Tomáš Adamec Miroslav Lysek

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tomáš Adamec Miroslav Lysek"

Transkrypt

1 Tomáš Adamec Miroslav Lysek Šenov Václavovice Řepiště Vratimov Sedliště Žabeň Paskov Kaňovice

2

3 Autor textů: Tomáš Adamec Autor fotografií: Miroslav Lysek

4 Słowo wstępne Cieszy mnie niezmiernie fakt, iż jestem autorem słowa wstępnego pierwszej książki na temat Regionu Bramy Śląskiej. Publikacja prezentuje w sposób ścisły, dokładny, a jednocześnie bardzo malowniczo wszystkie 8 miast i gmin, wchodzących w skład naszego mikroregionu. Na niemalże siedemdziesięciu stronach książki zaprezentowana jest zarówno historia, jak i współczesność regionu, a wszystko to wzbogacone ciekawymi tekstami autorstwa dra Tomasza Adamca oraz urokliwymi zdjęciami inżyniera Mirosława Lyska. Przerzucając kartki tej ciekawej publikacji byłem mile zaskoczony, jak wiele przepięknych miejsc znajduje się wokół naszych domów, ile potężnych drzew niemalże sięga samych chmur w naszych gminach i jak wiele najróżniejszych pomników możemy ujrzeć i podziwiać podczas spaceru. Czytając poszczególne teksty zdobyłem wiele nowych informacji i byłem zaskoczony, jak wiele wspólnych odnośników mają nasze gminy: począwszy od wspólnych właścicieli ziemskich, którzy niegdyś byli właścicielami tych posiadłości, począwszy od przeszłości rolniczej, która w XIX i XX wieku przenikała do rozwoju pobliskiego uprzemysłowionego regionu Ostrawska (wydobywanie węgla, produkcja żelaza w hutach, produkcja celulozy), poprzez liczne działania związkowe z początku XX wieku, a kończąc na współczesnym potencjale jakości mieszkań i turystyki wiejskiej w pobliżu dużych miast w okolicy. Obszar Regionu Bramy Śląskiej ma powierzchnię 71,5 km kwadratowych, a żyje tutaj obywateli, co czyni gęstość zaludnienia wynoszącą 320 mieszkańców przypadających na jeden kilometr kwadratowy. Współczesny krajobraz do złudzenia przypomina pierwotny krajobraz z tzw. rozproszoną śląską zabudową domków jednorodzinnych, wzbogacony gęstą zabudową nowych zabudowań rodzinnych. Cały obszar, czyli obywatele i miejscowe samorządy są w chwili obecnej pod dużym naciskiem ze strony właścicieli gruntów, biur nieruchomości jak również potencjonalnych inwestorów budowlanych, którzy mają na celu rozbudowę tego terenu, głównie kosztem wysokiej jakości ziemi rolnej. Plany zagospodarowania przestrzennego gmin wytyczają dalsze działki budowlane przeznaczone pod zabudowę domów. Na polach i łąkach powstają nowe budowy, a krajobraz w ten sposób zmienia swoje oblicze w sposób nieodwracalny. Uważam, iż konieczne jest, by poważnie się zastanowić nad kwestią, ile jeszcze domów jest w stanie przyjąć nasz obszar, ilu nowych obywateli, ile usług jesteśmy w stanie zaoferować nowym mieszkańcom, czy ciągle kontynuowane prace budowlane nie przebiegają kosztem jakości życia i głównie czy wykorzystujemy potencjał obszaru w sposób odpowiedni i ekonomiczny. Miejmy nadzieję, że również nasze dzieci i wnuki będą miały okazję pokazać następnym pokoleniom te piękne miejsca, o których czytamy w niniejszej publikacji - czy będzie jeszcze okazja zabrać dzieci na spacer na pobliskie pola, łąki, do lasu czy też nad rzekę Ostrawicę, i że też ich dzieci przejawią chęć i wolę zamieszkania tutaj. Publikacja ta nie ma na celu być rzetelną encyklopedią. Tak samo nie będzie ona książką o historii naszych gmin. Życzyłbym jej w dniu narodzin, by stała się miłym i mile widzianym gościem biblioteczki każdego jej Czytelnika, by potrafiła pokazać znajomym Czytelnika okolicę Jego miejsca zamieszkania, żeby dzieciom pomogła zdobyć podstawowe informacje o miejscu, w którym żyją. I byłbym bardzo szczęśliwy, by miejsca opisywane w tejże publikacji można było nadal znaleźć wokół naszych domów także po dwudziestu, trzydziestu latach. Życzę Państwu przyjemnego spędzenia czasu w miłym towarzystwie tejże książki. Rostislav Kožušník przewodniczący związku gmin Regionu Brama Śląska. 4

5 - Rynek z ratuszem i fontanną Velikost území: 16,63 km 2 Počet obyvatel k : 5 974

6 Gmina Šenov (Szenów) Dokładna data założenia Šenova nie jest znana, jednak zdaniem historyków istnieje duże prawdopodobieństwo, iż gmina powstała już w dwunastym stuleciu, aczkolwiek wzmianka o niej pojawiła się w dokumencie założenia dopiero na początku czternastego wieku, gdzie wymieniona jest wspólnie z innymi wsiami diecezji wratysławskiej obciążonymi obowiązkiem płacenia dziesięciny. Dokument założenia dochował się tylko w postaci kopii bez podania daty, jednak panuje ogólne przekonanie, iż dokument ów został spisany mniej więcej w roku Nazwa gminy podana jest jako Sonow. Spośród wielu panów, którzy pojawili się w gminie w pierwszych stuleciach, na plan pierwszy w źródłach wysuwa się dynastia Šašków z Šenova, o których wzmianka pojawia się w dochowanych dokumentach po raz pierwszy w roku W 1531 roku tutejsze majątki skupili Sedlničtí z Choltic i z nimi też idą w parze początki zamku w Šenově. Ostateczną postać zamku zapewnili w drugiej połowie szesnastego stulecia dopiero następni właściciele Skrbenští z Hříště. Losy zamku były bardzo smutne. Można się o nich dowiedzieć z miejscowej kroniki, gdzie tekst urozmaica kilka zdjęć ruin zamkowych. Budynek od początku dwudziestego stulecia nie był zamieszkały, ówcześni właściciele zamku rodzina Larisch-Mönich gościła w murach zamku tylko bardzo rzadko. Zamek nie był odpowiednio utrzymywany, co też doprowadziło do jego stopniowego upadku. W latach 1915 oraz 1916 wywieziono z zamku wszelkie wartościowe rzeczy, w tym również meble, obrazy czy książki, które przewieziono do pałacu w Raju przy Frysztacie. Jeszcze w okresie wojennym w murach zamkowych znaleźli schronienie węgierscy żołnierze, po wojnie czechosłowackie oddziały wojskowe i wreszcie robotnicy z dużych gospodarstw rolnych. Jednak żadna z tych grup nie traktowała pałacu jak zabytku kultury. W czasie srogich zim posłużyło za opał wszystko, co tylko było pod ręką, a więc meble, ramy drzwi, zadaszenie i belki. Tak więc w bardzo krótkim czasie pałac przeistoczył się w ruinę, a w roku 1927 wydano zezwolenie na zburzenie pałacu. Pozostał tylko dawny budynek administracji, w którym znajduje się obecnie Podstawowa Szkoła Artystyczna Wilhelma Wünscha, oraz park założony na początku dziewiętnastego stulecia. Zatrzymajmy się jednak przez chwilę przy nazwisku Wilhelma Wünscha. Ów chyba najbardziej znany rodak z Šenova, malarz, grafik i ilustrator urodził się w roku 1900 w rodzinie górniczej, a temat górników oraz środowiska górniczego stał się jednym z głównych motywów jego twórczości. Jego dzieła w sposób bardzo trafny uchwyciły życie wieśniaków w kraju ojczystym, w ścisłym kontakcie z przyrodą. Krótko przed śmiercią w roku 1984 został mianowany artystą narodowym. Jednak nie był jedynym rodakiem, którego znaczenie przekroczyło granice miasta. W Šenově urodził się również Józef Bilan ( ), tworzący pod pseudonimem Šinovsky. Autor kilku książek o tematyce miasta, kraju ojczystego, pracownik wydawniczy oraz regionalny działacz komunistyczny. Z Šenovem kojarzy się również nazwisko współczesnego popularnego pisarza i miłośnika tajemnic Arnošta Vašíčka. Na obszarze parku zamkowego znajduje się najbardziej znaczący zabytek architektoniczny Šenova barokowy kościół Opatrzności Bożej z roku 1764, określany często mianem perły Śląska. Wspaniały 6

7 trójwieżowy budynek zachwyca już na pierwszy rzut oka nie tylko swoją postacią, ale również bardzo gustownym osadzeniem w krajobrazie. Tak samo wnętrze kościoła może zachwycić niejednego odwiedzającego. Zwiedzający mogą podziwiać przepiękny ołtarz wykonany z marmuru kararskiego z Włoch, renesansowy miedziany żyrandol czy też kilka cennych obrazów pędzla Jana Jablonskiego: jeden uwiecznia Karola Wielkiego, który nakazuje obalać pogańskie bożki, a na ich miejscu budować kościoły chrześcijańskie. Na dalszym obrazie można zobaczyć świętego Jana Nepomucena, świętą Jadwigę oraz Pietę (Maria z martwym synem Jezusem na kolanach). Nazwisko autora kolejnego obrazu przedstawiającego patrona górników czyli świętą Barbarę, jest niestety nieznane. Częścią wyposażenia wewnętrznego są również cztery kamienie nagrobne przedstawiające głównych członków dynastii Skrbenskich, która panowała w majątkach Šenovskich całe trzy długie stulecia, czyli do roku W Šenově znajdują się ponadto inne zabytki kościelne. Chodzi przede wszystkim o murowaną kaplicę kościoła ewangelickiego wyznania augsburskiego z roku 1896 oraz kościół Czeskobraterskiego Kościoła Ewangelickiego. Kamień węgielny położono pod koniec czerwca 1936 roku, a rok później było możliwe wyświęcenie kościoła. Możemy tutaj znaleźć trzy rzeźby o tematyce religijnej: rzeźba świętego Jana Nepomucena, świętego Antoniego (umieszczone w pobliżu budynku tak zwanej starej szkoły) oraz świętego Floriana (na skrzyżowaniu dróg Lipowej i Kasztanowej). Gmina Šenov szczyci się nie tylko zabytkami architektonicznymi, ma także wspaniałą przyrodę. Rzeka Lučina (Łucyna) utworzyła wzdłuż swego koryta wiele meandrów, które zostały włączone do terytorialnego systemu stabilności ekologicznej. Wokół rzeki i jej dopływów zbudowano w przeszłości niejeden staw. Jednak do dziś dochowały się tylko nieliczne. Większość z nich ustąpiła miejsca łąkom czy też infrastrukturze. Największym z obecnych stawów jest staw wojskowy, nieco mniejszy jest natomiast Staw Košťálovski. Kiedy w 1998 roku Šenov stał się miastem, zaistniała konieczność założenia muzeum miejskiego. Muzeum znalazło niezbędne zaplecze najpierw w budynku przedszkola, gdzie z inicjatywy miłośników historii oraz dzięki ich darom powstała podstawowa stała ekspozycja oraz pomieszczenie na okazyjne wystawy i wykłady. W roku 2010 ekspozycję przeniesiono do budynku dawnej szkoły podstawowej (stara szkoła) przy kościele Opatrzności Bożej. Muzeum wydaje między innymi Dziennik Muzeum Šenova. Ze względu na ograniczone możliwości w nowym muzeum nie ma miejsca na stałą ekspozycję. Dobrym przewodnikiem po ciekawostkach miasta jest Szlak nauczania Šenova, który powstał w roku Ma dwa obwody. Mały obwód jest długi 1,5 km, prowadzi ulicami miasta i ma 6 postojów przy zabytkach historycznych. Duży obwód, wynoszący 10 km, zapoznaje zwiedzających na siedmiu różnych miejscach z ciekawostkami przyrody w okolicach miasta, a jeden z punktów postoju jest na Skrbeni, gdzie można podziwiać cztery małe wiatraki z lat

8 Krzyż Misyjny przy kościele Kościół parafialny Opatrzności Bożej 8 8 Fragment wieży kościelnej Wieża kościelna z Okiem Bożym Rzeźba św. Jana Nepomucena Rzeźba św. Antoniego

9 Kaplica ewangelicka cerkwi wyznania augsburskiego Krzyż na ulicy Březůvka Rzeźba św. Floriana Jedna z dwu wieżyczek wejściowych do parku zamkowego Obraz św. Anny w wieżyczce wejściowej Kościół Czeskobrackiej cerkwi ewangelickiej 9 9

10 Dawny budynek administracyjny zamku ze szczegółami sgraffito Wilhelma Wünscha, obecna siedziba artystycznej szkoły podstawowej imienia Wilhelma Wünscha << Szczegóły dotyczące techniki dekoracyjnej sgraffito << Stała wystawka muzeum w Szenowie Hol wejściowy w budynku Biblioteki oraz szenowskiego muzeum

11 Budynek urzędu miasta Pomnik pamięci ofiar wojen światowych Lipa drzewo tysiąclecia zasadzona w roku 2002 Budynek szkoły podstawowej 11 11

12 Studzienka w lesie Bobczok przy czwartym przystanku dużego Szlaku Naukowego Czwarty przystanek dużego Szlaku Naukowego las Bobczok Wiatrak przy ulicy K Trati Drogowskaz turystyczny na Szlaku Naukowym Tablica informacyjna siódmego przystanku dużego okręgu Szlaku Naukowego 12 12

13 << Park zamkowy, powstał pod koniec XVII stulecia, z bardzo rzadkimi gatunkami drzew << Widok na kościół z parku zamkowego Fontanna w parku zamkowym << Głaz narzutowy z tablicą pamiątkową przypominającą 70-tą rocznicę Junáka w Szenowie 13 13

14 Staw w pobliżu ulicy Wrocławskiej Zmierzch nad stawem Voleńskiego Staw w pobliżu ulicy K Haltýřům Zmierzch nad stawem Košťálovskim Zacisze nad stawem Voleńskiego

15 Velikost území: 14,20 km 2 Počet obyvatel k : Centrum miasta z budynkiem urzędu miasta oraz zegarem

16 Gmina Vratimov (Wracimów) Gminę Vratimov także znajdziemy w spisie dziesięcin biskupstwa wratysławskiego z początku czternastego stulecia. Historia Vratimova spisywana była od roku Wieś powstała najprawdopodobniej niedługo przed tym rokiem, a jej początki idą w parze ze staraniami kolonizacyjnymi łużycko-serbskich Baruthów, zaś podobny stan faktyczny można było zaobserwować w sąsiednich gminach. Wkrótce potem gmina stała się prawdopodobnie częścią posiadłości książąt cieszyńskich. Na początku swojego istnienia Vratimov był małą gminą rolniczą, a poszczególne grunty rolne były szeregowane jeden obok drugiego wzdłuż dróg, tylko po jednej stronie. W centrum wsi znajdywała się twierdza szlachecka, która następnie spełniała funkcję dworu pańskiego. Na początku szesnastego stulecia Sedlničtí z Choltic kupili posiadłości obszarnicze i przyłączyli w XVI wieku Vratimov do ziem polsko-ostrawskich, zaś ówczesni właściciele Skrbenští z Hříště włączyli Vratimov do kuńczyckich posiadłości obszarniczych. W roku 1770 gmina liczyła 300 obywateli. Na jej terenie znajdowały się: dwór pański, młyn, owczarnia, zajazd zwierzchniczy, szkoła oraz drewniany kościół z probostwem. Jednak już wkrótce, w latach , w miejscu pierwotnego drewnianego kościoła zbudowano murowany kościół pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela i jest on do dnia dzisiejszego największym zabytkiem architektury w mieście. Wielkim przełomem w życiu gminy było zbudowanie zakładu celulozy. Na powstanie fabryki właśnie w tym miejscu we Vratimove miały wpływ także takie czynniki jak: bliskość surowca z lasów beskidzkich, bliskość źródła energii węgiel oraz bliskość dobrego źródła wody rzeka Ostrawica z jazem oraz strugą młyńską. Następną zaletą okazała się pobliska nowo otwarta trasa kolejowa między Ostrawą i Frydkiem, na której, w związku z budową fabryki, zbudowano nowy przystanek. Prace na miejscu budowy rozpoczęto w roku 1882, a już w grudniu roku 1883 wyprodukowano podczas próbnej eksploatacji pierwszą celulozę. Dokładnie sto lat później produkcja celulozy została zakończona, zaś całą linię produkcyjną przeniesiono do Paskowa. Fabryka w sposób przełomowy zmieniła życie gminy i to zarówno z punktu widzenia demograficznego, jak i również społecznego i narodowościowego. Przede wszystkim bardzo wzrosła liczba ludności. Było to skutkiem imigracji Polaków z Galicji i Niemiec. Podczas kiedy w roku 1878 żyło w gminie 599 obywateli, w roku 1890 liczba ta wynosiła już 1391,a w roku 1900 dochodziła nawet do 2045 obywateli. Zaś w odniesieniu do liczby domów dane także były zmienne - i tak w roku 1878 na terenie gminy było 78 domów, a w roku 1900 liczba ta wzrosła do 179. W roku 1887 powstało w gminie stowarzyszenie gospodarczo-kształcące. Warto o nim wspomnieć, gdyż było ono pierwszym tego rodzaju stowarzyszeniem na terenie Frydecka. Członkami stowarzyszenia, przede wszystkim byli sztygarzy, nauczyciel Franciszek Onderek i zarządca tutejszej posiadłości wielkoobszarniczej - Józef Cyganek. Organizowali oni wykłady, których celem było nie tylko kształcenie w dziedzinie gospodarki, ale również prowadzenie wśród ludności miejscowej pracy nad świadomością narodowościową. Okazało to się konieczne ze względu na nowy rozwój po rozpoczęciu produkcji w fabryce celulozy. W obydwu dziedzinach stowarzyszenie odnosiło sukcesy i można by powiedzieć, iż jej działalność stanowiła kamień węgielny całego życia społecznego na obszarze Frydeckim. 16

17 Może wydawać się to poniekąd zaskakującym, ale dopiero w roku 1926 utrwaliło się współczesne brzmienie nazwy gminy. Wcześniejsza nazwa miejscowości - Ratimov pojawiła się w źródłach piśmiennych już w okresie średniowiecza. Ówczesny kronikarz zapisał, iż zmiana nie była przyjęta w sposób entuzjastyczny, ponieważ połączenie we Vratimově nie brzmiało zbyt zachęcająco. W dniu dzisiejszym chyba nikomu nie przyszłoby na myśl takie wytłumaczenie. Jak można wyczytać z zapisków kronikarskich z lat dwudziestych, gminie zależało bardzo na lesie Důlňák, który rozciągał się co prawda na obszarze tutejszego katastru, jednak nie był zapisany w majątku gminy. Interesowała się nim wtedy Śląska Ostrawa argumentując tym, że ma w lesie swoje źródła wody. Po dwu latach pertraktacji, do których włączyły się ponoć również bardzo wpływowe osoby i posłowie, Urząd Grutnowy w Pradze przyznał jesienią roku 1928 las Vratimovu, personelowi leśnemu, który miał w zakresie swoich obowiązków respektowanie interesów Śląskiej Ostrawy. Rok 1936 przyniósł jednocześnie dwa wydarzenia. Rada gminy postanowieniem z dnia otrzymała rozporządzenie na mocy, którego rząd Republiki Czechosłowackiej uczynił z gminy miasto Vratimov. Następne ważne wydarzenie przypada na dzień 28.10, którym było odsłonięcie pomnika prezydenta Masaryka. Miejscowa Komisja Oświatowa z okazji 85 urodzin Prezydenta Masaryka, którego uznawano za oswobodziciela wyszła z inicjatywą oddania hołdu Prezydentowi. Pamiątkowy pomnik powstał z dobrowolnych datków ludności. Pracą nad pomnikiem zajął się rzeźbiarz Augustyn Handzel z Morawskiej Ostrawy. Uroczysty akt odsłonięcia pomnika miał miejsce przed budynkiem szkolnym, w godzinach popołudniowych przy dużym udziale ludności z miasta i okolic, przedstawicieli stowarzyszeń, misteckiego garnizonu wojskowego i frydeckiego wojewody powiatowego, który dokonał aktu odsłonięcia pomnika. Uroczystościom towarzyszyły także pokazy pirotechniczne w postaci sztucznych ogni i rakiet. Dodatkową atrakcją był również przelot samolotu, który w trakcie lotu zrzucił bukiet róż. Popiersie Masaryka jednak nie jest jedynym dziełem rzeźbiarskim, które zdobi miasto. W pierwszym roku nazistowskiej okupacji zbudowano pomnik ku czci ofiar pierwszej wojny światowej, o postawieniu którego myślano w gminie już w latach dwudziestych. W roku 1972 odsłonięto pomnik ku czci ofiar drugiej wojny światowej. W roku 1966 umieszczono na rynku popiersie Jana Švermy. Także jego imieniem nazwano rynek. W roku 1960, Vratimov otrzymuje status miasta. W roku 1980 do Vratimova dołączono sąsiadującą gminę Datynia Górna, która jest częścią miasta do dnia dzisiejszego. Długą tradycją cieszy się we Vratimově szkolnictwo, którego historia sięga prawdopodobnie pierwszej połowy siedemnstego stulecia, zaś pierwszy samodzielny budynek szkolny zbudowano już w roku Pierwsze czeskie przedszkole powstaje w roku Nieco później powstała podstawowa szkoła artystyczna i ma to miejsce dopiero po okresie przejściowym, kiedy w latach działała w gminie filia szkoły muzycznej Leoše Janáčka ve Vítkovicích. I tak dopiero w roku 1960 dochodzi do założenia pierwszej artystycznej samodzielnej szkoły podstawowej we Vratimowie, która od roku 1992 posiada status szkoły dwukierunkowej artystycznej i muzycznej. Podlega ona władzom Miasta Vratimov. 17

18 Ośrodek Kultury z fontanną Fragment fontanny Rynek z ratuszem Kamień zabytkowy przy Lipie trzeciego tysiąclecia Centrum kultury Zegar w centrum miasta

19 Szkoła podstawowa na rynku Masaryka z popiersiami F. Palackiego oraz J. A. Komenskiego Dworzec kolejowy Szkoła podstawowa na ulicy Datyńskiej Urząd miasta Dom dzieci i młodzieży Dom kultury w Datyniach Górnych 19 19

20 Popiersie Franciszka Palackiego Popiersie J. A. Komenskiego Sgraffito nad wejściem do szkoły podstawowej na rynku Masaryka Elewacja budynku szkolnego 20 Popiersie Jana Švermy 20 Popiersie T. G. Masaryka Pomnik T. G. Masaryka

21 Pomnik ku czci ofiar wojen światowych w Datyniach Górnych Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej Rzeźba na pomniku ku czci ofiar I wojny światowej Pomnik ku czci poległym przy ulicy Sokolskiej Monument w Datyniach Górnych 21 21

22 Kościół św. Wacława Czechosłowackiej Cerkwi Husyckiej Krzyż przy ulicy Ve Strži w Datyniach Górnych Kaplica św. Antoniego w Datyniach Górnych Kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela Fragment rzeźby Chrystusa na kamiennym krzyżu przy ulicy Frydeckiej Krzyż przy ulicy Wratimowskiej w Datyniach Górnych

23 Restauracja Datyńka w Datyniach Górnych Kolumbarium w Datyniach Górnych Popiersie Franciszka Palackiego przy wejściu do szkoły podstawowej w Datyniach Górnych Popiersie J. A. Komenskiego wejściu do szkoły podstawowej w Datyniach Górnych Szkoła podstawowa w Datyniach Górnych 23 23

24 Zadaszone miejsce wypoczynkowe w lesie Důlňák Droga w lesie Důlňák Szlak rowerowy przebiegający nieopodal rzeki Ostrawica Dawny zbiornik wodny przy ulicy Frydeckiej

25 - Zamek z rzeźbami leżącego lwa i antycznych bogiń Eris, Tyche, Nike oraz Ateny Velikost území: 11,78 km 2 Počet obyvatel k : 3 960

26 26 Gmina Paskov (Pasków) Z ówczesną osadą Paskov, leżącą niedaleko zbiegu rzek Ostrawicy oraz Olesznej, spotykamy się w dochowanych źródłach piśmiennych po raz pierwszy w roku 1267 w związku z testamentem biskupa ołomunieckiego Brunona. Okres rzeczywistego założenia Paskova można umieścić minimalnie w pierwszej połowie trzynastego wieku. Paskov miał w kolejnych stuleciach wielu właścicieli i ich wyliczanie w tej publikacji mijałoby się z celem. Zwróćmy więc uwagę tylko na niektórych z nich. Ciekawą osobowością był Ladislav pochodzący z Kadani (zmarł prawdopodobnie w roku 1530), któremu to właśnie przypisywane są starania o uczynienia z gminy Paskov miasteczka. Z tego też powodu pono przykazał wybudować na rynku kilka domów rynkowych. W dotychczasowej literaturze historycznej brak jedności w kwestii zmiany gminy Paskov na miasteczko, najczęściej przypominane są lata 1499 lub Do historii zapisał się w sposób bardzo wyraźny w roku 1538 Jan z Pernštejna, który uzgodnił z ówczesnym biskupem ołomunieckim uwolnienie Paskova spod podrzędności biskupstwa. Lenno paskowskie stało się lennem swobodnym i było również zapisane w tablicach ziemskich. Za władzy Wacława Bruntalskiego z Vrbna wybudowano w latach pałac paskowski. W czerwcu 1699 roku hrabia Franciszek Józef z Oppersdorfu założył w sąsiedztwie Paskova Oprechtice, które zostały w roku 1980 połączone z Paskovem. Dużą popularnością wśród ludności cieszyła się hrabianka-filantropka Maria Paulina z Fürstenbusch, która kazała zbudować nowy kamienny kościół świętego Wawrzyńca. Kiedy to w 1869 roku paskowski pałac został pochłonięty przez pożar, ówczesny właściciel posiadłości Morzic hrabia ze Saint Genios nakazał przebudować pałac na kształt zamku o czterech skrzydłach z dachem mansardowym oraz nowoklasycystyczną fasadą. Taki zamek znamy dzisiaj. Losy dzisiaj niestety opustoszałego zamku były bardzo dramatyczne. Podczas wojny trzydziestoletniej podbijany przez obce wojska i wypalony, był kilkakrotnie przebudowywany. Po 1945 roku został zniszczony, a następnie zaadaptowany na potrzeby radioterapeutycznego ośrodka leczniczego, który rozpoczął działalność w 1951 roku. Przy zamku założono w osiemnastym wieku ogród, który przekształcił się w dalszych dziesięcioleciach w park obsadzony między innymi egzotycznymi krzakami i drzewami oraz przetkany dróżkami z piasku. Jednak również w parku zamkowym widać niszczące działanie upływu czasu i brak pielęgnacji. W okresie drugiej wojny światowej cała południowa część została nawet wykarczowana. W ostatnim czasie jednak ponownie rozpoczęto prace zmierzające do odnowienia parku, który jest obecnie częścią składową europejskiego systemu obszarów chronionych Natura 2000, ponieważ w jamach drzew żyje chroniony gatunek owadów pachnica dębowa zaliczana do rodziny żukowatych. Park bywał wzbogacany o szereg rzeźb, niektóre spośród nich dochowały się do dziś. Chodzi przede wszystkim o rzeźby antycznych bogiń Ateny, Eris, Tyche oraz Nike wykonane z piaskowca i umieszczone na tarasie przy budynku zamkowym. Opodal znajduje się jeszcze jedna rzeźba o podobnej tematyce Herakles powracający z trzema złotymi jabłkami z ogrodu Hesperyd. Warta uwagi jest

27 również pozostała część ogrodu z resztkami wodotrysku zamkowego w postaci leżącego lwa. Paskov to w gruncie rzeczy gmina bogata w rzeźby. Z nowych rzeźb na uwagę zasługuje rzeźba T.G. Masaryka wykonana według projektu rzeźbiarza Otto Gutfreunda, której uroczyste odsłonięcie miało miejsce od razu czterokrotnie, po raz pierwszy w 1929 roku, po raz ostatni zaś w roku Jej odsłonięcie uwarunkowały dwa ustroje polityczne, które w międzyczasie objęły rządy w naszym kraju. Przy bramie zamkowej podziwiać można rzeźbę świętego Sebastiana oraz świętego Jana Nepomucena z okresu koło 1710 roku, a na rynku zaś rzeźbę świętego Floriana z roku 1780, którą dał wybudować na własny koszt miejscowy obywatel Jan Lísek. Od rzeźby świętego Floriana można płynnie dojść do miejscowego Stowarzyszenia Ochotniczej Straży Pożarnej, które rozpoczęło działalność w 1862 roku. Głównym celem stowarzyszenia było szerzenie oświaty wśród rolników, nauczanie nowych metod gospodarowania, które prowadziły do osiągnięcia wyższych zysków. Bogate życie kulturalne i towarzyskie ówczesnych obywateli Paskova udokumentowywuje istnienie dalszych organizacji: od roku 1889 TJ Sokol, od 1908 roku Orel, po pierwszej wojnie światowej DTJ, dalej na przykład Związek Pszczelarski, Stowarzyszenie Muzealne, Junák, Stowarzyszenie Kulturalne i inne. Jeżeli mowa o życiu towarzyskim i kulturalnym gminy należy koniecznie przypomnieć znaczące czy też ciekawe postacie. Z rodaków chodzi tutaj na przykład o malarza Bohumíra Dvorskiego ( ), dalej pianistę, kompozytora i pedagoga Gustava Pivoňkę ( ), miejscowego kronikarza Karola Havránka ( ), czy też aktora i reżysera Radima Kovala ( ). Spośród tych, którzy nie urodzili się w Paskovie, przypomnijmy wybitnego miejscowego działacza stowarzyszeniowego i narodowego oraz poetę Josefa Skýbę-Děhylovskiego ( ), tłumacza z języka rosyjskiego Jaroslava Teichmanna ( ), a przede wszystkim entomologa Edmunda Reittera ( ), który spędził w Paskovie większą część swojego życia. Opublikował w swojej dziedzinie ponad 1000 prac, założył fachowe czasopismo, był członkiem kilku towarzystw naukowych, otrzymał cały szereg odznaczeń, a w roku 1898 został radcą cesarskim. Współczesne oblicze Paskova idzie ręka w ręce z kilkoma zakładami przemysłowymi. Najnowszym spośród nich jest tartak Mayr-Melnhof Holz Paskov, sp. z o.o., otwarty w maju 2004 roku. Obok tartaktu znajduje się obiekt firmy Biocel Paskov produkujący głównie bieloną ligninę. Budowę zakładu rozpoczęto w roku 1979, a pierwszą celulozę wyprodukowano cztery lata później. W 1966 roku rozpoczęto wydobywanie węgla w Kopalni Paskov, której działalność została wstrzymana w roku W sąsiedztwie Kopalni Paskov powstał w latach sześćdziesiątych Zakład Odgazowywania i Odwadniania, który w 1977 roku przemianowano na Badania i Bezpieczeństwo Kopalni. Obecnie firma jest częścią składową spółki ponadkrajowej Green Gas International B.V. Kończąc dodajmy jeszcze, że starania o podniesienie gminy do rangi miasta, które miały miejsce już w szesnastym wieku, przyniosły efekt właśnie teraz, w 2011 roku, kiedy to Paskov stał się miastem. 27

28 - Rynek paskowski Rynek pakowski z rzeźbą św. Floriana z roku Pomnik upamietniający założenie miejscowej organizacji harcerskiej Fragment rzeźby św. Floriana

29 Kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca Drewniany krzyż przy ulicy Dworcowej Kamienny krzyż przy ulicy Misteckiej Kamienny krzyż z roku 1873, usytuowany nad stawem Jedlovec Kaplica podwyższenia św. Krzyża w Oprechcicach 29 29

30 Ulica Dworcowa z restauracją Karczma Zamkowa Budowla Karczmy Zamkowej, tradycja tego miejsca sięga początku XVIII stulecia Rzeźba T. G. Masaryka przed budynkiem urzędu miejskiego Dawny spichlerz kontrybucyjny z końca XVII stulecia

31 Wschodnia część budynku zamkowego Rzeźba św. Jana Nepomucena Park zamkowy Rzeźba Herkulesa w parku zamkowym Rzeźba św. Sebastiana przy ulicy Dworcowej 31 31

32 Rzeźba Ateny bogini mądrości i prowadzenia wojen Rzeźba Nike bogini zwycięstwa Rzeźba Tyche - bogini i uosobnienie przypadku Rzeźba leżącego lwa pozostałość dawnej fontanny zamkowej Rzeźba Eris - bogini niezgody, chaosu i nieporządku

33 Strefa przemysłowa w Paskowie z widokiem dominującego obiektu spółki Lenzing Biocel Paskow SA Widok na firmę Scania serwis Paskow Wieża wydobywcza zakładu Paskow ze stawem Kuboń na pierwszym planie 33 33

34 Zmierzch nad stawem Kuboń - Zmierzch nad stawem Kuboń Rzeka Ostrawica Zbieg Ostrawicy oraz Olesznej Rzeka Oleszna

35 Velikost území: 5,67 km 2 Počet obyvatel k : Kościół pod wezwaniem św. Wacława

36 36 Gmina Václavovice (Wacławowice) Gmina Václavovice wchodzi do historii wspólnie z innymi gminami regionu dane pochodzą ze spisu biskupstwa wratysławskiego, który sporządzono około roku Ponieważ w kopii zachowanego spisu nie znajdziemy daty jej sporządzenia, niestety, należy się zadowolić jedynie mało precyzyjnym opisem. Poza tym nawet dokładna data sporządzenia spisu nie byłaby zbyt pomocna w kwestii ustalenia dokładnej daty powstania Václavovic, ponieważ w wyżej wspominanym spisie zostały uwzględnione gminy istniejące już od pewnego czasu. Ogólnie przyjmuje się, iż Václavovice powstały w ostatnich dziesięcioleciach trzynastego wieku. Przez następne stulecia Václavovice były w rękach ponad dwudziestu dzierżawców. Spośród tych, którzy posiadali Václavovice przez dłuższy okres, należy wspomnieć rodziny: Sobków z Kornic (siedemdziesiąte lata szesnastego wieku do lat siedemdziesiątych wieku siedemnastego) oraz Skrbenskich z Hříště (koniec siedemnastego stulecia ). W międzyczasie mała osada Václavovice licząca od dziesięciu do dwunastu domów przekształciła się w raczej dużą gminę liczącą w roku 1880 aż 151 domów oraz 1052 obywateli. Podczas kiedy rdzenni mieszkańcy zajmowali się hodowlą bydła i rolnictwem, to pod koniec dziewiętnastego wieku ludność Václavovic tworzyły przede wszystkim rodziny robotnicze. Utrzymanie rodziny spoczywało w rękach mężczyzn zatrudnionych głównie w ostrawskim przemyśle, kobiety zaś zajmowały się domem, ogrodem i zwierzętami gospodarczymi. Rzemieślnicy oraz rolnicy stanowili zdecydowaną mniejszość. Historia Václavovic była ściśle związana z historią sąsiadującego Šenova i przez kilka wieków stanowiła część składową terenów Šenova, gdzie usytuowane były zarówno szkoła, jak i kościół, zatem mieszkańcy udawali się tam bardzo często. Dopiero w roku 1876 zaczęto nauczać w gminie, najpierw w domu z numerem 8 i w karczmie Cieleckiego pod numerem 12, a od roku 1878 w nowo zbudowanym budynku szkolnym liczącym dwie klasy. Ponieważ wkrótce okazało się, iż szkoła nie jest w stanie spełnić wymogów co do liczby miejsc, przede wszystkim kiedy zakończyła się praca na roli i do szkoły przyszli niemalże wszyscy uczniowie, zaczęto zastanawiać się nad wybudowaniem nowego gmachu szkolnego. Tak też się stało w roku 1905, nowa szkoła liczyła już cztery klasy. Jednak nawet taki stan rzeczy okazał się być niewystarczającym i w latach trzydziestych okazało się koniecznym rozbudowanie szkoły i dalsza jej reorganizacja oraz przebudowa miały miejsce również w drugiej połowie dwudziestego wieku. Gminę Václavovice cechowało niegdyś bogate życie kulturalne. Już w roku 1889 założono Szkolne Stowarzyszenie Grajcarowe (w roku 1931 przemianowano stowarzyszenie na halerzowe). Warto też wspomnieć o takich starszych stowarzyszeniach, jak na przykład: w roku 1897 założono Stowarzyszenie Czytelniczo-Gospodarcze, Stowarzyszenie Ochotniczej Straży Pożarnej powstało w roku 1903 oraz Związek Zawodowy Oświaty Ludowej, który założono rok przed wybuchem pierwszej wojny światowej. W okresie międzywojennym powstawały zrzeszenia wychowania fizycznego. Już w roku 1919 powstało zrzeszenie DTJ, później Jedność Proletariackiego Wychowania Fizycznego, w roku 1924 Jedność Wychowania Fizycznego Orel i w roku 1935 zrzeszenie Sokół, chociaż tymczasowo tylko jako filia Sokoła Šenov. Zrzeszenie Samodzielna Jedność Sokół została założona dopiero w roku Aby zilustrować stowarzyszenia pomocne były nam informacje pochodzące z kroniki gminy. I tak już w roku 1933 odbyły się: jedno ćwiczenie publiczne, sześć spektakli teatralnych i trzydzieści imprez tanecznych. Ważnym etapem w życiu gminy było założenie teatru amatorskiego. Twórcami jego tradycji byli

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry

Ul. Opolska 16. Tarnowskie Góry OFERTA NAJMU Ul. Opolska 16 Tarnowskie Góry 1 Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić Państwu ofertę najmu całej powierzchni zabytkowej kamienicy położonej w centrum Tarnowskich Gór. Mając na uwadze

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Rowerem Wokół Słońca

Rowerem Wokół Słońca Rowerem Wokół Słońca Nowy Folwark to miejscowość położona zaledwie pięć kilometrów od Buska-Zdroju. Łączy je trasa rowerowa, przeprowadzona przez Wełecz i Kameduły. Powstała ona przy dofinansowaniu w ramach

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - małe mazurskie miasteczko czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to małe miasteczko w powiecie piskim. Gdybyście byli

Bardziej szczegółowo

Sobota wczoraj i dziś. Wyjątkowa uroczystość

Sobota wczoraj i dziś. Wyjątkowa uroczystość Sobota wczoraj i dziś. Wyjątkowa uroczystość Napisano dnia: 2016-10-30 11:00:46 W piątek, 28 października 2016 roku w świetlicy wiejskiej w Sobocie koło Lwówka Śląskiego odbyła się wyjątkowa uroczystość,

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI.

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI. Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich Park Charzewicki I. Wzdłuż obrzeża parku biegnie długa aleja. Drzewa jakiego gatunku rosną w większości po obu jej stronach? Zasugeruj jakim celom owa aleja mogła służyć?

Bardziej szczegółowo

2.3. Analiza charakteru zabudowy

2.3. Analiza charakteru zabudowy 2.3. Analiza charakteru zabudowy Wieś ułożona jest na planie kwadratu z bocznymi rozgałęzieniami dróg. Większość zabudowy stanowią parterowe murowane budynki (80%) ustawione szczytowo do drogi, pozostałe

Bardziej szczegółowo

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych OBIEKTY ZAREJESTROWANE W GMINNNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW NIEWPISANE DO WOJEWÓDZKIEGO REJESTRU ZABYTKÓW, KTÓRYCH ZACHOWANIE LEŻY W INTERESIE SPOŁECZNYM ZE WZGLĘDU NA POSIADANĄ (W SKALI GMINY) WARTOŚĆ HISTORYCZNĄ,

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Ry R bn b o o wcz c o z r o aj a 3

Ry R bn b o o wcz c o z r o aj a 3 1 2 Rybno wczoraj 3 Rys historyczny miejscowości Historia Rybna sięga czasów średniowiecza. Najstarsze wzmianki o jego istnieniu sięgają 1378 roku. Wtedy po raz pierwszy w dokumencie biskupa płockiego

Bardziej szczegółowo

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Autor: Konrad Czarny Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Małopolskie Muzeum Pożarnictwa Położenie Opis Historia powstania muzeum Krótka biografia założyciela Zbiory muzealne Promocja muzeum Małopolskie

Bardziej szczegółowo

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km

Trasa pałacowa 39,1 km 0,0 km Boguszyce 1,1 km 2,9 km Miodary. 3,3 km - 4,5 km 5,3 km 5,7 km Trasa pałacowa Oleśnica Spalice Boguszyce Rzędów Miodary Brzezinka Małe Brzezie Sokołowice Cieśle Wyszogród Nowoszyce Świerzna Oleśnica. Długość trasy - 39,1 km. *Trasa wskazana dla rowerów trekingowych

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI BUKOWA ŚLĄSKA NA LATA 2008-2015 I. CHARAKTERYSTYKA MIEJSCOWOŚCI 1. PołoŜenie Bukowa Śląska o powierzchni 647 ha leŝy w powiecie namysłowskim. Administracyjnie naleŝy do Gminy Namysłów,

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz.

KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz. KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz. Na końcu Cetyni znajduje się kapliczka z figurą Serca BoŜego. Za Cetynią jest stara

Bardziej szczegółowo

Projekt pn. Urządzenie centrum wsi Łęg Probostwo

Projekt pn. Urządzenie centrum wsi Łęg Probostwo Projekt pn. Urządzenie centrum wsi Łęg Probostwo w ramach działania 313, 322, 323 Odnowa i rozwój wsi Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Całkowita wartość projektu: 944.652,04 zł, dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem 13 września, o godz. 10:00 w Sali Kryształowej Pałacu w Zaborze odbyły się Wojewódzkie Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. -Samorząd województwa bardzo aktywnie

Bardziej szczegółowo

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu 21 X 2011 21 października uczniowie klasy drugiej i szóstej byli na wycieczce w Warszawie. Dzień zaczęli od wizyty w Centrum Nauki Kopernik. Ponad 450 eksponatów w sześciu tematycznych galeriach oraz Teatr

Bardziej szczegółowo

WYKAZ OBIEKTÓW UJĘTYCH W GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

WYKAZ OBIEKTÓW UJĘTYCH W GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW WYKAZ OBIEKTÓW UJĘTYCH W GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. Historyczne obiekty kubaturowe: OBIEKT KOLONIA URZĘDNICZA I 1. BUDYNEK WIELORODZINNY UL. DWORCOWA 29 2. BUDYNEK WIELORODZINNY UL. DWORCOWA 30 3. BUDYNEK

Bardziej szczegółowo

24. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. ZJEDNOCZENIA ZESPÓŁ ZABUDOWY MLECZARNI - BUDYNEK PRODUKCYJNY

24. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. ZJEDNOCZENIA ZESPÓŁ ZABUDOWY MLECZARNI - BUDYNEK PRODUKCYJNY WYKAZ OBIEKTÓW KUBATUROWYCH 1. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. LEŚNA 7 2. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. LEŚNA 22 3. BUDYNEK MIESZKALNY PAWŁOWICE UL. MICKIEWICZA 16 4. BUDYNEK UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński

Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński Ziemowit Maślanka honorowy obywatel Miasta i Gminy Radzyń Chełmiński Pan Ziemowit Maślanka urodził się w 1924r. w miejscowości Witosówka pow. Trembowla w woj. Tarnopolskim na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej.

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III BLOK TEMATYCZNY: Ja i moja rodzina. 1. Mój portret 2. Jestem członkiem rodziny 3. Ulubione zabawki i zabawy moich

Bardziej szczegółowo

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów

Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów 3 Walory krajoznawczo - turystyczne Gminy Żarnów Na prośbę Naszych Czytelników publikujemy w NICOLAUSIE mapę Gminy Żarnów, na której w atrakcyjny graficznie (choć częściowo uproszczony) sposób zostały

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Tułowice. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1.

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Tułowice. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Tułowice. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Tułowice budynek mieszkalny ul. 1 Maja 2 2. Tułowice

Bardziej szczegółowo

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW LP. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT/ ZESPÓŁ OBIEKTÓW ADRES 1 Bogucice budynek mieszkalny Bogucice nr 41 2 Bogucice kapliczka Bogucice przy nr 8, Dz. nr 306/3 3 Bogucice

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę.

Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę. Biuro turystyczne Travel proponuje niezapomnianą wycieczkę. Gmina Kolbudy Zapraszamy Państwa na krótką podróż po Gminie Kolbudy podczas której zaprezentujemy jej walory turystyczne, przyrodnicze, kulturalne

Bardziej szczegółowo

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu 1 2 Początki rodziny Schönów w Sosnowcu Historia pałacu sięga XIX w. kiedy to stanowił on majątek rodziny niemieckich fabrykantów Schönów. W 1875 roku do Sosnowca przybyło rodzeństwo Franz, Ernst i Fanny

Bardziej szczegółowo

Badania archeologiczne mogą potwierdzić lub zaprzeczyć tego typu lokalizację.

Badania archeologiczne mogą potwierdzić lub zaprzeczyć tego typu lokalizację. Pan Burmistrz 1. XI.2013 r. Urząd Gminy w Żychlinie Uprzejmie prosimy Pana Burmistrza o zainteresowanie się tematyką średniowiecznego gródka, określonego przez pisane źródła historyczne z 1394 i 1424 roku

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. ul. Lompy

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. ul. Lompy Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gminy Głuchołazy. Uwaga: tabela nie obejmuje stanowisk archeologicznych Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

NA SPRZEDAŻ. KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905

NA SPRZEDAŻ. KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905 NA SPRZEDAŻ KONTAKT: info@bialalesniczowka.pl, +48 504 704 777 LEŚNA REZYDENCJA CESARZA WILHELMA II AD 1905 82-340 Tolkmicko, Kadyny, Biała Leśniczówka 28 Biała Leśniczówka została zbudowana w 1905 roku

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Zamieszkaliśmy przez kilka dni U Magdy w Bodzentynie, stamtąd wyruszaliśmy na krajoznawcze wyprawy po okolicy, stąd i tytuł tego zeszytu, niby żartobliwy, ale

Bardziej szczegółowo

JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA

JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA JAWORZE, ACH TE JAWORZE NIE KAŻDY MIESZKAĆ TU MOŻE, WIEŚ TO NIEDUŻA, MIEŚCI SIĘ U GÓR PODNÓŻA Gmina Jaworze powstała w 1991 r., wyodrębniając się z Gminy Jasienica. Gmina znana jest z walorów uzdrowiskowych,

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

Brama główna (mamy nadzieję, że wróci po renowacji w dobrej kondycji) Kilka słów o...

Brama główna (mamy nadzieję, że wróci po renowacji w dobrej kondycji) Kilka słów o... Jakiś czas temu, Gmina Wałbrzych odkupiła od Agencji Nieruchomości Rolnej Skarbu Państwa Palmiarnię Lubiechowską. Dzięki temu Palmiarnia została włączona do spółki Zamek Książ w Wałbrzychu. Dla nas jest

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO KULTUROWE GMINY BRZESZCZE

ŚRODOWISKO KULTUROWE GMINY BRZESZCZE - 75 - Rozdział 6 ŚRODOWISKO KULTUROWE GMINY BRZESZCZE SPIS TREŚCI 1. Ogólna charakterystyka i stan ochrony prawnej zasobów kulturowych 2. Stan zachowania i funkcjonowanie środowiska kulturowego w gminie

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Lp. Gmina Miejscowość Nazwa zabytku zdjęcie obiektu 1 Miasto i Gmina Łosice Chotycze Zespół Dworsko parkowy:

Bardziej szczegółowo

Nowa siedziba Cricoteki

Nowa siedziba Cricoteki Nowa siedziba Cricoteki Cricoteka rozpoczęła swą działalność w 1980 roku w Krakowie jako Ośrodek Teatru Cricot 2. Przez następne dziesięć lat Ośrodek tworzył instytucjonalne podstawy funkcjonowania Teatru

Bardziej szczegółowo

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH

JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH JAK TRAFIĆ DO MIEJSC PAMIĘCI OFIAR GÓRNICZEGO STANU W CZECHACH Uwaga: Informacje będą systematycznie uzupełniane w miarę ich napływu po lokalizacji kolejnych miejsc pamięci. Poniższe informacje należy

Bardziej szczegółowo

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku

Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość. Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku Edukacja w Gorczańskim Parku Narodowym teraźniejszość i przyszłość Anna Kurzeja Zespół ds. Edukacji i Udostępniania Parku GORCE W 2004 r. GPN został włączony do sieci Natura 2000 jako Obszar Specjalnej

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Gawrony. 1.1. Dawne nazwy wsi.

Gawrony. 1.1. Dawne nazwy wsi. Gawrony 1.1. Dawne nazwy wsi. Gaffarum 1499 r., Gaffarn 1511 r., Gafern 1550 r., Gaffron 1555 r., Groß Gabern 1670 r., Groß Gafren 1679 r., Groß Gaffron- 1687/88 r., Gafffron i Groß Gaffron 1787 r., 1818

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Bernacice kościół filialny pw. św. Trójcy 2. Bernacice

Bardziej szczegółowo

Grupa docelowa: rodzina

Grupa docelowa: rodzina Grupa docelowa: rodzina Źródło zdjęć: http://dziecko-i-prawo.wieszjak.pl/rodzina-zastepcza/271333,galeria,podzial-kompetencji-miedzy-rodzina-zastepcza-a-rodzicami.html Pakiet turystyczny Nazwa pakietu:

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej.

światowej na terenach Galicji. Wszyscy uczestnicy zapalili na cześć poległych bohaterów symboliczne znicze przy kaplicy cmentarnej. Wycieczka klas 2 A i 2 D Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie w dniu 26 września 2014 roku - - Dąbrowa Tarnowska - cmentarz I wojny światowej nr 248 i Ośrodek Spotkania Kultur Park Historyczny

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 24 czerwca 2015 r. Poz. 1893 UCHWAŁA NR VII/45/2015 RADY GMINY KURYŁÓWKA. z dnia 19 czerwca 2015 r.

Rzeszów, dnia 24 czerwca 2015 r. Poz. 1893 UCHWAŁA NR VII/45/2015 RADY GMINY KURYŁÓWKA. z dnia 19 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 24 czerwca 2015 r. Poz. 1893 UCHWAŁA NR VII/45/2015 RADY GMINY KURYŁÓWKA z dnia 19 czerwca 2015 r. w sprawie dokonania zmian w budżecie gminy

Bardziej szczegółowo

1889 1987. 11. 4 A/1483

1889 1987. 11. 4 A/1483 WYKAZ ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY BRZEŚĆ KUJAWSKI Lp. Miejscowość Obiekt Czas powstania Rejestr zabytków 1 Brzezie kościół parafialny rzymskokatolicki pw. św. Józefa 1930-1936 2 Brzezie

Bardziej szczegółowo

ZAŁOGA Nr. MUZEUM POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w LUSOWIE

ZAŁOGA Nr. MUZEUM POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w LUSOWIE Zestaw pytań nr 1 ZAŁOGA Nr MUZEUM POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w LUSOWIE 1. Jaki napis znajduje się na rzeźbie przy wejściu do Muzeum? (10 pkt)...... 2. W zbiorach Muzeum mamy wiele cennych pamiątek, w tym

Bardziej szczegółowo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo

Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Zasób kulturowy wsi zagrożone dziedzictwo Irena Niedźwiecka-Filipiak UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU Instytut Architektury Krajobrazu Forum Debaty Publicznej Sieć Najciekawszych Wsi sposób na zachowanie

Bardziej szczegółowo

ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW

ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW POWIAT ŚWIECKI ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW GMINA MIEJSCOWOŚĆ ADRES OBIEKT DATA DECYZJI NR REJESTRU BUKOWIEC BUDYŃ Założenie pałacowoparkowe: 31.08.1995 A/1063 Pałac Ptaszarnia, ob.

Bardziej szczegółowo

Organizacja imprezy kulturalnej dla mieszkańców LGD Ziemia Pszczyńska - VIII Biesiady Kultury Śląskiej w Pielgrzymowicach

Organizacja imprezy kulturalnej dla mieszkańców LGD Ziemia Pszczyńska - VIII Biesiady Kultury Śląskiej w Pielgrzymowicach Lista rankingowa wniosków o dofinansowanie operacji w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Pszczyńska w ramach Działania Małe Projekty z Posiedzenia Rady, które

Bardziej szczegółowo

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Utworzenie rzymskokatolickiej parafii w Jazowsku należy datować w przybliżeniu na drugą połowę XIII wieku. Zapewne w tym samym okresie wybudowano

Bardziej szczegółowo

Ze zbiorów Instytutu im. Herdera w Marburgu

Ze zbiorów Instytutu im. Herdera w Marburgu Widok z lotu ptaka z roku 1925 na obie miejscowości Księże Małe ( Klein Tschansch ) oraz Księże Wielkie ( Gross Tshansch ) jeszcze przed wybudowaniem bloków mieszkalnych osiedla Klein Tschansch z lat 1928

Bardziej szczegółowo

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Sytuacja polityczna Po zwycięstwie Ligi Katolickiej w bitwie pod Białą Górą niedaleko Pragi w 1620 roku rządy zostały przejęte przez Ferdynanda II. (1620-1637).

Bardziej szczegółowo

Józef Wybicki Krobów, aleja lipowa

Józef Wybicki Krobów, aleja lipowa 12 V 2012 12 maja odbyły się terenowe zajęcia edukacyjne o tematyce ekologiczno-historycznej. Zorganizowała je pani Edyta Kasica, zaś głównym koordynatorem był pan Marek Kulig, szef Lokalnego Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski Robert Czub Grzegorz Skorupski GOSTYŃSKIE RATUSZE Ratusz (niem. Rathaus) dom rady, reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Pojawił się w średniowiecznych

Bardziej szczegółowo

Śląsk bez granic wieże i punkty widokowe

Śląsk bez granic wieże i punkty widokowe Śląsk bez granic wieże i punkty widokowe Projekt nr CZ.3.22/2.2.00/09.01532 Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy

Bardziej szczegółowo

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Lipiec 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje...3 A. Dane teleadresowe...3 B. Charakterystyka Emitenta...3 II. Program emisji obligacji...5

Bardziej szczegółowo

Sejmik Województwa Śląskiego uchwala:

Sejmik Województwa Śląskiego uchwala: UCHWAŁA NR IV/49/5/2014 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO z dnia 7 kwietnia 2014 r. w sprawie podania do publicznej wiadomości informacji o zamiarze i przyczynach połączenia Muzeum Śląskiego w Katowicach i

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA GMINY STRONIE ŚLĄSKIE

OFERTA INWESTYCYJNA GMINY STRONIE ŚLĄSKIE OFERTA INWESTYCYJNA GMINY STRONIE ŚLĄSKIE Listopad 2005 r. 1. SPRZEDAŻ NIERUCHOMOŚCI NIE ZABUDOWANEJ STRONIE ŚLĄSKIE WIEŚ Obszar do zagospodarowania: Nieruchomość nie zabudowana, położona w peryferyjnej

Bardziej szczegółowo

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji

Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej. opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Propozycja tras rowerowych z Rzeszowa do CTiR w Kielnarowej opracowanie: mgr Łukasz Stokłosa Katedra Turystyki i Rekreacji Rzeszów 2015 I. Trasa 1: Rzeszów (Park im. W. Szafera) CTiR w Kielnarowej Rysunek

Bardziej szczegółowo

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy.

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. Nadleśnictwo Dobrocin, Kiełkuty, Dobrocinek, Leśnica. Kolejny raz ruszamy ścieżkami historii, która skrywa się przed nami z prawdziwymi gratkami

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o.

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. CZĘŚĆ OGÓLNA SZKOLENIA Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków

Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Ewidencja dóbr kultury nie wpisanych do rejestru zabytków Jabłonna 2015/2016 Jabłonna - Obelisk poświęcony pamięci Jana Pawła II i 25-lecia Solidarności (znajduje się naprzeciwko Gminnego Centrum Kultury

Bardziej szczegółowo

Uroczystość nadania szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego.

Uroczystość nadania szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego. Uroczystość nadania szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego. Dnia 26. września 2009r. odbyła się uroczystość nadania naszej szkole imienia Ignacego Mielżyńskiego. Dzień ten był dla nas dniem szczególnym,

Bardziej szczegółowo

Dolina mlekiem i miodem płynąca

Dolina mlekiem i miodem płynąca Dolina mlekiem i miodem płynąca Ludzie mają swoje ulubione miejsca na Ziemi. Lubią spędzać tam wolny czas, ponieważ dobrze się tam czują. Dla mnie, takim właśnie zakątkiem jest moja rodzinna wieś. Kędzie

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Dzisiaj odwiedzę Muzeum- Zamek w Łańcucie! Zamek w Łańcucie był domem dwóch rodzin. Zamek wybudował czterysta lat temu książę Stanisław

Bardziej szczegółowo

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Versailles Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Rys historyczny Początkowo niewielki pałac myśliwski wybudowany przez Ludwika XIII. Z czasem rozbudowany przez Ludwika XIV, od 1682 roku stał się siedzibą

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich Rola Samorządu Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Powiat Świdnicki. Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów.

Powiat Świdnicki. Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów. Powiat Świdnicki Powiat Świdnicki leży w południowej części Dolnego Śląska na Przedgórzu Sudeckim, między świętą górą pogan Ślężą, a pasmami Sudetów. Na terenie 743 km 2 mieszka prawie 160 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE. LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Zieleniewo ZAGOSPODAROWANIE TURYSTYCZNE NAWIERZCHNIA

INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE. LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Zieleniewo ZAGOSPODAROWANIE TURYSTYCZNE NAWIERZCHNIA LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Zieleniewo 2 Zieleniewo Rościęcino INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE 5,3 Koszaliński Pas Nadmorski atrakcje związanez letnim wypoczynkiem latarnia morska

Bardziej szczegółowo

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera.

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. ZBIÓR WIERSZY TOM I Szczepan Polachowski Aspiration sp. z o.o. ul. Żwirki i Wigury 17 62-300

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCIECZEK PO ŁODZI Z EDUKACJĄ O REGIONIE DLA UCZESTNIKÓW PROJEKTU ZABIERAMY DZIECI Z BRAMY! W ROKU 2016

PROGRAM WYCIECZEK PO ŁODZI Z EDUKACJĄ O REGIONIE DLA UCZESTNIKÓW PROJEKTU ZABIERAMY DZIECI Z BRAMY! W ROKU 2016 PROGRAM WYCIECZEK PO ŁODZI Z EDUKACJĄ O REGIONIE DLA UCZESTNIKÓW PROJEKTU ZABIERAMY DZIECI Z BRAMY! W ROKU 2016 Do wszystkich wycieczek niezbędne jest wygodne obuwie i odzież odpowiednia do panujących

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Historia Kolibek. Fragment mapy z 1880 r.

Historia Kolibek. Fragment mapy z 1880 r. Historia Kolibek Pierwsza wzmianka źródłowa o miejscowości Kolibki (w brzmieniu Colypka ) pojawiła się w dokumencie z lat 1323/1324 r. Nazwa ta oznacza zagłębienie terenu, istniejące do dzisiaj, przypominające

Bardziej szczegółowo

Finansowanie kultury w Opolu

Finansowanie kultury w Opolu Finansowanie kultury w Opolu W Opolu zrealizowaliśmy dwa projekty współfinansowane z XI Priorytetu Kultura i Dziedzictwo Kulturowe POIiŚ, o łącznej wartości 53 mln zł: Remont Amfiteatru Tysiąclecia i utworzenie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK

SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK SMOŁDZINO, BEZPOŚREDNIO PRZY LESIE, 11 ATRAKCYJNYCH DZIAŁEK Najtaosza działka: 26 300zł Najmniejsza działka: 810m2 11 działek o powierzchniach od 810 do 1247 m2, umiejscowionych na płaskim, suchym terenie,

Bardziej szczegółowo

Moja ulica. Zapytacie, jaka to ulica?

Moja ulica. Zapytacie, jaka to ulica? Moja ulica Jest w naszym pięknym mieście Poznaniu niedługa, bo licząca zaledwie 1350 m, ulica, która była kiedyś lepiej znana przez przyjezdnych, aniżeli przez rodowitych poznaniaków. Związane to było

Bardziej szczegółowo