Zasobniki energii elektrycznej i bilansowanie odnawialnych źródeł energii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zasobniki energii elektrycznej i bilansowanie odnawialnych źródeł energii"

Transkrypt

1 Zasobniki energii elektrycznej i bilansowanie odnawialnych źródeł energii Dr Tomasz Siewierski Michał Szypowski Politechnika Łódzka Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia 1. Praca źródeł odnawialnych w systemie elektroenergetycznym Polityka klimatyczna Unii Europejskiej i Narodów Zjednoczonych kładzie nacisk na coraz szersze zastosowanie odnawialnych źródeł energii do wytwarzania energii elektrycznej. Dostępne technologie pozwalają na wykorzystanie energii wiatru, słońca, wody, w tym prądów, falowania i pływów morskich, energii geotermalnej, oraz biomasy i biogazu. W przypadku większości odnawialnych źródeł energii używanych do produkcji energii elektrycznej, przede wszystkim wiatru i słońca, problemem jest niska przewidywalność i dostępność tych źródeł. Utrudnia ona planowanie i prowadzenie ruchu systemu, w tym udział w dostawie usług systemowych, oraz zwiększa jednostkowe koszty przyłączenia tych źródeł do sieci. Dla zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w bilansowaniu systemu elektroenergetycznego, w tym zapewnieniu odpowiedniej wielkości rezerwy operacyjnej oraz zdolności regulacyjnych, nawet w warunkach konkurencyjnego rynku energii elektrycznej, planowanie pracy poszczególnych jednostek wytwórczych musi odbywać się z kilkudniowym wyprzedzeniem, w rekurencyjnym procesie uwzględniającym sygnały ekonomiczne i ograniczenia techniczne. Jako że prognozowanie produkcji źródeł wiatrowych i słonecznych z tak dużym wyprzedzeniem obarczone jest znacznym błędem (rys. 1), te źródła są wyłączone z ogólnych reguł funkcjonowania rynku. Jednocześnie operatorzy rynku i systemu dążą do skrócenia czasu zamknięcia bramki zgłoszeniowej, która kończy funkcjonowanie bilateralnego rynku opartego tylko na prawach ekonomii i jednocześnie aktywuje funkcje rynku bilansującego i rynku usług systemowych. Koszty jej funkcjonowania pokrywa bezpośrednio operator systemu przesyłowego, by następnie przenieść je w postaci taryfy przesyłowej na odbiorców końcowych. Obie metody uwzględnienia specyfiki źródeł wiatrowych i słonecznych skutkują koniecznością zwiększenia wielkości rezerwy operacyjnej i odtworzeniowej, a tym samym zwiększenia zdolności regulacyjnych zlokalizowanych w innych jednostkach wytwórczych. Powoduje to wzrost kosztów prowadzenia ruchu systemu i pogarsza efekt ekologiczny wynikający z wykorzystania źródeł odnawialnych do produkcji energii elektrycznej. nr 3-4 (13-14)

2 Jednym z szeroko dyskutowanych rozwiązań tego problemu jest łączenie rozproszonych źródeł odnawialnych w klastry stanowiące rozproszone grupy bilansujące lub tak zwane wirtualne elektrownie. Efekt takich działań jest jednak ograniczony, co pokazuje rys. 2. Należy również pamiętać, że europejskie rozwiązania dla rynku energii oparte na modelu miedzianej płyty w przypadku agregacji nie pozwalają na proste odzwierciedlenie kosztów ograniczeń przesyłowych, które likwidowane są w ramach rynku bilansującego. Powoduje to problemy w wypracowaniu efektywnych zasad agregacji źródeł i rozliczania wirtualnych elektrowni na rynku bilansującym. Gdy udział mocy zainstalowanej źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych w produkcji energii elektrycznej pozostaje na poziomie kilku procent (jak obecnie w Polsce), sytuacja jest stosunkowo prosta do opanowania i nie powoduje znaczących dodatkowych kosztów dla odbiorcy końcowego. W przypadku, gdy jak w Niemczech wielkość mocy zainstalowanej w siłowniach wiatrowych sięgnęła w roku 2011 poziomu 30 GW (około 25% całkowitej mocy zainstalowanej w systemie), a w panelach fotowoltaicznych 25 GW (21% mocy zainstalowanej), prowadzenie ruchu systemu staje się trudne i kosztowne. Właściciele źródeł odnawialnych muszą liczyć się z występowaniem ograniczeń przesyłowych, które uniemożliwiają wykorzystanie całej zainstalowanej mocy jednostek wytwórczych, w okresach dostawy, gdy jest ona w pełni dostępna. Regulacje rynkowe penalizujące odchylenia nieinstruktarzowe przez rozchylenie cen zakupu i sprzedaży na rynku bilansującym nie poprawiają sytuacji. Powodują jedynie ucieczkę operatorów źródeł odnawialnych pod skrzydła dostawcy z urzędu i wybór opcji obowiązkowego zakupu. Rozwiązanie takie może być stosowane tylko w ograniczonym zakresie, gdyż wraz ze wzrostem udziału niestabilnych źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej będą rosły koszty obowiązku zakupu oraz koszty bilansowania tych źródeł na centralnym lub lokalnym rynku bilansującym, ponoszone przez dostawcę z urzędu. W dłuższej perspektywie udział źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej będzie wzrastał do 20% do 50%, a na przykład w Szkocji w 2020 roku ma to być nawet 100%). Zatem jedynym rozsądnym rozwiązaniem jest zwiększenie przewidywalności i sterowalności źródeł wiatrowych poprzez zastosowanie zasobników energii elektrycznej, które stanowić będą bufor pomiędzy niestabilnymi źródłami a systemem elektroenergetycznym. Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia 2. Technologie magazynowania energii elektrycznej i ich rola w systemie elektroenergetycznym W pracy systemu elektroenergetycznego zasobniki energii elektrycznej i zmagazynowana w nich energia mogą być wykorzystywane do: bilansowania podaży i popytu, dostawy usług systemowych regulacji i rezerwy, likwidacji ograniczeń przesyłowych, zarządzania popytem odbiorców końcowych, zwiększenia przewidywalności i sterowalności źródeł odnawialnych oraz zmniejszenia kosztów przyłączenia źródeł do systemu [1, 2]. Zastosowania zasobników energii można ogólnie podzielić na dwie grupy. Do pierwszej grupy należą wszelkiego typu aplikacje, dla których podstawowe znaczenie ma wielkość energii, jaka może zostać zmagazynowana w takiej instalacji (zainstalowana pojemność zasobnika). W tej sytuacji poszukujemy zasobników o największej gęstości energii w przeliczeniu na jednostkę masy zasobnika [kwh/t] lub na jego wielkość [kwh/m 3 ]. W drugim przypadku kluczowe znaczenie ma moc zainstalowana zasobnika, a co za tym idzie szybkość reakcji, ładowania i rozładowania instalacji. Ten parametr jest określany jako gęstość mocy zasobnika w przeliczeniu na jednostkę masy [MW/kg]. W praktyce znaczna część zasobników łączy w sobie oba podejścia. Taka sytuacja występuje też w przypadku zastosowania zasobników do ograniczenia wahań generacji źródeł odnawialnych, gdzie jest dobierana pojemność i moc zainstalowana zasobnika. Z punktu widzenia kosztów eksploatacji zasobników energii ważna jest sprawność cyklu rozładowania [%], która wskazuje na straty energii związane z jej dwukierunkową konwersją oraz czasem i warunkami przechowywania. W zależności od technologii i stanu pracy zasobnika sprawności mogą wahać się od 50% do nawet 99%. W przypadku niektórych technologii, sprawność zależy również od czasu przechowywania energii (koła zamachowe). Innym parametrem, mającym znaczenie dla zastosowań zasobnika energii elektrycznej w sieci, jest liczba cykli ładowania i rozładowania, które można wykonać przy założonej sprawności cyklu. Liczba cykli może być zdeterminowana dla nowego zasobnika i w znacznej części przypadków zależy od przebiegu procesu ładowania i rozładowania: czy jest on płytki czy głęboki (jako płytki określa się 66

3 Rys. 1. Różnica pomiędzy prognozą produkcji a rzeczywistą produkcją dużej grupy pojedynczych turbin wiatrowych (Jutlandia, Dania) dla okresów prognozowania 24 i 6 godzin naprzód Rys. 2. Redukcja błędu prognozy dla grupy pięciu rozproszonych instalacji paneli fotowoltaicznych położonych w zachodnich Niemczech na obszarze o średnicy 60 km wynikająca z utworzenia grupy bilansującej (błąd w stosunku do mocy zainstalowanej)

4 Koszt kapitałowy 1 cyklu [ /kwh] Sprawność bez energoelektroniki [%] Rys. 3. Porównanie parametrów technicznych i ekonomicznych dla różnych technologii zasobników energii elektrycznej (FW koło zamachowe, PSH elektrownia szczytowo-pompowa, CAES systemy sprężonego powietrza, Metal Air, Zinc Air, NaS, Li-Ion, Ni-Cd, Ni-MH, Lead-Acid baterie chemiczne w różnych rozwiązaniach; Flow baterie przepływowe, EDLC superkondensatory) [3,4] Kapitał / Energia Czas życia * Sprawność Bez kosztów bilansowych, O&M i wymiany elementów PSH EDLC Moc znamionowa [MW] możliwe zmniejszenie dzięki wymianie elektrolitu 0.01 CAES + gaz NaS Flow Long Duration FW EDLC Lead Acid Ni Cd Li Ion Czas rozładowania [h] FW NaS 0.1 Lead Ni MH Acid Ni Cd 1 Flow VR 10 Zinc Air Metal Air NaS CAES PSH 100 Czas życia zasobnika w cyklach przy 80% rozładowaniu Koszt kapitałowy na jednostkę mocy [$/kw] 3000 Metal Air 100 Ni Cd Lead Acid Flow PSH CAES FW Koszt kapitałowy na jednostkę energii [$/kwh] Metal Air CAES PSH Long Duration EDLC Flow Lead Acid NaS Zinc Air Ni Cd Li Ion High Power FW Long Duration FW Li Ion EDLC High Power EDLC

5 taki cykl rozładowania baterii, w którym w stanie minimum poziom naładowania zasobnika nie spada poniżej 80% jego pojemności maksymalnej w danych warunkach). Zależność taka dotyczy przede wszystkim baterii chemicznych stałych. Obecnie na rynku jest dostępnych szereg różnych technologii magazynowania energii elektrycznej, które mogą być wykorzystywane do bilansowania odnawialnych źródeł energii oraz do stworzenia technicznych możliwości dostawy dodatkowych usług regulacji i rezerwy. W zastosowaniach sieciowych szeroki użytek znajdują przede wszystkim elektrownie szczytowo-pompowe, ale podobnie jak w przypadku zasobników sprężonego powietrza możliwość ich wykorzystania zależy przed wszystkim od odpowiedniej lokalizacji. Inne technologie, które mogłyby zostać wykorzystane do bilansowania źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych, to przede wszystkim baterie akumulatorów chemicznych. 3. Opis problemu i sposób jego rozwiązania Do dalszych analiz została wybrana technologia baterii przepływowych Vanadium Redox. Bateria ta działa w oparciu o wymianę elektronów pomiędzy dwoma roztworami wanadu o różnym stopniu utlenienia poprzez specjalną membranę (rys. 4). Charakteryzuje się długim czasem życia dzięki możliwości wymiany lub regeneracji elektrolitu, głębokim cyklem rozładowania bez utraty trwałości oraz możliwością niezależnego doboru pojemności baterii (zbiorniki z elektrolitem) i mocy (cela, membrana, energoelektronika i pompy). Parametry techniczno-ekonomiczne tych baterii dostępne w literaturze znacznie się różnią [4, 6, 7, 8, 9, 10] i dlatego dodatkowo przeanalizowano wpływ zmian tych parametrów na wynik finansowy. Jako wariant podstawowy zostały przyjęte następujące parametry techniczno-ekonomiczne baterii (w nawiasach podano zakres analizowanych wartości parametrów): trwałość instalacji: 9000 cykli ( ), koszt instalacji zależny od mocy: 1500 EUR/kW ( ), koszt instalacji zależny od pojemności (zbiornik): 20 EUR/kWh, koszt elektrolitu: 60 EUR/kWh (30 180), trwałość elektrolitu: 3000 cykli ( ), roczne koszty operacyjne stałe: 20 EUR/kW (5 50), sprawność całkowita: 75% (65 85), głębokość rozładowania: 100% (80). Analiza opłacalności została przeprowadzona na podstawie danych uzyskanych z istniejącej grupy 14 rozproszonych turbin wiatrowych. Moc zainstalowana turbin wahała się od 200 kw do 2,5 MW, a łączna moc turbin to kw. Jednostki wytwórcze były zlokalizowane na obszarze o promieniu 50 km. Na potrzeby analiz doboru i opłacalności wykorzystania zasobników energii dla opisanej grupy rozproszonych turbin wiatrowych został przyjęty wariant kompensacji grupowej. Ze względu na brak szczegółowych danych dotyczących sieci dystrybucyjnej został pominięty problem wyboru lokalizacji zasobnika w sieci. Na podstawie dostępnej prognozy pogody i indywidualnych charakterystyk turbin wiatrowych zostały opracowane godzinowe prognozy pogody z horyzontem 24 h, które następnie porównano z rzeczywistą produkcją. Na początku przeanalizowano wykorzystanie baterii wyłącznie dla kompensacji klastra. Okazało się, iż utrata przychodów na skutek strat energii w baterii przewyższa zyski wynikające z poprawy bilansowania. Dalej założono, iż bateria będzie używana nie tylko do kompensacji klastra, lecz będzie też wykorzystywać różnice cen na rynku bilansującym do poprawy efektywności. Do analizy przyjęto baterie o mocach od 100 do kw i pojemnościach odpowiadających pracy z maksymalną mocą przez okres od 1 do 24 h. Założono taką samą stratę energii przy ładowaniu i rozładowaniu baterii. Przyjęto, iż użytkownik baterii będzie każdorazowo optymalizował jej użycie w danej godzinie na podstawie znanych cen rynku bilansującego oraz prognozowanej produkcji klastra z następnych 12 godzin. Doprowadziło to do następującej funkcji celu: 12 f = max( (O i c i k E i E i 1 j )) i =1 gdzie: i kolejna godzina, O i całkowita produkcja klastra wraz z baterią odprowadzona do sieci, c i cena na rynku bilansującym, E i energia zgromadzona w baterii, φ - sprawność jednokierunkowa baterii (sprawność całkowita η = φ 2 ), k koszt zmienny użycia baterii w procesie ładowania lub rozładowania, wynikający z kosztu i trwałości instalacji oraz elektrolitu. Ograniczenia na zmienne O i i E i miały postać: nr 3-4 (13-14)

6 E min <= E i <= E max F i M <= O i <= M + F i E i = E i-1 + (F i O i ) E i E i-1 (1 φ) E i E i-1 <=M φ gdzie dodatkowo: M moc baterii, F i prognoza produkcji turbin wiatrowych, E min i E max minimalna i maksymalna pojemność baterii. Wobec liniowych zależności występujących w funkcji celu i w warunkach ograniczeń zastosowano optymalizację liniową. Analizy ekonomiczne były prowadzone dla danych z rynku bilansującego RWE w Niemczech (jeden z czterech rynków bilansujących istniejących równolegle w Niemczech) i w Polsce. Na obu rynkach występuje jedna cena rozliczeniowa, tj. cena rozliczeniowa zakupu równa jest cenie rozliczeniowej sprzedaży. Rynki te różnią się jednak zdecydowanie zmiennością cen, co przedstawia rys. 5, który obejmuje okres jednego tygodnia. Warto przy tym zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku systemu niemieckiego w znacznej liczbie okresów dostawy ceny na rynku bilansującym były zerowe (regulacje w Niemczech nie dopuszczały w tym czasie cen ujemnych). Było to spowodowane nadwyżką produkcji farm wiatrowych. W przypadku, gdy jak w Danii na rynku bilansującym dopuszczalne są ceny ujemne, przez około godzin w roku ceny energii na RB są ujemne. 4. Uzyskane wyniki Model został zaimplementowany w programie Excel, który służy do wprowadzania danych, odczytu i graficznej prezentacji wyników. Sama optymalizacja wykorzystywała procedury pakietu optymalizacyjnego programu Matlab, współpracującego z programem Excel. Jako ocenę efektywności wykorzystania baterii przyjęto stopę zysku obliczaną według metody ARR (Accounting Revenue Ratio), dodatkowo podając jeszcze czas amortyzacji baterii, obliczany jako iloraz trwałości baterii i rocznego jej wykorzystania liczonego w cyklach. W wyniku symulacji okazało się, iż efektywność baterii nie zależy od jej mocy, lecz od pojemności (liczonej w godzinach pracy z mocą maksymalną). W tym przypadku został założony stały jednostkowy koszt instalacji, a w rzeczywistości instalacje o większych mocach będą nieco bardziej opłacalne, gdyż ich koszt jednostkowy jest mniejszy. Dla Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia rynku polskiego nie udało się uzyskać dodatniej zyskowności, a dodatkowo wykorzystanie baterii było na poziomie do 30 cykli rocznie. Dla rynku RWE w wariancie podstawowym parametrów baterii najlepszy wynik uzyskano dla baterii o pojemności 12 h pracy roczna stopa zysku 5,0% (odpowiada to 7,2% w metodzie IRR). Czas amortyzacji baterii dla tej pojemności jest dość długi i wynosi 44 lata. Rys. 6 przedstawia zależności stopy zysku od mocy i pojemności baterii, a także czas amortyzacji baterii w zależności od jej pojemności oraz przykładowy przebieg poziomu naładowania w baterii na tle cen na RB. Zależność stopy zysku, optymalnej pojemności i okresu amortyzacji baterii od jej parametrów techniczno-ekonomicznych dla rynku RWE przedstawia tab. 1. Dodatkowo została w niej podana minimalna pojemność i odpowiadający czas amortyzacji baterii, przy których stopa zysku staje się dodatnia. Przeprowadzono również symulacje przy założeniu znajomości jedynie bieżącej ceny na rynku bilansującym i uzyskano najlepszą rentowność 4,6% dla baterii o pojemności 17 h i okresie amortyzacji 55 lat. Przedstawione na rys. 7 histogramy wykorzystania pojemności baterii dla baterii o pojemności 1 i 12 h pracy pokazują, że optymalizacja ekonomiczna powoduje najczęściej wahania poziomu naładowania baterii pomiędzy wartościami krańcowymi (bateria całkowicie naładowana i bateria całkowicie rozładowana). Taki sposób pracy jest optymalny dla wybranej technologii, gdzie koszty eksploatacyjne nie są zdeterminowane typową głębokością cyklu pracy zasobnika. Wnioski Instalacja baterii przepływowej jedynie w celu zbilansowania farmy wiatrowej nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego. Dla rynku polskiego, charakteryzującego się stosunkowo małą zmiennością cen, obecnie nie ma żadnych perspektyw uzyskania opłacalności instalacji baterii, również przy założeniu udziału w rynku bilansującym. Dla rynku RWE, pomimo uzyskania 5% stopy zysku, ze względu na bardzo długi okres amortyzacji baterii jej opłacalność przy dzisiejszym poziomie cen i nie do końca sprawdzonej technologii wydaje się wątpliwa i to tylko przy założeniu wykorzystania arbitrażu cenowego na rynku bilansującym. 70

7 Zbiornik elektrolit ujemny elektroda cela elektroda Zbiornik elektrolit dodatni membrana pompa pompa Sterownik inwerter Sieć Rys. 4. Schemat baterii przepływowej vanadium redox Rys. 5. Porównanie zmienności cen na rynku bilansującym RWE i w Polsce

8 Rys. 6. Zależności stopy zysku od mocy i pojemności baterii, a także czas amortyzacji baterii w zależności od jej pojemności i przykładowy przebieg energii w baterii na tle cen na RB Rys. 7. Histogramy wykorzystania pojemności zasobnika

9 Koszt instalacji [EUR/kW] Tab. 1. Zależność stopy zysku, optymalnej pojemności i okresu amortyzacji baterii od jej parametrów techniczno-ekonomicznych Najlepszy rezultat Stopa zysku [%] Pojemność [h] Czas amortyzacji [lata] Najmniejsza pojemność, dla której stopa zysku > 0 Pojemność [h] , , , , , , Czas życia instalacji [cykle] , , , , , , Koszt elektrolitu [EUR/kWh] 30 7, , , , , , Trwałość elektrolitu [cykle] , , , , , , Czas amortyzacji [lata]

10 Koszty O&M [EUR/kW] Najlepszy rezultat Stopa zysku [%] Pojemność [h] Czas amortyzacji [lata] Najmniejsza pojemność, dla której stopa zysku > 0 Pojemność [h] 5 5, , , , , , Sprawność [%] 65 4, , , , , Głębokość rozładowania [%] 80 4, , Czas amortyzacji [lata]

11 Tab. 1 pokazuje, iż z parametrów techniczno-ekonomicznych baterii najistotniejszy wpływ na efektywność mają koszt instalacji i koszt elektrolitu. O ile trudno oczekiwać spadku ceny elektrolitu, która uzależniona jest od ceny wanadu, o tyle należy spodziewać się spadku ceny instalacji, głównie elementów przetwarzających energię. Przy cenie instalacji wynoszącej 500 EUR/kW zyskowność na poziomie 9,5% uzyskuje się już przy 17-letnim okresie amortyzacji baterii, przy cenie 1000 EUR/kW zyskowność 7% wymaga instalacji o ponad 30-letnim okresie amortyzacji. Istotny też byłby wzrost wahań cen na rynku bilansującym. Przy dwukrotnym wzroście wahań cen, 12% rentowność można uzyskać przy 17-letnim okresie amortyzacji, a maksymalną rentowność (15%) przy 27-letnim okresie amortyzacji. Dodatkowym, nierozpatrywanym w artykule źródłem dochodów może stać się ewentualny udział w rynku rezerw. Literatura [1] James M. Eyer, Joseph J. Iannucci, Garth P. Corey; Energy Storage Benefits and Market Analysis Handbook, Sandia National Laboratories, December [2] Market Analysis of Emerging Electric Energy Storage Systems, DOE/NETL /1330, NETL U.S. Dep. of Energy, July [3] Outlook of energy storage technologies, European Parliament Study, P/A/ ITRE/FWC/ /Lot 4/C1/SC2, Policy Department, Economic and Scientific Policy, [4] son, dostęp [5] S.C. Smith, P.K. Sen, B. Kroposki, Advancement of Energy Storage Devices and Applications in Electrical Power System, IEEE Conference Power and Energy Society General Meeting Conversion and Delivery of Electrical Energy in the 21st Century, July [6] Pathways for energy storage in the UK, The Centre for Low Carbon Futures, March [7] Energy Storage Program Planning Document; U.S. Dep. of Energy, February [8] Mengqi Zhang, Mark Moore, J. S. Watson, Thomas A. Zawodzinski, Robert M. Counce, Capital Cost Sensitivity Analysis of an All-Vanadium Redox-Flow Battery, J. Electrochem. Soc. 2012, Volume 159, Issue 8, Pages A1183-A1188. [9] Gareth Kear, Akeel A. Shah, Frank C. Walsh, Development of the all vanadium redox flow battery for energy storage: a review of technological, financial and policy aspects, Int. J. of Energy Res., September 2012, Volume 36, Issue 11, Pages [10] Piyasak Poonpun, Ward T. Jewell, Analysis of the Cost per Kilowatt Hour to Store Electricity, IEEE Trans. on Energy Conv., Vol. 23, No. 2, June Powyższy artykuł został przygotowany na podstawie wyników badań przeprowadzonych w ramach projektu MASSIG (Market Access for Smaller Size Intelligent Electricity Generation) współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach programu Intelligent Energy Europe, w latach , kontrakt numer EIE/07/164/SI Dr inż. Tomasz Siewierski, absolwent Politechniki Łódzkiej (PŁ). Karierę akademicką rozpoczął w 1989 roku w Instytucie Elektroenergetyki PŁ. W roku 1996 obronił pracę doktorską na Uniwersytecie w Pawii (Włochy). W latach przebywał na stażu naukowym na Uniwersytecie Strathclyde, Glasgow, gdzie zajmował się modelowaniem i symulacją rynku energii elektrycznej. Od 2004 roku pracuje jako adiunkt na Politechnice Łódzkiej. Jego działalność naukowa dotyczy rynku energii elektrycznej i analizy pracy systemu elektroenergetycznego. Mgr inż. Michał Szypowski, absolwent Politechniki Łódzkiej i Uniwersytetu Łódzkiego (matematyka). Od 1987 roku pracuje w Instytucie Elektroenergetyki PŁ. Działalność naukowa obejmuje dziedziny optymalizacji, oświetlenia elektrycznego, ochrony przeciwporażeniowej i inteligentnych instalacji budynkowych. nr 3-4 (13-14)

CATA ASPEKTY TECHNICZNE WYKORZYSTANIA TECHNOLOGII MAGAZYNOWANIA ENERGII. Centrum Zastosowań Zaawansowanych Technologii MIECZYSŁAW KWIATKOWSKI

CATA ASPEKTY TECHNICZNE WYKORZYSTANIA TECHNOLOGII MAGAZYNOWANIA ENERGII. Centrum Zastosowań Zaawansowanych Technologii MIECZYSŁAW KWIATKOWSKI CATA Centrum Zastosowań Zaawansowanych Technologii ASPEKTY TECHNICZNE WYKORZYSTANIA TECHNOLOGII MAGAZYNOWANIA ENERGII MIECZYSŁAW KWIATKOWSKI CELE WYKORZYSTYWANIA TECHNOLOGII MAGAZYNOWANIA ENERGII 1. Technologie

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE AKUMULATORÓW W SYSTEMACH MAGAZYNOWANIA ENERGII

WYKORZYSTANIE AKUMULATORÓW W SYSTEMACH MAGAZYNOWANIA ENERGII WYKORZYSTANIE AKUMULATORÓW W SYSTEMACH MAGAZYNOWANIA ENERGII dr inż. Kazimierz Herlender ENERGETAB 2013 Bielsko-Biała 17 wrzesień 2013 PLAN PREZENTACJI 1. Odnawialne Źródła Energii wymagania prawne 2.

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej Analiza kosztów Główne składniki systemu fotowoltaicznego 1 m 2 instalacji fotowoltaicznej może dostarczyć rocznie 90-110 kwh energii elektrycznej w warunkach

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MAGAZYNOWANIA ENERGII CAES A ENERGETYKA WIATROWA

SYSTEM MAGAZYNOWANIA ENERGII CAES A ENERGETYKA WIATROWA SYSTEM MAGAZYNOWANIA ENERGII CAES A ENERGETYKA WIATROWA Autor: Wojciech Radziewicz - Politechnika Opolska, Instytut Elektrowni i Systemów Pomiarowych ( Energetyka nr 2-3/2011) 1. WPROWADZENIE Wzrost mocy

Bardziej szczegółowo

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013. Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce

XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013. Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce XIX Konferencja Naukowo-Techniczna Rynek Energii Elektrycznej REE 2013 Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne rozwoju OZE w Polsce Dorota Gulbinowicz, Adam Oleksy, Grzegorz Tomasik 1 7-9 maja 2013 r. Plan

Bardziej szczegółowo

19 listopada 2015 Warszawa

19 listopada 2015 Warszawa 19 listopada 2015 Warszawa RAPORT z wizyty studialnej w Niemczech Karlsruhe, Walldorf (Badenia-Wirtembergia), Niemcy 26-28 października 2015 Kierunek: niskoemisyjna energetyka Emisja CO 2, OZE, Efektywność

Bardziej szczegółowo

Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii

Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii Rentowność wybranych inwestycji w odnawialne źródła energii Marek Jóźwiak BBI ZENERIS NFI S.A. Odnawialne źródła energii: szansa i wyzwanie POLEKO 2007, 21 listopada 2007 Jaka rentowność Metody dyskontowe,

Bardziej szczegółowo

Wykaz prac dyplomowych realizowanych w Zakładzie Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej w roku akademickim 2011/2012

Wykaz prac dyplomowych realizowanych w Zakładzie Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej w roku akademickim 2011/2012 POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa tel. (22) 234 73 66, fax. (22) 234 50 73 http://www.ien.pw.edu.pl/eig/

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej

Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej Autor: Katarzyna Stanisz ( Czysta Energia listopada 2007) Elektroenergetyka wiatrowa swój dynamiczny rozwój na świecie zawdzięcza polityce

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ Dr hab. Mariusz Swora, Uniwersytet Jagielloński Seminarium eksperckie Energetyka obywatelska na rzecz lokalnego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne Poniższy przykład ilustruje w jaki sposób można przeprowadzić analizę technicznoekonomiczną zastosowania w budynku jednorodzinnym systemu grzewczego opartego o konwencjonalne źródło ciepła - kocioł gazowy

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 1 Wymiary optymalizacji w układzie trójkąta energetycznego perspektywa makro Minimalizacja kosztów dostarczanej

Bardziej szczegółowo

Samochody przyszłości. Czy elektryczne 1?

Samochody przyszłości. Czy elektryczne 1? Samochody przyszłości. Czy elektryczne 1? Autor: Władysław Mielczarski (Energy Newsletters nr 4, 03.02.13) Wbrew rozpowszechnionym przekonaniom jazda samochodem elektrycznym jest znacznie droższa w porównaniu

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A.

Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A. Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A. Wojciech Lubczyński Dyrektor Projektu Smart Grid PSE Operator S.A. VII Międzynarodowa Konferencja NEUF2011 New Energy User Friendly Biała a Księga Narodowy

Bardziej szczegółowo

Raport Wizja rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce do 2020 r.

Raport Wizja rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce do 2020 r. Raport Wizja rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce do 2020 r. Podsumowanie Wstęp Energetyka wiatrowa jest dynamicznie rozwijającym się sektorem energetyki odnawialnej na świecie. Obserwowany w ostatnim

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINIE POTOK GÓRNY DR TADEUSZ ZAKRZEWSKI.. BIOENERGETICS CONSULTING

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINIE POTOK GÓRNY DR TADEUSZ ZAKRZEWSKI.. BIOENERGETICS CONSULTING PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINIE POTOK GÓRNY DR TADEUSZ ZAKRZEWSKI.. BIOENERGETICS CONSULTING Cel wykonania PGN Plan gospodarki niskoemisyjnej to dokument o znaczeniu strategicznym. Wskazuje się

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH NA ROK AKADEMICKI 2011/2012

PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Zakład ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ Adres strony WWW zakładu: www.ien.pw.edu.pl/eig Lp. Temat pracy dyplomowej

Bardziej szczegółowo

Energetyczne projekty wiatrowe

Energetyczne projekty wiatrowe Energetyczne projekty wiatrowe Potencjał i moŝliwości w warunkach polskich Marcin Kaniewski CIBET REenergy Sp. z o.o. Al. Krakowska 197; 02-180 Warszawa Tel.: 022 57 39 733 Email: info@cibetreenergy.pl

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH W KRAJU

PERSPEKTYWY ROZWOJU INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH W KRAJU PERSPEKTYWY ROZWOJU INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH W KRAJU Światowy potencjał energii odnawialnej i nieodnawialne Roczny strumień energii promieniowania słonecznego docierający do powierzchni Ziemi przekracza

Bardziej szczegółowo

Wirtualne elektrownie

Wirtualne elektrownie Wirtualne elektrownie Polska na progu rewolucji energetycznej Techmine Innovations Conference Katowice, 5 czerwca 2014 r. Energetyka dawniej i dziś Lokomotywa parowa G. Stephensona (1825) Pierwsze parowe

Bardziej szczegółowo

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK Seminarium Naukowo-Techniczne WSPÓŁCZSN PROBLMY ROZWOJU TCHNOLOGII GAZU ANALIZA UWARUNKOWAŃ TCHNICZNO-KONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGNRACYJNYCH MAŁJ MOCY W POLSC Janusz SKORK Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

Weronika Radziszewska IBS PAN

Weronika Radziszewska IBS PAN Komputerowe zarządzanie energią w ośrodku badawczym z rozproszonymi źródłami energii i zmiennym zapotrzebowaniem energetycznym na eksperymenty badawcze Weronika Radziszewska IBS PAN 1 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A.

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. II FORUM MAŁEJ ENERGETYKI WIATROWEJ WARSZAWA CENERG 13 marca 2012 r. Finansowanie OZE w BOŚ S.A. (1991-2011) Liczba [szt.]

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Mariusz Klimczak Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska Wyobraź sobie mamy rok 2025 OZE Jesteśmy w gminie

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Tradycyjny, pięcioetapowy system produkcji i dystrybucji energii elektrycznej

Tradycyjny, pięcioetapowy system produkcji i dystrybucji energii elektrycznej Tradycyjny, pięcioetapowy system produkcji i dystrybucji energii elektrycznej Wydobycie surowców energetycz nych, OZE Produkcja elektryczno ści Przesył energii (wysokonapięciowy ) Rozdział energii (średnionapieciowa

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Ambitnie ale realnie. Mapa drogowa rozwoju OZE w Polsce. Analiza Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej

Ambitnie ale realnie. Mapa drogowa rozwoju OZE w Polsce. Analiza Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej Ambitnie ale realnie Mapa drogowa rozwoju OZE w Polsce Analiza Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej Polska stoi przed ważnym wyborem optymalnego miksu energetycznego kraju w kontekście potrzeb ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

FOTOOGNIWA SŁONECZNE. Rys. 1 Moduł fotowoltaiczny cienkowarstwowy CIS firmy Sulfurcell typu STP SCG 50 HV (Powierzchnia ok.

FOTOOGNIWA SŁONECZNE. Rys. 1 Moduł fotowoltaiczny cienkowarstwowy CIS firmy Sulfurcell typu STP SCG 50 HV (Powierzchnia ok. FOTOOGNIWA SŁONECZNE Nasz ośrodek wyposaŝony jest w dwa typy fotoogniw fotowoltaicznych moduł fotowoltaiczny monokrystaliczny firmy Suntech Power typu STP 180S 24/AC (przedstawiony na Rys. 1) oraz moduł

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Warsztatów Prognozowanie produktywności farm wiatrowych- strategie ofertowania w nowym systemie aukcyjnym - wyzwania i ograniczenia

Wprowadzenie do Warsztatów Prognozowanie produktywności farm wiatrowych- strategie ofertowania w nowym systemie aukcyjnym - wyzwania i ograniczenia Wprowadzenie do Warsztatów Prognozowanie produktywności farm wiatrowych- strategie ofertowania w nowym systemie aukcyjnym - wyzwania i ograniczenia 5 lutego 2015 Warszawa Agenda Kluczowa rola prognozowania

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa. G-10.1(w)k. Sprawozdanie o działalności elektrowni wodnej/elektrowni wiatrowej

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa. G-10.1(w)k. Sprawozdanie o działalności elektrowni wodnej/elektrowni wiatrowej MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-10.1(w)k Sprawozdanie o działalności elektrowni wodnej/elektrowni

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH MAŁEJ MOCY W ASPEKCIE EKONOMICZNYM

CHARAKTERYSTYKA INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH MAŁEJ MOCY W ASPEKCIE EKONOMICZNYM POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 81 Electrical Engineering 2015 Paweł JANCZAK* Grzegorz TRZMIEL* CHARAKTERYSTYKA INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH MAŁEJ MOCY W ASPEKCIE EKONOMICZNYM W

Bardziej szczegółowo

PROJEKT HYBRYDOWEJ ELEKTROWNI SŁONECZNO-WIATROWEJ

PROJEKT HYBRYDOWEJ ELEKTROWNI SŁONECZNO-WIATROWEJ POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 79 Electrical Engineering 2014 Ryszard NAWROWSKI* Tomasz JARMUDA* PROJEKT HYBRYDOWEJ ELEKTROWNI SŁONECZNO-WIATROWEJ Artykuł przedstawia projekt hybrydowej

Bardziej szczegółowo

SAMOCHÓD ELEKTRYCZNY EFEKT EWOLUCJI I REWOLUCJI ODPOWIEDŹ NA POTRZEBY - REALIZACJA MOŻLIWOŚCI

SAMOCHÓD ELEKTRYCZNY EFEKT EWOLUCJI I REWOLUCJI ODPOWIEDŹ NA POTRZEBY - REALIZACJA MOŻLIWOŚCI SAMOCHÓD ELEKTRYCZNY EFEKT EWOLUCJI I REWOLUCJI ODPOWIEDŹ NA POTRZEBY - REALIZACJA MOŻLIWOŚCI STYMULATORY ZMIAN W TECHNICE ŚRODKÓW TRANSPORTU Uwarunkowania techniczne i ekonomiczne Czynniki stymulujące

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych

Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych Marek Maniecki Warszawa, 13 maja 2014 roku Przesłanki projektu Uwolnienie rynku energii - wzrastające ceny energii dla odbiorców, taryfy dynamiczne

Bardziej szczegółowo

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku.

Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Analiza składników kosztów energii elektrycznej w 2012 roku. Serwisy informacyjne poprzez różne media dostarczają nam informacji bieżących o cenach energii elektrycznej i wielu odbiorców zaczyna nurtować

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Adam Mroziński. Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim oraz ekonomiczne i ekologiczne aspekty jej wykorzystania

Dr inż. Adam Mroziński. Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim oraz ekonomiczne i ekologiczne aspekty jej wykorzystania Dr inż. Adam Mroziński Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim oraz ekonomiczne i ekologiczne aspekty jej wykorzystania Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim Dr

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE

ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE ZT jest specyficznym problemem z zakresu zastosowań programowania liniowego. ZT wykorzystuje się najczęściej do: optymalnego planowania transportu towarów, przy minimalizacji kosztów,

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA SMART KLUCZEM DO OPŁACALNEJ PRODUKCJI ENERGII Z OZE WYSŁUCHANIE PUBLICZNE W SEJMIE DR INŻ. JAROSŁAW TWORÓG

INFRASTRUKTURA SMART KLUCZEM DO OPŁACALNEJ PRODUKCJI ENERGII Z OZE WYSŁUCHANIE PUBLICZNE W SEJMIE DR INŻ. JAROSŁAW TWORÓG INFRASTRUKTURA SMART KLUCZEM DO OPŁACALNEJ PRODUKCJI ENERGII Z OZE WYSŁUCHANIE PUBLICZNE W SEJMIE DR INŻ. JAROSŁAW TWORÓG AGENDA PREZENTACJI Dylematy energetyczne Potrzeba modernizacji infrastruktury sieciowej

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH 2010/2011 STUDIA DZIENNE, KIERUNEK: ELEKTROTECHNIKA

PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH 2010/2011 STUDIA DZIENNE, KIERUNEK: ELEKTROTECHNIKA PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH 2010/2011 STUDIA DZIENNE, KIERUNEK: ELEKTROTECHNIKA Zakład Sieci i Systemów Elektroenergetycznych Adres strony WWW zakładu Kierunek studiów: Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Energy-Mix a OZE w perspektywie do 2030 roku

Energy-Mix a OZE w perspektywie do 2030 roku Energy-Mix a OZE w perspektywie do 2030 roku Pojęcie Energy-Mix określa wytwarzanie energii, w tym elektrycznej przy wykorzystaniu różnych jej źródeł. W Polsce większość energii wytwarzana jest w elektrowniach

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ENERGIĄ. Rola urządzeń i instalacji realizujących obiegi lewobieżne w wirtualnych elektrowniach

ZARZĄDZANIE ENERGIĄ. Rola urządzeń i instalacji realizujących obiegi lewobieżne w wirtualnych elektrowniach Rola urządzeń i instalacji realizujących obiegi lewobieżne w wirtualnych elektrowniach Andrzej Grzebielec, Artur Rusowicz, Jerzy Kuta Politechnika Warszawska Instytut Techniki Cieplnej STRUKTURA WIRTUALNEJ

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII WIATROWEJ NA KONKURENCYJNYM RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ

CENY ENERGII WIATROWEJ NA KONKURENCYJNYM RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ CENY ENERGII WIATROWEJ NA KONKURENCYJNYM RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ WIND ENERGY PRICES ON A COMPETITIVE ENERGY MARKET Prof. dr hab. inż. Ireneusz Soliński Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Mgr inż.

Bardziej szczegółowo

TECHNICZNE I EKONOMICZNE ASPEKTY ROZWOJU ENERGETYKI WIATROWEJ W POLSCE

TECHNICZNE I EKONOMICZNE ASPEKTY ROZWOJU ENERGETYKI WIATROWEJ W POLSCE TECHNICZNE I EKONOMICZNE ASPEKTY ROZWOJU ENERGETYKI WIATROWEJ W POLSCE dr inż. Paweł Szwed, mgr inż. Grzegorz Barzyk Instytut Elektrotechniki, Politechnika Szczecińska Słowa kluczowe: energetyka wiatrowa,

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska *Woda biały węgiel Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska Wrocław, Hotel JPII, 18-02-2013 MEW? *Energia elektryczna dla *Centralnej sieci elektroen. *Sieci wydzielonej *Zasilania urządzeń zdalnych

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG 69 Spotkanie Forum EEŚ Warszawa, NFOŚiGW 28 stycznia 2015 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie lub komplementarne wykorzystywanie energii elektrowni wiatrowych. Leszek Katkowski Bogdan Płaneta

Magazynowanie lub komplementarne wykorzystywanie energii elektrowni wiatrowych. Leszek Katkowski Bogdan Płaneta Magazynowanie lub komplementarne wykorzystywanie energii elektrowni wiatrowych Leszek Katkowski Bogdan Płaneta 1 Plan prezentacji Zmienność wiatru (i sposoby unikania jej wpływu na energetykę wiatrową)

Bardziej szczegółowo

Optymalny Mix Energetyczny dla Polski do 2050 roku

Optymalny Mix Energetyczny dla Polski do 2050 roku Optymalny Mix Energetyczny dla Polski do 2050 roku Symulacje programem emix 1 Kongres Nowego Przemysłu Warszawa, 13.10.2014r W. Łyżwa, B. Olek, M. Wierzbowski, W. Mielczarski Instytut Elektroenergetyki,

Bardziej szczegółowo

Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny

Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny Bielsko Biała, 25.09.2015 Łukasz Sajewicz 2015 Viessmann Werke Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny Fakty dotyczące instalacji PV

Bardziej szczegółowo

Elektrownie Słoneczne Fotowoltaika dla domu i firmy

Elektrownie Słoneczne Fotowoltaika dla domu i firmy Elektrownie Słoneczne Fotowoltaika dla domu i firmy dotacja 50% dla klientów z woj. małopolskiego okres zwrotu z inwestycji ok. 4 lat możliwość sprzedaży energii do sieci po atrakcyjnych stawkach (po wejściu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE

ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE ENERGETYKA PROSUMENCKA AKTUALNY STAN I KIERUNKI ROZWOJU W ŚWIETLE USTAWY O OZE Marlena Ballak Szczecin, 15 maja 2015 r. OZE w regulacjach Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23

Bardziej szczegółowo

Rozwój Generacji Rozproszonej. Nowych Regulacji Prawnych

Rozwój Generacji Rozproszonej. Nowych Regulacji Prawnych II Forum Małej Energetyki Rozwój Generacji Rozproszonej w świetle Nowych Regulacji Prawnych dr inż. Tomasz Siewierski, Instytut Elektroenergetyki Politechnika Łódzka II Forum Małej Energetyki, Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Kursy: 11 grup z zakresu:

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Kursy: 11 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Kursy: 11 grup z zakresu: 1. Kurs zawodowy dla dekarzy, elektryków i hydraulików w zakresie pozyskiwania energii słonecznej za pomocą ogniw

Bardziej szczegółowo

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Ilona Jędrasik, Koalicja Klimatyczna Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej - OSES 2013 Szczecin, Nowe Warpno, 19-20 września 2013 Prosument

Bardziej szczegółowo

ZIELONA STRONA MAGENTY - Green Technology w PTC. Warszawa, 14.09.2011

ZIELONA STRONA MAGENTY - Green Technology w PTC. Warszawa, 14.09.2011 ZIELONA STRONA MAGENTY - Green Technology w PTC Warszawa, 14.09.2011 1 Strategia Grupy Deutsche Telekom Inteligentne zarządzanie zużyciem energii 30,000 MWh mniej w roku 2011 tylko w Niemczech Ograniczanie

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Odnawialne MikroźródłaEnergii jako szansa na rozwój postaw prosumenckichw społeczeństwie

Odnawialne MikroźródłaEnergii jako szansa na rozwój postaw prosumenckichw społeczeństwie Odnawialne MikroźródłaEnergii jako szansa na rozwój postaw prosumenckichw społeczeństwie Prosument Czyli osoby będącej zarówno konsumentem jak i producentem energii elektrycznej. W wyniku zmian w prawie

Bardziej szczegółowo

Budowa Instalacji Prosumenckich

Budowa Instalacji Prosumenckich Budowa Instalacji Prosumenckich Program prezentacji Definicje Instalacje prosumenckie fotowoltaika i kolektory słoneczne Doświadczenia, realizacje przykładowe Instalacja fotowoltaiczna budowa, koszty Kolektory

Bardziej szczegółowo

Kolumny 9 16 W kolumnie 17 Dział 5. Wynik finansowy na działalności energetycznej, w tys. zł W wierszu 03 Wiersz 17 Wiersz 19 Wiersz 22 Wiersz 23

Kolumny 9 16 W kolumnie 17 Dział 5. Wynik finansowy na działalności energetycznej, w tys. zł W wierszu 03 Wiersz 17 Wiersz 19 Wiersz 22 Wiersz 23 Objaśnienia do formularza G-10.4(P)k Objaśnienia dotyczą wzoru formularza za poszczególne kwartały 2014 r. i za 2014 rok. Do sporządzania sprawozdania zobowiązany jest operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego.

Bardziej szczegółowo

Techno serwis Pomykany 9 31-764 Kraków Poland. Tel.: +48 501749402 E-Mail: w.czarnecki@technoserwis.com.pl Internet: www.technoserwis.com.

Techno serwis Pomykany 9 31-764 Kraków Poland. Tel.: +48 501749402 E-Mail: w.czarnecki@technoserwis.com.pl Internet: www.technoserwis.com. Techno serwis Pomykany 9 3-764 Kraków Poland Techno serwis Pomykany 9 3-764 Kraków Poland Tel.: +48 50749402 E-Mail: w.czarnecki@technoserwis.com.pl Internet: www.technoserwis.com.pl Nazwa projektu: Numer

Bardziej szczegółowo

Gmina niezależna energetycznie Józef Gawron - Przewodniczący Rady Nadzorczej KCSP SA

Gmina niezależna energetycznie Józef Gawron - Przewodniczący Rady Nadzorczej KCSP SA Sosnowiec 5 czerwca 2013 roku Gmina niezależna energetycznie Józef Gawron - Przewodniczący Rady Nadzorczej KCSP SA Bezprzewodowe systemy inteligentnego pomiaruzużycia mediów, sterowania oświetleniem i

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w budownictwie pasywnym: Praktyczne zastosowanie

Odnawialne źródła energii w budownictwie pasywnym: Praktyczne zastosowanie Odnawialne źródła energii w budownictwie pasywnym: Praktyczne zastosowanie Bison Energy Sp. z o.o. Trojany 64E, 05-252 Dąbrówka tel. 572 372 372 Michał Szewczyk m.szewczyk@bisonenergy.pl Zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju odnawialnych źródeł energii elektrycznej. dr inż. Grzegorz Hołdyński Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny

Perspektywy rozwoju odnawialnych źródeł energii elektrycznej. dr inż. Grzegorz Hołdyński Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Perspektywy rozwoju odnawialnych źródeł energii elektrycznej dr inż. Grzegorz Hołdyński Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Potrzeba rozwoju niekonwencjonalnych źródeł energii Potrzeba rozwoju

Bardziej szczegółowo

Scenariusze opłacalności mikroinstalacji PV

Scenariusze opłacalności mikroinstalacji PV Scenariusze opłacalności mikroinstalacji PV Autor: Leszek Pstraś - Consoltech, Katowice ("Czysta Energia" - nr 6/2014) Czy Polacy chcący wytwarzać energię elektryczną w przydomowych instalacjach fotowoltaicznych

Bardziej szczegółowo

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych

Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania inwestycji ekologicznych Środki publiczne jako posiłkowe źródło finansowania Bio Alians Doradztwo Inwestycyjne Sp. z o.o. Warszawa, 9 października 2013 r. Wsparcie publiczne dla : Wsparcie ze środków unijnych (POIiŚ i 16 RPO):

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura 1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura kapitałowa. 3. Wskaźnik zysku zatrzymanego to iloraz przyrostu

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII

EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII C Politechnika Śląska CEP Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Debata NOWE ŹRÓDŁA ENERGII JAKA ENERGIA DLA POLSKI? EKONOMIA ALTERNATYWNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Jan Popczyk Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Hybrydowe układy wytwórcze i mikrosieci sposobem na rozwój generacji rozproszonej

Hybrydowe układy wytwórcze i mikrosieci sposobem na rozwój generacji rozproszonej 56 Spotkanie Forum Energia Efekt Środowisko, 31.01.2013 Hybrydowe układy wytwórcze i mikrosieci sposobem na rozwój generacji rozproszonej Prof. dr hab. inż. Józef PASKA Politechnika Warszawska Wydział

Bardziej szczegółowo

Jaki jest optymalny wybór technologii OZE?

Jaki jest optymalny wybór technologii OZE? Jaki jest optymalny wybór technologii OZE? 05/2010 Argumenty PC Folia 1 Pompa ciepła Kocioł na biomasę Kolektory słoneczne Fotowoltaika Energetyka wiatrowa Cele pakietu energetyczno-klimatycznego Unii

Bardziej szczegółowo

CZYSTE ENERGIE na NewConnect Co to są Czyste Energie? 2 Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Światowe Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Czy ogniwa paliwowe staną się przyszłością elektroenergetyki?

Czy ogniwa paliwowe staną się przyszłością elektroenergetyki? Czy ogniwa paliwowe staną się przyszłością elektroenergetyki? Prof. dr hab. inż. Antoni Dmowski mgr inż. Piotr Biczel mgr inż. Bartłomiej Kras Instytut Elektroenergetyki Politechnika Warszawska 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH Opracowanie: mgr inż. Dorota Bargieł-Kurowska I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji Producent, podejmując decyzję:

Bardziej szczegółowo