Ochrona przed przepięciami w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia na wejściu do obiektu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ochrona przed przepięciami w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia na wejściu do obiektu"

Transkrypt

1 Ochrona przed przepięciami w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia na wejściu do obiektu Przykłady zastosowania ograniczników przepięć firmy DEHN jako spełnienie wymogów dyrektyw VDN i VdS Warszawa, maj 2006

2 Niniejsza publikacja została opracowana w oparciu o dyrektywy : Ograniczniki przepięć typ 1 Dyrektywa zastosowania ograniczników przepięć typ 1 (poprzednio klasy B) w systemie zasilania obiektu VDN, wydanie 2, sierpień 2004 VDN (Verband der Netzbetreiber) e.v. (stowarzyszenie zarejestrowane) beim VDEW (Der Verband der Elektrizitätswirtschaft) Ochrona odgromowa i przepięciowa urządzeń elektrycznych Dyrektywa dotycząca zapobieganiu szkodom. druk nr 2031, VdS (Vertrauen durch Sicherheit) Schadenverhütung GmbH, październik Zakładowa norma energetyki czeskiej PNE (PNE Umístění zařízení ochrany před přepětím tř. požadavků B v el. instalacích odběrných zařízení - účinnost od ) 2

3 Szanowni Państwo, Firma DEHN Polska oddaje do Państwa rąk opracowanie poświęcone warunkom stosowania ograniczników przepięć typ 1 na wejściu instalacji elektrycznej do budynku, a ściślej mówiąc poświęcone ochronie systemów pomiarowych w obiektach budowlanych. Nasuwa się pytanie, dlaczego przedstawiamy akurat takie opracowanie i dlaczego jest w nim mowa o układach pomiarowych? Genezą powstania krótkiego, ale z naszego punktu widzenia niezbędnego i pożytecznego opracowania, są zmiany, które nieuchronnie czekają zakłady Energetyczne w perspektywie najbliższych lat. Najważniejszym bodźcem z naszego punktu widzenia jest zmieniające się prawo, które ma swoje źródło w dyrektywach unijnych, wymuszających w najbliższym roku otwarcie rynków energii elektrycznej państw członkowskich i wprowadzenie konkurencji między spółkami dystrybucyjnymi. Oczywiście, otwarcie ryku nie spowoduje natychmiast na naszym rynku walki o klienta, i to za wszelką cenę. Natomiast w perspektywie trzech, czterech lat te spółki dystrybucyjne same lub już ramach holdingu z producentami energii elektrycznej które potrafią wyraźnie obniżyć koszty własnej działalności, będą w stanie przedstawić bardziej interesującą ofertę. Jak wiemy z oficjalnych źródeł (np. raport NIK z roku 2004 o stratach w spółkach dystrybucyjnych, liczne opracowania PTPiREE), we wszystkich spółkach dystrybucyjnych mamy do czynienia z większymi lub mniejszymi stratami, których częściowe zmniejszenie nie tylko poprawi bilans energetyczny kraju, ale może stanowić fundamentalne zwiększenie przychodów firmy i wzrost jej konkurencyjności. Dyrektywa europejska wprowadza zasadę, że w perspektywie roku 2015 zlikwidowane będą prognozy zużycia energii elektrycznej klientów, a odczyt ma odbywać się dla wszystkich na koniec ostatniego dnia każdego miesiąca. Wymusza to wprowadzenie powszechnego zdalnego 15-minutowego odczytu energii elektrycznej. Można spytać, czy takie systemy, które umożliwiają zdalny odczyt zużycia energii elektrycznej, są już dostępne i wprowadzone np. w Europie. Oczywiście odpowiedź jest twierdząca! W Skandynawii, na przykład, systemy zdalnego odczytu już funkcjonują, a w Polsce trwają próby systemów pilotażowych lub podjęte są decyzje o wprowadzaniu systemów w ramach całego zakładu energetycznego. Wracając do genezy powstania poniższego opracowania, musimy wspomnieć o jeszcze jednej dyrektywie unijnej MID, czyli wymaganiach stawianych licznikom energii elektrycznej. Na stronie internetowej Głównego Urzędu Miar (www.gum.gov.pl) zaprezentowane jest jej polskie tłumaczenie, które mówi o warunkach stawianych producentom i użytkownikom liczników (czytaj: ZE). W polskim tłumaczeniu na stronie 94 czytamy: Gdy istnieje dające przewidzieć się ryzyko spowodowane wyładowaniami atmosferycznymi lub gdy dominujące są napowietrzne linie 3

4 zasilające, licznik powinien być zabezpieczony przed zmianami jego charakterystyk metrologicznych. To tyle, co mówi dyrektywa na temat likwidacji dyskryminacji w opomiarowaniu i wprowadzeniu m.in. jednakowej klasy dokładności pomiaru dla wszystkich odbiorców w tej samej taryfie, nawet jeżeli występuje ryzyko wyładowania atmosferycznego. Oczywiście, nie będę pisał o korzyściach dla ZE, jakie płyną z wprowadzenia systemów zdalnego pomiaru i elektronicznych układów pomiarowych, bo nie jest to moim zamiarem. Skoncentruję się natomiast na tym, co zmiany te mogą oznaczać dla pracowników zakładów energetycznych odpowiedzialnych za układy pomiarowe. Ostatnia przywołana dyrektywa MID jasno mówi o ochronie metrologii liczenia układu pomiarowego w związku z zagrożeniem wyładowania atmosferycznego. Pytanie brzmi: kto winien zadbać o ochronę metrologii liczenia tak jak to chce ustawodawca? Czy powinien to być producent układów pomiarowych, czy też ten, kto wykorzystuje licznik jako narzędzie do ustalania zużycia energii elektrycznej? Odpowiedź jest prosta i klarowna: to ZE powinien chronić układ pomiarowy przed wyładowaniem atmosferycznym! Ale czy z ekonomicznego punktu widzenia jest sens chronić wszystkie układy pomiarowe? Nasza odpowiedź brzmi: nie! Więc jak oceniać, że dany układ pomiarowy jest szczególnie zagrożony? Jakie przyjąć kryteria i czy są przepisy lub wytyczne, które spełniają wymagania unijnego prawa? Czy Główny Urząd Miar, który będzie do dyrektywy wprowadzać wytyczne jest wstanie to zrobić, czy pracownicy GUM posiadają potrzebną wiedzę z zakresu ochrony odgromowej, a jeżeli tak to czy dysponują laboratorium, w którym można generować prądy o parametrach wyładowania atmosferycznego i przeprowadzać odpowiednie badania? Czy obowiązujące przepisy VDE, producentów i dystrybutorów energii elektrycznej w Niemczech oraz wytyczne zakładów energetycznych w Republice Czeskiej, dotyczące ochrony systemów pomiarowych, spełniają kryteria nowego prawa wprowadzanego przez Brukselę? Jeżeli tak, to czy te sprawdzone rozwiązania można wprowadzać w Polsce? Wrócę jeszcze raz do systemów zdalnego pomiaru energii elektrycznej. Osoby odpowiedzialne w ZE za systemy pomiarowe również te ze zdalnym pomiarem energii elektrycznej oraz parametrów sieci powinny zwrócić uwagę nie tylko na zagrożenie samych układów pomiarowych, czyli miejsca wejścia instalacji elektrycznej do obiektu, ale na koncentratory! Oczywiście, nasze opracowanie nie dotyczy problemu ochrony koncentratorów, ale chciałbym w tym miejscu zasygnalizować ten istotny problem. Oferowane systemy zdalnego pomiaru składają się z liczników elektronicznych z modułem komunikacyjnym oraz koncentratorów, do których przypisana liczba x liczników przesyła bieżące informacje. Koncentrator wyposażony w antenę (GSM, UMTS, Wi-Fi) przesyła zebrane informacje do centrali w zakładzie energetycznym. Problemem jest miejsce, w którym nadrzędna jednostka jest umieszczona, czyli okolica transformatora z SN/nn. Podobnie jak urządzenia na stacjach bazowych telefonii komórkowej 4

5 GSM, urządzenia systemu SZOR (System Zarządzania Odbiorem Rozproszonym) są ze względu na miejsce montażu bardzo narażone na bezpośrednie wyładowania atmosferyczne. Koncentrator to nic innego jak komputer ze specjalnym oprogramowaniem umieszczony w pobliżu transformatora, absolutnie nieodporny na wyładowania. W tym miejscu nie pytamy, czy chronić te urządzenia, ale jak to zrobić. Nasza firma zna odpowiedź i chętnie przedstawi Państwu gotowe rozwiązania. Podobne obiekty, jak wspomniane stacje bazowe operatorów telefonii komórkowej, są wyposażone w ochronę naszej firmy i wspaniale zdają egzamin na kilku tysiącach obiektów. Do Państwa dyspozycji w Neumarkt, w siedzibie naszej firmy, jest laboratorium, w którym możemy przeprowadzać badanie systemów SZOR, poczynając od liczników energii elektrycznej, gotowych złączy z układami pomiarowymi, tablic wielolicznikowych lub koncentratorów. Zapraszamy do współpracy zakłady energetyczne, licząc, że skorzystacie Państwo z naszego doświadczenia, infrastruktury laboratoryjnej i sprawdzonych rozwiązań. Życzę Państwu ciekawej lektury, mając nadzieję, że opracowanie wzbudzi Wasze zainteresowanie i stanie się impulsem do przyszłej współpracy. Jerzy Obuchowicz dyrektor handlowy DEHN Polska 5

6 Spis treści: Wstęp Informacje ogólne o warunkach stosowania ograniczników przepięć typ 1 na wejściu instalacji elektrycznej do obiektu Warunki stosowania ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w głównych systemach zasilania obiektu Dobór ograniczników przepięć (SPD) typ 1 oraz układy połączeń w różnych systemach sieci nn Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC-S układ Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC-S układ Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TT układ Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC-S układ V Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TT układ V Omówienie dyrektyw VDN komentarz do zaleceń Wybór ograniczników przepięć do ochrony instalacji elektrycznej nn na wejściu do obiektu Podsumowanie: celowość wprowadzania ochrony przed przepięciami na wejściu instalacji elektrycznej do budynku w aspekcie wprowadzania elektronicznych systemów pomiaroworozliczeniowych...30 Wykaz wybranych Polskich Norm, których zapisy są powiązane z niniejszym opracowaniem...33 Załącznik 1: Wybrane ograniczniki przepięć typu 1 produkcji DEHN spełniające wymagania dyrektywy VDN posiadające certyfikaty niezależnych instytucji badawczych...34 Załącznik 2: Parametry pierwszego udaru prądu piorunowego...35 Załącznik 3: Maksymalne napięcie U C trwałej pracy SPD...36 Załącznik 4: Ograniczniki przepięć firmy DEHN wykorzystujące technologię gaszenia łuku Radax Flow Technology...37 Załącznik 5: Karta katalogowa DEHNventil...48 Załącznik 6: Karta katalogowa DEHNventil ZP...49 Załącznik 7: Karta katalogowa DEHNbloc Maxi...50 Załącznik 8: Karta katalogowa DEHNbloc H

7 Wstęp Stosowane dzisiaj powszechnie urządzenia oraz instalacje elektryczne i elektroniczne są bardzo wrażliwe na przepięcia, mogące rozprzestrzeniać się w instalacji elektrycznej znajdującej się w budynkach. Przepięcia mogą powstawać w wyniku przełączeń zachodzących w instalacji elektrycznej klienta lub w publicznej sieci zasilającej albo na skutek wyładowań atmosferycznych. [1] [2] [3] Dodatkowy problem stanowi fakt, że systemy i różnorodne instalacje stosowane w budynkach np. linie transmisyjne elektronicznych urządzeń przetwarzania danych, linie sygnałowe systemów komunikacji i alarmowych oraz instalacje elektryczne zasilające urządzenia niskim napięciem są wspólnie prowadzone i eksploatowane wewnątrz pomieszczeń o niewielkiej kubaturze oddziałując wzajemnie na siebie. Dlatego też kwestia kompatybilności elektromagnetycznej między tymi wszystkimi systemami odgrywa zasadniczą rolę dla zapewnienia niezawodnego funkcjonowania instalacji w obiekcie. [4] W celu opanowania problematyki przepięć oraz kompatybilności elektromagnetycznej w ramach kompleksowej instalacji budynku, także w przypadku bezpośrednich lub bliskich wyładowań atmosferycznych, opracowana została tak zwana strefowa koncepcja ochrony. Koncepcja ta jest przedstawiona i opisana w krajowych i międzynarodowych normach z zakresu ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej. 1 W ramach strefowej koncepcji ochrony przed wyładowaniami cały budynek podzielony zostaje na strefy ochronne o zróżnicowanym zakresie wymagań odnośnie stopnia zabezpieczeń przed potencjalnym zagrożeniem uszkodzenia lub zakłócenia pracy instalacji i urządzeń. W miejscach granicznych między strefami, przy przejściach do strefy o wyższym stopniu ochrony instalowane są ograniczniki przepięć (SPD), których parametry dobierane są odpowiednio do ustalonych i oczekiwanych wartości zagrożenia w miejscu ich montażu. Konsekwentne wdrożenie koncepcji strefowej ochrony przed wyładowaniami atmosferycznymi może wymagać zainstalowania ograniczników przepięć typ 1 2, zabezpieczających przed bezpośrednimi i bliskimi wyładowaniami, w obszarze instalacji elektrycznej budynku przed układem pomiaru energii elektrycznej (w systemie głównego zasilania obiektu w energię elektryczną). W energetyce niemieckiej istnieje dokument Techniczne warunki przyłączenia do sieci niskiego napięcia (TAB 2000). [5] W rozdziale 12(5) odwołuje się on do wytycznych VDN [6], regulujących stosowanie w głównych systemach zasilania ograniczników przepięć (SPD) typ 1, zwanych potocznie odgromnikami. 1 W Polsce strefowa koncepcja ochrony odgromowej zostaje przedstawiona i opisana w normie PN-IEC (2001) Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym. Zasady ogólne. 2 Patrz Załącznik 1. 7

8 1. Informacje ogólne o warunkach stosowania ograniczników przepięć typ 1 na wejściu instalacji elektrycznej do obiektu O konieczności zastosowania zabezpieczenia przepięciowego w przypadku bezpośredniego lub pobliskiego wyładowania elektrycznego decyduje projektant techniczny opracowujący dokumentację budynku w uzgodnieniu ze zleceniodawcą (inwestorem, właścicielem). Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [7] instalacja i urządzenia elektryczne powinny spełniać wymogi Polskich Norm i odpowiednich przepisów oraz zapewniać ochroną przed przepięciami łączeniowymi i atmosferycznymi. Ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 w obszarze elektrycznej instalacji budynku przed układem pomiarowym (główny system zasilania obiektu) powinny być stosowane tylko wtedy, gdy jest to niezbędne w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób i instalacji budowlanych. Odpowiednią decyzję podejmuje projektant (wraz ze zleceniodawcą) w uzgodnieniu z właściwym operatorem sieci rozdzielczej. W przypadku operatorów na terenie Niemiec (VDN) zgodnie z zapisem TAB 2000 (punkt 1, ustęp 7) oznacza to, że te urządzenia zabezpieczające nie są wymagane przez operatora sieci rozdzielczej VDN. Podobnie jest w przypadku Czech, gdzie zgodnie z Normą Zakładową [8] o konieczności użycia ogranicznika nie decyduje operator (PDS), lecz projektant urządzenia odbiorczego na podstawie postulatów inwestora (odbiorcy). Zawsze jest jednak wymagana zgoda operatora sieci rozdzielczej (PDS) na umieszczenie i podłączenie ogranicznika oraz na wybór określonego typu ogranicznika. Ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 mogą być stosowane w obszarze elektrycznej instalacji budynku przed układem pomiarowym (główny system zasilania obiektu) wówczas, gdy niezbędne są one do zrealizowania działań przewidzianych w normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektu (w przypadku obszaru Niemiec są to normy DIN V VDE V do 4 oraz norma IEC W każdej takiej sytuacji należy spełnić szczegółowe wymagania operatora dotyczące sposobu montażu oraz rodzaju zastosowanego ogranicznika. Przedstawione w niniejszym opracowaniu zasady dotyczące stosowania ograniczników przepięć typ 1 w części elektrycznej instalacji budynku, znajdującej się przed układem pomiarowym (główny system zasilania obiektu) zostały opracowane na podstawie dyrektywy VDN [7] oraz normy zakładowej [8]. 3 Wieloarkuszowa norma serii IEC dotycząca ochrony odgromowej obiektów została przyjęta w październiku 2005 (arkusze 1 do 4) w ramach równoległego głosowania w IEC i CENELEC. Zastąpi ona wszystkie dotychczasowe do normy IEC dotyczące ochrony odgromowej, w tym także obowiązujące dotychczas w Polsce normy serii PN-/E oraz PN-IEC

9 2. Warunki stosowania ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w głównych systemach zasilania obiektu Ograniczniki przepięć typ 1 mogą być stosowane w głównych systemach zasilania energią elektryczną, jeżeli spełnione są wszystkie przedstawione poniżej warunki: 2.1. Na wejściu instalacji elektrycznej należy stosować ograniczniki przepięć (SPD) typ 1, które zostały poddane badaniu impulsem o parametrach odpowiadających parametrom pierwszego udaru prądu piorunowego (o kształcie fali 10/350 µs). W przypadku dyrektywy VDN jest to zgodne z normą DIN V VDE V , tabela B Ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 muszą spełniać wymagania określone w normie produktu PN- EN Zgodność z tymi wymaganiami należy potwierdzić oznaczeniem przeprowadzonego badania (np. VDE, KEMA) na obudowie ogranicznika (patrz Załącznik 1) Należy zapewnić, że w przypadku wystąpienia wewnętrznego zwarcia ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 zostaną trwale odłączone od sieci Wytrzymałość udarowa ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w miejscu jego instalacji winna być dopasowana do amplitudy prądu piorunowego jaki może wpłynąć do instalacji elektrycznej. Więcej informacji na temat obliczania rozpływu prądu piorunowego zawiera załącznik B normy PN-IEC/TS :2004. W przypadku braku tych danych należy przyjmować wielkość prądu udaru piorunowego odpowiadającą I poziomowi ochrony (patrz Załącznik 2) W celu zabezpieczenia instalacji elektrycznej na wejściu do obiektu stosowane są wyłącznie ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 wykonane w technologii iskiernikowej. Zastosowane ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 nie mogą powodować powstawania prądów upływu, 4 Parametry prądu piorunowego zestawiono w tablicy nr 1 normy PN-IEC/TS Ochrona przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym. Cześć 3: Wymagania dotyczące urządzeń do ograniczania przepięć (SPD). Tabela ta została zamieszczona w załączniku 2. Wszystkie prezentowane w dalszej części ograniczniki przepięć typ 1 firmy DEHN badane są prądami udarowymi o kształcie zgodnym z zapisem normy. 9

10 płynących przez urządzenia kontrolne ogranicznika, na przykład przez wyświetlacze ciekłokrystaliczne, lampki wskaźnikowe itd Wytrzymałość zwarciowa ogranicznika przepięć (SPD) typ 1 w miejscu jego zainstalowania jest zagwarantowana przez producenta. W przypadku zaleceń niemieckich wytrzymałość na zwarcia, wymagana zgodnie z wytycznymi TAB 2000, rozdział , nie może być mniejsza niż 25 ka. Wszystkie prezentowane w załączniku ograniczniki przepięć typ 1 firmy DEHN spełniają powyższe wymagania. W przypadku, gdy spełnienie powyższych wymagań wiąże się z koniecznością zastosowania dodatkowych urządzeń zabezpieczających nadmiarowo-prądowych (np. dobezpieczenie ogranicznika za pomocą bezpieczników topikowych), należy je zainstalować razem z ogranicznikami przepięć (SPD) typ 1 w izolowanej obudowie ochronnej Izolowane obudowy ochronne przeznaczone do umieszczenia ograniczników przepięć (SPD) typ 1 muszą być zaplombowane zgodnie z wymaganiami odnośnie plombowania. W przepisach czeskich [8] znajduje się zapis, że jeżeli ograniczniki zostaną umieszczone w przedlicznikowej części instalacji, to system ochrony przepięciowej musi zostać zabezpieczony przed nielegalnymi manipulacjami. Pole licznikowe L L L L L L Domowe przyłącze energetyczne Rys Przykłady montażu ograniczników przepięć typu 1 w instalacji zasilającej w części poprzedzającej układ pomiarowy: a) montaż w wydzielonej części przyłącza, b) montaż w obudowie obok rozdzielnicy głównej, c) montaż w wydzielonej części rozdzielnicy głównej. 10

11 3. Dobór ograniczników przepięć (SPD) typ 1 oraz układy połączeń w różnych systemach sieci nn Dobór ogranicznika przepięć (SPD) typ 1 do montażu w głównym systemie zasilania obiektu zależy od następujących czynników: systemu sieci (TN, TT, IT) wymaganej wytrzymałości udarowej ogranicznika w miejscu jego instalacji Przy doborze ogranicznika należy posługiwać się wskazówkami zawartymi w normie HD Przedstawione poniżej schematy połączeń ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w głównym systemie zasilania na wejściu instalacji do obiektu są schematami dla najczęściej występujących systemów sieci. Dyrektywy niemieckie wyraźnie żądają, aby zastosowane w schematach połączeń symbole graficzne dla ograniczników przepięć (SPD) typ 1 powinny być jednoznacznie interpretowane jako wymaganie stosowania ograniczników iskiernikowych. Wszystkie połączenia ograniczników przepięć (SPD) typ 1 powinny być jak najkrótsze. Zgodnie z opracowywaną normą prhd ( ) najlepiej by ich całkowita długość była krótsza od 0,5 m, a w żadnym przypadku nie powinna przekraczać 1 m. Rys Przykład montażu SPD na początku instalacji elektrycznej: a) montaż w układzie klasycznym równoległym, b) montaż w układzie V eliminacja spadku napięcia na indukcyjnościach przewodów. OCPD (overcurrent protective device) urządzenie zabezpieczające przed przetężeniem prądowym wymagane przed producenta SPD, SPD (surge protective device) urządzenie ochrony przeciwprzepięciowej, E/I urządzenia lub instalacja chroniona przed przepięciami 5 W chwili obecnej trwają w CENELEC końcowe prace nad wprowadzeniem w Europie zharmonizowanej normy dotyczącej montażu ograniczników przepięć w instalacjach elektrycznych obiektów budowlanych. W niniejszym opracowaniu korzystano z wersji roboczej normy prhd :

12 Wpływ długości przewodów na działanie ogranicznika pokazano na rys Należy zwrócić uwagę na to, że szczególnie duży spadek napięcia występuje na przewodzie łączącym ogranicznik przepięć z główną szyną uziemiającą. Przez ten przewód, w przypadku układu wielofazowego, płynie prąd będący sumą prądów płynących w przewodach łączących poszczególne ograniczniki z przewodami fazowymi. l1 U 1 l2 U 2 U ogr U cał Główna szyna wyrównawcza Rys Wpływ długości przewodów łączeniowych na rzeczywisty poziom ochrony Dobierając przekroje przewodów do połączenia ograniczników z przewodami fazowymi, neutralnym oraz szyną wyrównywania potencjałów należy uwzględnić zjawiska termiczne i dynamiczne wywoływane przez przepływ prądów udarowych (o wartościach szczytowych dochodzących do 100 ka i kształcie 10/350) oraz przepływ prądów zwarciowych. Przy doborze przewodów do połączenia ogranicznika można również dostosować ich przekroje do wartości bezpieczników znajdujących się przed ogranicznikami. Minimalne przekroje przewodów stosowanych do połączenia ograniczników w zależności od znamionowych wartości zabezpieczeń nadprądowych podawane są przez producentów w instrukcjach montażowych. Norma prhd ( ) zaleca stosowanie do połączeń pomiędzy ogranicznikami a główną szyną uziemiającą przewodu miedzianego o przekroju nie mniejszym niż 4 mm 2. W przypadku obiektu wyposażonego w instalację piorunochronną ograniczniki przepięć typ 1 winny być połączone z główną szyną uziemiającą przewodem miedzianym o przekroju minimum 16 mm 2. W celu zmniejszenia spadku napięcia występującego na przewodzie łączącym ograniczniki przepięć z główną szyną uziemiającą zaleca się stosowanie przewodu miedzianego o przekroju 25 mm 2 lub nawet 35 mm 2. [9] 12

13 3.1. Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC L1 F1 L2 Wh L3 PEN 2 F2 1 4b 1 SPD typu1 2 połączenie uziemiające 3 główny zacisk lub szyna uziemiająca 4a połączenie uziemiające SPD 4b połączenie SPD z uziomem odgromowym R B 3 R A 4a F1 urządzenie zabezpieczające przyłącza F2 urządzenie zabezpieczające wskazane przez wytwórcę SPD typu 1 R A uziom instalacji, np. fundamentowy R B uziom instalacji zasilającej Rys Wymogi Dyrektywy VDN Ograniczniki przepięć typu 1 [6]. Montaż ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w sieci TNC Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC-S układ 4+0 L1 F1 L2 Wh L3 N PEN PE R B SPD typu 1 pomiędzy przewodem N a PE można nie stosować, jeżeli w bezpośredniej bliskości przewody te są połączone jako PEN. * 3 2 R A F2 1 4a 4b 1 SPD typu 1 2 połączenie uziemiające 3 główny zacisk lub szyna uziemiająca 4a połączenie uziemiające SPD 4b połączenie SPD z uziomem odgromowym F1 urządzenie zabezpieczające przyłącza F2 urządzenie zabezpieczające wskazane przez wytwórcę SPD typu 1 R A uziom instalacji, np. fundamentowy R B uziom instalacji zasilającej *) za bezpośrednią bliskość można uważać odległość do 0,5 m Rys Wymogi Dyrektywy VDN Ograniczniki przepięć typu 1 [6]. Montaż ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w sieci TNC-S w układzie

14 3.3. Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC-S układ 3+1 L1 F1 L2 Wh L3 N R B PEN 3 PE F2 2 N 1 R A 1a 4b 4a 1 SPD typu 1 1a SPD typu 1 wg specjalnych wymagań 2 połączenie uziemiające 3 główny zacisk lub szyna uziemiająca 4a połączenie uziemiające SPD 4b połączenie SPD z uziomem odgromowym N Połączenie przewodem N dla SPD 1 i SPD 1a F1 urządzenie zabezpieczające przyłącza F2 urządzenie zabezpieczające wskazane przez wytwórcę SPD typu 1 R A uziom instalacji, np. fundamentowy R B uziom instalacji zasilającej Rys Wymogi Dyrektywy VDN Ograniczniki przepięć typu 1 [6]. Montaż ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w sieci TNC-S w układzie Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TT układ 3+1 L1 F1 L2 Wh L3 N R B PE 3 R A F2 1 N 1a PE 4b 4a 1 SPDtypu 1 1a SPD typu 1 wg specjalnych wymagań 3 główny zacisk lub szyna uziemiająca 4a połączenie uziemiające SPD 4b połączenie SPD z uziomem odgromowym N połączenie przewodem N dla SPD 1 i SPD 1a F1 urządzenie zabezpieczające przyłącza F2 urządzenie zabezpieczające wskazane przez wytwórcę SPD typu 1 R A uziom instalacji, np. fundamentowy R B uziom instalacji zasilającej Rys Wymogi Dyrektywy VDN Ograniczniki przepięć typu 1 [6]. Montaż ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w sieci TNC-S w układzie

15 3.5. Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TNC-S układ V Rys Wymogi Dyrektywy VdS Ochrona odgromowa i przepięciowa urządzeń elektrycznych [10]. Montaż ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w sieci TNC-S połączenie w układzie V. X połączenie możliwe do zrealizowania za pomocą szyn łączeniowych 1 SPD typu 1 R A uziom instalacji, np. fundamentowy GSU główna szyna uziemiająca F1 urządzenie zabezpieczające przyłącza F2 urządzenie zabezpieczające wskazane przez wytwórcę SPD typu 1 15

16 3.6. Montaż ograniczników przepięć typu 1 w sieci TT układ V Rys Wymogi Dyrektywy VdS Ochrona odgromowa i przepięciowa urządzeń elektrycznych [10]. Montaż ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w sieci TT połączenie w układzie V. X połączenie możliwe do zrealizowania za pomocą szyn łączeniowych 1 SPD typu 1 1a SPD typu 1 wg specjalnych wymagań R A uziom instalacji, np. fundamentowy GSU główna szyna uziemiająca F1 urządzenie zabezpieczające przyłącza F2 urządzenie zabezpieczające wskazane przez wytwórcę SPD typu 1 16

17 4. Omówienie dyrektyw VDN komentarz do zaleceń Jednym z ważniejszych punktów dyrektywy VDN o stosowaniu ograniczników przepięć SPD typ 1 w instalacjach elektrycznych są objaśnienia precyzujące i rozszerzające zapisy poszczególnych punktów dyrektywy. Poniżej przedstawimy krótkie omówienie tych zapisów. Wytyczne niemieckie opisują możliwości zastosowania ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w obszarze elektrycznej instalacji budynku przed układem pomiarowym (główny system zasilania). Problem ten będzie się coraz częściej pojawiał w związku z powszechnym wprowadzaniem elektronicznych liczników energii elektrycznej. Nowoczesne systemy pomiarowe pozwalają na racjonalizację gospodarki energetycznej, minimalizację strat handlowych oraz lepsze dopasowanie oferty taryfowej dla klienta. Systemy pomiarowe umożliwiają też zdalny odczyt energii oraz sterowanie odbiorami lub ograniczanie poboru energii przez konkretnego odbiorcę. Powszechne wprowadzenie tego typu systemów pomiarowych znajduje się w opracowywanych przez zespoły ekspertów programach energetycznych dla Polski. Na problem ochrony liczników zwraca również uwagę dyrektywa Unii Europejskiej dotycząca przyrządów pomiarowych [11] 6. W załączniku MI-003 dotyczącym liczników energii elektrycznej w pkt. 4.1 zapisano: Gdy istnieje dające się przewidzieć ryzyko, spowodowane wyładowaniami atmosferycznymi lub gdy dominujące są napowietrzne linie zasilające, licznik powinien być zabezpieczony przed zmianą jego charakterystyk metrologicznych. Przepływ części prądu piorunowego przez układ pomiarowy prowadzi do sytuacji przedstawionych na rysunkach poniżej. 6 Państwa członkowskie Unii Europejskiej wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i rady Europy 204/22/WE przed dniem 30 kwietnia 2006 r. zaś począwszy od dnia 30 października 2006 r. są zobowiązane do stosowania jej postanowień 17

18 Rys Uszkodzenie liczników pomiarowych energii elektrycznej elektronicznego i indukcyjnego w wyniku oddziaływania prądu piorunowego. W takim przypadku trudno mówić zmianie charakterystyk metrologicznych licznik po prostu ulega zniszczeniu. Brak kompleksowej ochrony w przypadku elektronicznych systemów pomiarowych pracujących na pewnym obszarze może spowodować uszkodzenie kilku jednostek licznikowych oraz koncentratora, a tym samym stanowić zakłócenia w pracy całego systemu. Konsekwencją tego mogą być np. roszczenia klientów związane z rozliczaniem pobranej energii elektrycznej. W przypadku zastosowania ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w głównym systemie zasilania obowiązują zapisane w dyrektywie warunki doboru i montażu, jednak za zgodą lokalnego operatora sieci rozdzielczej (VNB) dopuszczalne są odstępstwa od tych warunków, o ile jest to niezbędne ze względu na określone okoliczności. Operator sieci rozdzielczej może przed uruchomieniem instalacji sprawdzić przestrzeganie wymagań określonych w dyrektywie wytycznych i uzależnić odbiór instalacji od spełnienia tych wymagań. Podobne zapisy znajdują się w normie czeskiej, gdzie 18

19 operator ma prawo wymagać regularnych, udokumentowanych kontroli zainstalowanych ograniczników co najmniej raz na 4 lata. Rys Rozmieszczenie ograniczników przepięć w instalacji elektrycznej z uwzględnieniem zaleceń strefowej koncepcji ochrony Ograniczniki przepięć (SPD) typ 1 nazywane są potocznie odgromnikami. Ich zadaniem jest ochrona instalacji elektrycznej przed bezpośrednim oddziaływaniem części prądu piorunowego, przepięciami atmosferycznymi oraz wszelkiego rodzaju przepięciami atmosferycznymi indukowanymi oraz przepięciami łączeniowymi dochodzącymi z zewnątrz do obiektu. W miejscu zainstalowania ograniczników przepięć, dochodzące przepięcie powinno być ograniczone do wartości odpowiadającej kategorii przepięcia, która została przewidziana dla środków pracy objętych zabezpieczeniem (zgodnie z zapisami normy PN-IEC :1999). Urządzenia kategorii przepięć IV, które stosuje się na początku instalacji, narażone są na przepięcia atmosferyczne oraz przepięcia łączeniowe. Przykładem takich urządzeń są liczniki energii elektrycznej i pierwotne zabezpieczenia nadprądowe. W tej kategorii spodziewany poziom przepięć przejściowych występujący w sieci 230/400 może wynieść 6 kv. Kategoria przepięć III dotyczy obwodów rozdzielczych i odbiorczych instalacji nie narażonych bezpośrednio na przepięcia atmosferyczne, ale narażonych na przepięcia atmosferyczne zredukowane oraz przepięcia łączeniowe W tej kategorii spodziewany poziom przepięć przejściowych występujący w sieci 230/400 wynosi 4 kv. Przykładem takich urządzeń są np. łączniki w instalacjach stałych. 19

20 Kategoria przepięć II dotyczy urządzeń odbiorczych zasilanych z instalacji stałej. Urządzenia te narażone są na przepięcia łączeniowe oraz atmosferyczne zredukowane. Przykładami takich urządzeń są przyrządy, narzędzia przenośne oraz inne domowe i podobne odbiorniki. W tej kategorii spodziewany poziom przepięć przejściowych występujący w sieci 230/400 wynosi 2,5 kv. Kategoria przepięć I dotyczy urządzeń odbiorczych zasilanych z instalacji, w której stosowane są środki ograniczające przepięcia przejściowe do odpowiednio niskiego poziomu. Przykładem takim są zabezpieczone obwody elektroniczne. W tej kategorii spodziewany poziom przepięć przejściowych występujący w sieci 230/400 wynosi 1,5 kv. Rys Rozmieszczenie ograniczników przepięć w instalacji elektrycznej z uwzględnieniem kategorii instalacji elektrycznej Dyrektywa VDN oraz norma czeska wymagają, by zastosowanie ograniczników przepięć (SPD) typ 1 w obszarze elektrycznej instalacji budynku przed układem pomiarowym (główny system zasilania w energię elektryczną) nie powodowało podwyższonego poboru prądu przez ograniczniki (SPD) w normalnych warunkach eksploatacji czyli instalowane urządzenia nie mogą w żadnym wypadku powodować powstawania prądów upływu. Oznacza to, że dozwolone jest stosowanie jedynie ograniczników iskiernikowych. Dalsze stopnie ochrony, w postaci ograniczników przepięć (SPD) typ 2 (spełniające wymogi klasa badań klasy II) oraz ograniczników przepięć (SPD) typ 3 (spełniające wymogi klasa badań klasy III) montowane są w instalacjach klientów tylko za licznikiem (w przypadku energetyki niemieckiej patrz dokument TAB 2000, punkt 12, ustęp 4). Nie są one odporne na działanie udarów prądowych o dużej energii, jak np. udary pochodzące od wyładowań atmosferycznych. 20

NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa

NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: http://www.ciop.pl/ 1. Kategorie ochrony Wymagania ogólne dotyczące ochrony instalacji elektrycznych przed przepięciami

Bardziej szczegółowo

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJI ELETRYCZNEJ

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJI ELETRYCZNEJ OGRAICZAIE PRZEPIĘĆ W ISTALACJI ELETRYCZEJ Urządzenia ograniczające przepięcia badane zgodnie z procedurą próby klasy I Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć SPD (ang. Surge Protective Devices)

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZEPIĘCIOWA. Ochrona przed przepięciami systemów bezawaryjnego zasilania. Odporność udarowa systemów bezawaryjnego zasilania.

OCHRONA PRZEPIĘCIOWA. Ochrona przed przepięciami systemów bezawaryjnego zasilania. Odporność udarowa systemów bezawaryjnego zasilania. OCHRONA PRZEPIĘCIOWA Ochrona przed przepięciami systemów bezawaryjnego zasilania Andrzej Sowa Układy ochrony przepięciowej w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych, w których pracują urządzenia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ NA BEZPRZERWOWE ZASILANIA URZĄDZEŃ

WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ NA BEZPRZERWOWE ZASILANIA URZĄDZEŃ X SYMPOZJUM ODDZIAŁU POZNAŃSKIEGO STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH W CYKLU WSPÓŁCZESNE URZĄDZENIA ORAZ USŁUGI ELEKTROENERGETYCZNE, INFORMATYCZNE I TELEKOMUNIKACYJNE ZINTEGROWANE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI 1. WSTĘP.......................................................................... 9 1.1. Podstawowy zakres wiedzy wymagany przy projektowaniu urządzeń piorunochronnych................................................

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych

Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych Andrzej Sowa Poprawnie zaprojektowane i wykonane urządzenie piorunochronne powinno przejąć prąd piorunowy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe błędy przy projektowaniu i montażu systemów ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej

Podstawowe błędy przy projektowaniu i montażu systemów ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ Podstawowe błędy przy projektowaniu i montażu systemów ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej Andrzej Sowa W instalacji elektrycznej w większości

Bardziej szczegółowo

Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela

Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela Uznanie urządzeń ochrony przepięciowej przez firmę specjalistyczną VdS 1) na pewno będzie miało w przyszłości coraz większe znaczenie dla oceny

Bardziej szczegółowo

Podręcznik doboru Ochrona przeciwprzepięciowa i odgromowa Ograniczniki przepięć typu OVR

Podręcznik doboru Ochrona przeciwprzepięciowa i odgromowa Ograniczniki przepięć typu OVR Podręcznik doboru Ochrona przeciwprzepięciowa i odgromowa Ograniczniki przepięć typu OVR 2 2CDC432009B0103 Spis treści 1. Wprowadzenie... 4 2. Przykładowe zastosowanie: Ochrona przepięciowa w budynku przemysłowym

Bardziej szczegółowo

WERSJA SKRÓCONA ZABEZPIECZENIA W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH

WERSJA SKRÓCONA ZABEZPIECZENIA W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH ZABEZPIECZENIA W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH Przy korzystaniu z instalacji elektrycznych jesteśmy narażeni między innymi na niżej wymienione zagrożenia pochodzące od zakłóceń: przepływ prądu przeciążeniowego,

Bardziej szczegółowo

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH POMIARÓW, AUTOMATYKI I STEROWANIA

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH POMIARÓW, AUTOMATYKI I STEROWANIA OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH POMIARÓW, AUTOMATYKI I STEROWANIA Andrzej W. Sowa Politechnika Białostocka Cechą charakterystyczną współczesnych urządzeń systemów elektronicznych jest ich stosunkowo

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH

PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH Wzory protokółów z przeprowadzonych sprawdzeń instalacji elektrycznych PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI 1. OBIEKT BADANY (nazwa, adres) ELEKTRYCZNYCH...... 2. CZŁONKOWIE KOMISJI (imię,

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Przepięcia w instalacji elektrycznej niskiego napięcia Burze mogą być zarówno piękne i ekscytujące, jak i niebezpieczne dla ludzi i budowli. Instalacje elektryczne i teletechniczne

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Przepięcia w instalacji elektrycznej niskiego napięcia Burze są pięknym i ekscytującym zjawiskiem jednak często bywają niebezpieczne dla ludzi, a także dla budynków i prowadzonych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY ELEKTRYCZNA

PROJEKT BUDOWLANY ELEKTRYCZNA DOKUMENTACJA PROJEKT BUDOWLANY BRANśA NAZWA OBIEKTU TYTUŁ ELEKTRYCZNA DOSTOSOWANIE ISTNIEJĄCEGO BUDYNKU PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 4 DO WYMAGAŃ BEZPIECZEŃSTWA POśAROWEGO. OŚWIETLENIE AWARYJNE I EWAKUACYJNE

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY ZASILANIA W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ CENTRAL WENTYLACYJNYCH ARCHIWUM

PROJEKT WYKONAWCZY ZASILANIA W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ CENTRAL WENTYLACYJNYCH ARCHIWUM PROJEKT WYKONAWCZY ZASILANIA W ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ CENTRAL WENTYLACYJNYCH ARCHIWUM Adres: 15-888 Białystok, ul. K.S. Wyszyńskiego 1 Obiekt: Część niska archiwum i pomieszczenia biurowe parteru Inwestor:

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. Nazwa obiektu i adres : Przepompownia ścieków w miejscowości Niemodlin : PN przy ulicy Wyzwolenia dz. nr 714/2.

PROJEKT WYKONAWCZY. Nazwa obiektu i adres : Przepompownia ścieków w miejscowości Niemodlin : PN przy ulicy Wyzwolenia dz. nr 714/2. Opole maj 2009 PROJEKT WYKONAWCZY Nazwa obiektu i adres : Przepompownia ścieków w miejscowości Niemodlin : PN przy ulicy Wyzwolenia dz. nr 714/2. Stadium dokumentacji : Projekt wykonawczy Rodzaj opracowania

Bardziej szczegółowo

Temat: Łączenie tablicy mieszkaniowej w układzie TN-S

Temat: Łączenie tablicy mieszkaniowej w układzie TN-S Zajęcia nr Temat: Łączenie tablicy mieszkaniowej w układzie TN-S Sieć TN-S jest siecią z przewodami fazowymi L1, L2 i L3, przewodem neutralnym N i przewodem ochronnym PE oraz uziemionym punktem zerowym.

Bardziej szczegółowo

1.2. Wymagania szczegółowe w zakresie wykonania szafek pomiaru bilansującego.

1.2. Wymagania szczegółowe w zakresie wykonania szafek pomiaru bilansującego. Załącznik nr 5 do wniosku Standardowe rozwiązania techniczne 1. Szafki pomiaru bilansującego 1.1. Zabudowa szafek pomiaru bilansującego. 1.1.1. Szafka pomiaru bilansującego stacji SN/nN zawiera urządzenia

Bardziej szczegółowo

Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych

Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa, 02.03.2005 r Problemy wymiarowania i koordynacji zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych

Bardziej szczegółowo

ZMIANA SPOSOBU UśYTKOWANIA BUDYNKU PO BYŁEJ SIEDZIBIE URZĘDU GMINY, NA CELE ZWIĄZANE Z DZIAŁALNOŚCIĄ W ZAKRESIE KULTURY w m. BEJSCE.

ZMIANA SPOSOBU UśYTKOWANIA BUDYNKU PO BYŁEJ SIEDZIBIE URZĘDU GMINY, NA CELE ZWIĄZANE Z DZIAŁALNOŚCIĄ W ZAKRESIE KULTURY w m. BEJSCE. ZMIANA SPOSOBU UśYTKOWANIA BUDYNKU PO BYŁEJ SIEDZIBIE URZĘDU GMINY, NA CELE ZWIĄZANE Z DZIAŁALNOŚCIĄ W ZAKRESIE KULTURY w m. BEJSCE dz nr 1288 INWESTOR : GMINA BEJSCE 28-512 Bejsce PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJI

Bardziej szczegółowo

1. ANALIZA RYZYKA OCENA ZAGROŻEŃ

1. ANALIZA RYZYKA OCENA ZAGROŻEŃ OCHRONA PRZEPIĘCIOWA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I TELETECHNICZNYCH W BUDYNKU ZGODNIE Z ZAPISAMI NORM Z SERII PN-EN 62305. Krzysztof Wincencik DEHN Polska Sp. z o.o. Streszczenie: Przyjęcie przez kraje europejskie

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa firmy Eaton. www.eaton.eu

Ochrona przeciwprzepięciowa firmy Eaton. www.eaton.eu Ochrona przeciwprzepięciowa firmy Eaton www.eaton.eu Przykłady zastosowań ochrony przeciwprzepięciowej Budynek bez instalacji odgromowej zasilany linią napowietrzną. alecany montaż ogranicznika przepięć

Bardziej szczegółowo

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa 10.01.2012 r. Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MONTAŻ ANTEN NA DACHACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH

BEZPIECZNY MONTAŻ ANTEN NA DACHACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH PRZESYŁU SYGNAŁÓW BEZPIECZNY MONTAŻ ANTEN NA DACHACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Andrzej Sowa Politechnika Białostocka Powszechne stosowanie różnorodnych systemów nadawczo-odbiorczych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY

PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY Inwestycja: przebudowa i remont Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Rykach w ramach programu: Biblioteka + Infrastruktura Bibliotek Adres: Ryki ul. Słowackiego 1 działka

Bardziej szczegółowo

DOBUDOWA WERANDY DO ŚWIETLICY WIEJSKIEJ W WOJCIECHOWIE 59-516 Zagrodno działka nr 392. Gmina Zagrodno 59-516 Zagrodno 52. Autor

DOBUDOWA WERANDY DO ŚWIETLICY WIEJSKIEJ W WOJCIECHOWIE 59-516 Zagrodno działka nr 392. Gmina Zagrodno 59-516 Zagrodno 52. Autor Nr egz. 4 PROJEKT BUDOWLANY Nazwa i adres obiektu budowlanego Nazwa i adres inwestora DOBUDOWA WERANDY DO ŚWIETLICY WIEJSKIEJ W WOJCIECHOWIE 59-516 Zagrodno działka nr 392 Gmina Zagrodno 59-516 Zagrodno

Bardziej szczegółowo

USZKODZENIA ELEKTRONICZNYCH LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYNIKU NIEWŁAŚCIWEGO DOBORU OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ

USZKODZENIA ELEKTRONICZNYCH LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYNIKU NIEWŁAŚCIWEGO DOBORU OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ Jarosław WIATER Politechnika Białostocka e-mail: jaroslawwiater@we.pb.edu.pl USZKODZENIA ELEKTRONICZNYCH LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYNIKU NIEWŁAŚCIWEGO DOBORU OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

- 1 - Spis zawartości

- 1 - Spis zawartości - 1 - Spis zawartości 1. Strona tytułowa 2. Spis zawartości 3. Opis techniczny 4. Obliczenia techniczne 5. Rysunki: - schemat zasilania instalacji zasilającej urządzenia komputerowe - rys. nr 1/8 - schemat

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ OPISOWA. 1./ Spis zawartości. 2./ Opis techniczny. II. RYSUNKI TECHNICZNE E1 - Projekt instalacji oświetleniowej - Rzut parteru i piwnicy.

I. CZĘŚĆ OPISOWA. 1./ Spis zawartości. 2./ Opis techniczny. II. RYSUNKI TECHNICZNE E1 - Projekt instalacji oświetleniowej - Rzut parteru i piwnicy. I. CZĘŚĆ OPISOWA 1./ Spis zawartości 2./ Opis techniczny II. RYSUNKI TECHNICZNE E1 - Projekt instalacji oświetleniowej - Rzut parteru i piwnicy. E2 - Projekt instalacji oświetleniowej - Rzut I piętra.

Bardziej szczegółowo

Kryteria doboru wyłącznika różnicowoprądowego

Kryteria doboru wyłącznika różnicowoprądowego Kryteria doboru wyłącznika różnicowoprądowego Stosowanie wyłączników różnicowo-prądowych w falownikach SUNNY BOY, SUNNY MINI CENTRAL i SUNNY TRIPOWER Zawartość dokumentu Przy instalacji falowników często

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Agenda Wybierz najlepsze rozwiązanie ochrony przed przepięciami Zainstaluj urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej Dobierz najlepsze zabezpieczenie dla ochronników przeciwprzepięciowych

Bardziej szczegółowo

Miejscowość:... Data:...

Miejscowość:... Data:... PROTOKÓŁ BADAŃ ODBIORCZYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH 1. OBIEKT BADANY (nazwa, adres)...... 2. CZŁONKOWIE KOMISJI (imię, nazwisko, stanowisko) 1.... 2.... 3.... 4.... 5.... 3. BADANIA ODBIORCZE WYKONANO

Bardziej szczegółowo

SPKSO ul. Sierakowskiego 13, Warszawa ELEKTRYCZNA PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY

SPKSO ul. Sierakowskiego 13, Warszawa ELEKTRYCZNA PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY NAZWA: MODERNIZACJA DZIAŁU FARMACJI SPKSO przy ul. Sierakowskiego 13 w Warszawie INWESTOR: BRANŻA: FAZA: SPKSO ul. Sierakowskiego 13, Warszawa ELEKTRYCZNA PROJEKT BUDOWLANO WYKONAWCZY TOM II JEDNOSTKA

Bardziej szczegółowo

INSTALACJE ELEKTRYCZNE OPRACOWANIE ZAWIERA

INSTALACJE ELEKTRYCZNE OPRACOWANIE ZAWIERA WENTYLACJA KUCHNI 03-418 Warszawa ul. Równa 2 PB-W Instalacje Elektryczne INSTALACJE ELEKTRYCZNE OPRACOWANIE ZAWIERA 1 OPIS TECHNICZNY... 2 1.1 Przedmiot opracowania...2 1.2 Podstawa opracowania...2 1.3

Bardziej szczegółowo

Łatwy Dobór Czerwona Seria. www.dehn.pl

Łatwy Dobór Czerwona Seria. www.dehn.pl Łatwy Dobór Czerwona Seria Łatwy dobór Czerwona / Seria Funkcja falochronu Przy rozpatrywaniu energetycznej koordynacji pomiędzy ogranicznikami przepięć występuje ważna różnica ze względu na sposób wykonania

Bardziej szczegółowo

BIURO PROJEKTÓW BUDOWNICTWA OGÓLNEGO I PRZEMYSŁOWEGO PROFIL Sp.z.o.o. PROJEKT BUDOWLANY OPRACOWANIE:

BIURO PROJEKTÓW BUDOWNICTWA OGÓLNEGO I PRZEMYSŁOWEGO PROFIL Sp.z.o.o. PROJEKT BUDOWLANY OPRACOWANIE: ROK ZAŁOŻENIA 1987 BIURO PROJEKTÓW BUDOWNICTWA OGÓLNEGO I PRZEMYSŁOWEGO PROFIL Sp.z.o.o. 15-879 Białystok, ul. Stołeczna 15 tel. /Fax: (0-85) 744 17 26, tel. (0-85) 742 69 43, e-mail: profil@zetobi.com.pl

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed przepięciami instalacji niskonapięciowych, urządzeń elektrycznych oraz teletechnicznych

Ochrona przed przepięciami instalacji niskonapięciowych, urządzeń elektrycznych oraz teletechnicznych Ochrona przed przepięciami instalacji niskonapięciowych, urządzeń elektrycznych oraz teletechnicznych Andrzej Sowa Politechnika Białostocka Cechą charakterystyczną współczesnych urządzeń elektrycznych

Bardziej szczegółowo

Projekt. wewnętrznej instalacji elektrycznej pomieszczeń parteru i piwnic. Obiekt: Budynek Domu Pomocy Społecznej w Łodzi ul.

Projekt. wewnętrznej instalacji elektrycznej pomieszczeń parteru i piwnic. Obiekt: Budynek Domu Pomocy Społecznej w Łodzi ul. Projekt wewnętrznej instalacji elektrycznej pomieszczeń parteru i piwnic. Obiekt: Budynek Domu Pomocy Społecznej w Łodzi ul. Rojna 15 Inwestor: Dom Pomocy Społecznej 91-142 Łódź ul. Rojna 15 Opracował:

Bardziej szczegółowo

Przebudowa i rozbudowa budynku ZAZ na potrzeby pralni. 11-500 Giżycko, ul. 1-go Maja 30. Projekt techniczny

Przebudowa i rozbudowa budynku ZAZ na potrzeby pralni. 11-500 Giżycko, ul. 1-go Maja 30. Projekt techniczny Przebudowa i rozbudowa budynku ZAZ na potrzeby pralni. 11-500 Giżycko, ul. 1-go Maja 30 Projekt techniczny Zakład Aktywizacji Zawodowej 11-500 Giżycko ul. 1-go Maja 30 BIURO PROJEKTOWE mgr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

PB wymiany układu pomiarowych budynków. Projekt Budowlany z elementami wykonawczymi

PB wymiany układu pomiarowych budynków. Projekt Budowlany z elementami wykonawczymi ETA spółka z o.o. 33-300 Nowy Sącz ul. Śniadeckich 8 tel/fax (0-18) 444-26-05 e-mail:etabiuroprojektow@poczta.onet.pl Krajowy Rejestr Sądowy nr. 0000 193545 w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Śródmieścia XII

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY. OBIEKT : Budynek Zakładu Usług Komunalnych i Archiwum Urzędu Gminy Sieroszewice ul. Ostrowska dz. 316/2.

PROJEKT BUDOWLANY. OBIEKT : Budynek Zakładu Usług Komunalnych i Archiwum Urzędu Gminy Sieroszewice ul. Ostrowska dz. 316/2. Usługi Elektroenergetyczne mgr inż.ryszard Walczak 63-400 Ostrów Wlkp. ul. Wolności 40/3 NIP 622-131-96-31 projektowanie : tel: 062/737-82-43 do 15-tej 062/735-31-22 po 15-tej kom : 0608-054-677 - sieci

Bardziej szczegółowo

1. Przedmiot opracowania. 2. Zakres opracowania. 3. Rozdział energii elektrycznej. 4. Instalacje oświetleniowe

1. Przedmiot opracowania. 2. Zakres opracowania. 3. Rozdział energii elektrycznej. 4. Instalacje oświetleniowe 1. Przedmiot opracowania Przedmiotem opracowania jest cześć elektryczna Projektu budowlanego rozbudowy Szkoły Podstawowej w Jaszkowej Dolnej. 2. Zakres opracowania Opracowanie obejmuje instalacje: instalacji

Bardziej szczegółowo

Lekcja Układy sieci niskiego napięcia

Lekcja Układy sieci niskiego napięcia Lekcja Układy sieci niskiego napięcia Obwody instalacji elektrycznych niskiego napięcia mogą być wykonane w różnych układach sieciowych. Mogą się różnić one systemem ochrony przeciwporażeniowej, sposobem

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI LOKALNYCH SIECI KOMPUTEROWYCH

OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI LOKALNYCH SIECI KOMPUTEROWYCH OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH PRZESYŁU SYGNAŁÓW OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI LOKALNYCH SIECI KOMPUTEROWYCH Andrzej Sowa Urządzenia pracujące w systemach informatycznych charakteryzuje stosunkowo niewielka

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH W BUDYNKACH MIESZKALNYCH I INWENTARSKICH

BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH W BUDYNKACH MIESZKALNYCH I INWENTARSKICH Katedra Energetyki Rolniczej Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2008 BEZPIECZEŃSTWO UŻYTKOWANIA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH W BUDYNKACH MIESZKALNYCH I INWENTARSKICH Streszczenie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU

KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU Bydgoszcz 14.01.2008r. KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU Inwestor: Urząd Miasta i Gminy w Nakle n/notecią Wydział Gospodarki Przestrzennej i Inwestycji Autor

Bardziej szczegółowo

Budynek Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Handzlówce budowa okien oddymiających klatek schodowych budowa instalacji elektrycznych

Budynek Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Handzlówce budowa okien oddymiających klatek schodowych budowa instalacji elektrycznych CIĄG DALSZY STRONY TYTUŁOWEJ 1. SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA I. CZĘŚĆ OPISOWA 1. SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA... 1 2. Klauzura i oświadczenie... 2 3. Dane ogólne... 3 4. Opis techniczny.... 3 4.1. Zakres

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do ograniczania przepięć klasy I i II

Urządzenia do ograniczania przepięć klasy I i II OGRAICZAIE PRZEPIĘĆ W ISTALACJI ELETRYCZEJ Urządzenia do ograniczania przepięć klasy I i II Andrzej Sowa Podstawowym zadaniem ograniczników przepięć w instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym jest

Bardziej szczegółowo

OGRANICZNIKI PRZEPIĘĆ Typu OVR

OGRANICZNIKI PRZEPIĘĆ Typu OVR OGRANICZNIKI PRZEPIĘĆ Typu OVR FRSOX 0104 04 PL ABB Lightning Protection Group 1 Sposób oznaczania Max. prąd Max. prąd udarowy 8/20 udarowy 10/350 I max [ka]: 10 I imp [ka]: 7 15 15 40 65 100 HL: oznaczenie

Bardziej szczegółowo

2.1. Uprawnienia projektanta

2.1. Uprawnienia projektanta 2.1. Uprawnienia projektanta 3 4 2.2. Uprawnienia sprawdzającego 5 6 7 3. Spis zawartości projektu 1.Strona tytułowa 2.Oświadczenie projektanta, uprawnienia str. 2-6 3.Spis zawartości projektu str. 7 4.Podstawa

Bardziej szczegółowo

Spis treści I. Spis rysunków...3 II.Opis techniczny...4 1. Podstawa opracowania...4 2. Zakres opracowania...4 3. Zasilanie...5 4. Rozdzielnie...6 5. Wewnętrzne linie zasilające...6 6. Instalacje administracyjne...7

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI. MARIUSZ ZEMŁA Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane RENMAR 42-506 Będzin, ul. Kijowska 16

SPIS ZAWARTOŚCI. MARIUSZ ZEMŁA Przedsiębiorstwo Inżynieryjno-Budowlane RENMAR 42-506 Będzin, ul. Kijowska 16 SPIS ZAWARTOŚCI 1. Opis techniczny 2. Uprawnienia budowlane, zaświadczenie z IIB 3. Oświadczenie projektanta (na str. tytułowej) 4. Zestawienie materiałów 5. Część rysunkowa: E-1 Rzut pomieszczeń instalacja

Bardziej szczegółowo

1. Strona tytuùowa. 3.1. Podstawa opracowania. Niniejszy projekt opracowano na podstawie:

1. Strona tytuùowa. 3.1. Podstawa opracowania. Niniejszy projekt opracowano na podstawie: Spis treœci 1. Strona tytuùowa 2. Spis treœci 3. Opis techniczny 4. Obliczenia techniczne 5. Uzgodnienia z zainteresowanymi instytucjami 6. Rysunki,plany, schematy ideowe 3. Opis techniczny 3.1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

BUDOWA BUDYNKU PLACÓWKI TERENOWEJ KRUS W BIAŁOBRZEGACH UL. SZKOLNA (DZ. NR 839/7) PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY INSTALACJE ELEKTRYCZNE WEWNĘTRZNE

BUDOWA BUDYNKU PLACÓWKI TERENOWEJ KRUS W BIAŁOBRZEGACH UL. SZKOLNA (DZ. NR 839/7) PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY INSTALACJE ELEKTRYCZNE WEWNĘTRZNE NR UMOWY: 21/06 Z DNIA 28.02.2006R. STADIUM: PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY INWESTYCJA: BUDOWA BUDYNKU PLACÓWKI TERENOWEJ KRUS W BIAŁOBRZEGACH UL. SZKOLNA (DZ. NR 839/7) OBIEKT: PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY

Bardziej szczegółowo

Projekt budowlany. budowa świetlicy wiejskiej z 2 boksami garażowymi na wozy strażackie

Projekt budowlany. budowa świetlicy wiejskiej z 2 boksami garażowymi na wozy strażackie Z.E. Wolt Sławomir Romanowski Zatyki 1A; 19-500 Gołdap Projekt budowlany Temat : instalacje elektryczne Obiekt : budowa świetlicy wiejskiej z 2 boksami garażowymi na wozy strażackie Adres : Górne dz. nr

Bardziej szczegółowo

ZASILANIE ODBIORCÓW UKŁADY SIECIOWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZASILANIE ODBIORCÓW UKŁADY SIECIOWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZASILANIE ODBIORCÓW UKŁADY SIECIOWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Układ sieciowy = konfiguracja sieci elektroenergetycznej. Układ

Bardziej szczegółowo

1. Przeznaczenie. 2. Właściwości techniczne. 3. Przyłącza

1. Przeznaczenie. 2. Właściwości techniczne. 3. Przyłącza 2 Transformatory sieciowe serii - stan: 04-2010 1. Przeznaczenie W transformatorach sieciowych obwód wtórny oddzielony jest od obwodu pierwotnego galwanicznie. Transformatory sieciowe serii spełniają wymagania

Bardziej szczegółowo

Katalog Techniczny - Aparatura Modułowa Redline (uzupełnienie do drukowanej wersji Aparatura modułowa i rozdzielnice instalacyjne )

Katalog Techniczny - Aparatura Modułowa Redline (uzupełnienie do drukowanej wersji Aparatura modułowa i rozdzielnice instalacyjne ) Katalog Techniczny - Aparatura Modułowa Redline (uzupełnienie do drukowanej wersji Aparatura modułowa i rozdzielnice instalacyjne ) WYŁĄCZNIKI NADPRĄDOWE (tabela konfiguracyjna) Charakterystyki wyzwalania

Bardziej szczegółowo

Bezpiecznik topikowy (pot. "korek") Dokumentacja techniczna Dokumentacja techniczno-prawna Energia bierna Energia czynna Grupa taryfowa

Bezpiecznik topikowy (pot. korek) Dokumentacja techniczna Dokumentacja techniczno-prawna Energia bierna Energia czynna Grupa taryfowa Słownik energetyczny B Bezpiecznik topikowy (pot. "korek") - zabezpieczenie instalacji przed skutkami zwarć oraz przeciążeniami - ponowne użycie wymaga zmiany wkładki topikowej o takim samym prądzie znamionowym.

Bardziej szczegółowo

BRAŻA ELEKTRYCZNA- PRZYŁĄCZ ENERGETYCZNY

BRAŻA ELEKTRYCZNA- PRZYŁĄCZ ENERGETYCZNY ZAPROJEKTOWANIE ROZBUDOWY I PRZEBUDOWY BUDYNKU ZESPOŁU SZKÓŁ W GNOJNICY DOLNEJ O SALĘ GIMNASTYCZNĄ I PRZEDSZKOLE. Adres inwestycji: dz. nr ew. 3032 w Gnojnicy Dolnej Inwestor: GMINA ROPCZYCE, ul. Krisego

Bardziej szczegółowo

Branża elektryczna. 10. Wymagania techniczne dla układu sterowania technologicznego

Branża elektryczna. 10. Wymagania techniczne dla układu sterowania technologicznego 1. Cel i zakres opracowania 2. Układ zasilania w energię elektryczną 3. Rozdzielnica EL 4. Gospodarka kablowa 5. Instalacja oświetleniowa 6. Instalacja uziemień i połączeń wyrównawczych 7. Instalacja odgromowa

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ

PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ HALI NAMIOTOWEJ DO GRY W TENISA ZIEMNEGO Obiekt: Hala sportowa. Zadanie: Projekt budowlany instalacji elektrycznej hali namiotowej Inwestor: MOSiR Sieradz Sieradz,

Bardziej szczegółowo

2. ZASILANIE ELEKTRYCZNE KOTŁOWNI

2. ZASILANIE ELEKTRYCZNE KOTŁOWNI 2. ZASILANIE ELEKTRYCZNE KOTŁOWNI WYTYCZNE PROJEKTOWE www.immergas.com.pl 12 ZASILANIE ELEKTRYCZNE KOTŁOWNI 2. ZASILANIE ELEKTRYCZNE KOTŁOWNI NOWOCZESNE SYSTEMY GRZEWCZE Ogólnie Instalacje elektryczne

Bardziej szczegółowo

1. Dokumenty formalno prawne. 1.1 Uprawnienia budowlane projektanta. 1.4 Zaświadczenie Kujawsko Pomorskiej Izby InŜynierów Budownictwa

1. Dokumenty formalno prawne. 1.1 Uprawnienia budowlane projektanta. 1.4 Zaświadczenie Kujawsko Pomorskiej Izby InŜynierów Budownictwa 1. Dokumenty formalno prawne 1.1 Uprawnienia budowlane projektanta 1.2 Zaświadczenie Kujawsko Pomorskiej Izby InŜynierów Budownictwa projektanta. 1.3 Uprawnienia budowlane sprawdzającego 1.4 Zaświadczenie

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA ELEKTRYCZNA

INSTALACJA ELEKTRYCZNA PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY INWESTOR: Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ul. Wołoska 7 02-675 WARSZAWA INSTALACJA ELEKTRYCZNA zasilana urządzeń instalacji

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Zasady bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Zasady bezpiecznej obsługi urządzeń elektrycznych Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podstawowe zasady: Naprawy i konserwacje mogą być wykonywane

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

BADANIE IZOLOWANEGO STANOWISKA

BADANIE IZOLOWANEGO STANOWISKA Ćwiczenie S 22 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze sposobem ochrony przeciwporażeniowej przed dotykiem pośrednim (ochrony dodatkowej) opartym na izolowaniu stanowiska, a przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć typu 2 w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych

dr hab. inż. Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć typu 2 w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych dr hab. inż. Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć typu 2 w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych Białystok 2005 1 URZĄDZEIA DO OGRAICZAIA PRZEPIĘĆ TYPU 2 W ISTALACJI ELEKTRYCZEJ W

Bardziej szczegółowo

1.OPIS TECHNICZNY. Przedmiotem opracowania jest projekt budowlany instalacji elektrycznych w

1.OPIS TECHNICZNY. Przedmiotem opracowania jest projekt budowlany instalacji elektrycznych w 1.OPIS TECHNICZNY 1.2 PRZEDMIOT OPRACOWANIA PROJEKTU. Przedmiotem opracowania jest projekt budowlany instalacji elektrycznych w remontowanych pomieszczeniach piwnicznych i sanitarnych (parter) w Zespole

Bardziej szczegółowo

Pałac Kultury i Nauki Plac Defilad 1, 00-901 Warszawa

Pałac Kultury i Nauki Plac Defilad 1, 00-901 Warszawa 00 855 Warszawa, ul.grzybowska 39/817, tel. /fax/: (22) 729 70 31, 0 604 43 76 70 e mail: buba_warszawa@poczta.onet.pl INWESTOR: Pałac Kultury i Nauki Plac Defilad 1, 00-901 Warszawa OBIEKT: REMONT NEONU

Bardziej szczegółowo

Projekt wymagań do programu funkcjonalno-użytkowego opracowany przez Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV

Projekt wymagań do programu funkcjonalno-użytkowego opracowany przez Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV Projekt wymagań do programu funkcjonalno-użytkowego opracowany przez Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV Etap prac na 21.07.2015 r. Wymagania w zakresie modułów fotowoltaicznych Zastosowane

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. 34-500 Zakopane. mgr inż. Marcin Janocha upr. MAP/0050/PWOE/10

PROJEKT WYKONAWCZY. 34-500 Zakopane. mgr inż. Marcin Janocha upr. MAP/0050/PWOE/10 PROJEKT WYKONAWCZY (branża elektryczna) Temat opracowania: INSTALACJA ELEKTRYCZNA WEWNĘTRZNA W BUDYNKU NR 17 Nazwa obiekt: Dokumentacja projektowo-kosztorysowa naprawy wnętrz budynków nr 17, 1 i 2 WOSzk

Bardziej szczegółowo

WERSJA SKRÓCONA. Kompleksowa ochrona odgromowa i przepięciowa budynków. Definicja instalacji odgromowej. Definicja instalacji odgromowej

WERSJA SKRÓCONA. Kompleksowa ochrona odgromowa i przepięciowa budynków. Definicja instalacji odgromowej. Definicja instalacji odgromowej Kompleksowa ochrona odgromowa i przepięciowa budynków Na płaskim dachu istniejącego budynku, gdzie w latach 80 zainstalowano odgromówkę, została zamontowana klimatyzacja. Dostałem zlecenie na zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa katalog 2010/2011. www.eaton.pl

Ochrona przeciwprzepięciowa katalog 2010/2011. www.eaton.pl Ochrona przeciwprzepięciowa katalog 2010/2011 www.eaton.pl Ograniczniki przepięć Eaton Moeller Proponujemy system ochrony składający się z aparatów skutecznie chroniących przed zniszczeniem urządzeń zainstalowanych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 323

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 323 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 323 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 24 lutego 2015 r. Nazwa i adres: AB 323 INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY ZESPOŁU INDYWIDUALNYCH GARAŻY PROJEKT INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH

PROJEKT BUDOWLANY ZESPOŁU INDYWIDUALNYCH GARAŻY PROJEKT INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH RupHOUSE - Paweł Rupniewski BIURO PROJEKTOWE Autorska Pracownia Projektowa ul. Ogrodowa 31 05-420 Józefów ul. Zawiszy Czarnego 31 05-420 Józefów tel. +48 602 641 042 mail: prupniewski@gmail.com tel. (022)

Bardziej szczegółowo

ul. Bażyńskiego 1a 80-952 Gdańsk elektryczna mgr inż. Tomasz Kiedrowski nr upr. 5753/Gd/94 mgr inż. Antoni Poniecki nr upr. 954/GD/82 Gdańsk, maj 2011

ul. Bażyńskiego 1a 80-952 Gdańsk elektryczna mgr inż. Tomasz Kiedrowski nr upr. 5753/Gd/94 mgr inż. Antoni Poniecki nr upr. 954/GD/82 Gdańsk, maj 2011 Nazwa opracowania: Projekt Budowlano-Wykonawczy dostosowania budynku do obowiązujących przepisów przeciwpożarowych. Hotel Asystencki nr 1, 80 306 Gdańsk Część elektryczna Inwestor: Uniwersytet Gdański

Bardziej szczegółowo

P. N. P. E. mgr inż. Krystian Wieruszewski 05-101 Nowy Dwór Mazowiecki Trzciany 22h

P. N. P. E. mgr inż. Krystian Wieruszewski 05-101 Nowy Dwór Mazowiecki Trzciany 22h P. N. P. E. mgr inż. Krystian Wieruszewski 05-101 Nowy Dwór Mazowiecki Trzciany 22h PROJEKTOWANIE NADZORY POMIARY ELEKTRYCZNE OBIEKT INWESTOR DOM MAŁEGO DZIECKA nr 16 00-208 WARSZAWA ul. Międzyparkowa

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Kompleksowa ochrona odgromowa i przed przepięciami zapory i elektrowni szczytowo-pompowej Solina

WARUNKI TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Kompleksowa ochrona odgromowa i przed przepięciami zapory i elektrowni szczytowo-pompowej Solina ZAMAWIAJĄCY: PGE Energia Odnawialna S.A. ul. Ogrodowa 59a 00-876 Warszawa WARUNKI TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Kompleksowa ochrona odgromowa i przed przepięciami zapory i elektrowni szczytowo-pompowej

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PROJEKTU RYSUNKI

WYKAZ PROJEKTU RYSUNKI E c z. O P I S O W A B R A Nś A E L E K T R Y C Z N A Przebudowa Sali lekcyjnej na zespół sanitarny w budynku szkoły w Burgrabicach WYKAZ PROJEKTU 1. Strona tytułowa 2. Wykaz projektu 3. Opis techniczny

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY. instalacji elektrycznych wewnętrznych remontu i modernizacji istniejącej

PROJEKT WYKONAWCZY. instalacji elektrycznych wewnętrznych remontu i modernizacji istniejącej egz. nr 1 instalacji elektrycznych wewnętrznych remontu i modernizacji istniejącej nr działek 186/3, 34/35, 188/4, 188/2, 188/5 obręb -01231 INWESTOR: Gdańska Galeria Miejska ul. Piwna 27/29 80-831 Gdańsk

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T B U D O W L A N Y

P R O J E K T B U D O W L A N Y Środkowopomorska Rada Naczelnej Organizacji Technicznej ul. Jana z Kolna 38 75-204 Koszalin tel. (094) 345 43 67, 346 10 33; fax. 346 10 34 www.not-koszalin.org e-mail: sekretariat@not-koszalin.org, notkoszali@o2.pl

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA. 1. Opis techniczny. 2. Rysunki: 1. Schemat główny rozdziału i układu zasilania budynku

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA. 1. Opis techniczny. 2. Rysunki: 1. Schemat główny rozdziału i układu zasilania budynku ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA 1. Opis techniczny 2. Rysunki: 1. Schemat główny rozdziału i układu zasilania budynku 2. Schemat ideowy tablicy administracyjnej TA 3. Schemat ideowy tablic lokali mieszkalnych TM

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJE ELEKTRYCZNE. Modernizacja istniejącego budynku. Laboratorium Konserwacji Nasienia UWM. Olsztyn ul.

PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJE ELEKTRYCZNE. Modernizacja istniejącego budynku. Laboratorium Konserwacji Nasienia UWM. Olsztyn ul. PROJEKT BUDOWLANY INSTALACJE ELEKTRYCZNE Modernizacja istniejącego budynku Laboratorium Konserwacji Nasienia UWM Olsztyn ul.słoneczna 50D Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Opracował mgr inż. Dariusz

Bardziej szczegółowo

Wyłącznik nadmiarowoprądowy

Wyłącznik nadmiarowoprądowy techniczna Wyłącznik nadmiarowoprądowy Dobór odpowiednich wyłączników nadmiarowo-prądowych falowników z uwzględnieniem specyficznych warunków instalacji fotowoltaicznej Zawartość Dobór odpowiedniego wyłącznika

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ROZBUDOWA Z PRZEBUDOWĄ BUDYNKU LEŚNICZÓWKI PROJEKT WYKONAWCZY INSTALACJE ELEKTRYCZNE WEWNĘTRZNE Obiekt: Budynek mieszkalny. Lokalizacja: Zagórze, gm. Drezdenko, nr ew. gruntu 366.

Bardziej szczegółowo

VDEI Verband Deutscher Eisenbahn-Ingenieure

VDEI Verband Deutscher Eisenbahn-Ingenieure VDEI Verband Deutscher Eisenbahn-Ingenieure Rozwiązania prawne i organizacyjne gwarantujące odpowiedni poziom bezpieczeństwa na kolei w zakresie zabezpieczeń odgromowych i przeciwprzepięciowych na przykładzie

Bardziej szczegółowo

JARNIEWICZ ARCHITEKCI 90-562 Łódź, ul. Łąkowa 11 tel. +48 601077181 info@jarniewicz.com

JARNIEWICZ ARCHITEKCI 90-562 Łódź, ul. Łąkowa 11 tel. +48 601077181 info@jarniewicz.com JARNIEWICZ ARCHITEKCI 90-562 Łódź, ul. Łąkowa 11 tel. +48 601077181 info@jarniewicz.com PROJEKT BUDOWLANY Nazwa i adres inwestycji Inwestor Placówka Poczty Polskiej Warszawa, ul. Morcinka 3 Poczta Polska

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA

ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA ZAWARTOŚĆ OPRACOWANIA CZĘŚĆ OPISOWA str. 2-4 1. Przedmiot i zakres opracowania 2. Podstawa opracowania 3. Zasilanie i rozdzielnice 0,4kV 4. Instalacje elektryczne 5. Instalacja odgromowa 6. Ochrona przeciwporażeniowa

Bardziej szczegółowo

P R O J E K T T E C H N I C Z N Y

P R O J E K T T E C H N I C Z N Y P R O J E K T T E C H N I C Z N Y ZAKRES PROJEKTU: Instalacja elektryczna. NAZWA OBIEKTU, ADRES BUDOWY: KOTŁOWNIA W BUDYNKU DOM NAUCZYCIELA 06-500 Mława, ul Wyspiańskiego 6 INWESTOR: STAROSTA POWIATU MŁAWSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Pracownia Projektowa MAXPOL Radom. Opracowanie zawiera:

Pracownia Projektowa MAXPOL Radom. Opracowanie zawiera: Opracowanie zawiera: 1. Opis techniczny; 2. Dokumenty: - uprawnienia proj. nr: UAN-II-K-8386/RA/113/77, - wpis do izby MOIIB nr: MAZ/IE/7191/01; 3. Rysunki techniczne: E.01. Schemat zasilania i rozdzielnica

Bardziej szczegółowo

Ochrona Przeciwprzepięciowa: Szybka instalacja. Ochrona przeciwprzepięciowa kamer sieciowych MOBOTIX

Ochrona Przeciwprzepięciowa: Szybka instalacja. Ochrona przeciwprzepięciowa kamer sieciowych MOBOTIX Ochrona przeciwprzepięciowa kamer sieciowych MOBOTIX Zabezpiecza kamery sieciowe MOBOTIX przed przepięciami do 4 kv, mogącymi wystąpić w sieci PoE Do łączenia przewodu sieciowego z przewodem sieciowym

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. Przewody instalacji elektrycznej. Ograniczniki przepięć. Strefa 1. Przewodzące elementy ścian obiektu (zbrojenie )

1. Wprowadzenie. Przewody instalacji elektrycznej. Ograniczniki przepięć. Strefa 1. Przewodzące elementy ścian obiektu (zbrojenie ) Dr hab. inż. Andrzej SOWA Mgr inż. Jarosław WIATER Politechnika Białostocka SKUTECZNOŚĆ OCHRONY PRZED PRZEPIĘCIAMI POWSTAJĄCYMI PODCZAS WYŁADOWAŃ PIORUNOWYCH W LINIE ŚREDNIEGO NAPIĘCIA Ograniczniki przepięć

Bardziej szczegółowo

Nowe ograniczniki przepięć

Nowe ograniczniki przepięć ON 300 Nowe ograniczniki przepięć KOMPLETNA OFERTA DLA WSZYSTKICH TYPÓW INSTALACJI THE GLOBAL SPECIALIST IN ELECTRICAL AND DIGITAL BUILDING INFRASTRUCTURES Przepięcia powstające na skutek wyładowań atmosferycznych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY MODERNIZACJI SAL KONFERENCYJNYCH NR 105 I 106 ORAZ REMONTU POMIESZCZENIA 113 W BUDYNKU A GŁÓWNEGO URZĘDU MIAR

PROJEKT BUDOWLANY MODERNIZACJI SAL KONFERENCYJNYCH NR 105 I 106 ORAZ REMONTU POMIESZCZENIA 113 W BUDYNKU A GŁÓWNEGO URZĘDU MIAR Biuro branżowe - AKD projektowanie instalacji elektrycznych ; 02-791 Warszawa; ul. Braci Wagów 2/34 Nazwa i adres obiektu budowlanego: PROJEKT BUDOWLANY MODERNIZACJI SAL KONFERENCYJNYCH NR 105 I 106 ORAZ

Bardziej szczegółowo

ZALECANE WYPOSAŻENIE (URZĄDZENIA) DODATKOWE DLA LICZNIKÓW STOSOWANYCH W SYSTEMIE MONITORUS.

ZALECANE WYPOSAŻENIE (URZĄDZENIA) DODATKOWE DLA LICZNIKÓW STOSOWANYCH W SYSTEMIE MONITORUS. ZALECANE WYPOSAŻENIE (URZĄDZENIA) DODATKOWE DLA LICZNIKÓW STOSOWANYCH W SYSTEMIE MONITORUS. strona 1 1. LICZNIK BEZPOŚREDNI. W przypadku licznika bezpośredniego zaleceniem jest montaż licznika przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo