Jacek Gurgul. Krajobrazy Toskanii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jacek Gurgul. Krajobrazy Toskanii"

Transkrypt

1 Jacek Gurgul 76 Badania i podróże naukowe krakowskich geografów. Tom III. Krajobrazy Toskanii Toskania region położony w środkowych Włoszech, posiadający na swym terytorium w części północnej tereny górskie, na wschodzie wybrzeże morskie oraz tereny wyżynne i nizinne na południu regionu. Na obszarze Toskanii dominują wzgórza i wyżyny 67% powierzchni, w 25% region pokryty jest górami, a jedynie 8% zajmują niziny. Według definicji Słownika Języka Polskiego krajobraz jest przestrzenią powierzchni Ziemi widzianą z pewnego punktu (Szymczak 1988). Z uwagi na ukształtowanie powierzchni, w Toskanii występuje wiele typów krajobrazu począwszy od górskiego, wyżynnego poprzez nizinny, morski do antropogenicznego krajobraz miast i miasteczek. Krajobraz toskański można określić jako bel paesaggio (piękny krajobraz), który może być nazywany również jako storico (historyczny). Do jego utworzenia przyczyniło się wiele elementów, wśród których wymienić można: przeważnie pagórkowate ukształtowanie powierzchni, mieszaną strukturę upraw rolniczych, rozwiązania wodno-rolne oraz sieć osadniczą (Telleschi 1992). Krajobraz pagórków i wyżyn znajduje się w środkowej i południowo-zachodniej części regionu, które szczególnie w obszarze miejscowości Montalcino - Pienza Montepulciano tworzą jedyny w swoim rodzaju, niezapomniany pejzaż. Pośród pagórków wiją się kręte drogi, które prowadzą do malowniczych, położonych na wzgórzach miejscowości. Urok tego obszaru polega na harmonijnym połączeniu roślinności porastającej wzgórza i upraw prowadzonych przez nielicznych w tym rejonie Toskanii mieszkańców. Typowa jest tu pofalowana powierzchnia terenu, często pokryta łanami zbóż, spomiędzy których widać nieliczne domy gospodarskie z białego kamienia kryte czerwoną dachówką. Budownictwo wiejskie w Toskanii obfituje w liczne przykłady budowli o znacznym walorze architektonicznym, szczególnie w okolicach Florencji i Sieny (Telleschi 1992). Szpalery cyprysów otaczające okoliczne domy nadają otoczeniu dodatkowego uroku. Pośród winnic, zbóż oraz sadów oliwnych gdzieniegdzie pojawiają się przepiękne, niewielkie kamienne kościoły z dzwonnicą wznoszącą się obok budynku kościoła.

2 W Toskanii człowiek nie przeciwstawił formom krajobrazu naturalnego agresywnych form krajobrazu antropogenicznego. Obydwie tworzą harmonijną całość. Domy z najczęściej używanego budulca białego kamienia wapiennego harmonizują z oplatającymi je winoroślami oraz przylegającymi poletkami warzyw, winnicami i sadami oliwkowymi. Porośnięte roślinnością pagórkowate tereny wykorzystywane są również jako pastwiska dla licznie wypasanych tutaj owiec. To właśnie w tej części Toskanii, w krajobrazie rozległych pagórków, pojawiają się stada owiec, które z odległości wyglądają jak przesuwając się co kilka minut białe plamy. Częstokroć zachodzi konflikt pomiędzy możliwością wypasania dużej ilości zwierząt a wydajnością roślinności. Pozbawiony przez dłuższy czas teren podlega erozji, głównie wypłukiwaniu, co jest zagrożeniem dla gleb. Problem omawiany jest podczas wielu dyskusji naukowych, jednak zakorzeniona od końca drugiej wojny światowej tradycja wypasania wygrywa. Wart zaznaczenia jest fakt, że południowa Toskania jest słabo zaludniona, na skutek powojennego odpływu rolniczej ludności do bardziej rozwiniętych stref regionu. Wiele jest opuszczonych domów, które zachowują swój pierwotny kształt, z uwagi na upływ czasu oraz brak renowacji. Często domy te są wykorzystywane przez rolników przystosowujących je do agroturystyki. Lekko pofalowane wyżynne tereny wykorzystywane są, nierzadko, jako pola golfowe. Sport ten prawie w idealny sposób harmonizuje z naturą. Pagórkowate krajobrazy Toskanii przyciągają swoim pięknem koronowane głowy państw oraz sławne postacie świata artystycznego. Letnie rezydencje posiadają tu premierzy oraz piosenkarze. Piękno wzgórz toskańskich przyciąga również filmowców z całego świata. W plenerach południowej części Toskanii kręcono światowej sławy filmy jak: Angielski pacjent, Gladiator czy La vita è bella ( Życie jest piękne ). Południowa Toskania oprócz flory typowej dla tej szerokości geograficznej, posiada również tereny pozbawione roślinności, które podlegają erozji eolicznej i wodnej. Noszą nazwę Crete Senesi, z uwagi na występowanie w rejonie Sieny. W południowej części Toskanii oprócz piękna krajobrazów 77

3 naturalnych, szczególnie malowniczy charakter posiadają miasta i miasteczka, które osadzone są na wzgórzach. We wczesnym średniowieczu pełniły rolę warowni. Dzisiaj są to w większości niewielkie skupiska domów z kamienia przylegające jeden do drugiego. Pomiędzy nimi przeplatają się wąskie, brukowane uliczki. Miasteczka te pełnią dziś także funkcję turystyczną. Są wtopione w naturalny krajobraz środowiska przyrodniczego południowej Toskanii. Częstym elementem otaczającym średniowieczne miasta są mury z wbudowanymi bramami o czynnych wciąż zasuwach. Po wejściu za mury często ma się wrażenie przeniesienia w czasie, powrotu do średniowiecza. Wąskie uliczki, ceglane, sczerniałe ze starości mury, kostka brukowa oraz inne elementy infrastruktury sprawiają wrażenie podróży w czasie. O tereźniejszości przypominają jedynie reklamy sklepików z owocami, restauracji i kafejek internetowych. Przemysł, który rozwinął się wokół miast, znajduje się poniżej wzgórz i wzniesień, na których rozwijały się dawniej miasta. Strefy przemysłowe, tak odizolowane od części historycznej, są częściowo ukryte u podnóży tych wzniesień. Dzięki temu, znajdują się one poza strefą turystyczno-rezydencjalną miasta. Nie zakłóca to panoramy miasta i rozciągającego się poza nim krajobrazu, który można podziwiać często z najwyższych budowli miejskich. Miasta Toskanii to również krajobraz antropogeniczny związany z licznymi, bardzo hucznie obchodzonymi świętami. Nie sposób oczywiście pominąć krajobrazu Sieny, która na wiele miesięcy zmienia swoje oblicze pod wpływem Palio gonitwy koni w samym sercu miasta. Gonitwa toczy się dwa razy do roku, 2 lipca i 16 sierpnia (Belford 1999). Miasto wygląda bardzo malowniczo na kilka miesięcy przed pierwszą gonitwą: na ulicach spotkać można maszerujących werblistów i żonglerów należących do wydzielonych historycznie grup, na które dzieli się Siena (wł. contrada). Ćwiczenia tego typu odbywają się przez cały rok. Kilka dni przed samą gonitwą miasto zamienia się w jadalnie z suto zastawionymi stołami na wieczorne posiłki danej grupy. Stoły ustawiane są bezpośrednio na wąskich uliczkach Sieny. Główny plac miasta pokrywany jest warstwą specjalnego rodzaju ziemi (wł. terricio), która imituje naturalny hipodrom. Miast jest przystrajane flagami i sztandarami. Opisując krajobraz miast Toskanii należy stwierdzić, że są one nie tylko przykładem wyjątkowej architektury, ale mają równocześnie 78

4 unikatowy urok związany zachowanymi układami ulic i budynków z epoki średniowiecza. Taka jest Siena, a w części Florencja. Z mniejszych miast i miasteczek, niemal wszystkie posiadają wąskie, brukowane uliczki prowadzące pod górę lub w dół, budynki z czerwonej cegły, przyczernionej upływającymi stuleciami oraz główne place. Wokół znajdują się mury obronne z wbudowanymi fortezami, wieżami lub basztami. Na południu prowincji Sieny na horyzoncie rysuje się potężne wzniesienie sięgające wysokości Babiej Góry w Polsce Monte Amiata o wysokości 1738 m n.p.m. Góra ta jest nieczynnym wulkanem. Otaczające ją wzniesienia osiągają wysokości m n.p.m. Krajobraz naturalny jest tutaj bardziej surowy, bardziej dziki w porównaniu z innymi południowymi terenami regionu. Przeważają zalesione i niezamieszkane obszary, pozbawione prawie całkowicie elementów wytworzonych przez człowieka. Jest to mniej malownicza część Toskanii niż opisane tereny na południe od Sieny. Prawie cały obszar Toskanii, szczególnie część południowowschodnia charakteryzuje się wysokim gradientem geotermalnym, Ciekawostką południowej Toskanii jest obszar wykorzystania energii geotermalnej wokół pierwszej na świecie elektrowni geotermalnej w miejscowości Larderello. Widok tej elektrowni wyłaniającej się spośród kolejnych wzgórz jest niecodzienny dla pozbawionej przemysłu tej części Toskanii. Wznoszą się tu dwa szerokie kominy oraz rozchodzące się rurociągi prowadzące energię cieplną. Patrząc z sąsiedniego wzgórza na położoną w dolinie elektrownię można odnieść wrażenie, że nie wkomponowuje się ona do otaczającego krajobrazu. Na południowym wschodzie Toskanii wyżyny przechodzą w równinę Maremmy. Do początków XX w. był to teren zabagniony, jednak po osuszeniu tereny te zajęte są przez grunty orne, sady, pastwiska. Na obszarze Maremmy oraz na pobliskich terenach znajdują się pozostałości po osadach etruskich z okresu przed I w. n.e. Po miastach etruskich, takich jak Roselle czy Vetulonia pozostały dziś jedynie malownicze wykopaliska. Wraz z najazdem Rzymian ludy etruskie zostały podbite. Tereny wokół Grosseto są pełne ruin i grobowców etruskich (Camaiati 1991). 79

5 Na zachodzie regionu znajdują się typowe dla wybrzeży włoskich pasma sosny zwyczajnej, która oddziela pas wody od lądu stanowiąc naturalną osłonę piaszczystych plaż. Ciągną się one aż do północnych krańców regionu Toskanii. W pasie wybrzeża pojawia się też charakterystyczna dla basenu Morza Śródziemnego roślinność macchia mediterranea (makia śródziemnomorska). Środkowo-północna część Toskanii, w pasie pomiędzy Florencją a Pistoją, na odcinku ponad 10 kilometrów, zdominowana jest przez szkółki roślin doniczkowych, ogrodowych, sadzonek oraz kwiatów. Jadąc drogą z Florencji do Pizy, po obydwu stronach widzimy niekończące się pola, na których rzędami ustawione są gotowe do kupienia rośliny. Uderzająca jest tu skala, na jaką rozwinęła się ta nietypowa działalność, przez co zmienił się krajobraz na długim odcinku drogi. Północna Toskania to typowo górski krajobraz Apenin. Góry te, stanowiące granicę regionu, pomimo, że osiągają wysokości sięgające 2000 m n.p.m. zachowują roślinność w ciągu całego roku. Amplitudy temperatur nie są wysokie, a w zimie brak jest na niższych wysokościach temperatur ujemnych. Dzięki szacie roślinnej Apeniny toskańskie posiadają malowniczy wygląd. W północno-zachodniej części Apeninów znajduje się wiele kamieniołomów i kopalń marmuru, słynnych zwłaszcza z okolic miejscowości Carrara. Tamtejszy marmur, uznawany przez architektów na całym świecie, określany jest jako karraryjski. Najsławniejszy, biały marmur, znajduje się od wielu już wieków w budynkach całego świata. Tradycja jego wydobycia sięga jeszcze III w. n.e.. Długi okres wydobycia spowodował, że po usunięciu skał ludność, w celach transportowych, budowała mosty i wiadukty. Dziś są one nieodłącznym, zabytkowym elementem krajobrazu tamtejszych okolic. Okolice północno-zachodnich krańców Toskanii to także inne elementy krajobrazu antropogenicznego, który jednak nie związany jest z definitywnym przekształcaniem środowiska przyrodniczego. Mowa o najsławniejszym karnawale w Toskanii organizowanym w Viareggio. W tym okresie miasto zamienia się w wielkie święto z korowodami i pochodami ciągnącymi jego ulicami. Okoliczne miejscowości nadmorskie są dobrym miejscem dla karnawałowej zabawy. 80

6 Na terytorium Toskanii znajduje się 27 uzdrowisk oraz wiele niezagospodarowanych wypływów wód termalnych. Daje to pokaźną sieć uzdrowisk, które wpisane są w krajobraz miast i miejscowości Toskanii. Region posiada kurorty uzdrowiskowe należące do najważniejszych Włoszech, jak na północy Montecatini Terme, a na południu Chianciano Terme. Toskania jest regionem, na którym historia pozostawiła wiele śladów w postaci malowniczych opactw, z rozległymi parkami, obszarami pozostającymi ich własnością (Ryc. 1). W nazwach wielu miejscowości zachowany został człon opactwo jak: Abbadia S. Salvatore, Abbazia di M. Oliveto Maggiore czy miejsce otoczone kultem św. Franciszka z Asyżu Sanktuarium della Verna znajdujące się w górach, w lasach Parku Narodowego Monte Falterona Campinia e delle Foreste Casentinesi (Garrapa 1980). W Toskanii znajdują się kościoły lub ich ruiny na stałe wtopione w krajobraz, jak ruiny eremu i opactwa San Galgano, położone na równinie, pośród łanów zbóż i traw. Ryc. 1. Krajobrazy i atrakcje Toskanii Źródło: opracowanie własne 81

7 Toskania posiada również krajobrazy związane z wybrzeżem morskim, w tym z jej wyspami Archipelagiem Toskańskim liczącym 7 wysp. Są one oddalone od kilkunastu do kilkudziesięciu kilometrów od wybrzeża. Największa z nich Elba jest trzecią co do wielkości wyspą kraju. Jej historia związana jest z jedną z najbarwniejszych postaci w historii Europy. Na wyspie tej, przez rok, przebywał Napoleon Bonaparte zesłany w 1814 roku. Pozostałe wyspy są małe, niektóre nie posiadają dróg. Oblewają je krystalicznie czyste wody Morza Tyrreńskiego. Wyspy połączone są z lądem Toskanii licznymi połączeniami promowymi. Krajobrazy Toskanii są również zasługą prowadzonej w regionie ochrony przyrody. Na terenie Toskanii znajdują się parki narodowe i regionalne oraz rezerwaty przyrody, które chronią nie tylko pojedyncze gatunki fauny i flory, ale również całe zespoły naturalne, czego przykładem jest Park Narodowy Archipelagu Toskańskiego. Krajobrazy naturalne stref chronionych są bardzo różne, w zależności od typu elementu przyrody, który jest w nich chroniony. Są to tereny bagienne, jak w przypadku parku Miglirino, San Rossore, Massaciuccoli, czy Parco della Maremma w jego części, po górskie krajobrazy w Parco delle Alpi Apuane. Literatura: Belford R., 1999, Włochy, część środkowa, Pascal, Bielsko-Biała. Camaiati R. (red.), 1991, La privincia di Grosseto verso un turismo DOC, Camera di Commercio, Industria, Artigianato, Agricoltura, Grosseto. Garrapa R., 1980, Il turismo montano in Toscana, Istituto Geografico Militare, Firenze, Szymczak M. (red.), 1988, Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa. Telleschi A., 1992, Turismo verde e spazio rurale in Toscana, ETS Editrice, Pisa,

Toskania. Słońce i włoska kuchnia

Toskania. Słońce i włoska kuchnia Toskania Słońce i włoska kuchnia Plan wyjazdu Miejsce: Włochy Region: Toskania Dzień 1: Polska Wiedeń okolice Bolonii Dzień 2: Bolonia Siena San Gimignano Montecatini Dzień 3: Montecatini Piza Chianti

Bardziej szczegółowo

W rejonie tym do najważniejszych centrów turystycznych należą: Benidorm, Altea, Calpe, Teulada Moraira, Jávea oraz Denia.

W rejonie tym do najważniejszych centrów turystycznych należą: Benidorm, Altea, Calpe, Teulada Moraira, Jávea oraz Denia. Północne wybrzeże Costa Blanca rozciąga się od Denii do Benidormu w południowowschodniej części Hiszpanii, czyli jednego z najbardziej atrakcyjnych turystycznie miejsc, gdzie Morze Śródziemne i góry niemalże

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY. klasa V szkoły podstawowej

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY. klasa V szkoły podstawowej WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY klasa V szkoły podstawowej DZIAŁ 1 Odkrywamy tajemnice map Skala. Podziałka liniowa. Formy terenu. Pomiary w terenie, szacowanie odległości i wysokości. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13

Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13 Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13 2 Grecja znajduje się w południowo-wschodniej części Europy, na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Przeważająca część kraju jest pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego.

Bardziej szczegółowo

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu

Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Historia Utworzony został w 1960 r. Wtedy zajmował obszar 4844 ha. Przez włączenie w 1996 r. do obszaru parku wód morskich i wód Zalewu Szczecińskiego oraz archipelagu przybrzeżnych wysp stał się pierwszym

Bardziej szczegółowo

Wypoczynek możemy zaproponować w atrakcyjnych miejscowościach: Sveti Vlas, Elenite, Słonecznym Brzegu i Sozopolu.

Wypoczynek możemy zaproponować w atrakcyjnych miejscowościach: Sveti Vlas, Elenite, Słonecznym Brzegu i Sozopolu. Wczasy w Bułgarii 2014-02-02 22:40:13 Polski Klub Biznesu informuje, że w okresie wakacyjnym 2014 roku w porozumieniu ze stroną bułgarską może organizować pobyty wczasowe nad Morzem Czarnym w miesiącach

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA Natalia Teda

PREZENTACJA Natalia Teda PREZENTACJA Natalia Teda Flaga Sycylii. Sycylia włoska wyspa z swoją siedzibą w Palermo. Powierzchnia jaką zajmuje to 25 710 km ². Liczba ludności na Sycylii to 5 036 666. Sycylie dzielimy na 9 prowincji

Bardziej szczegółowo

Ciekawie o Somalii Somalia w Pigułce państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym Rogiem Afryki ). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA

WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Po ukończeniu klasy IV WYMAGANIA EDUKACYJNE -PRZYRODA Uczeń: wymienia czynniki warunkujące dobre samopoczucie w szkole i w domu, konstruuje własny plan dnia i tygodnia, stosuje w praktyce zasady zdrowego

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael?

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael? IZRAEL Wykład 1 Dlaczego Izrael? Zanim rozpoczniemy wykład na temat Izraela, należy się zastanowić co wpłynęło na fakt, że ten niewielki skrawek lądu budzi zainteresowanie całego świata. Spójrzmy przede

Bardziej szczegółowo

Rzeźba na mapach. m n.p.m

Rzeźba na mapach. m n.p.m Rzeźba na mapach Rzeźbę terenu przedstawia się obecnie najczęściej za pomocą poziomic. Poziomice (izohipsy) są to linie na mapie łączące punkty o jednakowej wysokości. Mapa poziomicowa (hipsometryczna)

Bardziej szczegółowo

W miejscowości Sietesz znajduje się jedyny w Polsce rezerwat kłokoczki południowej. Na terenie Zalesia występuje piękny i potężny kilkusethektarowy zespół modrzewia europejskiego. W parkach miejskich znaleźć

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia... Punkty /30:1,5./20 Zadanie 1 (0,5 pkt) Podaj, gdzie w Polsce w grudniu jest

Bardziej szczegółowo

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie

Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym. Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Ochrona krajobrazu w planowaniu regionalnym Mgr inż.arch. Iwona Skomiał Podkarpackie Biuro Planowania Przestrzennego w Rzeszowie Przestrzeń powierzchni ziemi widziana z pewnego punktu ( widok okolicy )

Bardziej szczegółowo

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz

7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7 Ocena przewidywanego oddziaływania na krajobraz 7.7.1 Identyfikacja oddziaływań Oddziaływanie na krajobraz jakie należy rozpatrzyć dotyczy zmian w postrzeganiu krajobrazu przez ludzi, tj. zmian wizualnych

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻ PO WYBRANEJ KRAINIE GEOGRAFICZNEJ

PODRÓŻ PO WYBRANEJ KRAINIE GEOGRAFICZNEJ PODRÓŻ PO WYBRANEJ KRAINIE GEOGRAFICZNEJ Podróżnik, który nie potrafi obserwować, jest jak ptak pozbawiony skrzydeł. Moslih Eddin Saadi, poeta perski z XIII w. WŁOCHY Włochy to kraj położony nad Morzem

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI Wyspa Bali należąca do Archipelagu Małych Wysp Sundajskich położona jest na wschód od Jawy, od której dzieli ją cieśnina o szerokości 3 km. Niepowtarzalne piękno

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi Wieczór Albański Specjalnie dla Państwa w każdą niedzielę odbywa się wieczór albański przy dźwiękach tradycyjnej polifonicznej muzyki. Cały wieczór to degustacja wspaniałych albańskich potraw oraz niezwykle

Bardziej szczegółowo

San Lorenzo a Linari Residence & SPA

San Lorenzo a Linari Residence & SPA San Lorenzo a Linari Residence & SPA Zapraszamy do San Lorenzo a Linari Residence & SPA Pięknie położony na malowniczych wzgórzach otaczających Sienę, zachwycający oryginalnym wystrojem i wspaniałą architekturą

Bardziej szczegółowo

OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH

OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH Oceany światowe: Ocean Arktyczny Ocean Indyjski Ocean Atlantycki Ocean Spokojny Ocean Arktyczny Ocean Arktyczny jest bardzo ściśle monitorować na skutki zmian klimatycznych.

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

Indonezja. Bali, Flores wyjazd turystyczny połączony z safari nurkowym wokół Komodo

Indonezja. Bali, Flores wyjazd turystyczny połączony z safari nurkowym wokół Komodo Indonezja Bali, Flores wyjazd turystyczny połączony z safari nurkowym wokół Komodo Zapraszamy na kolejną w tym roku wyprawę turystyczno-nurkową. Indonezyjskie wyspy Bali, Flores i Komodo to jedno z miejsc

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

Grupa B. Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów. Zadanie 1. (0 1) Na mapie przedstawiono rozmieszczenie upraw jednej z roślin żywieniowych.

Grupa B. Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów. Zadanie 1. (0 1) Na mapie przedstawiono rozmieszczenie upraw jednej z roślin żywieniowych. Sprawdzian 3 Grupa B Imię i nazwisko Klasa Ocena Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów Liczba punktów Zadanie 1. (0 1) Na mapie przedstawiono rozmieszczenie upraw jednej z roślin żywieniowych.

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia... Punkty:../30:1,5=./20 Zadanie 1 (0,5 pkt) Podaj, gdzie w Polsce w lipcu

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia... Zadanie 1 (1 pkt) Podkreśl nazwę miejscowości, w której najpóźniej jest

Bardziej szczegółowo

OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS

OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS Szanowni Państwo, Firma Polconn CSS specjalizuje się w organizacji wakacji pod żaglami o najwyższym standardzie, w najbardziej atrakcyjnych rejonach świata. Naszym

Bardziej szczegółowo

Mauritius Na ciepłych wodach Oceanu Indyjskiego leży rajska wyspa Mauritius. Turkusowa woda, kryształowo czyste laguny, drobno-piaszczyste, białe plaże oraz piękne krajobrazy z bujną roślinnością i plantacjami

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Od wielu lat w ścisłej światowej czołówce w rankingach turystyki się na 2, 3 miejscu. Doskonały klimat, ponad 310 słonecznych dni w roku!

Od wielu lat w ścisłej światowej czołówce w rankingach turystyki się na 2, 3 miejscu. Doskonały klimat, ponad 310 słonecznych dni w roku! Od wielu lat w ścisłej światowej czołówce w rankingach turystyki plasuje się na 2, 3 miejscu Doskonały klimat, ponad 310 słonecznych dni w roku! 27% osób kupujących drugi dom za granicą wybiera Hiszpanię

Bardziej szczegółowo

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna.

Metoda pracy: Praca z mapą, praca z tekstem (analiza opisu wybranych parków narodowych), rozmowa dydaktyczna. Scenariusz lekcji I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: a) wymienia nazwy polskich parków narodowych; definiuje pojęcia: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat; b) zna symbole poszczególnych parków narodowych;

Bardziej szczegółowo

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy?

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Scenariusz zajęć nr 106 Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Cele operacyjne: Uczeń: podaje elementy krajobrazu górskiego - góry utworzone ze skał, brak roślinności

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN

BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT MIASTO TYSIĄCA OKIEN BERAT (alb. Berati) -jedno zwiększych miast ok. 60 tys. mieszkańców, położone w środkowej Albanii, nad rzeką Osum. Drugie, obok Gijokastry, albańskie miasto-muzeum, zwane -ze

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia... Zadanie 1 (1 pkt) Podkreśl nazwę miejscowości, w której najwcześniej jest

Bardziej szczegółowo

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury.

Glosariusz. Informacja prasowa. Naturalne krajobrazy. Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Informacja prasowa Kampania tematyczna 2016: Fascynująca przyroda Niemiec wypoczynek na łonie natury. Glosariusz Naturalne krajobrazy Nazwą Naturalne krajobrazy są objęte w Niemczech parki narodowe, rezerwaty

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL

GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL GRUDNIOWY WYJAZD NA ROZPOCZĘCIE SEZONU DOBIACCO WŁOCHY, POŁUDNIOWY TYROL Termin: 11-18.12.2011 Cena: 1315zł*/1380zł** Opis regionu: We wschodniej części Południowego Tyrolu leŝy zielona dolina Alta Pusteria,

Bardziej szczegółowo

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby Zadanie 1: Wykresy oznaczone literami od A do H przedstawiają 8 podstawowych typów klimatów: podrównikowy, równikowy wilgotny, polarny, subpolarny, podzwrotnikowy, zwrotnikowy suchy oraz umiarkowany morski

Bardziej szczegółowo

RESTAURACJA I APARTAMENTY ZA MUREM

RESTAURACJA I APARTAMENTY ZA MUREM RESTAURACJA I APARTAMENTY ZA MUREM...Są miejsca które wywierają niezapomniane wrażenia dlatego z ogromną radością pragniemy zaprosić Państwa do nowo powstałego, unikatowego zakątka Stworzyliśmy miejsce,

Bardziej szczegółowo

WCZASY ZAGRANICZNE BUŁGARIA

WCZASY ZAGRANICZNE BUŁGARIA WCZASY ZAGRANICZNE BUŁGARIA SŁONECZNY BRZEG : Słoneczny Brzeg to najbardziej znana miejscowość wypoczynkowa wybrzeża Morza Czarnego. Najpiękniejsza część wybrzeża posiadająca przepiękną piaszczystą plażę,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Malta to niewielki kraj położony 90 km na południe od Sycylii. Malta wraz z wyspami Gozo i Comino tworzy archipelag, wokół którego znajduje się wiele

Malta to niewielki kraj położony 90 km na południe od Sycylii. Malta wraz z wyspami Gozo i Comino tworzy archipelag, wokół którego znajduje się wiele Malta to niewielki kraj położony 90 km na południe od Sycylii. Malta wraz z wyspami Gozo i Comino tworzy archipelag, wokół którego znajduje się wiele różnorodnych miejsc nurkowych. Pod wodą czekają wraki,

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze w Polsce zawody w skokach przez przeszkody Impreza posiadająca status kwalifikacji do Mistrzostw Świata Transmisja z zawodów

Najważniejsze w Polsce zawody w skokach przez przeszkody Impreza posiadająca status kwalifikacji do Mistrzostw Świata Transmisja z zawodów Najważniejsze w Polsce zawody w skokach przez przeszkody Impreza posiadająca status kwalifikacji do Mistrzostw Świata Transmisja z zawodów przeprowadzana przez TVP 1 i TVP Sport Pierwsze w historii Polskiego

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny

Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny Zadania zespołu problemowego o nazwie Komitet Redakcyjny, powołanego na okres opracowywania

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK Najtaosza działka: 26 300zł Najmniejsza działka: 810m2 11 działek o powierzchniach od 810 do 1247 m2, umiejscowionych na płaskim, suchym terenie,

Bardziej szczegółowo

Konkurs ekologiczny dla klas V Etap klasowy Grupa I Imię i nazwisko...

Konkurs ekologiczny dla klas V Etap klasowy Grupa I Imię i nazwisko... Opracowanie: mgr E. Jerczyńska, mgr M. Śliwińska 1 Konkurs ekologiczny dla klas V Etap klasowy Grupa I Imię i nazwisko... 1.Co to jest ekologia? 2.Ile parków narodowych jest w Polsce?... 3.Jakie parki

Bardziej szczegółowo

Autorzy koncepcji: Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda

Autorzy koncepcji: Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda Joanna Jaroszyńska Ewa Leśniak Sebastian Dewerenda EKO HOTELE Zespół starych stodół. Wprowadzenie Na północnym zboczu Góry Ścięgna, poza zabudowaniami mieszkalnymi zachowały się drewniane stodoły. W większości

Bardziej szczegółowo

Lądek Zdrój jako. uzdrowisko

Lądek Zdrój jako. uzdrowisko Lądek Zdrój jako uzdrowisko Położenie miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Lądek-Zdrój. Położone w Sudetach Wschodnich, w dolinie rzeki Białej Lądeckiej. Według

Bardziej szczegółowo

EXPO MEDIOLAN 03-06.06.2015. osoba do kontaktu:

EXPO MEDIOLAN 03-06.06.2015. osoba do kontaktu: EXPO MEDIOLAN 2015 03-06.06.2015 osoba do kontaktu: Ecco Business Szymon Konkel ul. 10 Lutego 5, Gdynia 81-366 tel.: 58 766 62 40 kom.: 695 793 521 e-mail: szymon.konkel@eccobusiness.pl 2 EXPO MEDIOLAN

Bardziej szczegółowo

Sycylia. Nasz raj na ziemi

Sycylia. Nasz raj na ziemi Sycylia Nasz raj na ziemi Benvenuti in Sicilia! To właśnie tu, w ten malowniczy zakątek świata wybierzemy się w podróŝ z programem Mapy Google oraz Google Earth. Sycylia to największa wyspa na Morzu Śródziemnym.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2012 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2012 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2012 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia... Zadanie 1 (0,5 pkt) Bryza w Polsce występuje w najcieplejszej porze roku.

Bardziej szczegółowo

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument DWA ŚWIATY BOGACTWO I NĘDZA W WIELKIM MIEŚCIE KAIR, miasto na styku światów القاهرة Kair to położona nad Nilem stolica

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Na ocenę dostateczną uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Środowisko przyrodnicze Polski

Bardziej szczegółowo

Dominika Mucha. Mail: dominika_mucha@wp.pl. Aleksandra Smycz. Mail: oola0@vp.pl. Aneta Winiarska. Mail: netka007@buziaczek.pl.

Dominika Mucha. Mail: dominika_mucha@wp.pl. Aleksandra Smycz. Mail: oola0@vp.pl. Aneta Winiarska. Mail: netka007@buziaczek.pl. Dominika Mucha Mail: dominika_mucha@wp.pl Aleksandra Smycz Mail: oola0@vp.pl Aneta Winiarska Mail: netka007@buziaczek.pl Patryk Mrugała Mail: patryk-wierzba@o2.pl Łukasz Szumal Mail: lukis29@op.pl Kierunek:

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY PRZEDMIOT: OCHRONA I KSZTAŁTOWANIE KRAJOBRAZU NR PROGRAMU: 321(07)/T, TU, SP/MEN/2007.02.08

NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY PRZEDMIOT: OCHRONA I KSZTAŁTOWANIE KRAJOBRAZU NR PROGRAMU: 321(07)/T, TU, SP/MEN/2007.02.08 NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY PRZEDMIOT: OCHRONA I KSZTAŁTOWANIE KRAJOBRAZU NR PROGRAMU: 321(07)/T, TU, SP/MEN/2007.02.08 MODUŁ, DZIAŁ, TEMAT ZAKRES TREŚCI Podstawowe wiadomości o krajobrazie (20 godz.)

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 03 Ogólny opis

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii. Elektrownie wiatrowe

Alternatywne źródła energii. Elektrownie wiatrowe Alternatywne źródła energii Elektrownie wiatrowe Elektrownia wiatrowa zespół urządzeń produkujących energię elektryczną wykorzystujących do tego turbiny wiatrowe. Energia elektryczna uzyskana z wiatru

Bardziej szczegółowo

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Plik wygenerowany przez generator ofert PDF przygotowany przez silnet.pl Oferta nieruchomości Lokalizacja: Mazury, gmina Dąbrówno, województwo

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZIELONEJ SZKOŁY DO MIĘDZYZDROJÓW 19 24 MAJA 2014

PROGRAM ZIELONEJ SZKOŁY DO MIĘDZYZDROJÓW 19 24 MAJA 2014 PROGRAM ZIELONEJ SZKOŁY DO MIĘDZYZDROJÓW 19 24 MAJA 2014 LICZBA UCZESTNIKÓW: 90 + 6 opiekunów OPIEKUNOWIE: Urszula Jaroni, Edyta Suchańska, Beata Kurzeja, Wojciech Węcławowicz, Mariusz Uliasz. KIEROWNIK

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA I Dział:Społeczeństwo WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA -uczeń rozumie termin geografia ekonomiczna, współczynnik przyrostu naturalnego, piramida wieku, naród, język urzędowy, migracja, urbanizacja,

Bardziej szczegółowo

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek.

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Lasy te były bogate w zwierzynę. Żyły w nich tury, żubry, niedźwiedzie,

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Język urzędowy: hiszpański, Stolica : Buenos Aires, Ustrój polityczny: republika Głowa państwa i szef rządu: prezydent Cristina Fernández de

Język urzędowy: hiszpański, Stolica : Buenos Aires, Ustrój polityczny: republika Głowa państwa i szef rządu: prezydent Cristina Fernández de Język urzędowy: hiszpański, Stolica : Buenos Aires, Ustrój polityczny: republika Głowa państwa i szef rządu: prezydent Cristina Fernández de Kirchner, Waluta : peso argentyńskie, Powierzchnia całkowita:

Bardziej szczegółowo

\\yrs mgr Krzvsztof Babisz. rtn X,a'/"oi t'' el t'* mgr Ewa Zakoicielna. 2. Przed rozpoczgciem prary sprawd2, czy zestaw zadari jest kompletny.

\\yrs mgr Krzvsztof Babisz. rtn X,a'/oi t'' el t'* mgr Ewa Zakoicielna. 2. Przed rozpoczgciem prary sprawd2, czy zestaw zadari jest kompletny. Kuratorium O6wiaty w Lublinie KO UCZNIA ZESTAW ZAAilI KONKURSOWYCH Z GEOGRAFII LA UCZNT6W GTMNAZIUM ROK SZKOLNY 201sl2016 ETAP SZKOLNY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 15 zadai. 2. Przed

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA a NATURA 2000

TURYSTYKA a NATURA 2000 TURYSTYKA a NATURA 2000 Jolanta Kamieniecka KONFERENCJA PRASOWA Projekt: Szerokie wody Natury 2000 15.02.2011. Dofinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Żółw morski

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY dla uczniów gimnazjum województwa wielkopolskiego etap szkolny 04 listopada 2011 r.

KONKURS GEOGRAFICZNY dla uczniów gimnazjum województwa wielkopolskiego etap szkolny 04 listopada 2011 r. KONKURS GEOGRAFICZNY dla uczniów gimnazjum województwa wielkopolskiego etap szkolny 04 listopada 2011 r. Młody Geografie! 1. Zestaw składa się z trzech części (razem 23 zadania): I część zadania zamknięte

Bardziej szczegółowo

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 Hotel Dubravka *** Hotel Dubravka *** Atuty oferty Atrakcyjna oferta cenowa hotelu. Położony tuż przy złocistej plaży z długim wybrzeżem oraz

Bardziej szczegółowo

Oferta PROMOCYJNA na organizację Zielonych Szkół oraz imprez integracyjnych i sportowych dla dzieci i młodzieży. 50 zł za dobę ZAPRASZAMY NAD MORZE

Oferta PROMOCYJNA na organizację Zielonych Szkół oraz imprez integracyjnych i sportowych dla dzieci i młodzieży. 50 zł za dobę ZAPRASZAMY NAD MORZE Oferta PROMOCYJNA na organizację Zielonych Szkół oraz imprez integracyjnych i sportowych dla dzieci i młodzieży 50 zł za dobę ZAPRASZAMY NAD MORZE OPIEKUNOWIE OTRZYMAJĄ ZAKWATEROWANIE W APARTAMENTACH DE

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW. z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW. z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 18 stycznia 2016 r. Poz. 490 UCHWAŁA NR 181/XV/2015 RADY MIASTA CIECHANÓW z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo

Bardziej szczegółowo

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Polacy kochają Chorwację. Od lat całymi rodzinami chętnie jeździmy nad adriatyckie wybrzeże. Po wschodniej stronie Adriatyku znajduje się jednak także

Bardziej szczegółowo

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie SPRAWDŹ SIĘ PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁU EUROPA 1 Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie A Włoska wyspa z wulkanem Etna z krajów z nim sąsiadujących

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia terenowe Wyżyny Polskie i Karpaty II rok geografii i geografii nauczycielskiej

Ćwiczenia terenowe Wyżyny Polskie i Karpaty II rok geografii i geografii nauczycielskiej Ćwiczenia terenowe Wyżyny Polskie i Karpaty II rok geografii i geografii nauczycielskiej Celem ćwiczeń terenowych jest: ukazanie zróżnicowania środowiska przyrodniczego wyżyn i gór południowej Polski,

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo w Polsce. Kołaczkowska Adrianna 2a

Rolnictwo w Polsce. Kołaczkowska Adrianna 2a Rolnictwo w Polsce Kołaczkowska Adrianna 2a Rolnictwo Jest jednym z głównych działów gospodarki, jego głównym zadaniem jest dostarczanie płodów rolnych odbiorcom na danym terenie. Przedmiotem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Wykonały: uczennice kl. III Gimnazjum w Kalinówce. Katarzyna Milczarek Małgorzata Zając

Wykonały: uczennice kl. III Gimnazjum w Kalinówce. Katarzyna Milczarek Małgorzata Zając Wykonały: uczennice kl. III Gimnazjum w Kalinówce Katarzyna Milczarek Małgorzata Zając Jest to państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku. Składa się z dwóch głównych wysp (Północnej

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy Va szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016

Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy Va szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016 Rozkład materiału nauczania z przyrody dla klasy Va szkoły podstawowej w roku szkolnym 2015/2016 Podręcznik: Tajemnice przyrody wyd. Nowa Era Nr dopuszczenia: 399/2/2013 Minimalna liczba godzin do zrealizowania

Bardziej szczegółowo

Turystyka zrównoważona na Podlasiu

Turystyka zrównoważona na Podlasiu Turystyka zrównoważona na Podlasiu Eugeniusz Wiśniewski Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne Z uwagi na cenne walory przyrodnicze, kulturowe i etniczne, turystyka stała sięważnądziedzinągospodarki

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY Układ graficzny CKE 2010 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski al. Rejtana 16c 35-959 Rzeszów tel. +48 17 872 10 00

Uniwersytet Rzeszowski al. Rejtana 16c 35-959 Rzeszów tel. +48 17 872 10 00 Karta ewidencyjna inwentaryzacja WALORÓW TURYSTYCZNYCH WYPOCZYNKOWYCH na terenie pięciu powiatów województwa podkarpackiego: lubaczowski, przemyski, ropczycko-sędziszowski, strzyżowski i rzeszowski WALORY

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Przyroda : kl. V kryteria oceniania

Przyroda : kl. V kryteria oceniania Przyroda : kl. V kryteria oceniania Wymagania konieczne - ocena dopuszczająca uczeń potrafi przy pomocy nauczyciela: narysować plan dowolnego przedmiotu mając podane wymiary w skali, wykonać pomiar długości

Bardziej szczegółowo