Piotr Guział

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1944-2014-2044. Piotr Guział"

Transkrypt

1

2 Jednym z najbardziej spektakularnych widoków Warszawy po zmroku jest sierpniowa iluminacja kotwicy symbolizującej Polskę Walczącą, w kolejną rocznicę Powstania Warszawskiego, na jednym ze stołecznych biurowców. Na zdjęciu z okładki widzimy ten wieżowiec symbol tradycji i nowoczesności, który dzięki skomputeryzowanemu systemowi zarządzania energią, pozwala z jednego miejsca sterować oświetleniem w poszczególnych pomieszczeniach. Właścicielem wieżowca jest firma niemiecka, który to fakt w tym kontekście też tworzy nową symbolikę. Takie nowoczesne obiekty powstające w Warszawie, to współczesne pomniki hartu ducha i siły narodu, który podźwignął miasto z ruin i przywrócił mu życie i blask. Wierzę, że w kolejnych latach Warszawa może zmieniać się i pięknieć jeszcze szybciej. Niech każda nowa budowla użyteczna dla ludzi i przyjazna dla środowiska - będzie swoistym hołdem złożonym tym, którzy 70 lat temu walczyli, ginęli, ale przede wszystkim żyli w naszym mieście. Jesteśmy winni naszym przodkom, obywatelom Warszawy z 1944 roku, budowanie miasta pełnego szacunku dla historii i tradycji, ale jednocześnie miasta, które jego mieszkańcom i przybyszom kojarzyć się będzie z liderem nowoczesności, szczególnie w sferze publicznej. Chciałbym, by taka była Warszawa, kiedy będziemy ją przekazywać kolejnemu pokoleniu, gdy od Powstania Warszawskiego minie okrągłe sto lat - w symbolicznym roku Piotr Guział Wydawca: Warszawska Wspólnota Samorządowa ul. Marszałkowska 34/50 m 99, Warszawa tel lub mail: wws.org.pl redaktor naczelny: Grzegorz Wysocki zdjęcia: Sergiusz Kornatowski (z wyłączeniem str. 11 i 12) skład: Sławomir Potapowicz; Druk: Edytor sp. z o.o.

3 3 Mieszkańcy miasta w Powstaniu Warszawskim Przed wojną w Warszawie mieszkało 1,3 mln ludzi, przy czym granice miasta obejmowały znacznie mniejszy obszar, mniej więcej siedmiu dzisiejszych dzielnic: Mokotowa, Ochoty, Pragi-Południe, Pragi-Północ, Śródmieścia, Woli i Żoliborza. W 1946 r. pozostało z nich tylko niecałe 0,5 mln. Dziś na tym terenie mieszka 0,9 mln ludzi. Do przedwojennej liczby ludności stolica wróciła dopiero w 1970 r., przede wszystkim w wyniku przyłączenia i rozwoju nowych dzielnic. Rany zadane miastu w czasie wojny bolą do dziś. W sierpniu i wrześniu 1944 r. na terenach objętych Powstaniem działało wolne państwo polskie: z Krajową Radą Ministrów i parlamentem - Radą Jedności Narodowej. Ukazywała się ponad setka tytułów prasowych gazet, działała administracja samorządowa ze starostwami grodzkimi, funkcjonowały polskie sądy i policja, partie polityczne, także te nieprzychylne legalnemu rządowi londyńskiemu. Mimo iż wkrótce zaczęły się kłopoty z zaopatrzeniem w żywność i wodę, pierwszy raz od pięciu lat mieszkańcy centrum miasta cieszyli się życiem: działały kawiarnie, kina, teatry. Cieszyły oko defilady wojskowe. Na naradzie sztabowej zwołanej zaraz po wybuchu Powstania, Hitler wydał rozkaz zrównania Warszawy z ziemią i wymordowania wszystkich jej mieszkańców. Rozkaz ten był powtarzany w pierwszych dniach sierpnia wszystkim niemieckim dowódcom wyznaczonym do stłumienia Powstania. Dlatego w czasie Powstania, obok 16 tysięcy polskich żołnierzy, poległo 150 tysięcy osób cywilnych. Podczas walk Niemcy nie brali jeńców. Najbardziej skoncentrowanym w czasie i miejscu aktem ludobójstwa była rzeź Woli. W dniach 5-7 sierpnia zostało tam zamordowanych pomiędzy 30 a 60 tysięcy ludzi, wyciąganych ulica po ulicy z domów i z piwnic, rozstrzeliwanych na podwórkach i w halach fabrycznych. Ustalenie dokładnej liczby ofiar nie jest możliwe, gdyż ciała ofiar były przez Niemców od razu spalane. Po wojnie, w dniu 6 sierpnia 1946 r. na Cmentarzu Powstańców Warszawy pochowano 117 trumien zawierających 8646 kg prochów ludzkich, zebranych przede wszystkim na Woli.

4 4 ŚRÓDMIEŚCIE Niemcy, stosując konsekwentnie strategię rozbijania miasta na odseparowane dzielnice obszary oporu, utrzymywali tu podział na Śródmieście Południowe, Śródmieście Północne i Stare Miasto. Łączność pomiędzy dzielnicami możliwa była dzięki kanałom, w których położono linie telefoniczne. Korzystała z nich również Harcerska Poczta Polowa, dostarczająca przesyłki ludności cywilnej. Natomiast bezpośredni dostęp do kanałów mieli zasadniczo tylko żołnierze. Nieprzekraczalną granicą pomiędzy Śródmieściem Południowym i Północnym były Aleje Jerozolimskie. W Alejach działała tylko jedna barykada, na wysokości ul. Brackiej. Przechodzenie wzdłuż niej było jednak bardzo niebezpieczne, gdyż nie towarzyszył jej wykop w tym miejscu płytko pod ulicą znajduje się betonowa obudowa tunelu średnicowego. Częstokroć znajomi i krewni mieszkający po przeciwnych stronach Alej przez całe Powstanie nie mieli wieści o sobie. Głód był równie dotkliwy, jak bombardowania i brak wody. W innych dzielnicach Warszawy, wyzwolonych przez Powstańców, mieszkańcy i żołnierze korzystali z plonów znajdujących się tam ogródków, a nawet pól uprawnych. Śródmieście żywiło się tylko zapasami własnymi oraz... zbożem i cukrem z wielkich magazynów browaru Haberbusch i Schiele przy ul. Grzybowskiej, które zostały zajęte przez Armię Krajową jeszcze przed godziną W. Śródmieście Północne i Południowe przetrwały do końca Powstania. Dla żołnierzy wychodzących 2 września z kanału na Nowym Świecie, po zajęciu Starego Miasta przez Niemców, szokiem był widok spacerowiczów na ulicach i całych szyb w oknach. Po upadku Powstania mieszkańcy Śródmieścia, tak samo jak innych dzielnic, zostali wypędzeni przez Niemców z Warszawy.

5 5 MOKOTÓW 2 sierpnia w godzinach popołudniowych na teren więzienia przy ul. Rakowieckiej 37 wkroczył oddział SS. Więźniów zmuszono do wykopania masowych grobów na więziennym podwórzu, po czym rozstrzelano ich ogniem broni maszynowej nad wykopanymi mogiłami. W egzekucji zginęło ponad 600 osób. Tego samego dnia Niemcy dokonali masakry w podziemiach jezuickiego Domu Pisarzy przy ul. Rakowieckiej 61. W trakcie walk Niemcy wielokrotnie dokonywali wypadów mających na celu sterroryzowanie polskiej ludności cywilnej. Akcjom tym towarzyszyły doraźne egzekucje, połączone z paleniem domów. Najgorsze mordy miały miejsce wzdłuż ulic Madalińskiego, Kazimierzowskiej, Belgijskiej, Boryszewskiej, Dworkowej, Olesińskiej i Puławskiej. W działaniach tych brali udział także ukraińscy kolaboranci. Gdy na początku września Niemcy zdobyli Sadybę, przystąpili do mordowania ludności cywilnej, szczególnie z rejonu ulic Podhalańskiej, Klarysewskiej i Chochołowskiej. Lotnictwo i artyleria niemiecka bombardowała szpitale powstańcze przy ul. Chełmskiej i ul. Goszczyńskiego, oznaczone znakiem Czerwonego Krzyża. Pod gruzami szpitali zginęło wielu rannych powstańców i ludności cywilnej. W zdobytych kwaterach powstańczych mordowano rannych i personel medyczny. Po upadku Mokotowa Niemcy brutalnie wypędzali mieszkańców, dokonując przy tym grabieży i podpaleń. Niemym symbolem zbrodni i zniszczenia Warszawy jest Kopiec Powstania Warszawskiego przy ul. Bartyckiej, usypany z gruzów budynków zwiezionych z całego miasta.

6 6 WOLA Bema 54 Jerzy Janowski, współinicjator ustanowienia 5 sierpnia Ogólnowarszawskim Dniem Pamięci Mieszkańców Woli wymordowanych przez Niemców w czasie Powstania Warszawskiego: Ledwo ucichły na Woli salwy plutonów egzekucyjnych i zaczęły gasnąć płomienie stosów ludzkich ciał, rozpoczął się exodus wypędzanej ludności cywilnej. Wijąca się bez końca piesza kolumna szła ulicą Wolską i skręcała obok kościoła Św. Wojciecha w ulicę Bema do Dworca Zachodniego, skąd wagonami kolejowymi była przewożona do obozu w Pruszkowie. Od pieszej kolumny cywili Niemcy z opaskami Czerwonego Krzyża na rękawach odłączali kobiety w ciąży, małe dzieci, osoby starsze i kalekie, kierując je do drewnianego piętrowego domu przy ul. Bema 54, oznaczonego przy wejściu flagą Czerwonego Krzyża. Pod wieczór dnia 9 sierpnia, gdy dom był wypełniony ludźmi, okna i drzwi zabito deskami, a budynek podpalono. Wszyscy zamknięci w budynku spłonęli żywcem. W ten sposób dokonano selekcji osób nie nadających się do niewolniczej pracy w niemieckich fabrykach zbrojeniowych.

7 7 Zeznanie Wandy Lurie, złożone w 1945 r. przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Warszawie: Przed bramą fabryki Ursus, położonej przy ul. Wolskiej 55, czekaliśmy około godziny. Z podwórza fabryki słychać było strzały, błagania i jęki. Do wnętrza fabryki Niemcy wpuszczali, a raczej wpychali, przez bramę od Wolskiej po sto osób. Ja trzymałam się z tyłu, w nadziei, że kobiety w ciąży przecież nie zabiją. Zostałam wyprowadzona w ostatniej grupie. Na podwórzu zobaczyłam zwały trupów do wysokości jednego metra. Środkiem podwórza wprowadzono nas w głąb. W grupie prowadzonej było około 20 osób, w tym dużo dzieci lat 10-12, często bez rodziców. Gdy pierwsza czwórka dochodziła do miejsca, gdzie leżały trupy, strzelali Niemcy i Ukraińcy w kark od tyłu. Zabici padali, podchodziła następna czwórka, by tak samo zginąć. Podeszłam w ostatniej czwórce do miejsca egzekucji trzymając prawą ręką dwie rączki młodszych dzieci, lewą - rączkę starszego synka. W pewnym momencie Ukrainiec stojący za nami strzelił najstarszemu synkowi w tył głowy, następne strzały ugodziły młodsze dzieci i mnie. Strzał oddany do mnie nie był śmiertelny. Byłam przytomna i leżąc wśród trupów widziałam prawie wszystko, co się działo dokoła. Wprowadzono dalszą partię kobiet i dzieci, i tak grupa za grupą rozstrzeliwano aż do późnego wieczora. W przerwach oprawcy chodzili po trupach, kopali, przewracali, dobijali żyjących, rabowali kosztowności. Trzeciego dnia poczułam, ze dziecko, którego oczekiwałam, żyje. Próbując wstać, kilka razy dostałam torsji i zawrotu głowy. Wreszcie na czworakach przeczołgałam się po trupach do muru. Syn Wandy Lurie ma dziś dokładnie 70 lat. Wolska 55

8 8 OCHOTA Myśląc o hekatombie Powstania Warszawskiego i ofiarach cywilnych jako pierwszą w pamięci mamy brutalną rzeź Woli, która pochłonęła tysiące ofiar. Nie była to jedyna taka krwawa pacyfikacja dzielnic powstańczej Warszawy. Podobna tragedia dotknęła warszawską Ochotę. W pierwszej połowie sierpnia oddziały SS i Wermachtu dokonały brutalnej rzezi dzielnicy. Już 4 sierpnia wojska brygady SS RONA zajęły budynek Wolnej Wszechnicy Polskiej i rozpoczęły grabieże, gwałty i morderstwa na ludności cywilnej. 5 sierpnia u zbiegu ulic Grójeckiej Mordercy w mundurach wypędzali mieszkańców na ulice grabiąc resztki dobytku, po czym podpalali domy a ludność mordowali. Dramat ten nie ominął byłego prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego mieszkańca Kolonii Staszica. W domu przy ul. Langiewicza 14 pojawił się niemiecki oddział i zażądał opuszczenia przez Wojciechowskich willi. Prezydent odmówił wskazując na zły stan zdrowia żony. Po odmowie żołnierze podłożyli ogień w domu, zamykając Wojciechowskich w środku. Prezydent wybił szybę i wyniósł żonę przez okno płonącego budynku. Rzeź Ochoty pochłonęła około 10 tysięcy istnień. Szczególnie tragiczny los dotknął kobiety i dziewczęta z tego rejonu, które były gwałcone w bestialskich sposób i na miejscu likwidowane. Liczba ofiar tej zbrodni nie jest możliwa do dokładnego oszacowana. i Opaczewskiej utworzono obóz dla uchodźców, zwany Zieleniakiem. Nazwa ta została wzięta od dawnego targowiska warzyw. W obozie panowały dramatyczne warunki sanitarne nie było latryn, brakowało stałego ujęcia wody. Na Zieleniaku dochodziło do brutalnych gwałtów. Pijani członkowie SS wyciągali kobiety z tłumu gwałcąc je na oczach zebranych. Obóz działał do 19 sierpnia, przeszło przez niego ponad 60 tysięcy osób, a śmierć poniosło około tysiąca. Najwięcej ofiar cywilnych stanowili mieszkańcy Kolonii Druckiego- Lubeckiego i Kolonii Staszica.

9 9 ŻOLIBORZ Podczas walk o Marymont zbrodni na jeńcach i ludności cywilnej dokonywali przede wszystkim żołnierze 25 Dywizji Pancernej Wehrmachtu, z dużym udziałem kolaborantów ze wschodnich jednostek ochotniczych. Odróżnia to Marymont od innych dzielnic Warszawy, gdzie największych okrucieństw wobec ludności cywilnej dopuszczały się zazwyczaj formacje SS. Jedną z większych zagadek na Żoliborzu stanowi fragment muru pozostałego po domu w parku Kaskada z widniejącym na nim napisem, upamiętniającym Olgę Przyłęcką. Kim była? Pewne fakty udało się ustalić pani Alinie Petrow-Wasilewicz na łamach Informatora Żoliborza: Olga mieszkała z mężem w dużym pięknym domu u wylotu ul. Kolektorskiej. Należeli do dzielnicowej elity. Mąż Olgi był inżynierem i nadzorował pracę znajdującej się w tej okolicy przepompowni (kolektora?). Przyłęccy mieli syna. Gdy wybuchło Powstanie, mąż i syn poszli walczyć. Olga pozostała w domu i zorganizowała punkt sanitarny. Opiekowała się w nim rannymi. Znała doskonale niemiecki. Miała nadzieję, że przekona ludobójców, żeby odstąpili od swojego zbrodniczego zamysłu mordowania rannych. Ta nadzieja okazała się, jak wiadomo, płonna. Została bestialsko zamordowana na progu swojego domu, broniąc dostępu do rannych. Z relacji ludzi, którzy ją znali wynika, że była Rumunką, która świetnie się zaaklimatyzowała w Polsce i aktywnie włączała w życie społeczności lokalnej swojej dzielnicy. W tych dniach wspomnijmy Olgę i tysiące bezimiennych bohaterów tamtego czasu...

10 10 Wysiedlenia objęły 550 tysięcy warszawiaków - całą lewobrzeżną stolicę w przedwojennych granicach. Zniszczone wcześniej getto było już bezludne. Niemcy wypędzili też 100 tysięcy mieszkańców podwarszawskich miejscowości. Do momentu wysiedlenia przez Czerwonych Khmerów kambodżańskiego Phnom Penh pod koniec lat 70 nowoczesna historia nie znała wygnania całej ludności stolicy kraju. Wysiedleń uniknęła tylko Praga, zdobyta we wrześniu przez armię radziecką, u boku której szli berlingowcy. EXODUS: WYPĘDZENIE WARSZAWIAKÓW Symbolem przesiedleń i towarzyszących im rabunków i rozdzielania rodzin stał się obóz w Pruszkowie na terenie nieczynnych zakładów naprawczych taboru kolejowego, przez który przeszło 400 tysięcy warszawiaków. Poza Pruszkowem cywilnych warszawiaków kierowano łącznie do 38 obozów przejściowych, m. in. w Ursusie, Piastowie i Ożarowie, ale także w odległym Działdowie i w Łambinowicach na Śląsku. Jedną trzecią wypędzonych skierowano następnie do prac przymusowych w Rzeszy i w obozach koncentracyjnych: w Auschwitz, Ravensbruck, Mauthausen-Gusen... Pozostałych, głównie osoby starsze, rozproszono po Generalnym Gubernatorstwie. Dalej się o nich nie troszczono. Dzięki pomocy miejscowej ludności, mobilizowanej przez księży i nauczycieli, mogli przeżyć w warunkach wojennej biedy, niekiedy w wiejskich szkołach i w dworskich oficynach. Grupy warszawiaków kontynuowały tam ruch oporu i tajne nauczanie. W wielu miejscach do dziś wspomina się pracę warszawskich lekarzy oraz udział stołecznych nauczycieli w edukacji zamieszkałych tam dzieci.

11 11 WIELKI W ruinach nieliczni mieszkańcy, których było około tysiąca, przetrwali do 17 stycznia 1945 r., kiedy stolicę zajęła armia radziecka. Nazwano ich warszawskimi robinsonami. Najbardziej znany to Władysław Szpilman, którego losy utrwalił Roman Polański w Pianiście. Poza tym miasto pozostawało bezludne. Idący wraz z sowietami polscy żołnierze Zygmunta Berlinga z przerażeniem oglądali zniszczenia. powrót Powrót zaczął się spontanicznie i nie łączył się z sympatią dla nowej władzy. Mieszkańcy wszelkimi środkami transportu ruszali, by odnaleźć, co pozostało z dawnych domów. Zagrażało im sto tysięcy min i niewypałów. Piecyk zwany kozą zastępował kaloryfery. Komunikację zapewniały wojskowe ciężarówki, riksze i furmanki. Zdarzało się, że powracających mieszkańców radzieccy żołnierze wysadzali z ciężarówek i pozostawiali w szczerym polu daleko od miasta. Ośrodkiem życia pozostawała Praga, gdzie zniszczenia były mniejsze. Już w pierwszym kwartale 1945 r do zburzonej w 80 % Warszawy powróciło 100 tysięcy osób. Zagłosowali nogami za stołecznością miasta, chociaż część komunistów wolała, by stolicą Polski została czerwona Łódź. Jak opisuje Norman Davies w Bożym igrzysku : W Warszawie dorośli i dzieci gołymi rękami usuwali stosy ruin. (...) Przejazd pierwszego w powojennej stolicy elektrycznego tramwaju wywołał sceny szalonej radości. Marszałkowska znów stała się ulicą handlową. Pod numerem 119 otwarto elegancki Cafe-Bar Fogg. W maju 1945 ruszyły wodociągi, w lipcu kino Tęcza na Żoliborzu. Kolumnę Zygmunta z wykorzystaniem ocalałych części postawiono na powrót w 1949 r. Wpływ na odbudowę zyskali przedwojenni architekci, a oprócz Pałacu Kultury i MDM wyrosła pieczołowicie odtworzona Starówka i nowe osiedla. Zdjęcie ze stycznia 1945 r. Miejsce masowego mordu przy ul. Górczewskiej. W dniach 5-12 sierpnia zamordowano tu 12 tysięcy osób, m. in. pracowników i pacjentów Szpitala Wolskiego. Ich ciała zostały spalone na stosach, a na usypisku popiołów ustawiono później prowizoryczny krzyż. W dniu 6 sierpnia 1946 r. popioły zostały przeniesione na Cmentarz Powstańców Warszawy (źródło: Szpital Dobrej Woli, red. J. Zieliński, Czytelnik 2004).

12 fot. Andrzej Stawiński/Reporter

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone

Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone Miejsca walk powstańczych tablicami pamięci znaczone * ul. Belwederska róg Promenady w dniach od 15 sierpnia do 22 września 1944 r. walczyła tutaj kompania O2 Pułku AK Baszta broniąca dostępu do Dolnego

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

1963 2003-40 lat służby Warszawie Towarzystwo Przyjaciół Warszawy Zarząd Główny

1963 2003-40 lat służby Warszawie Towarzystwo Przyjaciół Warszawy Zarząd Główny 1963 2003 40 lat służby Warszawie Towarzystwo Przyjaciół Warszawy Zarząd Główny 00277 Warszawa, Plac Zamkowy 10 * Telefon. Kontaktowy: A.Dobiecki 0601 388 970 * Fax ZG TPW: 8315759 Warszawa, dnia 13 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Spis treści str. 10 str. 12.12 str. 20 sir. 21 Wprowadzenie Wstęp Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Struktura narodowościowa

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKIE OCZAMI DZIECI 1.08.1944-2.10.1944 r. PROJEKT MIĘDZYSZKOLNY 10 czerwca 2016 r.

WARSZAWSKIE OCZAMI DZIECI 1.08.1944-2.10.1944 r. PROJEKT MIĘDZYSZKOLNY 10 czerwca 2016 r. POWSTANIE WARSZAWSKIE OCZAMI DZIECI 1.08.1944-2.10.1944 r. PROJEKT MIĘDZYSZKOLNY 10 czerwca 2016 r. SP1 ODZIAŁY POWSTAŃCZE W momencie wybuchu powstania do walki przystąpiły odziały Armii Krajowej, jak

Bardziej szczegółowo

Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz

Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz Historia Muzeum mieści się w dawnej fabryce Samuela Abbego u zbiegu ulic Sowińskiego i Zgierskiej. W okresie okupacji niemieckiej znajdowało

Bardziej szczegółowo

Odnowiony Cmentarz Powstańców Warszawy

Odnowiony Cmentarz Powstańców Warszawy Odnowiony Cmentarz Powstańców Warszawy Cmentarz Powstańców Warszawy Jest to największy cmentarz wojenny w Polsce. Spoczywa na nim 104 tys. ofiar okupacji, głównie cywilnych ofiar i żołnierzy Powstania

Bardziej szczegółowo

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II Krężnica Jara, jak tysiące innych miejscowości, ma swoje dowody tragicznej historii. Do nich należą krzyże, pomniki i groby poległych w walce o wolność Ojczyzny.

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Regulamin Odznaki Krajoznawczej Śladami Powstania Warszawskiego

Regulamin Odznaki Krajoznawczej Śladami Powstania Warszawskiego Regulamin Odznaki Krajoznawczej Śladami Powstania Warszawskiego Postanowienia ogólne 1. Odznaka została ustanowiona przez Oddział Międzyuczelniany Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Warszawie.

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi

Warszawa 2012. A jednak wielu ludzi Warszawa 2012 A jednak wielu ludzi Nazywam się Tadeusz Wasilewski, urodziłem się 15 sierpnia 1925 roku w Warszawie. W 1934 roku wstąpiłem do 175 drużyny ZHP, której dowódcą był harcmistrz Wrzesiński. W

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice

Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt. Potulice jedno miejsce, dwie pamięci. Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Małgorzata Grabowska Katarzyna Panius Łukasz Kępski Malte Mansholt Potulice jedno miejsce, dwie pamięci Przewodnik po Miejscu Pamięci Potulice Oldenburg Toruń 2009 1. Hitlerowski kompleks obozowy Potulice

Bardziej szczegółowo

74 -ta rocznica agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r.

74 -ta rocznica agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r. Nie o zemstę, lecz o prawdę i pamięć wołają Ofiary 74 -ta rocznica agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r. 70 -ta rocznica ludobójstwa na Kresach Wschodnich II RP Ostrowiec Świętokrzyski 17.09.2013

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IK-finał ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Piękno ulicy skończyło się wraz z końcem II wojny światowej. Jaka była to wspaniała ulica, pokazują stare fotografie oraz nieliczne odbudowane kamienice.

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

WYPADKI DROGOWE W WARSZAWIE W GRUDNIU 2013 ROKU

WYPADKI DROGOWE W WARSZAWIE W GRUDNIU 2013 ROKU WYPADKI DROGOWE W WARSZAWIE W GRUDNIU 2013 ROKU 2 W grudniu 2013 roku na terenie miasta stołecznego Warszawy odnotowano: 100 wypadków drogowych (o 27 więcej niż w grudniu 2012 r.), w wyniku których 4 osoby

Bardziej szczegółowo

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25

ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ Centrum Edukacyjne IPN, ul. Marszałkowska 21/25 Zostaną po nas tylko guziki (bohater filmu Katyń w reż. A. Wajdy) Szanowni Państwo, Mam zaszczyt zaprosić na I przegląd filmów

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Dodatkowym atutem tego wydania są przygotowane od nowa i rozszerzone w stosunku do pierwowzoru dwa pierwsze odcinki cyklu.

Dodatkowym atutem tego wydania są przygotowane od nowa i rozszerzone w stosunku do pierwowzoru dwa pierwsze odcinki cyklu. Polski Zombie miał swoją premierę w drugim numerze Czerwonego Karła, w poprzednim stuleciu. Potem pojawił się jeszcze dwukrotnie na łamach KKK. W przeciwieństwie do postaci z filmów G. Romero czy L.Fulciego,

Bardziej szczegółowo

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej 1. Podaj dokładną datę powstania Armii Krajowej ( 1 pkt ) 14 luty 1942 r.. 2. Grot, Bór, Niedźwiadek to pseudonimy trzech osób. Podaj ich imiona i nazwiska oraz

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego

WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego KONFERENCJA NAUKOWO-PRAKTYCZNA w 75 rocznicę Zbrodni Katyńskiej WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego P R O G R A M Kijów, 25 marca 2015 roku 1 ORGANIZATORZY KONFERENCJI:

Bardziej szczegółowo

Białystok, ulica Kopernika 21 (w latach 1944-1956 Szosa Południowa)

Białystok, ulica Kopernika 21 (w latach 1944-1956 Szosa Południowa) Śladami zbrodni Źródło: http://www.slady.ipn.gov.pl/sz/projekt-naukowo-badawc/wojewodztwo-podlaskie/bialystok/7647,wiezienie-karno-sle dcze-1944-1955-wiezienie-centralne-1955-1956.html Wygenerowano: Wtorek,

Bardziej szczegółowo

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa Pierwszy budynek Szpitala Powiatowego wł. fot. A. Burlewicz Oddział dziecięcy i oddział zakaźny Szpitala Powiatowego

Bardziej szczegółowo

8 grudnia 1941 roku do niemieckiego ośrodka zagłady w Kulmhof (Chełmno nad Nerem) przybył pierwszy transport więźniów.

8 grudnia 1941 roku do niemieckiego ośrodka zagłady w Kulmhof (Chełmno nad Nerem) przybył pierwszy transport więźniów. Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://www.pamiec.pl/pa/kalendarium-1/13081,8-grudnia-1941-roku-do-niemieckiego-osrodka-zaglady-w-kulmhof-chelmnonad-nerem-.html Wygenerowano: Wtorek, 5 lipca

Bardziej szczegółowo

Martyrologia Wsi Polskich

Martyrologia Wsi Polskich Martyrologia Wsi Polskich Źródło: http://martyrologiawsipolskich.pl/mwp/wirtualne-mauzoleum/modul-iv-kresy-ii-rp/kresy-wschodnie/fotogaleria/2540,kresy-ws chodnie-fotogaleria.html Wygenerowano: Niedziela,

Bardziej szczegółowo

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)

Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego spuszczają łodzie na wodę (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe) Powstanie. 1. Armia Wojska Polskiego utworzona 29 lipca 1944 roku z przemianowania 1. Armii Polskiej w ZSRR

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów...

Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945. Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... Konkurs wiedzy historycznej Polskie Państwo Podziemne 1939-1945 Imię i nazwisko... Klasa... Szkoła... Liczba punktów... 1. Podaj dokładną datę powstania Służby Zwycięstwu Polski oraz imię i nazwisko komendanta

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z panią Dr Marią Jagowd Wolską

Spotkanie z panią Dr Marią Jagowd Wolską Spotkanie z panią Dr Marią Jagowd Wolską Marek Jachacz Z Panią Dr Marią Jagowd Wolską spotkałem się tuż przed jej wyjazdem do Warszawy gdzie, jako uczestniczka powstania została zaproszona przez władze

Bardziej szczegółowo

Urząd d Miasta Stołecznego Warszawy Biuro Polityki Lokalowej

Urząd d Miasta Stołecznego Warszawy Biuro Polityki Lokalowej 2. Rozbudowa hali sportowej Ośrodka Sztuk Walk Dalekiego Wschodu i Rekreacji Fizycznej przy ul. Korkowej 78 w Marysinie Wawerskim (Beneficjent: KRS Stadion TKKF) 3. Przebudowa i adaptacja pomieszczeń pod

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.)

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) 2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) W dniach 31 lipca - 3 sierpnia ponad 2000 harcerek i harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

AKCJA SPOŁECZNO-EDUKACYJNA ŻONKILE 72. ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM

AKCJA SPOŁECZNO-EDUKACYJNA ŻONKILE 72. ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM 72. ROCZNICA POWSTANIA W GETCIE WARSZAWSKIM Wolontariusze Muzeum POLIN Zdj. M. Starowieyska POWSTANIE W GETCIE WARSZAWSKIM W 2015 roku obchodzimy 72. rocznicę Powstania w Getcie Warszawskim, które było

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

Niemiecki plan zagłady Warszawy

Niemiecki plan zagłady Warszawy Niemiecki plan zagłady Warszawy Komentarz: Prezentacja na temat niemieckiego planu zagłady Warszawy prof. Włodzimierza Bojarskiego przedstawiona na konferencji Polskiego Lobby Przemysłowego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Formowanie Armii Andersa

Formowanie Armii Andersa Michał Bronowicki Formowanie Armii Andersa Gdy 1 września 1939 roku wojska niemieckie i słowackie rozpoczęły inwazję na Polskę, atak ten przyniósł śmierć tysięcy niewinnych ludzi, a dla wielu innych rozpoczął

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Życie codzienne powstańczej Warszawy na podstawie filmu Miasto 44 Jana Komasy oraz relacji świadków Opracował: Adam Rębacz

Życie codzienne powstańczej Warszawy na podstawie filmu Miasto 44 Jana Komasy oraz relacji świadków Opracował: Adam Rębacz Szkoła ponadgimnazjalna HISTORIA Scenariusz z wykorzystaniem tekstów źródłowych i metod aktywizujących (45 min) Scenariusz zgodny z podstawą programową (Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn.

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka Krystyna Siedlecka z domu Cichocka Krystyna Cichocka Jedyna córka Marianny i Bolesława Cichockich, urodziła się 25 X 1933 r. w Warszawie. 5-letnia Krysia 3 4-letnia Krysia 4 Dzieciństwo Do września 1944

Bardziej szczegółowo

Specjalny patronat honorowy MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO

Specjalny patronat honorowy MUZEUM POWSTANIA WARSZAWSKIEGO DOM KULTURY K O L O R O W A 02 495 Warszawa, ul. gen. K. Sosnkowskiego 16, tel. 22 867 63 95, fax. 22 667 83 75 www.kolorowa.arsus.pl e-mail: dk.kolorowa@gmail.com KONKURS MOJA WIEDZA O II WOJNIE ŚWIATOWEJ

Bardziej szczegółowo

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r.

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r. Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r. Dział 921 - Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego Rozdz. 92105 - Pozostałe zadania w zakresie

Bardziej szczegółowo

Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu

Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu Jakub 4 B, Jan 4 B, Kacper 4 B Opiekun: Pani Danuta, SP 303 im. Fryderka Chopina Powstanie Warszawskie

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum

Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum Autor scenariusza: Anna Bieńczyk Konspekt lekcji historii w klasie III gimnazjum Temat: Powstanie warszawskie. Konspekt opracowany na podstawie podręcznika: U źródeł współczesności. Dzieje nowożytne i

Bardziej szczegółowo

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z dofinansowaniem z funduszy unijnych. Dzięki umiejętnemu

Bardziej szczegółowo

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek 25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie kościół parafialny na Pradze

Bardziej szczegółowo

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic!

Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! Szanowni Mieszkańcy Krzczonowic! W związku ze zbliżającą się 70. rocznicą wybuchu II wojny światowej ( 1 września 2009 r. ) grupa byłych i obecnych mieszkańców naszej wsi w składzie: 1. Krzysztof Granat

Bardziej szczegółowo

Z OKAZJI 70 ROCZNICY ZAKOŃCZENIA IIWOJNY ŚWIATOWEJ

Z OKAZJI 70 ROCZNICY ZAKOŃCZENIA IIWOJNY ŚWIATOWEJ WYSTĄPIENIE OKOLICZNIOŚCIOWE 8.MAJ 2015R. Z OKAZJI 70 ROCZNICY ZAKOŃCZENIA IIWOJNY ŚWIATOWEJ Dzisiejsze nasze spotkaniem ma szczególnie uroczysty charakter, ponieważ dziś obchodzimy 70 Rocznice zakończenia

Bardziej szczegółowo

Minister Mariusz Błaszczak na obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Minister Mariusz Błaszczak na obchodach Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych Źródło: http://www.mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/14232,minister-mariusz-blaszczak-na-obchodach-narodowego-dnia-pamieci-z olnierzy-wyklet.html Wygenerowano: Piątek, 24 czerwca 2016, 13:01 Strona znajduje

Bardziej szczegółowo

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim

Grudniowe spotkanie przedświąteczne integrujące środowiska żołnierskich pokoleń pn. Solidarni z Wojskiem Polskim Wykaz ofert niespełniających kryteriów formalnych zawartych Otwartego Konkursu Ofert z dnia 24.04.2013 r., które nie będą podlegać dalszej ocenie merytorycznej Lp. Nazwa organizacji Nr ewidencyjny Nazwa

Bardziej szczegółowo

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944)

POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) POCHOWANI NA CMENTARZU STARE POWĄZKI ALFONS KÜHN ( 1878-1944) Prezes Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża ( 26.05.1936 11.05.1937 ) Inżynier, działacz państwowy II Rzeczypospolitej, poseł na Sejm

Bardziej szczegółowo

Niezatarte ślady getta warszawskiego

Niezatarte ślady getta warszawskiego projekt lekcji muzealnej w Żydowskim Instytucie Historycznym przeznaczonej dla uczniów liceum czas trwania: 60 min. Cele główne: uświadomienie uczniom, że historia getta warszawskiego jest integralna częścią

Bardziej szczegółowo

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon

Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Nie można uczynić niewolnikiem człowieka wolnego, gdyż człowiek wolny pozostaje wolny nawet w więzieniu. Platon Definicja getta Getto część miasta przymusowo zamieszkiwana przez mniejszość narodową lub

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

mgr Władysław Wiesław Łagodziński

mgr Władysław Wiesław Łagodziński Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Statystycznego mgr Władysław Wiesław Łagodziński Spotkanie miesięcznika STOLICA i Domu Spotkań z Historią na temat Powroty 1945 - A na obu brzegach Wisły znowu

Bardziej szczegółowo

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11 Bogdan Rokicki formacja Batalion Kiliński, 3. kompania dzielnica Śródmieście Północne w czasie powstania pseudonim rocznik Lasek 1922 stopień powstańczy biogram data wywiadu starszy strzelec - 2008-06-11

Bardziej szczegółowo

Zasady uczestnictwa w akcji społecznej Łańcuch pamięci

Zasady uczestnictwa w akcji społecznej Łańcuch pamięci Zasady uczestnictwa w akcji społecznej Łańcuch pamięci 1. PRZEDMIOT ZASAD UCZESTNICTWA 1. Przedmiotem niniejszego dokumentu są zasady dotyczące uczestnictwa, organizacji i przebiegu akcji społecznej pt.

Bardziej szczegółowo

Roman Kabaczij. WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946

Roman Kabaczij. WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946 Roman Kabaczij WYGNANI NA STEPY Przesiedlenia ludności ukraińskiej z Polski na południe Ukrainy w latach 1944-1946 SPIS TREŚCI Wstęp 11 Rozdział I. Koncepcja wysiedlenia Ukraińców z Polski w kontekście

Bardziej szczegółowo

Polski Czerwony Krzyż w Bolesławcu 1945-2013

Polski Czerwony Krzyż w Bolesławcu 1945-2013 Polski Czerwony Krzyż w Bolesławcu 1945-2013 Na podstawie materiałów z internetu i pracy Pani Gabrieli Członki Opracował Danuta Zielińska Zbigniew Herbut Początki w Bolesławcu Na Dolnym Śląsku tuż po zajęciu

Bardziej szczegółowo

PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH OTWARTE W LIPCU I SIERPNIU 2015 DZIEŃ I GODZINA DYŻYRU TELEFON, E-MAIL

PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH OTWARTE W LIPCU I SIERPNIU 2015 DZIEŃ I GODZINA DYŻYRU TELEFON, E-MAIL PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH OTWARTE W LIPCU I SIERPNIU 2015 PARAFIA Archidiecezjalna Poradnia Katolicka, ul. Nowogrodzka 49 Poradnia Stowarzyszenia Rodzina Rodzin, ul. Łazienkowska 14 Archikatedra

Bardziej szczegółowo

Nieruchomość gruntowa niezabudowana

Nieruchomość gruntowa niezabudowana Nieruchomość gruntowa niezabudowana WAR S ZAWA 01 PRZEDMIOT SPRZEDAŻY Przedmiotowa nieruchomość znajduje się w dzielnicy Żoliborz przy zbiegu ulic Powązkowskiej, Krasińskiego i Elbląskiej. 6 linii tramwajowych

Bardziej szczegółowo

Na ratunek. Szpiedzy. Cel. Tematyka. Miejsce Zasady. Czas. Prowadzenie

Na ratunek. Szpiedzy. Cel. Tematyka. Miejsce Zasady. Czas. Prowadzenie Na ratunek Gra miejska przeznaczona dla uczniów szkoły podstawowej. Stanowi alternatywę dla tradycyjnego zwiedzania z przewodnikiem, lub uzupełnienie programu zwiedzania Starego Miasta. em gry jest samodzielnie

Bardziej szczegółowo

Martyrologia Wsi Polskich

Martyrologia Wsi Polskich Martyrologia Wsi Polskich Źródło: http://martyrologiawsipolskich.pl/mwp/wirtualne-mauzoleum/modul-ii-eksterminacja/fotogaleria/2515,eksterminacja-wsi-foto galeria.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE Rok św. ojca Maksymiliana Marii Kolbego 2011 (decyzja Senatu) W prezentacji wykorzystano materiały z książki Anny Kubajak Szlakami świętych i błogosławionych. Wielcy Polacy

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Z A P R O S Z E N I E

Z A P R O S Z E N I E Z A P R O S Z E N I E D O S K Ł A D A N I A O F E R T N A B Y C I A N I E R U C H O M O Ś C I W A R S Z A W A, U L. W O L S K A N R 1 1 7 / 1 2 3 D z i a ł k i n r 1 0 i 1 1 o ł ą c z n e j p o w i e r

Bardziej szczegółowo

HOLOKAUST- ZAGŁADA ROMÓW. W literaturze możemy spotkać, że Zagłada, Holokaust Romów jest. nazywany zapomnianym, świadomie ukrywanym lub uciszonym.

HOLOKAUST- ZAGŁADA ROMÓW. W literaturze możemy spotkać, że Zagłada, Holokaust Romów jest. nazywany zapomnianym, świadomie ukrywanym lub uciszonym. HOLOKAUST- ZAGŁADA ROMÓW W literaturze możemy spotkać, że Zagłada, Holokaust Romów jest nazywany zapomnianym, świadomie ukrywanym lub uciszonym. Pojęcie Holokaust (ang. Holocaust) wywodzi się od greckiego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 149/XXXIV/2014 RADY DZIELNICY URSUS M.ST. WARSZAWY w sprawie wystąpienia do Rady m.st. Warszawy o nadanie nazwy ulicy w Dzielnicy Ursus m.st. Warszawa Na podstawie art. 13 ust. 2 Statutu Dzielnicy

Bardziej szczegółowo

Eksterminacja wsi - fotogaleria

Eksterminacja wsi - fotogaleria Eksterminacja wsi - fotogaleria zbiorów IPN]. Wieszanie na drzewie jednego z zatrzymanych Polaków, Dmenin, pow. radomszczański, b.d. [ze [ze zbiorów IPN]. Po pierwszej egzekucji w Dmeninie, pow. radomszczański.

Bardziej szczegółowo

William Lindley. Plac Starynkiewicza. Rewitalizacja wybranego rejonu dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy

William Lindley. Plac Starynkiewicza. Rewitalizacja wybranego rejonu dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy Rewitalizacja wybranego rejonu dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy Plac Starynkiewicza Opracował: Tomasz Horecki 32278 Opracował: Tomasz Horecki 32278 kład ulic Plac Starynkiewicza znajduje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 11/2015 AUSCHWITZ-BIRKENAU W PAMIĘCI ZBIOROWEJ

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 11/2015 AUSCHWITZ-BIRKENAU W PAMIĘCI ZBIOROWEJ Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 11/2015 AUSCHWITZ-BIRKENAU W PAMIĘCI ZBIOROWEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXXXIX/2265/2014 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR LXXXIX/2265/2014 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR LXXXIX/2265/2014 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół nr 68 w Warszawie, ul. Hoża 11/15, likwidacji Szkoły Podstawowej nr 40 im. Andrzeja

Bardziej szczegółowo

Historia szkoły w Jerzykowie

Historia szkoły w Jerzykowie Historia szkoły w Jerzykowie Szkoła w Jerzykowie została zbudowana w roku 1905. Nauka rozpoczęł ęła się 22 sierpnia 1905 roku. Pierwszym nauczycielem był Niemiec ewangelik Scholz, który przybył tu z Pruszewca.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Parys J., Scenariusz lekcji historii dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej nt.: Początek końca... Los ludności żydowskiej w pierwszych miesiącach niemieckiej okupacji Tarnowa w: Tarnowskie Studia Historyczne,

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

Kroki prowadzące do zorganizowanego ludobójstwa:

Kroki prowadzące do zorganizowanego ludobójstwa: Holocaust Holocaust Holocaust, (całopalenie - termin angielski, pochodzący z kościelnej łaciny holocaustum, z gr. holo-kautóo - spalam ofiarę w całości), spolszczenie: Holokaust określenie stosowane do

Bardziej szczegółowo

Na krawędzi pamięci rzecz o zagładzie kutnowskich Żydów

Na krawędzi pamięci rzecz o zagładzie kutnowskich Żydów Patronat Honorowy: Na krawędzi pamięci rzecz o zagładzie kutnowskich Żydów Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej zaprasza na obchody, upamiętniające 75. rocznicę utworzenia przez Niemców w Kutnie, getta

Bardziej szczegółowo

Oc O ho h t o a t SKPT WARSZAWA

Oc O ho h t o a t SKPT WARSZAWA Ochota Ulica Grójecka Karczma Ochota Najstarsze osady Raków Okęcie Stanclewicze(Szczęśliwice) Do wieku XIX Oś Stanisławowska Rogatki Jerozolimskie Rogatki Jerozolimskie Rogatki Jerozolimskie XIX wiek

Bardziej szczegółowo

Służewiec Przemysłowy. dawna dzielnica fabryk i magazynów P4 2

Służewiec Przemysłowy. dawna dzielnica fabryk i magazynów P4 2 Służewiec Przemysłowy dawna dzielnica fabryk i magazynów P4 2 zmienia się w Służewiec Biurowy gustownie dzięki JEMS Architektom P4 3 adres w dobrym towarzystwie na europejskim poziomie architektury projektowanym

Bardziej szczegółowo

Geneza holocaustu. Przygotowywanie Żydów do wywozu do obozu zagłady

Geneza holocaustu. Przygotowywanie Żydów do wywozu do obozu zagłady 1 Geneza holocaustu W ramach Szkoły Dialogu nauczyciele z ZS-P w Dobrej znacznie wybiegają ponad podstawę programową i próbują uczniom przybliżyć dramat narodu żydowskiego podczas II wojny światowej. Szeroko

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ ROCZNICA ZBRODNI NA WOŁYNIU - PAMIĘĆ I POJEDNANIE BS/117/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LIPIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ ROCZNICA ZBRODNI NA WOŁYNIU - PAMIĘĆ I POJEDNANIE BS/117/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, LIPIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Umarłych wieczność dotąd trwa, Dokąd pamięcią się im płaci ( ).

Umarłych wieczność dotąd trwa, Dokąd pamięcią się im płaci ( ). Umarłych wieczność dotąd trwa, Dokąd pamięcią się im płaci ( ). Wiesława Szymborska W związku z tragicznymi wydarzeniami z dnia 10 kwietnia 2010 roku w Zespole Szkół Nr 1 w Działdowie uczczono pamięć ofiar

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak. przyjaciel dzieci

Janusz Korczak. przyjaciel dzieci Janusz Korczak przyjaciel dzieci Janusz Korczak o lekarz o pedagog o wychowawca o pisarz Dzieciństwo, młodość i edukacja Janusz Korczak (właściwe nazwisko Henryk Goldszmit) urodził się 22 lipca 1878 roku

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

Z A P R O S Z E N I E

Z A P R O S Z E N I E Z A P R O S Z E N I E D O S K Ł A D A N I A O F E R T N A B Y C I A N I E R U C H O M O Ś C I W A R S Z A W A, U L. W O L S K A N R 1 1 7 / 1 2 3 D z i a ł k i n r 1 0 i 1 1 o ł ą c z n e j p o w i e r

Bardziej szczegółowo

RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne. OfERTA EDUKACyJnA

RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne. OfERTA EDUKACyJnA RUCHOMy TEATR XXI WIEKU DLA DZIECI XXIV sceny biblijne i historyczne OfERTA EDUKACyJnA Zapraszamy dzieci do wspaniałego teatru ukazującego polską historię i działanie Opatrzności Bożej w dziejach naszego

Bardziej szczegółowo

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r Miejsca Pamięci MIEJSCA PAMIĘCI DATY ODSŁONIĘCIA FORDON. Tablica Pamiątkowa na centralnym Więzieniu dla Kobiet 10.05.1992r. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych,

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 2. Przeczytaj poniższy tekst. Następnie zapisz w wyznaczonym miejscu odpowiedzi dwa

Bardziej szczegółowo

Polacy podczas I wojny światowej

Polacy podczas I wojny światowej Polacy podczas I wojny światowej 1. Orientacje polityczne Polaków przed rokiem 1914 Orientacja proaustriacka (koncepcja austropolska) Szansa to unia z Austrią, a największym wrogiem Rosja 1908 r. we Lwowie

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo