Ewa Bagińska. Uwagi ogólne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ewa Bagińska. Uwagi ogólne"

Transkrypt

1 Ewa Bagińska Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w świetle projektu ustawy o szczególnych zasadach odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa Uwagi ogólne 1. Ustawa opiera się na niesłusznym założeniu, że nie istnieją w obecnym stanie prawnym wystarczające możliwości dochodzenia od winnych urzędników roszczeń zwrotnych (regresowych) w razie zapłaty odszkodowania przez Skarb Państwa, jednostkę samorządu terytorialnego lub inną osobę prawną. Tymczasem w obecnym stanie prawnym istnieją już znane mechanizmy regresowe, które umożliwiają pociągnięcie do odpowiedzialności funkcjonariusza bezpośredniego sprawcy szkody. Trzeba je tylko zacząć wykorzystywać w praktyce: 1) W świetle Kodeksu cywilnego w wypadku winy funkcjonariusza odpowiedzialność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub osoby prawnej (art k.c.) oraz funkcjonariusza (art. 415 k.c.) będzie solidarna (art k.c.). Problem odpowiedzialności funkcjonariusza należy jednak rozwiązywać uwzględniając przepisy art. 114 i n. k.p.. W szczególności art k.p. wyłącza możliwość pozwania pracownika na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, stanowiąc, że pracownik ponosi odpowiedzialność przewidzianą wyłącznie w rozdziale 1 działu V Kodeksu pracy (tzw. odpowiedzialność pracownicza). 2) Dopuszcza się też w prawie cywilnym regres sensu largo art. 441 k.c., który można realizować w stosunku do innych podmiotów i który nie jest ograniczony do rażącego naruszenia prawa przez bezpośredniego sprawcę szkody.

2 228 Opinie BAS Opinie legislacyjne 2. Poza pracownikami w rozumieniu norm prawa pracy zasady regresu pracowniczego (dział V Kodeksu pracy) stosuje się także do funkcjonariuszy służb mundurowych, których odpowiedzialność została podobnie (lub przez odesłanie) ukształtowana w przepisach szczególnych. W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez żołnierza 1 lub funkcjonariusza 2 przy wykonywaniu obowiązków służbowych, obowiązany do naprawienia tej szkody jest Skarb Państwa. Jeżeli żołnierz/funkcjonariusz umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości, natomiast nie ponosi odpowiedzialności majątkowej za szkodę w takim zakresie, w jakim organ lub jednostka, albo inna osoba przyczyniły się do powstania szkody lub jej zwiększenia oraz za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka. 3. Proponowana regulacja ma przede wszystkim objąć urzędników administracji rządowej i samorządowej. Do tej kategorii zaliczyć należałoby funkcjonariuszy i pracowników, których status prawny regulują m.in.: Ustawa z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2001 r. nr 86, poz. 953 ze zm.); Ustawa z 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2006 r. nr 170, poz ze zm.); Ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2008 r. nr 223, poz. 1458), która weszła w życie 1 stycznia 2009; Ustawa z 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz.U r. nr 162, poz ze zm.) W ustawach tych jednak co najwyżej przewiduje się przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej urzędników. W zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej stosuje się bowiem przepisy działu V Kodeksu pracy, który nie czyni różnicy między organami władzy a zwykłym personelem urzędu. Odnośnie do członków korpusu służby cywilnej, którzy sprawują funkcje organów administracji, należy zaznaczyć, że źródłem ich kompetencji urzędowych i zadań są normy prawa administracyjnego, ale są to równocześnie obowiązki pracownicze (zob. art. 100 k.p.), powstające z chwilą nawiązania stosunku pracy. Odesłania do stosowania Kodeksu pracy sformułowane są ogólnie (zob. np. art. 43 ustawy o pracownikach samorządowych, art. 18 ustawy o pracownikach 1 Artykuł. 10 ustawy z 25 maja 2001 r. o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy, Dz.U. z 2001 r. nr 89, poz. 967 ze zm. 2 Artykuł 9 ustawy z 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Dz.U. z 1999 r. nr 53, poz. 548 ze zm.

3 Ewa Bagińska Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa 229 sądów i prokuratury, art. 7 ustawy o służbie cywilnej), lecz, rzecz oczywista, dotyczą również kwestii zasad i granic odpowiedzialności regresowej. Jest to uzasadnione koherencją systemu, tradycją i prostotą rozwiązania. Fakt ten nie umknął projektodawcom, którzy w art. 7 projektu powtarzają treść kilku przepisów Kodeksu pracy. Jednak w uzasadnieniu projektu ustawy skupiają się oni na niedostatkach odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej urzędników, które mają zostać uleczone stworzeniem szczególnych zasad odpowiedzialności cywilnej regresowej. Uwagi szczegółowe Artykuł 1, art. 2 ust. 1 W świetle tych przepisów oraz uwag dokonanych powyżej uprawniony jest wniosek, że ustawa de facto zawęża odpowiedzialność regresową funkcjonariuszy przez to, że wprowadzając zasady szczególne uchyla możność stosowania klasycznych, obowiązujących podstaw prawnych roszczeń regresowych (stosunek ustawy do tych regulacji jest zresztą niejasny). Obowiązujące zasady umożliwiają sięgnięcie do majątku osobistego urzędnika już w momencie, gdy dopuścił się on zwykłego niedbalstwa, a nie tylko zawinionego działania lub zaniechania polegającego na rażącym naruszeniu prawa. Z takim zawężeniem odpowiedzialności osobistej trudno się zgodzić. Artykuł 2 ust. 2 i 3, art. 3 1) Projektodawcy powracają do pojęcia funkcjonariusza publicznego na gruncie prawa cywilnego, co od razu tworzy problemy wyczerpującego określenia jego desygnatu. W związku z tym należy zauważyć, że w literaturze przedwojennej istniało pojęcie urzędnika lub urzędnika zawodowego, lecz z przyczyn historyczno politycznych w Polsce socjalistycznej wyszło niemal z użycia, ustępując miejsca wyrazowi pracownik państwowy oraz funkcjonariusz. W myśl dawnego art k.c. funkcjonariuszami państwowymi byli pracownicy władzy, administracji i gospodarki państwowej (nie wyłączając przedsiębiorstw państwowych). Ustawodawca odszedł jednak od pojęcia funkcjonariusza publicznego w tytule VI Kodeksu cywilnego, wzorując się na normie konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 Konstytucji), która nie posługuje się terminem funkcjonariusz. Skoro bowiem odpowiedzialność odszkodowawcza leży obecnie w strukturze władzy posiadającej zdolność prawną, podmiot wykonujący władzę publiczną nie odpowiada za funkcjonariusza, ale za własny czyn niedozwolony. W tym sensie więc w prawie prywatnym zatoczyliśmy koło, powracając do terminologii przedwojennej urzędnika (urzędnika zawodowego, pracownika samorządowego).

4 230 Opinie BAS Opinie legislacyjne 2) Istotne zastrzeżenie budzi wyłączenie stosowania ustawy do funkcjonariuszy, przeciwko którym wszczęto postępowanie przed Trybunałem Stanu. Spowoduje to wyłączenie odpowiedzialności odszkodowawczej określonych osób (Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrów, członków Rady Ministrów, Prezesa NBP, Prezesa NIK, członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, osób, którym Prezes Rady Ministrów powierzył kierowanie ministerstwem, Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych, posłów i senatorów). Odpowiedzialność przed Trybunałem Stanu ma natomiast charakter polityczny (konstytucyjny). Niezrozumiała jest sytuacja, w której jeżeli (jakiekolwiek) postępowanie przed Trybunałem Stanu zostało już wszczęte, to wyłączona będzie odpowiedzialność odszkodowawcza na zasadach ustawy z tytułu podejmowania przez te osoby rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych (również przed objęciem przez nie wymienionych funkcji). 3) Nie wiadomo także, z jakich przyczyn w szczególnej regulacji odpowiedzialności regresowej pomija się funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości. Wina umożliwiająca przypisanie czynu niedozwolonego (np. płatna protekcja) może przecież uzasadniać osobistą odpowiedzialność sędziego zarówno w procesie wytoczonym przez poszkodowanego, jak i w procesie regresowym Skarbu Państwa, który naprawił szkodę. Gdy chodzi o przewinienie dyscyplinarne, to w świetle orzecznictwa SN, zasada niezawisłości sędziowskiej właściwie wyklucza z zakresu oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa (zob. art prawa o ustroju sądów powszechnych) błędy w wykładni i stosowaniu prawa. W istocie więc przewinienie dotyczy obrazy przepisów proceduralnych. Dobrze byłoby jednak sprawy te wyraźnie uregulować, choćby po to, żeby nie narażać się na zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości. De facto ustawie podlega bowiem tylko jedna kategoria funkcjonariuszy pracujących w strukturach administracji publicznej. Artykuł 4 ust. 1 Nie są jasne motywy ograniczenia odpowiedzialności regresowej tylko do wypadku rażącego naruszenia prawa. Z rozwiązaniem tym można polemizować z co najmniej dwóch powodów: Po pierwsze, należy podkreślić, że kwalifikowana bezprawność nie występuje obecnie w prawie cywilnym materialnym (występowała zaś w dawnym art. 418 k.c., uchylonym z powodu niezgodności z art. 77 ust. 1 Konstytucji). W prawie odszkodowawczym przyjęte jest raczej pojęcie rażącego niedbalstwa, użyte w wielu przepisach Kodeksu cywilnego. Ani stopień bezprawności, ani winy nie ma jednak wpływu na przyjęcie lub zakres odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, poza właśnie odpowiedzialnością pracowniczą (pełna odpowiedzialność w przypadku umyślności). Zgod

5 Ewa Bagińska Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa 231 nie bowiem z kilkudziesięcioletnią tradycją polskiego prawa cywilnego każdy stopień winy, choćby najlżejsze niedbalstwo, uzasadnia powstanie obowiązku kompensacji szkody. Rażące niedbalstwo sprawcy powinno jedynie wpływać na podwyższenie kwoty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Należy zauważyć, że pojęcie winy w prawie cywilnym, obejmując zarówno bezprawność czynu (element obiektywny), jak i winę sensu stricto (zarzucalność czynu), od lat ulega obiektywizacji. W zależności od tego, którą z koncepcji winy akceptowanych w polskiej doktrynie i judykaturze przyjmiemy, niedołożenie należytej staranności da się zakwalifikować jako element obiektywny winy lub jako bezprawność. Rażące naruszenie prawa przez zawodowego urzędnika z reguły oznaczać będzie jego winę. Konstrukcja ustawy prowadzi zatem do wniosku, że na innych (lecz jakich?) zasadach będzie odpowiadał majątkowo urzędnik, w sytuacji gdy bezprawność jego czynu będzie zwykła, ale stopień niedbalstwa rażący. Projekt prawidłowo zakłada, że rażące naruszenie prawa musi być zawinione, ponieważ co do zasady odpowiedzialność osobista i regresowa urzędnika powinna zależeć od jego winy. Jednak jak wskazano, zgodnie z tradycją nauki prawa cywilnego, to stopień winy urzędnika, a nie stopień bezprawności powinien być przyjęty za kryterium różnicowania zakresu odpowiedzialności regresowej. Po drugie, charakter i waga wad decyzji administracyjnych jest kwestią wysoce sporną w samej nauce i orzecznictwie administracyjnym 3. Podobnie kontrowersyjny jest styk zarzutów błędnej wykładni i rażącego naruszenia prawa 4, a także dopuszczalność uwzględnienia przez organ odwoławczy z urzędu ciężkich wad postępowania lub decyzji określonych w art i art k.p.a. 5. Judykatura dopuszcza jednak stosowanie trybu nadzwyczajnego wobec decyzji nieostatecznej na wyraźny wniosek strony 6. We Francji, gdzie reguły odpowiedzialności odszkodowawczej administracji kształtują się już od ponad 150 lat, dawno uznano, że badanie charakteru wad wprowadza więcej chaosu niż zwykłe stwierdzenie, że wadliwość aktu świadczy o bezprawności, a francuska Rada Stanu uznała, że każdy rodzaj wadliwości proceduralnej oraz nie 3 Zob. M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000, s ; J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 702 i n. 4 Zob. wyrok NSA z 5 maja 2004 r., FSK 2/04, OSP 2005, nr 5, poz. 70 z glosą J. Borkowskiego. 5 Zob. M. Jaśkowska, Kodeks postępowania..., op. cit., t. 5, s Zob. wyrok SN z 7 stycznia 1992 r., sygn. akt III SA 946/91, Wspólnota 1992, nr 37, s. 1 z glosą J. Zimmermana, PS 1993, nr 7 8, s. 98.

6 232 Opinie BAS Opinie legislacyjne ważność decyzji z powodu jawnego błędu w ocenie okoliczności faktycznych uzasadnia odpowiedzialność administracji 7. Artykuł 4. ust. 2 Jak sądzę, wyliczenie rodzajów działania i zaniechania, z którym może wiązać się odpowiedzialność będąca przedmiotem ustawy, jest przykładowe. Istotne wątpliwości wzbudza umieszczenie w pkt. 9 czynności polegającej na przygotowaniu treści rozstrzygnięcia. Nie jest to bowiem czynność polegająca na wykonywaniu władzy wobec jednostki. Dlatego też nietrafne jest obciążenie odpowiedzialnością (choćby częściową zob. art. 7 ust. 2 projektu) pracownika, który nie podejmuje jeszcze żadnego wiążącego aktu ingerującego w sferę praw lub interesów jednostki. Natomiast w pkt. 6 i 7 pojawia się nieścisłość terminologiczna: nie jest jasne do jakiego rozstrzygnięcia, o których wspomina art. 106 k.p.a. (wydanie decyzji wymaga zajęcia stanowiska w formie postanowienia), przepisy te nawiązują. Artykuł 5 W art. 5 ustawa wprowadza prokuratorskie postępowanie wyjaśniające, bez określenia, jakiego rodzaju jest to postępowanie i według jakiej procedury (karnej, cywilnej czy administracyjnej) ma przebiegać. Jedynie art. 5 ust. 5 zd. 2 projektu odsyła w zakresie pewnych czynności do Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego jednak nie wynika, czy do pozostałych czynności prokuratora należy stosować przepisy ustawy oraz w kwestiach nieuregulowanych Kodeksu postępowania karnego (ze względu na organ prowadzący) czy też przepisy ustawy i Kodeksu postępowania cywilnego (ze względu na cywilny charakter sprawy). Artykuł 5 ust. 1 Według zapisu w art. 5 ust. 1 postępowanie wyjaśniające może być wszczęte już w związku z tym, że przyznano odszkodowanie orzeczeniem sądu lub ugodą. W tym punkcie konstrukcja ustawy zawiera co najmniej dwa poważne błędy: Po pierwsze, wyłącza dochodzenie regresu na zasadach określonych w ustawie w sytuacji, gdy podmiot odpowiedzialny z mocy Kodeksu cywilnego (Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, inna osoby prawna) dobrowolnie naprawi szkodę, bez postępowania sądowego lub bez żadnej ugody. Wprawdzie taki scenariusz nie jest w polskiej rzeczywistości częsty, lecz nie można go a priori wykluczyć. Paradoksalnie zatem ustawa będzie wymuszać na poszkodowanych wytaczanie powództw. 7 Zob. E. Bagińska, Odpowiedzialność odszkodowawcza za wykonywanie władzy publicznej, Warszawa 2006, s. 367.

7 Ewa Bagińska Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa 233 Po drugie, w myśl niekwestionowanej zasady prawa cywilnego dochodzenie roszczeń zwrotnych (regresowych) jest możliwe z chwilą ich wymagalności, co następuje dopiero z chwilą zapłaty odszkodowania, a nie tylko jego przyznania przez sąd lub ugodę. Artykuł 5 ust. 4 oraz ust. 6 Na tle tych przepisów pojawia się pytanie o racjonalność i celowość przypisania kompetencji prokuratorowi. Zadziwiające jest zwłaszcza, że do tego organu (zamiast do sądu cywilnego) ma należeć ustalenie wysokości szkody. Całe postępowanie wyjaśniające zmierza przecież jedynie do doprowadzenia do wytoczenia powództwa o roszczenie zwrotne przed sądem powszechnym, co ma nastąpić z chwilą i pod warunkiem, gdy prokurator ustali istnienie winy funkcjonariusza i związku przyczynowego między zachowaniem funkcjonariusza i rażącym naruszeniem prawa (nawiasem mówiąc art. 5 ust. 6 zd. 1 projektu mówi tu o jednej przesłance). Jeżeli jednak nie ustali winy lub funkcjonariusz winny naruszenia nie zostanie zidentyfikowany, albo zajdą przesłanki wyłączenia jego odpowiedzialności, postępowanie wyjaśniające ma być umorzone. Co za tym idzie, prokurator nie będzie mógł wytoczyć powództwa odszkodowawczego na rzecz podmiotu odpowiedzialnego (Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby prawnej), a od tej decyzji nie będzie można złożyć zażalenia (zob. art. 5 ust. 8 projektu). Jednocześnie ustęp 6 tego artykułu przewiduje, że umorzenie postępowania wyjaśniającego nie wyłącza ani nie ogranicza praw osoby prawnej odpowiedzialnej wobec poszkodowanego do dochodzenia roszczenia od funkcjonariusza. Jedynie przez czas trwania postępowania wyjaśniającego jest to prawo zawieszone. W efekcie zatem wbrew zasadom obowiązującego w Polsce porządku prawnego prokurator ma dokonać swoistego przedsądu, w szczególności badać winę funkcjonariusza w sensie cywilnym lub jej brak, a na wypadek, gdyby jej nie ustalił (i umorzył postępowanie), to podmiot odpowiedzialny i tak może wytoczyć powództwo przed sądem powszechnym, który przystąpi do samodzielnego ustalania przesłanek odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza. Postępowanie wyjaśniające ma według projektodawców trzy zadania. Jednak w świetle poczynionych uwag przedstawiona regulacja nie spełnia żadnego, poza: ewidentnym opóźnianiem dochodzenia regresu przez podmioty odpowiedzialne względem jednostki; zaburzeniem podziału kompetencji między sądy cywilne i prokuraturę; naruszeniem zasad procesu cywilnego (zwłaszcza równości stron); wreszcie w warstwie pozaprawnej zastraszeniem urzędników (składanie wyjaśnień przed prokuratorem ma zupełnie inny odbiór psychiczny niż przed sądem cywilnym z uwagi na inną pozycję procesową stron). Udział prokuratora w postępowaniu cywilnym (art. 7 k.p.c.) jest cenny i może okazać się pożądany, nie tylko gdy uzasadniony interes publiczny tego wymaga, ale także kiedy chodzi o prawa obywateli. Z tego punktu widzenia

8 234 Opinie BAS Opinie legislacyjne prokuratura zawsze stoi na straży przestrzegania praworządności, niemniej jej podstawowym zadaniem (i do tego są przygotowani fachowo prokuratorzy) jest ściganie przestępstw. Nałożenie na prokuraturę dodatkowych obowiązków w sprawach o charakterze cywilnym, które miałaby jedynie poprzedzać postępowanie cywilne przed sądem powszechnym, w dodatku obowiązków powiązanych z kontrolą działania administracji, budzi oczywiste zastrzeżenia z punktu widzenia zasad podziału i równowagi władz oraz ekonomii procesowej. Pomijam w tym miejscu obawy o środki finansowe niezbędne do prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez prokuraturę. Należałoby w związku z tym zauważyć, że ochrona praw majątkowych Skarbu Państwa została powierzona Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, a zatem wydaje się ona właściwszym organem do realizacji celów stawianych ustawie. Artykuł 7 Ograniczenie regresu do 12 krotności przeciętnego wynagrodzenia zasługuje na głębokie rozważenie. Obecnie regres jest ograniczony co do rodzaju szkody (zob. art. 115 k.p. ograniczenie do rzeczywistej straty pracodawcy) oraz kwotowo (do trzymiesięcznego wynagrodzenia w razie winy nieumyślnej zob. art. 119 k.p.), lecz w razie winy umyślnej obejmuje pełną szkodę (zapłacone odszkodowanie zob. art. 122 k.p., tak też słusznie art. 7 ust. 4 projektu). Rozwiązanie zawarte w Kodeksie pracy jest racjonalne, co nie wyklucza jego ewentualnej modyfikacji. Projektodawcy nie podają jednak uzasadnienia dla aż czterokrotnego zwiększenia górnej kwoty regresu (przy jednoczesnej zmianie kwoty odniesienia z wynagrodzenia przysługującemu pracownikowi na przeciętne wynagrodzenie w gospodarce). Poprawność takiego rozwiązania może zostać podana w wątpliwość również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości. Artykuł 8, art. 11, art. 12 oraz art. 13 projektu Treść art. 8, art. 11 (zmieniającego k.p.a.), art. 12 pkt 1 2 (analogiczne zmiany w ordynacji podatkowej), a także art. 13 (zmieniającego prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stanowią ingerencję w przepisy mające charakter zasad ogólnych postępowania administracyjnego i podatkowego, obrosłe bogatym orzecznictwem i dorobkiem teoretycznym nauki prawa i postępowania administracyjnego. Proponuje się ponadto zbędne modyfikacje w sposobie wydawania orzeczeń w postępowaniu administracyjnym i sądowo administracyjnym (w sentencji ma znaleźć się rozstrzygnięcie, czy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co wynikać będzie już z podstawy prawnej decyzji organu wyższej instancji bądź sądu administracyjnego) oraz ich uzasadniania. Wbrew temu, co twierdzi się w uzasadnieniu, zmiany te nie są konieczne ani nie mają niebagatelnego znaczenia dla obywateli, a dzięki nim urzędy nie

9 Ewa Bagińska Odpowiedzialność funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa 235 będą zobowiązane do interpretacji przepisów ustawowych zgodnie z Konstytucją RP, ponieważ już od dawna są do tego zobowiązane, tak jak mają obowiązek przestrzegania zasady praworządności. Proponowane zapisy niczego w tej mierze nie zmieniają. Zasadę legalizmu działania organów władzy wyrażają art. 2 i art. 7 Konstytucji, a powtarzają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i innych ustaw, z których wynika wprost, że: Urzędnik jest obowiązany przestrzegać Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa 8. Natomiast zasady (dyrektywy) wykładni prawa wymienione w art. 11 ust. 2 oraz art. 12 pkt 1 projektu mają charakter uniwersalny. Już sama zasada legalności oznacza, iż począwszy od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego. Pozostała treść tych przepisów wynika z hierarchii źródeł prawa, bez której znajomości nie sposób wyobrazić sobie działania osoby w charakterze organu administracji publicznej. Regulacja ustawowa jest w tym zakresie zbędna. Ponadto występują nieścisłości między art. 8 ust. 1 projektu a art. 158 k.p.a., który jednocześnie nie został zmieniony, a także brak koherencji między treścią art. 8 ust. 2 a art. 12 projektu. Zaakceptować można jedynie treść art. 8 ust. 2, zrównującego rażące naruszenie prawa z wydaniem decyzji, której wadliwość uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art pkt 2 k.p.a. lub stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa na podstawie art pkt 2 w zw. z art k.p.a. Należałoby uznać, że ocena przez prawodawcę wad postępowania lub decyzji dokonana jest w chwili, gdy wiąże on określone w ustawie, poważne błędy, z sankcją w postaci: uchylenia trwałości decyzji, dopuszczenie wzruszenia decyzji poza zwykłym trybem, stwierdzenia nieważności decyzji lub postępowania. Podsumowanie Odpowiedzialność odszkodowawcza stanowi jedynie mechanizm likwidacji wyrządzonej szkody, jest swego rodzaju środkiem naprawczym. Problematyczna jest natomiast praktyczna strona majątkowej odpowiedzialności osobistej funkcjonariusza, która jest uregulowana w obowiązującym ustawodawstwie, lecz której nikt nie dochodzi. Spotyka się to od lat z krytyką doktryny 9. Właści 8 Zob. np. art. 17 ust. 2 pkt 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, art. 24 ust. 2 pkt 1 o ustawy pracownikach samorządowych, art. 6 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury. 9 Zob. E. Łętowska, W kwestii zmian przepisów KC o odpowiedzialności za szkody wyrządzone działaniem władzy publicznej, Państwo i Prawo 1999, nr 7, s

10 236 Opinie BAS Opinie legislacyjne wym rozwiązaniem problemu nie jest jednak multiplikacja bytów prawnych, lecz stosowanie dostępnych reguł odpowiedzialności: dyscyplinarnej, cywilnej (pracowniczej), ewentualnie karnej. W celu urealnienia odpowiedzialności majątkowej bezpośrednich sprawców szkód wyrządzonych przy wykonywaniu władzy publicznej trzeba raczej, na wzór nowoczesnych rozwiązań zachodnich, ustawowo przymusić podmioty publiczne zatrudniające sprawców do występowania z roszczeniem regresowym, z naciskiem jednak na ugodowe załatwienie sporu. Przedstawiona konstrukcja postępowania prokuratorskiego poprzedzającego postępowanie cywilne opiera się na wadliwych założeniach. Projekt wprowadza zmiany w aktach prawnych tak podstawowej rangi, jak Kodeks postępowania administracyjnego, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Ordynacja podatkowa. Taka ingerencja powinna być zawsze dobrze przemyślana, a fakt ten nie został nawet odzwierciedlony w tytule ustawy. Z projektu nie wynika w szczególności, w jakim zakresie dotyczy on odpowiedzialności za wydanie rozstrzygnięć w sprawach podatkowych, gdyż w wielu miejscach odwołuje się tylko do przepisów ogólnego postępowania administracyjnego oraz do postępowania sądowo administracyjnego. Nie można tego uznać za dobrą praktykę legislacyjną. Z powyższych względów przedstawiony do recenzji projekt ustawy należy ocenić negatywnie. Opinia sporządzona na zlecenie przewodniczącego Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Zlecona 8 grudnia 2008 r. Wykonana 9 lutego 2009 r.

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji,

USTAWA. z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celnej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 620 OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 7 maja 1999 r.

USTAWA z dnia 7 maja 1999 r. Kancelaria Sejmu s. 1/5 USTAWA z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej i Agencji

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Sejmu s. 1/10 USTAWA. z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa 1)

Kancelaria Sejmu s. 1/10 USTAWA. z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa 1) Kancelaria Sejmu s. 1/10 USTAWA z dnia 20 stycznia 2011 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173, z 2016 r. poz. 178. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Sprawy dotyczące odpowiedzialności majątkowej żołnierzy są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 1 k.p.c. w związku z art.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 maja 2001 r. o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 25 maja 2001 r. o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 25 maja 2001 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 89, poz. 967 o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) Warszawa, dnia 30 czerwca 2010 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (druk nr 900) I. Cel i przedmiot ustawy

Bardziej szczegółowo

urzędników Odpowiedzialność Adam Makosz Łukasz Sobiech BiBlioteka

urzędników Odpowiedzialność Adam Makosz Łukasz Sobiech BiBlioteka Odpowiedzialność urzędników 1 BiBlioteka Odpowiedzialność urzędników Odpowiedzialność cywilna Odpowiedzialność pracownicza i dyscyplinarna Odpowiedzialność karna Odpowiedzialność majątkowa funkcjonariuszy

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej.

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 4147 Warszawa, 14 stycznia 2011 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Dorota Szczerbiak Sygn. akt IV KK 413/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2015 r. SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz SSA del.

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 7 lutego 2008 r.

U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 7 lutego 2008 r. U C H W A Ł A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 7 lutego 2008 r. w sprawie wniesienia do Sejmu projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 183/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 sierpnia 2014 r. SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN

Bardziej szczegółowo

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe

Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe Prawo podatkowe ~ postępowanie podatkowe mgr Karol Magoń Asystent w Katedrze Prawa UEK Czym jest prawo podatkowe? Prawo podatkowe ogół przepisów regulujących zasady powstawania, ustalania oraz wygasania

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Protokolant Anna Janczak Sygn. akt II KK 270/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 kwietnia 2013 r. SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Eugeniusz

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika.

Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika. Odszkodowanie dla pracodawcy za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika. Zgodnie z art. 55 1¹ kodeksu pracy (dalej k.p.) pracownikowi przysługuje prawo do rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2004 R. SNO 33/04. Przewodniczący: sędzia Wiesław Kozielewicz. Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

WYROK Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2004 R. SNO 33/04. Przewodniczący: sędzia Wiesław Kozielewicz. Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). WYROK Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2004 R. SNO 33/04 Przewodniczący: sędzia Wiesław Kozielewicz. Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Str. Nb. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV

Spis treści. Str. Nb. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Spis treści Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Część I. Zagadnienia ogólne... 1 Rozdział I. Czym są organy ochrony prawnej?... 3 1 1. Ochrona prawna i jej rodzaje... 3 1 2. KlasyÞkacja organów państwowych...

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki

POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00. Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki 194 POSTANOWIENIE z dnia 27 września 2000 r. Sygn. U. 5/00 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska przewodnicząca Jerzy Ciemniewski sprawozdawca Lech Garlicki po rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II BP 8/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 11 października 2011 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka SSN Romualda

Bardziej szczegółowo

Pismo procesowe. w sprawie o sygn. akt K 47/14 wyjaśniam, że zmiana art. 14 ustawy o bezpieczeństwie

Pismo procesowe. w sprawie o sygn. akt K 47/14 wyjaśniam, że zmiana art. 14 ustawy o bezpieczeństwie R ZE C ZN IK PRAW OBYWATEL SKICH Warszawa, dnia 29 marca 2016 r. II.511.994.2014.KŁS Trybunał Konstytucyjny Warszawa sygn. akt K 47/14 Pismo procesowe W odpowiedzi na pismo Trybunału Konstytucyjnego z

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą.

Opinia do ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą. Warszawa, 12 marca 2014 r. Opinia do ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (druk nr 567) I. Cel i przedmiot ustawy Przedłożona

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CSK 111/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 listopada 2007 r. SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Zbigniew

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Maria Tyszel.

Uchwała z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05. Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Maria Tyszel. Uchwała z dnia 15 lutego 2006 r. II PZP 13/05 Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka, Sędziowie SN: Herbert Szurgacz (sprawozdawca), Maria Tyszel. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej

Bardziej szczegółowo

I. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli.

I. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli. Warszawa, dnia 2015 r. UZP/DKD/KND/11/15 Informacja o wyniku kontroli doraźnej I. Określenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które było przedmiotem kontroli. Zamawiający: Gmina Zbuczyn

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 24 lipca 2001 r. I PKN 535/00. Adwokat nie jest pracownikiem zespołu adwokackiego, którego jest

Wyrok z dnia 24 lipca 2001 r. I PKN 535/00. Adwokat nie jest pracownikiem zespołu adwokackiego, którego jest Wyrok z dnia 24 lipca 2001 r. I PKN 535/00 członkiem. Adwokat nie jest pracownikiem zespołu adwokackiego, którego jest Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz

POSTANOWIENIE. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz Sygn. akt I PK 47/03 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 maja 2003 r. SSN Jadwiga Skibińska-Adamowicz w sprawie z powództwa S. C. przeciwko Centrum Języków Obcych spółce cywilnej w B. J. M.,

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy.

- o zmianie ustawy - Kodeks karny skarbowy. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 3858 Warszawa, 22 grudnia 2010 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku! Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 14 lutego 2005 r. I UK 166/04

Wyrok z dnia 14 lutego 2005 r. I UK 166/04 Wyrok z dnia 14 lutego 2005 r. I UK 166/04 Powództwo pracownika przeciwko pracodawcy o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy podlega oddaleniu ze względu na brak biernej legitymacji procesowej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 23/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 grudnia 2014 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Elektrociepłowni Z. S.A. z siedzibą w Z. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 129/01

Postanowienie z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 129/01 Postanowienie z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 129/01 Decyzja w przedmiocie przyznania odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem nieważnej decyzji administracyjnej i stwierdzeniem jej nieważności (art.

Bardziej szczegółowo

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej

Decyzja Nr 12/ 07 /I/2013 w sprawie interpretacji indywidualnej Dyrektor znak: Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w w Katowicach Dyrektor Śląskiego znak: WSS Oddziału - 12/ 07 Wojewódzkiego /I/2013 Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy...

Spis treści. Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... Wykaz skrótów... 11 Przedmowa do wydania drugiego... 13 Wstęp... 15 1. Uwagi ogólne... 15 2. Zakres pracy... 16 3. Problemy badawcze i metodologiczne... 18 4. Układ pracy... 20 ROZDZIAŁ 1. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 195/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 10 lutego 2012 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Bożena Nowicka

POSTANOWIENIE. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 46/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 25 czerwca 2008 r. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Kocon SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266).

- o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2266). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-154(5)/09 Warszawa, 18 lutego 2010 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Przekazuję przyjęte przez

Bardziej szczegółowo

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11

Wyrok. Sądu Najwyższego. z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2011 r. II UK 73/11 nietezowane LEX nr 1130385 1130385 Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SN Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sędziowie SN: Romualda Spyt, Jolanta

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 469/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 lutego 2009 r. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 czerwca 2007 r.

Warszawa, dnia 15 czerwca 2007 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2007 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) odmawia podjęcia uchwały.

POSTANOWIENIE. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) odmawia podjęcia uchwały. Sygn. akt III CZP 78/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 29 października 2009 r. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 8/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 kwietnia 2012 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa małoletniego

Bardziej szczegółowo

Na wniosek Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Biurze Rzecznika Praw

Na wniosek Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka w Biurze Rzecznika Praw RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-632772-XVIII/12/GK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Bartłomiej Sienkiewicz Minister Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec Warszawa, dnia 15 lipca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (druk

Bardziej szczegółowo

automatycznie. ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

automatycznie. ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ZP.271.2.2012 Załącznik nr 5 do SIWZ - Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej UWAGA: Ubezpieczenie dotyczy wszystkich jednostek wymienionych w załączniku nr 1 do SIWZ oraz w każdej lokalizacji, w której

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-27-06. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-27-06. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-27-06 Druk nr 450 Warszawa, 17 marca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Na

Bardziej szczegółowo

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W świetle art. 17 3 prawa prywatnego międzynarodowego samo miejsce zamieszkiwania małżonków może mięć zasadnicze znaczenie dla istniejącego między nimi reżimu majątkowego. Tego rodzaju zależność sprawia,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Sądu NajwyŜszego z dnia 23 września 2010 r. III CZP 57/10

Uchwała Sądu NajwyŜszego z dnia 23 września 2010 r. III CZP 57/10 id: 20332 1. Spór o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy z powodu jej niewaŝności moŝe być poddany przez strony pod rozstrzygnięcie sądu polubownego (art. 1157 k.p.c.). 2. [Z]datność

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk

POSTANOWIENIE. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Sygn. akt IV CZ 60/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 września 2009 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie

Bardziej szczegółowo

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne

Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne Biuro Prawne Warszawa, dnia 1 lipca 2011 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne ZESTAWIENIE uwag do projektu rozporządzenia w sprawie sposobu dokumentowania prowadzonej przez Centralne Biuro Antykorupcyjne

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt V CNP 27/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 maja 2007 r. SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Grzegorz

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność prawna nauczyciela

Odpowiedzialność prawna nauczyciela Odpowiedzialność prawna nauczyciela Opracowała: M. Węglowska - Wojt Dwa poziomy zadań i odpowiedzialności nauczyciela: - pracownik w zakładzie pracy - nauczyciel, pracownik pedagogiczny Odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CK 240/04. Dnia 27 października 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CK 240/04. Dnia 27 października 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt IV CK 240/04 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 27 października 2004 r. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSA Elżbieta Strelcow w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) Sygn. akt II CZ 138/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 7 grudnia 2011 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Sygn. akt II CSK 504/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 24 lipca 2014 r. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Maria Szulc (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

BL-112-173-TK/14 Warszawa, 27 czerwca 2014 r.

BL-112-173-TK/14 Warszawa, 27 czerwca 2014 r. BL-112-173-TK/14 Warszawa, 27 czerwca 2014 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 8 KWIETNIA 2014 R. (SYGN. AKT K 21/13) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 10 GRUDNIA 1993 R. O ZAOPATRZENIU

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSA Anna Kozłowska

POSTANOWIENIE. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSA Anna Kozłowska Sygn. akt V CSK 126/10 i V CZ 36/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 3 listopada 2010 r. SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSA Anna Kozłowska w sprawie

Bardziej szczegółowo

Art. 1. wart. 1 w ust. 2: pkt 2 otrzymuje brzmienie:

Art. 1. wart. 1 w ust. 2: pkt 2 otrzymuje brzmienie: Źródło: http://bip.mswia.gov.pl/bip/projekty-aktow-prawnyc/2004/317,projekt-ustawy-z-dnia-2004-r-zmieniajaca-ustawe-o-odp owiedzialnosci-majatkowej-f.html Wygenerowano: Poniedziałek, 8 lutego 2016, 04:01

Bardziej szczegółowo

Wymogi regulacji kodeksowej. Tomasz Bąkowski

Wymogi regulacji kodeksowej. Tomasz Bąkowski Wymogi regulacji kodeksowej Tomasz Bąkowski Kodeks - pojęcie Najpełniejsza forma porządkowania i systematyzacji danej dziedziny prawa w celu zespolenia rozproszonych w całym systemie norm regulujących

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. Sygn. akt III CZP 17/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego [ ] w W. z dnia 28 maja 2013 r. Czy osoba będąca członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5

Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Podstawy prawa administracyjnego (PPA) - kodeks i postępowanie - Kodeksowe zasady ogólne (i wybrane inne) Zestaw 5 Przedmiot 1 2 Istota i znaczenie zasad ogólnych w Kodeksie postępowania administracyjnego

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn Sygn. akt II PK 78/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lipca 2013 r. SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa M. M. przeciwko P. S.A. w J. o odszkodowanie umowne, po rozpoznaniu na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk Sygn. akt V KK 359/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 10 grudnia 2014 r. SSN Henryk Gradzik (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SK 7/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 24 maja 2011 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa H. L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko Prezesowi Urzędu

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP

Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich w świetle Konstytucji RP Anna Błaszczak Zespół Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt II PZ 25/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 października 2013 r. SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę.

4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. 4. Sprawy z zakresu wywłaszczeń 4.1. Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę. W ramach spraw wywłaszczeniowych należy przywołać mający precedensowe znaczenie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt III SK 56/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 czerwca 2013 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa Cyfrowy Polsat Spółki Akcyjnej w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH

WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH WŁAŚCIWOŚĆ ORGANÓW PODATKOWYCH WŁAŚCIWOŚĆ, ZDOLNOŚĆ PRAWNA ORGANU PODATKOWEGO DO PROWADZENIA OKREŚLONEGO RODZAJU SPRAW DOTYCZĄCYCH ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH LUB INNYCH SPRAW NORMOWANYCH PRZEPISAMI PRAWA PODATKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze I

Postępowanie karne. Cje. Postępowanie przygotowawcze I Postępowanie karne Cje Dr Wojciech Jasiński Katedra Postępowania Karnego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski 1) Zasadniczo niesądowa faza postępowania karnego 2) Ogólne cele:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Wstęp... 9 ROZDZIAŁ I Geneza sygnalizacji w polskim prawie karnym... 17 1. Problematyka zapobiegania przestępczości w k.p.k. z 1928 r.... 18 2. Profilaktyka w sferze prawnokarnej działalności organów ścigania

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 7 marca 2014 r. Druk nr 579 KOMISJA USTAWODAWCZA Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie art. 85a ust.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera Sygn. akt I BP 3/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 listopada 2015 r. SSN Katarzyna Gonera w sprawie z powództwa M. J. przeciwko D. R. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 63/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 października 2013 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Bogumiła Ustjanicz Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca) Sygn. akt III SO 2/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 9 marca 2011 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca) w sprawie z odwołania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) Sygn. akt V CZ 129/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) Sygn. akt III CZ 6/15 Sąd Najwyższy w składzie: POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r.. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Jacek Gudowski SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CNP 47/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 25 listopada 2009 r. SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Jan Katner SSA Barbara

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 maja 2007 r. I PZP 2/2007

Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 maja 2007 r. I PZP 2/2007 Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 9 maja 2007 r. I PZP 2/2007 LexPolonica nr 1394854 Biuletyn Sądu Najwyższego 2007/5 Gazeta Prawna 2007/92

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa:

Podstawy prawne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa: Podstawy prawne obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej inżynierów budownictwa: - Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.

- o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-20-09 Druk nr 1743 Warszawa, 20 lutego 2009 r. Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz Sygn. akt V CSK 98/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 stycznia 2014 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II UK 187/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 18 kwietnia 2012 r. SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Halina Kiryło SSN

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

22/2/A/2014. POSTANOWIENIE z dnia 18 lutego 2014 r. Sygn. akt SK 45/12

22/2/A/2014. POSTANOWIENIE z dnia 18 lutego 2014 r. Sygn. akt SK 45/12 22/2/A/2014 POSTANOWIENIE z dnia 18 lutego 2014 r. Sygn. akt SK 45/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz sprawozdawca Marek Kotlinowski Andrzej Wróbel

Bardziej szczegółowo

Postępowanie cywilne. Istota postępowania kasacyjnego. Orzeczenia, od których przysługuje skarga kasacyjna 2012-03-25

Postępowanie cywilne. Istota postępowania kasacyjnego. Orzeczenia, od których przysługuje skarga kasacyjna 2012-03-25 Postępowanie cywilne Skarga kasacyjna Wznowienie postępowania Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Istota postępowania kasacyjnego Nadzwyczajny środek zaskarżenia To nie trzecia instancja

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 131/97

Wyrok z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 131/97 Wyrok z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 131/97 1. Podatnik może skorygować nieprawidłowości w deklaracji podatkowej VAT w następnym miesiącu. Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że podatnik tego nie uczynił

Bardziej szczegółowo

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej

Wymiana informacji podatkowych w zakresie podatków dochodowych w ramach pomocy administracyjnej Niemieckie regulacje zawierają m.in. unormowanie zasad odmowy udzielania informacji podmiotom zagranicznym oraz przekazywania informacji korzystnych dla podatnika na jego wniosek. Wymiana informacji podatkowych

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 529/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 maja 2014 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Katarzyna Tyczka-Rote

Bardziej szczegółowo

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna

Skarżący : Rzecznik Praw Obywatelskich Organ : Rada m. st. Warszawy. Skarga kasacyjna RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-623243-X/09/TS 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Warszawa, lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Bardziej szczegółowo

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny

Akt administracyjny. A. Akt administracyjny Akt administracyjny A. Akt administracyjny Akt administracyjny stanowi władcze jednostronne oświadczenie woli organu wykonującego zadania z zakresu administracji, oparte na przepisach prawa administracyjnego,

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 186/12. Dnia 15 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I CZ 186/12. Dnia 15 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CZ 186/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa J. A.

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) Sygn. akt II KK 27/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 18 lutego 2015 r. SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Krzysztof Cesarz SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo