Wielki Lama z Regent s Park Road

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wielki Lama z Regent s Park Road"

Transkrypt

1 ROZDZIAŁ 7 Wielki Lama z Regent s Park Road Engelsowi nie było łatwo zaaklimatyzować się w Londynie. Trudno jest przyzwyczaić się do ponurej pogody i przeważnie ponurych ludzi, do ekskluzywności, do podziału klasowego w życiu towarzyskim, do życia w czterech ścianach, jak to nakazuje tutejszy klimat. Co więcej, trzeba nieco utemperować energię życiową przywiezioną z kontynentu, obniżyć barometr radości życia z 760 milimetrów do 750, powiedzmy, aby się stopniowo przyzwyczaić. Ale ta zachmurzona, zasnuta mgłą stolica miała też swoje zalety, ponieważ człowiek powoli dostosowuje się do tutejszych warunków, odkrywa, że mają one również swoje dodatnie strony, że ludzie są tu na ogół bardziej bezpośredni i solidniejsi niż gdzie indziej, że żadne miasto nie nadaje się tak do pracy naukowej jak Londyn i że brak szykan policyjnych także przecież kompensuje wiele rzeczy 1. W rzeczywistości Londyn okazał się idealnym domem dla Engelsa, kiedy już powrócił do swojej ulubionej roli doradcy Marksa i uniwersalnego propagandysty. Natychmiast wybrany do Rady Generalnej Międzynarodowego Stowarzyszenia Ludzi Pracy (znanego powszechnie jako Międzynarodówka), Engels przystąpił do pracy za kulisami, narzucając doktrynę Kapitału i tępiąc ideologiczne odchylenia. Jako odpowiedzialny za korespondencję sekretarz Międzynarodówki na Belgię, potem Włochy, Hiszpanię, Portugalię i Danię, zajmował się faktycznie koordynacją walki proletariatu na całym kontynencie. Jego namiętność do podstawowej działalności politycznej, magiczne zdolności organizatorskie i zdolność do błyskawicznego pisania kłujących artykułów polemicznych czyniła zeń idealnego kandydata do utrzymywania w karbach zwaśnionych frakcji europejskiej lewicy. Mówiąc słowami austriackiego komunisty Victora Adlera, okazał się wielkim taktykiem międzynarodowego socjalizmu. A kierował tą skomplikowaną, wielogłową machiną ze swojego gabinetu przy Regent s Park Road 122, na wyjątkowo drogim obecnie północnym przedmieściu Londynu, Primrose Hill. Wszystko to zaaranżowała dla niego Jenny Marks.

2 220 Komunista we fraku Trochę w stylu Margaret Schlegel po pierwszym zetknięciu z Howards End, podekscytowana pani Marks napisała do Engelsa w Manchesterze w lipcu 1870 roku: Znalazłam teraz dom, którym jesteśmy wszyscy zachwyceni ze względu na jego przecudne, wolne usytuowanie. Wiedziała dokładnie, czego potrzebuje Engels dla swojej przeprowadzki na południe: czterech, a jeszcze lepiej pięciu sypialni, gabinetu, dwóch salonów, kuchni i, zważywszy na astmę Lizzy, żadnych większych różnic poziomów. Znajduje się na samym Primrose Hill, tak że ze wszystkich frontowych pokoi otwiera się wspaniały widok na rozległą przestrzeń. Przy tym dookoła, na bocznych ulicach, są shops wszelkiego rodzaju, tak że Pańska żona będzie mogła wszelkie sprawunki sama załatwiać. W środku dom szczycił się imponującą kuchnią, była też bardzo duża łazienka z wielką wanną. Jenny, która najwyraźniej nie wyzbyła się jeszcze swojego burżuazyjnego upodobania do własności, uważała, że najlepiej będzie, gdyby Pana żona od razu z Panem przyjechała i sama wszystko dokładnie obejrzała wszyscy będziemy ogromnie radzi widzieć ją u nas 2. Zadomowiony przy Regent s Park Road, Engels znalazł się znowu tam, gdzie pragnął być, żyjąc otwarcie z Lizzy (konwenanse społeczne burżuazyjnego Manchesteru już się nie liczyły), dobre dziesięć minut marszu od Marksa i jego rodziny. Blisko, lecz nie za blisko. A przede wszystkim Engels wrócił na polityczny firmament, walcząc o sprawę komunistyczną ramię w ramię ze swoim długoletnim współpracownikiem. W miarę jak ich idee docierały do industrializujących się gwałtownie rejonów Europy, a tam, gdzie pozwalały na to władze, powstawały partie socjalistyczne, opinie starych londyńczyków albo dwóch ojców duchowych, jak ich nazywano, nabierały coraz większego znaczenia. Codziennie, z każdą pocztą, przychodziły do jego domu gazety i listy we wszystkich językach europejskich wspominał Paul Lafargue i to zdumiewające, jak znajdował czas, mimo całej pozostałej pracy, żeby je przeglądać, przechowywać i pamiętać zasadniczą treść ich wszystkich. Niezwykłe zdolności lingwistyczne Engelsa od rosyjskiego do portugalskiego i rumuńskiego (jak również regionalne dialekty, takie jak prowansalski i kataloński) oznaczały, że jako korespondujący sekretarz Międzynarodówki stawiał sobie za punkt honoru odpowiadać w języku, w którym do niego napisano. Ponadto Engels odpowiadał za redagowanie i autoryzowanie oficjalnych wykładni kanonu marksistowskiego. Kiedy coś z jego pism, albo z pism Marksa, było tłumaczone na inne języki, tłumacz zawsze przesyłał mu tłumaczenie do zatwierdzenia i korekty. Poza korespondencją napływał znajomy strumień emigrantów, uchodźców, oszustów i akolitów, przed którymi Engels niezawodnie otwierał drzwi. Przypominało to małą wieżę Babel jak zauważył kochanek Tussy, Edward Aveling. Ponieważ obecni byli nie tylko ci spośród nas, którzy naprawdę należeli do jego rodziny,

3 Wielki Lama z Regent s Park Road 221 lecz również socjaliści z innych krajów uczynili Regent s Park Road 122 swoją mekką 3. W ciągu poprzednich trzydziestu lat Primrose Hill stało się przedmiotem takiego właśnie opartego na zasadach klasowych planowania urbanistycznego, jakie Engels opisał w Położeniu klasy robotniczej w Anglii. Poprzednio jako wydzielony obszar wiejskich domków i gospodarstw na skraju Londynu zyskało niepochlebną reputację z powodu bliskości Chalk Farm Tavern spelunki słynącej z pijaństwa, prostytucji i bójek. Ale w połowie dziewiętnastego stulecia, kiedy lord Southampton i Eton College zaczęli zakładać wzorowe miasteczko, przekształcając otwarte pola w zbiorowisko odrębnych lub na wpół odrębnych posiadłości i położonych tarasowato ulic, okolica nabrała szlachetniejszego charakteru. Plany budowy aż do szczytu Primrose Hill zarzucono dopiero wówczas, kiedy królewski urząd do spraw nieruchomości wykupił parcelę i przekształcił otwarte pastwisko w schludny teren rekreacyjny dla klasy średniej. Dzięki renomowanym przedsiębiorcom budowlanym, z dobrze utrzymanym parkiem (gdzie nadal kwitną pierwiosnki) nic dziwnego, że teren szybko stał się przyjemnie zieloną, zamożną, lecz nie ostentacyjną dzielnicą dla klasy średniej 4. Oprócz przedsiębiorców budowlanych nowe sąsiedztwo Engelsa kształtowała również kolej żelazna. W Manchesterze kontury miasta wytyczała linia Leeds Liverpool; w Primrose Hill była to linia Londyn Birmingham. Tor kolejowy ze stacji Euston (nazwanej od wioski w jednym z majątków lorda Southampton w Suffolk) do New Street w Birmingham tworzył północną i wschodnią granicę, którą dopełniał od południa Regent s Canal. Za eleganckimi ulicami leżało przedmieście Londynu ukształtowane przez bezładne, brudne siły industrializacji. A mężczyźni i kobiety pracujący w tych zakładach przemysłowych snuli się, jak brudna mgła i para z pociągów, wzdłuż torów i po całej dzielnicy. Na skraju ulic do linii kolejowej przylegały ogromne zajezdnie, gdzie remontowano, zaopatrywano w węgiel i czyszczono pociągi. Niedaleko stał majestatyczny Round House w Chalk Farm, przeznaczony do większych prac inżynieryjnych. Była to hałaśliwa, cuchnąca, wyciskająca łzy z oczu okolica, gdzie płaty sadzy, często na cal szerokie, jak czarna koronka, unosiły się nieustannie, osiadając wszędzie. Wraz z pociągami przybyły setki mechaników, zawiadowców, lampiarzy, bagażowych, zwrotniczych i zamiataczy, którzy zapewnili lokatorów okolicznym domom i spragnioną klientelę niezliczonym pubom (których Engels, ze swoim zamiłowaniem do butelkowanego pilznera, raczej unikał) 5. Dzisiaj czteropiętrowy, przestronny dom Engelsa nadal stoi przy Regent s Park Road 122 naprzeciwko pubu Queens i po przekątnej od wejścia na Primrose Hill. Dzięki staraniom lokatorki Jenny Hutt (córki znanego działacza partii komunistycznej Allena Hutta) od 1971 roku znajduje się tam ufundowana przez

4

5 Londyńskie sąsiedztwo Marksa i Engelsa, Od A do Z z 1888 roku. Maitland Park Road 41, dom Marksa od 1875 do 1883 roku. Regent s Park Road 122, dom Engelsa od 1870 do 1894 roku.

6 224 Komunista we fraku Radę Miejską Londynu tablica, określająca Engelsa dosyć niewinnie jako filozofa politycznego. Sam dom w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku został podzielony na mieszkania, ale obchodząc go dookoła, nadal można zobaczyć, jak funkcjonował w latach siedemdziesiątych dziewiętnastego wieku, z kuchnią i łazienką w suterenie, salonem i jadalnią na parterze przedzielonymi podwójnymi drzwiami. Pierwsze piętro gdzie większość ludzi epoki wiktoriańskiej urządziłaby salon zostało przekształcone w przestronny gabinet Engelsa: przewiewny, dobrze oświetlony pokój do pracy z parkietem z norweskiej sosny, sięgającymi sufitu półkami na książki, wielkim kominkiem i wysokimi francuskimi oknami z widokiem na hałaśliwą Regent s Park Road, a dalej Primrose Hill. Engels był bardzo wybredny, jeśli chodzi o swój gabinet. Według jednego z gości pokoje przypominały raczej sale przyjęć niż gabinet naukowca 6. Następne dwa piętra przeznaczono na sypialnie dla niego, Lizzy, służących, bratanicy Pumps i okazjonalnych gości. Jednym z takich gości był niemiecki socjaldemokrata Eduard Bernstein, który w latach osiemdziesiątych często odwiedzał Regent s Park Road. Na górze zaczynaliśmy zaraz rozmowę polityczną, która często przybierała nader żywy charakter wspominał pewien burzliwy wieczór pod numerem 122. Wybuchowy temperament Engelsa, skrywający tak prawdziwie szlachetny charakter i wiele wspaniałych zalet, objawiał się tak samo niepowściągliwie jak jego żywiołowa radość życia właściwa Nadreńczykom. «Pij, młody człowieku!». I z tymi słowami, w środku gwałtownej dysputy, dolewał mi do kieliszka bordo, które zawsze miał w domu 7. Mimo swoich cygańskich upodobań Engels nigdy nie potrafił wyzbyć się całkowicie kalwińskiej etyki pracy. Po śniadaniu spędzał kilka godzin na studiach i korespondencji, zanim następował kulminacyjny punkt dnia: wizyta u Marksa w Maitland Villas. Engels przychodził zobaczyć się z moim ojcem codziennie wspominała Tussy. Czasami szli razem na spacer, ale równie często zostawali w pokoju mojego ojca, chodząc tam i z powrotem, każdy po swojej stronie pokoju, wiercąc dziury obcasami, kiedy się odwracali [...]. Często chodzili obok siebie w milczeniu. Albo znowu każdy z nich mówił o tym, co go właśnie zaprząta, dopóki nie stanęli twarzą w twarz i nie wybuchnęli śmiechem, uświadamiając sobie, że przez ostatnie pół godziny snuli całkowicie sprzeczne plany 8. Ilekroć wychodzili na spacer, była to żwawa, dyskursywna przechadzka na trasie półtorej mili niemieckiej w górę i wokół Hampstead Heath, gdzie Nadreńczycy wdychali więcej ozonu niż w całym Hanowerze. Później Engels często wracał na Primrose Hill, żeby wysłać pozostałe listy pocztą o 17.30, zanim około zjadł z Lizzy wczesną kolację. Potem znowu czytali, pili i rozmawiali, następnie jedli późną kolację i około 2.00 kładli się spać. Ten unormowany tryb życia zmieniał się całkowicie w niedzielę. W niedziele Engels prowadził dom otwarty. W te purytańskie dni, kiedy w Londynie

7 Wielki Lama z Regent s Park Road 225 nie urządzano żadnych zabaw, dom Engelsa był otwarty dla wszystkich, i nikt nie wychodził przed drugą lub trzecią nad ranem wspominał komunistyczny uchodźca August Bebel. Wszyscy socjaliści, krytycy i pisarze. Każdy, kto chciał się zobaczyć z Engelsem, po prostu przychodził byli mile widziani przy Regent s Park Road 122 na popołudniowej, zakrapianej winem rozmowie, z żołądkiem wypełnionym dosyć obfitą porcją mięsa i sałatki. Specjalnością domu był wiosenny dzban Maitrank majowego wina doprawionego marzanną. Śpiewali niemieckie pieśni ludowe przy akompaniamencie fortepianu albo Engels recytował swój ulubiony wiersz The Vicar of Bray (który przetłumaczył później na niemiecki do socjaldemokratycznego śpiewnika Vorwärts), podczas gdy śmietanka europejskiego socjalizmu od Karla Kautskiego i Williama Morrisa po Wilhelma Liebknechta i Keira Hardiego nadskakiwała człowiekowi, którego brytyjski marksista Henry Hyndman nazwał Wielkim Lamą z Regent s Park Road. Nie miało to nic wspólnego z niechlujnym wizerunkiem emigracyjnego, anarchistycznego nihilizmu brudnych pubów, potajemnych spotkań i pornoshopów Soho który nakreślił Joseph Conrad w Tajnym agencie. Światła były zapalone, okiennice otwarte, a pilzner lał się strumieniami. Noce wyborów do niemieckiego Reichstagu były szczególnie hałaśliwe. Wówczas Engels stawiał wielką skrzynkę specjalnego niemieckiego piwa, wydawał specjalną kolację, zapraszał swoich najbliższych przyjaciół. Potem, w miarę jak telegramy z różnych części Niemiec nadchodziły do późnej nocy, każdy telegram był otwierany, Generał odczytywał głośno jego treść, i jeśli było to zwycięstwo, piliśmy, a jeśli klęska, piliśmy także 9. Ale towarzyskim wydarzeniem roku było Boże Narodzenie, które Engels, znany ateista, świętował z zapałem godnym księcia Alberta. Według pamiętników Bernsteina Engels obchodził Boże Narodzenie na sposób angielski, który Karol Dickens opisał tak cudownie w Klubie Pickwicka. Pokój jest przystrojony zielonymi gałęziami różnego rodzaju, spomiędzy których, w odpowiednich miejscach, sterczy zdradziecka jemioła, dająca każdemu prawo do pocałowania osoby płci przeciwnej, która pod nią stoi albo przechodzi. Na stole głównym daniem jest ogromny indyk, a jeśli fundusze na to pozwalają, także wielka gotowana szynka. Kilka dodatkowych atrakcji jedną z nich jest deser znany jako ciastko ponczowe, jak wskazuje nazwa, nasączony brandy albo sherry poprzedza danie honorowe, pudding śliwkowy, podawany, w ciemnym pokoju, z płonącym rumem. Każdy z gości musi spróbować puddingu, podlanego obficie alkoholem, zanim płomień zgaśnie. Może to być niebezpieczne dla tych, którzy nie zachowują umiaru w konsumpcji towarzyszących win 10. Zważywszy na tak imponujący rejestr komunistycznych gości, trudno się dziwić, że Engels znajdował się pod baczną obserwacją sił porządkowych. Raport

8 226 Komunista we fraku Prefektury Policji w Paryżu ze stycznia 1874 roku opisuje Engelsa jako l ami et protégé de Karl Marx i un homme des lettres. Szpicel policyjny o kryptonimie Blatford, umieszczony naprzeciwko domu numer 122, był najwyraźniej zaniepokojony działalnością Engelsa i zameldował w sierpniu, że Engels est trés occupé, spędzając całe dnie z beaucoup d étrangers. W następnych latach, jak wynika z akt policyjnych, Engels też budził zaniepokojenie francuskiego rządu, ponieważ Blatforda zastąpił Jack, który znalazł egzemplarz wywrotowego czasopisma Le Socialiste w poczcie Engelsa 11. Brytyjska policja również zaczęła mu się przyglądać. Dla Engelsa, który skądinąd cenił sobie brak zainteresowania ze strony władz brytyjskich, nieporadni funkcjonariusze byli raczej źródłem rozbawienia niż irytacji. [...] co wieczór przechadza się przed naszym domem policjant zanotował w 1883 roku, kiedy on i Carl Schorlemmer chichotali za okiennicami. Ci idioci myślą widać, że fabrykujemy dynamit, gdy w rzeczywistości rozprawiamy o whisky 12. W 1916 roku mówiono, że ze szczytu Primrose Hill można usłyszeć huk dział nad Sommą. W 1871 roku, kiedy wojska Otto von Bismarcka ostrzeliwały Paryż, głuchy łoskot pruskich armat nie był słyszalny, lecz przy Regent s Park Road z pewnością odczuwano potężne wstrząsy Komuny Paryskiej. Po wybuchu wojny francusko-pruskiej Marks i Engels w skrytości ducha byli skłonni poprzeć Prusaków na takiej podstawie, że Bismarck wykonuje obecnie [...] część naszej roboty na swój sposób, mimo woli, ale jednak to robi. Ich nienawiść do Bonapartego była tak wielka, że wszystkie środki służące odsunięciu go od władzy wydawały się godne poparcia. Potem odkryli, że wróg mojego wroga może się okazać również moim wrogiem. Niemieckiemu filistrowi wskutek niespodziewanych zwycięstw, które zresztą nie są jego zasługą, szowinizm okrutnie uderzył do głowy zauważył Engels, kiedy Bismarck rozgromił armię francuską pod Sedanem we wrześniu 1870 roku. Gdy bonapartystowskie cesarstwo się rozpadło i zaprzysiężony został nowy, bardziej pokojowy francuski Rząd Obrony Narodowej, armia pruska nie wycofała się potulnie do swoich koszar, na co mieli nadzieję komuniści z Primrose Hill. Zamiast tego Bismarck zażądał ogromnej kontrybucji, oddania Alzacji i Lotaryngii i defilady na Polach Elizejskich (niemal wszystkiego, co uraziło francuską dumę w okresie poprzedzającym pierwszą wojnę światową). Nie patrzycie bowiem dalej swego nosa napisał Engels do swojego rozpromienionego brata Rudolfa na długie lata zrobiliście sobie wroga z Francji (która przecież nadal z wami graniczy) 13. Twarde powojenne żądania Bismarcka jedynie rozjątrzyły Francuzów, ponieważ dziesiątki tysięcy zaciągnęły się do levée en masse, aby na nowo podjąć walkę z Prusakami. Ale pospolite ruszenie nie mogło się mierzyć z dobrze wyszkolonymi, dobrze uzbrojonymi wojskami pruskimi, które raz po raz rozbijały w puch francuskich patrio-

9 Wielki Lama z Regent s Park Road 227 tów, póki walki nie osiągnęły punktu kulminacyjnego w bitwie o stolicę, gdzie zacięty opór stawiła paryska Gwardia Narodowa. Ale zamiast brać miasto szturmem, Prusacy postanowili się okopać i głodem zmusić 2,2 miliona mieszkańców do kapitulacji. Podczas oblężenia trwającego tygodnie, a później miesiące, niewzruszeni paryżanie rozszerzali stopniowo swój jadłospis o szczury, konie, psy, koty, a później cały inwentarz miejskiego ogrodu zoologicznego kangury i całą resztę. W miarę jak wokół Paryża zaciskał się pruski pierścień, w stolicy doszło do rozłamu pomiędzy umiarkowanymi politykami republikańskimi a rewolucjonistami, z których pierwsi domagali się zawieszenia broni, a drudzy straceńczego kontrataku. Kiedy sytuacja zaopatrzeniowa się pogorszyła, a Prusacy zaczęli bombardować miasto na chybił trafił, umiarkowany Adolphe Thiers postanowił wynegocjować kapitulację. Pierwszego marca 1871 roku Prusacy urządzili swój butny przemarsz poprzedzony dwa miesiące wcześniej proklamowaniem nowego Cesarstwa Niemieckiego w Sali Lustrzanej Wersalu a następnie pozostawili skrwawiony, głodny, gniewny Paryż własnemu losowi. Osiemnastego marca 1871 roku kontyngent francuskich wojsk rządowych pomaszerował na Montmartre, aby zażądać zwrotu armat od paryskiej Gwardii Narodowej. Thiers i inni umiarkowani członkowie Zgromadzenia Narodowego obradującego obecnie w Wersalu byli coraz bardziej zaniepokojeni radykalnymi nastrojami szerzącymi się wśród paryskich żołnierzy i ich organu przedstawicielskiego, Federacji Republikańskiej Gwardii Narodowej ( Fédérés ), i po odejściu Prusaków chcieli ich szybko rozbroić. Ale na Montmartrze, kiedy oddziały rządowe stanęły naprzeciwko Fédérés, przemieszanych z kobietami i dziećmi z dzielnicy robotniczej, postanowiły złożyć broń i połączyć siły z żołnierzami republikańskimi. Ten symboliczny moment wojskowego hołdu był przysłowiową iskrą, której potrzebował Paryż. Mimo wszystkich ulepszeń urbanizacyjnych barona Haussmanna z poprzednich dziesięcioleci odgrodzonych bulwarów, rozproszenia dzielnic robotniczych i udogodnień komunikacyjnych do przerzucania wojsk Paryż nadal był miastem rewolucji: na ulicach wyrosły barykady, pozostałe wojska rządowe uciekły do Wersalu i powstała nowa rada miejska pod nazwą Komuny Paryskiej, świadomie nawiązującą do rewolucyjnej Komuny 1792 roku. Ile prężności, ile inicjatywy historycznej, ile ofiarności mają ci paryżanie entuzjazmował się Marks. Cokolwiek będzie, obecne powstanie Paryża choćby uległo ono wilkom, świniom i podłym psom starego społeczeństwa jest najbardziej chwalebnym czynem naszej partii od czasu paryskiego powstania czerwcowego [1848 roku] 14. Początkowo bieg wydarzeń zdawał się potwierdzać jego optymizm. Dziewiętnastego kwietnia Komuna wydała Odezwę do Narodu Francuskiego, która ustanawiała prawo permanentnego udziału obywateli w sprawach komunalnych, odpowiedzialność wszystkich urzędników (których pensje nie mogły przekraczać ustalonego poziomu), zastąpienie wojska

10 228 Komunista we fraku i policji Gwardią Narodową, wolność sumienia oraz przekazanie zamkniętych warsztatów lub fabryk wspólnemu stowarzyszeniu robotników, którzy byli w nich zatrudnieni 15. W Komunie zasiadali niemal wyłącznie robotnicy lub uznani przedstawiciele robotników; wobec tego i uchwały jej miały zdecydowanie proletariacki charakter przyznał z podziwem Engels 16. Rzeczywiście, te krótkie, wspaniałe tygodnie stanowiły przykład dyktatury proletariatu (rozumianej bardziej w klasycznym rzymskim niż kontynentalnym dwudziestowiecznym sensie tego słowa), a co za tym idzie, wzorzec dla wszystkich rewolucjonistów społecznych. Mimo to w Hôtel de Ville imperatyw klasowy nie był taki wyraźny, ponieważ w obrębie Komuny świadomy element proletariacki równoważył silny kontyngent robotników wykwalifikowanych i pracowników biurowych. Na tę zróżnicowaną scenerię 1871 roku nakładało się jeszcze całe spektrum osobliwych filozofii politycznych. Idee Proudhona zawsze znajdowały żywy odzew wśród rzemieślników i drobnych kupców Paryża, a zapowiedziany przez Komunę plan spółdzielni robotniczych wywodził się z tego socjalistycznego dziedzictwa. Jednocześnie najbardziej wojowniczymi rewolucjonistami Komuny byli raczej jakobini i blankiści niż marksiści chociaż wielu z nich należało zarazem do Międzynarodówki. Ponadto sposób myślenia komunardów miał silne obywatelskie zabarwienie republikańskie: organiczne zaangażowanie w budowę demokratycznej i socjalnej republiki dla Paryża przez paryżan bez ingerencji tych zewnętrznych sił politycznych, które historycznie niszczyły ich miasto. W rzeczywistości ta mnogość poglądów działała na korzyść Marksa i Engelsa: kiedy wszystko się zawaliło, było kogo obarczyć winą. Z powodu nieobecności właściwie zorganizowanej rewolucyjnej partii robotniczej, twierdzili później, komunardzi nie zdołali przypuścić ataku na reakcyjne wojska rządowe w Wersalu i nie zdecydowali się na przejęcie Banku Francuskiego. Zamiast tego postanowili przetrzymać kolejne oblężenie, które w rezultacie trwało zaledwie miesiąc, zanim wojska rządowe wdarły się do stolicy. Przeciwko tej 120-tysięcznej armii komunardzi nawet ze swoimi barykadami i partyzanckimi metodami walki nie mieli żadnej szansy, toteż 21 maja 1871 roku zaczął się semaine sanglante (krwawy tydzień), który przyniósł około 10 tysięcy ofiar wśród komunardów. Działa odtylcowe nie mogły zabijać dostatecznie szybko, do pokonanych strzelano zatem z kartaczownic napisał w swojej dramatycznej relacji Engels. «Ściana Fédérés» na cmentarzu Père-Lachaise, gdzie dokonano ostatniego masowego morderstwa, stoi do dzisiaj, nieme, lecz wymowne świadectwo barbarzyństwa, do jakiego zdolna jest klasa rządząca, jeśli klasa pracująca ośmieli się upomnieć o swoje prawa 17. Jedną z bardziej nieprzewidywalnych konsekwencji tej masakry była rzadka wymiana ostrych słów między Engelsem

11 Wielki Lama z Regent s Park Road 229 a jego konserwatywną matką, która oczywiście wzięła stronę rządu narodowego, kiedy szło o stłumienie Komuny. Jeśli od tak dawna do Ciebie nie pisałem, to dlatego, że chciałem na Twoje uwagi w ostatnim liście na temat mojej działalności politycznej odpowiedzieć w taki sposób, by Cię nie urazić odpisał Engels ostrożnie, po czym oskarżył matkę, że zapomniała o mężczyzn, kobiet i dzieci, których wersalczycy, po rozbrojeniu, zmasakrowali bronią maszynową. Niezależnie od tego, że Engels wyolbrzymił liczbę ofiar, warto zwrócić uwagę, iż pani Engels najwyraźniej obwiniała Marksa o cały ten straszliwy epizod i była wściekła, że wciągnął w to jej pięknego, niewinnego syna. Engels, który zawsze stawiał przyjaciela przed rodziną, oczyścił Marksa z wszelkiej odpowiedzialności za okrucieństwa (jeśli nie za samą Komunę). Gdyby Marksa tu nie było lub gdyby w ogóle nie istniał, nic by się przez to nie zmieniło. Bardzo niesłusznie jest przeto zrzucać odpowiedzialność na niego. Przypominam sobie zresztą, że dawniej krewni Marksa też utrzymywali, jakobym ja jego zdeprawował 18. Mimo to pod koniec listu Engels powrócił do czułego, synowskiego tonu, opowiadając matce o swoich wakacjach w Ramsgate, wycieczkach do wiedeńskiej piwiarni przy Strandzie i dziękując jej za wytrwałe starania, jakie podejmowała, aby pojednać go z braćmi. Był to jeden z ostatnich listów Engelsa do matki, która dosyć nieoczekiwanie zmarła jesienią 1873 roku, przez co zerwała się jego ostatnia naprawdę czuła więź z rodziną na kontynencie. Nie tylko Eliza Engels obwiniała Karola Marksa o krwawe wydarzenia 1871 roku. Choć w praktyce nie wywierał żadnego wpływu na komunardów, a Międzynarodówka odegrała względnie niewielką rolę w walce, Marks stał się bezpośrednio związany z Komuną dzięki swojej polemicznej obronie 1871 roku, zatytułowanej Wojna domowa we Francji. Przetłumaczona i sprzedana w licznych wydaniach na kontynencie, broszura umacniała wrażenie, że światowym ruchem klasy robotniczej kieruje złowieszcza, tajemnicza, nieuchwytna Międzynarodówka. Choć niewiele dane nam było dowiedzieć się o tym, jaki wpływ ma Międzynarodówka, była to w istocie władza, której ukryta dłoń kierowała, z tajemniczą i przerażającą siłą, całą maszynerią rewolucji ocenił konserwatywny Fraser s Magazine. Katolicki tygodnik The Tablet napiętnował ją jako stowarzyszenie, którego rozkazom posłuszne są niezliczone tysiące od Moskwy po Madryt, tak w Nowym Świecie, jak i Starym; którego uczniowie wydali już rozpaczliwą walkę jednemu rządowi i którego postulaty nakazują mu, by wydało wojnę wszelkim rządom 19. Co zrozumiałe, Marks był zachwycony tym spóźnionym rozgłosem: mam zaszczyt być at this moment the best calumniated and the most menaced man of London [w tej chwili człowiekiem, na którego spada najwięcej oszczerstw i gróźb w Londynie] napisał do Ludwiga Kugelmanna. Po nudnej dwudziestoletniej idylli w bagnie człowiekowi naprawdę dobrze to robi 20.

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Warszawa Mokotów, ul. Zygmunta Noskowskiego

Warszawa Mokotów, ul. Zygmunta Noskowskiego Warszawa Mokotów, ul. Zygmunta Noskowskiego Mieszkanie na sprzedaż Dane nieruchomości: Numer oferty: KS655666 Powierzchnia: 64 m 2 Liczba pokoi: 3 Piętro/Pięter 10/10 Balkon: Cena za m 2 : Cena: Balkon

Bardziej szczegółowo

DOKTRYNY POLITYCZNE. XIX i XX wieku. i Wiesława Kozuba-Ciembroniewicza. pod redakcją: Krystyny Chojnickiej

DOKTRYNY POLITYCZNE. XIX i XX wieku. i Wiesława Kozuba-Ciembroniewicza. pod redakcją: Krystyny Chojnickiej DOKTRYNY POLITYCZNE XIX i XX wieku pod redakcją: Krystyny Chojnickiej i Wiesława Kozuba-Ciembroniewicza Liberalizm Konserwatyzm Socjalizm Doktryna socjaldemokracji Nauczanie społeczne Kościoła Totalitaryzm

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

Z wizytą u Lary koleżanki z wymiany międzyszkolnej r r. Dzień I r.

Z wizytą u Lary koleżanki z wymiany międzyszkolnej r r. Dzień I r. Z wizytą u Lary koleżanki z wymiany międzyszkolnej 29.01.2017r. - 04.02.2017r. Dzień I - 29.01.2017r. O północy przyjechałam do Berlina. Stamtąd FlixBusem pojechałam do Hannoveru. Tam już czekała na mnie

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY FUNKCJONALIZM ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE FUNKCJONALIZM TEORIE KONFLIKTU

TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY FUNKCJONALIZM ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE FUNKCJONALIZM TEORIE KONFLIKTU ROZWÓJ MYŚLI SOCJOLOGICZNEJ. WSPÓŁCZESNE PERSPEKTYWY SOCJOLOGICZNE dr Agnieszka Kacprzak TRZY GŁÓWNE PERSPEKTYWY Auguste Comte Emile Durkheim TEORIE KONFLIKTU Karol Marks INTERAKCJONIZM SYMBOLICZNY Max

Bardziej szczegółowo

Odrodzenie Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku. Teksty źródłowe

Odrodzenie Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku. Teksty źródłowe Odrodzenie Państwa Polskiego w listopadzie 1918 roku Teksty źródłowe Odezwa Rady Regencyjnej do Narodu Polskiego -11 listopada 1918 r. Rada Regencyjna do Narodu Polskiego. Wobec grożącego niebezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej

70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej 70. rocznica zakończenia II Wojny Światowej, 11/05/2015 13:45, autor: Redakcja Bielawa Podobnie jak w całym kraju, tak i w Bielawie, 8 maja odbyły się obchody upamiętniające 70. rocznicę zakończenia II

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2009 BS/80/2009 WYBORY Z 4 CZERWCA 1989 Z PERSPEKTYWY DWUDZIESTU LAT

Warszawa, maj 2009 BS/80/2009 WYBORY Z 4 CZERWCA 1989 Z PERSPEKTYWY DWUDZIESTU LAT Warszawa, maj 2009 BS/80/2009 WYBORY Z 4 CZERWCA 1989 Z PERSPEKTYWY DWUDZIESTU LAT Dwie dekady po wyborach 4 czerwca 1989 roku coraz mniej osób co oczywiste jest w stanie przywołać atmosferę tamtych dni

Bardziej szczegółowo

20 czerwca 2015 roku. Na czerwca zaplanowaliśmy rajd pieszy do Legionowa szlakiem Armii Krajowej.

20 czerwca 2015 roku. Na czerwca zaplanowaliśmy rajd pieszy do Legionowa szlakiem Armii Krajowej. 1 20 czerwca 2015 roku Na szlaku Polski Walczącej Na 19-20 czerwca zaplanowaliśmy rajd pieszy do Legionowa szlakiem Armii Krajowej. Biwakowaliśmy w Szkole Podstawowej im. AK w Jabłonnie, w której gościliśmy

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW Żydzi osiedlili się w Siedlcach w połowie XVI wieku. Początkowo zajmowali się karczmarstwem, a później także rzemiosłami i kupiectwem. W roku 1794 została wybudowana żydowska

Bardziej szczegółowo

Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały (Jan 10:10)

Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały (Jan 10:10) Lekcja 5 na 4 lutego 2017 Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i wytracać. Ja przyszedłem, aby miały życie i obfitowały (Jan 10:10) Możemy dowiedzieć się o chrzcie Duchem Świętym i jak wierzący

Bardziej szczegółowo

Portugalkade. Cena: Domek B.V. Burgemeesters Godschalxstraat 59, 5235 AB, s-hertogenbosch T: E: W:

Portugalkade. Cena: Domek B.V. Burgemeesters Godschalxstraat 59, 5235 AB, s-hertogenbosch T: E: W: Portugalkade Cena: 294.000 Opis Dune Brama 3 to niewielki, nowy budynek mieszkalny (tylko 9 mieszkań) ma zostać zbudowany na rogu Quay Francja i Portugalia Quay. Lokalizacja jest w Poortdreef między planem

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Arendsweg 93 Alkmaar. Cena: Domek B.V.

Arendsweg 93 Alkmaar. Cena: Domek B.V. Arendsweg 93 Alkmaar Cena: 159.500 Opis Przestronny apartament z widokiem na rogu doskonale położony w pobliżu centrów handlowych i szkół. to 2 pokojowe mieszkanie posiada oddzielne wejście i prywatny

Bardziej szczegółowo

Zjednoczenie Niemiec

Zjednoczenie Niemiec Zjednoczenie Niemiec 1. Drugie Cesarstwo we Francji lipiec 1851 - Ludwik Napoleon żąda od Zgromadzenia rewizji konstytucji, gdyż chce być wybrany po raz drugi (konstytucja nie przewidywała reelekcji prezydenta);

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

TRADYCJE ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA W POLSCE

TRADYCJE ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA W POLSCE TRADYCJE ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA W POLSCE Jesteśmy uczniami i nauczycielami Szkoły Podstawowej Nr 279 im. Batalionów Armii Krajowej Gustaw i Harnaś w Warszawie, stolicy Polski. Chcielibyśmy opowiedzieć

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

TEORIA POWSTANIA KAPITALIZMU

TEORIA POWSTANIA KAPITALIZMU TEORIA POWSTANIA KAPITALIZMU Kliknij, wg. Karla aby Polanyi edytować styl wzorca podtytułu Karl Polanyi Urodził się 25 października 1886,a zmarł 23 kwietnia 1964 - intelektualista węgierski. Znany głównie

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - La Defense, futurystyczna dzielnica

Francja, Paryż - La Defense, futurystyczna dzielnica La Défense to nowoczesna dzielnica biurowo-wystawienniczo-mieszkalno-handlowa w aglomeracji paryskiej, we Francji, znajdująca się formalnie na terenie trzech gmin Nanterre, Courbevoie i Puteaux w departamencie

Bardziej szczegółowo

Polsat Viasat History

Polsat Viasat History jesień2015 Polsat Viasat History Polsat Viasat History inspiruje widzów świeżym i nowoczesnym spojrzeniem na historię. Poprzez inteligentne, doskonale przygotowane programy, które prezentowane są przez

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Tekst I. Tekst II. Tekst III

Tekst I. Tekst II. Tekst III Tekst I Chcę zaprosić miłych gości ku olbrzymiej mej radości na imprezę, gdzie niedługo szampan będzie lał się strugą! Niech się dowie cały świat, że mam osiemnaście lat! Przyjęcie urodzinowe odbędzie

Bardziej szczegółowo

Grensweg 44 Budel. Cena: Domek B.V.

Grensweg 44 Budel. Cena: Domek B.V. Grensweg 44 Budel Cena: 265.000 Opis Podana cena jest zaproszeniem do składania ofert VANAFâ Pozwoli to znaleźć niesamowite i nie można umieścić go z głowy. Irytujące, że ktoś myśli o tobie? Tym razem

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Pikardia nieodkryta kraina termin: 29.09 03.10.2010

Pikardia nieodkryta kraina termin: 29.09 03.10.2010 Pikardia nieodkryta kraina termin: 29.09 03.10.2010 Pikardia, zajmująca tereny między Paryżem i wschodnią częścią Kanału Angielskiego, jest stosunkowo mało znanym regionem Francji, nawet dla Francuzów,

Bardziej szczegółowo

Przygotuj się do użytkowania protezy zębowej

Przygotuj się do użytkowania protezy zębowej Przygotuj się do użytkowania Jak rozpocząć życie z protezą zębową? Rozpoczynam życie z protezą zębową Czy zdecydować się na protezę zębową? Dla wielu osób proteza zębowa to integralna część ich funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ KOBIET W PRZEDSZKOLU

DZIEŃ KOBIET W PRZEDSZKOLU DZIEŃ KOBIET W PRZEDSZKOLU Dnia: 07.03.2014r. 8 marca, to wyjątkowy dzień szczególnie dla wszystkich pań, zarówno tych dużych jak i małych. W tym dniu jest obchodzony Dzień Kobiet. Przedszkolaki także

Bardziej szczegółowo

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu,

a przez to sprawimy dużo radości naszym rodzicom. Oprócz dobrych ocen, chcemy dbać o zdrowie: uprawiać ulubione dziedziny sportu, IMIENINY ŚWIĘTEGO STANISŁAWA KOSTKI- -Patrona dzieci i młodzieży (8 września) Opracowała: Teresa Mazik Początek roku szkolnego wiąże się z różnymi myślami: wracamy z jednej strony do minionych wakacji

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Cezary Obracht-Prondzyński Reformy pruskie, czyli przejście systemowe od

Bardziej szczegółowo

Dr Ihar Melnikau: Władze bały się, że popsujemy im rocznicę 17 września

Dr Ihar Melnikau: Władze bały się, że popsujemy im rocznicę 17 września Dr Ihar Melnikau: Władze bały się, że popsujemy im rocznicę 17 września We wtorek straż pożarna zamknęła w Zasławiu wystawę poświęconą Białorusinom walczącym w szeregach polskiego wojska w kampanii wrześniowej.

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

II Miejski Konkurs Wiedzy Biblijnej A Słowo stało się Ciałem Ewangelia św. Mateusza ETAP MIĘDZYSZKOLNY 15 kwietnia 2015 r.

II Miejski Konkurs Wiedzy Biblijnej A Słowo stało się Ciałem Ewangelia św. Mateusza ETAP MIĘDZYSZKOLNY 15 kwietnia 2015 r. Kod ucznia (numer na ławce) Zdobyte punkty:.../50 p. II Miejski Konkurs Wiedzy Biblijnej A Słowo stało się Ciałem Ewangelia św. Mateusza ETAP MIĘDZYSZKOLNY 15 kwietnia 2015 r. Test zawiera 8 zadań, dotyczących

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11 SPIS TREŚCI Słowo wstępne 11 I. POJĘCIE EUROPY ORAZ PERIODYZACJA JEJ DZIEJÓW 13 1. Etymologia słowa Europa" 13 2. Europa jako pojęcie geograficzne 14 3. Europa jako pojęcie historyczne i kulturowe 15 4.

Bardziej szczegółowo

Kazanie na uroczystość ustanowienia nowych animatorów. i przyjęcia kandydatów do tej posługi.

Kazanie na uroczystość ustanowienia nowych animatorów. i przyjęcia kandydatów do tej posługi. SŁUŻYĆ JEDNEMU PANU. Kazanie na uroczystość ustanowienia nowych animatorów i przyjęcia kandydatów do tej posługi. Katowice, krypta katedry Chrystusa Króla, 18 czerwca 2016 r. "Swojemu słudze Bóg łaskę

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nikt się nie ostał

Rozdział 1. Nikt się nie ostał Spis treści O autorze... 5 Plan wydarzeń...5 Streszczenie...7 Bohaterowie...48 Czas akcji...55 Miejsce akcji...55 Problematyka...56 Wypracowania...58 Zadania sprawdzające...63 Test...63 Krzyżówki...65

Bardziej szczegółowo

Tower Bridge (widok z Monument)

Tower Bridge (widok z Monument) Tower Bridge (widok z Monument) Tower Bridge, to charakterystyczny most zwodzony przeprowadzony przez Tamizę w pobliżu Tower of London, od której bierze swą nazwę. Jest to jeden z najbardziej znanych obiektów

Bardziej szczegółowo

AKCJA SPOŁECZNO-EDUKACYJNA ŻONKILE 19 IV 1943 ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM

AKCJA SPOŁECZNO-EDUKACYJNA ŻONKILE 19 IV 1943 ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM 19 IV 1943 ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM GETTO WARSZAWSKIE I POWSTANIE W GETCIE WARSZAWSKIM Utworzenie getta: W 1940 r. Niemcy ogrodzili murem część centrum Warszawy i stłoczyli tam prawie pół

Bardziej szczegółowo

Francuska armia w Mali zaczyna robić "w tył zwrot" 12 kwietnia 2013

Francuska armia w Mali zaczyna robić w tył zwrot 12 kwietnia 2013 Francja rozpoczyna zapowiadane wycofywanie swoich żołnierzy z Mali jak poinformowało francuskie Ministerstwo Obrony, w ubiegły wtorek, 9 kwietnia, wyjechało pierwszych stu żołnierzy armii francuskiej.

Bardziej szczegółowo

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Dzisiaj odwiedzę Muzeum- Zamek w Łańcucie! Zamek w Łańcucie był domem dwóch rodzin. Zamek wybudował czterysta lat temu książę Stanisław

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne..

Spis treści. Wstęp Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. Spis treści Wstęp... 7 Rozdział I Systemy polityczne problemy ogólne... 11 Rozdział II Historyczne systemy polityczne. Rewolucje demokratyczne.. 27 Rozdział III Demokracja i totalitaryzm. Kryzys polityczny

Bardziej szczegółowo

Joanna Charms. Domek Niespodzianka

Joanna Charms. Domek Niespodzianka Joanna Charms Domek Niespodzianka Pomysł na lato Była sobie panna Lilianna. Tak, w każdym razie, zwracała się do niej ciotka Małgorzata. - Dzień dobry, Panno Lilianno. Czy ma Panna ochotę na rogalika z

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji języka polskiego

Scenariusz lekcji języka polskiego Scenariusz lekcji języka polskiego Przedział wiekowy: Gimnazjum Czas trwania zajęć: 45 minut TEMAT: CO WIDZIAŁ LAS SYBERYJSKI? ANDRZEJ KALININ PIOSENKA O KATIUSZY. CEL GŁÓWNY: Uczeń odbiera komunikaty

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt?

Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Refinansowanie już od jakiegoś czasu mam kredyt, czy mogę obniżyć jego koszt? Poniższy tekst jest przeniesiony z książki TAJNA BROŃ KREDYTOBIORCY praktycznego poradnika dla wszystkich kredytobiorców. Założenie

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

Brzeg Praski; 1909; fot. Józef B. Ćwikiel; źródło Warszawa w Starej Fotografii, wyd. Bosz, str. 12. Narrator:

Brzeg Praski; 1909; fot. Józef B. Ćwikiel; źródło Warszawa w Starej Fotografii, wyd. Bosz, str. 12. Narrator: FORSZPAN Brzeg Praski; 1909; fot. Józef B. Ćwikiel; źródło Warszawa w Starej Fotografii, wyd. Bosz, str. 12 Narrator: Jaka to wioska? Co to za dziecko na tej wiejskiej ścieżce? Kim są trzej mężczyźni w

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Berghemseweg 21 Nistelrode

Berghemseweg 21 Nistelrode Berghemseweg 21 Nistelrode Cena: 490.000 Opis Pięknie położony na tamtejsze miejscu iw sąsiedztwie pola golfowego Duke. W odległości spaceru od Natural de Hooge Vorssel. Przestronny bliźniak z dużym aneksem

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2010 r. Zadania egzaminacyjne HISTORIA kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2010 r. Zadania egzaminacyjne HISTORIA kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2010 r. Zadania egzaminacyjne HISTORIA kod ucznia... Zadanie 1. (1 pkt) Przyjrzyj się uważnie poniższym ilustracjom i podpisom. Następnie

Bardziej szczegółowo

OD STAROŻYTNOŚCI DO R.

OD STAROŻYTNOŚCI DO R. Spis treści WSTĘP 13 Rozdział 1 Dzieje CYPRU OD STAROŻYTNOŚCI DO 1878 R. 1.1. Historia Cypru do podboju tureckiego w 1571 r. 21 1.2. Cypr pod rządami Turków w latach 1571-1878 27 1.3. Sytuacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire

Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Poland ISSP 2006 Role of Government IV Questionnaire Instytut Studiów Społ ecznych Uniwersytet Warszawski Stawki 5/7, 00-183 Warszawa, tel. 831-51-53; www.iss.uw.edu.pl PGSS 2008 P OLSKI G ENERALNY S ONDAŻ

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw

Dzieci 6-letnie. Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Dzieci 6-letnie Temat: RADOŚĆ I SMUTEK PRAWEM DZIECKA Cele ogólne: Stwarzanie sytuacji edukacyjnych do poznawania przez dzieci swoich praw Cele szczegółowe: DZIECKO: poznaje prawo do radości i smutku potrafi

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia )

Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) Temat: Jak wędrówka może zmienić człowieka? (na podstawie filmu Emilio Esteveza Droga życia ) 1. W filmie Emilio Esteveza Droga życia reżyser wykorzystuje retrospekcję. W jaki sposób to robi i czemu ten

Bardziej szczegółowo

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 Poniedziałek był naszym pierwszym dniem w szkole partnerskiej (przylecieliśmy w niedzielę wieczorem). Uczniowie z pozostałych krajów jeszcze nie dojechali, więc był to bardzo

Bardziej szczegółowo

Dzień Wiosny w Europie

Dzień Wiosny w Europie Dzień Wiosny w Europie Debata o naszej przyszłości 21 marca - 9 maja 2006 Dzień Wiosny w Europie 2006 Inicjatywa, która ma na celu promować Dialog, Debatę i Demokrację w europejskich szkołach. 2 3 Głos

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN!

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Michał Bakunin Tłumaczył W. Koszyc Jirafa Roja Warszawa 2007 Copyright by Jirafa Roja, 2007 Tytuł oryginału: Russkim, polskim i wsiem sławianskim

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

Oortjesburg 97 Nieuwegein

Oortjesburg 97 Nieuwegein Oortjesburg 97 Nieuwegein Cena: 292.000 Opis Położony w dzielnicy Batau Północnej, w pobliżu wszystkich udogodnień, w tym przestronne i jasne mieszkanie 3-pokojowe na sprzedaż. Mieszkanie ma powierzchnię

Bardziej szczegółowo

Witam Mam na imię Dominik i opowiem Wam o moich wakacjach.

Witam Mam na imię Dominik i opowiem Wam o moich wakacjach. Witam Mam na imię Dominik i opowiem Wam o moich wakacjach. Zdjęcie: The Blackpool Tower Blackpool, Wielka Brytania 1. W tym roku miałem okazję odbyć wspaniałą podróż po Europie a zacząłem ją od Krakowa,

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO I. Proszę wybrać odpowiednie do rysunku zdanie. 0. On wsiada do autobusu. On wysiada z autobusu. On jedzie autobusem. 1. On wsiada do tramwaju. On

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Annie M.G. Schmidtstraat 3 Wageningen

Annie M.G. Schmidtstraat 3 Wageningen Annie M.G. Schmidtstraat 3 Wageningen Cena: 255.000 Opis Annie M. G. Schmidtstraat 3, 6708, Wageningen TE; w przyjemnym otoczeniu, położony w willowej Zachodnim ROYALE Dom Central z drewnianej szopie i

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Colorado 6 Amstelveen

Colorado 6 Amstelveen Colorado 6 Amstelveen Cena: 450.000 Opis *** Angielskie dole *** Przestronne mieszkanie (160m2) z ogrodem od południa, 6 pokoi, 2 łazienki, ogrzewania podłogowego, prywatny parking i dużo miejsca do przechowywania.

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF W EGIPCIE 12. JÓZEF W EGIPCIE

STARY TESTAMENT. JÓZEF W EGIPCIE 12. JÓZEF W EGIPCIE JÓZEF W EGIPCIE 57 Po długiej podróży Józef trafił do Egiptu. Kupił go Potyfar, który był dowódcą straży faraona. Józef mieszkał u Potyfara i tak mijał dzień za dniem. Jednak Potyfar widział, że Pan Bóg

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

Paweł Kowalski ZJEDZ KONKURENCJĘ. Jak maksymalizować zyski i pisać skuteczne teksty sprzedażowe

Paweł Kowalski ZJEDZ KONKURENCJĘ. Jak maksymalizować zyski i pisać skuteczne teksty sprzedażowe Paweł Kowalski ZJEDZ KONKURENCJĘ Jak maksymalizować zyski i pisać skuteczne teksty sprzedażowe Copyright by Paweł Kowalski & e-bookowo Projekt okładki: Paweł Kowalski ISBN 978-83-7859-269-3 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

WYSOKA WIEŚ Cena Powierzchnia 193 m2

WYSOKA WIEŚ Cena Powierzchnia 193 m2 WYSOKA WIEŚ Cena 2500000.00 Powierzchnia 193 m2 Opis Siedlisko w stylu mazurskim o bardzo wysokim standardzie wykończenia położone w pięciogwiazdkowym kompleksie SPA Dr Ireny Eris na Wzgórzach Dylewskich

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Jozue Przejmuje Dowodzenie

Jozue Przejmuje Dowodzenie Biblia dla Dzieci przedstawia Jozue Przejmuje Dowodzenie Autor: Edward Hughes Ilustracje: Janie Forest Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org

Bardziej szczegółowo

RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU

RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU Wstęp Przedstawiamy wyniki badania ankietowego nt. sytuacji gospodarczej w regionie, które zostało przygotowane na podstawie rozmów z przedsiębiorcami z powiatów:

Bardziej szczegółowo

dla najmłodszych. 8. polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com

dla najmłodszych. 8. polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com dla najmłodszych 8 polska wersja: naukapoprzezzabawewordpresscom Prawdomównosc Mówienie prawdy to bardzo dobry zwyczaj Jeśli zawsze mówimy prawdę, chronimy się przed wieloma kłopotami Oto opowieść o kimś,

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z wiedzy o społeczeństwie Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy 1 ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIANIA POZIOM PODSTAWOWY Wiedza o społeczeństwie Zadania od 1 do 27 (100 pkt) Zasady oceniania: za rozwiązanie zadań z arkusza poziomu podstawowego można uzyskać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Noorderlicht 43 Waddinxveen

Noorderlicht 43 Waddinxveen Noorderlicht 43 Waddinxveen Cena: 509.000 Opis Na obrzeżach Waddinxveen w nowej i nowoczesnej mieszkaniowej Red Lake proponujemy to piękne luksusowe mieszkania. Poziom wykończenia jest wyjątkowy. Apartament

Bardziej szczegółowo

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11 Bogdan Rokicki formacja Batalion Kiliński, 3. kompania dzielnica Śródmieście Północne w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

Bardziej szczegółowo

Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej

Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej Historia bezpieczeństwa wewnętrznego w Polsce Polskie organizacje bezpieczeństwa podczas I wojny światowej mgr Hubert Mielnik Katedra Historii Państwa i Prawa UMCS Przemiany ustrojowe w Polsce w czasie

Bardziej szczegółowo