Narzędzia informatyki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Narzędzia informatyki"

Transkrypt

1 Narzędzia informatyki dr inż. Anna Kobusińska Literatura Duch W., Fascynujący świat komputerów, Nakom, Poznań 1997 Skorupski P., Podstawy budowy i działania komputerów, WKiŁ, Warszawa 1997 Norton P., W sercu PC, Helion, Gliwice 1995 Rubin C., Podręcznik Microsoft: Excel 2000, Wyd. RM., Warszawa 1999 Dodge M., Stinson C., Podręcznik Microsoft: Word 2000, Wyd. RM, Warszawa 1999 Pfaffenberger B., Schafer S. M., White C., Karow B., HTML, XHTML i CSS. Biblia, Helion, Gliwice 2005 Naik D. C., Internet Standards and Protocols, Microsoft Press, Washington 1998 Null L., Lobur J., Struktura organizacyjna i architektura systemów komputerowych, Helion, 2004

2 Plan wykładu Budowa i zasada działania komputera Organizacja systemu komputerowego System operacyjny Informatyczne narzędzia biurowe: Microsoft Word Microsoft Excel Power Point Systemy rozproszone Sieci komputerowe usługi i protokoły Narzędzia informatyki Narzędzia informatyki Komputery Oprogramowanie

3 Komputer osobisty Urządzenia elektroniki użytkowej TECHNOLOGIA CYFROWA Wspólna platforma sprzętowa komputer telewizor cyfrowy sprzęt video sprzęt audio telekomunikacja fotografia cyfrowa inteligentny dom

4 Komputer: Komputer - trochę teorii elektroniczna maszyna licząca (ang. compute obliczać), urządzenie elektroniczne służące do automatycznego przetwarzania informacji (danych), przedstawionych cyfrowo (tzn. za pomocą odpowiednio zakodowanych liczb), wyposażone w możliwość wprowadzania, przechowywania i wyprowadzania danych Komputer - trochę teorii Słowo komputer pochodzi od łacińskiego computare (liczyć) i w XVII wieku przez francuskie compter zostało przejęte przez angielski [9]. Używane nazwy: - pomoc obliczeniowa, - aparat matematyczny, - mózg elektronowy, - maszyna matematyczna, - elektroniczna maszyna obliczeniowa, - elektroniczna maszyna cyfrowa - maszyna cyfrowa.

5 Komputery wczoraj i dziś Lampy elektronowe ( ) Komputery wczoraj i dziś Tranzystory ( ) Prototyp tranzystora Bell Labs, USA, 1947

6 Komputery wczoraj i dziś Układy scalone Układ scalony INTEL 4004, tranzystorów, pow. 3x4mm, 4 bity Komputery wczoraj i dziś Układy scalone PENTIUM, ,2 mln. tranzystorów, MHz

7 Komputery wczoraj i dziś Układy scalone Pentium 4, mln. tranzystorów, 3 GHz Komputery wczoraj i dziś Taśma perforowana Karta perforowana

8 Komputery wczoraj i dziś Eniac 1946 System komputerowy Osborne Komputery wczoraj i dziś Komputery współczesne

9 Teraźniejszość i przyszłość komputerów Palmtopy (handheld) Teraźniejszość i przyszłość komputerów Tablety

10 Ciekawostki Podział komputerów Ze względu na cenię i możliwości możemy podzielić komputery następująco: Komputery osobiste Superkomputery Wielkie komputery Desktop Klastry i gridy Notebook Minikomputer Palmtop Handheld Stacje robocze Barebone

11 Superkomputery komputer, który ma jedną z największych mocy obliczeniowych na świecie w danym momencie. Jest to pojęcie względne gdyż moc obliczeniowa komputerów rośnie nieustannie i dany superkomputer pozostaje w tej klasie zwykle tylko kilka lat. Za pierwszy superkomputer uznaje się CDC 6600 z 1963 roku(control Data Corporation. według projektu i pod ścisłym nadzorem Seymoura Craya maszyna wykonywała 3 miliony operacji na sekundę pierwszy komputer gdzie zastosowano tranzystory krzemowe technika chłodzenia podzespołów freonem Klastry komputerowe (ang. cluster) Grupa połączonych jednostek komputerowych, które współpracują ze sobą w celu udostępnienia zintegrowanego środowiska pracy. Komputery wchodzące w skład klastra (będące członkami klastra) nazywane są węzłami (ang. node).

12 Klastry komputerowe - podział Klastry wydajnościowe: pracujące jako komputer równoległy. Celem ich budowy jest zwiększenie mocy obliczeniowej. Wiele obecnych superkomputerów działa na tej zasadzie. Klastry niezawodnościowe: pracujące jako zespół komputerów dublujących nawzajem swoje funkcje. W razie awarii jednego z węzłów, następuje automatyczne przejęcie jego funkcji przez inne węzły. Grid (ang. grid) System przetwarzania danych, który integruje i zarządza zasobami będącymi pod kontrolą różnych domen (od instytucji po system operacyjny) połączony siecią komputerową, używa standardowych, otwartych protokołów i interfejsów ogólnego przeznaczenia (odkrywania i dostępu do zasobów, autoryzacji, uwierzytelniania) oraz dostarcza usług odpowiedniej jakości (QoS, oferuje usługi wyższego poziomu).

13 Grid Twórcą jest Ian Foster, profesor na Uniwersytecie w Chicago, naukowiec pracujący w ANL (ang. Argonne National Laboratory). Grid jest rozwinięciem idei klastra poza tradycyjne granice domeny. Pierwsze idee gridu: GIMPS (Great Internet Mersenne Prime Search) (Search for Extra-Terrestrial Intelligence) Stacja robocza Odmiana komputera osobistego wyposażona jednak CPU o dużej mocy obliczeniowej, monitor wysokiej klasy, dysk twardy o dużej pojemności oraz dużą ilość pamięci RAM.

14 Stacja robocza Stacje robocze są często wykorzystywane do tworzenia profesjonalnej grafiki i animacji telewizyjnych lub też do obliczeń numerycznych. Jedną z pierwszych takich stacji była 3Station firmy 3Com. Dzisiejsze stacje robocze wykorzystują interfejs SCSI lub światłowodowy do obsługi dysków twardych, wysokiej klasy akceleratory grafiki 3D, jeden lub więcej procesorów 64-bitowych i spore zasoby pamięci operacyjnej. Konieczne są też zaawansowane systemy chłodzenia. Mainframe komputer (ew. kilka) o dużej wydajności przetwarzania danych i większych możliwościach niż komputer domowy, którego celem jest świadczenie usług dużej liczbie użytkowników

15 Mainframe cechy W odróżnieniu od superkomputera Mainframe nie posiada dużej mocy obliczeniowej. Specjalizuje się w wydajnych operacjach I/O i bardzo wysokimi współczynnikami wielozadaniowości. Może obsługiwać dziesiątki tysięcy równolegle pracujących użytkowników zachowując równocześnie cały czas rozsądne czasy reakcji (poniżej 1 sekundy). Komputery klasy mainframe są ważnym elementem rynku biznesowego (ocenia się, że są odpowiedzialne za przetwarzanie prawie 90% krytycznych danych na tym rynku) ze względu na nieporównywalną z domowymi komputerami wydajność, łatwość zarządzania, możliwości rozbudowy i bezpieczeństwo. Serwer Komputer o dużej mocy przetwarzania udostępniający swoje usługi innym komputerom podłączonym do sieci. Wykorzystanie serwerów: serwery www serwery poczty serwery plików klastry obliczeniowe bazy danych firewalle serwer wydruku

16 Komputer osobisty i barebone Komputer osobisty komputer o stosunkowo niewielkiej mocy obliczeniowej, przeznaczony dla indywidualnego użytkownika. Barebone jest to rodzaj komputera osobistego, ale o bardzo małych wymiarach. Komputer taki ma zazwyczaj małe możliwości rozbudowy, ale zajmuje mało miejsca i może spełniać dodatkową rolę, np.: radia, odtwarzacza CD, bez konieczności uruchomienia systemu. Komputery przenośne Laptop Palmtop Tablet PC PDA

17 Przyszłość komputerów Komputer kwantowy Komputer kwantowy byłby urządzeniem, przy pomocy którego można by skutecznie symulować dowolny inny układ kwantowy w sposób niemożliwy dla klasycznych komputerów. Komputer optyczny Jego niewątpliwymi zaletami byłyby: odporność na zakłócenia elektromagnetyczne, szybkość (strumień fotonów porusza się znacznie szybciej niż elektrony i ma szersze pasmo) oraz to, że ten sam element może równolegle przetwarzać sygnały przenoszone przez światło o różnej długości fali. Komputer kwantowy Komputer kwantowy byłby urządzeniem, przy pomocy którego można by skutecznie symulować dowolny inny układ kwantowy w sposób niemożliwy dla klasycznych komputerów.

18 Architektura von Neumana Komputery różnią się wielkością, rozmiarem, ceną i wydajnością Przytłaczająca większość komputerów ogólnego przeznaczenia stanowi realizację modelu zaproponowanego przez Johna von Neumana i innych w 1946r. Architektura von Neumana W Elementy 1946 roku funkcjonalne John von Neumann w Princeton Institute for Advanced komputera: Studies zaprojektował komputer, który wykorzystywał program przechowywany w pamięci.

19 Architektura von Neumana Architektura von Neumanna rodzaj architektury komputera, przedstawionej po raz pierwszy w 1945 roku przez von Neumanna stworzonej wspólnie z Johnem W. Mauchly ym i Johnem Presper Eckertem. Inna spotykana nazwa: store-program computer (koncepcja przechowywanego programu) Architektura von Neumana Architektura von Neumanna zakłada podział komputera na trzy podstawowe części: procesor (w ramach którego wydzielona bywa część sterująca oraz arytmetyczno-logiczna) pamięć komputera (zawierająca dane i sam program) urządzenia wejścia/wyjścia

20 Architektura von Neumana Architektura von Neumana założenia Moduł kontrolny (jednostka sterująca; Control Unit): interpretuje rozkazy z pamięci i powoduje ich wykonanie Jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU - Arithmetic Logic Unit): wykonuje działania na liczbach binarnych Pamięć (Memory): zawiera dane i program (instrukcje programu, rozkazy programu) Urządzenia wejścia-wyjścia (Input/Output): ich pracą kieruje jednostka sterująca Jednostka arytmetyczno-logiczna oraz sterująca tworzą obecnie procesor (CPU - Central Processing Unit)

21 Architektura von Neumana Charakterystyka systemu komputerowego zbudowanego w oparciu o architekturę von Neumanna: instrukcje tworzące program są przechowywane w pamięci w taki sam sposób, jak dane. pamięć składa się z pewnej liczby ponumerowanych komórek dostęp do pamięci następuje poprzez podanie przez procesor numeru komórki numer komórki nazywamy adresem Architektura von Neumana Z powyższych postulatów wynika w praktyce, że: zazwyczaj komputer będzie pobierał kolejne instrukcje programu z kolejnych komórek pamięci komórki te będą wybierane przez zwiększający się adres, który powinien być przechowywany i inkrementowany w procesorze adres ten jest przechowywany w specjalnym rejestrze - tzw. liczniku instrukcji (Program Counter- PC)

22 Architektura harwardzka Realizacja maszyny von Neumanna z oddzielnymi hierarchiami pamięci programu i danych Nazwa architektury pochodzi od nazwy komputera Harward Mark I, zaprojektowanego przez Howarda Aikena, w którym: pamięć instrukcji stanowiła taśma dziurkowana pamięć danych elektromechaniczne liczniki Architektura harwardzka

23 Architektura harwardzka Pamięci przeznaczone do przechowywania danych i instrukcji nie muszą być takie same, mogą różnić się technologią wykonania, strukturą adresowania, długością słowa Pamięć na instrukcje jest zazwyczaj większa niż pamięć na dane Pamięć instrukcji i danych zajmują inną przestrzeń adresową Procesor może w tym samym czasie czytać instrukcje oraz uzyskiwać dostęp do danych Architektura harwardzka Dzięki prostszej budowie oraz możliwości jednoczesnego odczytywania instrukcji i danych architektura harwardzka jest szybsza od architektury von Neumanna Architektura harwardzka jest stosowana w mikrokomputerach jednoukładowych, procesorach sygnałowych oraz przy dostępie procesora do pamięci cache

24 Architektura Princeton Wzorcowa realizacja maszyny von Neumanna ze wspólną hierarchią pamięci instrukcji i danych Wspólna hierarchia wyklucza równoczesne pobieranie instrukcji i operacje na danych (tzw. von Neumann bottleneck). Nieograniczone możliwości modyfikacji programu: obiekt zapisany przez procesor danych do hierarchii pamięci jako dana może być następnie pobrany przez procesor instrukcji jako instrukcja możliwość programowania - potrzebna w komputerach uniwersalnych program może sam siebie modyfikować (automodyfikacja) - nie zawsze jest to pożądana cecha Architektura Princeton

25 Różnice pomiędzy architekturą von Neumanna i harvardzką Pamięć instrukcji i pamięć danych zajmują różne przestrzenie adresowe Pamięć instrukcji i pamięć danych mają oddzielne szyny (magistrale) do procesora Pamięć instrukcji i pamięć danych są zaimplementowane w inny sposób Zmodyfikowana architektura harvardzka (mieszana) łączy w sobie cechy architektury harwardzkiej i architektury von Neumanna charakteryzuje się oddzieloną pamięcią danych i rozkazów, (pamięci te wykorzystują jednak wspólną magistralę danych i adresową) pozwala na dostęp do pamięci instrukcji tak jakby były to dane

26 Zmodyfikowana architektura harvardzka (mieszana) część pamięci instrukcji może zawierać stałe dane, np. łańcuchy znaków, które mogą być przesyłane bezpośrednio do procesora z pominięciem pamięci na dane - zapewnia to oszczędność pamięci na dane zazwyczaj w architekturze harwardzkiej pamięć instrukcji jest tylko do odczytu, a pamięć danych do odczytu i zapisu stwarza to problemy z inicjalizacją wartości w pamięci danych rozwiązaniem powyższego problemu jest właśnie dodanie odpowiednich połączeń i instrukcji umożliwiających przesyłanie danych z pamięci instrukcji do pamięci danych Architektura von Neumanna i harvardzka - podsumowanie W obecnie stosowanych procesorach występują elementy obu architektur: von Neumanna i harwardzkiej Pamięć operacyjna komputera jest to typowa architektura von Neumanna Pamięć cache jest podzielona na pamięć instrukcji i pamięć danych jeśli danych nie ma w pamięci cache to są ściągane z pamięci głównej

27 Architektura von Neumanna i harvardzka - podsumowanie Z punktu widzenia programisty posługujemy się architekturą von Neumana, zaś implementacje sprzętowe zawierają architekturę harwardzką Większość stosowanych obecnie mikrokontrolerow jest oparta na zmodyfikowanej architekturze harwardzkiej Struktura systemu komputerowego Przedstawienie struktury i zasady działania komputerów jest zagadnieniem skomplikowanym, ponieważ: istnieje ogromna różnorodność sprzętu komputerowego (od komputerów masywnie równoległych do zwykłych komputerów PC) technika komputerowa rozwija się bardzo szybko, ciągle pojawiają się nowe technologie, interfejsy, standardy komputer jest systemem złożonym z bardzo dużej liczby elementów

28 Struktura systemu komputerowego Z powyższych powodów zazwyczaj przedstawia się hierarchiczną strukturę systemu komputerowego system hierarchiczny jest to układ wzajemnie powiązanych podsystemów, z których każdy ma również strukturę hierarchiczną na każdym poziomie określana jest struktura składników systemu (sposób ich wzajemnego powiązania) oraz funkcje składników systemu (działanie poszczególnych składników jako części struktury) Hierarchiczna struktura przedstawiana jest od góry do dołu Architektura komputera odnosi się do atrybutów systemu, które są widzialne dla programisty i mają bezpośredni wpływ na logiczne wykonywanie programu do atrybutów architektury należą m.in. lista rozkazów, liczba bitów wykorzystywanych do prezentacji różnych typów danych, mechanizmy wejścia/wyjścia, metody adresowania pamięci

29 Organizacja komputera odnosi się do jednostek operacyjnych i ich połączeń, które stanowią realizację specyfikacji typu architektury atrybuty organizacyjne są to rozwiązania sprzętowe niewidzialne dla programisty, np. sygnały sterujące, interfejsy między komputerem a urządzeniami peryferyjnymi, wykorzystywana technologia pamięci Funkcjonowanie komputera Funkcje realizowane przez komputer: przetwarzanie danych przechowywanie danych (krótkotrwałe lub długotrwałe) przenoszenie danych (pomiędzy komputerem a światem zewnętrznym) urządzenia peryferyjne - proces wejścia/wyjścia duża odległość - transmisja danych sterowanie (trzema powyższymi funkcjami)

30 Struktura komputera Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem komputera i realizuje funkcje przetwarzania danych pamięć główna przechowuje dane wejście-wyjście przenosi dane między komputerem a jego otoczeniem zewnętrznym magistrala systemowa - połączenia systemu; wszystkie mechanizmy zapewniające komunikację między jednostką centralną, pamięcią główną a wejściemwyjściem Wszystkie powyższe składniki mogą występować w komputerze pojedynczo lub w większej liczbie Architektura komputera z punktu widzenia poziomu maszynowego pamięć magistrala procesor DMA urządzenia wejścia-wyjścia sterownik przerwań

31 Architektura komputera Komputer złożony z pamięci, procesora i układów wejścia/wyjścia będzie prawidłowo funkcjonował, o ile coś nada mu rytm pracy tym elementem jest zegar systemowy. procesor układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji pamięć przechowywanie informacji. układy wejścia/wyjścia (I/O) komunikacja z otoczeniem. Częstotliwość cyklu zegarowego Podstawowa szybkość w cyklach na sekundę, z jaką komputer wykonuje podstawowe operacje. Szybkość komputera mierzona jest w procesor następujących układ elektroniczny jednostkach: realizujący MIPS przetwarzanie (Milion Instructions informacji per Second) milionów rozkazów procesora wykonywanych przez pamięć sekundę przechowywanie informacji. Megaflop- jednostka szybkości działania układy komputera wejścia/wyjścia równa 1,048,576 (I/O) komunikacja operacji z zmiennoprzecinkowych na otoczeniem. sekundę

32 Jak działa komputer? Struktura procesora Główne składniki strukturalne procesora to: jednostka sterująca - steruje działaniem procesora i pośrednio całego komputera jednostka arytmetyczno-logiczna (ALU) - realizuje funkcję przetwarzania danych przez komputer rejestry - realizują wewnętrzne przechowywanie danych w procesorze połączenia procesora wszystkie mechanizmy zapewniające komunikację między jednostką sterującą, ALU i rejestrami

33 Klasyfikacja rejestrów procesora Rejestry ogólnego przeznaczenia (ang. general purpose registers) mogą przechowywać dowolne wartości (np. tymczasowe wyniki), a ich zawartość nie ma bezpośredniego wpływu na sposób przetwarzania lub wybór danych Rejestry specjalnego przeznaczenia (ang. special purpose registers) rejestry, które pełnią szczególną rolę w czasie wykonywania programu (np. licznik rozkazów, wskaźnik stosu) Rejestry ogólnego przeznaczenia ze specyficzną funkcjonalnością mogą na ogół przechowywać dowolne wartości, ale spełniają szczególną funkcję w czasie wykonywania niektórych instrukcji (np. licznik pętli, rejestr bazowy) Typowe rejestry procesora Akumulator przechowuje operand lub wynik operacji arytmetycznej Licznik rozkazów zawiera adres następnej instrukcji do wykonania Rejestr flagowy zawiera bity, które są ustawiane w celu zasygnalizowania specyficznego stanu przetwarzania (np. przeniesienie, przepełnienie, bit znaku, bit przerwania itp.)

34 Budowa procesora jednostka zarządzania pamięcią (MMU) magistrala systemowa PROCESOR jednostka adresowa jednostka arytmetycznologiczna (ALU) rejestry jednostka sterująca Zasada działania komputera Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z zestawu rozkazów przechowywanych w pamięci Programy przekazują rozkazy do procesora Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach:

35 Cykl pobrania (ang. fetch) odczytanie rozkazu z pamięci licznik programu (PC) pozwala na śledzenie, który rozkaz ma być pobrany jeśli procesor nie otrzyma innego polecenia, to powoduje inkrementację licznika PC po każdym pobraniu rozkazu i wykonuje następny rozkaz w ciągu Cykl wykonania (ang. execution) może zawierać kilka operacji, jest zależny od natury rozkazu pobrany rozkaz jest ładowany do rejestru w procesorze zwanego rejestrem rozkazu (IR) rozkaz ma formę kodu binarnego określającego działania, które ma podjąć procesor procesor interpretuje rozkaz i przeprowadza wymagane działania

36 Działanie komputera W celu przyspieszenia pracy systemu stosuje się tzw. wstępne pobranie instrukcji (ang. prefetching) Działanie komputera Działania procesora można podzielić na cztery grupy: procesor-pamięć -przesłanie danych z procesora do pamięci lub odwrotnie procesor-we/wy - przesłanie danych z procesora do modułu we/wy lub odwrotnie przetwarzanie danych - operacje arytmetyczne lub logiczne na danych sterowanie - np. zmiana sekwencji wykonywania programu, czyli pobranie innego rozkazu niż kolejny Wykonywanie rozkazów może zawierać kombinacje powyższych działań

37 Graf stanów cyklu wykonania rozkazu (3) - analizowanie rozkazu w celu określenia rodzaju operacji, która ma być wykonana oraz w celu określenia argumentu (jednego lub kilku) (8) - zapisanie wyniku w pamięci lub skierowanie go do urządzeń we/wy Graf stanów cyklu wykonania rozkazu Mogą wystąpić sytuacje, w których jeden rozkaz może określać operacje na wektorze liczb lub na szeregu znaków, co wymaga powtarzania operacji pobrania i/lub przechowywania

38 Podział rozkazów procesora Rozkazy transferu (kopiowania) danych wewnętrznie pomiędzy rejestrami pomiędzy rejestrami a pamięcią pomiędzy rejestrami a portami wejścia-wyjścia Rozkazy przetwarzania danych rozkazy arytmetyczne dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, inkrementacja itp. bitowe rozkazy logiczne AND, OR, XOR, NOT itp. Rozkazy porównania Rozkazy przekazywania sterowania rozkazy skoków i rozgałęzień warunkowych rozkazy wywołania podprogramu i powrotu z podprogramu Tryby adresowania Każdy rozkaz przechowywany jest w postaci binarnej, ma określony format i używa określonego trybu adresowania Format rozkazu jest to sposób rozmieszczenia informacji w kodzie rozkazu Rozkaz zawiera: kod operacji - rodzaj wykonywanej operacji operandy - argumenty lub adresy argumentów wykonywanych operacji kod operand Tryb adresowania - sposób uzyskiwania argumentów z pamięci

39 Tryby adresowania Jeśli argument można uzyskiwać na wiele sposobów, czyli procesor ma dużo trybów adresowania, to programowanie jest łatwiejsze i bardziej efektywne. Tryby adresowania: natychmiastowy bezpośredni rejestrowy pośredni rejestrowy pośredni Tryb natychmiastowy Operand znajduję się w pamięci wraz z kodem rozkazu (stanowi składową samego rozkazu) kod rozkaz operand

40 Tryb bezpośredni Operand znajduję się w pamięci pod adresem wskazanym bezpośrednio w rozkazie kod rozkaz adres pamięć operand Tryb pośredni Operand znajduje się w pamięci pod adresem przechowywanym w miejscu wskazanym w rozkazie. kod rozkaz adres pamięć adres operand

41 Tryb rejestrowy Operand znajduje się w jednym z rejestrów procesora, wskazanym odpowiednio w rozkazie kod rozkaz nr rejestru rejestry operand Tryb rejestrowy pośredni Operand znajduję się w pamięci pod adresem przechowywanym w jednym z rejestrów, wskazanym w rozkazie rejestry kod rozkaz nr rejestru pamięć adres operand

42 Tryb indeksowy Operand znajduje się w pamięci pod adresem przesuniętym o pewną wartość podaną w rozkazie w stosunku do adresu przechowywanego w jednym z rejestrów, również wskazanym w kodzie rozkazu (adres operandu jest sumą zawartości rejestru oraz przesunięcia) rozkaz rejestry kod nr rejestru adres indeks pamięć operand Przerwania a działanie komputera Wykonywanie kolejnych rozkazów przez procesor może być przerwane poprzez wystąpienie tzw. przerwania Przerwania zostały zaimplementowane w celu poprawienia efektywności przetwarzania Poprzez wykorzystanie przerwań procesor może wykonywać inne rozkazy, gdy jest realizowana operacja we/wy

43 Klasy przerwań Wyróżniane klasy przerwań: programowe - generowane po wystąpieniu błędu podczas wykonania rozkazu (np. przepełnienie arytmetyczne, dzielenie przez zero) zegarowe - generowane przez wewnętrzny zegar procesora we/wy - generowane przez sterownik we/wy w celu zasygnalizowania normalnego zakończenia operacji lub zasygnalizowania błędu uszkodzenie sprzętu - generowane przez uszkodzenie, np. defekt zasilania, błąd parzystości pamięci Cykl przerwania W celu realizacji przerwania do cyklu rozkazu jest dodawany cykl przerwania - po sygnale przerwania procesor: zawiesza wykonanie bieżącego programu i zachowuje jego kontekst ustawia licznik programu na początkowy adres programu obsługi przerwania wykonuje program obsługi przerwania wznawia wykonywanie programu użytkowego

44 Realizacja przerwania Przerwania wielokrotne Podczas obsługi jednego przerwania może pojawić się sygnał kolejnego przerwania Problem przerwań wielokrotnych rozwiązywany jest na dwa sposoby: Pomimo przetwarzania przerwania uniemożliwienie innych przerwań Określenie priorytetów przerwań - przerwanie o wyższym priorytecie powoduje przerwanie programu obsługi przerwania o niższym priorytecie

45 Pamięć podręczna Czas przetwarzania jednego rozkazu nie jest zwykle dłuższy od pojedynczego cyklu zegarowego (5ns przy częstotliwości 200 MHz). Czas oczekiwania na kolejna porcję danych z pamięci może być parokrotnie dłuższy. Rozwiązanie wprowadzenie pamięci cache Cache to podręczna pamięć procesora. Charakteryzuje się wyjątkowo krótkim czasem dostępu (poniżej 10 ns). Jest ona używana do przechowywania danych, które będą niedługim czasie przetwarzane. Pamięć podręczna pamięć podręczna zawiera kopię części zawartości pamięci głównej przed odczytaniem słowa z pamięci następuje sprawdzenie czy znajduje się ono w pamięci podręcznej jeśli tak, to jest przesyłane do procesora jeśli nie, to blok pamięci głównej (ustalona liczba słów) jest wczytywany do pamięci podręcznej, a następnie słowo jest przesyłane do procesora

46 Rodzaje pamięci podręcznej Rozróżniamy trzy rodzaje pamięci Cache: Pierwszego poziomu (Cache L1) Drugiego poziomu (Cache L2) Trzeciego poziomu (Cache L3) Pamięć podręczna L1 Pierwszego poziomu (Cache L1) zintegrowana z procesorem z którym porozumiewa się z częstotliwością równą częstotliwości wewnętrznej procesora Tego typu pamięć ma zwykle pojemność od 16 do 64 KB.

47 Pamięć podręczna L2 Drugiego poziomu (Cache L2) znajdująca się zwykle na płycie głównej gdzie z procesorem porozumiewa się z częstotliwością taktowania zewnętrznego. Od momentu pojawienia się Pentium II na stałe jest wbudowana w procesor. W nowoczesnych komputerach jej pojemność wynosi zwykle 512, a czasem nawet 1024 KB. Pamięć podręczna L3 Trzeciego poziomu (Cache L3) umieszczana jest najczęściej na płycie głównej komputera. Pamięć L3 to rozszerzenie pamięci L2 i stosuje się ją wtedy, gdy pamięć L2 jest zintegrowana z procesorem. Wielkość pamięci L3 wynosi od 512 kb do 2 MB.

48 Wydajność procesora Parametry wpływające na wydajność procesora (szybkość wykonywania operacji): szybkość (częstotliwość taktowania MHz) Wszystkie operacje wykonywane przez procesor synchronizowane są impulsami przychodzącymi z zegara. Jedna instrukcja jest wykonywana w czasie kilku taktów zegara. Dlatego, gdy jego częstotliwość jest większa, procesor pracuje szybciej. wielkość magistrali danych (liczba przesyłanych jednocześnie bitów), częstotliwość taktowania magistrali danych (szybkość przekazywania danych do urządzeń wejściowych i wyjściowych) wielkość pamięci CACHE: L1, L2 i L3 Prawo Moore a W 1965 roku Roger Moore, współzałożyciel firmy Intel, wyraził hipotezę dotyczącą rozwoju technologii produkcji układów elektronicznych. Główne założenia Moore'a: Podwojenie ilości tranzystorów w układzie scalonym co dwa lata Podwojenie mocy obliczeniowej procesora co 1,5 roku Czterokrotne zwiększenie ilości pamięci komputera co 3 lata Podwojenie wydajności pamięci operacyjnej co 10 lat Podwojenie wydajności kompletnego komputera w stosunku do jego ceny w okresie krótszym niż dwa lata

49 Prawo Moore a na wykresie Intel 4004 pierwszy mikroprocesor powstał w 1971 roku 4-bitowy 2300 tranzystorów częstotliwość : 740 khz 46 instrukcji najdroższy (!!!) procesor w chwili obecnej :)

50 F14 CADC F14A Central Air Data Computer (1970) ujawniony w bitowym układ z techniką potokową Przykłady procesorów June Mhz / 12 Mhz brak 29,000 3 µ Intel 8086 April MHz/ 2.2GHz 128KB / 256KB 7 500,000 milion 0.25, 0.18, 0.13 µ Intel Celeron February MHz / 25 MHz brak 134, µ Intel September MHz / 2.8GHz 256 Kb / 2 Mb L , , 0.18, 0.13 µ Intel Xeon March Mhz / 266Mhz 8Kb 3 100, , 0.35, 0.28, 0.25µ Intel Pentium June MHz / 1.3GHz 128KB L1, 64KB L , µ AMD Duron

51 Solo, Duo, Quadro January GHz / 2.5GHz 64K / 2048K ,000 0,065 µ June GHz / 2.93GHz 64K / 4048K ,000 0,065 µ Przyszłość

52 Czy istnieje granica szybkości? Częstotliwość x Liczba Wydajność instrukcji w cyklu Zużycie energii Pojemność dynamiczna x Napięcie 2 x Częstotliwość Precyzja wykonania procesora

53 Jak duży jest nanometr? Cleanroom

54 Lp Komputer Kraj Rok Procesory Moc [Tflop/s] BladeCenter QS22/LS21 Cluster, PowerXCell 8i USA DOE/NNSA/LANL / IBM 2 eserver Blue Gene Solution DOE/NNSA/LLNL / IBM USA Blue Gene/P Solution Argonne National Laboratory / IBM USA SunBlade x6420, Opteron Quad 2Ghz, Infiniband Texas Advanced Computing Center/Univ. of Texas / Sun Mic USA Cray XT4 QuadCore 2.1 GHz DOE/Oak Ridge National Laboratory / Cray Inc. USA RoadRunner Supercomputer

55 Klocki dla dużych dzieci? Trendy

56 Architektura procesorów Szybkość procesora zależy od szybkości zegara, ale też od architektury procesora, czyli wewnętrznej, sprzętowej implementacji danego modelu programowego, określającego sposób wykonywania operacji przez procesor, szczegółową budowę wewnętrzną procesora itd. Ze względu na architekturę procesory można wyróżnić trzy główne podejścia: CISC RISC VLIW EPIC CISC - Complex Instruction Set Computers duża liczba rozkazów (instrukcji) mała optymalizacja - niektóre rozkazy potrzebują dużej liczby cykli procesora do wykonania występowanie złożonych, specjalistycznych rozkazów duża liczba trybów adresowania do pamięci może się odwoływać bezpośrednio duża liczba rozkazów mniejsza od procesorów RISC częstotliwość taktowania procesora powolne działanie dekodera rozkazów

57 Procesory rodziny CISC Przykłady rodzin procesorów o architekturze CISC: AMD x86 M68000 RISC - Reduced Instruction Set Computers Zredukowana liczba rozkazów do niezbędnego minimum - upraszcza to znacznie konstrukcję procesora. Redukcja trybów adresowania - większość operacji wykonuje się wg schematu: rejestrc = rejestra operacja rejestrb. Ograniczenie komunikacji pomiędzy pamięcią a procesorem. Do przesyłania danych pomiędzy pamięcią a rejestrami służą instrukcje Load (załaduj z pamięci) oraz store (zapisz do pamięci); pozostałe instrukcje operują wyłącznie na rejestrach.

58 RISC - Reduced Instruction Set Computers Schemat działania załaduj daną z pamięci do rejestru, na zawartości rejestru wykonaj działanie, przepisz wynik z rejestru do pamięci. Zwiększenie liczby rejestrów (np. 32, 192, 256, x86 jest 8), co również ma wpływ na zmniejszenie liczby odwołań do pamięci RISC - Reduced Instruction Set Computers Podejście RISC wprowadzono na początku lat 80tych XX wieku (projekt IBM 801, architektury MIPS i Berkeley RISC). Ważniejsze współczesne architektury RISC: MIPS SPARC ARM

1. Budowa komputera schemat ogólny.

1. Budowa komputera schemat ogólny. komputer budowa 1. Budowa komputera schemat ogólny. Ogólny schemat budowy komputera - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa Urządzenia wejściowe Pamięć operacyjna

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek Ćwiczenia 1 Budowa komputera PC Komputer osobisty (Personal Komputer PC) komputer (stacjonarny lub przenośny) przeznaczony dla pojedynczego użytkownika do użytku domowego lub biurowego. W skład podstawowego

Bardziej szczegółowo

Technologie informacyjne - wykład 2 -

Technologie informacyjne - wykład 2 - Zakład Fizyki Budowli i Komputerowych Metod Projektowania Instytut Budownictwa Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego Politechnika Wrocławska Technologie informacyjne - wykład 2 - Prowadzący: dr inż. Łukasz

Bardziej szczegółowo

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Komputer (z ang. computer od łac. computare obliczać, dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Podstawy Informatyki. Rodzaje komputerów. dr. inż Adam Klimowicz

Podstawy Informatyki. Rodzaje komputerów. dr. inż Adam Klimowicz Podstawy Informatyki Rodzaje komputerów dr. inż Adam Klimowicz Komputer Komputer (dawne nazwy: elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) w najszerszym tego słowa znaczeniu to maszyna licząca,

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 9 Pamięć operacyjna Właściwości pamięci Położenie Pojemność Jednostka transferu Sposób dostępu Wydajność Rodzaj fizyczny Własności fizyczne Organizacja Położenie pamięci

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O Budowa komputera Magistrala Procesor Pamięć Układy I/O 1 Procesor to CPU (Central Processing Unit) centralny układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji Zmiana stanu tranzystorów wewnątrz

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości

KOMPUTER. Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości KOMPUTER Zestawy komputerowe podstawowe wiadomości Budowa zestawu komputerowego Monitor Jednostka centralna Klawiatura Mysz Urządzenia peryferyjne Monitor Monitor wchodzi w skład zestawu komputerowego

Bardziej szczegółowo

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian BUDOWA KOMPUTERA Monika Słomian Kryteria oceniania O znam podstawowe elementy zestawu komputerowego O wiem, jakie elementy znajdują się wewnątrz komputera i jaka jest ich funkcja O potrafię wymienić przykładowe

Bardziej szczegółowo

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT

Płyty główne rodzaje. 1. Płyta główna w formacie AT Płyty główne rodzaje 1. Płyta główna w formacie AT Jest formatem płyty głównej typu serwerowego będącej następstwem płyty XT o 8-bitowej architekturze. Została stworzona w celu obsługi 16-bitowej architektury

Bardziej szczegółowo

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola

Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Wybrane bloki i magistrale komputerów osobistych (PC) Opracował: Grzegorz Cygan 2010 r. CEZ Stalowa Wola Ogólny schemat komputera Jak widać wszystkie bloki (CPU, RAM oraz I/O) dołączone są do wspólnych

Bardziej szczegółowo

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania

43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania 43 Pamięci półprzewodnikowe w technice mikroprocesorowej - rodzaje, charakterystyka, zastosowania Typy pamięci Ulotność, dynamiczna RAM, statyczna ROM, Miejsce w konstrukcji komputera, pamięć robocza RAM,

Bardziej szczegółowo

Procesory. Schemat budowy procesora

Procesory. Schemat budowy procesora Procesory Procesor jednostka centralna (CPU Central Processing Unit) to sekwencyjne urządzenie cyfrowe którego zadaniem jest wykonywanie rozkazów i sterowanie pracą wszystkich pozostałych bloków systemu

Bardziej szczegółowo

Budowa Komputera część teoretyczna

Budowa Komputera część teoretyczna Budowa Komputera część teoretyczna Komputer PC (pesonal computer) jest to komputer przeznaczony do użytku osobistego przeznaczony do pracy w domu lub w biurach. Wyróżniamy parę typów komputerów osobistych:

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach:

Podstawowe zadanie komputera to wykonywanie programu Program składa się z rozkazów przechowywanych w pamięci Rozkazy są przetwarzane w dwu krokach: Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 6 2/46 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Test wiedzy z UTK. Dział 1 Budowa i obsługa komputera

Test wiedzy z UTK. Dział 1 Budowa i obsługa komputera Test wiedzy z UTK Dział 1 Budowa i obsługa komputera Pytanie 1 Który z elementów nie jest niezbędny do pracy z komputerem? A. Monitor B. Klawiatura C. Jednostka centralna D. Drukarka Uzasadnienie : Jednostka

Bardziej szczegółowo

Temat 2. Logiczna budowa komputera.

Temat 2. Logiczna budowa komputera. Temat 2. Logiczna budowa komputera. 01.03.2015 1. Opis i schemat logicznej budowy komputera (rys. 28.4, ilustracje budowy komputera z uwzględnieniem elementów składowych, głównych podzespołów, procesami

Bardziej szczegółowo

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE.

8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. 8. MAGISTRALE I GNIAZDA ROZSZERZEŃ. INTERFEJSY ZEWNĘTRZNE. Magistrala (ang. bus) jest ścieżką łączącą ze sobą różne komponenty w celu wymiany informacji/danych pomiędzy nimi. Inaczej mówiąc jest to zespół

Bardziej szczegółowo

Z parametrów procesora zamieszczonego na zdjęciu powyżej wynika, że jest on taktowany z częstotliwością a) 1,86 GHz b) 540 MHz c) 533 MHz d) 1 GHz

Z parametrów procesora zamieszczonego na zdjęciu powyżej wynika, że jest on taktowany z częstotliwością a) 1,86 GHz b) 540 MHz c) 533 MHz d) 1 GHz Test z przedmiotu Urządzenia techniki komputerowej semestr 1 Zadanie 1 Liczba 200 zastosowana w symbolu opisującym pamięć DDR-200 oznacza a) Efektywną częstotliwość, z jaka pamięć może pracować b) Przepustowość

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O

Budowa komputera. Magistrala. Procesor Pamięć Układy I/O Budowa komputera Magistrala Procesor Pamięć Układy I/O 1 Procesor to CPU (Central Processing Unit) centralny układ elektroniczny realizujący przetwarzanie informacji Zmiana stanu tranzystorów wewnątrz

Bardziej szczegółowo

Podzespoły Systemu Komputerowego:

Podzespoły Systemu Komputerowego: Podzespoły Systemu Komputerowego: 1) Płyta główna- jest jednym z najważniejszych elementów komputera. To na niej znajduje się gniazdo procesora, układy sterujące, sloty i porty. Bezpośrednio na płycie

Bardziej szczegółowo

W sklepie komputerowym sprzedawca zachwala klientowi swój najnowszy towar: -Ten komputer wykona za pana połowę pracy! - W takim razie biorę dwa.

W sklepie komputerowym sprzedawca zachwala klientowi swój najnowszy towar: -Ten komputer wykona za pana połowę pracy! - W takim razie biorę dwa. W sklepie komputerowym sprzedawca zachwala klientowi swój najnowszy towar: -Ten komputer wykona za pana połowę pracy! - W takim razie biorę dwa. Rys. wg Z. Postawa, UJ 1 pamięć ROM system operacyjny procesor

Bardziej szczegółowo

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) -

Chipset i magistrala Chipset Mostek północny (ang. Northbridge) Mostek południowy (ang. Southbridge) - Chipset i magistrala Chipset - Układ ten organizuje przepływ informacji pomiędzy poszczególnymi podzespołami jednostki centralnej. Idea chipsetu narodziła się jako potrzeba zintegrowania w jednym układzie

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 7 Jan Kazimirski 1 Pamięć podręczna 2 Pamięć komputera - charakterystyka Położenie Procesor rejestry, pamięć podręczna Pamięć wewnętrzna pamięć podręczna, główna Pamięć zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor Plan wykładu 1. Pojęcie podsystemu graficznego i karty graficznej 2. Typy kart graficznych 3. Budowa karty graficznej: procesor graficzny (GPU), pamięć podręczna RAM, konwerter cyfrowo-analogowy (DAC),

Bardziej szczegółowo

Struktura i działanie jednostki centralnej

Struktura i działanie jednostki centralnej Struktura i działanie jednostki centralnej ALU Jednostka sterująca Rejestry Zadania procesora: Pobieranie rozkazów; Interpretowanie rozkazów; Pobieranie danych Przetwarzanie danych Zapisywanie danych magistrala

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów wer. 7

Architektura komputerów wer. 7 Architektura komputerów wer. 7 Wojciech Myszka 2013-10-29 19:47:07 +0100 Karty perforowane Kalkulator IBM 601, 1931 IBM 601 kalkulator Maszyna czytała dwie liczby z karty, mnożyła je przez siebie i wynik

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów

Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Budowa komputera KROK PO KROKU! Opis wszystkich części komputera w sposób zrozumiały dla nowatorów Poszczególne podzespoły komputera 1. Monitor 2. Płyta główna 3. Procesor 4. Gniazda kontrolerów dysków

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I

Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I ... nazwisko i imię ucznia Sprawdzian test egzaminacyjny 2 GRUPA I 1. Na rys. 1 procesor oznaczony jest numerem A. 2 B. 3 C. 5 D. 8 2. Na rys. 1 karta rozszerzeń oznaczona jest numerem A. 1 B. 4 C. 6 D.

Bardziej szczegółowo

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie)

Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) Zasada działania pamięci RAM Pamięć operacyjna (robocza) komputera - zwana pamięcią RAM (ang. Random Access Memory - pamięć o swobodnym dostępie) służy do przechowywania danych aktualnie przetwarzanych

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

PAMIĘCI. PAMIĘCI układy zdolne do przyjmowania, przechowywania i wysyłania informacji w postaci ciągów binarnych.

PAMIĘCI. PAMIĘCI układy zdolne do przyjmowania, przechowywania i wysyłania informacji w postaci ciągów binarnych. PAMIĘCI PAMIĘCI układy zdolne do przyjmowania, przechowywania i wysyłania informacji w postaci ciągów binarnych. Szybkość dostępu Rejestry Pamięć podręczna (cache) Pamięć operacyjna Hierarchia pamięci

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwa Parametry techniczne

Lp. Nazwa Parametry techniczne Załącznik do Zaproszenia Nr sprawy 1/N/2012 Opis Przedmiotu Zamówienia Przedmiotem zamówienia jest dostawa stacjonarnych zestawów komputerowych oraz komputerów przenośnych wraz z oprogramowaniem o parametrach

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 10 Pamięć zewnętrzna Dysk magnetyczny Podstawowe urządzenie pamięci zewnętrznej. Dane zapisywane i odczytywane przy użyciu głowicy magnetycznej (cewki). Dane zapisywane

Bardziej szczegółowo

Budowa komputerów. Ewelina Langer UTW w Chrzanowie

Budowa komputerów. Ewelina Langer UTW w Chrzanowie Budowa komputerów Ewelina Langer UTW w Chrzanowie Zagadnienia: 1. Typy i cechy komputerów. 2. Budowa zewnętrzna. 3. Budowa wewnętrzna. 4. Urządzenia peryferyjne. 1. Typy i cechy komputerów Laptop, Notebook

Bardziej szczegółowo

RDZEŃ x86 x86 rodzina architektur (modeli programowych) procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowana w komputerach PC,

RDZEŃ x86 x86 rodzina architektur (modeli programowych) procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowana w komputerach PC, RDZEŃ x86 x86 rodzina architektur (modeli programowych) procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowana w komputerach PC, zapoczątkowana przez i wstecznie zgodna z 16-bitowym procesorem

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Rozwój płyt głównych - część 2 Magistrale kart rozszerzeń Rozwój magistral komputera PC Płyta główna Czas życia poszczególnych magistral Pentium

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka urządzeń zewnętrznych

Charakterystyka urządzeń zewnętrznych Charakterystyka urządzeń zewnętrznych PAMIĘĆ OPERACYJNA MIKROPROCESOR KANAŁY WE WY Urządzenia zewnętrzne WE WY Urządzenia pamięci zewnętrznej Urządzenia transmisji danych Budowa jednostki centralnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. jaki jest, każdy widzi. Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej.

KOMPUTER. jaki jest, każdy widzi. Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej. Budowa komputera Budowa i peryferia Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... KOMPUTER jaki jest, każdy widzi. urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej. Komputer - budowa i

Bardziej szczegółowo

T2: Budowa komputera PC. dr inż. Stanisław Wszelak

T2: Budowa komputera PC. dr inż. Stanisław Wszelak T2: Budowa komputera PC dr inż. Stanisław Wszelak Ogólny schemat płyty Interfejsy wejścia-wyjścia PS2 COM AGP PCI PCI ex USB PS/2 port komunikacyjny opracowany przez firmę IBM. Jest on odmianą portu szeregowego

Bardziej szczegółowo

Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, z bitów. Oznaczana jest literą B.

Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, z bitów. Oznaczana jest literą B. Jednostki informacji Bajt (Byte) - najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z bitów. Oznaczana jest literą B. 1 kb = 1024 B (kb - kilobajt) 1 MB = 1024 kb (MB -

Bardziej szczegółowo

Budowa i działanie komputera

Budowa i działanie komputera Budowa i działanie komputera Systemy Operacyjne mgr inż. Daniel Kaczmarski Co to jest komputer KOMPUTER - elektroniczna maszyna licząca [z ang. compute obliczać], urządzenie elektroniczne służące do automatycznego

Bardziej szczegółowo

Na płycie głównej znajduje się szereg różnych typów złączy opracowanych według określonego standardu gwarantującego że wszystkie urządzenia

Na płycie głównej znajduje się szereg różnych typów złączy opracowanych według określonego standardu gwarantującego że wszystkie urządzenia Magistrale PC Na płycie głównej znajduje się szereg różnych typów złączy opracowanych według określonego standardu gwarantującego że wszystkie urządzenia pochodzące od różnych producentów (zgodne ze standardem

Bardziej szczegółowo

Higiena pracy z komputerem

Higiena pracy z komputerem Twoje biurko Sposób i miejsce ustawienia komputera powinny być przemyślane. Również przygotowanie samego komputera do pracy będzie miało w przyszłości wpływ na jej sprawność i szybkość. Pamiętaj też, że

Bardziej szczegółowo

Podział komputerów. Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika

Podział komputerów. Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika Podział komputerów Wykład z Technologii Informacyjnych Piotr Mika Superkomputery Przeznaczone do wykonywania skomplikowanych obliczeń numerycznych, modelowania giełdy, symulacje, modelowanie atmosfery

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z komputerem

Spotkanie z komputerem Lekcja 3 Spotkanie z komputerem 1. Wybrane zastosowania komputerów 2. Budowa i działanie komputera 3. Różne rodzaje komputerów 4. Urządzenia współpracujące z komputerem 1. Wybrane zastosowania komputerów

Bardziej szczegółowo

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments)

Pamięci masowe. ATA (Advanced Technology Attachments) Pamięci masowe ATA (Advanced Technology Attachments) interfejs systemowy w komputerach klasy PC i Amiga przeznaczony do komunikacji z dyskami twardymi zaproponowany w 1983 przez firmę Compaq. Używa się

Bardziej szczegółowo

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1

Wydajność obliczeń a architektura procesorów. Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność obliczeń a architektura procesorów Krzysztof Banaś Obliczenia Wysokiej Wydajności 1 Wydajność komputerów Modele wydajności-> szacowanie czasu wykonania zadania Wydajność szybkość realizacji wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe, najczęściej spotykane elementy stacjonarnego komputera osobistego klasy PC

Podstawowe, najczęściej spotykane elementy stacjonarnego komputera osobistego klasy PC Części komputera Podstawowe, najczęściej spotykane elementy stacjonarnego komputera osobistego klasy PC 3. MONITOR 1. JEDNOSTKA CENTRALNA 2. KLAWIATURA 4. MYSZKA? Komputer typu notebook Możemy tu wyróżnić

Bardziej szczegółowo

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych:

Pamięć. Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Pamięć Podstawowe własności komputerowych systemów pamięciowych: Położenie: procesor, wewnętrzna (główna), zewnętrzna (pomocnicza); Pojemność: rozmiar słowa, liczba słów; Jednostka transferu: słowo, blok

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

Sprzęt podstawowe pojęcia

Sprzęt podstawowe pojęcia Sprzęt podstawowe pojęcia Hardware sprzęt komputerowy (wszelkie urządzenia komputerowe) Komputer osobisty: PC (personal computer) mikrokomputer przeznaczony do użytku osobistego. Może to być komputer stacjonarny

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 13 Jan Kazimirski 1 KOMPUTERY RÓWNOLEGŁE 2 Klasyfikacja systemów komputerowych SISD Single Instruction, Single Data stream SIMD Single Instruction, Multiple Data stream MISD

Bardziej szczegółowo

Architektury komputerów Architektury i wydajność. Tomasz Dziubich

Architektury komputerów Architektury i wydajność. Tomasz Dziubich Architektury komputerów Architektury i wydajność Tomasz Dziubich Przetwarzanie potokowe Przetwarzanie sekwencyjne Przetwarzanie potokowe Architektura superpotokowa W przetwarzaniu potokowym podczas niektórych

Bardziej szczegółowo

2013-12-02. Autor: Jakub Duba. Interjesy

2013-12-02. Autor: Jakub Duba. Interjesy Autor: Jakub Duba Interjesy 2 1 Interjesy 3 Interjesy 4 2 5 Universal Serial Bus (USB; uniwersalna magistrala szeregowa) rodzaj sprzętowego portu komunikacyjnego komputerów, zastępującego stare porty szeregowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do SIWZ OPIS TECHNICZNY SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO

Załącznik Nr 5 do SIWZ OPIS TECHNICZNY SPRZĘTU KOMPUTEROWEGO Zadanie 1 Komputery stacjonarne Procesor Pamięć RAM Dysk Twardy Napęd Optyczny Płyta główna Dwurdzeniowy w architekturze x86 o częstotliwości 2,5 GHz (preferowany Intel Core 2 Duo lub inny o takiej samej

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Pamięci operacyjne. Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera

Wykład II. Pamięci operacyjne. Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera Studia stacjonarne Pedagogika Budowa i zasada działania komputera Wykład II Pamięci operacyjne 1 Część 1 Pamięci RAM 2 I. Pamięć RAM Przestrzeń adresowa pamięci Pamięć podzielona jest na słowa. Podczas

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

Budowa i działanie komputera. Marek Banaszak Zespół Szkół nr 5 z Oddziałmi Sportowymi nr 5 w Poznaniu

Budowa i działanie komputera. Marek Banaszak Zespół Szkół nr 5 z Oddziałmi Sportowymi nr 5 w Poznaniu Budowa i działanie komputera Marek Banaszak Zespół Szkół nr 5 z Oddziałmi Sportowymi nr 5 w Poznaniu 1. Co to jest komputer KOMPUTER - elektroniczna maszyna licząca [z ang. compute obliczać], urządzenie

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ

Jednostka centralna. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Jednostka centralna dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Instytut Politechniczny Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie k.patan@issi.uz.zgora.pl Architektura i organizacja komputerów Architektura

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ Klasa: Program: Wymiar: 1TIR Technikum, Technik Informatyk Program nauczania dla zawodu Technik Informatyk, 351203,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie. semestr 1 klasa 2

Podsumowanie. semestr 1 klasa 2 Podsumowanie semestr 1 klasa 2 Interfejsy sprzętowe komputera: interfejsy wewnętrzne (IDE, EIDE, SCSI, Serial ATA) interfejsy zewnętrzne (RS-232, PS/2, FireWire, esata, USB, Ethernet) IDE (wewnętrzny,

Bardziej szczegółowo

Komputerowa pamięć. System dziesiątkowego (decymalny)

Komputerowa pamięć. System dziesiątkowego (decymalny) Komputerowa pamięć 1b (bit) - to najmniejsza jednostka informacji w której można zapamiętać 0 lub 1 1B (bajt) - to 8 bitów tzw. słowo binarne (zapamiętuje jeden znak lub liczbę z zakresu od 0-255) 1KB

Bardziej szczegółowo

1. Serwer. 2. Komputer desktop 9szt. Załącznik nr 1 do SIWZ

1. Serwer. 2. Komputer desktop 9szt. Załącznik nr 1 do SIWZ 1. Serwer Załącznik nr 1 do SIWZ Lp. Nazwa elementu, Opis wymagań parametru lub cechy 1 Obudowa RACK o wysokości max. 2U z szynami i elementami niezbędnymi do zabudowy w szafie 19" 2 Procesor Czterordzeniowy

Bardziej szczegółowo

Budowa i zasada działania komputera. dr inż. Izabela Szczęch Politechnika Poznańska Podstawy informatyki

Budowa i zasada działania komputera. dr inż. Izabela Szczęch Politechnika Poznańska Podstawy informatyki Budowa i zasada działania komputera dr inż. Izabela Szczęch Politechnika Poznańska Podstawy informatyki Plan wykładu System komputerowy Wybrane rodzaje komputerów Architektura komputera procesor magistrala

Bardziej szczegółowo

RODZAJE PAMIĘCI RAM. Cz. 1

RODZAJE PAMIĘCI RAM. Cz. 1 RODZAJE PAMIĘCI RAM Cz. 1 1 1) PAMIĘĆ DIP DIP (ang. Dual In-line Package), czasami nazywany DIL - w elektronice rodzaj obudowy elementów elektronicznych, głównie układów scalonych o małej i średniej skali

Bardziej szczegółowo

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne.

Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. Temat: Pamięci. Programowalne struktury logiczne. 1. Pamięci są układami służącymi do przechowywania informacji w postaci ciągu słów bitowych. Wykonuje się jako układy o bardzo dużym stopniu scalenia w

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO

Wykład 14. Zagadnienia związane z systemem IO Wykład 14 Zagadnienia związane z systemem IO Wprowadzenie Urządzenia I/O zróżnicowane ze względu na Zachowanie: wejście, wyjście, magazynowanie Partnera: człowiek lub maszyna Szybkość transferu: bajty

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Zakres przedmiotu 1. Wstęp do systemów mikroprocesorowych. 2. Współpraca procesora z pamięcią. Pamięci półprzewodnikowe. 3. Architektura systemów mikroprocesorowych. 4. Współpraca procesora z urządzeniami

Bardziej szczegółowo

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com ARS3-RA v.1.0 mikro kod sterownika 8 Linii I/O ze zdalną transmisją kanałem radiowym lub poprzez port UART. Kod przeznaczony dla sprzętu opartego o projekt referencyjny DOK 01-05-12. Opis programowania

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST KARTA GRAFICZNA.

CZYM JEST KARTA GRAFICZNA. Karty Graficzne CZYM JEST KARTA GRAFICZNA. Karta graficzna jest kartą rozszerzeń, umiejscawianą na płycie głównej poprzez gniazdo PCI lub AGP, która odpowiada w komputerze za obraz wyświetlany przez monitor.

Bardziej szczegółowo

Oferowany sprzęt: nazwa, model/typ

Oferowany sprzęt: nazwa, model/typ DRUK OFERTY L.P. Nazwa Ilość Oferowany sprzęt: nazwa, model/typ Cena jedn.bru tto Załacznik nr 1 1 2 3 4 5 1. Pamięć DDR1 1GB 15 2. Wentylator przekątna went. 9,2cm 10 3. Wentylator przekątna 5 cm 10 4.

Bardziej szczegółowo

Budowa pamięci RAM Parametry: tcl, trcd, trp, tras, tcr występują w specyfikacjach poszczególnych pamięci DRAM. Czym mniejsze są wartości tych

Budowa pamięci RAM Parametry: tcl, trcd, trp, tras, tcr występują w specyfikacjach poszczególnych pamięci DRAM. Czym mniejsze są wartości tych Budowa pamięci RAM Parametry: tcl, trcd, trp, tras, tcr występują w specyfikacjach poszczególnych pamięci DRAM. Czym mniejsze są wartości tych parametrów, tym szybszy dostęp do komórek, co przekłada się

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do SIWZ. 1. Stacja robocza 46 szt. NAZWA PRODUCENTA: NUMER PRODUKTU (part number):

Załącznik nr 6 do SIWZ. 1. Stacja robocza 46 szt. NAZWA PRODUCENTA: NUMER PRODUKTU (part number): Załącznik nr 6 do SIWZ 1. Stacja robocza 46 szt. NUMER PRODUKTU (part number): LP. Atrybut Parametr wymagany Opis parametru urządzenia 1. Procesor Min. 2-rdzeniowy, osiągający w teście PassMark CPU Mark

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2 Spis treúci Przedmowa... 11 Wstęp... 13 1. Urządzenia peryferyjne i układy wejścia/wyjścia... 15 Wstęp... 15 1.1. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

I Zestaw komputerowy: Stacja robocza i monitor wraz z oprogramowaniem systemowym i akcesoriami - 10 szt. STACJA ROBOCZA:

I Zestaw komputerowy: Stacja robocza i monitor wraz z oprogramowaniem systemowym i akcesoriami - 10 szt. STACJA ROBOCZA: Załącznik nr 6 C Część C Przedmiot zamówienia dotyczący pkt 1.1.3 SIWZ I Zestaw komputerowy: Stacja robocza i monitor wraz z oprogramowaniem systemowym i akcesoriami - 10 szt. STACJA ROBOCZA: 1. Procesor

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska Podstawy technologii informacyjnej Beata Kuźmińska Podstawowe definicje Informatyka - nazwa powstała w 1968 roku, stosowana w Europie. Informatyka zajmuje się całokształtem przechowywania, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Budowa komputera i nie tylko. czyli co powinieneś wiedzieć na temat komputera

Budowa komputera i nie tylko. czyli co powinieneś wiedzieć na temat komputera Budowa komputera i nie tylko czyli co powinieneś wiedzieć na temat komputera Co to jest komputer? KOMPUTER to maszyna licząca, urządzenie służące do automatycznego przetwarzania informacji (danych). Współczesny

Bardziej szczegółowo

Opracował: Jan Front

Opracował: Jan Front Opracował: Jan Front Sterownik PLC PLC (Programowalny Sterownik Logiczny) (ang. Programmable Logic Controller) mikroprocesorowe urządzenie sterujące układami automatyki. PLC wykonuje w sposób cykliczny

Bardziej szczegółowo

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl

Podstawy Technik Informatycznych. Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl Podstawy Technik Informatycznych Mariusz Stenchlik mariuszs@onet.eu www.marstenc.republika.pl www.ecdl.strefa.pl ICT Technologie Informacyjne i Komunikacyjne Platformy Komputer PC Komputer Apple Plaforma

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający CO W BLASZANEJ SKRZYNCE PISZCZY

Test sprawdzający CO W BLASZANEJ SKRZYNCE PISZCZY Test sprawdzający CO W BLASZANEJ SKRZYNCE PISZCZY Grupa A 1. (1 pkt) Podstawowy zestaw komputerowy składa się z: a) jednostki centralnej, myszki, monitora b) jednostki centralnej, monitora, drukarki c)

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do podręcznika Urządzenia techniki komputerowej do rozdziału 5. Płyta główna i jej składniki. Test nr 5

Materiały dodatkowe do podręcznika Urządzenia techniki komputerowej do rozdziału 5. Płyta główna i jej składniki. Test nr 5 Materiały dodatkowe do podręcznika Urządzenia techniki komputerowej do rozdziału 5. Płyta główna i jej składniki Test nr 5 Test zawiera 63 zadania związane z treścią rozdziału 5. Jest to test zamknięty,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Szczegółowy wykaz zamawianego sprzętu Zestaw komputerowy klasy PC nr 1 Stacja robocza PC 2. Monitor LCD

Załącznik nr 1 Szczegółowy wykaz zamawianego sprzętu Zestaw komputerowy klasy PC nr 1 Stacja robocza PC 2. Monitor LCD Załącznik nr 1 Szczegółowy wykaz zamawianego sprzętu Specyfikacja istotnych warunków zamówienia na zestawy komputerowe z oprogramowaniem, komputer przenośny notebook, zasilacze awaryjne UPS, projektor

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Programowanie sterowników PLC wprowadzenie

Programowanie sterowników PLC wprowadzenie Programowanie sterowników PLC wprowadzenie Zakład Teorii Maszyn i Automatyki Katedra Podstaw Techniki Felin p.110 http://ztmia.ar.lublin.pl/sips waldemar.samociuk@up.lublin,pl Sterowniki programowalne

Bardziej szczegółowo

PAKIET nr 12 Instytut Fizyki Teoretycznej

PAKIET nr 12 Instytut Fizyki Teoretycznej L.P. NAZWA ASORTYMENTU Opis urządzeń technicznych minimalne wymagania ILOŚĆ PAKIET nr 2 Instytut Fizyki Teoretycznej Zaoferowana gwarancja ZAOFEROWANY SPRZĘT (model i/lub parametry) CENA JEDNOSTKOWA NETTO

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA DO FORMULARZA OFERTOWEGO

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA DO FORMULARZA OFERTOWEGO ... Wykonawca SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA DO FORMULARZA OFERTOWEGO Typ/ Procesor Płyta główna zegara Ilość pamięci cache L2 szyny danych (FSB) Liczba rdzeni Procesor z rodziny procesorów serwerowych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do SIWZ. Wykaz zamawianego sprzętu oraz oprogramowania

Załącznik nr 2 do SIWZ. Wykaz zamawianego sprzętu oraz oprogramowania Załącznik nr 2 do SIWZ Wykaz zamawianego sprzętu oraz oprogramowania 1. Komputerowa stacja robocza: 4 szt Ilość zainstalowanych procesorów: 1 szt.; Maksymalna ilość procesorów: 1 szt.; Typ zainstalowanego

Bardziej szczegółowo

ilość nazwa producenta/ nr katalogowy/ okres gwarancji ilość nazwa producenta/ nr katalogowy/ okres gwarancji szt. 1

ilość nazwa producenta/ nr katalogowy/ okres gwarancji ilość nazwa producenta/ nr katalogowy/ okres gwarancji szt. 1 Załacznik nr, znak sprawy DZ-250/448/4 FORMULARZ OPISU PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA - FORMULARZ CENOWY jedn. jedn. Zadanie zestawy komputerowe o parametrach podanych w załączniku nr a zestaw nr : laptop - opis

Bardziej szczegółowo

Bibliografia: pl.wikipedia.org www.intel.com. Historia i rodzaje procesorów w firmy Intel

Bibliografia: pl.wikipedia.org www.intel.com. Historia i rodzaje procesorów w firmy Intel Bibliografia: pl.wikipedia.org www.intel.com Historia i rodzaje procesorów w firmy Intel Specyfikacja Lista mikroprocesorów produkowanych przez firmę Intel 4-bitowe 4004 4040 8-bitowe x86 IA-64 8008 8080

Bardziej szczegółowo

Maszyny liczace - rys historyczny

Maszyny liczace - rys historyczny SWB - Mikroprocesory i mikrokontrolery - wykład 7 asz 1 Maszyny liczace - rys historyczny pierwszy kalendarz - Stonehenge (obecnie Salisbury, Anglia) skonstruowany ok. 2800 r. pne. abacus - pierwsze liczydła

Bardziej szczegółowo