POMNIKI JANA PAWŁA II - KILKA PROBLEMÓW ZJAWISKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POMNIKI JANA PAWŁA II - KILKA PROBLEMÓW ZJAWISKA"

Transkrypt

1 P R O L E G O M E N A 1 M a t e r i a ł y S p o t k a n i a Doktorantów Historii Sztuki Kraków, października 2003 K r a k ó w KAZIMIERZ S. {KUL Lublin) OŻOG POMNIKI JANA PAWŁA II - KILKA PROBLEMÓW ZJAWISKA Do tej pory pomniki Papieża nie doczekały się opracowania. Pojawiło się kilka prób analizy jednostkowych dzieł bądź wycinków zjawiska'. Prawie nie spotyka się przy tym tekstów krytyków i historyków sztuki 2. W niniejszym referacie autor pragnie nakreślić pewien obraz zjawiska, jakim są te monumenty - ze szczególnym naciskiem na problematykę wchodzącej w ich skład rzeźby i rodzącej się w niej ikonografii Papieża-Polaka. Przedmiotem prowadzonych badań są pomniki Jana Pawła II, których elementem jest pełnoplastyczna figura Papieża, umieszczone na wolnym powietrzu, w sposób pozwalający na swobodne obejrzenie posągu ze wszystkich stron. Katalog pracy ma objąć wszystkie dzieła tego typu na terenie Polski (choć autor gromadzi również materiały dotyczące pomników znajdujących się za granicami Rzeczpospolitej). Pomniki Papieża są niezwykle różnorodne. Wykonane z brązu, granitu, piaskowca, marmuru, sztucznego kamienia, drewna, blachy wchodzące w ich skład figury mają od pół metra do 5 m wysokości. Stoją w najmniejszych wioskach i największych miastach, niektóre wstydliwe ukryte, inne - dumnie wyeksponowane. Najczęstszym powodem stawiania pomnika Jana Pawła II jest pragnienie upamiętnienia w materialny sposób wielkiego Papieża, Polaka, wielkiego Pontyfikatu. Nieco rzadziej - z oczywistych przyczyn - Najważniejszym jak do tej pory jest opracowanie dokonane w kręgu Ośrodka Dokumentacji Pontyfikatu Jana Pawia II w Rzymie. Cf.\ M. Jagosz, Pomniki Jana Pawia II, [w:] Papież Słowianin - zwiastun nadziei, red. A. Dobroński, Toruń Zestawienie to razi jednak wieloma błędami, niekonsekwencją i licznymi lukami wynikającymi z opracowywania tematu jedynie na bazie wycinkowych danych będących w posiadaniu Ośrodka. Najważniejszym spośród nich są m.in.: W. Szczebak, Tarnowski pomnik Jana Pcn\la II dzieleni sztuki i katechezą, Currenda" 1981, nr 9-12, s ; A. Maśliński, Stanął pomnik Papieża i Prymasa, Biuletyn Informacyjny KUL" 1983, nr 1-2, s. 93n; A. Ryszkiewicz, Lubelski pomnik, Tygodnik Powszechny" 1983, nr 45, s. 8; 1. Grzesiuk-Olszewska, Pomniki Papieża Jana Pawia II w Polsce, Życie Chrześcijańskie w Polsce" 1988, nr 10, s ; J. Jaworska, Artyści polscy o Papieżu, Kielce 1996; J. Dąbkowska-Zydroń, Symbioza przeciwieństw, [w:] Jan Kucz. Twórczość z lat , Orońsko 2001, s. 16n. Pozycje te obejmują swoim zakresem jedynie pojedyncze pomniki lub wąskie ich grupy. Wynika stąd potrzeba osobistych kontaktów z rzeźbiarzami, inicjatorami powstawania i odlewnikami pomników.

2 184 KAZIMIERZ S. OŻOG jest to chęć zaznaczenia związków danego miejsca z jego osobą. Niekoniecznie musi to być wizyta papieska w danym miejscu. Wystarczy, że w danej parafii był na wizytacji kanonicznej ks. biskup Wojtyła lub uczestniczył gdzieś w spływie kajakowym - niemal pewne jest, że stoi tam lub stanie pomnik. W Niegowici np. powstał jedyny w świecie pomnik ks. Karola Wojtyły, dawnego wikarego tej parafii 3. Uroczystości odsłonięcia pomników są przy tym bardzo często wiązane ze świętami papieskimi (urodziny, rocznica pontyfikatu), świętami Maryjnymi, bądź lokalnymi uroczystościami odpustowymi lub jubileuszowymi 4. Do tej pory udało się zlokalizować 200 obiektów na terenie Polski (za granicą ok. 70 obiektów), jest ich jednak z pewnością więcej - poza tym wciąż powstają nowe 5. Analizując rozmieszczenie geograficzne pomników Jana Pawła II można zauważyć wciąż funkcjonujące podziały związane z granicami dawnych zaborów. Jak łatwo się domyślić - najwięcej pomników jest na terenach Galicji, nieco mniej na ziemiach Kongresówki, najrzadziej zaś można je spotkać w na ziemiach odzyskanych" oraz w Wielkopolsce i na Pomorzu. Najgęściej jest, rzecz jasna, w okolicach Krakowa, gdzie Karol Wojtyła był biskupem i Metropolitą 6. Za granicą monumenty związane są najczęściej z Polonią - najwięcej jest ich w USA, Kanadzie, Brazylii, Argentynie. Są obecne w krajach tradycyjnie katolickich, ale spotyka się je też np. w Japonii, Rumunii, na Ukrainie 7. Analizując chronologię ich powstawania, należy zauważyć pierwszy pomnik Jana Pawła II, który powstał w 1980 roku. Wtedy to, jesienią, na dziedzińcu pałacu arcybiskupiego w Krakowie ustawiono dar włoskich artystów: odlew autorstwa Jole Sensi Croci 8. Ukryty na arkadowym dziedzińcu, nie zadziałał na świadomość Polaków w takim stopniu jak nieco tylko późniejsze - a wciąż jedne z lepszych ujęć Papieża w rzeźbie - pomniki z Tamowa (autorstwa Bronisława Chromego) i Lublina (Jerzego Jamuszkiewicza) [ii. 1,2]. Przez dziewięć następnych lat - do końca egzystencji PRL-u - zrealizowano około 1/9 spośród ogółu pomników Jana Pawła II. Dużą cześć stanowią wśród nich monumenty bądź zlokalizowane w niewielkich miejscowościach, bądź pomniki o niewysokiej klasie artystycznej. Prawdziwe ożywienie dało się zauważyć dopiero po roku 1997, gdy w okresie 4 lat postawiono około 80 monumentów (połowę z tej liczby w samym Cf. m.in. Pomnik Papieża, Wiadomości Gdowskie" 1999, nr 8, s Np. tylko w 2003 roku w urodziny Papieża (15 V) jego pomnik odsłonięta w Pionkach, natomiast w rocznicę Pontyfikatu (16 X) w Sochaczewie, Szczawnicy i Paradyzu. Dane pochodzą z obliczeń własnych autora na podstawie zebranej literatury i źródeł, stan na styczeń Trudności w kompletowaniu katalogu wiążą się z brakiem systematycznie prowadzonej ewidencji współcześnie powstających pomników w odpowiednich urzędach, jak również indolencją i niechęcią do współpracy organów samorządowych i kościelnych. Stan posiadania poszczególnych diecezji przedstawia się następująco: krakowska (24 pomniki), tarnowska (18), wrocławska (12), sandomierska (10), przemyska (9), łódzka (8), lubelska, płocka, siedlecka, włocławska (po 7), drohiczyńska, ełcka, legnicka, zamojska (6), gdańska, kielecka, radomska, warszawska (5), białostocka, kaliska, łomżyńska, łowicka, poznańska, szczecińska (4), częstochowska, koszalińska, pelplińska, rzeszowska (3), po dwa pomniki znajdują się w diecezjach: lubuskiej, sosnowieckiej, warmińskiej, praskiej; po jednym w bielskiej, elbląskiej, gliwickiej, gnieźnieńskiej, opolskiej, toruńskiej. Dane pochodzą z obliczeń własnych autora na podstawie zebranej literatury i źródeł. Najwięcej pomników jest w USA (19), następne pozycje zajmują: Kanada (7). Włochy (7), Meksyk (5), Portugalia (5), Argentyna (4), Chorwacja (4), Brazylia (3), Hiszpania (3). Dane pochodzą z obliczeń własnych autora na podstawie zebranej literatury i źródeł. A. Litwin, Pomnik Ojca Świętego Jana Pawia II, Hejnał Mariacki" 1980, nr 12, s. 7. Pierwszym pomnikiem" jest zapewne figura umieszczona na górze Baszta w Tylmanowej, powstała najprawdopodobniej na przełomie 1979 i 1980 roku.

3 Pomniki Jana Pawia II - kilka problemów zjawiska 185 tylko Roku Jubileuszowym). Od tamtej pory tempo powstawania nowych pomników uległo pewnemu spowolnieniu. Najczęściej powstają one na zamówienie wspólnoty parafialnej - są zatem zlokalizowane w ponad 80 procentach przy kościołach, klasztorach, bądź na terenie sanktuariów. Jedynie nieco ponad 10% ogólnej ich liczby jest fundowane bądź współfundowane przez miasta lub organizacje społeczne i znajduje ostatecznie swą lokalizację na terenach miejskich - placach, parkach, przy szkołach. Zamówienie jest najczęściej kierowane do konkretnego artysty - zazwyczaj decydują względy towarzyskie bądź znajomość wcześniejszych dzieł danego twórcy. Konkursy na projekt pomnika Ojca Świętego należą do rzadkości. Jedynym poważniejszym - zakończonym zresztą zupełnym niepowodzeniem był ten przeprowadzony w Poznaniu w roku Skłócił on lokalną społeczność, przyniósł też rozczarowanie jakością nagrodzonych projektów 9. W końcu roku 2000 pomnik Jana Pawła II powstał w zupełnie innym miejscu (wybranym przez Metropolitę) według zupełnie innego projektu [il. 3]. Tworzone są zarówno przez rzeźbiarzy należących do czołówki polskich artystów, autorów wielu znanych dzieł pomnikowych, jak również przez mniej znanych rzeźbiarzy, debiutantów, samouków i amatorów. Warto wspomnieć, że spora część pomników za granicą jest tworzona przez Polaków. Zdarzają się również importy dzieł artystów obcych do Polski 10. Dużym uproszczeniem byłoby stwierdzenie, że rzeźba kosztuje więcej nakładów, pracy i trudu aniżeli np. namalowanie obrazu. Jednak jest ona jest sztuką trudną przede wszystkim ze względów technicznych, ograniczeń samego materiału i praw fizyki. Gdzieś w tym obszarze należy szukać przyczyn tego, że rzeźba - szczególnie pomnikowa - jest zazwyczaj niezwykle przemyślana, zwarta, operująca uproszczonymi schematami, bryłami. Można zaryzykować stwierdzenie, że odrzuca ona wszystko, co zbędne, pozostawiając jedynie elementy najpotrzebniejsze, najbardziej rzeczowe i komunikatywne. Patrząc na pomniki, można z łatwością wychwycić zasadnicze sposoby ukazywania Jana Pawła 11, jak i wątki rodzącej się ikonografii. Dominują ujęcia pełnopostaciowe, choć mniej więcej 1/10 pomników to popiersia. Papież najczęściej ukazywany jest w postawie stojącej, w szatach pontyfikalnych (m.in. Legnica, Licheń, Gdynia, Warszawa, Solec Kujawski, Pabianice, Bełchatów, Wola Filipowska), nieco rzadziej w sutannie (m.in. Kraków-Mislrzejowice, Worów, Dzwono-Sierbowice). Najczęściej stosowaną pozą jest gest pozdrawiania (błogosławieństwa) prawą ręką (lewa trzyma krzyż), częsty jest też układ wyciągniętych ramion". Stosunkowo rzadko spotyka się ujęcia Jana Pawła II jako starca (choć przecież większość pomników powstała, gdy Papież miał blisko 80 lat). Jednymi z ciekawszych pomników tego typu są dzieła: Leszka Sobisza znajdujące się w Lubichowie oraz Marka Szali ustawione przy Księżówce w Zakopanem. Bogata literatura prasowa z okresu końca 1999 roku (rozstrzygnięcie konkursu) i końca 2000 roku (odsłonięcie pomnika) - szczególnie Gazeta Wielkopolska", Gazeta Poznańska". Cf. też: E. Goliński, Pomniki Poznania, Poznań 2001, s W Wadowicach znajduje się pomnik autorstwa Luciano Minguzziego; Warszawa posiada z kolei kopię monumentu z sanktuarium w Dozio, autorstwa Giorgio Galettiego. Por. Jagosz, op. cit., s. 316, 321; L. Minguzzi, Mój papież dla Polski, tłum. z wl. Alina Adamczyk-Aiello, Kierunki" 1983, nr 20, s. 3. Ten ostatni schemat obecny jest zwłaszcza w seryjnych odlewach Stefana Kowalówki z lat (znajdujących się m.in. w Oławie, Trzebnicy, Wrocławiu, Siemiatyczach, Międzyrzecu, Włostowie, Michalowicach).

4 186 KAZIMIERZ S. OŻÓG Analizując je od strony ikonograficznej", pierwsza grupa przedstawień odwołuje się do atrybutów instytucji papiestwa - Janowi Pawłowi II towarzyszą atrybuty rybaka - Piotra: sieć (pomnik w Łowiczu), czy łódź (w Policach). Nacisk na słowa Chrystusa tu es Petrus" kładziony jest z kolei za pomocą skały - stanowiącej zazwyczaj postument (np. w Łukowie) - z której wyrasta figura Papieża (pomniki Gustawa Zemły - m.in. Oleszyce, Płock, Góra Św. Anny), lub z której został wykonany posąg (Gdańsk Zaspa). Spotyka się też atrybuty w rodzaju kija pasterskiego (Dukla) i odwołania do tytułu Pontifex Maximus" (niezrealizowany projekt Macieja Szańkowskiego dla Poznania) 12. Zaakcentowanie funkcji kapłańskich pojawiło się z kolei w pomniku z Radomia (Ojciec Święty podnosi wysoko kielich). Kapłaństwo i papiestwo zostało związane w dość nietypowy układ w pomniku w Leńczach, autorstwa Bronisława Chromego, gdzie granitowy trzon symbolizuje czerń kapłańskiej sutanny, a obudowany na nim odlew brązowy - papiestwo 13. Poprzez tablice Prawa bądź rzymskie cyfry dziesięciorga przykazań pojawiają się odwołania do Papieża - strażnika Dekalogu (Elbląg, Nowy Tomyśl). Istnieje też grupa pomników, w których przestawienie Jana Pawła II podporządkowano jego dziełu, cechom jego pontyfikatu. Na pierwszym miejscu wypada wymienić pielgrzymowanie po całym świecie - bez względu na liczne przeciwności. Świadectwem tej postawy są same pomniki - spotykane najczęściej w miejscach, w których był Papież. Rozbudowany program ikonograficzny prezentuje pomnik z Brampton pod Toronto, gdzie Papież kroczy po fragmencie kuli ziemskiej 14. Ukazywana jest również spuścizna intelektualna Jana Pawła II - w Zawierciu trzyma on w wyciągniętej ręce Katechizm. Karta papieru w dłoni pojawia się w pomniku z Białej Podlaskiej. W Pelplinie pochyla się on nad rozłożoną na kolanach książką. Pełen dostojeństwa układ siedzącej postaci odnajdujemy także w Parku Strzeleckim w Krakowie. Fascynująca troska o życie i godność człowieka znalazła swoje odzwierciedlenie w monumencie autorstwa Jana Kucza znajdującym się w Kaliszu, gdzie Papież pochyla się nad małą dziewczynką (tematem homilii w tym mieście była właśnie obrona życia) [il. 4]. W relacji z dziećmi Jan Paweł II został również ukazany m.in. w pomniku ze Złotej. Od samego początku pontyfikat ten upływa pod znakiem Matki Jezusa. Na każdym kroku widać wielką miłość, cześć i oddanie Papieża Marii. Nic dziwnego, że pomniki Ojca Świętego znalazły się w wielu sanktuariach maryjnych na świecie (w Polsce m.in. w Licheniu, Częstochowie, Okulicach, Kałkowie-Godowie, Bardzie; w Austrii miejscem takim będzie Mariazell; w Niemczech - Altoetting; w USA - Doylestown; w Meksyku - Guadalupe). Bardzo często na pomnikach spotyka się bezpośrednie nawiązanie do osoby Marii, bądź modlitwy różańcowej. Ta ostatnia pojawia się w pomnikach w Okulicach, Kalwarii Zebrzydowskiej i Ludźmierzu (jedyny zrealizowany pomnik klęczącego Papieża). Oddanie Papieża-Polaka Marii zaakcentowane bywa często dosłownie: w Toruniu Papież trzyma w rękach figurę Pięknej Madonny; emblematy i symbole maryjne są również częstymi elementami ornatu, mitry, czy kapy Papieża. Polskość Jana Pawła II akcentowana jest na kilka sposobów. Bronisław Chromy zrezygnował w pomniku w Tarnowie z postumentu - pozwalając Papieżowi wyrastać" 12 A. Niziolek, Postać czy bryły?, Gazeta Wielkopolska" 1999, nr 284, s. 1; idem, Miał być dobry, ibidem 1999, nr 289, s. 1; J. Brendel, Bądźmy światli, ibidem, s. 8; A. Niziolek, Papież jest z tej ziemi, ibidem, s Relacja Bronisława Chromego z 29 stycznia 2003 roku; zapis magnetofonowy w archiwum autora. 14 Relacja ks. Adama Filasa z parafii Św. Eugeniusza de Mazenood w Brampton z dnia 13 lutego 2003, w archiwum autora.

5 Pomniki Jana Pawła II - kilka problemów zjawiska 187 bezpośrednio z ojczystej ziemi 15. Cokół pomnika w Bełchatowie odtwarza z kolei zarys granic Rzeczypospolitej. Pokrewnym wątkiem jest podkreślenie roli Papieża jako opiekuna Solidarności" w pomniku z Gdańska (spod kościoła Św. Brygidy), gdzie Ojciec Święty trzyma na ręku kilkuletnie dziecko - symbolizujące właśnie Solidarność" 16. W miejscu tym warto wspomnieć o prezentowanych często związkach Papieża z ukochanymi górami - Tatrami. Cokół-głaz w podkrakowskich Zielonkach, pochodzący z Tatr, ma symbolizować właśnie tę relację. Postument i materiał na figurę w Księżówce sprowadzono z Doliny Białej Wody, z okolic Łysej Polany. Podobnie stało się przy realizacji pomnika-popiersia w Przemyślu-Lipowicy, gdzie skałę na cokół przywieziono specjalnie z Doliny Lejowej w Tatrach Zachodnich 17. Niezwykle ważne w przeglądzie ikonografii pomników Papieża są uwieczniane przez nie momenty historyczne. W większości są nimi te z pierwszych dni pontyfikatu, pojawia się jednak również zapis zdarzeń bardziej współczesnych, związanych najczęściej z pielgrzymką do konkretnego miejsca, bądź spotkaniem z określoną grupą. Słynnym wydarzeniem uwiecznionym w rzeźbie pomnikowej jest pokłon prymasa Wyszyńskiego w czasie pierwszej audiencji dla Polaków. Znalazł on swój zapis w dziele Jerzego Jarnuszkiewicza znajdującym się na dziedzińcu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Obiekt ten jest jednym z najciekawszych artystycznie. Stał się symbolem Uniwersytetu, zaś jego głęboka treść pomimo pewnej - krytykowanej czasem - narracyjności stanowi o jego potężnej sile oddziaływania 18. Podobnie niezwykłym dziełem jest wspominany wcześniej pomnik w Kaliszu (autorstwa Jana Kucza). Fantastyczny, niespotykany nigdzie indziej układ dwóch, postaci (Papieża i małej dziewczynki), wzbogacony skomplikowanym układem szat, zdumiewa swym monumentalizmem, a jednocześnie ciepłem oraz rzadko spotykaną szczerością 19. Pomnikami wartymi uwagi ze względu na nowatorstwo formalne (widoczne w partii szat) są niektóre pomniki Czesława Dźwigają (np. w Nowym Wiśniczu) czy Krystyny Solskiej (np. w Piotrkowie Trybunalskim, Pabianicach). Zauważając realizacje wartościowe, nie sposób nie wspomnieć o tym, że wiele pomników prezentuje bardzo niski poziom artystyczny. Wciąż powstają dzieła artystów złych, wybieranych przez niedoświadczonych zamawiających. Często pomniki są zaprzeczeniem pomnikowości" - szczególnie, gdy wykonane są z nietrwałego, bądź taniego materiału, albo gdy odstraszają swoim wyglądem i zamiast uczuć wzniosłych wywołują co najmniej... uśmiech. Zdarzają się też specyficzne w wyrazie oraz formie i z pewnych względów ciekawe dzieła twórców ludowych (np. w Momotach Górnych pod Janowem Lubelskim) lub próby wkomponowania postaci Jana Pawła 11 w kapliczki (Miłogoszcz pod Myślenicami) 20. Problemem dla wielu artystów jest oddanie rysów twarzy Papieża. Doskonale przez nas wszystkich znane oblicze, okazuje się nie znosić żadnego przekłamania, nieścisłości, niedokładności. Brak zadartego nosa Kościuszki, bądź innego charakterystycznego szcze- 15 Szczebak, op. cit., s. 247n. 16 Relacja Wawrzyńca Sampa z dnia 24 lutego 2003; list w archiwum autora. 17 Por.: K. Kiefa, Spiżowy papież stanął iv Zielonkach dzięki ofiarności parafian, Gazeta Krakowska" 1998, nr 211, s. 1; S. Michalik, Jan Paweł II w Księżówce, Niedziela" 2000, nr 27, s. 17; H. Lewkowicz, Papież i górale, Życie Podkarpackie" 2002, nr 283, s Maśliński, op. cil.,s Dąbkowska-Zydroń, op. cir.,s Grzesiuk-Okzewska, Pomniki Papieża Jana Pawła II..., s. 54; Jaworska, op. cii., s. 86.

6 188 KAZIMIERZ S. OŻOG gółu powoduje, że wielu rzeźbiarzy skonfrontowanych z zadaniem sportretowania Jana Pawła II okazuje się być bezradnymi. Przerażać może już w tej chwili liczba stawianych w Polsce monumentów. Ogólny pęd, wzmacniany lokalnymi ambicjami skutkuje masą obiektów niepotrzebnych i niewłaściwych. Pojawiające się już pomysły zmierzające do sakralizacji postaci Ojca Świętego poprzez umieszczanie jego postaci na kolumnie maryjnej (Gdynia-Witomino), czy w niszy na fasadzie kościoła (Niedrzwica Kościelna koło Lublina, Augustów) na pewno nie wróżą dobrze na przyszłość. W Licheniu, przy postaci Jana Pawła II, na postumencie znalazł się również kustosz sanktuarium, ks. Eugeniusz Makulski, uwieczniony przez Mariana Koniecznego 21. W kontekście wizji setek pomników powstających w całej Polsce w co drugiej parafii, problemem jest istniejąca już teraz seryjna, pozbawiona wartości artystycznej produkcja figur z żywicy, sztucznego kamienia lub brązu. W 2. poł. lat 90. w okolicach Krakowa działał Stefan Kowalówka, który zapełniał Polskę praktycznie jednakowymi brązowymi odlewami, będącymi kompozycją gotowych elementów pochodzących z wcześniejszych realizacji i wykonanych specjalnie na jego zamówienie głów. W chwili obecnej działa co najmniej kilka zakładów, w których swojego własnego papieża można nabyć już od 500 zł. Może on być na przykład różowy; w wypadku zakładu spod Jawora oznacza to jedynie dodanie odpowiedniego pigmentu do syntetycznej masy 22. Pomniki Jana Pawła 11 stanowią fenomen zarówno artystyczny, jak i - może przede wszystkim - socjologiczny. Nagle, może trochę niespodziewanie dla samych siebie, zaczęliśmy stawiać pomniki żywej osobie, w dodatku w ilości mogącej przestraszyć największych optymistów i zwolenników tego trendu... Od monumentów stawianych żywym, które znamy z lat PRL-u, odróżnia je fakt, że inicjatywa w ich sprawie nie wychodzi z góry" ku obojętnie (lub obłudnie) przyjmującemu je społeczeństwu. Nie są to pomniki sztuczne i martwe - żyją bowiem w naszej świadomości, są nam w taki, czy inny sposób bliskie 23. Kontrowersje na temat tych dzieł przetnie śmierć Ojca Świętego. Prawdopodobnym jest, że zmieni się wtedy ich funkcja i znaczenie - z pomników osoby wybitnej, wielkiej, bliskiej nam wszystkim staną się figurami kandydata na ołtarze, osoby, która będzie powszechnie - szczególnie zaś w Polsce - uważana za świętą. Delikatnie mówiąc, niewłaściwe zachowania zdarzające się dziś nielicznym starszym paniom (modlitwa przy pomniku, nabożne dotykanie go) staną się być może normą. W chwili obecnej stoimy jednak przed problemem właściwej, spokojnej i rzeczowej oceny niezwykłego zjawiska, którego wszyscy jesteśmy świadkami. 21 M. Wojtasik, Wielki, wielki Ojciec Święty, Gazeta Wielkopolska" 1999, nr 92, s. 1; M. Dymarczyk, Prezes na cokole, Gazeta Wielkopolska" 1998, nr 250, s. 6; B. Jaworska, Papie: na cztery metty, Gazeta w Katowicach" 1999, nr 76, s. 7; Relacja Mariana Koniecznego z 27 stycznia 2003 r nagranie magnetofonowe w zbiorach autora. 22 M. Mokrzanowska, Popyt na papieża, Gazeta Wroclawska",2001, nr 194, s I. Grzesiuk-Olszewska, Polska rzeźba pomnikowa w latach , Warszawa 1995, s. 13n.

7 1. Pomnik Jana Pawła II przy kurii Metropolitalnej 2. Pomnik Jana Pawła II w parku przy Wyższym w Poznaniu, autorstwo: Krystyna Fałdyga - Solska, Seminarium Duchownym Diecezji Pelplińskiej w Pelplinie, odsłonięcie 26 XI 2000 autorstwo: Jarosław Wójcik, odsłonięcie 6 VI 2000

8 3. Pomnik Jana Pawła II na placu Św. Józefa w Kaliszu, 4. Pomnik Jana Pawła II w ogrodzie różańcowym przy autorstwo: Jan Kucz, odsłonięcie 30 X 1999 sanktuarium w Ludźmierzu, autorstwo: Henryk Olszówka, odsłonięcie 18 V 2001

9 5 Pomnik Jana Pawła II przy katedrze w Tarnowie, 6. Pomnik Jana Pawła II na dziedzińcu KUL-u w Lublinie autorstwo: Bronisław Chromy, odsłonięcie 29 VI 1981 autorstwo: Jerzy Jarnuszkiewicz, odsłonięcie 30 V 1983

10 7. Pomnik Jana Pawia II przy kościele parafialnym 8. Pomnik Jana Pawia II na placu przed nową Bazyliką w Nowym Wiśniczu, w Licheniu, autorstwo Czesław Dźwigaj, odsłonięcie 15 X 1995 autorstwo Marian Konieczny, odsłonięcie 15 VIII 1999

1979 rok. Stemple pocztowe stosowane przez Pocztę Polską w okresie Pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II. STEMPLE JEDNODNIOWE.

1979 rok. Stemple pocztowe stosowane przez Pocztę Polską w okresie Pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II. STEMPLE JEDNODNIOWE. Stemple pocztowe stosowane przez Pocztę Polską w okresie Pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II. 1979 rok. STEMPLE JEDNODNIOWE. 1. 02.06.1979 WARSZAWA 1 /F.D.C./ rys. herb Jana Pawła II i tekst: WIZYTA

Bardziej szczegółowo

2007 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE.

2007 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 2007 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 24.03.2007 ŁOBŻENICA rys. wizerunek popiersia Ojca świętego Jana Pawła II w piusce i tekst : WYSTAWA WIELKIEMU RODAKOWI POCZTA POLSKA. JA, SYN TEJ ZIEMI, POLSKIEJ ZIEMI

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

2004 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. trzymającego kontur świata i tekst : PAPIEŻ PIELGRZYM JAN PAWEŁ II NA ZNACZKACH POCZTOWYCH ŚWIATA.

2004 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. trzymającego kontur świata i tekst : PAPIEŻ PIELGRZYM JAN PAWEŁ II NA ZNACZKACH POCZTOWYCH ŚWIATA. 2004 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 02.04.2004 KAZIMIERZ DOLNY trzymającego kontur świata i tekst : PAPIEŻ PIELGRZYM JAN PAWEŁ II NA ZNACZKACH POCZTOWYCH ŚWIATA. 2. 18.05.2004 JAROCIN POZNAŃSKI 1 w piusce

Bardziej szczegółowo

Kazimierz S. Ożóg, Rzeźba jest trudna. O najciekawszych pomnikach Jana Pawła II, Ethos 2004, nr 3-4 (67-68), s. 299-316.

Kazimierz S. Ożóg, Rzeźba jest trudna. O najciekawszych pomnikach Jana Pawła II, Ethos 2004, nr 3-4 (67-68), s. 299-316. Kazimierz S. Ożóg, Rzeźba jest trudna. O najciekawszych pomnikach Jana Pawła II, Ethos 2004, nr 3-4 (67-68), s. 299-316. Niniejszy tekst jest próbą skrótowego nakreślenia obrazu zjawiska, jakim są te monumenty,

Bardziej szczegółowo

Ranking szkół publicznych

Ranking szkół publicznych Ekonomia-Zarządzanie komentarz s. 61 1 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 58,3 64,1 60,3 51,4 2 Akademia Ekonomiczna w Krakowie 58,0 54,7 59,8 59,0 3 Uniwersytet Warszawski - Wydział Nauk Ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Liczba kandydatów na kierunek informatyka w roku akademickim 2013/2014 oraz 2014/2015

Liczba kandydatów na kierunek informatyka w roku akademickim 2013/2014 oraz 2014/2015 Liczba kandydatów na kierunek informatyka w 2013/2014 oraz 2014/2015 INFORMATYKA Lp Nazwa uczelni Studia I stopnia stacjonarne Studia I stopnia niestacjonarne Studia II stopnia stacjonarne Studia II stopnia

Bardziej szczegółowo

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.)

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.) Przybywam do was jako syn tej ziemi, tego narodu, a zarazem, z niezbadanych wyroków Opatrzności, jako następca Świętego Piotra na tej właśnie rzymskiej stolicy. Dziękuję wam, żeście nie zapomnieli o mnie,

Bardziej szczegółowo

studia I stopnia stacjonarne studia I stopnia niestacjonarne studia II stopnia stacjonarne studia II stopnia niestacjonarne liczba kandydatów ogółem

studia I stopnia stacjonarne studia I stopnia niestacjonarne studia II stopnia stacjonarne studia II stopnia niestacjonarne liczba kandydatów ogółem Liczba kandydatów na kierunek informatyka 2013-2014 - uczelnie studia I stopnia stacjonarne studia I stopnia niestacjonarne studia II stopnia stacjonarne studia II stopnia niestacjonarne lp nazwa uczelni

Bardziej szczegółowo

Uniwersytety WSKAŹNIK. i niepubliczne uczelnie akademickie o charaktrerze uniwersyteckim MIEJSCE

Uniwersytety WSKAŹNIK. i niepubliczne uczelnie akademickie o charaktrerze uniwersyteckim MIEJSCE 1 Uniwersytet Jagielloński 1 2 100,00 2 Uniwersytet Warszawski 2 1 99,92 3 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 3 3 80,08 4 Uniwersytet Wrocławski 4 4 72,31 5 Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Bardziej szczegółowo

osobowy rzeczowy geograficzny miary

osobowy rzeczowy geograficzny miary Liczba Autor Sygnatura Daty Indeks Indeks Indeks L.p. Nazwa zespołu/zbioru jednostek fotografii/ zespołu / Proweniencja skrajne osobowy rzeczowy geograficzny miary atelier zbioru 1 Wizytacja parafii Boguszyce

Bardziej szczegółowo

1997 rok. STEMPLE JEDNODNIOWE.

1997 rok. STEMPLE JEDNODNIOWE. 1997 rok. STEMPLE JEDNODNIOWE. 1. 15.05.1997 WARSZAWA 1 rys. wizerunek Ojca Św. Jana Pawła II w geście pozdrowienia i tekst : 2. 22.05.1997 WARSZAWA 1 rys. krzyż pastorału Jana Pawła II i tekst : 3. 24.05.1997

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE SZEFA KANCELARII SENATU. z dnia 11 stycznia 2007 r.

OBWIESZCZENIE SZEFA KANCELARII SENATU. z dnia 11 stycznia 2007 r. OBWIESZCZENIE SZEFA KANCELARII SENATU z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek oraz kwot dotacji celowych przyznanych poszczególnym jednostkom przez Prezydium Senatu w roku 2006 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura dydaktyczna. Prowadzenie badań naukowych. w pełni w pełni w pełni w pełni w pełni nie dotyczy w pełni w pełni Pozytywna 2013-10-17

Infrastruktura dydaktyczna. Prowadzenie badań naukowych. w pełni w pełni w pełni w pełni w pełni nie dotyczy w pełni w pełni Pozytywna 2013-10-17 Polska Komisja Akredytacyjna uczelnie/wydziały, w których został oceniony kierunek informatyka w latach 2003-2013 w układzie chronologicznym (ocena programowa) Nazwa Uczelni/ u Koncepcja rozwoju kierunku

Bardziej szczegółowo

Mapa zasięgów lokalnych wydań Gazety Wyborczej

Mapa zasięgów lokalnych wydań Gazety Wyborczej 1 Prezentacja Gazety Wyborczej Mapa zasięgów lokalnych wydań Gazety Wyborczej wydanie wydanie białostockie wydanie bydgoskie i toruńskie wydanie częstochowskie wydanie katowickie i bielskie wydanie kieleckie

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do regulaminu Odznaki Turystycznej Disney i PTTK. Wykaz oddziałów weryfikujących odznakę Disney i PTTK.

Załącznik nr 2 do regulaminu Odznaki Turystycznej Disney i PTTK. Wykaz oddziałów weryfikujących odznakę Disney i PTTK. Załącznik nr 2 do regulaminu Odznaki Turystycznej Disney i PTTK. Wykaz oddziałów weryfikujących odznakę Disney i PTTK. Województwo Miejscowość Oddział PTTK 1. Dolnośląskie Jelenia Góra Oddział PTTK Sudety

Bardziej szczegółowo

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Myśląc o pielgrzymkach, ogarniam wiele miejsc, które dane nam było zobaczyć. Stały się one naszym śladem i

Bardziej szczegółowo

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA

VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA ZELATOR wrzesień2015 3 VI DIECEZJALNA PIELGRZYMKA ŻYWEGO RÓŻAŃCA Sobota, 3 października, 2015 Niniejszy numer Zelatora ukazuje się głównie ze względu na VI Diecezjalną pielgrzymkę Żywego Różańca do Łagiewnik.

Bardziej szczegółowo

Olgierd Matyjewicz-Maciejewicz. Piotr Niewczas

Olgierd Matyjewicz-Maciejewicz. Piotr Niewczas Olgierd Matyjewicz-Maciejewicz Piotr Niewczas PAPIEŻ JAN PAWEŁ II NA DATOWNIKACH OKOLICZNOŚCIOWYCH ŚWIATA ROK 2009 SZCZECIN 2009 1 POL09569 13.01.2009 ø 40 mm PANIÓWKI 13.01.2009 III ZJAZD RODZINY SZKÓŁ

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II W ODDZIALE OKRĘGOWYM W BIAŁYMSTOKU AUGUSTÓW, 4-5 PAŹDZIERNIKA BAZYLIKA NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA, UL. KSIĘDZA SKORUPKI 6 4 października 18:00 Eucharystia

Bardziej szczegółowo

WYNIK 2013. Filologie, języki obce i językoznawstwo MIEJSCE. Nazwa Uczelni

WYNIK 2013. Filologie, języki obce i językoznawstwo MIEJSCE. Nazwa Uczelni Filologie, języki obce i językoznawstwo 1 Uniwersytet Jagielloński 100,0 100,0 100,0 40,30 100,0 100,0 2 Uniwersytet Warszawski 94,47 89,31 94,30 100,0 45,67 100,0 3 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży

Światowe Dni Młodzieży Światowe Dni Młodzieży 2016 Czym są ŚDM? Światowe Dni Młodzieży to międzynarodowe spotkanie młodych całego świata, którzy razem ze swoimi katechetami, duszpasterzami, biskupami i papieżem gromadzą się

Bardziej szczegółowo

Informacja dla studentów Akademii Humanistyczno- Ekonomicznej w Łodzi i apel do władz uczelni publicznych i niepublicznych

Informacja dla studentów Akademii Humanistyczno- Ekonomicznej w Łodzi i apel do władz uczelni publicznych i niepublicznych Informacja dla studentów Akademii Humanistyczno- Ekonomicznej w Łodzi i apel do władz uczelni publicznych i niepublicznych W związku z decyzją MNiSW cofającą uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego

Bardziej szczegółowo

Nazwa jednostki 1. WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE

Nazwa jednostki 1. WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE Wykaz wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy, w których w 2011 roku będą mogli odbywać STAŻ ADAPTACYJNY wnioskodawcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej W dniu 13 marca 2015 roku uczestnicy Dziennego Domu Pomocy Społecznej w Krasnymstawie wyjechali

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 4 w Tychach

Gimnazjum nr 4 w Tychach Kalendarium Autor: nemo 27.08.2007. 3 Sierpnia 1901 roku - Wieś Zuzela na ziemi nurskiej, na pograniczu Podlasia i Mazowsza, urodził się Stefan Wyszyński, jako drugie dziecko Stanisława i Juliany z Karpiów

Bardziej szczegółowo

PARTNEREM DODATKU JEST. RANKING szkół

PARTNEREM DODATKU JEST. RANKING szkół PARTNEREM DODATKU JEST RANKING szkół WYŻSZYCH RANKING SZKÓŁ WYŻSZYCH Dwa światy nauki Rafał Pisera Uniwersytet Medyczny w Łodzi i Collegium Civitas z Warszawy zwyciężyły w rankingu szkół wyższych Wprost.

Bardziej szczegółowo

Katalog prasy katolickiej w Polsce. Stan z dnia 31 stycznia 1994 r. Oprać. Adam Lepa. Łódź: Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, 1994,147 s.

Katalog prasy katolickiej w Polsce. Stan z dnia 31 stycznia 1994 r. Oprać. Adam Lepa. Łódź: Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, 1994,147 s. Katalog prasy katolickiej w Polsce. Stan z dnia 31 stycznia 1994 r. Oprać. Adam Lepa. Łódź: Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie, 1994,147 s. Pierwszy spis bieżącej prasy katolickiej w Polsce ukazał się

Bardziej szczegółowo

Gazeta Co Jest Grane piątkowy dodatek Gazety Wyborczej

Gazeta Co Jest Grane piątkowy dodatek Gazety Wyborczej czerwiec 2006 piątkowy dodatek Gazety Wyborczej Od 9 czerwca 2006r. piątkowy dodatek do Gazety Wyborczej - Gazeta Co Jest Grane ukazuje się w nowej, bardziej atrakcyjnej szacie graficznej. Wzbogacona została

Bardziej szczegółowo

Hanna Chilmon Nowa Rola Placówek Doskonalenia Sprawozdanie

Hanna Chilmon Nowa Rola Placówek Doskonalenia Sprawozdanie Załącznik 2 Wykaz placówek doskonalenia nauczycieli biorących udział w programie Nowa Rola Placówek Doskonalenia Lp Województwo Placówka 1. dolnośląskie Regionalny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie 2015. Strona główna Ranking Kierunków Studiów Kierunki społeczne. 2015 Nazwa uczelni WSK

Zarządzanie 2015. Strona główna Ranking Kierunków Studiów Kierunki społeczne. 2015 Nazwa uczelni WSK Strona główna Ranking Kierunków Studiów Kierunki społeczne kierunki SPOŁECZNE Dziennikarstwo i komunikacja Politologia i stosunki międzynarodowe Pedagogika i edukacja Psychologia Socjologia Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40.

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. dniu po Zmartwychwstaniu Pańskim. Wniebowstąpienie jest ukoronowaniem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA Do sprawozdania finansowego Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia za 2012r.

INFORMACJA DODATKOWA Do sprawozdania finansowego Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia za 2012r. INFORMACJA DODATKOWA Do sprawozdania finansowego Fundacji Dzieło Nowego Tysiąclecia za 2012r. Fundacja Dzieło Nowego Tysiąclecia została ustanowiona przez Konferencję Episkopatu Polski aktem notarialnym

Bardziej szczegółowo

Bogusław Olechnowski. Katalog Jan Paweł II. na beznominałowych kartkach pocztowych i kopertach wydanych przez Rejonowy Urząd Poczty w Zielonej Górze

Bogusław Olechnowski. Katalog Jan Paweł II. na beznominałowych kartkach pocztowych i kopertach wydanych przez Rejonowy Urząd Poczty w Zielonej Górze Bogusław Olechnowski Katalog Jan Paweł II na beznominałowych kartkach pocztowych i kopertach wydanych przez Rejonowy Urząd Poczty w Zielonej Górze Zielona Góra, lipiec 2001 1 Od Autora Wydanie niniejszego

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

50. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, Krasnobród, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w.

50. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, Krasnobród, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w. wys. 30 cm. Korpus umieszczony na krzyżu wtórnie. Brak obydwu ramion, uszkodzenia i przetarcia polichromii. Konserwacja pełna w 2007 r. (M. Serafinowicz).

Bardziej szczegółowo

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html Zakres tematyczny: Podczas powitalnego przemówienia Jana Pawła II na krakowskim lotnisku Balice, w czasie ostatniej Pielgrzymki do Ojczyzny, której główną myślą były słowa: Bóg bogaty w miłosierdzie, najmocniej

Bardziej szczegółowo

Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania)

Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania) Historia Grabowca: parafia neounicka w Grabowcu 1 Historia Grabowca Parafia neounicka w Grabowcu 1935-1937 (praca w trakcie opracowywania) Renata Kulik, Henryk Kulik 2 Historia Grabowca: parafia neounicka

Bardziej szczegółowo

the following State Universities provide programmes on physiotherapy:

the following State Universities provide programmes on physiotherapy: Poland the following State Universities provide programmes on physiotherapy: 1. Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie 31-571 Kraków, Al. Jana Pawła II 78 tel. (+48-12) 683 10

Bardziej szczegółowo

Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce funkcjonujących w Polsce po dniu 1 stycznia 2012r. (stan na dzień 1. 04. 2012 r.)

Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce funkcjonujących w Polsce po dniu 1 stycznia 2012r. (stan na dzień 1. 04. 2012 r.) Wykaz ośrodków adopcyjnych w Polsce funkcjonujących w Polsce po dniu 1 stycznia 2012r. (stan na dzień 1. 04. 2012 r.) Lp. województw ośrodki publiczne o 1. dolnośląskie Dolnośląskiego Ośrodka Polityki

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKIE KUJAWSKO-POMORSKIE. Lista autoryzowanych dealerów pojazdów marki Mazda dotycząca Akcji Mazda More & More Zostań Ambasadorem Mazdy

DOLNOŚLĄSKIE KUJAWSKO-POMORSKIE. Lista autoryzowanych dealerów pojazdów marki Mazda dotycząca Akcji Mazda More & More Zostań Ambasadorem Mazdy Lista autoryzowanych dealerów pojazdów marki Mazda dotycząca Akcji Mazda More & More Zostań Ambasadorem Mazdy DOLNOŚLĄSKIE WROCŁAW AUTOART JAREMKO Janusz Jaremko Wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne S t r o n a 1 R E G U L A M I N K O N K U R S U WIEDZY O JANIE PAWLE II JAN PAWEŁ II SANTO SUBITO I. Postanowienia ogólne 1 1. Konkurs Wiedzy o Janie Pawle II ma za zadanie pogłębianie wiedzy na temat

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ III c. DOLNOŚLĄSKIE, OPOLSKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL.

Bardziej szczegółowo

W kierunku nowych pomysłów, czyli edukacja przyrodnicza dziś. Marta Samulowska Zespół Edukacji

W kierunku nowych pomysłów, czyli edukacja przyrodnicza dziś. Marta Samulowska Zespół Edukacji W kierunku nowych pomysłów, czyli edukacja przyrodnicza dziś. Marta Samulowska Zespół Edukacji Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej Szkoła Główna Służby Pożarniczej Pedagogiczny w Krakowie Świętokrzyska

Bardziej szczegółowo

IV. Region katowicki: Region krakowski: VI. Region lubelski:

IV. Region katowicki: Region krakowski: VI. Region lubelski: Wykaz powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, przy których utworzono punkty informacyjne albo stanowiska dostępowe Krajowego Rejestru Karnego przeznaczone do uzyskiwania informacji z Rejestru

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAW WRÓBEL SP. Z O.O.

MIROSŁAW WRÓBEL SP. Z O.O. Załącznik Nr 4 do Regulaminu Akcji Mazda More & More Zostań Ambasadorem Mazdy DOLNOŚLĄSKIE Lista Autoryzowanych Dealerów Mazda biorących udział w Akcji (ważna od 25.12.2014 r. do 31.03.2015 r.) WROCŁAW

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

Część I. 1. Makaron wyborowy świderki magazyny Federacji Polskich Banków Żywności

Część I. 1. Makaron wyborowy świderki magazyny Federacji Polskich Banków Żywności Załącznik nr 3 Wykaz magazynów Procentowy udział ilości artykułów spożywczych dostarczanych do poszczególnych magazynów 1 w stosunku do całkowitej ilości artykułów spożywczych Część I. 1. Makaron wyborowy

Bardziej szczegółowo

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle

Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle JAN PAWEŁ II Świętość jest dla dzisiejszego świata tematem z jednej strony wstydliwym i wręcz niechcianym, a z drugiej, czasem co prawda nie wprost, ale niezwykle pożądanym. Niektórzy zdają się nie interesować

Bardziej szczegółowo

Roczne sprawozdanie z działalności. Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. przy parafii. Niepokalanego Poczęcia NMP. w Kamionnie.

Roczne sprawozdanie z działalności. Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. przy parafii. Niepokalanego Poczęcia NMP. w Kamionnie. Kamionna, 31.12.2009r. Miejscowość, data Roczne sprawozdanie z działalności Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży przy parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Kamionnie za okres od 01.01.2009 r. do 31.12.2009

Bardziej szczegółowo

Ranking polskich uniwersytetów klasycznych według indeksu Hirscha h

Ranking polskich uniwersytetów klasycznych według indeksu Hirscha h Ranking polskic uniwersytetów klasycznyc według indeksu Hirsca L.p. na 1 Uniwersytet Warszawski 27484 401126 366050 187 3,13 586 14,59 2 Uniwersytet Jagielloński w Krakowie 27075 299213 267027 153 2,58

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ IV. PODKARPACKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. kształcenia z języka polskiego i religii

Scenariusz lekcji. kształcenia z języka polskiego i religii Scenariusz lekcji integrujących treści programu kształcenia z języka polskiego i religii Określenie grupy Miejsce zajęć Czas trwania Temat: Klasa I B KLO Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła

Bardziej szczegółowo

III PRZEGLĄD POEZJI JANA PAWŁA II

III PRZEGLĄD POEZJI JANA PAWŁA II III PRZEGLĄD POEZJI JANA PAWŁA II Miejcie odwagę żyć dla Miłości! Organizator: Zespół Szkół nr 4 im. Ziemi Dobrzyńskiej w Nadrożu 1 HONOROWY PATRONAT NAD III PRZEGLĄDEM POEZJI JANA PAWŁA II PEŁNI: - Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju.

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Ruch pielgrzymkowy w ważniejszych ośrodkach kultu religijnego na świecie

Bardziej szczegółowo

Opublikowane scenariusze zajęć:

Opublikowane scenariusze zajęć: mgr Magdalena Tomczyk nauczyciel dyplomowany historii, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowania do życia w rodzinie w Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie. Naukowo zajmuje się historią XIX i

Bardziej szczegółowo

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r.

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. ETIUDA 1 STATYSTYKI Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. Konkurs ETIUDA na finansowanie stypendiów doktorskich został ogłoszony po raz pierwszy przez Narodowe Centrum Nauki 15 grudnia 2012 roku. W ramach konkursu

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PUNKTÓW INFORMACYJNYCH KRAJOWEGO REJESTRU KARNEGO

WYKAZ PUNKTÓW INFORMACYJNYCH KRAJOWEGO REJESTRU KARNEGO WYKAZ PUNKTÓW INFORMACYJNYCH KRAJOWEGO REJESTRU KARNEGO Punkt Informacyjny Krajowego Rejestru Karnego przy Sądzie Rejonowym w Białej Podlaskiej Tel. (83) 34 37 496 ul. Brzeska 20-22 21-500 BIAŁA PODLASKA

Bardziej szczegółowo

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów 3 Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów Na prośbę Naszych Czytelników publikujemy w NICOLAUSIE mapę Gminy Żarnów, na której w atrakcyjny graficznie (choć częściowo uproszczony) sposób zostały

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYNIKÓW KONKURSU NA APLIKACJĘ OGÓLNĄ w 2015 r.

ANALIZA WYNIKÓW KONKURSU NA APLIKACJĘ OGÓLNĄ w 2015 r. KRAJOWA SZKOŁA SĄDOWNICTWA I PROKURATURY www.kssip.gov.pl ANALIZA WYNIKÓW KONKURSU NA APLIKACJĘ OGÓLNĄ w 2015 r. 17.02.2016 r. 2 Każdorazowo limit miejsc ustala Minister Sprawiedliwości, w oparciu o prognozę

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży. Pawłowice Kraków 2016

Światowe Dni Młodzieży. Pawłowice Kraków 2016 Światowe Dni Młodzieży Pawłowice Kraków 2016 Temat ŚDM XXIX Światowy Dzień Młodzieży, 2014 w wymiarze diecezjalnym Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5,3) XXX

Bardziej szczegółowo

Nowe życie w Chrystusie

Nowe życie w Chrystusie Nowe życie w Chrystusie ISSN 0239-801X Imprimatur 883/15/A Kuria Metropolitalna Białostocka Spis 32 Roczników Studiów Teologicznych dostępny pod adresami: 1) www.studiateologiczne.pl; 2) www.archibial.pl

Bardziej szczegółowo

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej?

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Co to jest sanktuarium? Miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte, w

Bardziej szczegółowo

KONKURS ETIUDA 2 STATYSTYKI

KONKURS ETIUDA 2 STATYSTYKI KONKURS ETIUDA 2 ATYYKI Rozstrzygnięcie: czerwiec 2014 r. dyscyplin (,, ). W związku z tym, analiza wartości obu tych wskaźników została przeprowadzona na dwóch poziomach: ogółem dla całego konkursu oraz

Bardziej szczegółowo

Odnowa w Duchu Świętym

Odnowa w Duchu Świętym Odnowa w Duchu Świętym Historia Pierwsze grupy charyzmatyczne pojawiły się w USA. Historyczną datą jest rok 1967, kiedy grupa studentów i profesorów z katolickiego Uniwersytetu pod wezwaniem Ducha Świętego,

Bardziej szczegółowo

Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce.

Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce. Geografia turystyczna - Część I - Walory turystyczne środowiska przyrodniczego Polski. Temat : Ogrody botaniczne i zoologiczne w Polsce. Ogród botaniczny to urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

RELIGIJNOŚĆ I AKTYWNOŚĆ KOBIET W KOŚCIELE KATOLICKIM W POLSCE Raport z badań Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego na zlecenie Rady

RELIGIJNOŚĆ I AKTYWNOŚĆ KOBIET W KOŚCIELE KATOLICKIM W POLSCE Raport z badań Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego na zlecenie Rady RELIGIJNOŚĆ I AKTYWNOŚĆ KOBIET W KOŚCIELE KATOLICKIM W POLSCE Raport z badań Instytutu Statystyki Kościoła Katolickiego na zlecenie Rady Duszpasterstwa Kobiet Konferencji Episkopatu Polski Warszawa 2015

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

KUJAWSKO-POMORSKIE. Załącznik Nr 5 do Regulaminu Mazda More & More Karta VIP. Lista Autoryzowanych Stacji Obsługi pojazdów marki Mazda

KUJAWSKO-POMORSKIE. Załącznik Nr 5 do Regulaminu Mazda More & More Karta VIP. Lista Autoryzowanych Stacji Obsługi pojazdów marki Mazda Załącznik Nr 5 do Regulaminu Mazda More & More Karta VIP Lista Autoryzowanych Stacji Obsługi pojazdów marki Mazda DOLNOŚLĄSKIE DŁUGOŁĘKA K/WROCŁAW TEAM MAREK PASIERBSKI SP. Z O.O. Organ rejestracyjny:

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 12 poz. 101 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW

Dz.U. 1999 Nr 12 poz. 101 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 12 poz. 101 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 3 lutego 1999 r. w sprawie sposobu i trybu wyłaniania delegatów na Pierwszy Krajowy Zjazd Doradców Podatkowych.

Bardziej szczegółowo

Częściowo zatwierdzony oznacza, że dofinansowanie zostało przyznane nie na wszystkie, a jedynie niektóre z wnioskowanych krajów

Częściowo zatwierdzony oznacza, że dofinansowanie zostało przyznane nie na wszystkie, a jedynie niektóre z wnioskowanych krajów Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Wyniki konkursu wniosków złożonych w ramach akcji 1 Mobilność Edukacyjna z krajami partnerskimi (termin składania wniosków: 04.03.2015) 22 lipca 2015r. ogłasza wyniki konkursu

Bardziej szczegółowo

K. Guzikowski, R. Misiak (red.) Pontyfikat Jana Pawła II. Zagadnienia społeczne i historyczne.

K. Guzikowski, R. Misiak (red.) Pontyfikat Jana Pawła II. Zagadnienia społeczne i historyczne. K. Guzikowski, R. Misiak (red.) Pontyfikat Jana Pawła II. Zagadnienia społeczne i historyczne. Spis treści: Przedmowa 11 Wstęp 13 Część II Zagadnienia historyczne. G. Wejman, Papież Jan Paweł II w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

Akademia Pomorska w Słupsku

Akademia Pomorska w Słupsku W 16. edycji Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy 2015 przygotowanego przez "Fundację Edukacyjną Perspektywy" Akademia Pomorska w Słupsku utrzymała swoją pozycję z ubiegłego roku. Warto podkreślić, że zarówno

Bardziej szczegółowo

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.).

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Rada duszpasterska parafii p. w. Trójcy Świętej (30.11.1997 r.). Na zdjęciu stoją od

Bardziej szczegółowo

WYKAZ UCZELNI, KTÓRE PRZYSTĄPIŁY DO REALIZACJI PROJEKTU

WYKAZ UCZELNI, KTÓRE PRZYSTĄPIŁY DO REALIZACJI PROJEKTU WYKAZ UCZELNI, KTÓRE PRZYSTĄPIŁY DO REALIZACJI PROJEKTU Województwo Dane uczelni Dolnośląskie Kujawsko-Pomorskie Lubelskie Lubuskie Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich Wybrzeże L. Pasteura 1, 50-367

Bardziej szczegółowo

Kierunki studiów - uczelnie - studia Kierunki zamawiane w roku akademickim 2009/2010

Kierunki studiów - uczelnie - studia Kierunki zamawiane w roku akademickim 2009/2010 22 czerwca Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego uzyskało zgodę na zwiększenie puli środków przeznaczonych na program "kierunki zamawiane". Celem programu jest wykształcenie dodatkowo kilkudziesięciu

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT BIBLIOTEKARZY

KOMUNIKAT BIBLIOTEKARZY KOMUNIKAT BIBLIOTEKARZY Ustawa "Prawo o szkolnictwie wyższym" obowiązującą od 1 września 2005, a niektóre jej postanowienia dotyczące pracownikowi uczelni obowiązujące od 1 września 2006 r., pozbawiła

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. Karol Wojtyła wychodzi z plebanii w Służewie

Jan Paweł II. Karol Wojtyła wychodzi z plebanii w Służewie (...) "Potencjał ukryty w sporcie sprawia, że jest on szczególnie ważnym narzędziem integralnego rozwoju człowieka oraz czynnikiem niezwykle przydatnym w procesie budowania społeczeństwa bardziej ludzkiego.

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)

Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) Zapraszamy na szkolenia informacyjne podnoszące kompetencje pracowników i właścicieli mikro, małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

1 Czas trwania pielgrzymki: Trasa: Cel: 2 Czas trwania: Trasa: Cel: 3 Czas trwania pielgrzymki: Trasa: Cel: 4 Czas trwania pielgrzymki: Część I:

1 Czas trwania pielgrzymki: Trasa: Cel: 2 Czas trwania: Trasa: Cel: 3 Czas trwania pielgrzymki: Trasa: Cel: 4 Czas trwania pielgrzymki: Część I: 1 Czas trwania pielgrzymki: 2-10 czerwca 1979 r. Trasa: Warszawa - Gniezno - Częstochowa - Kraków - Kalwaria Zebrzydowska, Wadowice, Oświęcim - Nowy Targ. Cel: udział w obchodach 900. rocznicy śmierci

Bardziej szczegółowo

Biblioteka Naukowo-Techniczna Ośrodka Badawczo- Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego w Płocku. http://biblioteka.obr.pl/4gh4log/index.

Biblioteka Naukowo-Techniczna Ośrodka Badawczo- Rozwojowego Przemysłu Rafineryjnego w Płocku. http://biblioteka.obr.pl/4gh4log/index. Strona www http://karo.umk.pl/karo/ http://centrum.nukat.edu.pl/ http://www.pbi.edu.pl/index.html http://vls.icm.edu.pl/ http://www.bn.org.pl/ http://www.gig.eu/pl/a108/informacje_adresowe.html http://www.itl.waw.pl/biblioteka

Bardziej szczegółowo

Część I. I.1. Magazyny Federacji Polskich Banków Żywności przeznaczone do przechowywania

Część I. I.1. Magazyny Federacji Polskich Banków Żywności przeznaczone do przechowywania Załącznik nr 3 Wykaz magazynów Procentowy udział ilości artykułów spożywczych dostarczanych do poszczególnych magazynów 1 w stosunku do całkowitej ilości artykułów spożywczych Część I. I.1. Magazyny Federacji

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Z ENDODONCJĄ Prof. dr hab. Janina Stopa

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Z ENDODONCJĄ Prof. dr hab. Janina Stopa STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Z ENDODONCJĄ Prof. dr hab. Janina Stopa Ad. 1. Potrzeby w zakresie specjalności: stomatologia zachowawcza z endodoncją Podstawę do dokonania analizy aktualnej liczby lekarzy czynnych

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki tegorocznej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II.

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II. DOBRA PRAKTYKA Nazwa szkoły: Imię i nazwisko dyrektora: Dobra praktyka(nazwa programu, działań): Ilość uczniów objętych programem/działaniami: Odpowiedzialni, organizatorzy i partnerzy: Okres czasowy realizacji:

Bardziej szczegółowo

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE GAZETA PARAFII ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA W MIERZESZYNIE ` U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE Numer 34 (140) Mierzeszyn, 15 listopada 2014 r. ISSN 2082-0089 Rok 5 91. URODZINY KS. KARDYNAŁA HENRYKA GULBINOWICZA

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE BOŻE CIAŁO (C) 26.05.2016

OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE BOŻE CIAŁO (C) 26.05.2016 OGŁOSZENIA DUSZPASTERSKIE BOŻE CIAŁO (C) 26.05.2016 - Dziś obchodzimy Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa Boże Ciało. Z tej okazji za nawiedzenie naszego kościoła można zyskać odpust zupełny

Bardziej szczegółowo

Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury

Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury ANALIZA WYNIKÓW KONKURSU NA APLIKACJĘ OGÓLNĄ w 2014 r. Analiza wyników konkursu na aplikację ogólną w 2014 r. Każdorazowo limit miejsc ustala Minister Sprawiedliwości,

Bardziej szczegółowo

Ks. Ryszard Selejdak. Stawać się i być kapłanem Chrystusa

Ks. Ryszard Selejdak. Stawać się i być kapłanem Chrystusa Ks. Ryszard Selejdak Stawać się i być kapłanem Chrystusa Ks. Ryszard Selejdak Stawać się i być kapłanem Chrystusa Częstochowa 2013 Redaktor serii: ks. Ireneusz Skubiś Redaktor tomu: Margita Kotas Redakcja

Bardziej szczegółowo

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności Problemy współczesności Obecnie przeżywamy okres, w którym ludzkość znalazła się w stadium dotychczas nieznanych, wielkich problemów cywilizacyjnych. Jesteśmy świadkami nagromadzenia się przeróżnych trudności,

Bardziej szczegółowo