"Pokonać raka" czyli jak godnie walczyć z chorobą Pamiętaj! Nie możesz się poddawać Co powinieneś zrobić przystępując do walki z chorobą!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""Pokonać raka" czyli jak godnie walczyć z chorobą Pamiętaj! Nie możesz się poddawać Co powinieneś zrobić przystępując do walki z chorobą!"

Transkrypt

1 "Pokonać raka" czyli jak godnie walczyć z chorobą Jesteś chory na raka krwi. Niespodziewanie trafiłeś do szpitala. Zostałeś poddany wielu badaniom. Odczuwasz lęk i niepewność przed tym co nadejdzie. Wydaje Ci się, że powoli tracisz kontrolę nad własnym życiem. Pamiętaj! Nie możesz się poddawać. Nowotwory krwi można skutecznie leczyć. Bardzo wiele zależy od twojej postawy i akceptacji choroby. Niczego nie da się cofnąć. Ale można podjąć walkę o zdrowie i życie. My chcemy Ci pomóc przebrnąć przez całą procedurę leczenia. Doradzić jak postępować podczas kolejnych etapów walki z chorobą. Gdzie i od kogo możesz uzyskać pomoc. Jakie są Twoje prawa. Czego możesz się spodziewać podczas leczenia. Informacje, które dla Ciebie przygotowaliśmy, naprawdę mogą być bardzo pomocne. Co powinieneś zrobić przystępując do walki z chorobą! 1. Sprawdzić swoje ubezpieczenie. jeżeli nie skończyłeś 18 lat i jesteś uczniem a rodzice pracują - objęty jesteś ubezpieczeniem rodzinnym; jeżeli jesteś w wieku lat i kontynuujesz naukę jesteś objęty ubezpieczeniem jako student lub uczeń, jeżeli właśnie skończyłeś szkołę i nie pojąłeś nauki w następnej szkole a masz skończone 18 lat to pamiętaj, że twoje ubezpieczenie wygasa wraz z ważnością legitymacji szkolnej lub z dniem zakończenia roku szkolnego - należy sprawdzić zapis w umowie ubezpieczeniowej jaką zawarła szkoła z firmą ubezpieczającą. jeżeli okaże się, że nie jesteś ubezpieczony, to ubezpieczeniem możesz zostać objęty jako osoba niepełnosprawna. Musisz jednak otrzymać status osoby niepełnosprawnej 2. Bez względu na to czy jesteś ubezpieczony czy nie należy zadbać o otrzymanie dokumentu pn. "Orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności". Jest to orzeczenie wydawane na określony czas ale upoważnia do korzystania z przywilejów osoby niepełnosprawnej. Możesz otrzymać rentę z ZUS-u lub Ośrodka Pomocy Społecznej a Twój opiekun pobierający zasiłki rodzinne otrzyma zasiłek pielęgnacyjny. Aby otrzymać "Orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności" należy udać się do "Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności" ( znajdują się przy Miejskich lub Gminnych Ośrodkach Pomocy Społecznej lub przy Inspektoratach ZUS) pobrać i wypełnić formularz "Wniosek w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Tutaj niezbędny jest podpis chorego jeżeli jest osobą pełnoletnią. Do tego wniosku należy dołączyć "zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności". Zaświadczenie to przygotuje lekarz prowadzący. 3. Mów o swoich problemach - są ludzie którzy bezinteresownie pomogą Ci należy tylko dać im szansę niesienia pomocy -przecież najczęściej chodzi tylko zwykłą życzliwość. 4. Jeżeli coś wydaje Ci się nie do załatwienia szukaj porady u ludzi, którzy problemami ludzi chorych zajmują się nie od dziś. Przy Klinikach Hematologicznych działają fundacje, które skupiają ludzi pracujących społecznie - wśród nich może być ktoś kto Ci pomoże (prawnik, pedagog, dietetyk, psycholog) lub wskaże drogę szukania pomocy. 5. Pomoc i poradę znajdziesz także w Fundacji Urszuli Jaworskiej. Jej twórczyni-urszula Jaworska jest pierwszą polską pacjentką chorą na białaczkę, u której przeprowadzono przeszczep szpiku kostnego od dawcy niespokrewnionego. Po wygranej walce z chorobą, Urszula Jaworska stworzyła Bank Dawców Szpiku Kostnego oraz Fundacje niosącą pomoc chorym na nowotwory krwi. Jeśli potrzebujesz pomocy, porady lub wsparcia możesz przyjść lub zadzwonić do Fundacji. Oto jej adres: Fundacja Urszuli Jaworskiej, ul. Międzynarodowa 61, Warszawa, tel : Pamiętaj! Zawsze możesz na nas liczyć. Zrobimy wszystko, by pomóc Ci podjąć godną walkę z chorobą. Od diagnozy do przeszczepu szpiku. Diagnoza już zapadła: nowotwór układu krwiotwórczego. Teraz dowiadujesz się jakie jest rokowanie w chorobie a także jakie zaproponowano Ci leczenie. Warto już na początku kuracji zapoznać się ze wszystkimi sposobami leczenia, w tym także przeszczepem szpiku kostnego. Jeśli jesteś leczony w

2 szpitalu czy klinice, w której nie dokonuje się przeszczepów szpiku kostnego, warto skonsultować się z ośrodkiem, która takie przeszczepy wykonuje. Skierowanie na taką konsultację należy do obowiązków lekarza prowadzącego. W ośrodku transplantacyjnym uzyskasz informację, czy chorobę można wyleczyć wyłącznie środkami farmakologicznymi i chemioterapią, czy też potrzebny będzie zabieg przeszczepienia szpiku. Jeżeli okaże się, iż jedyną metodą wyleczenia jest transplantacja szpiku, lekarz prowadzący powinien skierować Cię do odpowiedniego ośrodka, w którym zabieg ten zostanie przeprowadzony. W Polsce zabiegi transplantacji szpiku wykonuje się : u dzieci - we Wrocławiu, Lublinie, Poznaniu i Krakowie. U dorosłych natomiast: we Wrocławiu, Katowicach, Poznaniu, Krakowie, Warszawie i w Gdańsku. Tutaj zapadnie decyzja o rodzaju przeszczepu. Czy będzie to przeszczep autologiczny- czyli sam dla siebie będziesz dawcą czy też allogeniczny- od dawcy rodzinnego lub niespokrewnionego. Jeśli zapadła decyzja o przeszczepie allogenicznym, konieczne jest znalezienie odpowiedniego dawcy szpiku. To wspaniale, jeśli dawca znajdzie się w rodzinie. Może to być Twój brat, siostra czy jedno z rodziców. Bardzo często jednak konieczne jest znalezienie dawcy obcego- osoby niespokrewnionej, która genetycznie jest do Ciebie bardzo podobna. W takim przypadku ośrodek dokonujący przeszczepu szpiku kieruje wniosek o poszukiwanie dawcy niespokrewnionego do Centralnego Rejestru Dawców -Poltransplant, który zleca poszukiwanie dawcy dla Ciebie wybranemu przez siebie Rejestrowi Dawców Szpiku. Każdemu choremu zakwalifikowanemu do przeszczepu szpiku od dawcy niespokrewnionego, Ministerstwo Zdrowia przeznacza rocznie zł na poszukiwanie dawcy. Jakakolwiek próba sugerowania choremu i jego rodzinie konieczności finansowania poszukiwań dawcy szpiku jest bezpodstawna i niezgodna z prawem. Rejestr, który poszukuje dla Ciebie dawcy, jest zobowiązany - minimum raz w miesiącu- do przeszukania krajowych i światowych Banków Dawców Szpiku, w miarę ich aktualizacji. W chwili znalezienia odpowiedniego dawcy, jest on ponownie badany by potwierdzić waszą zgodność genetyczną (tzw. antygeny zgodności tkankowej HLA), aż do całkowitego upewnienia się, iż dawca jest idealnie zgodny antygenowo i przeszczep będzie dla Ciebie bezpieczny. Termin transplantacji szpiku ustala klinika wykonująca zabieg w porozumieniu z rejestrem, z którego pochodzi dawca. Wszelkie koszty związane z przeszczepem szpiku oraz leczeniem około przeszczepowym pokrywane jest przez Ministerstwo Zdrowia jako procedura wysoko specjalistyczna. Walka o zdrowie! Wszystko zaczyna się od chemioterapii. Czyli leczenia nowotworu za pomocą środków farmakologicznych: leków cytostatycznych i hormonalnych. Podaje się je w postaci tabletek, iniekcji domięśniowych, podskórnych, dożylnych lub w kroplówkach. Leki te, niezależnie od sposobu podawania przechodzą do krwi i przenikają do wszystkich części organizmu. Niszczą komórki nowotworowe, ale uszkadzają również tkanki zdrowe, szczególnie te szybko rosnące. Stan ten jest przejściowy i ustępuje po zakończeniu leczenia. Podczas chemioterapii będziesz odczuwać silne mdłości. pij dużo płynów, wtedy produkty przemiany przyjmowanych leków będą lepiej wydalane i nudności będą trwały krócej, jedz potrawy o wyrazistym smaku, jedz często ale bardzo małe porcje, nieprzyjemne uczucie mdłości może zmniejszyć picie napojów gazowanych, jeśli możesz, nie przygotowuj sam posiłków, po każdym posiłku odpocznij. Wszystkie te nieprzyjemne objawy ustąpią w 2-3 miesiące po zakończeniu leczenia. Ulgę mogą przynieść silnie pachnące cukierki. Możesz stracić odczuwanie smaków i używać za dużo soli lub cukru. W czasie leczenia mogą występować podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej. wyeliminuj zbyt kwaśne potrawy i napoje, myj często zęby, między posiłkami stosuj płukankę z rumianku, unikaj alkoholu i papierosów, unikaj uszkodzeń jamy ustnej, nie jedz orzeszków, by nie podrażniać podniebienia i dziąseł.

3 Przyjmowane leki przeciwnowotworowe mogą spowodować zmiany na skórze oraz wypadanie włosów. Włosy jeśli wypadną- to wypadną wszędzie. Także pod pachami, rzęsy czy brwi. Ale to objawy przejściowe. Po zakończonym leczeniu włosy odrosną. Na czas leczenia możesz zaopatrzyć się w perukę. Unikaj bezpośredniego kontaktu ze słońcem. W czasie leczenia występuje zmniejszenie liczby białych krwinek (leukocytów) co wpływa na spadek odporności. Unikaj kontaktów z osobami chorymi na zakażenia górnych dróg oddechowych. Może dojść także do zmniejszenia liczby płytek krwi, co spowoduje krwawienia z dziąseł, nosa, dróg rodnych. Obniżenie poziomu krwinek czerwonych (erytrocytów) prowadzi do osłabienia i omdleń. W czasie leczenia odpowiednio się odżywiaj, uzupełniaj niedobory witamin i składników mineralnych. Leki, które otrzymujesz, mogą powodować zmiany w układzie rozrodczym. W czasie leczenia i do 2 lat po nim wskazane jest używanie środków antykoncepcyjnych. Zarówno kobieta jak i mężczyzna mogą zdecydować się na dziecko dopiero po dwóch latach od zakończenia leczenia. Leczenie może jednak spowodować bezpłodność. Więc jeśli to możliwe, przed przystąpieniem do niego zadbaj o zamrożenie spermy lub komórek jajowych. To może się okazać jedyną szansą na posiadanie potomka. Leczenie cytostatykami zwykle nie jest bolesne ale może się kojarzyć z nieprzyjemnymi uczuciami. Z powodu nudności i wymiotów. Mogą Cię boleć żyły co świadczy o zbyt szybkim podaniu leku lub wydostaniu się go poza żyłę. Nie "podkręcaj" nigdy leku by spływał jak najszybciej. Leczenie może być przez to nieefektywne i będziesz odczuwał ból. Szanuj swoje żyły. Pamiętaj, że po jakimś czasie będą Ci one zanikać, coraz trudniej będzie się w nie wkłuć, Dobrym wyjściem jest wstawienie cewnika na stałe. Nazywa się to VASCUPORT (port obojczykowy). Jest on przyszyty do mięśnia piersiowego na okres mniej więcej dwóch lat i wszystkie kroplówki są podłączane do niego, a on sam do żyły grubszej od tych, które masz na rękach czy nogach. Niektóre ośrodki zakładają chorym tzw. "dojście centralne", coś w rodzaju portu, tyle, że na czas pobytu w szpitalu. W czasie chemioterapii bardzo ważna jest dieta. Pamiętaj: pij dużo płynów, spożywaj dużo warzyw i owoców, soków i sporo witaminy C. Nadeszła godzina zero! Jesteś gotów do transplantacji szpiku. Nastąpiła remisja- czyli cofnięcie objawów choroby. To moment, kiedy dokonany zostanie przeszczep szpiku kostnego. Słowo przeszczep brzmi dość poważnie ale tak naprawdę będzie to kroplówka, która spłynie do Twoich żył. Podane Ci komórki krwiotwórcze, wraz krwią trafiają do jam szpikowych kości. Ta kroplówka decyduje o Twojej przyszłości. Przed transplantacją szpiku od dawcy, twój własny szpik został całkowicie zniszczony. Przyjmowałeś leki cytotoksyczne a być może także przeszedłeś naświetlanie całego ciała. W ten sposób zniszczone zostały wszystkie komórki nowotworowe. Jesteś jednak pozbawiony całkowicie systemu odpornościowego, musisz więc przebywać w absolutnie sterylnych warunkach. Nie masz teraz żadnego kontaktu z otoczeniem. Nawet podawany Ci pokarm musi być zupełnie wyjałowiony. Przebywasz w pokoju, w którym powietrze zostało całkowicie wyjałowione i jest przepuszczane przez specjalne filtry zatrzymujące bakterie, grzyby i wirusy. Mimo to infekcje mogą zaatakować twój bezbronny organizm. Bardzo często bakterie, wirusy czy grzyby żyjące w twoim organiźmie- w normalnych warunkach niegroźne - teraz stają się najgorszym przeciwnikiem. Najczęściej są to gronkowce, wirus opryszczki, półpaśca, cytomegalii, drożdżaki. Dlatego też przez długi czas po przeszczepie musisz przyjmować antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe. Nowe, białe krwinki pojawiające się w twojej krwi są sygnałem, iż szpik po przetoczeniu zasiedlił przestrzenie szpikowe i rozpoczął się proces odtwarzania prawidłowej populacji komórek krwi. Następuje on najczęściej 2-4 tygodnie od momentu podania kroplówki ze szpikiem. W tym okresie

4 najpoważniejszym zagrożeniem jest choroba zwana "chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi". Szpik dawcy "odkrywa" iż znajduje się w obcym organizmie i postanawia się bronić. To tak jakby szpik chciał "odrzucić" organizm, w którym nagle się znalazł. Niezależnie od zawsze prowadzonej profilaktyki tego powikłania "choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi" występuje u około 80% chorych i ma różny przebieg. W wypadku wystąpienia tej choroby, będziesz musiał przyjmować dodatkowe leki immunosupresyjne (osłabiające odporność), w tym często duże dawki sterydów. Czasami "choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi" przyjmuje postać przewlekłą i występuje przez całe życie pacjenta. Może się okresowo zaostrzać lub przebiegać progresywnie. Najczęściej jednak, dzięki odpowiedniemu leczeniu, "chorobę przeszczep przeciwko gospodarzowi" można skutecznie powstrzymać, przeszczepione komórki dawcy stają się tolerancyjne w stosunku do twoich tkanek, a ty powoli powracasz do normalnego życia. Wracamy do domu. Za Tobą już pierwszy, najtrudniejszy etap walki o życie. Najtrudniejszy, bo spędzony w samotności, bez możliwości kontaktu z najbliższymi. Nie znaczy to jednak, że teraz możesz już sobie pozwolić na pełen luz i żyć pełnią życia. Do tej pory byłeś pod opieką lekarzy i pielęgniarek. Teraz musisz myśleć o sobie sam. Odpowiedzialność za twoje dalsze leczenie spoczywa na tobie i twojej rodzinie. Do Ciebie należy obowiązek pilnowania terminów regularnych badań kontrolnych u lekarza pierwszego kontaktu oraz w klinice, w której przeszczepiono Ci szpik. Jednak tak całkiem sam, bez profesjonalnej opieki nie pozostajesz. Zgłoś się do pielęgniarki rodzinnej u swojego lekarza rodzinnego która w tak trudnym dla ciebie okresie przystosowania się do nowych warunków w środowisku domowym, pomoże Tobie i Twojej rodzinie odnaleźć równowagę i radość życia. Pielęgniarka środowiskowa - rodzinna będzie przez cały czas w kontakcie z Tobą i Twoją rodziną. Zwróć się do niej z Twoimi problemami, powtórzenie recept na leki, skierowania na badania laboratoryjne czy wizyta u lekarza zastanie przez nią zgłoszona, przygotowana a Ty będziesz czuł/a się bezpiecznie. To ona pomoże Tobie przy zmianie opatrunku, nauczy rodzinę jak należy pielęgnować Twoje ciało i jak przygotować dla ciebie posiłek w tych pierwszych tygodniach pobytu w domu, po długotrwałym leczeniu w klinice. Pamiętaj! Każda, nawet najdrobniejsza infekcja może mieć poważne następstwa, jeśli zostanie przez Ciebie zbagatelizowana. Dlatego też, jeśli twoje samopoczucie nagle się pogorszy, pilnie skontaktuj się z lekarzem, który opiekował się tobą w klinice transplantacyjnej. On doskonale zna twój organizm i jego obowiązkiem jest udzielenie wskazówek lekarzowi pierwszego kontaktu, który objął nad tobą opiekę po powrocie do domu. Lekarz pierwszego kontaktu nie jest specjalistą w dziedzinie transplantacji, dlatego też musi otrzymać wyraźne wytyczne, jakie leki może ci przepisać, by odpowiednio walczyć z infekcją. Nigdy nie lecz się domowymi sposobami, jeśli nie są one akceptowane przez lekarza z kliniki. I pamiętaj! Że niegroźne dla wielu przeziębienie czy katar- dla Ciebie może stanowić wyrok, jeśli szybko nie podejmiesz odpowiednich działań. Dieta. W klinice o twoim żołądku myślała dietetyczka, lekarze i pielęgniarki. Jadłeś to, co zostało ci podane. Teraz Ty i twoja rodzina musicie przejść szybki kurs żywienia pacjenta po przeszczepie szpiku. Wychodząc ze szpitala nie zapomnij poprosić o ustalenie odpowiedniej diety. Przestrzegaj jej bezwzględnie i nie pozwalaj sobie na żadne odstępstwa. Jeden kęs zakazanej potrawy, może mieć poważne skutki. Choć w twojej lodówce znajduje się wiele pyszności, z kuchni dochodzą wspaniałe zapachy- to pamiętaj, że większość tych potraw jest ci absolutnie niedozwolona. Trudno, musisz wykazać się silną wolą by nie jeść zabronionych potraw a rodzina nie powinna cię do jedzenia takich dań zachęcać czy zmuszać. Dobra dieta z pewnością wyjdzie ci na zdrowie. Po powrocie do domu, pacjenci bardzo często popełniają błędy żywieniowe, chcą sobie "odkuć" długie miesiące diety. Ale nie warto. To z pewnością skończy się komplikacjami i szybkim powrotem do szpitala. Zdarza się, że takie powikłania są nie do opanowania i mogą doprowadzić do śmierci

5 pacjenta. To byłoby naprawdę niepoważne, gdybyś po udanym przeszczepie z powodu łakomstwa powrócił do szpitala. W odpowiednim okresie rekonwalescencji- najlepiej po konsultacji z dietetyczką czy lekarzemmożesz spróbować włączać do swojego jadłospisu nowe produkty. Ale pamiętaj. Może to być jeden produkt dziennie. Jeśli twój żołądek nie będzie go tolerował natychmiast go odstaw. W ten sposób wprowadzając pojedynczo kolejne produkty, będziesz wiedział, jakie dania twój organizm toleruje, a z których powinieneś zrezygnować. Powoli przyjdzie czas na jedzenie wszystkiego do woli. Ważne, byś wprowadzał kolejne potrawy stopniowo i by było to odpowiednio rozłożone w czasie. Także twoja rodzina musi mieć absolutną świadomość jak ważna jest dieta i powinna wspierać cię psychicznie w walce z pokusami i zachciankami. Najlepiej by było, gdyby w twojej lodówce nie było żadnych zabronionych produktów. Higiena. Jeszcze do niedawna przebywałeś w całkowicie sterylnych warunkach. Personel medyczny, który odwiedzał twój pokój był ubrany w sterylne fartuchy i rękawiczki. Twoja sala była sprzątana dwa razy dziennie. Teraz wracasz do domu, w którym z pewnością nie panuje atmosfera sterylności. To ważne. Twoja rodzina musi przeprowadzić gruntowne porządki. Odkurzanie, trzepanie, mycie podłóg i okien, wietrzenie pościeli. Twój dom musi być dobrze przygotowany na twój powrót. Byłoby wspaniale, gdyby twoja rodzina kupiła bądź wypożyczyła lampę kwarcową, która ma właściwości bakteriobójcze. W początkowym okresie unikaj kontaktów z ludźmi. Wizyty przyjaciół czy znajomych odłóż na później. Na razie musisz odbudować swój system odpornościowy. Teraz, każdy człowiek to dla Ciebie potencjalne źródło bakterii i wirusów. Jednak nie unikniesz kontaktów z rodziną. Naucz ich, że muszą myć ręce natychmiast po powrocie do domu, powinni dobrze wycierać buty i zmieniać obuwie zaraz po wejściu do domu. Muszą tez codziennie dbać o porządek w całym mieszkaniu. Idealnie byłoby gdybyś zaopatrzył się w maseczki szpitalne. W wypadku jakiegoś niespodziewanego gościa, lub gdy ktoś z rodziny jest przeziębiony, zarówno ty jak i ta druga osoba założycie maseczkę. To dla twojego zdrowia. Unikaj też czułych powitań i pożegnań, jeszcze przyjdzie na nie czas. Unikaj ciężkich prac domowych, kurzu, remontów, pyłu z odpadających tynków. Tam wszędzie znajduje się armia nieprzyjaznych ci drobnoustrojów. W prace domowe włączaj się stopniowo. Staraj się nie forsować i nie doprowadzać do nadmiernego zmęczenia. Możesz oczywiście wychodzić na spacery, ale tylko wtedy gdy pogoda jest ku temu sprzyjająca. Unikaj również domowych zwierząt futerkowych, ptaków a najlepiej będzie jak całkowicie ograniczysz swój kontakt ze zwierzętami. Taki okres ochronny wynosi minimum 6 miesięcy po przeszczepie. Powinien on być jednak indywidualnie konsultowany z lekarzem, w zależności od samopoczucia i stanu zdrowia pacjenta. Jeśli będziesz przestrzegać tych wszystkich zasad z pewnością szybko dojdziesz do zdrowia a nawet zapomnisz o tym, że byłeś chory. Twoje zdrowie i życie teraz znajduje się w twoich rękach. Życzymy Ci powodzenia. Jeśli chcesz więcej wiedzieć na temat opieki nad chorym na nowotwory krwi, przeszczepu i dawstwa szpiku, skontaktuj się z Fundacją Urszuli Jaworskiej, Warszawa, ul. Międzynarodowa 61, tel: Opracowanie: Iwona Świerczek-Bażańska Konsultacja medyczna: prof. dr. hab. med Aleksander Skotnicki - Klinika i Katedra Hematologii CM Uniwersytetu Jagiellońskiego

Dzień zabiegu. Po pierwsze, postaraj się zrelaksować i myśl pozytywnie! Ten dzień może być punktem zwrotnym Twojego życia.

Dzień zabiegu. Po pierwsze, postaraj się zrelaksować i myśl pozytywnie! Ten dzień może być punktem zwrotnym Twojego życia. Dzień zabiegu Po pierwsze, postaraj się zrelaksować i myśl pozytywnie! Ten dzień może być punktem zwrotnym Twojego życia. Pamiętaj aby nic nie jeść ani nie pić na 12 godzin przed zabiegiem. Załóż wygodne

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

your smear test results

your smear test results Wyniki badania cytologicznego your smear test results Informacje szczegółowe explained POLISH Twój ostatni wynik badania cytologicznego wykazał pewne nieprawidłowości. Niniejsza ulotka wyjaśnia, co oznacza

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie

Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie Akcja informacyjno-edukacyjna Drugie życie Podstawa prawna Ustawa Transplantacyjna ustawa z 1 lipca 2005r o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Transplantologia to

Bardziej szczegółowo

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi oznacza, że komórki rakowe z pierwotnego guza rozprzestrzeniły się na inne części ciała. Te komórki rakowe tworzą nowe

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

ZOSTAŃ DAWCĄ SZPIKU KOSTNEGO! Wygraj dla kogoś ŻYCIE!

ZOSTAŃ DAWCĄ SZPIKU KOSTNEGO! Wygraj dla kogoś ŻYCIE! ZOSTAŃ DAWCĄ SZPIKU KOSTNEGO! Wygraj dla kogoś ŻYCIE! Ty też możesz podarować komuś szansę na nowe życie! Dzieląc się cząstką siebie możemy dokonać wielkich czynów możemy pomóc wygrać komuś życie! Co godzinę

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Antybiotykooporność. Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Antybiotykooporność. Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Antybiotykooporność Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Pominięte dawki antybiotyków prowadzą do nieskutecznych leków i nieskutecznego leczenia Kiedy zalecenia dotyczące antybiotyków nie są przestrzegane,

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Twój szpital to szpital akredytowany

Twój szpital to szpital akredytowany Twój szpital to szpital akredytowany Dlaczego leczyć się w szpitalach akredytowanych? Zgadzając się na hospitalizację trzeba wiedzieć, że szpital jest skomplikowaną i złożoną organizacją, w której leczonych

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Walki z Rakiem

Światowy Dzień Walki z Rakiem Z tej okazji zachęcamy wszystkich do refleksji. Każdy z nas może podjąć pewne działania i mieć wpływ na zdrowie swoje i swoich bliskich. Możesz podejmować zdrowe decyzje To, co robimy każdego dnia wpływa

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze ubezpieczenia zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze Optymalny Wybór AXA Dla Twoich dzieci. Na wszelki wypadek grupowe ubezpieczenie na życie Optymalny Wybór AXA Czy masz pewność, że jeśli

Bardziej szczegółowo

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie.

Jeśli myślisz. o posiadaniu dziecka po przebytej chorobie nowotworowej, chcemy przekazać Ci potrzebne informacje, które pomogą spełnić to marzenie. Wstęp Dzięki postępowi medycyny coraz większej liczbie pacjentów udaje się pokonać choroby onkologiczne. W grupie tych pacjentów są również osoby młode, w wieku rozrodczym, które pragną mieć dzieci po

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek

Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek Kościółek Justyna Truszkowska Dominika Kl. II Ek CZYM JEST RAK KRWI? Rak krwi - nowotwór, który atakuje system krwionośny oraz samą krew, szpik kostny i układ limfatyczny. Rozróżniamy wiele rodzajów raka

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. 1. Dlaczego w Polsce nadal tak mało ludzi decyduje się na to by zostać dawcą szpiku? Przede wszystkim wynika to z niewiedzy. Większość osób, które chcą pomóc

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia związane z posiadaniem tytułu Zasłużony Dawca Przeszczepu

Uprawnienia związane z posiadaniem tytułu Zasłużony Dawca Przeszczepu Biuro Prasy i Promocji Rzecznik Prasowy tel.: 22 831 30 71 faks: 22 826 27 91 e-mail: biuro-bp@mz.gov.pl INFORMACJA PRASOWA Zasłużony Dawca Przeszczepu Warszawa, 31 marca 2010 r. Tytuł Zasłużony Dawca

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE

SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE CELE: 1. Uczenie dzieci odpowiedzialności za własne zdrowie. 2. Uświadomienie dzieciom roli właściwego stylu życia w trosce o zdrowie i dobre samopoczucie.

Bardziej szczegółowo

Zasady autologicznej terapii komórkowej w leczeniu schorzeń ortopedycznych u psów

Zasady autologicznej terapii komórkowej w leczeniu schorzeń ortopedycznych u psów Strona 1 z 1 STANDARDOWA PROCEDURA OPERACYJNA Tytuł: Zasady autologicznej terapii komórkowej w leczeniu schorzeń ortopedycznych u psów SOP obowiązuje od: 05.06.2014 Data ważności: 31.10.2014 Zastępuje

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Terapia vectorowa bezbolesny powrót przyzębia do zdrowia W terapii tej wykorzystujemy najlepszą dostępną technologię Vector Paro, która gwarantuje delikatne i bezbolesne leczenie przyczynowe oraz podtrzymujące,

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. 1. Dlaczego w Polsce nadal tak mało ludzi decyduje się na to, by zostać dawcą szpiku? Przede wszystkim wynika to z niewiedzy. Większość osób, które chcą pomóc

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

lipiec 2015 Fundacja DKMS Polska Najważniejsze informacje o dawstwie szpiku www.dkms.pl

lipiec 2015 Fundacja DKMS Polska Najważniejsze informacje o dawstwie szpiku www.dkms.pl lipiec 2015 Najważniejsze informacje o dawstwie szpiku www.dkms.pl Informacje ogólne Potencjalni dawcy szpiku w Polsce Ponad 870 tysięcy zarejestrowanych potencjalnych dawców we wszystkich polskich bazach*

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 9

Szkoła Podstawowa nr 9 Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Pawła II w Ostrowie Wielkopolskim w drodze do uzyskania statusu SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE ZDROWIE to stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Pozytywnie zaopiniowany i wdrożony do stosowania Uchwałą Rady Pedagogicznej Samorządowego Przedszkola Nr 55 nr 04/27/08/13 z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2015-2020

PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2015-2020 PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2015-2020 Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie 1 Wstęp Profilaktyka, to proces wspierania dziecka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi rozwojowi oraz eliminowanie

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura we Wrocławiu

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura we Wrocławiu NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura we Wrocławiu Wrocław, dnia 19 listopada 2010 r. LWR- 4101-10-02/2010 P/10/095 Pan Andrzej Zdeb Dyrektor Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 1 we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

o krew dostarcza tkankom tlen (bierze udział w oddychaniu), w składniki energetyczne, mineralne, witaminy, hormony,

o krew dostarcza tkankom tlen (bierze udział w oddychaniu), w składniki energetyczne, mineralne, witaminy, hormony, Co to jest krew Krew płynna tkanka, składająca się z krwinek czerwonych, krwinek białych, płytek krwi i osocza (plazmy). Krew spełnia wiele ważnych funkcji w organizmie człowieka: krwinki czerwone - są

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci.

Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. Wpływ żywienia na funkcjonowanie psychospołeczne dzieci. ZDROWIE definicja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) to stan cechujący się uzyskaniem dobrego samopoczucia na poziomie fizycznym, psychicznym i

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA DLA PACJENTÓW ONKOLOGICZNYCH I ICH RODZIN

SZKOŁA DLA PACJENTÓW ONKOLOGICZNYCH I ICH RODZIN SZKOŁA DLA PACJENTÓW ONKOLOGICZNYCH I ICH RODZIN WPROWADZENIE: Szkoła dla pacjentów jest multidyscyplinarną formą wsparcia chorych mającą na celu poprawę efektywności leczenia poprzez zrozumienie współodpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Co to jest demencja (demens)?

Co to jest demencja (demens)? Hva er demens? Co to jest demencja (demens)? Zapominasz tyle rzeczy, że trudno jest ci funkcjonować na co dzień? Masz problem z zapamiętaniem zwykłych słów albo z zapamiętaniem drogi do sklepu? To może

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia

Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia Polish translation of Cervical screening: the colposcopy examination (January 2013) Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia Poradnik zaktualizowany Page 2 Dlaczego powinnam

Bardziej szczegółowo

ZAGUBIENIE PACJENTA W SYSTEMIE. ŚWIADCZENIA GWARANTOWANE A RZECZYWISTOŚĆ.

ZAGUBIENIE PACJENTA W SYSTEMIE. ŚWIADCZENIA GWARANTOWANE A RZECZYWISTOŚĆ. ZAGUBIENIE PACJENTA W SYSTEMIE. ŚWIADCZENIA GWARANTOWANE A RZECZYWISTOŚĆ. Krystyna Wechmann Prezes Federacji Stowarzyszeń Amazonki Wiceprezes Polskiej Koalicji Organizacji Pacjentów Onkologicznych Gigantyczne

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Akademia Siatkówki KURIAN ul. Gołębia 10 11-041 Olsztyn 695 034 802 www.kurianvolley.com.pl

Akademia Siatkówki KURIAN ul. Gołębia 10 11-041 Olsztyn 695 034 802 www.kurianvolley.com.pl WARUNKI UCZESTNICTWA W OBOZIE SPORTOWYM 1. Uczestnik zobowiązany jest stosować się do regulaminu obozu, ośrodka gdzie jest organizowany obóz oraz do poleceń instruktora. 2. Uczestnik obozu jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi:

Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi: Zasady kwalifikowania kandydatów na dawców do oddania krwi lub jej składników Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi: Kwalifikowany jest przez lekarza do oddania krwi, osocza, zabiegów aferezy i innych

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY Stowarzyszenia na Rzecz Chorych z Chorobą Nowotworową Promyk w Giżycku

REGULAMIN ORGANIZACYJNY Stowarzyszenia na Rzecz Chorych z Chorobą Nowotworową Promyk w Giżycku REGULAMIN ORGANIZACYJNY Stowarzyszenia na Rzecz Chorych z Chorobą Nowotworową Promyk w Giżycku I. Postanowienia ogólne 1 1. Regulamin organizacyjny Stowarzyszenia Promyk siedzibą w Giżycku, zwanej dalej

Bardziej szczegółowo

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności.

Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Zdrowy tryb życia Zdrowie stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Wyróżnia się: Zdrowie fizyczne prawidłowe funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Powiedz rakowi: NIE!!!

Powiedz rakowi: NIE!!! Powiedz rakowi: NIE!!! Internetowe wydanie gazetki ekologicznej NR 5- wrzesień 2015 W V numerze naszej gazetki poruszymy: Nawyki żywieniowe dzisiejszych nastolatków, czyli domowe pizzerki Kleszcze, czyli

Bardziej szczegółowo

Zdecydowałeś się. Chcesz to zrobić. Twój #pierwszyraz. Tutaj możesz dowiedzieć się jak

Zdecydowałeś się. Chcesz to zrobić. Twój #pierwszyraz. Tutaj możesz dowiedzieć się jak PROCEDURA ODDAWANIA KRWI Zdecydowałeś się. Chcesz to zrobić. Twój #pierwszyraz. Tutaj możesz dowiedzieć się jak wygląda procedura oddawania krwi. WAŻNE: Zanim zdecydujesz się oddać krew upewnij się, że

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; zgłaszania działań

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu

Rozdział 5. Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu. Samoopieka pacjenta po zabiegu 61 Rozdział 5 Zabieg ortopedyczny, rekonwalescencja i rehabilitacja W TYM ROZDZIALE: W dniu zabiegu Samoopieka pacjenta po zabiegu Objawy, które należy natychmiast zgłosić Fizjoterapia po zabiegu Wypis

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

Cele i harmonogram warsztatów

Cele i harmonogram warsztatów Rozpoczynamy kolejną akcję Akademii Zdrowego Przedszkolaka, drugą edycję akcji Przedszkolak Pełen Zdrowia. Hasło tej akcji to: Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy. Cele i harmonogram

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA

S T R O N C.FORMULARZ ŚWIADOMEJ ZGODY NA OPERACJĘ. Ii. ZLECENIA POOPERACYJNE G. DODATKOWA KARTA CODZIENNYCH OBSERWACJI H. KARTA ZNIECZULENIA (podpis) LEKARZ PROWADZĄCY DATA Rp. ZALECENIA DLA PACJENTKI (data) DOKUMENTACJĘ INDYWIDUALNĄ ZEWNĘTRZNĄ OTRZYMAŁAM str. 12 SPIS ZAŁĄCZNIKÓW ZUS ZLA S. R. P. O. N. M. L. STATYSTYKA MEDYCZNA DOKUMENTACJĘ

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1)

LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) Załącznik B.14. LECZENIE PRZEWLEKŁEJ BIAŁACZKI SZPIKOWEJ (ICD-10 C 92.1) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie przewlekłej białaczki szpikowej u dorosłych imatinibem 1.1 Kryteria kwalifikacji Świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2012 r. Poz. 1215

Warszawa, dnia 6 listopada 2012 r. Poz. 1215 Warszawa, dnia 6 listopada 2012 r. Poz. 1215 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu ustalania kosztów czynności związanych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki pacjenta

Prawa i obowiązki pacjenta Prawa i obowiązki pacjenta Podstawowe unormowania prawne Wynikają one z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) oraz następujących ustaw: z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

DEFINICJE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Opieka długoterminowa w Polsce jest realizowana w dwóch obszarach: pomocy społecznej i służby zdrowia.

DEFINICJE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Opieka długoterminowa w Polsce jest realizowana w dwóch obszarach: pomocy społecznej i służby zdrowia. PROJECT - TRAINING FOR HOMECARE WORKERS IN THE FRAME OF LOCAL HEALTH CARE INITIATIVES PILOT TRAINING IN INOWROCŁAW, POLAND 22-23.02.2014 DEFINICJE W Polsce w ramach świadczeń poza szpitalnych wyróżniamy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)2) Dz.U.07.138.973 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)2) z dnia 16 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania, przechowywania i przeszczepiania komórek, tkanek i narządów Na podstawie art. 36

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS 1 grudnia - Światowy Dzień AIDS HIV to ludzki wirus upośledzenia (niedoboru) odporności. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności AIDS. Ze względu na skalę zakażeń i tempo rozprzestrzeniania

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Gdańsku Gdańsk, dnia 10 listopada 2010 r. LGD-4101-018-02/2010 P/10/095 Pani Ewa Książek-Bator Dyrektor Naczelny Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku WYSTĄPIENIE

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Wszawica trudny problem do rozwiązania

Wszawica trudny problem do rozwiązania Wszawica trudny problem do rozwiązania Co to jest wszawica? Wszawica (łac. pediculosis) jest chorobą zakaźną, umieszczoną w wykazie chorób zakaźnych i zakażeń będącym załącznikiem do Ustawy o chorobach

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Przypada w dniu 17 maja każdego roku Warszawa, 2013 HIV- ludzki wirus niedoboru odporności powoduje AIDS- zespół nabytego niedoboru odporności Z kart historii

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁOWA KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. Procedura 21. Postępowanie w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny

WYDZIAŁOWA KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. Procedura 21. Postępowanie w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny Procedura 21 Postępowa w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny 1 1. ZAKRES PROCEDURY Procedura dotyczy wszystkich studentów w trakcie praktycznej nauki zawodu. 2. TERMINOLOGIA Ekspozycja - naraże na

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy i opiekuńczo-leczniczy Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową pielęgnacją oraz kontynuacją leczenia świadczeniobiorców

Bardziej szczegółowo

Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia

Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia Twój lekarz zalecił Ci stosowanie nowoczesnej metody antykoncepcji

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA HIV/AIDS. NOWOśCI

PROFILAKTYKA HIV/AIDS. NOWOśCI PROFILAKTYKA HIV/AIDS STATYSTYKI LOKALNE DZIAłANIA OZ I PZ PSSE W ROKU 2012 NOWOśCI CIEKAWOSTKI STATYSTYKI HIV i AIDS w Polsce dane od początku epidemii (1985 r.) do 30 czerwca 2012 roku 15 724 zakażonych

Bardziej szczegółowo

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY WPROWADZENIE DO PREZENTACJI Carl Rehnborg i Nutrilite historia Wyzwania związane ze zdrowym sposobem odżywiania się Pokoloruj swoją dietę Zdrowy

Bardziej szczegółowo

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży

Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku Zdrowy, bezpieczny wypoczynek dzieci i młodzieży Krystyna Wereszczyńska 12 czerwca 2012r. ZDROWY I BEZPIECZNY WYPOCZYNEK DZIECI I MŁODZIEŻY aktywność

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Choroba behceta Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? Diagnoza jest głównie kliniczna. Może minąć od roku do nawet pięciu lat

Bardziej szczegółowo

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić

Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa sezonowa Dlaczego warto się zaszczepić Grypa. Chroń siebie i innych. GRYPA SEZONOWA: DLACZEGO WARTO SIĘ ZASZCZEPIĆ Ostatnio dużo się mówiło o różnych rodzajach wirusa grypy, włącznie z sezonową i

Bardziej szczegółowo

KTO ODDAJE KREW - OKAZUJE SERCE

KTO ODDAJE KREW - OKAZUJE SERCE Krew i jej składniki: Krew jest tkanką płynną, która krąży w naczyniach krwionośnych. Stanowi 8% całej masy ciała i jest zbudowana z części płynnej, czyli osocza oraz wyspecjalizowanych komórek czyli czerwonych

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części.

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. ANKIETA Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. Bardzo proszę, abyś czytał/a uważne i udzielił/a odpowiedzi na wszystkie

Bardziej szczegółowo

DiReset. Moja odporność to moja twierdza

DiReset. Moja odporność to moja twierdza DiReset Moja odporność to moja twierdza Nasza odporność Odporność (inaczej układ immunologiczny od łacińskiego słowa immunitas wolny od chorób, uwolniony z obciążeń) jest reakcją obronną organizmu na różnego

Bardziej szczegółowo