dr hab. inż. Mariusz Adamski Poradnik oszczędzania energii w mikro i małych przedsiębiorstwach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "dr hab. inż. Mariusz Adamski Poradnik oszczędzania energii w mikro i małych przedsiębiorstwach"

Transkrypt

1 dr hab. inż. Mariusz Adamski Poradnik oszczędzania energii w mikro i małych przedsiębiorstwach

2 dr hab. inż. Mariusz Adamski Poradnik oszczędzania energii w mikro i małych przedsiębiorstwach Suwałki, 2014

3 Wydawca: Copyright by FOTON Agnieszka Morysewicz Lokalna Grupa Rybacka Pojezierze Suwalsko-Augustowskie 2014 ISBN Opracowanie: dr hab. inż. Mariusz Adamski Wykonanie: FOTON Agnieszka Morysewicz Suwałki, ul. Lipowa 41A, tel EUROPEAN UNION EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND NEIGHBOURS IN ACTION Opracowanie wykonano w ramach projektu Wsparcie OZE na obszarze pogranicza współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Litwa Polska na podstawie umowy nr SPF/2.2/PL/05 z dnia r.

4 Przedmowa Lokalna Grupa Rybacka Pojezierze Suwalsko Augustowskie jako jeden z priorytetów swojej strategii rozwoju przyjęła ochronę środowiska Jednym z elementów pozytywnego oddziaływania na środowisko jest zmniejszenie zużycia energii. Świadomość, że oszczędzanie energii jest ważne i pożyteczne jest coraz bardziej powszechna w naszym społeczeństwie. Postęp technologiczny sprawił, że do codziennego funkcjonowania przedsiębiorstwa, biura, domu i rodziny niezbędne są nam dziesiątki urządzeń zasilanych energią elektryczną. Oznacza to, że musimy być pewni, że zasilanie w energię będzie trwałe i niezakłócone, żarówki zawsze zaświecą po naciśnięciu włącznika a telewizor włączy się po naciśnięciu pilota. A nie zawsze tak było. Energią elektryczną w sposób naukowy zaczęto interesować się dopiero od XVII wieku. Przełomowe wynalazki, które spowodowały, że w domach i na ulicach zabłysło światło zawdzięczamy Alessandro Volcie, który w 1775 r. wynalazł ogniwo elektryczne. Kolejne odkrycia Ohma, Faradaya, Maxwella pozwoliły na zrozumienie praw rządzących elektrycznością. Pod koniec XIX wieku zaczęto praktycznie wykorzystywać elektryczność. Samuel Morse wynalazł telegraf, Antonio Meucci telefon, a Tomas Edison żarówkę i fonograf. W 1882 roku Edison założył pierwszą elektrownię i zbudował pierwszą miejską sieć elektryczną na Manhattanie w Nowym Jorku. Dalszy rozwój potoczył się bardzo szybko Dzisiaj energia elektryczna jest nieodłączną towarzyszką naszego życia. Jednocześnie mamy świadomość, że zasoby energii nie są nieograniczone, a wręcz się kurczą. Dlatego musimy oszczędnie i racjonalnie gospodarować energią w naszych domach i przedsiębiorstwach. Mniejsze zużycie energii przynosi nam wymierne korzyści. W wymiarze globalnym należy do nich zaliczyć należy ochronę środowiska naturalnego poprzez zmniejszoną emisję dwutlenku węgla oraz innych substancji szkodliwych do atmosfery. Mniejsze zużycie energii to mniejsze wykorzystanie źródeł naturalnych, np. węgla, ropy lub gazu. Racjonalne wykorzystanie energii pozwala na zachowanie tychże źródeł na dłużej. Mniejsza konsumpcja energii w przedsiębiorstwie to niższe koszty produkcji, większa rentowność zakładu pracy. Obecnie istnieje możliwość pozyskania energii z odnawialnych źródeł energii, przy pomocy własnych jej odbiorników. Możemy sami energię produkować stając się prosumentem producentem i konsumentem energii. Nadwyżki energii możemy sprzedać do sieci osiągając dodatkowe przychody zarówno w domu jak i w przedsiębiorstwie. Czy tą szansę należy wykorzystać? Oczywiście tak. A odpowiedź na pytanie jak to zrobić znajdziecie Państwo w tym Poradniku. Zachęcam do lektury, Cezary Cieślukowski Prezes Lokalnej Grupy Rybackiej Pojezierze Suwalsko Augustowskie 3

5

6 Spis treści I. Zrównoważony rozwój...7 II. Powiat suwalski a rejon wyłkowyski...9 III. Co to jest mikroprzedsiębiorstwo, małe, a także średnie przedsiębiorstwo? IV. Dlaczego warto oszczędzać energię? V. Zasady i sposoby oszczędzania energii elektrycznej w gospodarstwach rolnych, w małych zakładach produkcyjnych, handlowych i usługowych V. Zasady i sposoby oszczędzania energii cieplnej (i nie tylko) w lokalach produkcyjnych, handlowych, usługowych oraz innych VII. Urządzenia odzyskujące ciepło w instalacji wentylacji mechanicznej VIII. Potencjał energii odnawialnej, metody i sposoby wykorzystania OZE na terenie powiatu suwalskiego i rejonu wyłkowyskiego IX. Przykłady dobrych praktyk X. Możliwości pozyskania wsparcia finansowego dla projektów zmierzających do oszczędzania energii oraz wykorzystania OZE na terenie powiatu suwalskiego i rejonu wyłkowyskiego XI. Energia elektryczna XII. Kogeneracja (oznaczana od skrótu angielskich słów CHP) XIII. Zalecenia codziennego oszczędzania energii

7

8 I Zrównoważony rozwój Zrównoważony rozwój jest to rozwój w kierunku gospodarki efektywnie korzystającej z zasobów, bardziej przyjaznej dla środowiska i bardziej konkurencyjnej. Według tradycyjnej definicji zrównoważony rozwój to rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie. Innymi słowy pozwala on zagwarantować, że dzisiejszy wzrost nie będzie zagrażał możliwościom wzrostu przyszłych pokoleń. Zrównoważony rozwój obejmuje trzy elementy: gospodarczy, społeczny i środowiskowy Rys. 1 Zdjęcie Ziemi z kosmosu Rys. 2 Powiązanie trzech elementów zrównoważonego rozwoju gospodarczego Unijne cele służące zapewnieniu zrównoważonego rozwoju obejmują: do 2020 r. ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o 20 proc. w stosunku do poziomu z 1990 r. zwiększenie do 20 proc. udziału energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym zużyciu energii, dążenie do zwiększenia efektywności wykorzystania energii o 20 proc. Zrównoważony rozwój oznacza: budowanie bardziej konkurencyjnej gospodarki niskoemisyjnej, która będzie korzystać z zasobów w sposób racjonalny i oszczędny, ochronę środowiska naturalnego, ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i zapobieganie utracie bioróżnorodności, wykorzystanie pierwszoplanowej pozycji Europy do opracowania nowych, przyjaznych dla środowiska technologii i metod produkcji, wprowadzenie efektywnych, inteligentnych sieci energetycznych, wykorzystanie sieci obejmujących całą UE do zapewnienia dodatkowej przewagi rynkowej firmom europejskim (zwłaszcza małym przedsiębiorstwom produkcyjnym), poprawienie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości, zwłaszcza w odniesieniu do MŚP pomaganie konsumentom w dokonywaniu świadomych wyborów. Konwencja o różnorodności biologicznej (ang. Convention on Biological Diversity CBD) jest to umowa międzynarodowa sporządzona 5 czerwca 1992 roku na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro określająca zasady ochrony, pomnażania oraz korzystania z zasobów różnorodności biologicznej. Konwencja weszła w życie 29 grudnia 1993 roku. Obecnie konwencji objęła ponad 190 uczestników, większość państw świata. 7

9 Każda ze stron konwencji jest zobowiązana opracować krajowe strategie, plany lub programy dotyczące ochrony, identyfikować i monitorować elementy różnorodności biologicznej, a także identyfikować procesy i kategorie działań, które mają lub mogą mieć znaczny negatywny wpływ na ochronę i zrównoważone użytkowanie różnorodności biologicznej, oraz monitorować ich skutki. Tekst Konwencji rozpoczyna się preambułą, w której przywołane są wartości różnorodności biologicznej i jej znaczenie dla zachowania życia na Ziemi. W preambule zwrócona jest także uwaga na niektóre działania człowieka zmniejszające różnorodność biologiczną oraz na konieczność podejmowania odpowiednich kroków zaradczych. Podkreślona jest konieczność ochrony różnorodności biologicznej która jest wspólną sprawą całej ludzkości. Zwrócono w niej również uwagę na fakt, że szczególna odpowiedzialność za tę ochronę ciąży na państwach, na terytorium których znajdują się dane zasoby przyrodnicze. Cele Konwencji: Ochrona różnorodności biologicznej. Zrównoważone użytkowanie elementów różnorodności biologicznej. Uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści wynikających z wykorzystania zasobów genetycznych. Oznacza to, że przy podejmowaniu postanowień i konkretnych działań równie ważne jest zachowanie całego bogactwa przyrodniczego, jak zaspakajanie potrzeb obecnych i przyszłych pokoleń ludzi, w zakresie przestrzegani zasady dzielenia się korzyściami z wykorzystania zasobów ze społecznościami, które te zasoby udostępniają. Każde państwo ma suwerenne prawa do korzystania z własnych zasobów przyrodniczych, zgodnie z prowadzoną polityką, zawartą w krajowej strategii różnorodności biologicznej i stosownym programie działań. Szczególną uwagę należy zwracać na elementy najbardziej istotne z punktu widzenia zasobów przyrodniczych oraz zaspakajania potrzeb społecznych Pogodzenie rozwoju gospodarczego z dbałością o środowisko jest ogromnym wyzwaniem. Kluczowe znaczenie odgrywa tu efektywność energetyczna gospodarki. Mimo dość dużego postępu nadal jest jeszcze wiele do poprawienia. Główne kierunki tych działań to: stosowanie nowoczesnych technologii, które pozwolą zmniejszyć zużycie energii, korzystanie z odnawialnych źródeł energii, rozwój infrastruktury komunalnej wspierającej ochronę środowiska. 8

10 II Powiat suwalski a rejon wyłkowyski Powiat suwalski i rejon wyłkowyski są regionami rolniczymi, znaczną część obszaru zajmują grunty rolne oraz lasy. Powierzchnia powiatu suwalskiego jest nieco mniejsza. Tab. 1 Powiat suwalski i rejon wyłkowyski Państwo Polska Litwa Województwo podlaskie Okręg mariampolski Region Powiat suwalski Rejon wyłkowyski Herb Herb powiatu suwalskiego Flaga powiatu suwalskiego Herb rejonu wyłkowyskiego Siedziba władz Suwałki Wyłkowyszki Powierzchnia, km Liczba ludności Rys. 3 Mapka obejmująca powiat suwalski i rejon wołkowyski Klimat powiatu suwalskiego i rejonu wyłkowyskiego ma cechy klimatu przejściowego z tendencją do nasilania się cech kontynentalnych. Charakteryzuje go duża zmienność pogody, niskie temperatury, duża amplituda temperatur, przewaga opadów letnich nad zimowymi oraz wiosennych nad jesiennymi. Roczny przebieg wartości temperatury powietrza jest typowy dla klimatów strefy umiarkowanej o wyraźnie zaznaczonym kontynentalizmie: najwyższe temperatury występują w lipcu i czerwcu, a najniższe w grudniu. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi tu około 6 C. Zima trwa od 100 do 120 dni. Mrozy utrzymują się od 50 do 65 dni. Wiosna jest długa i chłodna z przymrozkami nawet w maju. Lato jest łagodne i trwa od 80 do 90 dni. Tak surowe warunki klimatyczne mają istotny wpływ na przyrodę, produkcję rolną oraz inne sfery działalności ludzkiej. Tab. 2 Podstawowe wskaźniki klimatyczne ze Stacji Meteorologicznej w Suwałkach Wskaźniki klimatyczne rejon Suwałki Pn.-wsch. Polska Temperatura powietrza [ 0 C] 4,8 8,9 6,5 Amplituda temperatur [ 0 C] 20 21,1 22,3 Roczna suma opadów [mm] 585,3 735,4 570 Liczba dni wegetacyjnych Liczba dni przymrozkowych Liczba dni mroźnych Liczba dni z pokrywą śnieżną

11 III Co to jest mikroprzedsiębiorstwo, małe, a także średnie przedsiębiorstwo? Mikroprzedsiębiorstwa, małe, a także średnie przedsiębiorstwa definiuje się według liczby pracowników i obrotu lub całkowitego bilansu rocznego. Średnie przedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 250 pracowników i którego roczny obrót nie przekracza 50 milionów euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 milionów euro. Małe przedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów euro. Mikroprzedsiębiorstwo to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 2 milionów euro. Definicja mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw jest aktualizowana, aby uwzględniać zmiany sytuacji gospodarczej, jakie nastąpiły od roku 1996 (inflacja i wzrost wydajności), oraz praktyczne wnioski wyciągnięte od tamtej pory. Nową definicję stosuje się od 1 stycznia 2005 r. 10

12 IV Dlaczego warto oszczędzać energię? Racjonalne gospodarowanie energią to: mniejsza ilość zanieczyszczeń w środowisku naturalnym, mniejsze zużycie paliw, w tym nieodnawialnych, mniejsze wydatki, czyli oszczędność pieniędzy. Należy racjonalnie gospodarować energią oraz wykorzystać w pełni inne, przyjazne dla środowiska naturalnego źródła energii, których nie brakuje na naszej planecie. Są to miedzy innymi: słońce energia słoneczna, a także energia kinetyczna wiatru, energia potencjalna wody, również energia zawarta w biomasie energia promieniowania słonecznego przechwycona przez rośliny w procesie fotosyntezy, ziemia energia geotermalna, księżyc energia pływów morskich. Ważną rolę w świadomym i odpowiedzialnym podejściu do oszczędzania energii w odgrywa oświetlenie. Ponadto w podjęciu decyzji o oszczędzaniu energii pomaga świadomość, że można przy tym zaoszczędzić pieniądze. 11

13 V Zasady i sposoby oszczędzania energii elektrycznej w gospodarstwach rolnych, w małych zakładach produkcyjnych, handlowych i usługowych wskazań działań oszczędzania energii Wyłącz komputer, telewizor i radio, a ładowarkę usuń z gniazdka, jeżeli tych urządzeń w tej chwili nie używasz. Wyłącz wszystkie urządzenia biurowe na noc, na weekend oraz podczas dłuższych okresów bezczynności. Nie pozostawiaj urządzeń w trybie czuwania świecąca dioda na urządzeniu wskazuje, że nadal zużywa ono energię. Kończąc pracę w firmie wszystkie urządzenia możesz wyłączyć wyłącznikiem głównym. Wymień żarówki na świetlówki energooszczędne i gaś niepotrzebne światło. Nie pozostawiaj zbyt długo otwartego okna. Jeżeli jest Ci za gorąco zmniejsz ogrzewanie. Wychodzisz z domu, z firmy, z warsztatu zmniejsz ogrzewanie. Gotuj tylko tyle wody ile wykorzystasz. Nie zawsze potrzebny jest wrzątek, czasem wystarcza ciepła woda. Gotuj zawsze z pokrywką będzie szybciej i taniej. Korzystaj z prysznica zamiast kąpieli w wannie. Nie trzymaj lodówki zbyt długo otwartej będzie potrzebowała więcej energii, żeby znów obniżyć temperaturę. Jeżeli masz tylko masło, to przełóż je do naczynia z chłodną wodą i odstaw w miejsce zacienione, a lodówkę wyłącz. Korzystasz z urządzeń elektrycznych poza godzinami szczytowego obciążenia, a masz zamontowany licznik dwutaryfowy, także oszczędzisz na wydatkach ze swojego portfela. Oświetlenie przede wszystkim nie zostawiamy zapalonych żarówek w pokoju, w którym obecnie nikt nie przebywa; stosujmy ściemniacze w pokojach, w których mamy wielo żarówkowe żyrandole lub zapalamy tyle żarówek ile potrzeba; jak najwięcej i najdłużej używajmy światła dziennego; przy rozplanowaniu mieszkania fotele ustawmy jak najbliżej okien, by czytać jak najdłużej przy świetle dziennym; stosujmy przy malowaniu mieszkania jasne kolory farb (biała ściana odbija prawie 85% padającego światła); rozważmy zakup energooszczędnych żarówek do tych pomieszczeń, w których najczęściej przebywamy; stosujmy w pomieszczeniach, w których włączamy światło na dłużej(więcej niż 10 minut strych, piwnica, kuchnia), świetlówki (oszczędzają one 75% energii); dopasujmy źródło światła do naszych potrzeb książkę, gazetę można czytać przy jedno żarówkowym kinkiecie zamiast przy kilku żarówkach żyrandola Szanuj swoje oczy Pamiętaj, że zbyt duży kontrast oświetlenia szybko męczy oczy. Wskazane jest umiarkowane oświetlenie całego pokoju, nawet gdy oglądasz telewizję. Nie czytaj przy słabym oświetleniu. Czytaj przy dobrym oświetleniu. Światło ma padać na czytany tekst, a nie na oczy. 12

14 Uwaga Oświetlenie LED jest bardziej oszczędne niż świetlówki. Świetlówki LED nie wymagają elementów (dławika, startera), które są stosowane przy zwykłych świetlówkach. Ponadto świetlówki LED są ekologiczne, a w ich budowie nie wykorzystuje się gazów takich jak rtęć. Dodatkowo zaletą świetlówek LED jest odporność na wilgoć oraz wstrząsy. Interesującym rozwiązaniem są paski LED samoprzylepne. Zastosowanie: dekoracje świetlne sufitów, wnęk, mebli, półek, regałów, reklam, szklanych elementów, schodów, wnętrz samochodów itp. Tab. 3 Porównanie mocy oświetlenia LED i zwykłych świetlówek moc LED Świetlówka Rys. 4 Świetlówki LED, żarówki LED, taśmy oraz lampy LED Właściwa organizacja czasu pracy, zgodna z przebiegiem wydajności pracowników również służy oszczędnościom czasu i energii. Rys. 5 Krzywa wydajności na podstawie REFA (Komisji Badań Nad Pracą) za: Lothar J. Seiwert (1998) Jak organizować czas Na podstawie wykresu można stwierdzić, że szczyt wydajności człowieka występuje przed południem jest to najwyższy poziom wydajności w ciągu dnia. Po południu występuje spadek wydajności, aby po przejściowym wzroście wydajności wczesnym wieczorem, stale opadać, by dojść do najniższego punktu kilka godzin po północy. Niektóry ludzie najlepiej koncentrują się w porze obiadowej, inni wczesnym popołudniem. Z praktyki wiadomo, że mamy do czynienia z dwiema kategoriami ludzi: sowy i skowronki. Pierwsza grupa ludzi, skowronki preferują pracę w porach rannych, rozpoczynają dzień wcześnie, a wykonywana przez nich praca jest najefektywniejsza w godzinach przedpołudniowych. Druga grupa ludzi to sowy. Dla tej grupy osób najdogodniejsza jest praca w godzinach popołudniowych, a nawet nocnych. Strona warta przestudiowania: Skuteczne zarządzanie czasem. Jak dobrze organizować czas Audyt energetyczny ekspertyza dotycząca podejmowania i realizacji przedsięwzięć zmniejszających koszty ogrzewania. Celem audytu jest zalecenie konkretnych rozwiązań (technicznych, organizacyjnych i formalnych) wraz z określeniem ich opłacalności. Audyt energetyczny obejmuje także doradztwo w zakresie podejmowania i realizacji inwestycji mających na celu racjonalizację zużycia energii. Ta niezależna i obiektywna opinia stwierdza, które modernizacje są opłacalne w badanym budynku oraz jakie produkty i rozwiązania techniczne są najkorzystniejsze. 13

15 Audyt energetyczny budynku powinien zawierać następujące elementy: inwentaryzację systemu grzewczego, ocenę właściwości cieplnych budynku oraz określenie, jaka jest charakterystyka energetyczna budynku, stwierdzenie, na jakie sposoby można przeprowadzić termomodernizację budynku, ocenę opłacalności każdej z metod, wskazanie, które z nich są optymalne dla audytowanego budynku. Audyt energetyczny powinien być przeprowadzany przez audytora energetycznego. Dokładne dane dotyczące zakresu i formy audytu energetycznego określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 43, poz. 346). Audyt energetyczny dostarcza podstawy do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej termomodernizacji budynku. W rezultacie uzyskujemy następujące informacje dla każdego rodzaju modernizacji: koszt, zysk, czas zwrotu kosztów i inne ekonomiczne wskaźniki opłacalności. 14

16 V Zasady i sposoby oszczędzania energii cieplnej (i nie tylko) w lokalach produkcyjnych, handlowych, usługowych oraz innych Zwróć uwagę na izolacyjność cieplną okien, ścian, stropów i dachu, czy spełniają aktualne wymagania ochrony cieplnej budynków? Szczegółową odpowiedź da audyt energetyczny (czyli analiza celowości podjęcia określonych prac termomodernizacyjnych) budynku, Zamykaj drzwi zewnętrzne oraz między pomieszczeniami o różnych temperaturach, Ogrzewaj te pomieszczenia, gdzie są pracownicy, lub wynika to z wymogów technologicznych, Wychodząc z pomieszczenia na dłuższy czas (kilka godzin i więcej) zakręć grzejnik zaworem termostatycznym. Symbol * na pokrętle zaworu oznacza położenie antyzamrożeniowe temperatura powietrza w pomieszczeniu przy czujniku nie spadnie poniżej 5 o C Stosuj kurtyny powietrzne (nadmuch strumienia powietrza w płaszczyźnie ściany z otworem drzwiowym) lub materiałów nieprzewiewnych, przeźroczystych (np. z polietylenu), by uniknąć wywiewania z hali ciepłego powietrza, Stosuj odzysk ciepła z procesów produkcyjnych, silników i innych urządzeń. Ciepło to można wykorzystać do ogrzewania ale tylko w okresie zimowym, a w ciągu całego roku do celów technologicznych, przygotowania ciepłej wody, podgrzewania wody basenowej lub do mycia samochodów, Stosuj odzysk ciepła w instalacji wentylacji mechanicznej. Utrzymuj właściwe temperatury w ogrzewanych pomieszczeniach. W temperaturach zbyt niskich drastycznie spada wydajność pracy, zbyt wysokie to duże koszty ogrzewania. Zwiększenie temperatury w ogrzewanych pomieszczeniach o 1 o C zwiększa zużycie ciepła o około 3%. Oszczędność wody to mniejsze rachunki za wodę (lub prąd jeżeli korzystasz ze swojego ujęcia wody), a także mniejsze ilości ścieków. Zwróć uwagę również na szczelność instalacji wodociągowej, czy nie ma również ubytków wody np. przez baczki płuczące misek ustępowych. Niewielki przeciek wody to koszt 300 zł miesięcznie, przy większym przecieku proporcjonalnie więcej Jeżeli zezwalają na to uwarunkowania technologiczne, stosuj wodę w obiegach zamkniętych, Używaj baterii wyposażonych w perlatory. Perlator zaoszczędza spore ilości wody. Perlator (aerator) rozbija w sposób mechaniczny zwykle za pomocą systemu sitek lub mikrodysz, strumień wody, co powoduje jego napowietrzenie i zwiększenie objętości. Perlator napowietrza wodę i dzięki temu ogranicza jej zużycie nawet o kilkadziesiąt (60%) procent. Perlatory mają zwykle kształt metalowych pierścieni z wkładem (system sitek/komór), które po prostu przykręcamy do końcówki kranu (wylewki). Czynność tę może wykonać każdy i nie potrzeba do niej żadnych specjalnych narzędzi. Zdecydowana większość obecnie stosowanych baterii łazienkowych lub kuchennych posiada końcówki, do których pasują perlatory z gwintem zewnętrznym M24x1 (perlator wkręcany do baterii). Baterie starego typu są kompatybilne z aeratorami wyposażonymi w gwint wewnętrzny M22x1 (perlator nakręcany na wylewkę). Po rocznym i dłuższym okresie eksploatacji perlator może zarosnąć kamieniem. Należy go zdemontować i włożyć przynajmniej na 1 godzinę do naczynia z octem. Po oczyszczeniu i opłukaniu nadaje się do dalszej eksploatacji. 15

17 Tab. 4 Wady i zalety perlatorów zestawienie Zalety: oszczędność wody, oszczędność opłat za ścieki strumień wody nie rozpryskuje się na boki podczas np. mycia rąk Wady: wolniejsze napełnianie naczyń wodą (dłuższe nalewanie) Zasady użytkowania zaworów termostatycznych grzejnikowych Termostatyczne zawory grzejnikowe stanowią istotny element nowoczesnych instalacji centralnego ogrzewania wodnego w budynkach. Są one przeznaczone do automatycznego, indywidualnego sterowania procesem dostawy energii cieplnej do poszczególnych grzejników, w celu utrzymania temperatur powietrza w pomieszczeniach na stałym, żądanym poziomie, odpowiadającym rzeczywistym potrzebom użytkowników lub wymaganiom normatywnym. Zawory termostatyczne zapewniają komfort cieplny ogrzewanych pomieszczeń, stanowią również ważny czynnik racjonalnego, oszczędnego gospodarowania energią cieplną. Wykorzystanie zysków ciepła od nasłonecznienia oraz zysków z innych źródeł w pomieszczeniach (jak sami użytkownicy, oświetlenie, elektryczne urządzenia domowe) pozwala na zmniejszenie obciążenia cieplnego instalacji c.o. Termostatyczny zawór grzejnikowy umożliwia również nastawienie i utrzymanie temperatury dyżurnej w pomieszczeniu okresowo nie wykorzystywanym. W przeciętnych warunkach eksploatacyjnych zapewni oszczędność energii cieplnej rzędu 10-15% w skali całego sezonu grzewczego. Zasada działania Termostatyczny zawór grzejnikowy jest regulatorem temperatury o bezpośrednim (tzn. nie wymaga zasilania), ciągłym działaniu i składa się z dwóch podstawowych zespołów : 16 zespołu sterującego (głowica termostatyczna) zespołu wykonawczego (zaworu grzejnikowego) Czujnik głowicy termostatycznej reaguje na zmianę temperatury otoczenia wzrostem swej objętości (lub prężności par). Przemieszczenie końca popychacza, który naciskając na trzpień zaworu powoduje mniejsze lub większe ściśnięcie sprężyny, powoduje korektę położenia elementu nastawnego. Wywołuje to zmianę strumienia wody przepływającej przez zawór i grzejnik. Zmiana przepływu czynnika grzejnego wywołuje odpowiednią zmianę mocy cieplnej grzejnika. Rys. 6 Głowica termostatyczna z pokrętłem i wbudowanym czujnikiem Głowica termostatyczna kontroluje temperaturę zadaną w pomieszczeniu poprzez regulację ilości wody przepływającej przez grzejnik. Nie ma wpływu na temperaturę czynnika grzejnego dopływającego do grzejnika. Temperatura wody dopływającej do grzejnika zależy od dostawcy ciepła. Po o ustawieniu wymaganej temperatury, należy odczekać około godziny i porównać temperaturę nastawioną ze wskazaniem termometru pokojowego. Pojawiająca się czasami różnica pomiędzy temperaturą nastawioną a termometrem, wynika z faktu, iż powietrze omywające głowicę ma nieco inną temperaturę, niż to w centralnej części pomieszczenia. Zawory termostatyczne uwzględniają i wykorzystują tzw. darmowe źródła ciepła jakimi są np.: słońce, kuchenki, telewizory a nawet osoby przebywające w pomieszczeniu.

18 Czujnik temperatury zamontowany w głowicy termostatycznej zaworu mierzy faktyczną temperaturę powietrza i porównuje ją z temperaturą ustawioną na pokrętle, nie mierzy on temperatury wody w grzejniku! W przypadkach uwag co do wydajności ogrzewania należy sprawdzić temperaturę w pomieszczeniu. Według norm z lat 60-tych i wcześniejszych w budynkach mieszkalnych wynosiła 18 0 C (pokoje, przedpokoje, WC), 15 0 C (kuchnie), 22 0 C (łazienka). Aktualne przepisy podają 20 0 C w pokojach, kuchni, WC oraz 24 0 C w łazienkach. Biorąc pod uwagę przeprowadzoną regulację hydrauliczną, zjawiskiem normalnym jest stan grzejnika, w którym nie jest on równomiernie ciepły, gdyż wyznacznikiem jest temperatura w pomieszczeniu a nie stan ciepłoty grzejnika. Rys. 7 Podziałka na głowicy termostatycznej i odpowiadające orientacyjne temperatury powietrza w pomieszczeniu Nie zawsze temperatura pomieszczenia będzie odpowiadała nastawie głowicy. Mają na to wpływ również przeszkody: firanka, zasłony obudowy grzejnika czy urządzenia promieniujące ciepło. Warunki eksploatacji Czujnik termostatyczny powinien być swobodnie obmywany powietrzem o temperaturze panującej w pomieszczeniu. Czujnik nie może być szczelnie obudowany meblami ani oddzielony od wnętrza pomieszczenia zasłoną okienną, za którą grzejnik tworzy rodzaj kurtyny powietrznej o temperaturze wyższej niż w środku pomieszczenia. W pobliżu czujnika nie należy ustawiać urządzeń domowych wydzielających duże ilości energii cieplnej (np. telewizor, urządzenia AGD). Jeżeli grzejnik jest zakryty (np. zasłony) lub obudowany, tworzy się strefa ciepła o innej temperaturze niż w pomieszczeniu. W takim przypadku należy stosować termostaty ze zdalnym czujnikiem lub ze zdalnym nastawianiem. Tab. 5 Symbole podziałki na głowicy termostatycznej oznaczają orientacyjne temperatury w pomieszczeniu: Znak na pokrętle 0 * Orientacyjna temperatura ºC 0 / z i więcej Uwagi: W przypadku głowic termostatycznych w wersji z dodatkową pozycją zerową: najniższe ustawienie wynosi 0 C (głowice firmy Heimeier), zawór jest całkowicie zamknięty i wówczas nie funkcjonuje zabezpieczenie przed mrozem (głowice firmy Herz), głowice termostatyczne o zakresie nastaw C nie mają możliwości ustawienia głowicy w pozycji zabezpieczenia instalacji przed zamarznięciem, po zakończeniu okresu grzewczego należy całkowicie otworzyć termostat przekręcając pokrętło głowicy w lewo, w celu uniknięcia osadzania się zanieczyszczeń w gnieździe zaworu. 17

19 Tab. 6 Symbole podziałki na głowicy termostatycznej i orientacyjne temperatury w pomieszczeniu, głowice firmy Herz: Znak na pokrętle * Orientacyjna temperatura ºC 6 9, , , ,5 28 W pozycji * zawór termostatyczny otwiera się samoczynnie przy temperaturze otoczenia ok. 6 C, co zapobiega zamarznięciu instalacji. Nastawa 4 odpowiada temperaturze ok. 20 C i zapewnia optimum komfortu cieplnego i oszczędności energii Zabrania się: Demontażu pokrętła i dokonywania zmian ustawionych wcześniej przez hydraulika nastaw wstępnych zaworów grzejnikowych, gdyż doprowadzi to rozregulowania instalacji grzewczej budynku. Wymiany grzejników i przeróbek instalacji c.o. bez zgody zarządcy budynku. Warunki oszczędnej eksploatacji Przed długim wietrzeniem pomieszczenia głowicę termostatyczna należy ustawić w poz. *. Po zakończeniu wietrzenia głowice termostatyczną ustawić w pozycji poprzedniego ustawienia aby ponownie ogrzać pomieszczenie. Podczas dłuższej nieobecności wszystkie głowice w pomieszczeniach ustawić w poz. * lub 1 Takie postępowanie ma wpływ na wielkość pobranej energii cieplnej w skali całego budynku, a tym samym służy obniżeniu kosztów ogrzewania. 18

20 VII Urządzenia odzyskujące ciepło w instalacji wentylacji mechanicznej Urządzenia odzyskujące ciepło w instalacji wentylacji mechanicznej ze względu na zasadę działania można podzielić na rekuperatory, regeneratory, pompy ciepła. W rekuperatorach odzyskujemy tylko ciepło jawne, tzn. takie, które wynika z pomiaru termometrem. W regeneratorach wykorzystywana jest pojemność cieplna ścianki rozdzielającej strumienie powietrza usuwanego od zimnego powietrza zewnętrznego, w rekuperatorach pojemność cieplna ścianki jest nieistotna i pomijana. W regeneratorach, poza ciepłem jawnym odzyskujemy również wilgoć z usuwanego powietrza (tzw. ciepło utajone). Regeneratory, ze względu na możliwość wprowadzenia do kanałów wentylacji nawiewnej wirusów, bakterii lub innych mikroorganizmów unoszących się w powietrzu wraz z cząstkami kurzu w trakcie odzyskiwania wilgoci nie mogą być stosowane w szpitalnictwie, przemyśle spożywczym, tam gdzie są zwiększone wymagania sanitarne. Rekuperatory i regeneratory wymagają doprowadzenia i odprowadzenia powietrza nawiewanego i wywiewanego do tego urządzenia, mają 4 króćce do podłączenia przewodów wentylacyjnych. Pompy ciepła są urządzeniami najbardziej zaawansowanymi technologicznie, umożliwiają również odsunięcie kanałów wentylacji nawiewnej i wywiewnej nawet na znaczne odległości. Wymienniki z czynnikiem pośrednim mają cechy rekuperatorów, ale też umożliwiają prowadzenie kanałów nawiewnych i wywiewnych w nawet w znacznym oddaleniu. Jako czynnik pośredni stosuje się glikol lub jego wodny roztwór. Rurki ciepła są to rurki wypełnione czynnikiem chłodniczym. Urządzenie zestaw rurek ciepła wymaga bliskiego prowadzenia kanałów nawiewnych i wywiewnych. W urządzeniach do odzysku ciepła z pompą ciepła, z wymiennikami z czynnikiem pośrednim lub z rurkami ciepła nie odzyskuje się wilgoci i mogą być stosowane w pomieszczeniach o zwiększonych wymaganiach higienicznych (szpitale, przemysł spożywczy, farmaceutyczny). Rys. 8 Rekuperator przeciwprądowy Rys. 9 Przykładowe regeneratory 19

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia.

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia. Pompy ciepła Zasada działania pompy ciepła polega na pozyskiwaniu ciepła ze środowiska ( wody, gruntu i powietrza) i przekazywaniu go do odbiorcy jako ciepło grzewcze. Ciepło pobrane z otoczenia sprężane

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Seminarium Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Warszawa, 3 grudnia 2008 r.

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Seminarium Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Warszawa, 3 grudnia 2008 r. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Seminarium Biomasa na cele energetyczne założenia i realizacja Warszawa, 3 grudnia 2008 r. 1 Odnawialne Źródła Energii w 2006 r. Biomasa stała 91,2 % Energia promieniowania słonecznego

Bardziej szczegółowo

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski

Źródła energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski Źródła Źródła energii energii nieodnawialne, czyli surowce energetyczne, tj. węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny, torf, łupki i piaski bitumiczne, pierwiastki promieniotwórcze (uran,

Bardziej szczegółowo

W kręgu naszych zainteresowań jest:

W kręgu naszych zainteresowań jest: DOLNE ŹRÓDŁA CIEPŁA W kręgu naszych zainteresowań jest: pozyskiwanie ciepła z gruntu, pozyskiwanie ciepła z powietrza zewnętrznego, pozyskiwanie ciepła z wód podziemnych, pozyskiwanie ciepła z wód powierzchniowych.

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POWIECIE PRZYSUSKIM projekt planowany do realizacji w ramach Działania 4.1: Odnawialne źródła energii Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020.

Bardziej szczegółowo

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej Technik urządzeo i systemów Nauka trwa 4 lata, absolwent uzyskuje tytuł zawodowy: Technik urządzeń i systemów, wyposażony jest w wiedzę i umiejętności niezbędne do organizowania i wykonywania prac związanych

Bardziej szczegółowo

Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego

Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego Zastosowane technologie i praktyczne doświadczenia użytkownika budynku pasywnego Stanisław Grygierczyk Park Naukowo-Technologiczny Euro-Centrum 23.09.2016., Bielsko-Biała Czym jest Park Naukowo-Technologiczny?

Bardziej szczegółowo

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Prezentacja audiowizualna opracowana w ramach projektu Nowy Ekspert realizowanego przez Fundację Poszanowania Energii Projektowanie budynków niskoenergetycznych

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI

Odnawialne Źródła Energii (OZE) PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI Odnawialne Źródła Energii () PREZENTACJA DLA MIESZKAŃCÓW GMINY ZIELONKI CO TO JEST? Energia odnawialna to taka, której źródła są niewyczerpalne i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w

Bardziej szczegółowo

Jak łapać światło, ujarzmiać rzeki i zaprzęgać wiatr czyli o energii odnawialnej

Jak łapać światło, ujarzmiać rzeki i zaprzęgać wiatr czyli o energii odnawialnej Jak łapać światło, ujarzmiać rzeki i zaprzęgać wiatr czyli o energii odnawialnej Autor: Wojciech Ogonowski Czym są odnawialne źródła energii? To źródła niewyczerpalne, ponieważ ich stan odnawia się w krótkim

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata Oś Priorytetowa V. Gospodarka niskoemisyjna

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata Oś Priorytetowa V. Gospodarka niskoemisyjna Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 Oś Priorytetowa V. Gospodarka niskoemisyjna Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii Możliwość skorzystania

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii

Alternatywne źródła energii Eco-Schubert Sp. z o.o. o ul. Lipowa 3 PL-30 30-702 Kraków T +48 (0) 12 257 13 13 F +48 (0) 12 257 13 10 E biuro@eco eco-schubert.pl Alternatywne źródła energii - Kolektory słonecznes - Pompy ciepła wrzesień

Bardziej szczegółowo

Czyste energie. Przegląd odnawialnych źródeł energii. wykład 4. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiE Katedra Automatyki

Czyste energie. Przegląd odnawialnych źródeł energii. wykład 4. dr inż. Janusz Teneta. Wydział EAIiE Katedra Automatyki Czyste energie wykład 4 Przegląd odnawialnych źródeł energii dr inż. Janusz Teneta Wydział EAIiE Katedra Automatyki AGH Kraków 2011 Odnawialne źródła energii Słońce Wiatr Woda Geotermia Biomasa Biogaz

Bardziej szczegółowo

38-200 Jasło, ul. Floriaoska 121 Tel./fax: 13 446 39 02 www.argus.jaslo.pl. Ekologiczne i ekonomiczne aspekty zastosowania pomp ciepła

38-200 Jasło, ul. Floriaoska 121 Tel./fax: 13 446 39 02 www.argus.jaslo.pl. Ekologiczne i ekonomiczne aspekty zastosowania pomp ciepła 38-200 Jasło, ul. Floriaoska 121 Tel./fax: 13 446 39 02 www.argus.jaslo.pl Ekologiczne i ekonomiczne aspekty zastosowania pomp ciepła Plan prezentacji: Zasada działania pomp ciepła Ekologiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Krzysztof Szczotka PRZEDSIĘWZIĘCIA DLA POPRAWY EFEKTYWNOŚCI

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych mgr inż. Krzysztof Szczotka www.agh.e du.pl BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin.

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin. Zakres tematyczny: Moduł I Efektywność energetyczna praktyczne sposoby zmniejszania zużycia energii w przedsiębiorstwie. Praktyczne zmniejszenia zużycia energii w budynkach i halach przemysłowych. Instalacje

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII

ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA I OSZCZĘDZANIE ENERGII Główne źródła energii w Polsce W Polsce głównym źródłem energii są paliwa kopalne: - węgiel kamienny, - węgiel brunatny - ropa naftowa, - gaz ziemny. Należą one

Bardziej szczegółowo

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła)

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła) Czy pod względem ekonomicznym uzasadnione jest stosowanie w systemach grzewczych w Polsce sprężarkowej pompy ciepła w systemie monowalentnym czy biwalentnym? Andrzej Domian, Michał Zakrzewski Pompy ciepła,

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku dr inż. Adrian Trząski MURATOR 2015, JAKOŚĆ BUDYNKU: ENERGIA * KLIMAT * KOMFORT Warszawa 4-5 Listopada 2015 Charakterystyka energetyczna budynku

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE)

Odnawialne Źródła Energii (OZE) Odnawialne Źródła Energii (OZE) Kamil Łapioski Specjalista energetyczny Powiślaoskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Kwidzyn 2011 1 Według prognoz światowe zasoby energii wystarczą na: lat 2 Energie

Bardziej szczegółowo

Jakość energetyczna budynków

Jakość energetyczna budynków Jakość energetyczna budynków a odnawialne źródła energii Krzysztof Szymański Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Wrocław, 03.11.2010 r. Jakość energetyczna budynków a odnawialne źródła energii Jakość

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna drogą poprawy konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw

Efektywność energetyczna drogą poprawy konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw Efektywność energetyczna drogą poprawy konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw mgr inż. Sławomir Pochwała Plan prezentacji Charakterystyka Regionu Charakterystyka przemysłu w województwie opolskim

Bardziej szczegółowo

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Festiwal Słoneczny Forum Energetyki Solarnej, Ostoja 11 maja 2012 r. Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Karolina Kurtz Katedra Dróg,

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 Działanie 4.1 Odnawialne źródła energii Typ projektów Infrastruktura do produkcji i dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych.

Bardziej szczegółowo

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii

Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Modernizacje energetyczne w przedsiębiorstwach ze zwrotem nakładów inwestycyjnych z oszczędności energii Zygmunt Jaczkowski Prezes Zarządu Izby Przemysłowo- Handlowej w Toruniu 1 Celem audytu w przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

Urząd Gminy we Włoszczowie Ul. Partyzantów Włoszczowa

Urząd Gminy we Włoszczowie Ul. Partyzantów Włoszczowa Urząd Gminy we Włoszczowie Ul. Partyzantów 14 29-100 Włoszczowa Włoszczowa, 2016 Zgodnie z Ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2015 poz. 478 ze zm.) - odnawialne źródła

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn

Audytoenerg Maciej Mierzejewski ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn. mgr inż. Maciej Mierzejewski, ul. 3 Maja 18, 43-400 Cieszyn Analiza możliwości racjonalnego wykorzystania, wysokoefektywnych systemów alternatywnych zaopatrzenia w energię i ciepło w budynku mieszkalnym jednorodzinnym Mieszkalny Rodzaj budynku jednorodzinny Właściciel/Inwestor

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii - pompy ciepła

Odnawialne źródła energii - pompy ciepła Odnawialne źródła energii - pompy ciepła Tomasz Sumera (+48) 722 835 531 tomasz.sumera@op.pl www.eco-doradztwo.eu Pompa ciepła Pompa ciepła wykorzystuje niskotemperaturową energię słoneczną i geotermalną

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH dla potrzeb opracowania Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Rudnik współfinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i

Bardziej szczegółowo

Supraeco A SAO-2 ACM-solar

Supraeco A SAO-2 ACM-solar Supraeco SO2 CMsolar powietrzewoda Supraeco SO2 jest dostępna od 6 do kw mocy grzewczej. Wyróżnia się wysokim COP sięgającym nawet 5,1. Dzięki technologii inwerterowej automatycznie dostosowuje się do

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy Laboratorium z Konwersji Energii Silnik Wiatrowy 1.0.WSTĘP Silnik wiatrowy to silnik wirnikowy zamieniający energię kinetyczną wiatru na pracę mechaniczną łopat wirnika, dzięki której wytwarzana jest energia

Bardziej szczegółowo

SYSTEM M-Thermal Midea

SYSTEM M-Thermal Midea SYSTEM M-Thermal Midea Jednostka zewnętrzna w technologii inwerterowej DC Zasobnik ciepłej wody użytkowej Jednostka wewnętrzna Zestaw solarny Technologia inwerterowa Zwiększenie prędkości obrotowej silnika

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o. ul. Łukasiewicza 1, 31 429 Kraków

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła - układy hybrydowe

Pompy ciepła - układy hybrydowe Pompy ciepła - układy hybrydowe dr hab. inż. Brunon J. Grochal, prof. IMP PAN / prof. WSG Bydgoszczy Instytut Maszyn Przepływowych PAN Prezes Polskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła mgr inż. Tomasz Mania

Bardziej szczegółowo

Informacja o pracy dyplomowej

Informacja o pracy dyplomowej Informacja o pracy dyplomowej 1. Nazwisko i Imię: Duda Dawid adres e-mail: Duda.Dawid1@wp.pl 2. Kierunek studiów: Mechanika I Budowa Maszyn 3. Rodzaj studiów: inżynierskie 4. Specjalnośd: Systemy, Maszyny

Bardziej szczegółowo

MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200

MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200 www.swind.pl MAŁA PRZYDOMOWA ELEKTROWNIA WIATROWA SWIND 3200 Producent: SWIND Elektrownie Wiatrowe 26-652 Milejowice k. Radomia ul. Radomska 101/103 tel. 0601 351 375, fax: 048 330 83 75. e-mail: biuro@swind.pl

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH. Przewodnik przedsiębiorcy

Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH. Przewodnik przedsiębiorcy Wykorzystanie ciepła odpadowego w firmie POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Przewodnik przedsiębiorcy Na czym polega wykorzystanie ciepła odpadowego? Wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Wytyczne do audytu wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu

Bardziej szczegółowo

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska *Woda biały węgiel Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska Wrocław, Hotel JPII, 18-02-2013 MEW? *Energia elektryczna dla *Centralnej sieci elektroen. *Sieci wydzielonej *Zasilania urządzeń zdalnych

Bardziej szczegółowo

Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska s.c. Agnieszka Cena-Soroko, Jerzy Żurawski

Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska s.c. Agnieszka Cena-Soroko, Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska s.c. Agnieszka Cena-Soroko, Jerzy Żurawski Biuro: 51-180 Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel./fax.:71 326 13 43, e-mail:cieplej@cieplej.pl, www.cieplej.pl EFEKT EKOLOGICZNY

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska. Anna Woroszyńska

Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska. Anna Woroszyńska Budownictwo pasywne i jego wpływ na ochronę środowiska Anna Woroszyńska Dyrektywa o charakterystyce energetycznej budynków 2010/31/UE CEL: zmniejszenie energochłonności mieszkalnictwa i obiektów budowlanych

Bardziej szczegółowo

Zestaw fotowoltaiczny on-grid (podłączony do sieci)

Zestaw fotowoltaiczny on-grid (podłączony do sieci) Zestaw fotowoltaiczny on-grid (podłączony do sieci) Oferujemy zestawy fotowoltaiczne w skład których wchodzą: moduły fotowoltaiczne polikrystaliczne lub monokrystaliczne, inwerter, system montażowy, okablowanie,

Bardziej szczegółowo

M-THERMAL TECHNOLOGIA INWERTEROWA WYSOKA EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA. Wykres porównania technologii inwerterowej i włącz-wyłącz

M-THERMAL TECHNOLOGIA INWERTEROWA WYSOKA EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA. Wykres porównania technologii inwerterowej i włącz-wyłącz M-THERMAL TECHNOLOGIA INWERTEROWA Zwiększenie prędkości obrotowej silnika sprężarki poprzez sterowanie częstotliwością pracy zapewnia dużą moc podczas rozruchu, doprowadza temperaturę do strefy komfortu

Bardziej szczegółowo

POMPY CIEPŁA ulotka 03/p/2016 Produkujemy w Polsce

POMPY CIEPŁA ulotka 03/p/2016 Produkujemy w Polsce POMPY CIEPŁA ulotka 03/p/06 Produkujemy w Polsce www.galmet.com.pl klasa energetyczna A 60 POMPA CIEPŁA W SYSTEMIE POWIETRZE WODA DO C.W.U. ZE ZBIORNIKIEM - spectra Wartość współczynnika COP: 4,4. Podgrzewanie

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych Program autorski obejmujący 16 godzin dydaktycznych (2 dni- 1 dzień teoria, 1 dzień praktyka) Grupy tematyczne Zagadnienia Liczba godzin Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła

System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła System wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła DOCENIAMY TWOJĄ TROSKĘ O ŚRODOWISKO Stawiając na system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła REQURA dokonujesz dobrego wyboru dla siebie i środowiska.

Bardziej szczegółowo

Pompa ciepła do c.w.u. Supraeco W. Nowa pompa ciepła Supraeco W do ciepłej wody użytkowej HP 270. Junkers

Pompa ciepła do c.w.u. Supraeco W. Nowa pompa ciepła Supraeco W do ciepłej wody użytkowej HP 270. Junkers Nowa pompa ciepła Supraeco W do ciepłej wody użytkowej HP 270 1 Junkers Informacje ogólne: podgrzewacz pojemnościowy 270 litrów temperatury pracy: +5 C/+35 C COP = 3,5* maksymalna moc grzewcza PC: 2 kw

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

TANIE CIEPŁO Z NATURY

TANIE CIEPŁO Z NATURY POMPY CIEPŁA TANIE CIEPŁO Z NATURY Wielkimi krokami zbliża się sezon grzewczy, a wraz z nim nadchodzi czas, w którym ponosimy dodatkowe (często bardzo wysokie) wydatki na ogrzewanie budynków. Co zrobić,

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

Klimakonwektory. 2 lata. wodne Nr art.: , , KARTA PRODUKTU. gwarancji. Ekonomiczne produkty zapewniające maksymalną oszczędność!

Klimakonwektory. 2 lata. wodne Nr art.: , , KARTA PRODUKTU. gwarancji. Ekonomiczne produkty zapewniające maksymalną oszczędność! KARTA PRODUKTU Klimakonwektory wodne Nr art.: 416-087, 416-111, 416-112 Ekonomiczne produkty zapewniające maksymalną oszczędność! 2 lata gwarancji Jula Poland Sp. z o.o. Biuro obsługi klienta: 801 600

Bardziej szczegółowo

Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię?

Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię? Czy możliwe jest wybudowanie w Polsce domu o zerowym lub ujemnym zapotrzebowaniu na energię? Budynki o ujemnym potencjale energetycznym są szczytem w dążeniu do oszczędności energetycznych w budownictwie.

Bardziej szczegółowo

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Hydro Kit LG jest elementem kompleksowych rozwiązań w zakresie klimatyzacji, wentylacji i ogrzewania, który

Bardziej szczegółowo

Wymiary i opis techniczny modułu pompy

Wymiary i opis techniczny modułu pompy VIII Wymiennik glikolowy WG-01 Wymiennik WG-01 służy do dogrzewania powietrza czerpanego z zewnątrz przez rekuperator w okresie zimowym oraz jego schładzania podczas występowania letnich upałów. W połączeniu

Bardziej szczegółowo

Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii

Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii Budynki można dzielić na różne kategorie. Jedną z nich jest zapotrzebowanie na energię. Zgodnie z klasyfikacją zaproponowaną przez Prof.

Bardziej szczegółowo

Konferencja Ku zrównoważonej przyszłości

Konferencja Ku zrównoważonej przyszłości Sposoby zapobiegania i likwidacji niskiej emisji - Aspekty ekonomiczne związane z termomodernizacją i eksploatacją kotłów o niskiej jakości technicznej i niskich parametrach eksploatacyjnych - Opłacalność

Bardziej szczegółowo

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej Analiza kosztów Główne składniki systemu fotowoltaicznego 1 m 2 instalacji fotowoltaicznej może dostarczyć rocznie 90-110 kwh energii elektrycznej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Hewalex wczoraj i dzisiaj. Instalacje solarne, pompy ciepła i fotowoltaika

Hewalex wczoraj i dzisiaj. Instalacje solarne, pompy ciepła i fotowoltaika Hewalex wczoraj i dzisiaj Instalacje solarne, pompy ciepła i fotowoltaika 25 lat w branży Odnawialnych Źródeł Energii Zrealizowane inwestycje Największa liczba zrealizowanych instalacji solarnych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Nagroda Fundacji Poszanowania Energii, Nagroda Ministra Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Za Nowoczesność, Najlepsza Budowa Roku 1992.

Nagroda Fundacji Poszanowania Energii, Nagroda Ministra Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Za Nowoczesność, Najlepsza Budowa Roku 1992. Raport na temat efektów wdrożenia energooszczędnego systemu ogrzewania z zastosowaniem odnawialnych źródeł energii w Centrum Biznesu Exbudu w Kielcach. Autor tego opracowania inż. Lucjan Jędrzejewski prowadził

Bardziej szczegółowo

KREDYTY PREFERENCYJNE Z DOPŁATAMI WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W TORUNIU

KREDYTY PREFERENCYJNE Z DOPŁATAMI WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W TORUNIU KREDYTY PREFERENCYJNE Z DOPŁATAMI WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W TORUNIU Przedmiot kredytowania: Linia 1 Inwestycje dotyczące centralnego ogrzewania i ciepłej wody Linia

Bardziej szczegółowo

Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne?

Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne? Podgrzewanie wody basenowej kiedy pompa ciepła, a kiedy kolektory słoneczne? Podgrzewanie wody basenowej wymaga starannego doboru systemu dla uzyskania jak najwyższego komfortu cieplnego oczekiwanego przez

Bardziej szczegółowo

Gdzie zaczyna się OZE Energia odnawialna w rybactwie

Gdzie zaczyna się OZE Energia odnawialna w rybactwie Gdzie zaczyna się OZE Energia odnawialna w rybactwie Energia odnawialna uzyskiwana jest z naturalnych, powtarzających się procesów przyrodniczych Definicja rekomendowaną przez Międzynarodową Agencję Energetyczną

Bardziej szczegółowo

Inteligentny dom plus-energetyczny. Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski

Inteligentny dom plus-energetyczny. Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski Inteligentny dom plus-energetyczny Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski Dyrektywa 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków 40% energii zużywanej w UE wykorzystywana jest

Bardziej szczegółowo

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH

Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH Foto: W. Białek SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ I ŚRODOWISKIEM W BUDYNKACH http://www.iqsystem.net.pl/grafika/int.inst.bud.jpg SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDYNKIEM BUILDING MANAGMENT SYSTEM Funkcjonowanie Systemu

Bardziej szczegółowo

Wentylacja z odzyskiem ciepła elementy rekuperacji

Wentylacja z odzyskiem ciepła elementy rekuperacji Wentylacja z odzyskiem ciepła elementy rekuperacji Dostarczenie właściwej ilości świeżego powietrza do budynku oraz usuwanie z niego powietrza zanieczyszczonego to zadania wentylacji mechanicznej. Z zewnątrz

Bardziej szczegółowo

DOFINANSOWANIE ZADAŃ ZWIĄZANYCH OCHRONY ŚRODOWISKA Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ Z UWZGLĘDNIENIEM OZE ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU

DOFINANSOWANIE ZADAŃ ZWIĄZANYCH OCHRONY ŚRODOWISKA Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ Z UWZGLĘDNIENIEM OZE ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU DOFINANSOWANIE ZADAŃ ZWIĄZANYCH Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ Z UWZGLĘDNIENIEM OZE ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH W 2016 ROKU KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii

Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii Działanie 4.1 Rozwój Infrastruktury do Produkcji Energii ze Źródeł Energii -Panele fotowoltaiczne -Kolektory słoneczne -Pompy ciepła Gmina Nieborów 21-22 kwietnia 2016r. PANEL FOTOWOLTAICZNY JAK TO DZIAŁA?

Bardziej szczegółowo

Instrukcja montażu pompy ciepła Air 1,9 ST

Instrukcja montażu pompy ciepła Air 1,9 ST Nr.kat Nr. Fabryczny K.j. Instrukcja montażu pompy ciepła Air 1,9 ST W trybie pracy pompa ciepła max temp cwu 55 C Powietrzno-wodna pompa ciepła do przygotowania c.w.u Silesia Term Instrukcja obsługi i

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Mgr inż.

Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Mgr inż. Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii Mgr inż. Maciej Muzyczuk Podstawa prawna Ustawa Prawo budowlane 7 lipca 1994,

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

Energetyka komunalna teraźniejszość i wyzwania przyszłości Jak obniżyć koszty energii w przedsiębiorstwie i energetyce komunalnej

Energetyka komunalna teraźniejszość i wyzwania przyszłości Jak obniżyć koszty energii w przedsiębiorstwie i energetyce komunalnej Konferencja Energetyka komunalna teraźniejszość i wyzwania przyszłości Jak obniżyć koszty energii w przedsiębiorstwie i energetyce komunalnej 2016.04.08 Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

Gruntowy wymiennik ciepła GWC

Gruntowy wymiennik ciepła GWC Gruntowy wymiennik ciepła GWC Zasada działania polega na wykorzystaniu stałej, wyższej od 0 0 C temperatury gruntu poniżej strefy przemarzania do ogrzania powietrza, które następnie jest dalej użytkowane

Bardziej szczegółowo

Dlaczego sterowniki pogodowe calormatic?

Dlaczego sterowniki pogodowe calormatic? Sterowniki pogodowe Dlaczego sterowniki pogodowe? Bo łączą komfort i ekonomię użytkowania. Ponieważ wybiega w przyszłość. 450 Sterownik pogodowy do współpracy z kotłami wyposażonymi w złącze komunikacyjne

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych na kierunku Energetyka

Tematy prac dyplomowych na kierunku Energetyka Tematy prac dyplomowych na kierunku Energetyka Lp. 1. 2. Temat Wykorzystanie kolejowej sieci energetycznej SN jako źródło zasilania obiektu wielkopowierzchniowego o przeznaczeniu handlowo usługowym Zintegrowany

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII OZE ŹRÓDŁA ENERGII CIEPLNEJ. Instalacje Pomp Ciepła Instalacje Solarne

PRZEGLĄD NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII OZE ŹRÓDŁA ENERGII CIEPLNEJ. Instalacje Pomp Ciepła Instalacje Solarne PRZEGLĄD NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII OZE ŹRÓDŁA ENERGII CIEPLNEJ Instalacje Pomp Ciepła Instalacje Solarne INSTALACJE POMP CIEPŁA powietrznych pomp ciepła Pompy Ciepła w Polsce - STATYSTYKI RYNKU Polski rynek

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu

Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu Powietrzna pompa ciepła ekologia i nowoczesne ogrzewanie domu Coraz częściej decydujemy się na budowę domu w standardzie energooszczędnym wyróżniający się odpowiednią izolacją ścian, przegród zewnętrznych,

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gminnych systemów grzewczych z wykorzystaniem OŹE Przygotował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Mszczonów Miasto Mszczonów leży w województwie mazowieckim, 60 km na południowy- zachód od Warszawy.

Bardziej szczegółowo

Jak zbudować dom poradnik

Jak zbudować dom poradnik Jak zbudować dom poradnik Technologie Koszty budowy Finansowanie inwestycji Domem energooszczędnym jest budynek, na którego ogrzanie zużywamy przynajmniej o 30% mniej energii niż w typowych budynkach,

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Podstawy prawne Dyrektywa 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795 m 2

ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795 m 2 Budownictwo o zoptymalizowanym potencjale energetycznym Jacek NAWROT Politechnika Częstochowska ANALIZA EKONOMICZNA INSTALACJI SOLARNEJ WYKONANEJ W BUDYNKU SOCJALNO-BIUROWYM O POWIERZCHNI UŻYTKOWEJ 795

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

Klima Pionki, czyli ochrona klimatu w mojej okolicy!

Klima Pionki, czyli ochrona klimatu w mojej okolicy! Klima Pionki, czyli ochrona klimatu w mojej okolicy! Nasze miasto Pionki położone jest w sąsiedztwie Puszczy Kozienickiej, która stanowi barierę dla wiatru, dlatego montowanie wiatraków nie przyniosłoby

Bardziej szczegółowo

Czym w ogóle jest energia geotermalna?

Czym w ogóle jest energia geotermalna? Energia geotermalna Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres istnienia

Bardziej szczegółowo

CERTYFIKOWANIE INSTALATORÓW OZE. Stefan Wójtowicz Instytut Elektrotechniki

CERTYFIKOWANIE INSTALATORÓW OZE. Stefan Wójtowicz Instytut Elektrotechniki CERTYFIKOWANIE INSTALATORÓW OZE Instytut Elektrotechniki Nieodnawialne nośniki energii Węgiel Uran Ropa Gaz Zalety Duża gęstość mocy Dostępność Niski koszt Dyspozycyjność Opanowana technologia Wady Skażenie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa ciepła?

Dlaczego pompa ciepła? domowa pompa ciepła darmowa energia z powietrza sprawność 400% COP 4 (B7/W35) kompletne źródło ciepła dla domu ogrzewanie, ciepła woda użytkowa (c.w.u), woda basenowa współpraca z dodatkowym źródłem ciepła

Bardziej szczegółowo

GRUNTOWE POMPY CIEPŁA

GRUNTOWE POMPY CIEPŁA GRUNTOWE POMPY CIEPŁA Gruntowe pompy ciepła pobierają energię z gruntu za pomocą wymiennika gruntowego, tzw. dolnego źródła, przez który przepływa niezamarzająca ciecz. Najczęściej wykorzystywanym źródłem

Bardziej szczegółowo

Jak działają pompy ciepła?

Jak działają pompy ciepła? Jak działają pompy ciepła? Pompy ciepła Pompa ciepła to rodzaj ekologicznego urządzenia, zapewniającego możliwość korzystania z naturalnych zasobów darmowej energii. Gruntowe pompy ciepła wykorzystywane

Bardziej szczegółowo