Norwegia w świecie Światowy rynek pracy Kraje niezachodnie Uchodźcy w Norwegii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Norwegia w świecie Światowy rynek pracy Kraje niezachodnie Uchodźcy w Norwegii"

Transkrypt

1 Norwegia w świecie Przyjęło się określać czasy w których teraz żyjemy mianem epoki globalizacji. Żyjemy w czasie gdy świat coraz ściślej współpracuje poprzez wzrost handlu międzynarodowego, coraz efektywniejsze sposoby komunikacji i fale przenoszących się ludzi. Ten kierunek rozwoju trwa od dawna, ale uległ on znacznemu przyspieszeniu w ciągu ostatnich dziesięcioleci. Jak ten rozwój wpłynął na Norwegię? Światowy rynek pracy W latach 60-tych w Norwegii było wiele wolnych stanowisk. Przedsiębiorstwa miały problemy ze znalezieniem odpowiedniej ilości ludzi, zwłaszcza do najgorzej opłacanych zajęć. Norwegia potrzebowała siły roboczej. Sześciu Pakistańczyków w piżamach i sandałach przybyło wczoraj do Fornebu donoszą norweskie gazety w 1968 roku. Ludzie przyjeżdżali osiedlać się w Norwegii od zawsze. To, co stanowiło nowość w latach 60-tych, to fakt że ludzie z tak odległych krajów przyjeżdżali pracować w Norwegii. Rynek pracy uległ globalizacji. W przeciągu zaledwie kilku lat do Norwegii przybyło w celach zarobkowych wiele tysięcy imigrantów spoza Europy Zachodniej. Byli nazywani obcymi pracownikami i dostawali często najgorsze prace, których Norwegowie nie chcieli wykonywać. Z początku byli oni mile widziani, ponieważ Norwegia potrzebowała siły roboczej, ale sytuacja zmieniła się w latach 70-tych. Wówczas było mało wolnych stanowisk i coraz więcej osób pozostawało bez pracy. W 1975 roku Stortinget postanowił zatrzymać emigrację zarobkową. Władze pozwoliły jednak na łączenie rodzin, a więc przyjazd do Norwegii małżonki, lub małżonka i dzieci osoby już mieszkającej w Norwegii. W ten sposób pomimo zatrzymania fali imigrantów ich liczba wciąż rosła. Po roku 2000 Norwegia ponownie musiała sprowadzić siłę roboczą spoza kraju więc do Norwegii przyjechało dużo imigrantów z Europy Wschodniej. Kraje niezachodnie: Centralne Biuro Statystyczne określa te tereny mianem niezachodnich: Azja z Turcją, Afryka,Południowa i Środkowa Ameryka i Europa Wschodnia. Uchodźcy w Norwegii Norwegia jako członek ONZ jest odpowiedzialna za przyjmowanie uchodźców. To jest ważną przyczyną dla której ludzie z różnych zakątków świata, uciekający od wojny i konfliktów, znaleźli się w Norwegii. W latach 70-tych do Norwegii przybywali uchodźcy z Wietnamu i Chile. W ten sposób wydarzenia mające miejsce tak daleko od Norwegii-jak wojna w Wietnamie i zamach stanu w Chile-kształtowały norweskie społeczeństwo. Taka sytuacja trwała przez kolejne dziesięciolecia. Ludzie którzy uciekli przed prześladowaniami politycznymi i wojną w swojej ojczyźnie, przybyli do Norwegii i wpłynęli na kształt norweskiego społeczeństwa. Uchodźcy i inni imigranci przyczynili się do powstania wielokulturowego społeczeństwa norweskiego, różnorodnego pod względem religijnym, stylem życia, sposobu ubierania się, środków artystycznego wyrazu i zwyczajów żywieniowych. Wiele setek tysięcy ludzi uciekło z Wietnamu gdy komuniści przejęli kontrolę nad Południowym Wietnamem w 1975 roku. Ludzie leżeli w przepełnionych łodziach na morzu i wielu z nich nigdy nie dobiło bezpiecznie do brzegu. Większość spośród uratowanych osiadło w Ameryce lub Azji, ale część z nich znalazła się także w różnych krajach europejskich, m. in. w Norwegii.

2 Rozmiłowani w podróżach Norwegowie W ciągu ostatnich czterdziestu lat imigranci wprowadzili świat do Norwegii. Jednocześnie jednak wielu Norwegów wyjeżdżało w świat właśnie w tym okresie. Wynikało to z lepszej kondycji finansowej, ale też z ciągle malejących cen podróży, szczególnie samolotem. Nowoczesne samoloty odrzutowe i wycieczki uczyniły tańszymi wyjazdy za granicę. Pierwsza wycieczka samolotem czarterowym z Norwegii odbyła się w 1959 roku. W 1960 roku około 20 tysięcy Norwegów wyleciało na wycieczki zagraniczne lotami czarterowymi, w 1984 roku uczyniło to już 490 tysięcy, a w 2005 roku zarejestrowano ponad 2 miliony pasażerów odbywających loty czarterowe z norweskich lotnisk. Oprócz wzrostu samych podróży, ludzie zaczęli też wyjeżdżać coraz dalej. Coraz bardziej zwyczajne stają się wyjazdy wakacyjne do Tajlandii czy Brazylii. Począwszy od lat 60-tych stale rosła liczba Norwegów podróżujących za granicę. Wszystkie nowe doznania przywozili oni ze sobą do Norwegii. Cały świat w salonie W latach 60-tych i 70-tych istniał tylko jeden norweski kanał telewizyjny, NRK i ludzie w większości oglądali te same programy. Sytuacja zmieniła się, gdy pozwolono montować prywatne anteny satelitarne. Coraz więcej rodzin sprawiało sobie takie anteny, aby oglądać zagraniczne programy telewizyjne. W miastach wiele gospodarstw domowych miało poprowadzony kabel telewizyjny, dający dostęp do takich kanałów jak brytyjski Sky Channel czy amerykańskie MTV. Z czasem pojawiły się też różne kanały norweskie. Teraz nie jest już tak, że wszyscy w Norwegii widzieli to samo w telewizji. Zamiast tego wielu czuje się częścią większej, międzynarodowej wspólnoty, poprzez możliwość oglądania tych samych programów informacyjnych, wideoklipów czy wydarzeń sportowych, co ludzie w innych częściach świata. W sieci ze światem Internet został przedstawiony w Norwegii w 1989 roku, a od pierwszej połowy lat 90-tych większość ludzi w Norwegii otrzymała dostęp do internetu. Internet ułatwił komunikację między ludźmi na drugim końcu kraju i kontynentu. Stało się wówczas możliwe na przykład dyskutowanie czy granie w sieci z ludźmi z innej części świata. Dlatego mówimy teraz że jesteśmy częścią globalnej wioski. Norwegia na światowym rynku Jeśli wejść do jakiegokolwiek sklepu spożywczego w Norwegii w 2008 roku, znajdzie się towary z każdego zakątka świata. Oczywistością stała się możliwość kupienia ryżu z Tajlandii czy zielonego groszku z Południowej Afryki. Nie jest nowiną, że Norwegia stanowi część światowego rynku. Jednak handel światowy wzrósł ogromnie w ciągu ostatnich dziesięcioleci i to daje się zauważyć także w Norwegii. W 1991 roku Norwegia importowała dziesięć razy więcej towarów niż w 1951 roku. Eksport wzrósł w jeszcze większym stopniu. Norwegia eksportuje wyjątkowo dużo paliwa i gazu, a to oznacza że norweska gospodarka jest mocno uzależniona od sytuacji międzynarodowej, takiej jak ceny paliw i kurs dolara. W 1947 roku 23 państwa, w tym Norwegia, zawarły umowę dotyczącą wspólnych zasad w handlu międzynarodowym, GATT (Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu). Umowa ta dotyczyła towarów przemysłowych. Rozszerzono ją w 1995 roku, tworząc jednocześnie Światową Organizację Handlu (WTO). WTO miało na początku 76 państw członkowskich, ale od tamtego czasu przyłączyło się do niej wiele krajów. Celem WTO jest propagowanie wolnego handlu między

3 krajami i osiągnięcie wzrostu ekonomicznego. Norwegia rozwiązuje konflikty Globalizacja oznacza, że wiele z tego co dzieje się na świecie oddziałuje na nas w Norwegii. Bieda i konflikty w innych częściach świata mogą oddziaływać bezpośrednio na życie w Norwegii. Dlatego większość Norwegów jest zgodnych co do konieczności norweskiej pomocy w rozwiązywaniu problemów na świecie. Norweskie władze próbują to robić m. in. poprzez pomoc, negocjacje pokojowe i udział w operacjach pokojowych. Pierwszym projektem pomocowym jaki wsparła Norwegia był projekt dotyczący rybołówstwa w Keralii w Indiach w 1952 roku. W latach 60-tych pomoc została rozszerzona o wiele krajów w Afryce i Azji. Po roku 2000 Norwegia przeznaczała każdego roku na pomoc około 20 miliardów koron. Wojna stanowi zazwyczaj najważniejszą przyczynę biedy i zagrożenia. Norweskie władze próbowały w wielu przypadkach pomóc w osiągnięciu pokoju w innych częściach świata poprzez prowadzenie mediacji pokojowych. Najbardziej znane są przykłady konfliktu izraelskopalestyńskiego, w którym norwescy politycy pomogli wynegocjować Porozumienie w Oslo w 1993 roku, oraz wojnę domową na Sri Lance, gdy norwescy negocjatorzy aktywnie uczestniczyli w rozmowach w latach 90-tych i po roku Norwescy żołnierze wzięli również udział w wielu operacjach pokojowych ONZ. ONZ nie posiada własnego wojska, lecz może poprosić kraje członkowskie o wysłanie swoich sił na określoną operację. Siły ONZ były używane do ograniczenia konfliktów, obserwowania czy umowa pokojowa jest dotrzymywana i ochrony ludności cywilnej w na terenach konfliktów. Norwegia brała udział w tego rodzaju misjach pokojowych od 1947 roku. Wówczas w siłach ONZ w Grecji znalazł się dokładnie jeden Norweg. Od tamtego czasu wiele tysięcy Norwegów służyło jako żołnierze ONZ, większość z nich w Libanie w latach Ponad 34 tysiące norweskich żołnierzy wzięło udział w UNIFIL, pokojowych siłach ONZ w Libanie w latach Po prawej: Gro Harlem Brundtland kierowała Komisją ONZ ds. Środowiska i Rozwoju, nazywaną z tego powodu Komisją Brundtland. Zadaniem komisji było zaproponowanie rozwiązań współpracy między krajami uprzemysłowionymi i rozwijającymi się w zakresie rozwiązania problemów ekologicznych na Ziemi i zapewnienia rozwoju przyjaznego środowisku. Raport sporządzony przez komisję nosił nazwę Nasza wspólna przyszłość i został przedstawiony w 1987 roku. Globalna świadomość ekologiczna 10. grudnia 2007 roku Pokojową Nagrodę Nobla odebrali w Oslo szef Zespołu ds. Zmian Klimatu, Rajenda Pachauri i amerykański były wiceprezydent Al Gore. Wówczas po raz pierwszy nagrodę przyznano za pracę nad globalnymi problemami ochrony środowiska. Na całym świecie wzrosła świadomość, że zmiany klimatyczne spowodowane przez ludzi są poważnym zagrożeniem dla ludzi na ziemi. Ruch ekologiczny w Norwegii w latach 70-tych skupiał się głównie na sprawach lokalnych, takich jak zabezpieczenie terenów chronionych i zatrzymanie rozbudowy szkodzącej naturze. Jednak takie problemy jak zanieczyszczenie wody i powietrza nie zatrzymują się na granicach państwowych. Dlatego konieczna była międzynarodowa współpraca w zakresie ekologii. W 1984 roku powołano Światową Komisję ONZ ds. Środowiska i Rozwoju. Przez trzy lata pracowała ona nad sporządzeniem propozycji współpracy społeczności międzynarodowej w zakresie rozwiązania światowych problemów ekologicznych. Lansowała ona hasło zrównoważonego rozwoju.

4 Przesłaniem była konieczność podjęcia przez społeczność międzynarodową próby zapobieżenia sytuacji w której współczesny człowiek obciąża Ziemię w taki sposób, że zabraknie zasobów dla kolejnych pokoleń. Zespół ds. Zmian Klimatu ONZ został powołany w 1988 roku dla rozważenia dostępnych informacji dotyczących zmian klimatu na Ziemi. Zespół ostrzegał w wielu raportach przed spowodowanym przez człowieka globalnym ociepleniem, grożącym dramatycznymi konsekwencjami dla życia na Ziemi. Upłynęło nieco czasu, zanim ostrzeżenia zaczęto brać na poważnie, ale świadomość ludzi w tym zakresie stopniowo wzrastała i politycy zaczęli rozumieć, że coś należy zrobić. Gdy w 2007 roku Zespół ds. Zmian Klimatycznych przedstawił swój czwarty raport stało się jasne, że globalne ocieplenie postępuje szybciej niż sądzono. W tym samym roku zdjęcia satelitarne z terenów polarnych pokazały, że lód stopił się w dużo większym stopniu niż wcześniej. Taki obrót spraw zaangażował ludzi na całym świecie. Co zmiany klimatyczne mają wspólnego z pokojem? Pokojowa Nagroda Nobla zostaje najczęściej przyznawana osobom, albo organizacjom, które pracują na rzecz pokoju, lub politykom którzy zawarli ważne porozumienia pokojowe. Dlaczego więc Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał Zespół ds. Zmian Klimatu ONZ i Al Gore? Norweski Komitet Noblowski zdecydował, że Pokojowa Nagroda Nobla za rok 2007 zostaje przyznana w dwóch równych częściach Zespołowi ds. Zmian Klimatu (IPCC) oraz Albertowi Arnoldowi (AL) Gorowi juniorowi za ich wkład w tworzenie i rozpowszechnianie dużej wiedzy w zakresie zmian klimatu spowodowanych przez człowieka i za stworzenie podstaw dla inicjatyw wymagających przeciwdziałania tym zmianom. [...] Znaczące zmiany ekologiczne mogą zmienić i zagrozić warunkom życia wielu ludzi. Mogą powodować znaczne migracje ludzi i zwiększać konkurowanie o zasoby na Ziemi. Zmiany będą najbardziej obciążały najsłabsze państwa na świecie. Z tego powodu może wzrosnąć niebezpieczeństwo wystąpienia konfliktów zbrojnych i wojen. [...] Przyznając Pokojową Nagrodę Nobla IPCC oraz Alowi Gorowi Norweski Komitet Noblowski chce przyczynić się do skupienia większej uwagi na procesach i decyzjach uważanych za niezbędne do zabezpieczenia przyszłego klimatu na Ziemi i zredukowania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi. Trzeba działać teraz, zanim zmiany klimatu wymkną się spod ludzkiej kontroli. Oświadczenie Norweskiego Komitetu Noblowskiego Cele na przyszłość Przed jakimi wyzwaniami stoi dzisiaj świat? Zmiany klimatu są być może największym wyzwaniem, ale społeczność międzynarodowa musi się zająć także innymi nierozwiązanymi dotąd problemami. W 2000 roku ponad jedna trzecia ludności świata żyła wciąż w ubóstwie. ONZ przedstawił plan dotyczący zwalczenia biedy na świecie. Wszystkie kraje członkowskie ONZ złożyły swoje podpisy pod Milenijnym Projektem Rozwoju, w którym zobowiązały się pracować nad osiągnięciem ośmiu celów, nazwanych celami milenijnymi. Jednym z celów było zmniejszenie o połowę ludności żyjącej w skrajnym ubóstwie do 2015 roku. W chwili pisania tego rozdziału nie wiadomo nadal, czy cele zostaną osiągnięte. Począwszy od 2000 roku wielu ludzi udało się wyciągnąć z ekstremalnego ubóstwa, szczególnie w Azji, ale w Afryce bieda nadal stanowi duży problem. Konflikty zbrojne są nadal, obok problemów związanych z ochroną środowiska i ubóstwem, znaczącym problemem w wielu miejscach na świecie. Po zakończeniu zimnej wojny dochodziło do niewielu konfliktów (wojen) między państwami, ale zwiększyła się liczba konfliktów wewnętrznych w krajach (wojny domowe). W 2007 roku ONZ

5 realizowało 17 misji pokojowych na całym świecie. Jednak pomimo że wojna jest wciąż stałym elementem informacji przekazywanych w mediach, badania pokazują, że ogólna liczba konfliktów na świecie spadła gwałtownie od lat 90-tych. Dotyczy to także liczby osób zabitych w tych konfliktach. Główną przyczynę stanowi zdaniem badaczy wzrost międzynarodowego zaangażowania, m. in. za sprawą ONZ, w przeciwdziałanie i ograniczanie konfliktów. Może jest więc nadzieja, że w świecie nastanie w przyszłości pokój. To jak będzie wyglądała przyszłość zależy od wielu różnych czynników. Pewne jest to, że istnieją ludzie, którzy tworzyli historię i ludzie którzy chcą kształtować przyszłość. Każdy z nas bierze w tym udział. Ty także. DO ZAPAMIĘTANIA zlikwidować biedę zagwarantować wszystkim edukację zatrzymać globalne ocieplenie zlikwidować międzynarodowy terroryzm zapobiec rozpowszechnianiu broni jądrowej rozwiązać problem palestyński osiągnąć pokój na całym świecie chronić uchodźców zapewnić respektowanie praw człowieka kupić prezent urodzinowy dla żony Znajdź odpowiedź 1 Dlaczego tak wielu imigrantów o niezachodnim pochodzeniu przybyło do Norwegii pod koniec lat 60-tych? 2 Dlaczego do Norwegii przybyło wielu uchodźców w latach 70-tych? 3 Dlaczego wielu Norwegów zaczęło wyjeżdżać na wakacje za granicę? 4 Co to jest WTO? 5 Kto otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 2007 roku i dlaczego? 6 Co oznacza określenie zrównoważony rozwój? 7 Co to jest Milenijny Projekt Rozwoju? Dyskutuj! 8 Sześciu Pakistańczyków w piżamach i sandałach przybyło wczoraj do Fornebu doniosły gazety w 1968 roku. Czy mogłoby się to ukazać we współczesnej gazecie? Dlaczego/ dlaczego nie? Co taki nagłówek prasowy opowiada o czasach, w których został napisany? 9 Co wyglądałoby inaczej w dzisiejszej Norwegii, jeśli w kraju nie byłoby żadnych imigrantów? 10 Czy myślisz, że w przyszłości zniknie bieda? Dlaczego/ dlaczego nie? 11 Czy czujesz, że jesteś częścią globalnej wioski? Czy wszyscy ludzie na Ziemi należą do tej wioski? 12 Jakie widzisz pozytywne i negatywne skutki globalizacji? Zadanie 13 Przygotuj wywiad z osobą która przybyła do Norwegii z innego kraju. Spytaj jakie warunki panowały w ojczyźnie, oraz kiedy i dlaczego ta osoba przeniosła się do Norwegii. Jak wyglądało zetknięcie się z Norwegią? Wymysł więcej pytań. Później możesz zaprezentować swoim kolegom i koleżankom to, czego się dowiedziałeś. 14 Znajdź wiele przykładów konfliktów w innych częściach świata, które doprowadziły uchodźców do Norwegii. Wybierz jeden przykład i przygotuj gazetkę ścienną lub

6 komputerową prezentację tego konfliktu. Wykorzystaj encyklopedię, lub internet do znalezienia przyczyny konfliktu. Ustal także ile osób z tego terenu przybyło do Norwegii. Możesz to sprawdzić wchodząc na stronę internetową 15 Przeczytaj wykres pokazujący wzrost ilości wycieczek samolotami czarterowymi z Norwegii od 1960 do 2005 roku. 16 Gdzie obecnie na świecie ONZ ma rozmieszczone swoje siły pokojowe? Wejdź na stronę i dowiedz się tego. Sporządź mapę świata pokazującą gdzie realizowane są te operacje. 17 Spróbuj ustalić jak wygląda sytuacja na świecie w kontekście celów milenijnych. Jakie cele zostały osiągnięte, a które zdają się być nie do osiągnięcia? Informacje na ten temat możesz znaleźć na stornie internetowej ONZ 18 Spójrz na tabelę na stronie 131. Opisz własnymi słowami co ona pokazuje. Do źródeł! 19 Przeczytaj oświadczenie Norweskiego Komitetu Noblowskiego na stronie 135. a Co mogłoby się wydarzyć w przyszłości, według tego oświadczenia? b W jaki sposób, zdaniem Komitetu Noblowskiego, zmiany klimatu mogą grozić pokojowi na świecie?

W jaki sposób Rotary może pomagać?

W jaki sposób Rotary może pomagać? W jaki sposób Rotary może pomagać? Co spowodowało ideę powstanie grupy klimatycznej? Panel klimatyczny ONZ (IPCC) 2007: Duże prawdopodobieństwo globalnego ocieplenia klimatu. Fińska delegacja DGEs w Instytucie

Bardziej szczegółowo

Kierunki migracji: USA, Indie, Pakistan, Francja, RFN

Kierunki migracji: USA, Indie, Pakistan, Francja, RFN Dane statystyczne Wzrost natężenia migracji Zmiana kontekstu migracji Rozwój komunikacji: internet, skype Nowoczesny transport Koniec zimnej wojny Globalizacja Wybuch nacjonalizmów Wydarzenia polityczne

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Raport o stanie środowiska świata Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Globalne Tematyczne Edukacyjne Regionalne Milenijne Cele Rozwoju (ONZ, 2000) (7) Stosować zrównoważone

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Brak wody jest torturą

Brak wody jest torturą Brak wody jest torturą Brak dostępu do wody pitnej nie uśmierca w sposób spektakularny i czytelny dla opinii publicznej jak powodzie, trzęsienia ziemi i wojny. Jego ofiary odchodzą w ciszy są to przede

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie...

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie... Spis treści Przedmowa.............................................................. 11 Strona internetowa książki................................................. 14 Uwagi na temat statystyk migracyjnych......................................

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY II W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca wymienić charakterystyczne Afryki.

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład I Podstawowe pojęcia i formy integracji Integracja ekonomiczna Stopniowe i dobrowolne eliminowanie granic ekonomicznych między niepodległymi państwami,

Bardziej szczegółowo

Współczesne problemy rozwojowe Kenii

Współczesne problemy rozwojowe Kenii Warszawa, listopad 2006 Natalia Ćwik Współczesne problemy rozwojowe Kenii Scenariusz zajęć z edukacji globalnej dla szkół ponadgimnazjalnych Informacje o scenariuszu: Pojęcie rozwoju gospodarczego i związane

Bardziej szczegółowo

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia podstawowe jednostki Europy; wymienić podstawowe

Bardziej szczegółowo

LOT URUCHOMI BEZPOŚREDNIE POŁĄCZENIE Z KRAKOWA DO CHICAGO

LOT URUCHOMI BEZPOŚREDNIE POŁĄCZENIE Z KRAKOWA DO CHICAGO LOT URUCHOMI BEZPOŚREDNIE POŁĄCZENIE Z KRAKOWA DO CHICAGO 2016-11-21 Już od lipca przyszłego roku Dreamlinery LOT-u obsłużą bezpośrednie połączenie z Krakowa do Chicago. Rejsy na tej trasie będą wykonywane

Bardziej szczegółowo

Idea projektu Szkoła Globalna

Idea projektu Szkoła Globalna SZKOŁA GLOBALNA W bieżącym roku szkolnym nasza szkoła stara się o tytuł Szkoły Globalnej. W tym celu realizujemy w szkole międzynarodowy projekt realizowany dzięki pomocy finansowej Unii Europejskiej i

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNE ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE AKP-UE

WSPÓLNE ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE AKP-UE WSPÓLNE ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE AKP-UE Komisja Rozwoju Gospodarczego, Finansów i Handlu 20.4.2006 APP 3856/1-16 POPRAWKI 1-16 Projekt sprawozdania (APP 3856/1-16) Nita Deerpalsing (Mauritius) i Nirj

Bardziej szczegółowo

W JAKIM NASTROJU POLACY ROZPOCZĘLI NOWY ROK? WSKAŹNIK ZADOWOLENIA CORAZ NIŻSZY Q1 2013

W JAKIM NASTROJU POLACY ROZPOCZĘLI NOWY ROK? WSKAŹNIK ZADOWOLENIA CORAZ NIŻSZY Q1 2013 W JAKIM NASTROJU POLACY ROZPOCZĘLI NOWY ROK? WSKAŹNIK ZADOWOLENIA CORAZ NIŻSZY Q1 2013 NAJNIŻSZY WYNIK W HISTORII BADANIA CCI W POLSCE W pierwszym kwartale 2013 roku wskaźnik optymizmu Polaków spadł do

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Konsument na wakacjach. Raport Instytutu Badawczego IPC dla Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Konsument na wakacjach. Raport Instytutu Badawczego IPC dla Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Raport Instytutu Badawczego IPC dla Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1 Informacje o badaniu Wyniki badań Wnioski i porównanie 2 Informacje o badaniu Wyniki badań Wnioski i porównanie 3 Badanie

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZALICZENIA ĆWICZEŃ WNOPIP

ZASADY ZALICZENIA ĆWICZEŃ WNOPIP ZASADY ZALICZENIA ĆWICZEŃ WNOPIP mgr. Aleksandra Spychalska aleksandra.spychalska@prawo.uni.wroc.pl konsultacje: sala 307 budynek A poniedziałki godz. 14.45-15.45 wtorki godz. 11.15-12.15 ZASADY ZALICZENIA

Bardziej szczegółowo

Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów

Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów terminu Eurazja świata Eurazję i Azję wymienia przykłady kontrastów geograficznych Azji wybrane elementy linii brzegowej Azji i podaje ich nazwy wymienia czynniki

Bardziej szczegółowo

Konsument na wakacjach. Raport TNS Polska dla. Konsument na wakacjach

Konsument na wakacjach. Raport TNS Polska dla. Konsument na wakacjach Raport TNS Polska dla Spis treści 1 Informacje o badaniu 3 2 3 Wyniki badania 7 4 Podsumowanie 5 Monitoring głównych wyników na przestrzeni lat 15 2 1 Informacje o badaniu Metodologia badania Próba Technika

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Wzorem lat ubiegłych Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide de Gasperi

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

Bardziej szczegółowo

ONZ dla młodych ludzi

ONZ dla młodych ludzi Prezentacja Ośrodka Informacji ONZ ONZ dla młodych ludzi Slajd 1: Strona tytułowa Slajd 2: Wprowadzenie W tej prezentacji dowiesz się o: współpracy ONZ z młodymi ludźmi i inicjatywach na ich rzecz Forum

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Wstęp 9. Rozdział 2 [Roman Kuźniar]

Wstęp 9. Rozdział 2 [Roman Kuźniar] Spis treści [Roman Kuźniar] Wstęp 9 Rozdział 1 [Roman Kuźniar] Ewolucja problemu bezpieczeństwa rys historyczny 18 1. Pierwsze traktaty o pokoju i równowadze sił 19 2. Liga Narodów niedoceniony wynalazek

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Prof. UEK dr hab. Edward Molendowski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

Nie ma chyba nikogo, kto by nie stawiał sobie pytania o przyszłość swoją, najbliższych, kraju czy świata.

Nie ma chyba nikogo, kto by nie stawiał sobie pytania o przyszłość swoją, najbliższych, kraju czy świata. Nie ma chyba nikogo, kto by nie stawiał sobie pytania o przyszłość swoją, najbliższych, kraju czy świata. Tym bardziej, że ogromna jest dynamika zmian jakich jesteśmy światkami w ostatnich kilkudziesięciu

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q1 2016

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q1 2016 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q1 2016 Wskaźnik zadowolenia polskich konsumentów wyższy od europejskiej średniej, pierwszy raz od Q4 11 Po dwupunktowym spadku w Q4 15 wskaźnik

Bardziej szczegółowo

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY _ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego AON wewn. 4969/97 QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY. Redakcja naukowa prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

W JAKI SPOSÓB PRZENOŚNE KABINY TOALETOWE WPŁYWAJĄ NA ŚWIAT

W JAKI SPOSÓB PRZENOŚNE KABINY TOALETOWE WPŁYWAJĄ NA ŚWIAT W JAKI SPOSÓB PRZENOŚNE KABINY TOALETOWE ( I TY ) WPŁYWAJĄ NA ŚWIAT 473 MILL MilL mil Przenośne toalety mają dynamiczny wpływ na światowe zasoby wody. Każdego dnia 473,000,000 litrów wody są zaoszczędzane

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

Procesy globalizacyjne

Procesy globalizacyjne Procesy globalizacyjne Cele lekcji pojęcie globalizacja ; płaszczyzny globalizacji; przykłady procesów globalizacji; wpływ globalizacji na rozwój społeczno-gospodarczy regionów; skutki globalizacji dla

Bardziej szczegółowo

BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006

BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006 BS/181/2006 POLACY, WĘGRZY, CZESI I SŁOWACY O SYTUACJI NA BLISKIM WSCHODZIE KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2006 PRZEDRUK I ROZPOWSZECHNIANIE MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

w s p i e r a j ą Ś w i a t o w y P r o g r a m Ż y w n o ś c i o w y

w s p i e r a j ą Ś w i a t o w y P r o g r a m Ż y w n o ś c i o w y w s p i e r a j ą Ś w i a t o w y P r o g r a m Ż y w n o ś c i o w y Piosenka Shakiry La La La (Brazil 2014),to nasz mały wkład w pokazanie światu dokonań Światowego Programu Żywnościowego na rzecz walki

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 69--69; 68-7-0 UL. ŻURAWIA A, SKR. PT. INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 69-6-9, 6-76- 00-0 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl TELEFAX

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Spraw Zagranicznych 2009 2008/2239(INI) 12.12.2008 POPRAWKI 1-22 Giorgos Dimitrakopoulos (PE414.226v01-00) w sprawie drugiego strategicznego przeglądu energetycznego (2008/2239(INI))

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ, RADY I EUROPEJSKIEGO BANKU INWESTYCYJNEGO

ZAŁĄCZNIK KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ, RADY I EUROPEJSKIEGO BANKU INWESTYCYJNEGO KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.6.2016 r. COM(2016) 385 final ANNEX 3 ZAŁĄCZNIK do KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ, RADY I EUROPEJSKIEGO BANKU INWESTYCYJNEGO w sprawie

Bardziej szczegółowo

Temat: Klimat dla wojen, czyli o zależności pomiędzy zmianami klimatycznymi a konfliktami zbrojnymi

Temat: Klimat dla wojen, czyli o zależności pomiędzy zmianami klimatycznymi a konfliktami zbrojnymi Artur Brzeziński Temat: Klimat dla wojen, czyli o zależności pomiędzy zmianami klimatycznymi a konfliktami zbrojnymi Przedmiot: wiedza o społeczeństwie Poziom: gimnazjum Podstawa programowa kształcenia

Bardziej szczegółowo

Afryki Subsaharyjskiej

Afryki Subsaharyjskiej Dostęp do edukacji w krajach Abstrakt Afryki Subsaharyjskiej Dostęp do edukacji jest podstawowym warunkiem rozwoju wszystkich państw. Szczególnie istotne jest nauczanie najmłodszych obywateli, bo to oni

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.1.2015 r. COM(2015) 33 final 2015/0023 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY ustalająca stanowisko, jakie ma zająć Unia Europejska w ramach Rady Generalnej Światowej Organizacji

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Globalizacja gospodarki Dr Katarzyna Czech Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 kwietnia 2011 r. Gospodarka światowa zbiorowość różnych podmiotów Państwa Przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

MIGRANTS AND CITIES: NEW PARTNERSHIPS TO MANAGE MOBILITY

MIGRANTS AND CITIES: NEW PARTNERSHIPS TO MANAGE MOBILITY MIGRANTS AND CITIES: NEW PARTNERSHIPS TO MANAGE MOBILITY Official Launch 18 grudnia 2015, Warszawa Światowy Raport na temat Migracji Światowy Raport na temat Migracji 2015 Migranci i Miasta: Nowe Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

Otwarty Świat. Atrakcyjność Inwestycyjna Europy Raport Ernst & Young 2008

Otwarty Świat. Atrakcyjność Inwestycyjna Europy Raport Ernst & Young 2008 Otwarty Świat Atrakcyjność Inwestycyjna Europy Raport Ernst & Young 2008 Dane dotyczące raportu 834 menedżerów z 43 krajów Badane firmy pochodziły z 5 głównych sektorów: 2 37% przemysł, sektor motoryzacyjny

Bardziej szczegółowo

Podziały społeczne i segregacja:

Podziały społeczne i segregacja: Podziały społeczne i segregacja: Warszawa na tle innych stolic Europy Dr hab. Szymon Marcińczak Uniwersytet Łódzki 9 grudnia 2015, Warszawa, Muzeum Warszawskiej Pragi Plan Segregacja społeczna: procesy,

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia stacjonarne. Semestr I. Globalizacja i regionalizacja. Metodologia badań. Studia nad bezpieczeństwem

KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia stacjonarne. Semestr I. Globalizacja i regionalizacja. Metodologia badań. Studia nad bezpieczeństwem KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia stacjonarne Semestr I Strona 1 Nazwa Przedmioty składowe Forma rozliczenia Liczba godzin Liczba punktów dla ECTS dla Globalizacja i regionalizacja Globalizacja

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders Azja w stosunkach międzynarodowych dr Andrzej Anders Japonia współczesna Japonia jest jednym z nielicznych krajów pozaeuropejskich, które uniknęły kolonizacji w XIX w. Wraz z wzrostem mocarstwowości Japonii

Bardziej szczegółowo

Podróżnicy. i ścieżki zakupu. Wpływ marketingu efektywnościowego na inspiracje i wybór w branży turystycznej. tradedoubler.com

Podróżnicy. i ścieżki zakupu. Wpływ marketingu efektywnościowego na inspiracje i wybór w branży turystycznej. tradedoubler.com Podróżnicy i ścieżki zakupu Wpływ marketingu efektywnościowego na inspiracje i wybór w branży turystycznej tradedoubler.com Europejczycy chcą wybierać hotele, loty i oferty wakacyjne na swoich własnych

Bardziej szczegółowo

w Zespole Szkół im. Korpusu Ochrony Pogranicza w Szydłowcu

w Zespole Szkół im. Korpusu Ochrony Pogranicza w Szydłowcu w Zespole Szkół im. Korpusu Ochrony Pogranicza w Szydłowcu Zespół Szkół im. Korpusu Ochrony Pogranicza w Szydłowcu uczestniczy w projekcie Edukacja globalna. Liderzy edukacji na rzecz rozwoju realizowanym

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

SM MLEKPOL komentuje sytuację na rynku mleka

SM MLEKPOL komentuje sytuację na rynku mleka .pl https://www..pl SM MLEKPOL komentuje sytuację na rynku mleka Autor: materiały firmowe Data: 2 listopada 2016 SM MLEKPOL podaje prognozy rynkowe na koniec 2016 r. i rok następny. Dodatkowo sytuację

Bardziej szczegółowo

OD STAROŻYTNOŚCI DO R.

OD STAROŻYTNOŚCI DO R. Spis treści WSTĘP 13 Rozdział 1 Dzieje CYPRU OD STAROŻYTNOŚCI DO 1878 R. 1.1. Historia Cypru do podboju tureckiego w 1571 r. 21 1.2. Cypr pod rządami Turków w latach 1571-1878 27 1.3. Sytuacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Gdy żołnierzom nie wolno strzelać, czyli operacje pokojowe ONZ. Autor: Artur Brzeziński

Gdy żołnierzom nie wolno strzelać, czyli operacje pokojowe ONZ. Autor: Artur Brzeziński Gdy żołnierzom nie wolno strzelać, czyli operacje pokojowe ONZ Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają podstawowe informacje na temat celów i struktury Organizacji Narodów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013.

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013. Polscy konsumenci a pochodzenie produktów.. Spis treści Wstęp 3 1. Jak często sprawdzacie Państwo skład produktu na etykiecie? 4 2. Jak często sprawdzacie Państwo informację o kraju wytworzenia produktu

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać :14:14

Co kupić, a co sprzedać :14:14 Co kupić, a co sprzedać 015-06-15 11:14:14 Kraje Unii Europejskiej są trzecim po Chinach i USA partnerem handlowym Japonii, natomiast Japonia zajmuje siódme miejsce w obrotach UE z zagranicą. Największym

Bardziej szczegółowo

Ryszard Unia Europejska

Ryszard Unia Europejska A 377214 Ryszard Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych Wydawnictwo Naukowe Scholar Warszawa 2003 Spis treści Wstęp 13 Rozdział I Budowanie unii politycznej państw Wspólnoty Europejskiej:

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA. Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA. Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej I. Źródła informacji geograficznej i sposoby ich wykorzystania. II. Funkcjonowanie światowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15

Spis treści. Słowo wstępne... 11. Przedmowa do czwartego wydania... 13. Wykaz skrótów... 15 Spis treści Słowo wstępne............................................................ 11 Przedmowa do czwartego wydania.......................................... 13 Wykaz skrótów............................................................

Bardziej szczegółowo

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK polish.poland.usembassy.gov Facebook www.facebook.com/usembassywarsaw YouTube www.youtube.com/user/usembassywarsaw Twitter twitter.com/usembassywarsaw USA & Poland Polska

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony

Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS zakres rozszerzony semestr piąty ( klasa III) Dział I. PRAWO 1. Prawo i systemy prawne normy prawne i ich charakter koncepcje budowy normy prawnej źródła norm prawnych system

Bardziej szczegółowo

TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać

TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać - Jeśli chodzi o nasze bezpieczeństwo zewnętrzne, to najważniejszymi wyzwaniami stojącymi przed Polską jest - do czego naszych sojuszników staramy

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń:

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: GEOGRAFIA III etap edukacyjny 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: 10.3. analizuje wykresy i dane liczbowe dotyczące rozwoju ludnościowego i urbanizacji w Chinach; wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec lipca 2012 r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W lipcu nieznacznie

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Sytuacja polityczna Po zwycięstwie Ligi Katolickiej w bitwie pod Białą Górą niedaleko Pragi w 1620 roku rządy zostały przejęte przez Ferdynanda II. (1620-1637).

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

Przepisy celne na świecie

Przepisy celne na świecie Ostatnia aktualizacja: 13.04.2016 1. esky.pl 2. Porady dla podróżnych Loty Bagaż Ciąża a lot samolotem Odprawa i obsługa pasażera Dziecko w samolocie Zwierzęta Zdrowie i bezpieczeństwo Informacje celne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych. Kultura w 2008 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych. Kultura w 2008 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 28 sierpnia 2009 r. Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Kultura w 2008 roku 1 WYDATKI NA KULTURĘ Wydatki

Bardziej szczegółowo

Organizacje międzynarodowe

Organizacje międzynarodowe Organizacje międzynarodowe Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) Narody Zjednoczone - są międzynarodową organizacją o charakterze powszechnym, działąjącą w wielu płaszczyznach i grupująca prawie wszystkie

Bardziej szczegółowo

OPINIE LUDNOŚCI Z KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ O IMIGRANTACH I UCHODŹCACH

OPINIE LUDNOŚCI Z KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ O IMIGRANTACH I UCHODŹCACH BS/60/2005 OPINIE LUDNOŚCI Z KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWEJ O IMIGRANTACH I UCHODŹCACH KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2005 PRZEDRUK MATERIAŁÓW CBOS W CAŁOŚCI LUB W CZĘŚCI ORAZ WYKORZYSTANIE DANYCH EMPIRYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA. Wydział: Filologiczno-Historyczny Kierunek: Stosunki Międzynarodowe

PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA. Wydział: Filologiczno-Historyczny Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Wydział: Filologiczno-Historyczny Kierunek: Stosunki Międzynarodowe PLAN STUDIÓW STACJONARNYCH DRUGIEGO STOPNIA Rodzaj zajęć: I W/WS II C/K/L/P/ PZ/S III PW/PE /KZ Rozkład godzin Piotrków Trybunalski,

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW

WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW WSPIERAMY EUROPARLAMENTARZYSTÓW 3 / ZAPEWNIENIE NISKOWĘGLOWEJ PRZYSZŁOŚCI Europa zobowiązała się do obniżenia globalnego wzrostu temperatury do 2 C. Oczekuje się, że poniżej tego poziomu uda się uniknąć

Bardziej szczegółowo

ONZ dla młodych ludzi. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie

ONZ dla młodych ludzi. Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie ONZ dla młodych ludzi Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie W tej prezentacji dowiesz się o: współpracy ONZ z młodymi ludźmi i inicjatywach na ich rzecz Forum Młodzieży problemach, z jakimi boryka się młodzież

Bardziej szczegółowo

Pierwszy dzień wiosny i pory roku

Pierwszy dzień wiosny i pory roku Pierwszy dzień wiosny i pory roku W ostatnim czasie przygotowałem kilka skryptów GrADS, których zadaniem było obliczenie średnich wieloletnich wartości danego parametru. Głównie chodziło tu o średnie wieloletnie

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania historyczne, polityczne i ekonomiczne stosunków UE-Rosja. 1.Rosyjskie zasoby surowców energetycznych oraz zarys historyczny odkryć

Uwarunkowania historyczne, polityczne i ekonomiczne stosunków UE-Rosja. 1.Rosyjskie zasoby surowców energetycznych oraz zarys historyczny odkryć Spis treści: Wstęp Rozdział I Znaczenie problemów energetycznych dla bezpieczeństwa państw 1.Energia, gospodarka, bezpieczeństwo 1.1.Energia, jej źródła i ich znaczenie dla człowieka i gospodarki 1.2.Energia

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie

Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Wtorek, 27 października 2015, 11:05 Strona znajduje się w archiwum. Piątek, 11 września 2015 Szefowa MSW: Działamy solidarnie i odpowiedzialnie - Działania polskiego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

klimat.edu.pl nie podgrzewaj atmosfery

klimat.edu.pl nie podgrzewaj atmosfery nie podgrzewaj atmosfery foto: Flash Press Media Organizator projektu: Ośrodek Działań Ekologicznych Źródła Projekt dofinansowany ze środków: Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

Społeczno-gospodarcze problemy Azji Centralnej i Kaukazu Południowego jako element kształcenia studentów i młodzieży

Społeczno-gospodarcze problemy Azji Centralnej i Kaukazu Południowego jako element kształcenia studentów i młodzieży Społeczno-gospodarcze problemy Azji Centralnej i Kaukazu Południowego jako element kształcenia studentów i młodzieży Instytut Wschodni UAM moduł: Mapa problematyki społeczno-gospodarczej Kaukazu Południowego

Bardziej szczegółowo

Organizacje międzynarodowe

Organizacje międzynarodowe A 357210 Ewa Latoszek, Magdalena Proczek Organizacje międzynarodowe Założenia, cele, działalność Podręcznik akademicki Warszawa 2001 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 15 Wstęp 23 Rozdział I. Organizacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Socjologia. jest nauką, która pozwala zrozumieć, wyjaśnić i przewidzieć procesy jakie mają miejsce we współczesnym świecie.

Socjologia. jest nauką, która pozwala zrozumieć, wyjaśnić i przewidzieć procesy jakie mają miejsce we współczesnym świecie. SOCJOLOGIA Socjologia jest nauką, która pozwala zrozumieć, wyjaśnić i przewidzieć procesy jakie mają miejsce we współczesnym świecie. BO Z NAMI NIE BĘDZIESZ SIĘ NUDZIŁ Socjologia dostarcza wiedzy, bez

Bardziej szczegółowo

Azja w Stosunkach Międzynarodowych. Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo Wschodniej

Azja w Stosunkach Międzynarodowych. Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo Wschodniej Azja w Stosunkach Międzynarodowych Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo Wschodniej Logo i flaga ASEAN ASEAN Stowarzyszenie Krajów Azji Południowo Wschodniej (ang. Association of Southeast Asian Nations

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

, , ZAGROŻENIA DLA ŚWIATA WARSZAWA, LIPIEC 96

, , ZAGROŻENIA DLA ŚWIATA WARSZAWA, LIPIEC 96 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie. Ewidencja Danych Osobowych miasta lub gminy

Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie. Ewidencja Danych Osobowych miasta lub gminy Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie Ewidencja Danych Osobowych miasta lub gminy 2 Ewidencja Danych Osobowych: dla instytucji rządowych i dla Ciebie Ewidencja Danych Osobowych

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.3.2010 KOM(2010)78 wersja ostateczna KOMUNIKAT KOMISJI Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet Deklaracja Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

BIURO RADCY HANDLOWEGO AMBASADY REPUBLIKI BUŁGARII W WARSZAWIE. Polsko - Bułgarskie Forum Gospodarcze Tak daleko, a tak blisko Sofia, r.

BIURO RADCY HANDLOWEGO AMBASADY REPUBLIKI BUŁGARII W WARSZAWIE. Polsko - Bułgarskie Forum Gospodarcze Tak daleko, a tak blisko Sofia, r. BIURO RADCY HANDLOWEGO AMBASADY REPUBLIKI BUŁGARII W WARSZAWIE Polsko - Bułgarskie Forum Gospodarcze Tak daleko, a tak blisko Sofia, 17.05.2017r. 1 ZAKRES PREZENTACJI Geopolityczne znaczenie Polski i Bułgarii;

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

czy warto Instrukcja dla nauczyciela: Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie Realizowany zapis podstawy programowej: Cele ćwiczenia: S 57

czy warto Instrukcja dla nauczyciela: Przedmiot: Wiedza o społeczeństwie Realizowany zapis podstawy programowej: Cele ćwiczenia: S 57 ĆWICZENIE 9 ĆWICZENIE 9 Wiedza o społeczeństwie czy warto pomagać? S 57 część opisowa Ćwiczenie ma wywołać dyskusję uczniów i uczennic o różnych motywach pomagania innym, szczególnie w kontekście katastrofy

Bardziej szczegółowo

Dariusz SZYMAŃSKI. Współpraca Unii Europejskiej w ramach pomocy humanitarnej i rozwojowej.

Dariusz SZYMAŃSKI. Współpraca Unii Europejskiej w ramach pomocy humanitarnej i rozwojowej. Dariusz SZYMAŃSKI Współpraca Unii Europejskiej w ramach pomocy humanitarnej i rozwojowej. Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Podstawa Prawna. 3. ECHO 4. MDG`s Millenijne Cele Rozwoju 5. Podsumowanie/wnioski

Bardziej szczegółowo