Dzieci -6. Koncepcja obserwatorium sytuacji małych dzieci w Polsce Fundacja Rozwoju Dzieci im. J. A. Komeńskiego 14 maja 2010, Sejm RP

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dzieci -6. Koncepcja obserwatorium sytuacji małych dzieci w Polsce Fundacja Rozwoju Dzieci im. J. A. Komeńskiego 14 maja 2010, Sejm RP"

Transkrypt

1 Dzieci -6 Koncepcja obserwatorium sytuacji małych dzieci w Polsce Fundacja Rozwoju Dzieci im. J. A. Komeńskiego 14 maja 2010, Sejm RP

2 Populacja -6 Dzieci w wieku 0-6 to 7% naszego społeczeństwa. W 2008 roku urodziło się 414,499 dzieci (GUS) - to niemal 414,5 tysięcy obywateli, 414,5 tysięcy sześciolatków idących do szkoły, 414,5 tysięcy w jednym roczniku testu gimnazjalnego, 414,5 tysięcy przyszłych pracowników. 414,5 tysięcy to więcej niż populacja Szczecina (406 tysięcy). Od 2027 roku przez 6 lat będą stanowiły większość studentów szkół wyższych w Polsce. Zapełnią na 6 lat uczelnie. Od 2030 roku będą masowo wchodzić na rynek pracy. To co dziś o nich wiemy, pozwoli nam wpłynąć na to, co będzie się działo w 2030 roku. Polska lata lat i więcej 3% 4% 13% 9% 71% Źródło: GUS 2009

3 Co wiemy o małych dzieciach? Wiemy to, co wynika z analiz dorosłych: Niski kapitał społeczny (1) Najwyższy wskaźnik przekazywanie nierówności edukacyjnych w UE (2) O małych dzieciach wiemy za mało a to, co wiemy nie jest optymistyczne: Najniższy poziom upowszechnienia edukacji przedszkolnej w UE (3) Najbardziej rozpowszechnione ubóstwo wśród rodzin z dziećmi w UE (4) Za mało wiemy o małych dzieciach, by powiązać sytuację dorosłych z tym, co się dzieje się w dzieciństwie Nie potrafimy wyciągać praktycznych wniosków i działać tak by wpływać na warunki, które określają późniejsze życie Żródła: (1) Polska 2030, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 2009 (2) Child poverty and child well-being in the EU, Social Protection Committee, 2008 (3) Fundacja Komeńskiego, opracowania własne/eurostat (4) Child poverty and child well-being in the EU, Social Protection Committee, 2008

4 Jakiego rodzaju wiedzy nam brakuje? Francja statystyki edukacyjne lat 1 rok 2 lata 3 lata Robotnicy Pracownicy umysłowi Rolnicy Średni stopień kierowniczy % dzieci, dla których ścieżka edukacyjna przebiega normalnie w zależności od długości chodzenia do przedszkola i pochodzenia społecznego Wyższy sropień kierowniczy % dzieci, które powtarza zerówkę w zależności od klasy społeczno-zawodowej i długości uczęszczania do przedszkola Wyższa klasa społecznozawodowa Średnia klasa społecznozawodowa Niższa klasa społecznozawodowa Wszystkie 0 lat edukacji przedszkolnej 17,8 36,1 30,5 rok edukacji przedszkolnej 5 13,5 24,7 18,3 2 lata edukacji przedszkolnej 4,2 10,4 21,2 14,5 3 lata edukacji przedszkolnej 2,8 6,7 17,3 10,4 4 lata edukacji przedszkolnej 1,1 5,8 17,2 10 Wszystko 3,1 8, ,8 Dane pochodzą z "Éducation et Formations" N 6 - Octobre 1983 / Juin 1984, za

5 Dobra wiedza o małych dzieciach Dobra wiedza powinna pozwalać nam lepiej działać, czyli: Być oparta na spójnej wizji szczęścia i dobrego rozwoju małego dziecka Bazować na wielowymiarowej, całościowej koncepcji dobrostanu (well-being) i dobrego rozwoju (well-becoming ) małych dzieci traktować dziecko całościowo Opisywać zarówno sytuacjęmałych dzieci (stan) jak i podejmowane działania(proces) oraz świadomośćtych procesów(postawy) Pokazywać efekty(outcomes) działań czy realnie zmieniają sytuację małych dzieci? Dopiero analiza wszystkich tych danych pozwoli nam ulepszyć politykę na rzecz małych dzieci.

6 Dobra wiedza o małych dzieciach Powinna pozwalać nam lepiej działać, a to znaczy, że musi być holistyczna i spójna: Wizja, filozofia szczęścia i dobrego rozwoju małego dziecka Wielowymiarowa, całościowa koncepcja wellbeing(dobrostanu) i well-becoming(dobrego rozwoju) małych dzieci Działania prowadzone na rzecz małych dzieci zgodnie z przyjętą koncepcją dobrostanu i dobrego rozwoju Mierzymy sytuację jak żyje się małym dzieciom, jak się rozwijają? Mierzymy i opisujemy działania państwa na rzecz małych dzieci Mierzymy czy działania wpływają na sytuację, czy osiągamy zamierzone cele (outcomes)

7 Dobra wiedza o małych dzieci Wskaźniki, informacje, które zbieramy: - Powinny być skupione na dziecku, nie na rodzinie Np. Mierząc deprywację materialną dane powinny uwzględniać potrzeby małych dzieci, a nie całej rodziny (brak środków na pomoce rozwojowe albo na transport, a nie na dobra trwałego użytku np. tv) - Powinny uwzględniać różne wymiary danego obszaru Np. Uwzględniać zarówno stan zdrowia fizycznego, jak i psychicznego dziecka - Powinny pozwalać nam uchwycić różnice i nierówności pomiędzy różnymi grupami dzieci Co oznacza, że powinny być zbierane dla istotnie różniących się grup (obszary miejskie/wiejskie, wiek dzieci, skład rodziny, wykształcenie rodziców itd.) - Powinny, na tyle ile to możliwe, uwzględniać wypowiedzi dzieci i ich rodziców Tak jak np. w projekcie Obywatel Dziecko Fundacji Komeńskiego, albo w projekcie Friendly Cities UNICEF - Powinny móc opisywać środowisko lokalne dzieci część tych danych mogłaby tworzyć lokalny system monitorowania sytuację małych dzieci Według wzoru projektu Moja Polis

8 Wizja małego dziecka wyznacza granice tego, co chcielibyśmy wiedzieć Dziecko jako podmiot, który może wyrazić swoje zdanie i podejmować decyzje Dziecko jako równoprawny uczestnik życia społecznego Czy małe dzieci uczestniczą w życiu społecznym? Czy mają okazję wypowiadać się na temat swojego otoczenia, życia? Czy dobrze im się żyje? Czy są brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji? Czyli jakie są relacje społeczne dziecka? Czy małe dziecko żyje w przyjaznym świecie? Prawa dziecka, również w odniesieniu do najmłodszych dzieci Czy prawa małych dzieci do rozwoju w odpowiednich warunkach materialnych, do bezpieczeństwa, zdrowia,edukacji są realizowane? Co robi państwo, by te prawa wdrażać? Równość szans wszystkie małe dzieci powinny mieć równie szczęśliwe dzieciństwo. Dodatkowo, to dzieciństwo jest właściwie jedynym momentem, w którym można skutecznie zapewnić szanse na lepsze życie. Jaka jest skala nierówności w realizowaniu praw przez różne grupy dzieci?

9 -6 propozycja Wielowymiarowe spojrzenie na dobrostan dziecka opisuje sytuację MD pod względem ulegania wypadkom oraz występowania wszelkich form przemocy i molestowania, z uwzględnieniem działań podejmowanych na rzecz dbania o bezpieczeństwo i zapobiegania przemocy opisuje sytuację ekonomiczną, w której dorasta MD oraz ewentualne ograniczenia w dostępie do ważnych dóbr, z którymi się boryka. Jednocześnie opisuje pomoc publiczną, z której korzystają małe dzieci i jej efekty opisuje to, na ile świat zewnętrzny uwzględnia potrzeby MD (na poziomie urządzania środowiska fizycznego, wydawania środków publicznych, planowania strategicznego ) Warunki materialne Bezpiecze ństwo Przyjazny świat opisuje nie tylko stan zdrowia MD ale też zasięg diagnostyki, dostęp do służby zdrowia oraz działania prozdrowotne i profilaktyczne Zdrowie Relacje społeczne Edukacja i rozwój opisuje dostęp do różnych zasobów wspierających indywidualny rozwój intelektualny, emocjonalny i społeczny MD (również instytucje edukacyjne i nierówności w dostępie do tych instytucji) oraz to jak rozwijają się MD w Polsce opisuje świat społeczny, w którym uczestniczy dziecko, gęstość, jakość i różnorodność relacji, w których uczestniczy

10 Holistyczna wizja: przykład Szkocji Szkocki program działania Getting it Right for Every Child bazuje na wypracowanej wizji małego dziecka. W tej wizji zawiera się też wizja dorosłego obywatela, który z dziecka wyrośnie. Działania w pierwszych latach mają wyposażyć jednostkę w cechy i umiejętności potrzebne w całym przyszłym życiu.

11 Co chcemy osiągnąć? Szczęśliwe dziecko (w Szkocji) Odnoszące sukcesy dziecko: Rozwija, adekwatnie do wieku, umiejętność dbania o siebie i radzenia sobie w życiu Rozwija niezależność i autonomię, adekwatnie do wieku Włączone w życie społeczne dziecko: Czuje się akceptowane i docenione w rodzinie lub miejscu opieki Czuje się akceptowane i docenione przed przyjaciół i rówieśników Rozwija adekwatne do wieku umiejętności społeczne Czuje się akceptowane i docenione w szkole Ucząc się reaguje pozytywnie na wyzwania Rozwija adekwatne do wieku umiejętności komunikacyjne Jest zmotywowane do uczenia się Jest w stanie sprostać i przekroczyć oczekiwania adekwatne dla wieku wymagania edukacyjne Ma osiągnięcia w różnych aktywnościach pozaszkolnych Rozwija umiejętność radzenia sobie z niepełnosprawnością i przewlekłymi chorobami Reaguje ma wszelkiego rodzaju wsparcie Rozwija umiejętność oceniania ryzyka i opanowania go w otoczeniu Czuje się akceptowane i docenione w społeczności lokalnej Czuje, że jego/jej rodzina jest akceptowana i ceniona w lokalnej społeczności Ma możliwość poznawania przyjaciół w różnych okolicznościach Ma dostęp do różnego rodzaju aktywności społecznych i rekreacyjnych Otrzymuje wsparcie, które pomaga mu przełamać ograniczenia, które mogłyby prowadzić do wykluczenia społecznego Źródło: People/childrensservices/girfec/publications/Briefing5

12 Sytuacja, działania, świadomość: przykłady wskaźników

13 Edukacja i rozwój małych dzieci: propozycje wskaźników Obszar edukacja i rozwój opisuje dostęp do czynników wspierających indywidualny rozwój dziecka, zwiększających jego możliwości poznawania świata i kształtowanie umiejętności

14 E d u ka c ja i ro zw ó j m a ły c h d zie c i: propozycje wskaźników w Irlandii W kwerendzie przeprowadzonej na zlecenie Biura Ministra ds. Dzieci i Młodzieży w Irlandii Północnej, wyodrębniono 106 wskaźników opisujących obszar edukacji i rozwoju małych dzieci. Przykładowe wskaźniki z ww. kwerendy: Raport Measuring Child Well-Being: An Inventory of Key Indicators,Domains and Indicator Selection. Criteria to Support the Development of a National Set of Child Well-Being Indicators, 2005

15 Dane o edukacji małych dzieci - przykłady Co jest ważne? Możliwość śledzenia drogi edukacyjnej poszczególnych uczniów (bez danych identyfikujących) od najwcześniejszych lat do wejścia na rynek pracy. Jak to można robić? Powszechnie realizowane za pomocą regularnych badań panelowych (Irlandia, Szkocja) lub identyfikacji dzieci w systemie statystycznym (Francja). Identyfikacja sytuacji społecznej uczniów i powiązanie jej z osiągnięciami edukacyjnymi Francja opracowana, regularnie od 1950 klasyfikacja społeczno-zawodowa, badana w spisie powszechnym, przypisana do dziecka. Dyskusja publiczna, ustalenie, kim ma być i co umieć dziecko -6. Dyskusja publiczna, ustalenie, kim ma być i co powinien umieć 6-latek Wykorzystywane bardzo różne wskaźniki dojrzałości szkolnej, osiągnięć 6-latków itd.

16 Trudności z danymi Problemy z danymi mogą występować na różnych poziomach: Nie ma danych, nie są zbierane Nie są zbierane i wymagają opracowania metodologii Nie są odpowiednio zliczane lub agregowane (utrata informacji o zróżnicowaniu wg wieku, płci, miejsca zamieszkania, poziomu administracyjnego) Dane są zbierane, ale nie są przekazywane do jednego miejsca, które zajmuje się ich zbiorczym opracowaniem Dane nie są odpowiednio analizowane, przeliczane nie tworzy się wskaźników o wysokiej wartości informacyjnej, mimo dostępności danych Dane nie są udostępniane/publikowane, nawet jeśli są

17 Jak trudno jest zdobyć wiedzę o sytuacji małych dzieci? Warunki Materialne Zdrowie Edukacja i rozwój Przyjazny świat Miejsca w przedszkolach i żłobkach na 1000 dzieci w % wydatków publicznych na % MD żyjących poniżej minimum socjalnego Śmiertelność około-porodowa odpowiednim wieku politykę małego dziecka % MD żyjących w ubóstwie skrajnym (minimum egzystencji) % ciężarnych będących pod opieką lekarską % dzieci 3-5 letnich w przedszkolach % dzieci w opiece zastępczej % MD żyjących w gospodarstwach zagrożonych ubóstwem % dzieci rodzące się z niedowagą (<2,5 kg) % gosp. Domowych z MD, w których są złe warunki mieszkaniowe % gosp. Domowych nie mogących zaspokajać podstawowych potrzeb/kupić dóbr trwałych % dzieci w przedszkolach otrzymujących dopłatę do posiłków (na poziomie kraju, województwa, powiatu, gminy) % środków z pomocy społecznej przekazywanych do rodzin z MD % rodzin z MD deklarujących korzystanie dla dzieci z jakiejś formy pomocy publicznej (rząd, samorząd, ngo, kościół) % MD żyjących poniżej minimum socjalnego od co najmniej 2 lat % rodziców MD deklarujących, że nie mogą z powodów materialnych zaspokajać ważnych potrzeb dzieci ze znajomymi) Średnia kwota pomocy publicznej na jedno MD Udział środków ze świadczeń społecznych w dochodach rodzin ubogich z MD % zagrożenia ubóstwem wśród gosp. domowych redukowany świadczeniami socjalnymi/zasiłkami rodzinnymi Liczba pediatrów/innych specjalistów na 1000 dzieci % rodzin z MD mającymi poczucie, że są odpowiednio poinformowani/zaopiekowani przez służbę zdrowia Ocena rodziców łatwości/trudności dostępu do opieki zdrowotnej dla MD % MD przewlekle chorych/niepełnosprawnych/z zaburzeniami rozwoju % dzieci u jakich przeprowadzono wizyty patronażowe % dzieci u jakich zdiagnozowano w pierwszych 3 latach życia niepełnosprawność lub zaburzenia rozwoju % MD niedożywionych % matek karmiących piersią w 6 tygodniu po urodzeniu % małych dzieci żyjących w domach, w których brakuje pomocy rozwojowych (odpowiednik wskaźnika dla starszych dzieci) % dzieci poniżej 3 lat w żłobkach/innych formach edukacji Dojrzałość szkolna Liczba nauczycielek z odpowiednimi kwalifikacjami na 1000 dzieci w wieku żłobkowym i przedszkolnym Liczba akredytowanych kierunków kształcących nauczycieli przedszkolnych i opiekunki żłobkowe akty prawne uwzględniające małe dzieci (również w uzasadnieniu) % dzieci nastoletnich rodziców % dzieci porzucanych przez rodziców % dzieci, które potrafi wymienić miejsca, które lubi w swoim otoczeniu (w jakim wieku?) % rodziców, które może wymienić przyjazne miejsca dla małych dzieci % MD codziennie jedzące śniadanie Średni dzienny czas czytania/bawienia się z MD % samotnych rodziców % MD jaki pozostawał pod opieką lekarską w ciągu pierwszych 6 lat życia % MD ze zdiagnozowanymi zaburzeniami mowy lub innymi trudnościami rozwojowymi psychologicznymi % matek w których zdiagnozowano depresję okołoporodową % 3 i 6 latków bez próchnicy (R) Deklarowane psychofizyczne poczucie (czy często boli, źle się czuje) w jakim wieku? % MD, które nie wyjeżdżają co najmniej tydzień w ciągu roku % rodziców, którzy nie mogą wysłać dzieci do żłobka/przedszkola Zadowolenie rodziców z przedszkola Poziom rozwoju/umiejętności u progu szkoły podstawowej % środków publicznych wydawanych z uwzględnieniem potrzeb małych dzieci (na różnym poziomie krajowym, regionalnym, lokalnym)

18 W stronę Obserwatorium: Irlandia Północna Sytuacja wyjściowa: rozproszone dane, analizy i działania związane z dziećmi brak spójnej wizji i polityki wobec dzieci Działania: 2000: Narodowa strategia Dziecięca, jedno z głównych ustaleń: narodowy zestaw wskaźników dobrostanu dzieci : Kwerenda wskaźników używanych do mierzenie dobrostanu dzieci, stosowanych w badaniach krajowych, międzynarodowych i opracowaniach naukowych. 2005: Tworzenie narodowego zestawu wskaźników dobrostanu dzieci raport z kwerendy i ogłoszenie zestawu wskaźników.w procesie tworzenia wskaźników uwzględniono zdanie wiele różnych stron, w tym także dzieci. 2006: pierwszy Raport o sytuacji dzieci na podstawie wypracowanego zestawu wskaźników (do tej pory raport ukazał się w 2006 i 2008 roku) Mechanizm: Ustalenie wskaźników na podstawie zarówno dostępnych danych, jak i wypracowanej wizji dziecka Wszystkie źródła danych, raporty i inne badania dotyczące sytuacji dzieci umieszczane są na ogólnodostępnej stronie Biuro Ministra ds. Dzieci i Młodzieży od początku koordynuje prace nad tworzeniem obserwatorium, i zajmuje się gromadzeniem danych z różnych źródeł i publikowaniem raportów. Zbieranie, analizowanie i publikowanie danych podporządkowane planowaniu działań na rzecz dzieci

19 Przyszłość -6 obserwatorium małych dzieci w Polsce Tworzenie obserwatorium to długi i trudny proces, w którym muszą być zaangażowane wszystkie instytucje zajmujące się małymi dziećmi. Nasza propozycja -6 to tylko początek i zachęta do dyskusji. Najważniejsze rekomendacje: Wypracowanie filozofii działania na rzecz małych dzieci Działania muszą być podejmowane na podstawie danych konieczne opracowanie systemu monitorowania sytuacji i działań (koncepcja obserwatorium) Dane należy inaczej zbierać uwrażliwić je na małe dzieci (childmainstreaming) i zbierać ich więcej (dane miękkie o relacjach społecznych, dane panelowe) Jedna instytucja musi zostać odpowiedzialna za gromadzenie, publikowanie i interpretowanie danych. wtedy powstanie obserwatorium dla dzieci -6!

20 Prezentację przygotowała: Anna Blumsztajn Fundacja Rozwoju Dzieci im. J. A. Komeńskiego Współpraca: Agnieszka Strzemińska Pracownia Badań i Innowacji Społecznych Stocznia

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

Małe dzieci uczą się od chwili narodzin Fundacja Komeńskiego

Małe dzieci uczą się od chwili narodzin Fundacja Komeńskiego Małe dzieci uczą się od chwili narodzin Fundacja Komeńskiego Dlaczego należy inwestować w rozwój i edukację małych dzieci I. Wczesne doświadczenia dzieci mają długofalowy i formujący wpływ na rozwój mózgu,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Miejskiego Przedszkola Nr 8 w Żyrardowie ul. Nietrzebki 6.

Koncepcja Pracy Miejskiego Przedszkola Nr 8 w Żyrardowie ul. Nietrzebki 6. Koncepcja Pracy Miejskiego Przedszkola Nr 8 w Żyrardowie ul. Nietrzebki 6. JAK TWORZYLIŚMY KONCEPCJĘ PRACY PRZEDSZKOLA? Nasze przedszkole jest dobrym miejscem do nauki i do zabawy. Nikt nam nie dał jakości

Bardziej szczegółowo

Wczesna interwencja i wsparcie edukacji małego dziecka.

Wczesna interwencja i wsparcie edukacji małego dziecka. Wczesna interwencja i wsparcie edukacji małego dziecka. Anna Florek Społeczne Przedszkole Integracyjne Fundacji CZAS DZIECIŃSTWA Warszawa Ile dzieci w wieku przedszkolnym potrzebuje specjalnego wsparcia

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

Nowy cykl szkoleń w Instytucie Małego Dziecka im. Astrid Lindgren

Nowy cykl szkoleń w Instytucie Małego Dziecka im. Astrid Lindgren Nowy cykl szkoleń w Instytucie Małego Dziecka im. Astrid Lindgren 1. Warsztat Przestrzeń jako trzeci nauczyciel - aranżacja bezpiecznej i inspirującej przestrzeni w przedszkolu, 09.12. 10.12.2016., koszt:

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Kuratorium Oświaty w Gdańsku Kuratorium Oświaty w Gdańsku Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek wrzesień 2015 Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2015/16 1.Wzmocnienie bezpieczeństwa dzieci

Bardziej szczegółowo

ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW POWIATU

ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW POWIATU ANKIETA 1. Jakie Pani/Pana zdaniem są atuty powiatu? (proszę podać maksymalnie 3 odpowiedzi) 2. Co Pani/Pana zdaniem w największym stopniu ogranicza możliwości rozwojowe powiatu i ma negatywny wpływ na

Bardziej szczegółowo

Statystyka społeczna Redakcja naukowa Tomasz Panek

Statystyka społeczna Redakcja naukowa Tomasz Panek Statystyka społeczna Redakcja naukowa Podręcznik obejmuje wiedzę o badaniach zjawisk społecznych jako źródło wiedzy dla różnych instytucji publicznych. Zostały w nim przedstawione metody analizy ilościowej

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta i Gminy Nowogród Bobrzański

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta i Gminy Nowogród Bobrzański Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta i Gminy Nowogród Bobrzański ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców i ma na celu właściwe

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13 PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Załącznik nr 13 Pomoc psychologiczno pedagogiczna to szczególny rodzaj wzajemnego oddziaływania osoby pomagającej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szanowni Państwo! Zapraszamy do udziału w badaniu ankietowym dotyczącym sytuacji społeczno-zawodowej mieszkańców wybranych gmin z województwa warmińsko-mazurskiego. Ankieta jest anonimowa, a udział w badaniu

Bardziej szczegółowo

Jak pomóc 6-latkowi w dobrym funkcjonowaniu w szkole: co mogą zrobić rodzice, a co powinna zrobić szkoła?

Jak pomóc 6-latkowi w dobrym funkcjonowaniu w szkole: co mogą zrobić rodzice, a co powinna zrobić szkoła? Akredytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej (Uchwała Nr 474/2010 z dn. 27.05. 2010r.)1111 Jak pomóc 6-latkowi w dobrym funkcjonowaniu w szkole: co mogą zrobić rodzice, a co powinna zrobić szkoła? Anna

Bardziej szczegółowo

Sytuacja materialno-bytowa osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin. Natalia Marciniak-Madejska Stowarzyszenie Na Tak

Sytuacja materialno-bytowa osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin. Natalia Marciniak-Madejska Stowarzyszenie Na Tak Sytuacja materialno-bytowa osób z niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin. Natalia Marciniak-Madejska Stowarzyszenie Na Tak poziom dochodów autonomia w zakresie gospodarowania finansami Warunki

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska Program Operacyjny Kapitał Ludzki Edyta Kuracińska Cel prezentacji Istotą niniejszej prezentacji jest przedstawienie założeń oraz ich realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w aspekcie zwalczania

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O NABORZE NA STANOWISKA W PROJEKCIE

OGŁOSZENIE O NABORZE NA STANOWISKA W PROJEKCIE OGŁOSZENIE O NABORZE NA STANOWISKA W PROJEKCIE Dyrektor Przedszkola Samorządowego nr 31 w Białymstoku, w związku z realizacją projektu Przedszkole równych szans - PRZEDSZKOLANDIA współfinansowanego przez

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Urzędów ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Urzędów i ma na celu właściwe

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

V LUBUSKI KONGRES KOBIET

V LUBUSKI KONGRES KOBIET V LUBUSKI KONGRES KOBIET Zielona Góra, 12 października 2013r. POLITYKA PRORODZINNA Pierwsze mieszkanie Ciąża Narodziny dziecka Opieka nad dzieckiem Pierwsze kroki w edukacji Wyzwania demograficzne Do 2030r.

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr XXXV/244/13 Rady Gminy Wilczyn z dnia 26 marca 2013 r. PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE WILCZYN NA LATA 2013 2015

Załącznik do Uchwały Nr XXXV/244/13 Rady Gminy Wilczyn z dnia 26 marca 2013 r. PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE WILCZYN NA LATA 2013 2015 Załącznik do Uchwały Nr XXXV/244/13 Rady Gminy Wilczyn z dnia 26 marca 2013 r. PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE WILCZYN NA LATA I. WSTĘP Program Wspierania Rodzin Gminy Wilczyn na lata zwany dalej Programem

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW

ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW 1. Jakie są największe atuty gminy? (proszę podać 2. Co Pani / Pana zdaniem w największym stopniu ogranicza możliwości rozwojowe gminy? (proszę podać 3.

Bardziej szczegółowo

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016

Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Program Bezpieczna i przyjazna szkoła na lata 2014-2016 Rada Ministrów uchwałą nr 130/2014 z dnia 8 lipca 2014 r. przyjęła rządowy program na lata 2014 2016 Bezpieczna i przyjazna szkoła. Cel główny: Zwiększenie

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ

CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ CZYNNIKI WYBORU DROGI EDUKACYJNO-ZAWODOWEJ Cieszyn, 18.10.2012r. Od 01.09.2012 Zespół Poradni Psychologiczno- Pedagogicznych w Cieszynie Na mocy uchwały nr XXII/177/12 Rady Powiatu Cieszyńskiego ZDANIA

Bardziej szczegółowo

Kraków, 27 października 2014 r.

Kraków, 27 października 2014 r. Kraków, 27 października 2014 r. . Program wychowawczy szkoły edukacja (wychowanie) Szkolny program profilaktyki zdrowie spójna całość uwzględniająca wszystkie wymagania ujęte w podstawie programowej na

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Chłoń-Domińczak Uczestnictwo w zajęciach dodatkowych: zróżnicowania i wpływ na osiągnięty poziom wykształcenia

Agnieszka Chłoń-Domińczak Uczestnictwo w zajęciach dodatkowych: zróżnicowania i wpływ na osiągnięty poziom wykształcenia Agnieszka Chłoń-Domińczak Uczestnictwo w zajęciach dodatkowych: zróżnicowania i wpływ na osiągnięty poziom wykształcenia Główne pytania badawcze Czy uczestnictwo w zajęciach dodatkowych ma znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

Problematyka społeczna w działaniach Obserwatorium Integracji Społecznej

Problematyka społeczna w działaniach Obserwatorium Integracji Społecznej Problematyka społeczna w działaniach Obserwatorium Integracji Społecznej Nowe wyzwania w polityce społecznej Wspólnota działania - Polskie i amerykańskie modele pracy na rzecz rodziny doświadczającej problemów

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA OBSZARU OBJĘTEGO LOKALNĄ STRATEGIĄ ROZWOJU (MIASTA GRUDZIĄDZA)

DIAGNOZA OBSZARU OBJĘTEGO LOKALNĄ STRATEGIĄ ROZWOJU (MIASTA GRUDZIĄDZA) SPOTKANIE KONSULTACYJNE W CELU OPRACOWANIA LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU NA LATA 2014-2020 Grudziądz, 30 listopada 2015 roku DIAGNOZA OBSZARU OBJĘTEGO LOKALNĄ STRATEGIĄ ROZWOJU (MIASTA GRUDZIĄDZA) Projekt

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO NA LATA

GMINNY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO NA LATA Załącznik do Zarządzenia Nr 190 /2016 Wójta Gminy Łęczyca z dnia 05.05.2016 r. PROJEKT GMINNY PROGRAM OCHRONY ZDROWIA PSYCHICZNEGO NA LATA 2016 2020 I. WPROWADZENIE Podstawą prawną do działań związanych

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo

5 LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY

5 LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY 5 LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY SZKOŁA PODSTAWOWA W WINIARACH 2014/2015 2018/2019 MISJA: SZKOŁA PODSTAWOWA IM. STEFANA ŻEROMSKIEGO W WINIARACH JEST PUBLICZNĄ PLACÓWKĄ DZIAŁAJĄCĄ NA RZECZ KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka

z dnia... 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka Projekt z dnia 2 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka Na podstawie art. 173 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE Priorytetem naszej działalności jest zapewnienie naszym wychowankom wszechstronnego rozwoju, bezpieczeństwa, akceptacji, i poszanowania ich praw. Poprzez

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Gimnazjum nr 39 im. rtm Witolda Pileckiego we Wrocławiu

Zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Gimnazjum nr 39 im. rtm Witolda Pileckiego we Wrocławiu Zasady udzielania i organizacji pomocy psychologiczno - pedagogicznej w Gimnazjum nr 39 im. rtm Witolda Pileckiego we Wrocławiu Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w

Bardziej szczegółowo

Departament Funduszy Strukturalnych. Edukacja w okresie programowania

Departament Funduszy Strukturalnych. Edukacja w okresie programowania Departament Funduszy Strukturalnych Edukacja w okresie programowania 2014-2020 Plan prezentacji 1. Fundusze europejskie 2014-2020 i Umowa Partnerstwa 2. System edukacji a wsparcie funduszy unijnych 3.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Przyjazne przedszkole. na rok szkolny 2012/2013

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Przyjazne przedszkole. na rok szkolny 2012/2013 Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Przyjazne przedszkole. na rok szkolny 2012/2013 1. 1. Niniejszy Regulamin określa zasady rekrutacji i uczestnictwa dzieci w projekcie pt. Przyjazne przedszkole

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/ 143 /12 RADY GMINY W OZORKOWIE. z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata

UCHWAŁA NR XIV/ 143 /12 RADY GMINY W OZORKOWIE. z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata UCHWAŁA NR XIV/ 143 /12 RADY GMINY W OZORKOWIE z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2012-2014 Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z zakresu doradztwa zawodowego

Program zajęć z zakresu doradztwa zawodowego Program zajęć z zakresu doradztwa zawodowego PROSTO DO SUKCESU NA RYNKU PRACY Rok szkolny 2016/2017 oraz 2017/2018 Opracowała: mgr Renata Baran WSTĘP Zainteresowanie zawodami i przyszłością zawodową spowodowane

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO XL Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Żeromskiego w Warszawie 1 AKTY PRAWNE: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa zawodowego w Gimnazjum im. Ks. Zdzisława Peszkowskiego w Krążkowach

Program doradztwa zawodowego w Gimnazjum im. Ks. Zdzisława Peszkowskiego w Krążkowach Program doradztwa zawodowego w Gimnazjum im. Ks. Zdzisława Peszkowskiego w Krążkowach Opracowały: Edyta Szczerbuk Ilona Pelc ZAŁOŻENIA PROGRAMU Program został opracowany jako potrzeba pomocy, usytuowana

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA PRZEDSZKOLE W BANIACH ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE. Praca z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA PRZEDSZKOLE W BANIACH ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE. Praca z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

3/31/2016 STRATYFIKACJA SPOŁECZNA SYSTEM KLASOWY STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE

3/31/2016 STRATYFIKACJA SPOŁECZNA SYSTEM KLASOWY STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE STRATYFIKACJA I KLASY SPOŁECZNE dr Agnieszka Kacprzak STRATYFIKACJA SPOŁECZNA Jest to struktura nierówności między grupami społecznymi, dotycząca dostępu do korzyści materialnych i symbolicznych. Cztery

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania rekrutacyjnego:

Zasady postępowania rekrutacyjnego: KRYTERIA PRZYJMOWANIA DZIECI DO PRZEDSZKOLI PUBLICZNYCH W CZELADZI Kryteria opracowano w oparciu o : Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 lutego 2004r. w sprawie warunków i trybu

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

Wykład 2. Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Wykład 2 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska proces, w którym ludzie uczą się dbać o zdrowie własne i zdrowie społeczeństwa, w którym żyją jest nieodłącznym i komplementarnym elementem promocji zdrowia

Bardziej szczegółowo

Enklawy biedy popegeerowskiej na Pomorzu Zachodnim

Enklawy biedy popegeerowskiej na Pomorzu Zachodnim Enklawy biedy popegeerowskiej na Pomorzu Zachodnim dostępność informacji i potrzeby diagnostyczne na poziomie miejscowości dr Dariusz Dziechciarz mgr Shivan Fate Spuścizna po PGR co o niej wiemy? Pomimo

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA AKADEMIA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO SCIENTIA WYCHOWAWCA JAKO ORGANIZATOR POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

OGÓLNOPOLSKA AKADEMIA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO SCIENTIA WYCHOWAWCA JAKO ORGANIZATOR POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ E-CZYTELNIA OGÓLNOPOLSKA AKADEMIA KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO SCIENTIA WYCHOWAWCA JAKO ORGANIZATOR POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ autor: Monika Bekker-Goska Zadania wychowawcy klasy stanowią szereg przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

Człowiek - najlepsza inwestycja

Człowiek - najlepsza inwestycja Ewaluacja działań w ramach projektu Oprzyj się na OPOCE realizowanego na rzecz dzieci z łódzkich szkół podstawowych i gimnazjów Człowiek - najlepsza inwestycja Elżbieta Królikowska - Kińska Specjalista

Bardziej szczegółowo

Program rozwoju Zespołu Szkół Elektronicznych im. St. Staszica w Zduńskiej Woli w latach

Program rozwoju Zespołu Szkół Elektronicznych im. St. Staszica w Zduńskiej Woli w latach Program rozwoju Zespołu Szkół Elektronicznych im. St. Staszica w Zduńskiej Woli w latach 2015-2020 Wprowadzenie Program rozwoju Zespołu Szkół Elektronicznych im. Stanisława Staszica (ZSE) w Zduńskiej Woli

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach PROJEKT z dnia 3 lutego 2015 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. Rok szkolny 2013/2014

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. Rok szkolny 2013/2014 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ IM. MARII SKŁODOWSKIEJ- CURIE W DZIAŁOSZYNIE Rok szkolny 2013/2014 Opracował zespół w składzie: Urszula Sielska przewodnicząca Jolanta Bednarska Anita Nożownik

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNETRZNA. 2012/2013 OBSZAR II 2.3 Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany

EWALUACJA WEWNETRZNA. 2012/2013 OBSZAR II 2.3 Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany EWALUACJA WEWNETRZNA 2012/2013 OBSZAR II 2.3 Procesy edukacyjne mają charakter zorganizowany Pytania kluczowe : 1. Czy procesy edukacyjne są planowane zgodnie z podstawą programową? 2. Czy procesy edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Wczesne Wspomaganie Rozwoju w krajach Unii Europejskiej

Wczesne Wspomaganie Rozwoju w krajach Unii Europejskiej Wczesne Wspomaganie Rozwoju w krajach Unii Europejskiej Krajowy Koordynator Europejskiej Agencji Rozwoju Edukacji Uczniów ze Specjalnymi Potrzebami. Małgorzata Dońska-Olszko www.european-agency.org Opracowano

Bardziej szczegółowo

Opracowanie i uchwalenie programu w pierwszej połowie 2011 roku.

Opracowanie i uchwalenie programu w pierwszej połowie 2011 roku. Załącznik do Uchwały Nr X/48/11 Rady Miasta Bielsk Podlaski z dnia 28 czerwca 2011 r. 3.2.1 Harmonogram wdrażania strategii Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w mieście Bielsk Podlaski została

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA,,LEŚNY ZAKĄTEK W ZĄBKACH HASŁO PRZEWODNIE : KREATYWNY, OTWARTY PRZEDSZKOLAK MŁODYM EKOLOGIEM.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA,,LEŚNY ZAKĄTEK W ZĄBKACH HASŁO PRZEWODNIE : KREATYWNY, OTWARTY PRZEDSZKOLAK MŁODYM EKOLOGIEM. Publiczne Przedszkole Nr 2 w Ząbkach Leśny Zakątek KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA,,LEŚNY ZAKĄTEK W ZĄBKACH HASŁO PRZEWODNIE : KREATYWNY, OTWARTY PRZEDSZKOLAK MŁODYM EKOLOGIEM. Wizja przedszkola Przedszkole

Bardziej szczegółowo

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1)

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) Wymaganie Charakterystyka wymagania na poziomie D Charakterystyka wymagania na poziomie B 1. Przedszkole realizuje koncepcję pracy ukierunkowaną na rozwój dzieci Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Aldona-Benedykta Pospiech KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 10 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI WYSPA DZIECI W ZIELONEJ GÓRZE

Aldona-Benedykta Pospiech KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 10 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI WYSPA DZIECI W ZIELONEJ GÓRZE Aldona-Benedykta Pospiech KONCEPCJA FUNKCJONOWANIA I ROZWOJU MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 10 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI WYSPA DZIECI W ZIELONEJ GÓRZE ZIELONA GÓRA 2016 SPIS TREŚCI 1. Uzasadnienie przystąpienia

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r.

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A E D U K A C J I N A R O D O W E J 1) z dnia.. 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka Projekt z dnia 11 sierpnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkolenia dla kandydatów do przysposobienia dziecka Na podstawie art. 173 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 Zespół Szkół w Złockiem Wizja szkoły: służymy wiedzą, umiejętnościami i wieloletnim doświadczeniem, aby naszych uczniów przygotować do roli obywateli odnoszących

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W PROJEKTACH I PROGRAMACH STRATEGICZNYCH

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W PROJEKTACH I PROGRAMACH STRATEGICZNYCH Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 52/2014 Rektora UMCS INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W PROJEKTACH I PROGRAMACH STRATEGICZNYCH Spis treści Słownik pojęć... 1 Wprowadzenie... 2 Kroki zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Aneks do Statutu Gimnazjum Nr 3 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Mielcu przyjęty uchwałą RP nr 5 w dniu r.

Aneks do Statutu Gimnazjum Nr 3 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Mielcu przyjęty uchwałą RP nr 5 w dniu r. Aneks do Statutu Gimnazjum Nr 3 w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Mielcu przyjęty uchwałą RP nr 5 w dniu 27.04.2011 r. Zgodnie z rozporządzeniem MEN z 17.11.2010 w sprawie zasad udzielania pomocy

Bardziej szczegółowo

UBÓSTWO ABSOLUTNE I JEGO POMIAR

UBÓSTWO ABSOLUTNE I JEGO POMIAR UBÓSTWO ABSOLUTNE I JEGO POMIAR Judyta Matuszek 1. Sposoby pojmowania ubóstwa 2. Kryteria pomiaru ubóstwa 3. Absolutna granica ubóstwa 4. Wybrane wskaźniki pomiaru ubóstwa 5. Cele zrównoważonego rozwoju

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE NA LATA 2015-2018

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE NA LATA 2015-2018 KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE NA LATA 2015-2018 Motto: Dziecko ma uczyć się bawiąc i bawić się ucząc zabawa jest podstawową formą aktywności dziecka, która dominuje w wychowaniu przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Szczutowo

Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Szczutowo Ankieta dotycząca Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na terenie Gminy Szczutowo ANKIETA Prosimy o wypełnienie poniższej ankiety. Jest ona skierowana do mieszkańców Gminy Szczutowo i ma na celu

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Pedagogiki, Zakład Edukacji Osób z Niepełnosprawnością 4. Kod przedmiotu / modułu

Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Pedagogiki, Zakład Edukacji Osób z Niepełnosprawnością 4. Kod przedmiotu / modułu OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polskim Wspomaganie rozwoju dziecka niewidomego i słabowidzącego 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim Supporting

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO nr 35 W SOSNOWCU NA ROK SZKOLNY 2010/2011

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO nr 35 W SOSNOWCU NA ROK SZKOLNY 2010/2011 KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO nr 35 W SOSNOWCU NA ROK SZKOLNY 2010/2011 Podstawa prawna Koncepcja pracy przedszkola oparta jest na celach i zadaniach zawartych w aktach prawnych 1. Ustawa o systemie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 sierpnia 2015 r. Poz. 1113 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia,

Bardziej szczegółowo

Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę?

Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę? Wielkopolska Konferencja dla Nauczycieli Akcja KŁADKA Poznań, 11 grudnia 2014 roku Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę? Prof. dr hab. Anna I. Brzezińska Instytut

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Lubiczu Dolnym SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA

Szkoła Podstawowa nr 1 w Lubiczu Dolnym SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA Szkoła Podstawowa nr 1 w Lubiczu Dolnym SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2013 2014 2014 2015 2015-2016 PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Art. 72. 2. Konwencja

Bardziej szczegółowo

Prof. nzw. dr hab. Anna Weissbrot - Koziarska. Opole, 23 czerwca 2016r.

Prof. nzw. dr hab. Anna Weissbrot - Koziarska. Opole, 23 czerwca 2016r. Prof. nzw. dr hab. Anna Weissbrot - Koziarska Opole, 23 czerwca 2016r. Doświadczanie starości. Starość w doświadczaniu. Prof. nzw. dr hab. Anna Weissbrot - Koziarska GŁÓWNE TEZY Sytuacja społeczna osób

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW Prezentacja przedstawiona podczas VIII Kongresu Zarządzania Oświatą, OSKKO, Warszawa 25-27.09.2013 www.oskko.edu.pl/kongres/ SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW DR ROMAN

Bardziej szczegółowo

Ankieta - Opracowanie Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych

Ankieta - Opracowanie Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Ankieta - Opracowanie Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Szanowni Mieszkańcy Gminy Brochów, Urząd Gminy w Brochowie przystąpił do opracowania Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych. Strategia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej

KONCEPCJA PRACY. Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej KONCEPCJA PRACY Przedszkole nr 25 w Bielsku- Białej MISJA PRZEDSZKOLA Przedszkole pełni funkcje opiekuńcze, wychowawcze i kształcące. Wspomaga wszechstronny rozwój dziecka odpowiednio do jego indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Porównanie wyników diagnozy wstępnej (2007) oraz diagnozy koocowej (2010) w odniesieniu do kluczowych wskaźników. opracowanie: Cezary Trutkowski

Porównanie wyników diagnozy wstępnej (2007) oraz diagnozy koocowej (2010) w odniesieniu do kluczowych wskaźników. opracowanie: Cezary Trutkowski Porównanie wyników diagnozy wstępnej (2007) oraz diagnozy koocowej () w odniesieniu do kluczowych wskaźników opracowanie: Cezary Trutkowski Prezentacja danych W porównaniach wykorzystano diagnozy (ankiety)

Bardziej szczegółowo

Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Akty prawne na rzecz ucznia z symptomami ryzyka dysleksji oraz zadania nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w organizowaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia

1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Załącznik do Uchwały nr 125/2014 Senatu UKSW z dnia 25 września 2014 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia Nazwa kierunku studiów i kod programu wg USOS Poziom

Bardziej szczegółowo

Wsparcie w ramach LSR skierowane będzie do osób zamieszkujących teren Miasta Chełmna. Działania skierowane będą do następujących grup:

Wsparcie w ramach LSR skierowane będzie do osób zamieszkujących teren Miasta Chełmna. Działania skierowane będą do następujących grup: 1.11. Grupy defaworyzowane Wsparcie w ramach LSR skierowane będzie do osób zamieszkujących teren Miasta Chełmna. Działania skierowane będą do następujących grup: Osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII.36.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE. z dnia 27 kwietnia 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII.36.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE. z dnia 27 kwietnia 2015 r. UCHWAŁA NR VIII.36.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE z dnia 27 kwietnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Oceny zasobów pomocy społecznej Gminy Miasto Złotów oraz udzielenia jej rekomendacji Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

Wybrane programy profilaktyczne

Wybrane programy profilaktyczne Wybrane programy profilaktyczne PRZYJACIELE ZIPPIEGO Charakterystyka programu Polska Adaptacja programu Partnership for Children. Pierwsze wdrożenie przez Ośrodek Rozwoju Edukacji. Koordynator, szkolenia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI. z dnia 17 listopada 2010 r.

PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI. z dnia 17 listopada 2010 r. PROCEDURA ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 IM. A. MICKIEWICZA W ŁODZI NA PODSTAWIE ROZPORZĄDZENIA MEN z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie zasad udzielania i

Bardziej szczegółowo

Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego. Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA

Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego. Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA Kształcenie dorosłych w Małopolsce - zamierzenia Województwa Małopolskiego Spotkanie w dniach 4-5 kwietnia 2013 WARSZAWA Strategia rozwoju Małopolski Strategia Strategia 2007 RWM 2013 RWM 2020 2007-2013

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

MAŁY RATOWNIK. pierwsza pomoc już od przedszkola. PRZEDSZKOLE MIEJSKIE nr 35

MAŁY RATOWNIK. pierwsza pomoc już od przedszkola. PRZEDSZKOLE MIEJSKIE nr 35 PRZEDSZKOLE MIEJSKIE nr 35 Ul. ZAGÓRSKA 3 41-216 SOSNOWIEC Tel. (32) 263 38 78 Fax: 032 263 38 78 e-meil : p35@sosnowiec.edu.pl MAŁY RATOWNIK pierwsza pomoc już od przedszkola PROPOZYCJA INNOWACJI PEDAGOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

MÓJ DOM BEZ PRZEMOCY - program działań profilaktycznych i edukacyjnych dla ofiar przemocy przebywających w Domach dla Samotnych Matek z Dziećmi Markot

MÓJ DOM BEZ PRZEMOCY - program działań profilaktycznych i edukacyjnych dla ofiar przemocy przebywających w Domach dla Samotnych Matek z Dziećmi Markot MÓJ DOM BEZ PRZEMOCY - program działań profilaktycznych i edukacyjnych dla ofiar przemocy przebywających w Domach dla Samotnych Matek z Dziećmi Markot Projekt realizowany w okresie: czerwiec 2014 listopad

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 17 listopada 2010 r.w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych

Bardziej szczegółowo

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik

Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia. Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Stanowisko z Odense Nasze ABC dla równości, edukacji i zdrowia Tłumaczenie i opracowanie: Tomasz Wojtasik Warszawa 2014 W dniach 7 9 października 2013 r. w Odense w Danii odbyła się Czwarta Europejska

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2. Spis treści

Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2. Spis treści Księgarnia PWN: Deborah Deutsch Smith - Pedagogika specjalna. T. 2 Spis treści Rozdział 1. Niepełnosprawności fizyczno-ruchowe oraz specjalne potrzeby zdrowotne...........................................................

Bardziej szczegółowo

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Jakub Brzeziński

Ocena zasobów pomocy społecznej. Autorzy: Jakub Brzeziński Ocena zasobów pomocy społecznej Autorzy: Jakub Brzeziński SPIS TREŚCI STRONA 1 Wprowadzenie 3 2 Dane o sytuacji demograficznej i społecznej 3 3 Dane o korzystających z pomocy i wsparcia 4 3.1 GMINA - ZADANIA

Bardziej szczegółowo

Blok Matematyczny programu Klucz do Uczenia Si. Projekt dla poradni psychologiczno-pedagogicznych

Blok Matematyczny programu Klucz do Uczenia Si. Projekt dla poradni psychologiczno-pedagogicznych Blok Matematyczny programu Klucz do Uczenia Si Projekt dla poradni psychologiczno-pedagogicznych Ostatnie lata pokazują, że coraz więcej dzieci ma trudności w opanowaniu umiejętności matematycznych Według

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo dzieci w Polsce Dr Hab. Ryszard Szarfenberg

Ubóstwo dzieci w Polsce Dr Hab. Ryszard Szarfenberg Ubóstwo dzieci w Polsce Dr Hab. Ryszard Szarfenberg EAPN PL www.eapn.org.pl IPS UW www.ips.uw.edu.pl Prezentacja przygotowana na konferencję prasową UNICEF Polska z okazji wydania raportu Dzieci recesji.

Bardziej szczegółowo

Obszary priorytetowe, w ramach których wsparcie w perspektywie finansowej 2014-2020 będzie współfinansowane ze środków EFS

Obszary priorytetowe, w ramach których wsparcie w perspektywie finansowej 2014-2020 będzie współfinansowane ze środków EFS Obszary priorytetowe, w ramach których wsparcie w perspektywie finansowej 2014-2020 będzie współfinansowane ze środków EFS Warszawa, 29 lipca 2014 r. EFS w latach 2014-2020 PO WER 32% EFS PO WER poprawa

Bardziej szczegółowo