POLSKA ZAWSZE WCZORAJ DZISIAJ JUTRO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLSKA ZAWSZE WCZORAJ DZISIAJ JUTRO"

Transkrypt

1 POLSKA ZAWSZE WCZORAJ DZISIAJ JUTRO 2012

2 RENATA I MAREK KOSI SCY PAWEŁ KRZAN MARCIN NAWROCKI WALDEMAR PANÓW ZBIGNIEW PANÓW FOTOGRAFIE STANISŁAW SKŁADANOWSKI PIOTR SKÓRNICKI LESZEK SZURKOWSKI MARIUSZ WIDERY SKI KACPER WIELICZKO MIECZYSŁAW WIELICZKO JAN WŁODARCZYK 4 POLSKA

3 WST P LECH WAŁ SA JERZY BUZEK 6 ZAWSZE NATURA 12 WCZORAJ HENRYK SAMSONOWICZ POLSKA WCZORAJ 154 DZISIAJ FRANCISZEK ZIEJKA PRAWDZIWE BOGACTWO POLSKI 308 JUTRO MICHAŁ KLEIBER JUTRO 366 5

4 6 POLSKA

5 OD PRZEWODNICTWA KU WOLNOÂCI DO PRZEWODNICTWA W WOLNEJ EUROPIE Na naszych oczach, w ciągu ostatnich ponad dwudziestu lat, zmieniła się epoka. Wspólnym wysiłkiem, niosąc na sztandarach posłanie Solidarności, burzyliśmy pokojowo mury i zrzucaliśmy jarzmo komunizmu. Dokonaliśmy nie tylko zmiany ustroju w części Europy, ale otworzyliśmy nową epokę, w której zamiast wojowania i rywalizacji o ziemię i jej bogactwa ma dominować kooperacja, otwartość i solidarność. Czas więc przeorientować struktury na nowe tryby w otwarciu na innych i we współdziałaniu z nimi. Dziś, mądrzy doświadczeniem historii, możemy stanąć obok siebie, spojrzeć na ostatnie dwadzieścia lat z dumą, a na kolejne z nadzieją. Nadzieją budowy bezpiecznego i dostatniego świata. To wyzwanie szczególne dla jednoczącej się Europy, która od dziesięcioleci wyznacza drogę ku pokojowemu i dostatniemu współistnieniu. Unia Europejska musi dziś znaleźć dla siebie formułę działania w tych nowych uwarunkowaniach. Dla pełnego wykorzystania tej historycznej szansy budowania silnej i zorganizowanej Wspólnoty, Europa, jednocząc się, budowana musi być w oparciu o określone założenia i poczucie jedności jej obywateli. W oparciu o fundament idei i wartości, które przez każde z państw członkowskich i narodów budujących Unię uznane zostaną za własne i bliskie. Powinny one wypływać z tradycji i gwarantować rozwój Wspólnoty w przyszłości. Powinny to być wreszcie wartości wspólne wszystkim i każdemu z osobna, bo tylko taki fundament może być trwały w perspektywie właśnie kilkudziesięciu lat. Bez odwołania do nich nie zbudujemy wymarzonej silnej, dostatniej i bezpiecznej Europy, pełniącej ważną rolę w globalnej rodzinie. Bez nich nie zbudujemy wymarzonego świata. Dziś Europa może liczyć na Polskę! Polska liczy na Europę! Lech Wałęsa WSTĘP 7

6 8 POLSKA

7 W roku 966 Mieszko I przyjął chrzest i od tej daty przyjęło się uznawać istnienie Polski jako chrześcijańskiego, niezależnego, scentralizowanego państwa na wzór europejski. Historia Polski w Europie była różna, od ogromnego mocarstwa kilkaset lat temu, przez narodowość niemającą własnego państwa na mapie Europy, aż po odzyskanie niepodległości, lata pożogi wojennej, komunizm, odzyskanie suwerenności i członkowstwo w strukturach euro-atlantyckich. Dzisiaj Polska to członek Unii Europejskiej i państwo coraz bardziej znaczące. Polska otwartość i przedsiębiorczość, które stały się naszym znakiem rozpoznawczym, mają szansę okazać się skutecznym narzędziem w walce ze stagnacją na starym kontynencie. Napoleon mawiał, że dla Polaków nie ma rzeczy niemożliwych. W historii wielokrotnie udowadnialiśmy swą lojalność, solidarność, zaangażowanie, hart ducha i wytrwałość w dążeniu do celu, którym była wolność i dobrobyt. Czas udowodnić to po raz kolejny. Dziś, kiedy możemy cieszyć się wolnością wywalczoną przez pokolenia naszych dziadów i pradziadów, naszym celem jest silna Polska w konkurencyjnej, opartej na wartościach i zintegrowanej Europie. Tradycje integracyjne są głęboko zakorzenione w naszej historii, bo czymże była wielokulturowa i wieloetniczna Rzeczpospolita Obojga Narodów, jak nie ówczesną Unią Europejską w pigułce, zjednoczoną w różnorodności? Polska może stać się paliwem dla dalszej integracji. Tego właśnie oczekuje od niej Europa. Polska jest państwem nowoczesnym, coraz bardziej pewnym siebie, z bogatą tradycją, kulturą i sztuką. Trzeba to tylko pokazać innym oraz zrobić wszystko, żeby Polska była znana również jako atrakcyjny cel na turystycznej i kulturowej mapie Europy i świata. Powinna stać się jak najlepszą marką w świecie. Oczy świata skierowane są na Polskę. Jeszcze nigdy nie budziła tak ogromnego, pozytywnego zainteresowania. Niedawno obchodziliśmy Rok Chopinowski. Symbolem roku 2011 było nasze przewodnictwo w Radzie UE. Miliony kibiców piłkarskich odliczają dni do rozpoczęcia Euro 2012, które odbędą się też nad Wisłą. Niech ta wizerunkowa koniunktura doda odwagi do podejmowania nowych wyzwań. Polska powinna być przedsiębiorcza i innowacyjna bo jest to podstawa naszego dobrobytu, wzbogacona o wolny, silny rynek; nowoczesna, otwarta na nowe wyzwania, inspirująca i kreatywna, a nie naśladowcza. W przeszłości nie baliśmy się podejmować innowacyjnych wyzwań. Nie zapominajmy, że Polska jest prekursorem konstytucjonalizmu europejskiego. Byliśmy państwem wielokulturowym, tolerancyjnym, słynącym z gościnności. Dzisiaj trzeba jak najpełniej korzystać z dobrych wzorców. To właśnie w Polsce zaczęły się przemiany, które doprowadziły do obalenia żelaznej kurtyny. Polski Okrągły Stół na zawsze pozostanie kamieniem milowym w historii Europy. Dzięki odwadze tysięcy Polaków i ich wierze w podstawowe wartości, te same, których strzeże obecnie UE, Europa mogła ponownie zacząć oddychać dwoma płucami. O tym wspominał Jan Paweł II w 1988 roku podczas swojej wizyty w Parlamencie Europejskim. Polska transformacja ustrojowa miała charakter pionierski i mimo wielu trudności i wyzwań zakończyła się sukcesem. To polskie udane doświadczenie powinno być modelem dla innych państw i regionów na całym świecie. Prof. Jerzy Buzek WSTĘP 9

8 12

9 ZAWSZE 13

10 14 NATURA

11 Kraj to wprawdzie bardzo lesisty, ale niemało przecież obfituje w złoto i srebro, chleb i mięso, w ryby i miód, a pod tym zwłaszcza względem zasługuje nad wywyższenie nad inne, że choć otoczony przez tyle ( ) ludów chrześcijańskich i pogańskich i wielokrotnie napadany przez wszystkie naraz i każdy z osobna, nigdy nie został przez nikogo ujarzmiony w zupełności; kraj, gdzie powietrze zdrowe, rola żyzna, las miodopłynny, wody rybne, rycerze wojowniczy, wieśniacy pracowici, konie wytrzymałe, woły chętne do orki, krowy mleczne, owce wełniste. Anonim tzw. Gall, Kronika polska, Księga I, Przedmowa 15

12 16 POLSKA

13 Siklawa na progu Doliny Pięciu Stawów, fot. archiwalna ZAWSZE 17

14 18 POLSKA

15 Bałtyk w Mielnie ZAWSZE 19

16 20 POLSKA

17 Słowiński Park Narodowy ZAWSZE 21

18 Dzięcioł duży 38 POLSKA

19 ZAWSZE 39

20 46 POLSKA

21 Gęsi ZAWSZE 47

22 Wilk 52 POLSKA

23 Sarny ZAWSZE 53

24 154

25 WCZORAJ 155

26 156 HENRYK SAMSONOWICZ

27 Polskie wczoraj miało różne odsłony. Na przeszłość naszego kraju składały się różne okresy, dobre i złe, odmiennie kształtujące jego znaczenie i jego miejsce w świecie. Przynosiły ze sobą skutki niejednokrotnie zaskakujące i nas samych, i naszych sąsiadów. Już początki naszego bytu państwowego stanowią zagadkę dla historyków. Państwo polskie powstało na ziemiach, które do połowy X wieku stanowiły czarną plamę na politycznej mapie Europy. Już od 200 lat istniały na południu organizacje państwowe; na północy, wzdłuż wybrzeża Bałtyku, biegł szlak kreujący powstawanie znaczących emporiów handlowych i przemierzany przez skandynawskich Wikingów, docierający na Ruś i do Bizancjum. Na zachodzie niezbyt daleko od granic Polski sięgało odnowione Zachodnie Cesarstwo Rzymskie. Powstała, jak się wydaje dość nagle, monarchia Piastów uzyskała od czasu swego chrztu w 966 roku status członka wspólnoty chrześcijańskiej Europy, członka znaczącego, co unaocznił w 1000 roku zjazd gnieźnieński, a następnie powołanie do życia polskiej metropolii kościelnej. POLSKA WCZORAJ Kryzys, jaki dotknął młode państwo polskie w pierwszej połowie XI wieku, nie zmiótł go, jak wiele innych tworów politycznych tego czasu, z mapy Europy. Nie tylko przetrwało trudne czasy, lecz szybko potrafiło uzyskać ważne miejsce na obszarach młodszej Europy, skutecznie walcząc o zdobycie okna na świat nadbałtyckiego Pomorza. Znowu na niezbyt długi okres. XII i XIII wiek na ogół nie mają dobrej opinii w oczach historyków. Walki wewnętrzne w dobie rozbicia dzielnicowego, utrata ziem na zachodzie, wschodzie i północy Polski łączyły się z ograniczeniem jej znaczenia na arenie międzynarodowej. W tym właśnie czasie jednak nasz kraj uzyskał kolejną cechę wyróżniającą cywilizację europejską. Wraz z tzw. kolonizacją na prawie niemieckim powstawały samorządy miast i wsi. Niekiedy o dość ograniczonych kompetencjach, niekiedy tak jak w dużych miastach biorące udział w polityce państwa, w kontaktach międzynarodowych. Nie były one przedstawicielstwem wszystkich mieszkańców kraju, ale obejmując ich górne warstwy, stanowiły zalążek społeczeństwa obywatelskiego współdecydującego o swoim życiu i swojej pracy. Współgrały te instytucje ze starszymi, także coraz bardziej znaczącymi zjazdami rycerstwa i możnowładztwa, podejmującymi decyzje dotyczące podatków, obsadzania urzędów państwowych, uzyskiwania praw i przywilejów. Nie zmienia to jednak faktu, że rola księstw polskich na arenie międzynarodowej polityki była nikła. Księstwo piastowskie, słabe, rzadko zaludnione, o niewielkich miastach, otoczone było silnymi państwami odgrywającymi znaczącą rolę w polityce wschodniej Europy. Czechy wkraczały w czas swego największego rozwoju. Na północy zakon krzyżacki budował silny twór państwowy przy udziale przybyszów z całej łacińskiej Europy. Węgry były jednym z głównych państw tej części kontynentu. Na wschodzie rosło znaczenie Litwy, co prawda szarpanej najazdami krzyżackimi i wewnętrznymi walkami o władzę, ale zdolnej do zbudowania już w pierwszej połowie XIV stulecia władztwa sięgającego po stepy czarnomorskie. 157

28 Zabudowa wzgórza wawelskiego dominuje w panoramie Krakowa 172 POLSKA

29 Katedra na Wawelu widoczne kaplice: Zygmuntowska i Wazów WCZORAJ 173

30

31

32 194 POLSKA

33 WCZORAJ 195

34 220 POLSKA

35 WCZORAJ 221

36 254 POLSKA

37 Kaplica na Jaszczurówce, wzniesiona w tzw. stylu zakopiańskim według projektu Stanisława Witkiewicza Panorama Krakowa WCZORAJ 255

38 308

39 DZISIAJ 309

40 310 FRANCISZEK ZIEJKA

41 W opracowaniach poświęconych ocenie bogactw danego kraju, przygotowywanych przez ekspertów, najczęściej przez ekonomistów, podaje się różne kryteria. ONZ przy opracowywaniu rankingu krajów bierze pod uwagę dochód na mieszkańca, długość życia oraz poziom alfabetyzacji. Najczęściej jednak, gdy mowa o bogactwie danego kraju czy narodu, przywołuje się wielkość bogactw naturalnych, jakie dany kraj posiada. Mówi się wówczas przede wszystkim o złożach ropy naftowej, gazu ziemnego, rud metali czy węgla. Na podstawie tych danych eksperci ustalają rankingi bogatych krajów. Znamienne, że zazwyczaj nie biorą oni w swoich wyliczeniach pod uwagę bogactw duchowych. Wiąże się to niewątpliwie z trudnościami związanymi ze wskazaniem jasnych kryteriów, przy pomocy których można byłoby owe bogactwa zmierzyć i ocenić. Ale faktem jest, że właśnie te duchowe bogactwa często wyznaczają miejsce danego narodu czy kraju wśród innych. Z wielką mocą podkreślał ten fakt przed ponad 30 laty papież Polak, Jan Paweł II, w przemówieniu, jakie wygłosił 20 czerwca 1980 roku na forum UNESCO w Paryżu. Mówił wówczas: Jestem synem narodu, który przetrwał najstraszliwsze doświadczenia dziejów, którego wielokrotnie sąsiedzi skazywali na śmierć a pozostał przy życiu i pozostał sobą. Zachował własną tożsamość i zachował pośród rozbiorów i okupacji własną suwerenność jako naród nie biorąc za podstawę jakichkolwiek innych środków fizycznej potęgi, ale tylko własną kulturę, która się okazała w tym przypadku potęgą większą od tamtych potęg. I dlatego też to, co tutaj mówię o prawach narodu wyrosłych z podwalin kultury i zmierzających ku przyszłości, nie jest echem żadnego»nacjonalizmu«, ale pozostaje trwałym elementem ludzkiego doświadczenia i humanistycznych perspektyw człowieka. Istnieje podstawowa suwerenność społeczeństwa, która wyraża się w kulturze narodu. Jest to zarazem suwerenność, przez którą najbardziej suwerenny jest człowiek 1. Warto nawiązać do tych słów Jana Pawła II, wskazują one bowiem na specyfikę naszej, polskiej obecności w Europie i w świecie. To prawda, że skomplikowana narodowa historia nie zachęca cudzoziemców do jej studiowania. Ale ci sami cudzoziemcy zazwyczaj z dużym zainteresowaniem odnoszą się do tego, co wnieśli i wnoszą do dorobku kultury europejskiego kontynentu czy też do kultury światowej wybitni Polacy. W czasach nam współczesnych przez ponad 25 lat symbolem Polski był papież-polak, Jan Paweł II. Zapisał się on złotymi zgłoskami nie tylko w dziejach Kościoła katolickiego, ale i w nowożytnych dziejach świata. Spośród rozlicznych jego zasług, z których najważniejszą było wprowadzenie znacząco wzmocnionego i odnowionego Kościoła katolickiego w trzecie tysiąclecie, odnotować trzeba i to, że nie biorąc bezpośredniego udziału w życiu politycznym, przyczynił się do zasadniczych w nim zmian. 1 Jan Paweł II, Homilie i przemówienia z pielgrzymek Europa, część 2: Francja, Hiszpania, Portugalia, kraje Beneluksu, [w:] Dzieła zebrane, t X, Kraków 2008, s

42 320 POLSKA

43 Osnuty mgłą klimatyczny Kraków Iluminacja Sukiennic i krakowskiego Rynku WCZORAJ 321

44

45

46 324 POLSKA

47 Panorama Warszawy z Modlina DZISIAJ 325

48 332 POLSKA

49 DZISIAJ 333

50 Wydawca: DOM WYDAWNICZY BOSZ Koncepcja wizualna, projekt graficzny, typografia, kolorystyczne i cyfrowe opracowanie fotografii, przygotowanie do druku LESZEK SZURKOWSKI LES INC STUDIO Teksty: MICHAł KLEIBER HENRYK SAMSONOWICZ FRANCISZEK ZIEJKA Fotografie: RENATA I MAREK KOSIŃSCY PAWEł KRZAN MARCIN NAWROCKI WALDEMAR PANÓW ZBIGNIEW PANÓW STANISłAW SKŁADANOWSKI PIOTR SKÓRNICKI LESZEK SZURKOWSKI MARIUSZ WIDERYŃSKI KACPER WIELICZKO MIECZYSłAW WIELICZKO JAN WŁODARCZYK Koordynacja prac redakcyjnych: JOANNA KUłAKOWSKA-LIS Redakcja: TOMASZ CHOMISZCZAK ANNA CHUDZIK JOANNA KUłAKOWSKA-LIS Korekta: EWA ROGUCKA Koordynacja druku: ELŻBIETA LEWANDOWSKA Druk GORENJSKI TISK STORITVE, KRANJ Printed in Slovenia Copyright by BOSZ 2012 Olszanica 2012 First edition ISBN POLSKA

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI ARKUSZ GH-H1-125, GH-H4-125, GH-H5-125,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-H8 KWIECIEŃ 2016 Zadanie 1. (0 3) 2. Cywilizacje liskiego

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 KWIECIEŃ 2016 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Konkursy Przedmiotowe w roku szkolnym 2016/2017

Konkursy Przedmiotowe w roku szkolnym 2016/2017 PROGRAM MERYTORYCZNY KONKURSU HISTORYCZNEGO DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO I. CELE KONKURSU zachęcenie do samodzielnego poszukiwania i zdobywania wiedzy; wdrażanie do biegłego posługiwania

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH - HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W ROKU SZKOLNYM

ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH - HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W ROKU SZKOLNYM ANALIZA WYNIKÓW EGZAMINU GIMNAZJALNEGO Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH - HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 W dniu 21.04.2015 roku został przeprowadzony egzamin gimnazjalny

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-H1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H1U KWIECIEŃ 2015 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

OGOLNOPOLSKI KONKURS ARTYSTYCZNY POLSKA W OBIEKTYWIE - DAR DLA HUAMBO W PERU

OGOLNOPOLSKI KONKURS ARTYSTYCZNY POLSKA W OBIEKTYWIE - DAR DLA HUAMBO W PERU Kraj to wprawdzie bardzo lesisty, ale niemało przecież obfituje w złoto i srebro, chleb i mięso, w ryby i miód, a pod tym zwłaszcza względem zasługuje na wywyższenie nad inne,(_), nigdy przecież nie został

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości PRZYGOTOWANIE DO 100-LECIA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ I etap 2015/2016 - Zorganizowanie miejskiego konkursu na program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg)

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. (wyciąg) W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości PRZYGOTOWANIE DO 100-LECIA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ I etap 2015/2016 - Zorganizowanie miejskiego konkursu na program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia podstawowe jednostki Europy; wymienić podstawowe

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski

Uniwersytet Rzeszowski Udział w konferencjach naukowych Elzbiety Feret UDZIAŁ W KONFERENCJACH i SEMIANARIACH NAUKOWYCH: 1. 21-23 kwietnia 1998r. Opole - Jarnałtówek, Funkcjonowanie samorządu terytorialnego - doświadczenia i

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo. Niedostateczny

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo. Niedostateczny Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo Niedostateczny - Nie zna pojęć: faszyzm, zimna wojna, stan wojenny, demokracja. - Nie potrafi wymienić

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

1000 i 50 LAT CHRZTU POLSKI REGULAMIN KONKURSU HISTORYCZNEGO. Początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich

1000 i 50 LAT CHRZTU POLSKI REGULAMIN KONKURSU HISTORYCZNEGO. Początki chrześcijaństwa na ziemiach polskich Urząd Miasta Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury Tomaszów Lubelski W ramach programu Chrzest 966. 1000 i 50 LAT CHRZTU POLSKI REGULAMIN KONKURSU HISTORYCZNEGO Początki chrześcijaństwa na

Bardziej szczegółowo

Piotr K osek fotografie / Photographs. Kazimierz Kuczman, Jerzy T. Petrus tekst / Text. Lech Majewski projekt graficzny / Graphic Design

Piotr K osek fotografie / Photographs. Kazimierz Kuczman, Jerzy T. Petrus tekst / Text. Lech Majewski projekt graficzny / Graphic Design Piotr K osek fotografie / Photographs Kazimierz Kuczman, Jerzy T. Petrus tekst / Text Lech Majewski projekt graficzny / Graphic Design Widok Krakowa z Wawelem w dziele Georga Brauna i Fransa Hogenberga

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA Historia WOJEWÓDZTWO POMORSKIE Numer zadania Osiągnięcia gimnazjalistów z zakresu historii województwo

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2012

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2012 Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Karolina Dębska, Anna Kaniewska Korekta: Anna Kaniewska Projekt okładki i stron tytułowych: Katarzyna Juras Ilustracja na okładce James Steidl Fotolia.com

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE ARKUSZA POZIOM PODSTAWOWY

OCENIANIE ARKUSZA POZIOM PODSTAWOWY OCENIANIE ARKUSZA POZIOM PODSTAWOWY Zasady oceniania: za rozwiązanie zadań z arkusza na poziomie podstawowym można uzyskać maksymalnie 00 punktów, model odpowiedzi uwzględnia jej zakres merytoryczny, ale

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 009 HISTORIA DLA OSÓB NIESŁYSZĄCYCH POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza można uzyskać maksymalnie 00 punktów

Bardziej szczegółowo

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2.

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. Grupa A Imię i nazwisko Data Klasa 3 Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. 1.1. Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? A. Księstwa Wierchowskie. B. Mołdawia. C. Republika Nowogrodzka.

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5 Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU INFORMACJE OGÓLNE Klub Europejski EURO5 istnieje od września 2001 roku. Spotkania odbywają się raz w tygodniu.

Bardziej szczegółowo

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku.

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku. Imię i nazwisko Sprawdzian diagnozujący wiadomości i umiejętności dla klasy V Dział: Dynastia Piastów na polskim tronie Nr w dzienniku.. Kl. V Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy Liczba pkt. Ocena Zadanie

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

Kard. Stanisław Nagy SCI. Świadkowie wielkiego papieża

Kard. Stanisław Nagy SCI. Świadkowie wielkiego papieża Kard. Stanisław Nagy SCI Świadkowie wielkiego papieża Kard. Stanisław Nagy SCI Świadkowie Wielkiego Papieża CZĘSTOCHOWA 2011 Redaktor serii: ks. Ireneusz Skubiś Redaktor tomu: Anna Srokosz-Sojka Redakcja

Bardziej szczegółowo

Państwo narodowe w Europie.

Państwo narodowe w Europie. Janusz Ostrowski Państwo narodowe w Europie. Zmierzch czy walka o przetrwanie? 2 Wydawnictwo MEDIA POLSKIE & e-bookowo Copyright by Janusz Ostrowski 2011 ISBN 978-83-7859-042-2 3 Spis treści Wstęp... 6

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości REGULAMIN Miejskiego Konkursu na Program Edukacyjny Szkoły z zakresu Wychowania Patriotycznego Drogi Tarnowian do niepodległości w związku z 3-letnim

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzja: prof. dr hab. Stanisław Parzymies Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta Marek Szczepaniak Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka

Bardziej szczegółowo

Historia i społeczeństwo

Historia i społeczeństwo Historia i społeczeństwo Plan dydaktyczny klasy drugie Wątki tematyczne: Ojczysty Panteon i ojczyste spory Europa i świat 1 Numer lekcji Temat lekcji Epoka Liczba godzin Zagadnienia w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

Św. Jan Paweł II. Spotkania z młodzieżą

Św. Jan Paweł II. Spotkania z młodzieżą Św. Jan Paweł II Spotkania z młodzieżą Wy jesteście nadzieją świata, nadzieją Kościoła, wy jesteście moją nadzieją Św. Jan Paweł II starał się przybliżyć młodzież do Boga, wiedział że to od ludzi młodych

Bardziej szczegółowo

Dziesięć lat Polski w Unii Europejskiej nowe otwarcie

Dziesięć lat Polski w Unii Europejskiej nowe otwarcie Instytut Studiów Politycznych PAN Komitet Nauk Politycznych PAN INPiSM Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II Instytut Europeistyki Uniwersytetu Warszawskiego Uczelnia Łazarskiego Fundacja

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

Konferencja Naukowa Sukces czy porażka? ONZ wobec Arabskiej Wiosny

Konferencja Naukowa Sukces czy porażka? ONZ wobec Arabskiej Wiosny Konferencja Naukowa Sukces czy porażka? ONZ wobec Arabskiej Wiosny Warszawa, 19.04.2012 Spis Treści LIST WPROWADZAJĄCY str. 3 ORGANIZATOR str. 4 OPIS PROJEKTU str. 5 CEL PROJEKTU str. 6 PROGRAM PRAW CZŁOWIEKA

Bardziej szczegółowo

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach Nazwa przedmiotu: EPOKA POLITYCZNYCH I KULTUROWYCH PRZEŁOMÓW - EUROPA W XX- XXI WIEKU Kod przedmiotu: Forma zajęć: Seminarium Język: polski Rok: III 2013/201 4 Semestr: zimowy Zaliczenie: Praca pisemna

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE TEMATY / ZAGADNIENIA

PRZYKŁADOWE TEMATY / ZAGADNIENIA PRZYKŁADOWE TEMATY / ZAGADNIENIA 1. Rozwój idei demokratycznych w czasach starożytnych 2. Historyczno-doktrynalne źródła europejskich procesów integracyjnych 3. Platońska koncepcja państwa idealnego jako

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Dział programowy Kształtowanie się Europy średniowiecznej. Temat / Środki dydaktyczne Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Ilość godzin 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji

Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji Konferencja prasowa Powrót do Europy Opinia społeczna po 20 latach demokracji Projekt realizowany we współpracy z: Projekt finansowany przez: Partnerem strategicznym Instytutu Spraw Publicznych jest Telekomunikacja

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego. Tematy pomocnicze XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane dn. 7 listopada 2013) Tematy pomocnicze I. Rodzina fundamentem życia społecznego 1. Rodzina fundamentem życia społecznego

Bardziej szczegółowo

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej Patryk D. Garkowski Repetytorium z historii ogólnej R e p e t y t o r i u m z h i s t o r i i o g ó l n e j 3 Copyright by Patryk Daniel Garkowski & e-bookowo 2010 ISBN 978-83-62480-21-0 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY

XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY XVI WARMIŃSKO-MAZURSKIE DNI RODZINY Rodzina fundamentem życia społecznego (hasło wybrane 7 listopada 2013) Wykaz tematów zgłoszonych 7.11.2013 r. na spotkaniu przygotowawczym do XVI Warmińsko-Mazurskich

Bardziej szczegółowo

UNIA EUROPEJSKA. organizacja funkcjonowanie korzyści. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Małgorzaty Duczkowskiej-Piaseckiej

UNIA EUROPEJSKA. organizacja funkcjonowanie korzyści. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Małgorzaty Duczkowskiej-Piaseckiej UNIA EUROPEJSKA organizacja funkcjonowanie korzyści Praca zbiorowa pod redakcją naukową Małgorzaty Duczkowskiej-Piaseckiej Warszawa 2009 Recenzenci prof. dr hab. Stanisław Kowalczyk prof. dr hab. Henryk

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLASY I. Zakres wymagań

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLASY I. Zakres wymagań WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLASY I Dział programowy konieczne (dopuszczający) podstawowe (dostateczny) Zakres wymagań rozszerzające (dobry) dopełniające (bardzo dobry) wykraczające

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data ID Testu: 857A3X6 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Polska wstapiła do Unii Europejskiej wraz z innymi państwami. Były to m.in.: A. Malta, Słowenia, Słowacja oraz Chorwacja. B. Słowacja, Czechy, Serbia

Bardziej szczegółowo

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.)

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.) Przybywam do was jako syn tej ziemi, tego narodu, a zarazem, z niezbadanych wyroków Opatrzności, jako następca Świętego Piotra na tej właśnie rzymskiej stolicy. Dziękuję wam, żeście nie zapomnieli o mnie,

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter

Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter Opiekunowie: mgr Magdalena Cieślak mgr Paulina Chłopkowska Zespół Szkół nr 1 im. Stefana Garczyńskiego ul. Powstańców Wielkopolskich 43, 64-360 Zbąszyń Telefon:

Bardziej szczegółowo

Historia (Archiwistyka i Zarządzanie Dokumentacją; Dokumentalistyka konserwatorska; Regionalistyka) Studia stacjonarne 2. stopnia

Historia (Archiwistyka i Zarządzanie Dokumentacją; Dokumentalistyka konserwatorska; Regionalistyka) Studia stacjonarne 2. stopnia Historia (Archiwistyka i Zarządzanie Dokumentacją; Dokumentalistyka konserwatorska; Regionalistyka) Studia stacjonarne 2. stopnia Lp. Przedmiot ECTS Liczba godzin Forma I rok II rok I. Przedmioty kształcenia

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA?

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o ideowych źródłach procesu integracji europejskiej po II wojnie światowej. Próbują

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. Wprowadzenie

Spis treêci. Wprowadzenie Od autora... 8 Wprowadzenie 1. Co to jest Êredniowiecze... 10 2. Chronologia epoki... 12 3. Âredniowiecze europejskie a inne cywilizacje... 14 4. Jak poznajemy Êredniowiecze?... 14 5. Wczesne Êredniowiecze...

Bardziej szczegółowo

Elementy składowe sylabusu. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek. Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie. Europeistyka. Nazwa kierunku studiów

Elementy składowe sylabusu. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek. Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie. Europeistyka. Nazwa kierunku studiów Usytuowanie, rola i miejsce nowych państw UE w Europie nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Tę część wypełnia koordynator przedmiotu (w porozumieniu ze wszystkimi prowadzącymi dany przedmiot w

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

2. Świat polis Sparta ustrój społeczny i polityczny; Ateny ustrój społeczny i polityczny ( reformy Drakona, Solona, Klejstenesa, demokracja ateńska)

2. Świat polis Sparta ustrój społeczny i polityczny; Ateny ustrój społeczny i polityczny ( reformy Drakona, Solona, Klejstenesa, demokracja ateńska) ZAKRES MATERIAŁU DO TESTU PRZYROSTU KOMPETENCJI Z HISTORII W ZAKRESIE ROZSZERZONYM ZROZUMIEĆ PRZESZŁOŚĆ 1. Historia jako nauka. 2. Chronologia w Historii. 3. Kalendarze. 4. Epoki historyczne. 5. Źródła

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Białymstoku we współpracy z NSZZ Solidarność Region Podlaski

Kuratorium Oświaty w Białymstoku we współpracy z NSZZ Solidarność Region Podlaski Kuratorium Oświaty w Białymstoku we współpracy z NSZZ Solidarność Region Podlaski DZIAŁANIA EDUKACYJNE SKIEROWANE DO UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH, GIMNAZJALNYCH I PONADGIMNAZJALNYCH Kuratorium Oświaty w

Bardziej szczegółowo

Organizacje międzynarodowe

Organizacje międzynarodowe Organizacje międzynarodowe Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) Narody Zjednoczone - są międzynarodową organizacją o charakterze powszechnym, działąjącą w wielu płaszczyznach i grupująca prawie wszystkie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o., Warszawa 2016

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o., Warszawa 2016 Recenzje: prof. zw. dr hab. Zbigniew Czachór prof. zw. dr hab. Janusz Ruszkowski Redaktor prowadzący: Michał Zgutka Redakcja i korekta: Grażyna Mastalerz Projekt okładki: Katarzyna Juras Ilustracja na

Bardziej szczegółowo

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013 1963-2013 ocena netto mijającego roku Niemal od początków swojej działalności badawczej OBOP teraz TNS Polska zwykle pod koniec roku zwracał się do Polaków z prośbą o podsumowanie starego roku. Pytaliśmy,

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Kastory. Żegluga dunajska w polityce międzynarodowej w XX wieku

Agnieszka Kastory. Żegluga dunajska w polityce międzynarodowej w XX wieku Agnieszka Kastory Żegluga dunajska w polityce międzynarodowej w XX wieku Kraków 2011 Studia z historii XX wieku, pod redakcją Jakuba Polita T. XI Recenzja: prof. dr hab. Irena Stawowy-Kawka Redakcja: Mateusz

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN:

Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: HISTORIA Autorzy: Szymon Krawczyk, Mariusz Włodarczyk Redaktor serii: Marek Jannasz Korekta: Paweł Pokora Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski

Bardziej szczegółowo

PAŚ OWCE MOJE. Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich

PAŚ OWCE MOJE. Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich PAŚ OWCE MOJE Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich PAŚ OWCE MOJE Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich Częstochowa 2016

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ANALIZA BADANIA DIAGNOSTYCZNEGO W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZEŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ROK SZKOLNY / OPRACOWAŁY: SABINA LASEK ANNA DOBOSZ Dnia 7 grudnia przeprowadzono badanie

Bardziej szczegółowo

Liczba. Jednostka tematyczna. Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO 1. Lekcja organizacyjna Ustalenie kontraktu, omówienie kryteriów

Liczba. Jednostka tematyczna. Zagadnienia. Klasa III I. PRAWO 1. Lekcja organizacyjna Ustalenie kontraktu, omówienie kryteriów Jednostka tematyczna Zagadnienia Klasa III I. PRAWO. Lekcja organizacyjna Ustalenie kontraktu, omówienie kryteriów 2//4/5. Prawo cywilne i rodzinne oceniania, wymagań programowych. Zapoznanie z procedurami

Bardziej szczegółowo

Wstęp Sławomir Dębski... 5

Wstęp Sławomir Dębski... 5 SPIS TREŚCI Wstęp Sławomir Dębski............................. 5 I. Wybrane zagadnienia z zakresu ewolucji struktur organizacyjnych polskiej służby dyplomatyczno-konsularnej w latach 1944 1989 Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

JAN PAWEŁ II DO POLSKICH UCZONYCH

JAN PAWEŁ II DO POLSKICH UCZONYCH JAN PAWEŁ II DO POLSKICH UCZONYCH (1978 2005) Słowo Założyciela Ks. Marian Piwko CR Wprowadzenie Ks. prof. dr hab. Stanisław Urbański Wybór i opracowanie Adam Wieczorek Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży w TVP. Szczegółowy plan transmisji:

Światowe Dni Młodzieży w TVP. Szczegółowy plan transmisji: Światowe Dni Młodzieży w TVP. Szczegółowy plan transmisji: PONIEDZIAŁEK 25.07.2016 08:20 Świętość i miłosierdzie Kraków; cykl dokumentalny 16:37 Studio Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 - Diecezje (także

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo na Wschodzie i na Zachodzie. Medytacja na Łotwie

Chrześcijaństwo na Wschodzie i na Zachodzie. Medytacja na Łotwie Chrześcijaństwo na Wschodzie i na Zachodzie Medytacja na Łotwie Modlitwa Jezusowa, kamień węgielny i fundament mistycznej tradycji Kościoła prawosławnego, fascynowała mnie już od czasu jak skończyłem 16

Bardziej szczegółowo

e-monografie Gospodarka: innowacje i rozwój Prace Młodych Ekonomistów Problemy Ekonomii, Zarządzania i Marketingu Tom II

e-monografie Gospodarka: innowacje i rozwój Prace Młodych Ekonomistów Problemy Ekonomii, Zarządzania i Marketingu Tom II e-monografie Prace Młodych Ekonomistów Problemy Ekonomii, Zarządzania i Marketingu Tom II Gospodarka: innowacje i rozwój pod redakcją Marcina Winiarskiego Wrocław 2011 Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji

Bardziej szczegółowo

Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę?

Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę? Wielkopolska Konferencja dla Nauczycieli Akcja KŁADKA Poznań, 11 grudnia 2014 roku Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę? Prof. dr hab. Anna I. Brzezińska Instytut

Bardziej szczegółowo

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935)

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) 70 ROCZNICA ŚMIERCI (zbiory audiowizualne) Wideokasety 1. A JEDNAK Polska (1918-1921 ) / scen. Wincenty Ronisz. Warszawa : Studio Filmów Edukacyjnych Nauka, 1998. 1 kas. wiz.

Bardziej szczegółowo

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN!

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Michał Bakunin Tłumaczył W. Koszyc Jirafa Roja Warszawa 2007 Copyright by Jirafa Roja, 2007 Tytuł oryginału: Russkim, polskim i wsiem sławianskim

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Kusocińskiego w Zambrowie. Zambrów, 2005 r.

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Kusocińskiego w Zambrowie. Zambrów, 2005 r. Szkoła Podstawowa nr 3 im. Janusza Kusocińskiego w Zambrowie PROGRAM EDUKACJI EUROPEJSKIEJ Młody Europejczyk to Ja Zambrów, 2005 r. I Wstęp. Głównym załoŝeniem edukacji europejskiej jest kształcenie poczucia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW

WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW ĆWICZENIA IV WPŁYW RELIGII I KULTURY NA ROZWÓJ WSPÓŁCZESNYCH PAŃSTW POJĘCIE RELIGII I KULTURY RELIGIA to zespół wierzeń dotyczących ludzkości i człowieka, związanych z nim zagadnień oraz form organizacji

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Marian Kallas Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji patriotycznej. Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota?

Scenariusz lekcji patriotycznej. Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota? Scenariusz lekcji patriotycznej Szkoła: Gimnazjum Czas: 45 min. Temat: Co to znaczy być patriotą? Zakres treści tematu : Kształtowanie postawy patriotycznej u młodzieży. Wyjaśnienie Kim jest patriota?

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI

POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI A 332 02 < Krzysztof Skubiszewski POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI Przemówienia, oświadczenia, wywiady 1989-1993 Warszawa 1997 PRZEDMOWA 11 WYBRANE PRZEMÓWIENIA, OŚWIADCZENIA I WYWIADY

Bardziej szczegółowo