądowego ze szkołą w wykonywaniu środków wychowawczych

Współpraca kuratora sądowego ze szkołą w wykonywaniu środków wychowawczych Współpraca kuratora sądowego ze szkołą w wykonywaniu środków wychowawczych Krzysztof Stasiak Kurator Okręgowy Sądu Okręgowego w Gdańsku Współpraca zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność

Bardziej szczegółowo

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE. III etap edukacyjny uzasadnia, że można równocześnie być Polakiem, Europejczykiem i członkiem społeczności światowej

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE. III etap edukacyjny uzasadnia, że można równocześnie być Polakiem, Europejczykiem i członkiem społeczności światowej WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE III etap edukacyjny 9. Patriotyzm dzisiaj. Uczeń: 9.4. uzasadnia, że można równocześnie być Polakiem, Europejczykiem i członkiem społeczności światowej 22. Współpraca i konflikty

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZUBINIE GIMNAZJUM NR 2 Autorzy: Mariola Polańska Gabriela Sobczak 1. Ucznia ocenia nauczyciel wiedzy o społeczeństwie, wspólnie z uczniami.

Bardziej szczegółowo

Kodeks Równego Traktowania w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 3 im. H. Łaskiego w Staszowie

Kodeks Równego Traktowania w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 3 im. H. Łaskiego w Staszowie Kodeks Równego Traktowania w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 3 im. H. Łaskiego w Staszowie I. Wstęp: Każdy człowiek ma prawo do korzystania z uprawnień i wolności, bez względu na jakiekolwiek różnice

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej

PROGRAM WYCHOWAWCZY. Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej PROGRAM WYCHOWAWCZY Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 im. Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej,,W wychowaniu chodzi właśnie o to, ażeby człowiek stawał się coraz bardziej człowiekiem Jan Paweł II PROGRAM

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY Załącznik nr 1 do uchwały nr 13-2015/2016 RP z dnia 15.12.2015 r. SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY Podstawy prawne programu wychowawczego szkoły: 1. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka 2. Konwencja o Prawach

Bardziej szczegółowo