Wybrane problemy energetyki słonecznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wybrane problemy energetyki słonecznej"

Transkrypt

1 Wybrane problemy energetyki słonecznej Prof. Dorota Chwieduk Instytut Techniki Cieplnej Wydział Mechaniczny Energetyki i Lotnictwa Politechnika Warszawska Wprowadzenie Energia promieniowania słonecznego jest energią dostępną okresowo, o natężeniu zmiennym w czasie, zarówno w ciągu dnia jak i roku, silnie zależnym od miejsca na Ziemi. Gęstość promieniowania słonecznego nie jest duża, jej średnia roczna wartość poza atmosferą ziemską wynosi 1367 W/m 2, jest to tzw. stała słoneczna. Promieniowanie słoneczne ulega osłabieniu w wyniku przejścia przez atmosferę ziemską. Do granicy atmosfery ziemskiej dociera promieniowanie bezpośrednie. W atmosferze ziemskiej fotony nie mogąc rozerwać cząsteczek atomowych atmosfery ulegają rozpraszaniu (inne zjawisko, które ma miejsce, to pochłanianie), w wyniku czego do powierzchni Ziemi dociera promieniowanie słoneczne bezpośrednie i rozproszone. Maksymalne natężenie promieniowania słonecznego całkowitego na powierzchni Ziemi może dochodzić do 1000 W/m 2. W Polsce latem może osiągać chwilowo W/m 2, a od listopada do końca stycznia nie przekracza z reguły 150 W/m 2. Natomiast średnia roczna suma gęstości energii promieniowania słonecznego, czyli tzw. całkowite średnie roczne napromieniowanie wynosi kwh/(m 2 rok) (w zależności od regionu kraju). W Polsce w promieniowaniu całkowitym przeważa promieniowanie rozproszone przez atmosferę ziemską, które stanowi około 55% całkowitego promieniowania słonecznego. Udział promieniowania rozproszonego zmienia się w poszczególnych miesiącach i w grudniu osiąga maksimum 75-80%. Promieniowanie bezpośrednie tylko latem stanowi więcej niż 50% promieniowania całkowitego. Innym istotnym parametrem opisującym warunki nasłonecznienia jest usłonecznienie, wyrażające liczbę godzin w danym przedziale czasu z widoczną tarczą słoneczną. W kraju usłonecznienie roczne waha się w zakresie godzin [1]. Energia promieniowania słonecznego była zawsze wykorzystywana przez ludzi zarówno w sposób przypadkowy, jak i zaplanowany. Jednakże dopiero współczesne technologie dopasowane do warunków klimatycznych, typu i wielkości obciążeń energetycznych umożliwiły efektywne pozyskanie i przetwarzanie tej energii do celów użytkowych. Rozwiązania, do niedawna niemożliwe do stosowania w pewnych warunkach nasłonecznienia i odbioru energii użytkowej, uległy udoskonaleniu dzięki postępowi technologicznemu. Obecnie nie tylko są realne, ale stają się coraz bardziej powszechne. nr 3 (9)

2 Podstawowe konwersje energii promieniowania słonecznego Energia promieniowania słonecznego może ulegać następującym podstawowym przemianom w energię użytkową: konwersji fototermicznej, w której zachodzi przemiana energii promieniowania słonecznego w ciepło; konwersji fotowoltaicznej, w której zachodzi przemiana energii promieniowania słonecznego w energię elektryczną; konwersji fotochemicznej, w której zachodzi przemiana energii promieniowania słonecznego w energię chemiczną lub inne formy energii związane z procesami chemicznymi, np. w energię biochemiczną. Konwersje te mogą występować równocześnie. W zastosowaniach praktycznych najczęściej są rozważane dwie pierwsze formy konwersji. Konwersja fototermiczna polega na przemianie energii niesionej przez falę elektromagnetyczną, jaką jest promieniowanie słoneczne, na ciepło [1]. Uwzględnia się zjawiska optyki zachodzące przy przejściu promieniowania przez ośrodek przezroczysty i procesy wymiany ciepła zachodzące pomiędzy różnymi ośrodkami. Konwersja jest wykorzystywana w sposób zaplanowany w systemach aktywnych z kolektorami słonecznymi lub w systemach pasywnych, w tym w rozwiązaniach strukturalno-materiałowych budynku i w instalacjach termosyfonowych. Przemiana energii promieniowania słonecznego w energię użytkową w systemach aktywnych i pasywnych stosowanych w budownictwie należy do konwersji niskotemperaturowych. W nowoczesnych rozwiązaniach technologie systemów aktywnych i pasywnych mogą być skojarzone ze sobą w obudowie (strukturze) budynku, tworząc zintegrowane rozwiązania hybrydowe. Konwersja fototermiczna może też występować dzięki koncentrowaniu wiązki promieniowania słonecznego na odbiorniku energii cieplnej przy zastosowaniu kolektorów skupiających (koncentrujących) zwierciadlanych lub soczewkowych. W przypadku wykorzystania kolektorów skupiających w cieplnych elektrowniach słonecznych ma miejsce konwersja fototermoelektryczna. Przemiana energii promieniowania słonecznego w ciepło jest w tym przypadku konwersją wysokotemperaturową, następnie ma miejsce konwersja termoelektryczna. W cieplnych elektrowniach słonecznych jest produkowana energia elektryczna (pośrednio, bowiem najpierw jest wytwarzane wysokotemperaturowe ciepło), z reguły z wytworzonej wysokotemperaturowej pary. W tym Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia przypadku układ produkcji energii elektrycznej (z wysokotemperaturowej pary) jest analogiczny, jak w tradycyjnych elektrowniach. Cieplne elektrownie słoneczne dzielą się na: cieplne elektrownie wyposażone w kolektory skupiające paraboliczne; cieplne wieżowe elektrownie słoneczne; piece słoneczne; systemy talerzowe słoneczne z silnikiem Stirlinga; elektrownie z kominem słonecznym. Cieplne elektrownie słoneczne są stosowane w krajach o bardzo dobrych warunkach nasłonecznienia, gdzie całkowite roczne napromieniowanie słoneczne przekracza 1500 kwh/m 2, a udział promieniowania bezpośredniego (skupianie wiązki promieniowania słonecznego przy wykorzystaniu koncentratorów) jest bardzo duży przez cały rok. Ma to miejsce np. na południu europejskich krajów Morza Śródziemnego, a przede wszystkim w Afryce. Konwersja fotowoltaiczna (wewnętrzna) to bezpośrednia przemiana energii promieniowania słonecznego w energię elektryczną dzięki zastosowaniu odpowiednich metod i urządzeń. Fotowoltaiczna przemiana energii promieniowania słonecznego zachodzi wówczas, gdy energia promieniowania słonecznego jest zamieniana w sposób czysto elektronowy na energię elektryczną. Efekt fotowoltaiczny polega na powstawaniu siły elektromotorycznej w materiale półprzewodnikowym, złączu p-n, w wyniku oświetlania go promieniowaniem o odpowiedniej długości fali. W ogniwach fotowoltaicznych jest wykorzystywane zjawisko fotoelektryczne wewnętrzne zaporowe zachodzące w półprzewodnikach np. w krzemie. W przypadku konwersji fotowoltaicznej z wykorzystaniem ogniw fotowoltaicznych można wyszczególnić następujące podstawowe zastosowania: małe autonomiczne urządzenia/systemy stosowane w telekomunikacji, oświetleniu znaków drogowych, tablic informacyjnych, w parkometrach i w innych urządzeniach, położonych z dala od sieci elektroenergetycznych; autonomiczne systemy małej i średniej skali, w tym systemy zintegrowane z obudową budynku (fasad i dachu), tzw. BIPV (Building Integrated PhotoVoltaics), jako systemy działające na sieć własną lub podłączone do sieci elektroenergetycznych; elektrownie słoneczne różnej skali. Obecnie technologie energetyki słonecznej stanowią przede wszystkim rozwiązania energetyki rozproszonej. 58

3 Rozwiązania energetyki słonecznej rozproszonej Energia promieniowania słonecznego jest dzisiaj wykorzystywana w urządzeniach i instalacjach małej i średniej skali. Stosowane podstawowe formy konwersji energii promieniowania słonecznego to konwersja fototermiczna i fotowoltaiczna, używane głównie w budownictwie. Ideowe wykorzystanie energii promieniowania słonecznego w budynkach ilustruje rys. 1. Systemy słoneczne do niedawna znajdowały zastosowanie przede wszystkim w budownictwie jednorodzinnym i były instalacjami autonomicznymi, działającymi na potrzeby własne producentów energii, będących równocześnie odbiorcami wyprodukowanej energii. Ze względu na stochastyczny i okresowy charakter energii promieniowania autonomiczne słoneczne systemy grzewcze i systemy produkujące energię elektryczną muszą posiadać odpowiedniej wielkości magazyny energii. W przypadku magazynowania krótkoterminowego zgromadzona energia ma wystarczyć od kilku godzin do kilku dni (w zależności od systemu). Wielkość magazynu energii i jego koszt są szczególnie widoczne w przypadku systemów fotowoltaicznych. Słoneczne systemy grzewcze pozostają nadal instalacjami autonomicznymi i nie muszą być skojarzone z siecią ciepłowniczą. Mają bowiem odpowiednie zasobniki ciepła oraz własne dodatkowe źródła ciepła (np. pompę ciepła, kocioł na biomasę, olejowy itp.), które współpracują z kolektorami słonecznymi i coraz częściej stanowią samowystarczalne systemy grzewcze, niezależne od centralnych sieci ciepłowniczych. Sytuacja zmieniła się w przypadku instalacji z panelami ogniw fotowoltaicznych. Coraz powszechniejsza jest rezygnacja z drogich układów magazynujących. Instalacje fotowoltaiczne działają na sieć własną i są podłączone do sieci elektroenergetycznych. Producent energii elektrycznej fotowoltaicznej oddaje/sprzedaje energię do sieci, gdy jej nie potrzebuje. Gdy sam nie wytwarza energii (przez brak lub złe warunki nasłonecznienia), odbiera/kupuje energię z sieci elektroenergetycznej. Należy wspomnieć, że w ogniwach fotowoltaicznych powstaje prąd stały, jego natężenie i napięcie na wyjściu zależy od warunków nasłonecznienia i od sposobu łączenia modułów (ogniwa łączy się w moduły, moduły w panele). Przy zasilaniu urządzeń na prąd zmienny i sprzedaży energii elektrycznej do sieci należy stosować falowniki. Na rynku europejskim są w sprzedaży urządzenia na prąd stały, specjalnie produkowane dla budynków zasilanych z modułów ogniw fotowoltaicznych. Panele fotowoltaiczne mogą być posadowione na gruncie lub na dachu budynku, mogą też być wkomponowane wbudowane w fasadę budynku, w przegrody pionowe ściany i dach. Stanowią wtedy tzw. systemy fotowoltaiczne zintegrowane z budynkiem (BIPV Building Integrated PhotoVoltaics). Poza standardowymi technologiami energetyki słonecznej wykorzystywanymi w budownictwie, rys. 1 pokazuje rozwiązania innowacyjne polegające na zintegrowaniu w jednym urządzeniu konwersji fototermicznej z fotowoltaiczną. Urządzeniem, w którym te dwie konwersje zachodzą równocześnie, jest zintegrowany moduł fotowoltaiczny (PV) z kolektorem słonecznym (cieplnym-termicznym T), tzw. PV/T. Kolektor słoneczny może być powietrzny (rys. 1) lub cieczowy. W przypadku kolektora powietrznego pod modułem fotowoltaicznym mogą znajdować się kanały przepływowe powietrzne skojarzone z układem wentylacyjnym, stanowiące urządzenie wstępnego podgrzewania powietrza wentylacyjnego. W przypadku kolektora cieczowego pod modułem fotowoltaicznym znajdują się kanały przepływowe cieczowe (z reguły wodne) skojarzone z instalacją podgrzewania wody użytkowej lub ogrzewania pomieszczeń. W urządzeniach tego typu konwersja fotowoltaiczna ma priorytet w stosunku do konwersji fototermicznej. Moduły fotowoltaiczne w takich rozwiązaniach działają z większą sprawnością (sprawność ogniwa jest definiowana jako stosunek mocy elektrycznej odbieranej z jednostki powierzchni ogniwa do natężenia promieniowania słonecznego docierającego do tej powierzchni, zależy od obciążenia ogniwa, czyli od natężenia i napięcia prądu w obwodzie zewnętrznym), bowiem występuje stałe chłodzenie ogniw (sprawność ogniw maleje ze wzrostem temperatury). Fotowoltaiczne kolektory słoneczne mają niższą sprawność niż typowe kolektory, bowiem wykorzystują energię promieniowania słonecznego nie bezpośrednio jako falę elektromagnetyczną, lecz jej pochodną, będącą ciepłem odpadowym powstającym w czasie pracy ogniw fotowoltaicznych. Jednak tego typu urządzenia są uznawane za wskazane dla rozwoju współczesnej energetyki małej i średniej skali [2]. Systemy słoneczne grzewcze i fotowoltaiczne będą coraz powszechniejsze w budownictwie europejskim w związku z wdrażaniem dyrektyw unijnych o oszczędności i poszanowaniu energii. Dla rozwoju energetyki słonecznej szczególnie istotne są następujące dyrektywy: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Dyrektywa między innymi zobowiązuje wszystkie nr 3 (9)

4 Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia państwa członkowskie do wprowadzenia w swoich przepisach i kodeksach prawa budowlanego do końca 2014 r. wymogu wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w budownictwie, oraz do określenia minimalnego poziomu wykorzystania odnawialnych źródeł energii w nowych budynkach i budynkach już istniejących, poddawanych termomodernizacji. Dyrektywa 2010/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (recast). Dyrektywa wskazuje m. in. na konieczność ograniczenia zużycia energii w nowych budynkach przez zastosowanie co najmniej jednego z następujących rozwiązań technicznych: rozproszonych systemów dostarczania energii wykorzystujące odnawialne źródła energii; kogeneracji; centralnych systemów ogrzewania i chłodzenia, zwłaszcza gdy wykorzystują one całkowicie lub częściowo odnawialne źródła energii; oraz pomp ciepła. Jednocześnie Dyrektywa wprowadza bardzo rygorystyczne wymagania co do zmniejszenia energochłonności budynków, a mianowicie od 2021 r. wszystkie nowe budynki będą musiały być blisko zero-energetyczne, przy czym budynki użyteczności publicznej już od 2019 r. Aby to uzyskać, kraje członkowskie muszą opracować i wdrożyć własne plany krajowe na rzecz wdrażania budownictwa blisko zero-energetycznego. Blisko zero-energetyczność oznacza zmniejszenie zapotrzebowania na energię użyteczną, wykorzystanie energii odnawialnych i wytwarzanie energii końcowej na miejscu, bezpośrednio u odbiorcy z możliwością jej sprzedaży do sieci. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Efektywności Energetycznej, która została przygotowana do wprowadzenia i przedstawiona w dniu r. jako Proposal COM(2011) 370 final, która ma zastąpić Dyrektywę 2004/8/EC i 2006/32/EC. Dyrektywa ta, podobnie jak dwie poprzednie, nakazuje wprowadzenie daleko idących działań na rzecz efektywności energetycznej w budownictwie, zarówno nowym, jak i poddanym modernizacji, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania energii odnawialnej. Poza systemami fotowoltaicznymi autonomicznymi stosowanymi w budownictwie, powszechnie używane są systemy autonomiczne wolnostojące, zasilające takie urządzenia, jak telefony alarmowe, znaki drogowe, boje morskie itp., położone z dala lub w pełnej izolacji od sieci elektroenergetycznej. Systemy wolnostojące korzystają jedynie z energii produkowanej przez ogniwa fotowoltaiczne, w związku z tym muszą być wyposażone w akumulator i urządzenia kontrolujące stopień naładowania akumulatora. Akumulator jest odłączany, gdy jest w pełni naładowany lub gdy zachodzi możliwość jego zbytniego rozładowania. Poza energetyką słoneczną rozproszoną małej i średniej skali, energetyka słoneczna coraz częściej staje się energetyką dużej skali, zsieciowaną z centralnymi systemami ciepłowniczymi i elektroenergetycznymi. Stan i perspektywy rozwoju energetyki słonecznej Od końca lat rozwój energetyki słonecznej jest bardzo dynamiczny na całym świecie, i to zarówno w odniesieniu do energetyki słonecznej cieplnej z kolektorami płaskimi i próżniowymi, jak i fotowoltaiki. Słoneczne elektrownie cieplne przede wszystkim z kolektorami skupiającymi i wieżowe z heliostatami zaczęły się intensywnie rozwijać dopiero od kilku lat. Na rys. 2 jest przedstawiony stan zastosowań energetyki słonecznej: cieplnej niskotemperaturowej związanej ze stosowaniem kolektorów słonecznych, cieplnej wysokotemperaturowej związanej ze stosowaniem koncentratów w cieplnych elektrowniach słonecznych oraz fotowoltaiki. Zgodnie z przedstawionymi danymi, w 2009 r. całkowita moc cieplna zainstalowana w instalacjach z kolektorami słonecznymi różnego typu wynosiła 189 GW, zaś energia wyprodukowana w tych instalacjach odpowiadała 137 TWh. Dla instalacji z ogniwami fotowoltaicznymi całkowita moc zainstalowana odpowiadała 23 GW, a energia elektryczna wyprodukowana w ciągu roku to 24 TWh. Moc zainstalowana w cieplnych elektrowniach słonecznych wynosiła 0,7 GW, a wyprodukowana energia elektryczna wyniosła 1,8 TWh. Ostatnio jest widoczna dywersyfikacja rynku energetyki słonecznej, zarówno co do rodzaju potrzeb energetycznych, jak i wielkości zainstalowanej mocy. Systemy energetyki słonecznej coraz sprawniej i bardziej niezawodnie spełniają różnorodne wymagania energetyczne. Niektóre technologie, jeszcze kilka lat temu uznawane za nieefektywne w krajach o gorszych warunkach nasłonecznienia, dzięki postępowi technologicznemu znacznie poprawiły swoją sprawność konwersji energii i niezawodność działania. W odniesieniu do słonecznej energetyki cieplnej słoneczne systemy grzewcze są stosowane nie tylko do podgrzewania wody użytkowej (jak się działo do niedawna), ale coraz częściej do ogrzewania pomieszczeń, czy ich 60

5 Energetyka słoneczna budynku Konwersja energii promieniowania słonecznego FOTOTERMICZNA FOTOWOLTAICZNA Systemy grzewcze z kolektorami Systemy pasywne budynku Ogniwa, panele fotowoltaiczne Posadowione zintegrowane Systemy hybrydowe aktywno - pasywne Rozwiązania zintegrowane PV/T Rys. 1. Podstawowe formy konwersji energii promieniowania słonecznego i rozwiązania technologiczne wykorzystywane w budownictwie

6 Wg W. Weiss, AEE INTEC, EUROSUN2010 Energetyka słoneczna 2009 r. B Rys. 2. Stan zastosowań energetyki słonecznej na tle innych energii odnawialnych wg [3] Koszt produkcji energii elektrycznej z fotowoltaiki źródeł konwencjonalnych!/kwh Konkurencyjność fotowoltaiki 900 h/a: 0,60!/kWh 1800 h/a: 0,30!/kWh 0.4 fotowoltaika en. konw.(szczyt) en. konw. (poza szczytem) Rys. 3. Przewidywana zmiana kosztów produkcji energii elektrycznej z systemów fotowoltaicznych wg [EPIA Roadmap, 2004, PV NET Roadmap] [7]

7 chłodzenia (skojarzenie instalacji z kolektorami słonecznymi cieczowym z urządzeniami chłodniczymi sorpcyjnymi) [4]. Ogniwa fotowoltaiczne są stosowane nie tylko do zasilania elektronicznych urządzeń kieszonkowych (np. kalkulatory), czy małych urządzeń autonomicznych (znaki drogowe, parkometry, lampy małej mocy), ale w postaci modułów i paneli fotowoltaicznych różnej wielkości dostarczają energię elektryczną dla coraz większej liczby różnych odbiorców. Są stosowane w budownictwie, transporcie (samochody i inne pojazdy, statki i inne obiekty pływające), wojsku (wyposażenie indywidualne żołnierzy, pojazdy, obiekty budowlane), badaniach kosmicznych (statki kosmiczne, stacje, satelity). Zmienia się wielkość samych kolektorów słonecznych i modułów fotowoltaicznych, powstają tzw. wielkopowierzchniowe kolektory i moduły PV wykorzystywane w systemach dużych mocy. Coraz więcej buduje się instalacji wielkogabarytowych, w postaci pól kolektorów słonecznych (o powierzchniach od kilkuset do kilkunastu tysięcy metrów kwadratowych), skojarzonych z osiedlowymi i centralnymi sieciami ciepłowniczymi, a także pól modułów fotowoltaicznych (o powierzchniach od kilkuset do kilkuset tysięcy metrów kwadratowych), stanowiących fotowoltaiczne elektrownie słoneczne dużych mocy. Fotowoltaika to obecnie najszybciej rozwijająca się dziedzina naukowa i gałąź przemysłu. Rozwój i perspektywy fotowoltaiki Obecnie podstawowym materiałem stosowanym do produkcji ogniw fotowoltaicznych jest krzem, który jest używany w postaci krystalicznej jako monokrystaliczny, polikrystaliczny lub cienkowarstwowy, amorficzny. Ogniwa monokrystaliczne wykazują najwyższe sprawności konwersji spośród ogniw krzemowych, ale ich produkcja jest najbardziej energochłonna, a w konsekwencji najdroższa. W badaniach laboratoryjnych pojedyncze ogniwa osiągają sprawności rzędu nawet 28%. Na rynku dostępne są (produkowane na masową skalę) ogniwa o sprawności rzędu 17-18%. Na ogniwa PV mogą też być wykorzystywane inne złożone półprzewodniki, do których należy CiS (selenek indowo-miedziawy). Wysoką, większą niż 30%, sprawność uzyskuje się w ogniwach z arsenku galu (GaAs) i jego związków. Ogniwa te są jednak bardzo drogie i dlatego stosuje się je w pojazdach kosmicznych lub systemach z koncentratorami promieniowania słonecznego. Nowoczesne technologie materiałowe ogniw fotowoltaicznych to przede wszystkim ogniwa cienkowarstwowe, w których stosuje się bardzo cienkie, a przy tym bardzo drogie, warstwy materiału półprzewodnikowego umieszczonego na podłożach z innego (taniego) materiału o dużej powierzchni. Do technologii materiałowych cienkowarstwowych zalicza się ogniwa wykonane z krzemu amorficznego (a-si) (tzw. brudny krzem) i jego stopów (a-sige, a-sic). Ogniwa z krzemu amorficznego są powszechnie stosowane w urządzeniach wymagających małej mocy zasilania (np. kalkulatory kieszonkowe), ale także w systemach zintegrowanych z budownictwem. Ogniwa z krzemu amorficznego i ich moduły są produkowane w dowolnych kształtach i rozmiarach. Do wytwarzania ogniw cienkowarstwowych stosuje się też tellurek kadmu (CdTe) i selenek indowo-miedziawy (CIS Copper Indium diselenide). Obecnie rynek fotowoltaiki w 90% stanowią technologie krzemowe, a 10% to technologie cienkowarstwowe [5][6][7]. Do podstawowych technologii krzemowych należą: krzem monokrystaliczny (Cz-Si); krzem multikrystaliczny (mc-si); krzem typu ribbon. Do pozostałych 10% technologii cienkowarstwowych należą: krzem amorficzny (a-si); telurek kadmu (CdTe); selenek indowo-miedziawy (CIS Copper Indium diselenide). Ogniwa cienkowarstwowe powstają przez nakładanie bardzo cienkich warstw z materiałów półprzewodnikowych na podłoże ze szkła, lub stali, stali giętkiej i folii plastikowych. Koszt podłoża i samych materiałów półprzewodnikowych jest niski w porównaniu z typowymi ogniwami krzemowymi, ze względu na znacznie mniejsze zużycie samego surowca i energii w czasie produkcji ogniw. Przy produkcji ogniw cienkowarstwowych wymagane są znacznie niższe temperatury w czasie procesu produkcyjnego, niż przy produkcji ogniw krystalicznych, a w konsekwencji koszty pracy są niższe. Masowa produkcja ogniw cienkowarstwowych jest łatwiejsza, ponieważ ogniwa cienkowarstwowe są produkowane w postaci bardzo dużych i zintegrowanych modułów, połączonych ze sobą szeregowo. Dynamiczny rozwój badań i przemysłu fotowoltaiki w ciągu ostatnich 20 lat spowodował, że cena modułów spadła aż o 20%. Koszt wytwarzania energii z ogniw fotowoltaicznych w 1990 r. wahał się od 55 do 110 eurocentów/kwh. Natomiast ostatnio kształtuje się na poziomie nr 3 (9)

8 22-44 eurocentów/kwh. Oczekuje się, że dzięki dalszemu rozwojowi tej technologii w 2020 r. zostanie osiągnięty poziom eurocentów/kwh, a w 2030 r eurocentów/kwh [7]. Należy zaznaczyć, że niższy koszt odnosi się do państw o lepszych warunkach nasłonecznienia (usłonecznienie 1800 godzin/rok), wyższy koszt do regionów o gorszych warunkach (usłonecznienie 900 godzin/rok). Przewidywaną zmianę kosztów produkcji energii elektrycznej z systemów fotowoltaicznych przedstawia rys. 3. Obecnie energia elektryczna z systemów fotowoltaicznych jest droższa od energii z paliw konwencjonalnych. Z uwagi na wysokie ceny systemów podłączonych do sieci, czas zwrotu nakładów inwestycyjnych jest długi. Przewiduje się jednak, że ok r. w Europie środkowej energia elektryczna z systemów fotowoltaicznych stanie się konkurencyjna w stosunku do energii konwencjonalnej produkowanej w szczycie i ok r. w stosunku do energii produkowanej poza szczytem, co przedstawia rys. 3. Według prognoz EPIA w 2020 r. koszt instalacji powinien wynosić od 2 do 4 EUR/W p [7]. W 1991 r. całkowita moc modułów PV wyprodukowanych na świecie, głównie w USA, wynosiła 55,4 MW. W 2001 r. było to 386 MW, a produkcja koncentrowała się w Japonii, Europie i USA, a w 2009 r. było to aż MW, głównie w Chinach, Europie i Japonii [5]. Charakterystyczny jest coraz bardziej widoczny udział Chin na światowym rynku produkcji ogniw/modułów fotowoltaicznych. Obecnie największą instalacją fotowoltaiczną na świecie jest system Parque Fotovoltaico Olmedilla de Alarcon w Hiszpanii. Tę instalację o mocy 60 MW p stanowi 240 km 2 ogniw fotowoltaicznych krzemowych, a każdy pojedynczy moduł ma moc 235W p. Dzienna produkcja energii odpowiada 850 MWh. Inne duże instalacje fotowoltaiczne to: Strasskirchen, Niemcy, moc 54 MW, zastosowana technologia to krzem krystaliczny; Turnow-Preilack, Niemcy, moc 55 MW, krzem krystaliczny; Puertollano, Hiszpania, moc 50 MW, krzem krystaliczny; Moura, Portugalia, moc 46 MW, krzem krystaliczny; Brands, Niemcy, moc 40 MW, technologia cienkowarstwowa CdTe; Blythe, Kalifornia, USA, moc 21 MW, technologia cienkowarstwowa CdTe. Obecnie w trakcie budowy są elektrownie słoneczne fotowoltaiczne: Carizio Plain, Kalifornia, USA, moc 688 MW, technologia cienkowarstwowa CdTe, planowane ukończenie inwestycji 2012 r.; Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Ontario, Kanada, moc 625 MW, technologia cienkowarstwowa CdTe i CIGS, planowane ukończenie inwestycji 2014 r.; południowa Kalifornia, USA, moc 250 MW, technologia cienkowarstwowa CdTe i CIGS, planowane ukończenie inwestycji 2013 r. Skala powyższych inwestycji i zainstalowana moc pokazują, czym stają się współczesne technologie fotowoltaiczne energetyki słonecznej. Świadczy również o tym, że technologia ta nie może być już ignorowana, a powinna być poważnie brana pod uwagę przy tworzeniu perspektyw rozwoju sektora elektroenergetycznego w przyszłości. Literatura [1] Chwieduk D. Energetyka słoneczna budynku, Arkady, [2] M. Souliotis, Y. Tripanagnostopoulo, S. Kalogirou. Thermosiphonic Hybrid PV/T Solar Systems. Polska Energetyka Słoneczna, No 1-4/2009, 1/2010, pp , Polskie Towarzystwo Energetyki Słonecznej. [3] W. Weiss, Solar energy prospects. Proceedings of the 2010 ISES Europe Solar Energy Congress, Graz, Austria, October [4] R. Critoph. Solar Thermal Cooling Technologies. pp Renewable Energy. Innovative Technologies and New Ideas. Warsaw University of Technology, Polish Solar Energy Society, Warsaw [5] L. Kazmierski, Solar Photovoltaics Technology: No Longer an Outlier. Proceedings of the 2010 World Renewable Energy Congress, Abu Dhabi, UAE, September [6] Renewables for Heating and Cooling. Untapped Potential. RETD Renewable Energy Technology Deployment. OECD/IEA [7] Raport EC Directoriat General, Joint Research Center, Status Report 2004, Energy End USE Efficiency and Electricity from Biomass, Wind, Photovoltaics in the EU, Ed. A. Jaeger- Waldau. Prof. dr hab. inż. Dorota Chwieduk jest pracownikiem Zakładu Aparatury Procesowej i Chłodnictwa w Instytucie Techniki Cieplnej Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej. Od 1993 r. jest członkiem Sekcji Termodynamiki i Komitetu Termodynamiki i Spalania PAN, a od 1996 r. Sekcji Fizyki Budowli i Materiałów Budowlanych Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN. Założycielka i przewodnicząca Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Słonecznej (ISES), od 2009 r. przewodnicząca Europejskiego Stowarzyszenia Energetyki Słonecznej (ISES-Europe). Autorka ponad 200 artykułów i publikacji naukowych, w tym ośmiu książek (trzy monografie). W 2006 r. została powołana przez Komisarza ds. Nauki Komisji Europejsiej do Grupy Doradczej ds. Energii, AGE Advisory Group on Energy. 64

SYSTEMY I URZĄDZENIA SŁONECZNE

SYSTEMY I URZĄDZENIA SŁONECZNE Dorota Chwieduk SYSTEMY I URZĄDZENIA SŁONECZNE Niskotemperaturowe kolektory bez osłon są to absorbery w postaci elastycznych czarnych elementów rurowych, mat lub płytek. Najczęściej kolektory te układane

Bardziej szczegółowo

Ogniwa fotowoltaiczne

Ogniwa fotowoltaiczne Ogniwa fotowoltaiczne Systemy fotowoltaiczne wykorzystują zjawisko konwersji energii słonecznej na energię elektryczną. Wykonane są z głównie z krzemu. Gdy na ogniwo padają promienie słoneczne pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku dr inż. Adrian Trząski MURATOR 2015, JAKOŚĆ BUDYNKU: ENERGIA * KLIMAT * KOMFORT Warszawa 4-5 Listopada 2015 Charakterystyka energetyczna budynku

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju energetyki słonecznej cieplnej

Perspektywy rozwoju energetyki słonecznej cieplnej Perspektywy rozwoju energetyki słonecznej cieplnej DOROTA CHWIEDUK Instytut Techniki Cieplnej WydziałMechaniczny Energetyki i Lotnictwa Politechnika Warszawska POLEKO 2.11.2010 Poznań Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Instalacje z kolektorami pozyskującymi energię promieniowania słonecznego (instalacje słoneczne)

Instalacje z kolektorami pozyskującymi energię promieniowania słonecznego (instalacje słoneczne) Czyste powietrze - odnawialne źródła energii (OZE) w Wyszkowie 80% dofinansowania na kolektory słoneczne do podgrzewania ciepłej wody użytkowej dla istniejących budynków jednorodzinnych Instalacje z kolektorami

Bardziej szczegółowo

Fotowoltaika ile to kosztuje?

Fotowoltaika ile to kosztuje? Fotowoltaika ile to kosztuje? Autor: dr hab. Ewa KlugmannRadziemska, prof. nadzw. PG, Politechnika Gdańska ( Czysta Energia nr 11/2010) Według Międzynarodowej Agencji Energii (IEA) energia słoneczna może

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY KLIMATYZACJI BUDYNKÓW ZASILANE ENERGIĄ PROMIENIOWANIA SŁONECZNEGO

SYSTEMY KLIMATYZACJI BUDYNKÓW ZASILANE ENERGIĄ PROMIENIOWANIA SŁONECZNEGO MICHAŁ TURSKI SYSTEMY KLIMATYZACJI BUDYNKÓW ZASILANE ENERGIĄ PROMIENIOWANIA SŁONECZNEGO Promotor: Dr hab. inż. ROBERT SEKRET, Prof. PCz Częstochowa 2010 1 Populacja światowa i zapotrzebowanie na energię

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 7 września 2012. dr inż. Ryszard Wnuk Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. rwnuk@kape.gov.pl

Warszawa, 7 września 2012. dr inż. Ryszard Wnuk Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. rwnuk@kape.gov.pl XLIV spotkanie Forum Energia Efekt Środowisko NFOŚiGW Warszawa, 7 września 2012 Domy słoneczne i magazynowanie ciepła dr inż. Ryszard Wnuk Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. rwnuk@kape.gov.pl 1

Bardziej szczegółowo

108 Rozwiązania materiałowe, konstrukcyjne i eksploatacyjne ogniw fotowoltaicznych

108 Rozwiązania materiałowe, konstrukcyjne i eksploatacyjne ogniw fotowoltaicznych 108 Rozwiązania materiałowe, konstrukcyjne i eksploatacyjne ogniw fotowoltaicznych Rys. 4.6. Panel fotowoltaiczny z ogniw polikrystalicznych w parku ITER na Teneryfie Rys. 4.7. Wybrane etapy ewolucji sprawności

Bardziej szczegółowo

12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA

12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA 12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA 266 www.immergas.com.pl FOTOWOLTAIKA IMMERGAS NOWOCZESNE SYSTEMY GRZEWCZE 12. Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Podstawy prawne Dyrektywa 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii słonecznej

Wykorzystanie energii słonecznej Wykorzystanie energii słonecznej Instalacje słonecznego ogrzewania Część 1 Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska ŚWIAT -- MAPA ROCZNEGO NASŁONECZNIENIA CAŁKOWITEGO -- energia pierwotna (surowa) Polska: Średnie

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU Adam Hernas Warszawa 21 luty 2013 r. www.solartime.pl PRZYCZYNY PODJĘCIA TEMATU Osiągnięcie 20 % oszczędności w zużyciu energii pierwotnej w Unii do 2020

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii Temat: Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych modułu ogniw fotowoltaicznych i sprawności konwersji

Bardziej szczegółowo

Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię?

Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię? Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię? Budynki o ujemnym potencjale energetycznym są szczytem w dążeniu do oszczędności energetycznych w budownictwie.

Bardziej szczegółowo

Energia emitowana przez Słońce

Energia emitowana przez Słońce Energia słoneczna i ogniwa fotowoltaiczne Michał Kocyła Problem energetyczny na świecie Przewiduje się, że przy obecnym tempie rozwoju gospodarczego i zapotrzebowaniu na energię, paliw kopalnych starczy

Bardziej szczegółowo

Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego

Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego Stanisław Grygierczyk Park Naukowo-Technologiczny Euro-Centrum 23.09.2016., Bielsko-Biała Czym jest Park Naukowo-Technologiczny?

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w domu energooszczędnym i pasywnym

Odnawialne źródła energii w domu energooszczędnym i pasywnym Odnawialne źródła energii w domu energooszczędnym i pasywnym Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OŹE) jest ważnym warunkiem realizacji budownictwa energooszczędnego oraz pasywnego. Urządzenia i

Bardziej szczegółowo

Technologia produkcji paneli fotowoltaicznych

Technologia produkcji paneli fotowoltaicznych partner modułów Technologia produkcji paneli Polsko-Niemieckie Forum Energetyki Słonecznej 07.06.2013r GE partner modułów Fotowoltaika zasada działania GE partner modułów GE partner modułów Rodzaje ogniw

Bardziej szczegółowo

FOTOWOLTAIKA KATALOG PRODUKTÓW

FOTOWOLTAIKA KATALOG PRODUKTÓW FOTOWOLTAIKA KATALOG PRODUKTÓW 2 20 LAT DOŚWIADCZENIA FOTOWOLTAIKA: EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA Fotowoltaika, technologia umożliwiająca przemianę promieniowania słonecznego bezpośrednio na energię

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Co to jest fotowoltaika? Okiem praktyka.

Co to jest fotowoltaika? Okiem praktyka. Co to jest fotowoltaika? Okiem praktyka. Fotowoltaika greckie słowo photos światło nazwisko włoskiego fizyka Allessandro Volta odkrywcy elektryczności Zjawisko pozyskiwania energii z przetworzonego światła

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu i ciepła

Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu i ciepła Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu i ciepła Fotowoltaika, technologia umożliwiająca przemianę światła słonecznego bezpośrednio na energię elektryczną, jest jednym z najszybciej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE

Ćwiczenie 3 WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE Ćwiczenie WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE Opis stanowiska pomiarowego Stanowisko do wyznaczania charakterystyk prądowo napięciowych

Bardziej szczegółowo

SYSTEM SOLARNY - 100 kw GENESIS SOLAR INVERTER. on-grid

SYSTEM SOLARNY - 100 kw GENESIS SOLAR INVERTER. on-grid SYSTEM SOLARNY - 100 kw GENESIS SOLAR INVERTER on-grid PRODUKUJ ENERGIĘ I SPRZEDAWAJ JĄ Z ZYSKIEM Systemy fotowoltaiczne to nie tylko sposób na obniżenie rachunków za prąd, to również sposób na uzyskanie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Możliwości rozwoju fotowoltaiki w województwie lubelskim

Możliwości rozwoju fotowoltaiki w województwie lubelskim Możliwości rozwoju fotowoltaiki w województwie lubelskim Prof. dr hab. inż. Jan M. Olchowik Instytut Inżynierii Odnawialnych Źródeł Energii Politechnika Lubelska Polskie Towarzystwo Fotowoltaiczne Stan

Bardziej szczegółowo

Światowe zasoby energii słonecznej i kierunki ich wykorzystania

Światowe zasoby energii słonecznej i kierunki ich wykorzystania Światowe zasoby energii słonecznej i kierunki ich wykorzystania Autor: Marek Łukasz Michalski, Politechnika Krakowska ( Czysta Energia grudzień 2006) Energia słoneczna docierająca na Ziemię jest kilka

Bardziej szczegółowo

Badanie baterii słonecznych w zależności od natężenia światła

Badanie baterii słonecznych w zależności od natężenia światła POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Elektroenergetyki, Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej Przemiany energii laboratorium Ćwiczenie Badanie baterii słonecznych w zależności od natężenia światła

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja AHK, Warszawa 10 czerwca 2014 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych w Polsce Źródło:

Bardziej szczegółowo

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8)

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Name, Affiliation Krzysztof Wojdyga, Marcin Lec, Rafal Laskowski Warsaw University of technology E-mail krzysztof.wojdyga@is.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 Energia słoneczna systemy PV

Wykład 4 Energia słoneczna systemy PV WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA Odnawialne źródła energii dla budynków Wykład 4 Energia słoneczna systemy PV page 2 PV historia 1839 Edmund Becquerel odkrycie zjawiska fotowoltaicznego, pierwsze ogniwo wykonano

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI Odnawialne Źródła Energii () PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI CO TO JEST? Energia odnawialna to taka, której źródła są niewyczerpalne i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technika grzewcza

Innowacyjna technika grzewcza Innowacyjna technika grzewcza analiza ekonomiczna 2015 pompy ciepła mikrokogeneracja kondensacja instalacje solarne fotowoltaika ogniwa paliwowe Łukasz Sajewicz Viessmann sp. z o. o. 1. Struktura zużycia

Bardziej szczegółowo

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia.

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia. Pompy ciepła Zasada działania pompy ciepła polega na pozyskiwaniu ciepła ze środowiska ( wody, gruntu i powietrza) i przekazywaniu go do odbiorcy jako ciepło grzewcze. Ciepło pobrane z otoczenia sprężane

Bardziej szczegółowo

Energia ze źródeł odnawialnych Fotowoltaika PROSUMENT korzyści dla użytkownika Marcin Karolak Piotr Nowakowski Ryszard Wnuk

Energia ze źródeł odnawialnych Fotowoltaika PROSUMENT korzyści dla użytkownika Marcin Karolak Piotr Nowakowski Ryszard Wnuk Energia ze źródeł odnawialnych Fotowoltaika PROSUMENT korzyści dla użytkownika Marcin Karolak Piotr Nowakowski Ryszard Wnuk www.kape.gov.pl Krajowa Agencja Poszanowania Energii 1 KRAJOWA AGENCJA POSZANOWANIA

Bardziej szczegółowo

Technologia smart grid a pompy ciepła

Technologia smart grid a pompy ciepła Technologia smart grid a pompy ciepła Autor: Paweł Lachman - prezes Zarządu, Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła ("Czysta Energia" - grudzień 2014) Aby osiągnąć najwyższą możliwą efektywność

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG 69 Spotkanie Forum EEŚ Warszawa, NFOŚiGW 28 stycznia 2015 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

FOTOWOLTAIKA - wytwarzanie energii elektrycznej ze światła

FOTOWOLTAIKA - wytwarzanie energii elektrycznej ze światła FOTOWOLTAIKA - wytwarzanie energii elektrycznej ze światła Energetyka słoneczna z roku na rok cieszy się rosnącym zainteresowaniem inwestorów. Każda wyprodukowana ze słońca kilowatogodzina pozwala ograniczyć

Bardziej szczegółowo

TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk. Ryszard Dawid

TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk. Ryszard Dawid TEHACO Sp. z o.o. ul. Barniewicka 66A 80-299 Gdańsk Ryszard Dawid Olsztyn, Konferencja OZE, 23 maja 2012 Firma TEHACO Sp. z o.o. została założona w Gdańsku w 1989 roku -Gdańsk - Bielsko-Biała - Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Jarosław Korczyński

Mgr inż. Jarosław Korczyński Mgr inż. Jarosław Korczyński + projekt elektrowni PV Pod patronatem: Copyright by Jarosław Korczyński ISBN 978-83-272-4452-9 Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części

Bardziej szczegółowo

Możliwości wykorzystania energii promieniowania słonecznego w północnozachodniej

Możliwości wykorzystania energii promieniowania słonecznego w północnozachodniej POLITECHNIKA SZCZECIŃSKA Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ Możliwości wykorzystania energii promieniowania słonecznego w północnozachodniej Polsce ZBIGNIEW ZAPAŁOWICZ

Bardziej szczegółowo

WYKORZ R YST S AN G I S Ł S ONEC ZNEJ A C E E E G R EW CZE I D R KCJI E N G I E EK TRY R CZNE N J Ann n a n P a P w a la l k a,, B APE P E S A

WYKORZ R YST S AN G I S Ł S ONEC ZNEJ A C E E E G R EW CZE I D R KCJI E N G I E EK TRY R CZNE N J Ann n a n P a P w a la l k a,, B APE P E S A WYKORZYSTANIE ENERGII SŁONECZNEJ NA CELE GRZEWCZE I DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ Anna Pawlak, BAPE SA Gdańsk 23.03.2009 r. ENERGIA PROMIENIOWANIA SŁONECZNEGO - ZALETY: źródło energii niekonwencjonalnej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie OZE i mikrokogeneracji. nzeb. dr inż. Adrian Trząski

Zastosowanie OZE i mikrokogeneracji. nzeb. dr inż. Adrian Trząski Zastosowanie OZE i mikrokogeneracji w budynkach nzeb dr inż. Adrian Trząski Kryterium - zapotrzebowanie na energię pierwotną Wymagania nzeb WT 2013 ogrzewanie i cwu Wymagania nzeb WT 2013 chłodzenie Wymagania

Bardziej szczegółowo

Lokalne systemy energetyczne

Lokalne systemy energetyczne 2. Układy wykorzystujące OZE do produkcji energii elektrycznej: elektrownie wiatrowe, ogniwa fotowoltaiczne, elektrownie wodne (MEW), elektrownie i elektrociepłownie na biomasę. 2.1. Wiatrowe zespoły prądotwórcze

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH W KRAJU

PERSPEKTYWY ROZWOJU INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH W KRAJU PERSPEKTYWY ROZWOJU INSTALACJI FOTOWOLTAICZNYCH W KRAJU Światowy potencjał energii odnawialnej i nieodnawialne Roczny strumień energii promieniowania słonecznego docierający do powierzchni Ziemi przekracza

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Energia na jutro Technologie stosowane w energetyce odnawialnej 15.09.2014 1 Typowy podział energii odnawialnych: 1) 2) 3) 4) 5) 2 Typowy

Bardziej szczegółowo

Inteligentny dom plus-energetyczny. Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski

Inteligentny dom plus-energetyczny. Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski Inteligentny dom plus-energetyczny Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski Dyrektywa 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków 40% energii zużywanej w UE wykorzystywana jest

Bardziej szczegółowo

Polecamy tytuły: Kolektory słoneczne i fotoogniwa w Twoim domu ( Wojciech Oszczak) Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła (Wojciech Oszczak)

Polecamy tytuły: Kolektory słoneczne i fotoogniwa w Twoim domu ( Wojciech Oszczak) Ogrzewanie domów z zastosowaniem pomp ciepła (Wojciech Oszczak) Nagroda Rektora Politechniki Warszawskiej za najlepszą książkę techniczną o charakterze dydaktycznym zaprezentowaną na VII Targach Książki Akademickiej i Naukowej ACADEMIA 2013 Nagroda Leonardo 2014 za

Bardziej szczegółowo

Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta Kościerzyna. Projekt. Prezentacja r.

Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta Kościerzyna. Projekt. Prezentacja r. Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe miasta Kościerzyna Projekt Prezentacja 22.08.2012 r. Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. 1 Założenia do planu. Zgodność

Bardziej szczegółowo

5.5. Możliwości wpływu na zużycie energii w fazie wznoszenia

5.5. Możliwości wpływu na zużycie energii w fazie wznoszenia SPIS TREŚCI Przedmowa... 11 Podstawowe określenia... 13 Podstawowe oznaczenia... 18 1. WSTĘP... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Energia w obiektach budowlanych... 24 1.3. Obszary wpływu na zużycie energii

Bardziej szczegółowo

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej Technik urządzeo i systemów Nauka trwa 4 lata, absolwent uzyskuje tytuł zawodowy: Technik urządzeń i systemów, wyposażony jest w wiedzę i umiejętności niezbędne do organizowania i wykonywania prac związanych

Bardziej szczegółowo

Instalacje fotowoltaiczne w inteligentnych miastach

Instalacje fotowoltaiczne w inteligentnych miastach Instalacje fotowoltaiczne w inteligentnych miastach DOROTA CHWIEDUK Instytut Techniki Cieplnej WydziałMechaniczny Energetyki i Lotnictwa Politechnika Warszawska 14.05.2013 Poznań Zintegrowane planowanie

Bardziej szczegółowo

Systemy hybrydowe PVT

Systemy hybrydowe PVT Systemy hybrydowe Pompa ciepła kolektory słoneczne PVT System 1 równoległy (powszechnie oferowany przez producentów pomp ciepła i/lub kolektorów słonecznych takich jak Viessmann, Vaillant, Nibe, Bosch,

Bardziej szczegółowo

Czy rewolucja energetyczna nadejdzie także do Polski?

Czy rewolucja energetyczna nadejdzie także do Polski? Czy rewolucja energetyczna nadejdzie także do Polski? W najbliższych dniach sejm zadecyduje o przyszłości energetyki odnawialnej w Polsce. Poparcie dla rozwoju tych technologii wyraża aż trzy czwarte społeczeństwa.

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ SZPITALA

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ SZPITALA POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ SZPITALA Poprawę efektywności energetycznej budynków szpitala osiągnięto przez: Ocieplenie budynków Wymianę okien i drzwi zewnętrznych Modernizację instalacji centralnego

Bardziej szczegółowo

Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u.

Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u. Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u. Do tej pory ze względu na obowiązujące prawo budowlane nie analizowano wpływu sprawności systemu grzewczego na końcowe zużycie energii

Bardziej szczegółowo

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski Źródła Źródła energii energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski bitumiczne, pierwiastki promieniotwórcze (uran,

Bardziej szczegółowo

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin.

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin. Zakres tematyczny: Moduł I Efektywność energetyczna praktyczne sposoby zmniejszania zużycia energii w przedsiębiorstwie. Praktyczne zmniejszenia zużycia energii w budynkach i halach przemysłowych. Instalacje

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii I stopień (I stopień/ II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki/praktyczny)

Odnawialne Źródła Energii I stopień (I stopień/ II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki/praktyczny) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2016/2017 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie MI z dn r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku...

Rozporządzenie MI z dn r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku... 1 Certyfikacja energetyczna budynków Rozporządzenie MI z dn. 6.11.2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku... 2 Dyrektywa 2002/91/EC i Rozporządzenia: nakładają obowiązek

Bardziej szczegółowo

13.1. Definicje Wsparcie kogeneracji Realizacja wsparcia kogeneracji Oszczędność energii pierwotnej Obowiązek zakupu energii

13.1. Definicje Wsparcie kogeneracji Realizacja wsparcia kogeneracji Oszczędność energii pierwotnej Obowiązek zakupu energii 13.1. Definicje 13.2. Wsparcie kogeneracji 13.3. Realizacja wsparcia kogeneracji 13.4. Oszczędność energii pierwotnej 13.5. Obowiązek zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu. 13.6. Straty

Bardziej szczegółowo

Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne?

Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne? Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne? Podgrzewanie wody basenowej wymaga starannego doboru systemu dla uzyskania jak najwyższego komfortu cieplnego oczekiwanego przez

Bardziej szczegółowo

Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny

Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny Bielsko Biała, 25.09.2015 Łukasz Sajewicz 2015 Viessmann Werke Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny Integracja PV z innymi systemami dom plus energetyczny Fakty dotyczące instalacji PV

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna najlepszym narzędziem do budowy bezpieczeństwa energetycznego Polski

Efektywność energetyczna najlepszym narzędziem do budowy bezpieczeństwa energetycznego Polski Efektywność energetyczna najlepszym narzędziem do budowy bezpieczeństwa energetycznego Polski Wojciech Stępniewski WWF Klimat i Energia Warszawa, Listopad 2009 Jak ograniczać emisję CO 2 do atmosfery Efektywność

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów WKiCh (03)

Projektowanie systemów WKiCh (03) Projektowanie systemów WKiCh (03) Przykłady analizy projektowej dla budynku mieszkalnego bez chłodzenia i z chłodzeniem. Prof. dr hab. inż. Edward Szczechowiak Politechnika Poznańska Wydział Budownictwa

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Plan rozwoju mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii do 2020 roku

Plan rozwoju mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii do 2020 roku 63 spotkanie Forum Energia -Efekt - Środowisko", NFOŚiGW, 11 lipca 2013 roku Plan rozwoju mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii do 2020 roku założenia krajowej mapy drogowej Grzegorz Wiśniewski Instytut

Bardziej szczegółowo

Polish non-paper on the EU strategy for heating and cooling

Polish non-paper on the EU strategy for heating and cooling Polish non-paper on the EU strategy for heating and cooling Jednym z głównych celów każdego państwa jest zapewnienie swoim obywatelom komfortu cieplnego 1. Aby móc to uczynić w warunkach geograficznych

Bardziej szczegółowo

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ Dwie grupy technologii: układy kogeneracyjne do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystujące silniki tłokowe, turbiny gazowe,

Bardziej szczegółowo

Energetyka komunalna teraźniejszość i wyzwania przyszłości Jak obniżyć koszty energii w przedsiębiorstwie i energetyce komunalnej

Energetyka komunalna teraźniejszość i wyzwania przyszłości Jak obniżyć koszty energii w przedsiębiorstwie i energetyce komunalnej Konferencja Energetyka komunalna teraźniejszość i wyzwania przyszłości Jak obniżyć koszty energii w przedsiębiorstwie i energetyce komunalnej 2016.04.08 Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA PRODUCENTA I ODBIORCY ENERGII Z SAMORZĄDEM dla realizacji ISE w przestrzeni pilotażowej na przykładzie regionu olkuskiego.

WSPÓŁPRACA PRODUCENTA I ODBIORCY ENERGII Z SAMORZĄDEM dla realizacji ISE w przestrzeni pilotażowej na przykładzie regionu olkuskiego. Henryk Kaliś FORUM Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu WSPÓŁPRACA PRODUCENTA I ODBIORCY ENERGII Z SAMORZĄDEM dla realizacji ISE w przestrzeni pilotażowej na przykładzie regionu olkuskiego. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA Spotkanie na temat możliwości dofinansowania montażu instalacji odnawialnych źródeł energii (fotowoltaika, solary, pompy ciepła) czerwiec 2017r.

Bardziej szczegółowo

Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce

Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego rozwoju w KAPE S.A., adiunkt na Wydziale Inżynierii Lądowej PW 2010-07-13

Bardziej szczegółowo

Wpływ elementów budynku na jego charakterystykę energetyczną

Wpływ elementów budynku na jego charakterystykę energetyczną Wpływ elementów budynku na jego charakterystykę energetyczną Struktura zużycia energii w Europie według sektorów 32% Źródło: Eurima Podstawowe fakty i liczby 2006 Dyrektywa Europejska WE 2002/91 Celem

Bardziej szczegółowo

Rynek&urządzeń&grzewczych&w&Polsce& wobec&nowych&wymogów&ekologicznych& i&wymogów&etykietowania&energetycznego&

Rynek&urządzeń&grzewczych&w&Polsce& wobec&nowych&wymogów&ekologicznych& i&wymogów&etykietowania&energetycznego& Rynek&urządzeń&grzewczych&w&Polsce& wobec&nowych&wymogów&ekologicznych& i&wymogów&etykietowania&energetycznego& Przygotował:& Adolf&Mirowski,&Paweł&Lachman& 09&października&2013,&Poznań& Zużycie energii

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 13 Wykaz oznaczeń 20 Wykaz skrótów Energia Słońca Charakterystyka Słońca Promieniowanie emitowane z powierzchni

Przedmowa 13 Wykaz oznaczeń 20 Wykaz skrótów Energia Słońca Charakterystyka Słońca Promieniowanie emitowane z powierzchni Przedmowa 13 Wykaz oznaczeń 20 Wykaz skrótów 22 1. Energia Słońca 25 1.1. Charakterystyka Słońca 25 1.2. Promieniowanie emitowane z powierzchni Słońca 26 1.3. Zależności opisujące energię Słońca 29 1.3.1.

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Odnawialne źródła energii jako szansa zrównoważonego rozwoju regionalnego 09.10.2014 1 1. Zrównoważony rozwój 2. Kierunki rozwoju sektora

Bardziej szczegółowo

Półprzewodnikami wykorzystywanymi w fotowoltaice, w zależności od technologii, są: krzem amorficzny,

Półprzewodnikami wykorzystywanymi w fotowoltaice, w zależności od technologii, są: krzem amorficzny, Generacja energii elektrycznej Panele fotowoltaiczne umożliwiają produkcję energii elektrycznej dzięki tzw. efektowi fotowoltaicznemu Jest to zjawisko, które powoduje powstawanie siły elektromotorycznej

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacyjne Katowice

Ekoinnowacyjne Katowice Ekoinnowacyjne Katowice Ekoinnowacje w Polsce Stan obecny. Bariery rozwoju. Możliwości wsparcia Katowice, 08.12.2016 r. Plan prezentacji 1. Wstęp 2. Ekoinnowacje w Katowicach podmioty zewnętrzne 3. Ekoinnowacje

Bardziej szczegółowo

Sprężarkowo czy adsorpcyjnie? Metody produkcji chłodu przy pomocy ciepła sieciowego

Sprężarkowo czy adsorpcyjnie? Metody produkcji chłodu przy pomocy ciepła sieciowego Sprężarkowo czy adsorpcyjnie? Metody produkcji chłodu przy pomocy ciepła sieciowego Autor: Marcin Malicki - Politechnika Warszawska ( Energetyka cieplna i zawodowa nr 5/2013) W najbliższych latach spodziewać

Bardziej szczegółowo

PORADNIK INWESTORA. instalacje fotowoltaiczne Perez Photovoltaic

PORADNIK INWESTORA. instalacje fotowoltaiczne Perez Photovoltaic PORADNIK INWESTORA instalacje fotowoltaiczne Koncepcja instalacji Elektrownia fotowoltaiczna, będąca przedmiotem tego opracowania, przeznaczona jest do wytwarzania prądu przemiennego we współpracy z siecią

Bardziej szczegółowo

całkowite rozproszone

całkowite rozproszone Kierunek: Elektrotechnika, II stopień, semestr 1 Technika świetlna i elektrotermia Laboratorium Ćwiczenie nr 14 Temat: BADANIE KOLEKTORÓW SŁONECZNYCH 1. Wiadomości podstawowe W wyniku przemian jądrowych

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

II Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła Czas na aktywne wsparcie pomp ciepła

II Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła Czas na aktywne wsparcie pomp ciepła II Kongres Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła Czas na aktywne wsparcie pomp ciepła 17 października 2013, Warszawa Pompy ciepła wobec nowych wymogów ekoprojektu, wymogów etykietowania

Bardziej szczegółowo

Racjonalizacja gospodarki ciepłem w zespole budynków Politechniki Częstochowskiej

Racjonalizacja gospodarki ciepłem w zespole budynków Politechniki Częstochowskiej Racjonalizacja gospodarki ciepłem w zespole budynków Politechniki Częstochowskiej jako przykład efektywności wykorzystania i poszanowania energii w budynkach użyteczności publicznej Dr inż. Piotr LIS Prof.

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Warszawa, 4.11.2011. mgr inż. Dariusz Koc Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Warszawa, 4.11.2011. mgr inż. Dariusz Koc Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wymagania w zakresie ochrony cieplnej budynków w Polsce Optymalizacja standardu energetycznego budynków w projektowaniu Badania termowizyjne w diagnostyce cieplnej budynków Krajowa Agencja Poszanowania

Bardziej szczegółowo

Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u.

Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie c.w.u. Energooszczędność budynku a ZUŻYCIE energii na przygotowanie Energooszczędność w budownictwie Jerzy Żurawski* ) cz. 8 Do tej pory ze względu na obowiązujące prawo budowlane nie analizowano wpływu grzewczego

Bardziej szczegółowo

HYDRO KIT - nowe systemy ogrzewania podłogowego i produkcji wody użytkowej marki LG. Piątek, 15 Czerwiec :58

HYDRO KIT - nowe systemy ogrzewania podłogowego i produkcji wody użytkowej marki LG. Piątek, 15 Czerwiec :58 Polacy, tak jak reszta świata, zaczynają budować domy oraz budynki użyteczności z coraz większą świadomością kosztów eksploatacyjnych. Cały świat chętnie korzysta z bardziej ekonomicznych rozwiązań. Także

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych Program autorski obejmujący 16 godzin dydaktycznych (2 dni- 1 dzień teoria, 1 dzień praktyka) Grupy tematyczne Zagadnienia Liczba godzin Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii

Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Struktura zużycia energii w Polsce Ponad 13 mln istniejących mieszkań Blisko 1 mln mieszkań nie posiadających ocieplenia!

Bardziej szczegółowo

Energia słoneczna

Energia słoneczna Energia słoneczna Kolektor słoneczny to urządzenie zamieniające energię słoneczną na energię cieplną. Najczęściej wykorzystywane są płaskie kolektory słoneczne. Istnieją również tubowe kolektory próżniowe,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Prezentacja audiowizualna opracowana w ramach projektu Nowy Ekspert realizowanego przez Fundację Poszanowania Energii Projektowanie budynków niskoenergetycznych

Bardziej szczegółowo